CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjaren Perspectief grondexploitaties 2021

Raadsvergadering 22 juni 2021, gemeente BerkellandBij agendapunt: Hamerstuk / Meerjaren Perspectief grondexploitaties 202112.362 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

MEERJAREN PERSPECTIEF GRONDEXPLOITATIES 2021

uitgangspunten waardering en resultaten begroting bouwgronden in exploitatie 0

Inhoudsopgave Inhoud Meerjaren perspectief grondexploitaties 2021

1

Inleiding

1

Leeswijzer

1

Grondbeleid gemeente Berkelland

2

Verloop boekwaarde complexen Bouwgronden in exploitatie in 2020

7

Grondposities binnen de Materiële vaste activa

8

Facilitaire gebiedsontwikkelingen

9

Gebiedsonderneming Laarberg

9

Prognose Bouwgronden in exploitatie

10

Begrippenlijst

26

Versie: Opgesteld door:

18 mei 2021 R. Luttikholt, planeconoom

0

Leeswijzer

Meerjaren perspectief grondexploitaties 2021

Het MPG 2021 gaat in op de voornaamste onderdelen die horen bij gemeentelijke grondexploitaties. Allereerst benoemen we in vogelvlucht de relevante aspecten die ten grondslag liggen aan het beleid.

Uitgangspunten voor de waardering en begroting van gemeentelijke bouwgronden in exploitatie

Vervolgens komen de algemene uitgangspunten aan de orde die van invloed zijn op de waardering en de resultaten van de diverse complexen.

Inleiding

We geven daarna een samenvatting van de uitkomsten voor de (concept) jaarrekening 2020. Daarbij is een overzicht opgenomen van het verloop van de boekwaarde en het resultaat van de voorraad Bouwgronden in exploitatie [BIE]. Ook geven we een specificatie van de gronden die nog niet actief in exploitatie zijn genomen en daarom verantwoord worden onder de post Materiële vaste activa.

Voor u ligt het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties [MPG] 2021 van de gemeente Berkelland. Het doel van het MPG is om inzicht te geven in de uitvoering en voortgang van de gemeentelijke grondexploitaties. Het richt zich daarbij met name op de waardering van de complexen, de begroting van uitgaven en opbrengsten, de financiële resultaten en de risico’s die samenhangen met de grondexploitaties.

Het MPG vervolgt met overzichten van het geheel aan grondexploitaties en alle individuele complexen BIE. Deze overzichten bevatten een korte beschrijving van de ontwikkeling, de financiële begroting en een grafisch overzicht van de verwachte kasstromen.

Dit is de tweede MPG die expliciet ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. In eerdere jaren vormde de meerjaren begroting een onderdeel van de onderbouwing bij de waardering van de complexen per einde boekjaar. Daarmee was de geactualiseerde begroting impliciet onderdeel van het traject tot vaststellen van de gemeentelijke jaarrekening.

Tot slot is een begrippenlijst opgenomen waarbij de gehanteerde definities kort zijn toegelicht. Bedragen Voor de goede orde vermelden we dat alle bedragen in het MPG exclusief omzetbelasting zijn.

Met ingang van het jaar 2020 stellen we jaarlijks een afzonderlijke MPG op. Het vormt voor de grondexploitatie een extra document binnen de reguliere planning en control-cyclus. Via de paragrafen Grondbeleid in de begroting en de jaarrekening blijven we zoals gebruikelijk de kaders stellen en leggen we verantwoording af over de uitkomsten van het beleid in het afgelopen jaar.

De bedragen in de financiële overzichten zijn voor de leesbaarheid zoveel mogelijk in absolute vorm weergegeven, dus zonder min-teken. Uit de omschrijving van de posten blijkt of het gaat om investeringen / opbrengsten of verliezen / winsten. Als sprake is van een verlies, dan is het bedrag bovendien in rood weergegeven.

Met het vaststellen van het MPG leggen we de uitgangspunten voor de waardering en begroting vast. De begroting met ingang van 2021 is ook van belang voor de waardering per eind 2020 en het tussentijdse resultaat. Het MPG 2021 vormt daarmee de verbindende schakel tussen de verantwoording over 2020 en het perspectief voor de resterende looptijd van de complexen. En geeft antwoord op de vragen “Wat mag het kosten” en “Wat levert het op”.

1

Grondbeleid gemeente Berkelland

Uitgangspunten grondexploitatie Voor waardering en resultaatbepaling

In de Nota grondbeleid is de volgende missie verwoord:

Als basis voor de waardering en resultaatbepaling gelden de “stellige uitspraken” van de commissie BBV, zoals opgenomen in de genoemde notitie. In dit MPG gaan we in op de uitgangspunten voor de berekeningen die in de gemeente Berkelland worden gebruikt. We lichten de volgende uitgangspunten en financiële parameters toe:

‘Het voeren van een actief grondbeleid waar dit mogelijk en gewenst is’ Het te voeren grondbeleid moet bijdragen aan de doelstellingen op andere beleidsterreinen, zoals beschreven in de programma’s Plezierig wonen, Fijn leven en Werken en ondernemen in een sterke regio. Om de doelen te halen kan de gemeente zelf gronden aankopen, deze bouw- en woonrijp maken en kavels voor woningbouw of bedrijven verkopen.

✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Het accent is de laatste jaren verschoven van het actief zelf ontwikkelen naar het faciliteren van initiatieven van particuliere ontwikkelaars. Daarbij houdt de gemeente de regie op de inrichting van de openbare ruimte via af te sluiten anterieure overeenkomsten, waarbij ook het kostenverhaal kan worden geborgd.

Gronduitgifteprijzen Rente toerekening Indexatie investeringen en opbrengsten Winstbepaling naar rato van de voortgang [POC] Parameters voor het bepalen van marktrisico’s

Wijzigingen naar aanleiding van Kwalitatieve toetsingscriteria woningbouw

Relevante kaders voor de grondexploitatie

Naast bovenvermelde algemene uitgangspunten vestigen wij de aandacht op de verruiming van de nieuwbouwmogelijkheden. Er is volgens de toetsingscriteria behoefte aan extra nieuwbouw om daarmee een bijdrage te leveren aan het oplossen van de mismatch in de bestaande woningvoorraad. Met het vaststellen van de toetsingscriteria is uitgesproken dat bestaande plannen opnieuw zouden moeten worden beoordeeld. Dat geldt in het bijzonder voor bestaande plancapaciteit die zou worden weg bestemd op basis van de Structuurvisies Wonen en het Plan van aanpak voor de doorvertaling naar bestemmingsplannen.

Voor het exploiteren van gronden moeten vaak ruimtelijke procedures worden doorlopen om de gewenste planologische bestemming vast te stellen. De Wet ruimtelijke ordening en het bijbehorende besluit vormen daarbij de kaders. Voor de grondexploitatie zijn de wettelijke bepalingen opgenomen in de Aanvullingswet grondeigendom, die onderdeel zal vormen van de nieuwe Omgevingswet. We bereiden daarom een actualisering van het gemeentelijk grondbeleid voor. De regionale en lokale Woonagenda en de Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw vormen het uitgangspunt voor het ontwikkelperspectief van nieuwbouwlocaties. Voor uitbreidingskansen van bedrijventerreinen fungeert het Regionale Programma Werklocaties als toetsingskader.

Voor enkele gemeentelijke grondexploitaties heeft deze herbeoordeling in 2019 en 2020 geleid tot positieve effecten ten opzichte van eerdere begrotingen. Daarnaast constateren we dat de gewenste woningbouwontwikkeling door transformatie van bestaand vastgoed of het ontwikkelen van inbreidingslocaties niet in alle gevallen op korte termijn de behoefte kan worden ingevuld. In 2021 willen we onderzoeken of het ontwikkelen van uitbreidingslocaties kan bijdragen aan de opgave.

Voor de financiële verantwoording gelden de voorschriften van de commissie Besluit Begroting en Verantwoording [BBV]. In juli 2019 heeft de commissie BBV de Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019) uitgebracht. Deze notitie gaat zeer uitgebreid in op alle aspecten die voor een zorgvuldige verantwoording van de grondexploitaties van belang zijn. De inrichting van de financiële administratie moet daarnaast voldoen aan fiscale regelgeving. Denk aan omzetbelasting en vennootschapsbelasting. 2

Gronduitgifteprijzen

Rente toerekening

Het college is op grond van de Nota grondbeleid bevoegd de uitgifteprijzen voor kavels vast te stellen. De gronduitgifteprijzen die momenteel bij de verkoop van bouwgrond worden gebruikt, zijn ontleend aan het prijsbeleid dat medio 2013 is vastgesteld. Dit beleid richt zich op marktconforme prijzen. Via een comparatieve methode worden de prijzen vergeleken met ontwikkelingen in omliggende gemeenten. Afgelopen jaren was er geen aanleiding de prijzen te verhogen. Momenteel wordt aan de hand van een uitgebreide marktverkenning beoordeeld of een prijsaanpassing per 1 juli 2021 wenselijk is.

Bij grondexploitaties investeren we in aankoop, planontwikkeling en bouwrijp maken. Daarna volgt doorgaans een periode van uitgifte van bouwkavels waarna tot slot het exploitatiegebied woonrijp wordt opgeleverd. Dit betekent dat de gemeente de ontwikkeling financiert. We maken daarbij gebruik van algemene middelen. Slechts in één plan is specifieke projectfinanciering aangetrokken. Aan de boekwaarde van de BIE wordt daarom jaarlijks rente toegerekend. De commissie BBV heeft voorgeschreven op welke wijze het tarief daarvoor moet worden bepaald. Voor de MPG 2021 leidt dit tot het volgende overzicht:

De prijzen (exclusief BTW en kosten koper) die ten grondslag liggen aan het MPG 2021 zijn als volgt:

Post

Woningbouw

Uitgifteprijzen per type woning

kern

plan

rijwoning

2/1 kap

vrijstaand

Eibergen Neede

Hofrichter Hondelinkweg

-

225

240 240

Gelselaar Haarlo Haarlo Noordijk Rietmolen

De Heuver De Mölle De Garver Vonderman Olland Noord

grote kern richtprijzen plannen in exploitatie te nemen kleine kern idem

-

200 200 225

225 225 225 225-250 225

200 190

225 200

240-250 225-250

Voor zover de kavels groter zijn dan 600 m2, dan bedraagt de prijs voor het meerdere € 125 per m2.

Bedrijventerreinen kern

plan

Eibergen Ruurlo

Kiefte Everskamp

Uitgifteprijzen reststroken 65 -

regulier zichtlocatie 90 90

110 110

Ultimo 2019

Concept '20

Berekening

Eigen vermogen

94.647

93.333

1

Voorzieningen

11.057

12.295

2

Langlopende schulden

43.954

51.207

3

Kasgeldleningen (kort)

6.000

10.000

4

Overige kortlopende schulden

4.767

6.522

5

Overlopende passiva

11.772

8.981

6

Vreemd vermogen

77.550

89.005

7=2+3+4+5+6

Balanstotaal

172.197

182.338

8=1+7

Rentepercentage vaste schulden

4,58%

3,69%

9

Rentepercentage kasgeldleningen

-0,35%

-0,20%

10

Rente vaste schulden

2.013

1.887

11=9*3

Rente kasgeldleningen

-21

-20

12=10*4

Gewogen rente % (omslagrente)

3,99%

3,05%

13=(11+12)/(3+4)

Rentetarief grondexploitatie

1,80%

1,50%

14=13*(7/8)

NB In deze opzet blijft - conform BBV - de projectfinanciering ten behoeve van complex Leusinkbrink Ruurlo geheel buiten beschouwing.

3

In het MPG 2020 en de verantwoording over het jaar 2020 is met 2,05% rente over de boekwaarde per complex gerekend. Het hiervoor berekende rentetarief op basis van de definitieve jaarcijfers 2019 valt met 1,80% een fractie lager uit (0,25%).

Indexatie investeringen en opbrengsten Jaarlijks actualiseren we de begrotingen voor investeringen en opbrengsten. Als prijspeil voor het MPG 2021 hanteren we 1 januari 2021. We maken een inschatting van jaren waarin de verschillende werkzaamheden uitgevoerd zullen worden en op welk moment we de juridische levering van de kavels verwachten. In het MPG houden we rekening met de gevolgen van prijswijzigingen.

De notitie van de commissie BBV stelt dat – om jaarlijkse schommelingen te beperken – een bandbreedte van 0,50% kan worden gehanteerd. Om die reden is in het boekjaar 2020 geen aanpassing van het tarief doorgevoerd. Wel is in de meerjarenbegroting met ingang van het jaar 2021 gerekend met een rente van 1,80%.

Kostenstijging

Als we de berekening uitvoeren op grond van de concept jaarcijfers 2020, dan leidt dit tot een toe te rekenen rentetarief van 1,50%. Deze daling met 0,30% valt binnen de bandbreedte. Bij het opstellen van de jaarstukken over het boekjaar 2021 zal opnieuw beoordeeld worden of een aanpassing van het rentetarief nodig is.

De investeringen in grondexploitaties bestaan globaal uit aankopen, civiele werkzaamheden (sloop, bouw- en woonrijp maken) en plankosten (voorbereiding, toezicht, advies en onderzoek). In de huidige projecten verwachten we geen aankopen meer. Voor de kostenstijging kijken we daarom vooral naar de indexcijfers voor Grond-, weg,- en waterbouw [GWW]. Volgens het CBS bedroeg de gemiddelde prijsstijging GWW over de afgelopen drie jaar bijna 3,5%. Het bureau Metafoor schetst in haar Outlook Grondexploitaties 2021 van december 2020 het volgende beeld:

Ter illustratie: een verlaging van het tarief met 0,30% naar 1,50% per 2021 over de resterende looptijd van de diverse complexen leidt komende jaren tot een cumulatief lagere rentedoorbelasting aan de grondexploitatie van circa € 40.000. Daartegenover staat dan een lagere dekking van de financieringslast binnen de gemeentelijke algemene dienst.

In het MPG 2021 rekenen we over de toekomstige investeringen voor GWW en plankosten met 2,0 % kostenstijging per jaar. Dit percentage is ook in het vorige MPG gehanteerd. In de risico-analyse (zie verderop) becijferen we het marktrisico dat de prijsstijging nog hoger uitvalt. Opbrengstenstijging We houden in het MPG 2021 net als vorig jaar voorzichtigheidshalve geen rekening met een stijging van de gronduitgifteprijzen (indexatie 0 %).

4

Tussentijdse winstneming volgens de POC methodiek

Marktrisico’s

De BBV richtlijnen schrijven voor dat winsten over de grondexploitaties moeten worden verantwoord naar rato van de voortgang van de gebiedsontwikkeling. Daarvoor wordt de Percentage of Completion [POC] methode gehanteerd:

Grondexploitaties kennen doorgaans een looptijd van meerdere jaren. De exploitatiebegrotingen actualiseren we jaarlijks. Per complex houden we rekening met risico’s die specifiek verbonden zijn met dat project. Risico’s waarvan we inschatten dat de kans van optreden hoger is dan 50% vertalen we in de betreffende exploitatiebegroting.

𝑃𝑂𝐶 =

𝑔𝑒𝑟𝑒𝑎𝑙𝑖𝑠𝑒𝑒𝑟𝑑𝑒 𝑢𝑖𝑡𝑔𝑎𝑣𝑒𝑛 𝑔𝑒𝑟𝑒𝑎𝑙𝑖𝑠𝑒𝑒𝑟𝑑𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡𝑒𝑛 𝑥 𝑏𝑒𝑔𝑟𝑜𝑡𝑒 𝑢𝑖𝑡𝑔𝑎𝑣𝑒𝑛 𝑏𝑒𝑔𝑟𝑜𝑡𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡𝑒𝑛

We onderkennen daarnaast dat er risico’s kunnen optreden die het gevolg zijn van marktomstandigheden. We hanteren daarbij de volgende parameters: Als bijvoorbeeld 60% van de uitgaven (investeringen plus rentelasten) is gerealiseerd en 25% van de kavels is verkocht, dan beschouwen we het plan voor 15% gereed. Dit percentage van de totale winstverwachting over de gehele looptijd is dan de gerealiseerde winst tot en met het boekjaar. Door dit te salderen met de verantwoorde tussentijdse winsten in eerdere jaren, kan de winst over het betreffende boekjaar worden bepaald.

Effecten voor bepaling marktrisico

Scenario tegenvallend

kritiek

Kostenstijging

3%

8%

Daling opbrengsten

5%

10%

3

7

50%

33%

Bouwgronden in exploitatie

De methodiek is uitgebreid toegelicht in enkele bijlagen bij de BBV notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken. De cijfermatige uitwerking is voer voor vakspecialisten. We gaan daar in dit MPG niet nader op in, wel lichten we een tweetal aspecten kort toe.

Vertraging looptijd in jaren Kans op gezamenlijk optreden effecten

Verwerken verliezen eerdere jaren Voor ieder complex wordt het effect van kostenstijging, daling opbrengsten en vertraging van de looptijd in twee scenario’s bepaald. De kans dat al deze effecten tegelijkertijd en gezamenlijk optreden schatten we in op 50% respectievelijk 33%.

De methodiek schrijft niet voor hoe omgegaan moet worden met verliezen die in eerdere jaren zijn verantwoord. Wij brengen deze verliezen in mindering op de (gerealiseerde en begrote) uitgaven. We behandelen het daarmee als waarderingscorrectie van investeringen die niet geheel terugverdiend kunnen worden.

De parameters zijn niet gewijzigd ten opzichte van het MPG 2020. Via de paragraaf Grondbeleid bij de jaarrekening geven we inzicht in de uitkomsten van de analyse van de markt- en de projectspecifieke risico’s. Daarbij zetten de benodigde weerstandscapaciteit af tegen het beschikbare vermogen om de gesignaleerde risico’s op te vangen.

Cirkelredenering rente en winst In het MPG bepalen we ook de tussentijdse winst in de komende jaren. Winstneming leidt boekhoudkundig tot het verhogen van de boekwaarde. En dat leidt vervolgens tot hogere rentelasten in de toekomst en een lagere winstverwachting. Voor de prognose benaderen we deze wisselwerking rekenkundig zo goed mogelijk. Voor de verantwoording over het boekjaar laten we de rentelast over toekomstige winstnemingen buiten beschouwing. 5

De daling is voornamelijk het gevolg van gerealiseerde kavelverkopen in de plannen Hondelinkweg Neede, Olland Noord Rietmolen en het Nieuwe Jena Beltrum. Daarnaast is boerderij de Heuver in Gelselaar verkocht. Tot slot heeft de gemeente opbrengsten ontvangen voor geleverde kavels in het plan Leusinkbrink Ruurlo. Totaal bedroegen de inkomsten in 2020 € 1.522.000.

Uitkomsten grondexploitatie jaarrekening 2020 CONCEPT In de Paragraaf Grondbeleid van de (concept) jaarrekening 2020 is een uitgebreide verantwoording opgenomen over de waardering en de resultaten van de gemeentelijke grondexploitaties. In het kader van deze MPG volstaan we daarom met een korte samenvatting van de belangrijkste uitkomsten.

In de complexen is in 2020 per saldo € 758.000 geïnvesteerd. De grootste uitgaven zijn gedaan in het Nieuwe Jena Beltrum (€ 190.000) en KTV / Op de Bleek Eibergen (€ 219.000 met name uitbetaling provinciale subsidie).

Resultaat BIE 2020 Het positieve resultaat over het jaar 2020 voor de Bouwgronden in exploitatie bedraagt volgens de concept jaarrekening € 986.000. Dit resultaat is als volgt samengesteld: Tussentijdse winst op grond van POC methodiek Afwaardering complex Leusinkbrink Ruurlo

€ 436.000 - 250.000

Subtotaal Vrijval en dekking voorzieningen

€ 186.000 800.000

Totaal winst Bouwgronden in exploitatie 2020

€ 986.000

Na resultaatbestemming bedraagt de boekwaarde van de Bouwgronden in exploitatie € 4.408.000 (€ 4.222.000 plus € 186.000). Voorzieningen voor verliezen Voor verwachte toekomstige verliezen vormt de gemeente per complex een voorziening tegen de contante waarde (eindresultaat gecorrigeerd voor rente). Per eind 2020 worden voor de huidige complexen BIE geen verliezen verwacht. Wel is een voorziening aanwezig voor noodzakelijke kosten voor het ‘woonrijp’ afronden van het bedrijventerrein Overberkel Borculo van € 112.500. Dit complex is administratief al afgesloten en komt daarom niet langer voor in het MPG. Daarnaast resteert na verwerking van het minnelijk akkoord in het dossier Leusinkbrink Ruurlo nog € 663.584 van de voorziening die in 2011 was gevormd voor nadelige effecten van de demografische ontwikkelingen. Dit bedrag is beschikbaar om de onverhoopt nadelige fiscale effecten van het akkoord op te vangen. In 2021 vindt hierover afstemming met de belastingdienst plaats.

De tussentijdse winst is met name gerealiseerd in de complexen De Garver Haarlo (+ € 100.000), KTV / Op de Bleek Eibergen (+ € 141.000) en Olland Noord Rietmolen (+ € 116.000). Het verantwoorde verlies op het complex Leusinkbrink Ruurlo BV hangt samen met de in december 2020 gesloten vaststellingsovereenkomst met ontwikkelaar Exploitatiemaatschappij Leusinkbrink BV. Dit nadelige resultaat is overigens gedekt door een gelijke bijdrage vanuit de gevormde voorziening voor het opvangen van de effecten van demografische ontwikkelingen, zodat per saldo in het boekjaar geen verlies is geleden.

Voorstel resultaatbestemming 2020 Via de jaarrekening 2020 wordt voorgesteld de winst van € 986.000 van de BIE toe te voegen aan de Algemene reserve Grondexploitatie. Ook op de post Materiële vaste activa is een winst gerealiseerd, totaal € 560.000. Voorgesteld wordt om de boekwinst op de verkoop van de Willibrordusschool Ruurlo ad € 445.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. Het restant ad € 115.000 wordt aan de reserve Grondexploitatie toegevoegd. Per 1 januari 2021 is de omvang van deze reserve dan € 5.113.000.

De vrijval van voorzieningen bestaat verder uit een bedrag van € 450.000 voor bedrijventerrein Everskamp Ruurlo en € 100.000 voor de Heuver Gelselaar. Op basis van de geactualiseerde begrotingen wordt in deze plannen op dit moment geen negatief eindresultaat meer verwacht.

Op de volgende pagina is een totaaloverzicht van de complexen over het boekjaar 2020 weergegeven.

Boekwaarde De boekwaarde van de gronden bedraagt per 31 december 2020 € 4.222.000 vóór winstbestemming. Eind 2019 bedroeg de boekwaarde nog € 4.986.000. 6

Verloop boekwaarde complexen Bouwgronden in exploitatie in 2020 Het overzicht hieronder geeft per complex het verloop van de boekwaarde in het boekjaar 2020 weer. Ook is de uitkomst van de tussentijdse resultaatneming op basis van de voorgeschreven Percentage of Completion [POC] methode weergegeven. De cijfers zijn ontleend aan de onderbouwing van de concept jaarrekening 2020 die in juni 2021 door de gemeenteraad wordt behandeld. Bouwgrond in exploitatie

Boekwaarde

Uitgave Opbrengst

1 jan 2020

Boekwaarde

POC in %

Resultaatbepaling boekjaar 2020

Boekwaarde

31 dec 2020

totaal na

winst

winst

vóór bestemming

aftrek risico

obv POC

vorige jaren

mutatie

resultaat

31 dec 2020

voor mut vzg voorziening

resultaat

totaal

na bestemming

a

b

c

d = a+b-c

e

f

g=e*f

h

i

j

k = i+j

l = d-i

Kiefte 4 Eibergen Everskamp Ruurlo

2.339.658 1.539.576

55.584 45.093

5.000 265.499

2.390.242 1.319.170

38% 55%

885.294 - 703.900

339.000 -

364.000 -

- 25.000 -

450.000

- 25.000 450.000

2.365.242 1.319.170

Woongebieden de Garver Haarlo Zwilbroekseweg Eibergen Hofrichter Eibergen Op de Bleek Eibergen

- 30.627 - 162.278 228.166 - 374.628

322 - 1.178 7.775 218.721

-

- 30.305 - 163.455 235.940 - 155.907

59% 54% 88% 99%

254.134 88.090 698.256 467.282

150.000 47.000 617.000 462.000

50.000 46.000 643.000 321.000

100.000 1.000 - 26.000 141.000

-

100.000 1.000 - 26.000 141.000

69.695 - 162.455 209.940 - 14.907

Vonderman Noordijk Olland Noord Rietmolen Hondelinkweg Neede ABCTA terrein Beltrum De Mölle Haarlo De Heuver Gelselaar Leusinkbrink Ruurlo Het Nieuwe Jena Beltrum

156.015 131.982 206.143 - 115.206 - 40.416 459.829 633.973 14.135

4.348 32.070 40.343 61.698 - 473 13.901 90.180 189.702

224.550 148.750 165.000 379.807 333.260

160.364 - 60.499 97.736 - 53.508 - 40.890 308.730 344.345 - 129.423

36% 83% 42% 96% 66% 17% 95% 72%

94.840 667.336 973.165 382.001 2.374 60.526 773.423 49.187

34.000 556.000 410.000 368.000 2.000 10.000 735.000 35.000

15.000 440.000 363.000 350.000 3.000 794.609 -

19.000 116.000 47.000 18.000 10.000 - 250.000 35.000

100.000 250.000 -

19.000 116.000 47.000 18.000 110.000 35.000

179.364 55.501 144.736 - 35.508 - 40.890 318.730 94.345 - 94.423

Bouwgronden in exploitatie

4.986.320

758.085

1.521.866

4.222.539

4.692.010

3.765.000

3.389.609

186.000

800.000

986.000

4.408.539

Per programma Bedrijventerreinen en overig Woongebieden

3.879.233 1.107.086

100.677 657.408

270.499 1.251.367

3.709.411 513.128

181.394 4.510.615

339.000 3.426.000

364.000 3.025.609

- 25.000 211.000

450.000 350.000

425.000 561.000

3.684.411 724.128

Bedrijventerreinen

7

Grondposities binnen de Materiële vaste activa LOCATIE

De gemeente Berkelland heeft in het verleden ook grondposities verworven waarvoor (nog) geen concreet plan bestaat. De BBV voorschriften stellen sinds 2016 dat deze gronden – die voorheen als Niet in exploitatie genomen gronden [NIEGG] opgenomen werden onder de balanspost Voorraden – verantwoord moeten worden onder de post Materiële vaste activa.

Balanswaarde per 31-12-20

Hiernaast is een overzicht opgenomen van de betreffende locaties waarvoor op dit moment (nog) geen reëel en stellig voornemen tot ontwikkeling bestaat. Vaak is een planologische procedure noodzakelijk om de bestemming van de gronden te herzien voordat een gebiedsontwikkeling mogelijk is. Bij het vaststellen van het bestemmingsplan zal dan ook een exploitatiebegroting door de gemeenteraad worden vastgesteld. Vanaf dat moment is het complex voor de grondexploitatie geopend en kwalificeren de gronden als Bouwgrond in exploitatie. Totaal bedraagt de oppervlakte van deze grondposities ruim 30 hectare. Per m2 is de gemiddelde waardering afgerond € 7,00. We hebben per eind 2019 in lijn met het BBV een marktwaardetoets laten uitvoeren. Daarbij is de marktwaarde van de gronden in de huidige planologische bestemming vergeleken met de balanswaarde. Een afwaardering tot eventueel lagere marktwaarde was niet noodzakelijk.

Lichtenhorst Borculo

47.968

Hoflaan / Gammaterrein Borculo

114.000

Elbrink III Borculo

130.000

Kiefte ll Berenpas Eibergen

80.470

Groenloseweg tegenover Vrijersmaat Eibergen

313.251

Schoolstraat Gelselaar

793

Kronenkamp Neede

11.918

Willibrordusschool Ruurlo

45.000

Marijkestraat Neede

12.000

Leusinkbrink Zuid

282.538

Leusinkbrink Noord

578.573

Leusinkbrink westzijde Brinklaan

200.000

Totaal MVA voorraad strategische gronden

De jaarlijkse kosten die samenhangen met deze gronden bestaan voornamelijk uit de rentetoerekening. Over 2020 bedroeg de rente over de boekwaarde van de materiële vaste activa 0,67%. De kosten worden direct ten laste van het resultaat gebracht en leiden dus niet tot een verhoging van de balanswaarden.

Olland zuid Rietmolen

Ontwikkelingen in 2020 In 2020 heeft de verkoop van de voormalige Willibrordusschool plaatsgevonden. De resterende boekwaarde van € 45.000 heeft betrekking op de braakliggende gronden ten noorden van de nieuwe Willibrordusschool aan de Nieuwe weg. De effecten van de Vaststellingsovereenkomst met Exploitatiemaatschappij Leusinkbrink BV zijn in de jaarrekening 2020 verwerkt. De (agrarisch bestemde) plandelen waarover de gemeente de regie terug heeft gekregen, zijn verantwoord voor het overeengekomen compensatiebedrag of de lagere taxatiewaarde.

47.241

Reefhorst Neede

52.416

Ruilgronden Lintveldseweg Eibergen

134.001

Volkstuin en ijsbaan Ruurlo

80.000

Totaal MVA voorraad overige gronden

313.658

Erfpachtgronden Borculo

52.025

Totaal generaal

8

1.816.510

2.182.193

Facilitaire gebiedsontwikkelingen

Gebiedsonderneming Laarberg

Volledigheidshalve merken wij nog op dat particuliere gebiedsontwikkelingen hierboven buiten beschouwing zijn gebleven. De gemeente faciliteert de nieuwe ontwikkeling dan door de ruimtelijke procedures te voeren. Naast deze plankosten moet de gemeente in sommige gevallen ook investeringen doen in de openbare ruimte. Voor zover de plankosten en investeringen toerekenbaar zijn aan de beoogde gebiedsontwikkeling, zullen deze in de vorm van een exploitatiebijdrage op de grondeigenaar worden verhaald. De afspraken over kostenverhaal worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Een anterieure overeenkomst wordt gesloten voordat het betreffende bestemmingsplan door de gemeenteraad wordt vastgesteld.

De gemeente Berkelland ontwikkelt samen met de gemeente Oost Gelre het regionale bedrijventerrein Laarberg bij Groenlo. Voor deze ontwikkeling zijn in 2010 een tweetal zelfstandige vennootschappen opgericht. De commanditaire vennootschap Gebiedsonderneming Laarberg CV voert de grondexploitatie uit. Beide gemeenten nemen hierin voor 48% deel. De overige 4% is in handen van de besloten vennootschap Gebiedsonderneming Laarberg BV. Deze vennootschap voert als bestuurder het beheer en de directietaken uit. De aandelen van de BV zijn in handen van beide gemeenten (ieder voor 50%). Een externe raad van commissarissen adviseert aan en houdt toezicht op de bedrijfsvoering. De gemeente Oost Gelre fungeert als grondgebied-gemeente en voert de benodigde ruimtelijke procedures. De rol van beide gemeenten is formeel beperkt tot aandeelhouder. De gemeenten staan daarnaast richting de financier van de onderneming garant, beide voor maximaal € 12,5 miljoen.

Bij deze vorm van gebiedsontwikkeling exploiteert de gemeente doorgaans zelf geen eigen grondposities door het uitgeven van kavels. Wel kan het voorkomen dat de gemeente grond inbrengt of uitruilt om een betere inrichting van het plan mogelijk te maken. Ook daarover zullen dan in de anterieure overeenkomst marktconforme afspraken worden gemaakt.

Via de periodieke vergaderingen van de aandeelhouders van de BV en vennoten van de CV kunnen de gemeenten invloed uitoefenen. De gemeenten besluiten onder meer over statutenwijzigingen, directiebenoeming, exploitatiebegroting en verantwoording via de jaarrekening. De opzet van de governance-structuur stelt de onderneming en de gemeenten in staat daadkrachtig en flexibel te opereren.

In lijn met de notitie van de commissie BBV kwalificeren deze particuliere plannen niet als gemeentelijke grondexploitaties en worden daarom niet verantwoord via de balanspost voorraden, onderhanden werk. Om deze reden vallen deze plannen niet onder de reikwijdte van het MPG.

In de gemeentelijke begroting en jaarrekening wordt de Gebiedsonderneming Laarberg verantwoord via de Paragraaf Verbonden partijen. De financiële verantwoording (jaarstukken en begroting) van de onderneming wordt jaarlijks vertrouwelijk via de griffie ter beschikking gesteld aan de gemeenteraad. Ook organiseert de onderneming periodiek een bijeenkomst om de raadsleden te informeren over actuele ontwikkelingen binnen het regionale bedrijventerrein. De onderneming brengt met enige regelmaat ook een nieuwsbrief uit. We verwijzen voor meer informatie graag naar https://www.laarberg.nl .

Wel vermelden we hier het bedrijventerrein de Russchemors in Neede. Hiervoor ontvangt de gemeente bij iedere grondverkoop door de ontwikkelaar een geïndexeerde exploitatiebijdrage per m2. De nog te verwachten bijdrage (per eind 2020 ruim € 250.000) verantwoorden we onder de balanspost Vorderingen. Omdat deze vordering pas opeisbaar is bij daadwerkelijke levering van de bedrijfskavel aan de eindgebruiker, staat tegenover deze vordering een voorziening. Deze valt naar rato van de gerealiseerde verkopen vrij ten gunste van het betreffende boekjaar.

9

Prognose Bouwgronden in exploitatie

Prognoses van de uitgifte per programma

Dit hoofdstuk geeft op totaalniveau en op complexniveau de actuele prognose weer van de Bouwgronden in exploitatie.

Per complex is op de volgende bladzijden de financiële begroting van de opbrengsten opgenomen. Om ook een indruk te geven van de totaal verwachte uitgifte van bouwgrond in m² voor de bedrijventerreinen en het aantal woningbouwkavels zijn de volgende grafieken opgenomen:

Aan de linkerzijde zijn per complex telkens de volgende onderwerpen opgenomen: ✓ Beschrijving ✓ Toelichting financieel ✓ Risico’s ✓ Programma ✓ Verbeelding Aan de rechterzijde is het financiële meerjaren perspectief opgenomen. Het vertrekpunt voor het perspectief met ingang van 2021 is de boekwaarde van het complex per 1 januari 2021. Daarin is de bestemming van het resultaat over het jaar 2020, vooruitlopend op het vaststellen van de jaarrekening 2020, al verwerkt. De financiële begroting is ingedeeld naar type investering en opbrengst. Aangegeven is welke wijzigingen in de geactualiseerde begroting zijn verwerkt ten opzichte van de voorgaande begroting (die onderdeel was van de waardering bij de jaarrekening 2019). Het verschil tussen de actuele begroting per 1 januari 2021 en de boekwaarde is als budget beschikbaar voor de resterende looptijd. Om inzicht te geven in de uitgaven, opbrengsten en tussentijdse winstnemingen per jaar, is per complex grafisch de verwachte cashflow weergegeven. Middels het MPG 2021 stelt de gemeenteraad voor de Bouwgronden in exploitatie de geactualiseerde begroting vast. Dit MPG draagt daarmee bij aan een zorgvuldige uitvoering van het budgetrecht van de raad.

10

BOUWGRONDEN IN EXPLOITATIE TOTAAL GENERAAL Beschrijving Hiernaast is het totaaloverzicht opgenomen van de Bouwgronden die op 1 januari 2021 in exploitatie zijn. De begrotingen kennen een maximale looptijd van 10 jaar.

Toelichting financieel De totale boekwaarde van de complexen bedraagt per 1 januari 2021 € 4,41 miljoen. Aan investeringen is nog € 2,42 miljoen geraamd. Gedurende de resterende looptijd van de exploitaties verwachten we € 8,46 miljoen opbrengsten. In de begrotingen is rekening gehouden met prijsstijgingen door inflatie en rentelasten voor een bedrag van afgerond € 470.000. Per saldo resulteert dit in een positieve kasstroom van € 5,57 miljoen. Het verwachte resultaat op de complexen bedraagt dan € 1,165 miljoen. We merken op dat in de jaarrekening 2020 een verwachte winst van € 1,255 miljoen is genoemd. Het verschil betreft de theoretisch bepaalde rentelast die de komende jaren over de tussentijdse winstnemingen zal worden berekend, zoals op pagina 5 vermeld.

Risico’s

Omschrijving TOTAAL GENERAAL

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

10.194.631 7.422.583 9.093.190 - 6.218.265

10.198.788 9.075.452 9.905.564 - 5.968.265

74.203 - 126.981 - 250.000

10.198.788 9.149.656 9.778.583 - 6.218.265

4.157 1.727.073 685.393 -

Investering

20.492.139

23.211.539

- 302.778

22.908.761

2.416.622

Verkoop Overige opbrengsten

18.573.957 6.875.656

25.262.337 8.492.604

122.639 35.137

25.384.976 8.527.741

6.811.019 1.652.085

Opbrengsten

25.449.613

33.754.942

157.776

33.912.717

8.463.104

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

5.540.403 -

187.115 5.805.781 139.051

- 23.595 - 46.355 - 49.151

163.520 5.759.426 89.900

163.520 219.023 89.900

Financieringslasten

5.540.403

6.131.946

- 119.101

6.012.846

472.442

Cashflow

- 582.930

4.411.456

579.654

4.991.110

5.574.040

Winst t/m 2019 Te verwerken winst 2020

3.389.609 436.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

5.574.040 4.408.539

Boekwaarde 1 januari '21

4.408.539

Nog te verwachten winst

1.165.501

De becijferde risico’s op basis van de parameters laten zich als volgt samenvatten:

Programma Bedrijfskavels: 42.654 m2 in de komende 10 jaar, er resteert dan nog 6.600 m2 Woningkavels: 22 kavels (exclusief complexen Leusinkbrink en KTV / Op de Bleek)

Begrotingswijzigingen De stijging van de civiele kosten hangt vooral samen met een geactualiseerde raming voor herstel van woonrijp opgeleverde straten in het plan Leusinkbrink Ruurlo. In dit plan was ook een afwaardering noodzakelijk naar aanleiding van het bereikte akkoord. De daling van plankosten, indexatie en rentelasten is vooral toe te schrijven aan de verbeterde prognose van de uitgifte en kortere looptijden bij de diverse complexen. Met name in de plannen Everskamp en de Heuver zijn de begrote opbrengsten gestegen. Daartegenover staat echter een daling voor plandelen Leusinkbrink die zijn overgeheveld naar de post Materiële vaste activa (Zuid, Noord, westzijde Brinklaan). 11

BEDRIJVENTERREIN KIEFTE IV EIBERGEN Beschrijving Bedrijventerrein de Kiefte ligt ten zuiden van Eibergen. Het terrein ligt direct nabij de N18. De uitgifte van bedrijfskavels heeft het afgelopen decennium als gevolg van de vastgoedcrisis en de werkzaamheden aan de nieuwe N18 vertraging opgelopen.

Omschrijving Kiefte 4 Eibergen

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

1.895.662 1.207.491 461.639 - 137.371

1.895.662 1.778.591 589.040 - 137.371

8.900 20.973 -

1.895.662 1.787.491 610.013 - 137.371

580.000 148.374 -

Investering

3.427.421

4.125.922

29.873

4.155.795

728.374

Verkoop Overige opbrengsten

3.018.925 209.027

5.412.445 1.820.742

6.755 5.000

5.419.200 1.825.742

2.400.275 1.616.715

Opbrengsten

3.227.952

7.233.187

11.755

7.244.942

4.016.990

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

1.826.773

71.125 1.848.946 51.743

386 43.396 - 7.687

71.511 1.892.342 44.056

71.511 65.569 44.056

Financieringslasten

1.826.773

1.971.813

36.096

2.007.909

181.136

Risico’s

Cashflow

- 2.026.242

1.135.452

- 54.214

1.081.238

3.107.480

De raming voor civiele werken moet mede afhankelijk van de definitieve afspraken met Rijkswaterstaat en eventuele herverkaveling mogelijk herzien worden. Het risico is becijferd op € 240.000.

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

364.000 - 25.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

3.107.480 2.365.242

Programma

Boekwaarde 1 januari '21

2.365.242

Nog te verwachten winst

742.238

Toelichting financieel In de meerjaren prognose gaan we vanaf 2022 uit van een gemiddelde uitgifte van 3.000 m2 bedrijfsterrein per jaar. De geraamde opbrengst bedraagt € 90 per m2. In het kader van de aanleg van de N18 is met Rijkswaterstaat overeenstemming bereikt over compensatie van € 1,6 miljoen voor kavels die niet meer uitgeefbaar zijn. Eind 2020 zijn de concept overeenkomsten ter finale beoordeling ontvangen. We hopen de formele afwikkeling van dit zeer langlopende traject in 2021 af te ronden. Rijkwaterstaat heeft daarbij ook naastgelegen agrarische gronden aan de gemeente aangeboden. Deze gronden zouden in de toekomst mogelijk tot bedrijventerrein Kiefte V ontwikkeld kunnen worden. Over de aankoop moet de gemeenteraad nog besluiten. We verwachten het voorstel daartoe rond de zomer van 2021 af te ronden.

Bedrijfskavels: 27.654 m2 (waarvan circa 3.900 m2 reststroken met lagere waarde)

Rood: eigendom gemeente

Lichtgroen: direct uitgeefbaar 12

BEDRIJVENTERREIN EVERSKAMP RUURLO Beschrijving Bedrijventerrein Everskamp ligt ten zuiden van het spoor in Ruurlo. De verkoop van bedrijfskavels voor nieuwbouw is de afgelopen jaren gestagneerd. In Ruurlo is vooral ingezet op de herinvulling van leegstaande bedrijfspanden. In 2019 en 2020 is een voorzichtig begin van herstel zichtbaar. Er is grond uitgegeven en er is concrete belangstelling voorbedrijfskavels, al blijft de afzetverwachting bescheiden.

Toelichting financieel In de meerjaren prognose gaan we uit van een gemiddelde uitgifte van 1.500 m2 bedrijfsterrein per jaar. De geraamde opbrengst bedraagt € 110 per m2 voor zichtlocaties aan de rondweg en € 90 voor overige percelen. In lijn met de voorschriften van de commissie BBV hanteren we voor de prognose een looptijd van maximaal 10 jaar. Eind 2030 resteert in theorie nog circa 6.600 m2 uitgeefbaar terrein. De verwachte boekwaarde bedraagt dan nog € 703.900. Dit bedrag is hiernaast als ‘verlies’ gepresenteerd, maar de verwachting is dat dit op langere termijn gecompenseerd kan worden door uitgifte van genoemde 6.600 m2. We achten dit verdedigbaar omdat de voornaamste uitgaven al wel in huidige begroting tot en met 2030 zijn opgenomen.

Risico’s Voor het risico dat bouwrijpe bedrijfspercelen na de looptijd van 10 jaar geen opbrengst meer opleveren is € 225.000 weerstandsvermogen beschikbaar. Op voorstel van de accountant is de eerder gevormde verliesvoorziening van € 450.000 in 2020 vrijgevallen ten gunste van het resultaat.

Omschrijving Everskamp Ruurlo

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

2.420.842 1.159.818 356.505 - 970.676

2.420.842 1.597.667 517.002 - 970.676

13.651 - 1.771 -

2.420.842 1.611.318 515.230 - 970.676

451.500 158.725 -

Investering

2.966.489

3.564.835

11.879

3.576.714

610.225

Verkoop Overige opbrengsten

2.780.143 43.664

3.982.393 59.269

247.050 4.638

4.229.443 63.907

1.449.300 20.243

Opbrengsten

2.823.807

4.041.662

251.688

4.293.350

1.469.543

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

1.176.487

62.102 1.403.954 -

- 3.184 - 42.336 -

58.918 1.361.618 -

58.918 185.131 -

Financieringslasten

1.176.487

1.466.056

- 45.520

1.420.536

244.049

Cashflow

- 1.319.170

- 989.229

285.330

- 703.900

615.270

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

615.270 1.319.170

Te verwachten verlies

- 703.900

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

-

Boekwaarde 1 januari '21

1.319.170

Programma Bedrijfskavels: 21.622 m2 (waarvan 15.000 m2 uitgifte in de komende 10 jaar)

Rood: eigendom gemeente

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

Groen: direct uitgeefbaar (oranje in optie) 13

DE GARVER HAARLO Beschrijving Aan de westzijde van Haarlo ligt wijk de Garver. De ontwikkeling van de wijk is nagenoeg afgerond. Er zijn nog enkele kavels voor de nieuwbouw van woningen beschikbaar. De openbare ruimte is al wel woonrijp opgeleverd. De belangstelling voor nieuwbouw in Haarlo was tot een paar jaar geleden beperkt. Daarom werd met name ingezet op invulling van het plan De Mölle / ’t Kossink. Op grond van inventarisatie van de lokale woonbehoeften lijkt de animo voor kavels behoorlijk te zijn toegenomen. Er zijn bijvoorbeeld particuliere plannen voor transformatie van bestaande horecavoorzieningen.

Toelichting financieel Door de verbeterde vooruitzichten is in 2020 een tussentijdse winst verantwoord van € 100.000. De boekwaarde per 1 januari 2021 is € 70.000. We verwachten nog circa € 40.000 kosten te moeten maken. Uitgifte van de 3 beschikbare bouwkavels voor € 300.000 levert komende jaren nog een positief resultaat op van circa € 190.000.

Risico’s Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex. Wel merken we op dat de positieve resultaatverwachting afhankelijk is van daadwerkelijke uitgifte van de kavels. Het is niet uitgesloten dat voor nieuwe woningen voorrang gegeven wordt aan locaties waar een transformatie opgave ligt. Deze onzekerheid wegen we mee bij het bepalen van de voorgeschreven wijze van winstbepaling (naar rato van de realisatie).

Programma Woningen:

3 kavels met een totaal perceeloppervlak van circa 1.300 m2

Omschrijving de Garver Haarlo

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

43.510 242.828 272.317 -

43.510 266.878 285.317 -

500 - 750 -

43.510 267.378 284.567 -

24.550 12.250 -

Investering

558.655

595.705

- 250

595.455

36.800

Verkoop Overige opbrengsten

506.903 94.091

806.828 94.091

-

806.828 94.091

299.925 -

Opbrengsten

600.994

900.919

-

900.919

299.925

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

- 37.966

2.874 - 52.315 2.133

- 823 2.594 9.610

2.051 - 49.721 11.743

2.051 - 11.755 11.743

Financieringslasten

- 37.966

- 47.308

11.381

- 35.927

2.038

Cashflow

80.305

352.522

- 11.131

341.391

261.087

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

50.000 100.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

261.087 69.695

Boekwaarde 1 januari '21

69.695

Nog te verwachten winst

191.391

14

ZWILBROEKSEWEG EIBERGEN Beschrijving Oorspronkelijk waren aan de locatie Zwilbroekseweg - Rekkenseweg ten zuidoosten van Eibergen 8 kavels gepland. Onder invloed van de demografische ontwikkelingen is dit aantal teruggebracht naar 2. Deze beide kavels zijn in 2019 aan de kopers geleverd. Nu de bouw (nagenoeg) is afgerond kan het plangebied woonrijp worden gemaakt.

Omschrijving Boekwaarde Begroot Zwilbroekseweg Eibergen 1 jan 2021 1 jan 2020 Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

5.210 235.791 159.804 - 373.000

5.210 336.041 172.086 - 373.000

- 1.282 -

5.210 336.041 170.804 - 373.000

100.250 11.000 -

Toelichting financieel

Investering

27.805

140.337

- 1.282

139.055

111.250

In 2013 is een verlies genomen van € 373.000 vanwege de beschreven wijziging van het woningbouwprogramma. De boekwaarde per 1 januari 2021 is door de gerealiseerde verkopen € 162.000 negatief. We verwachten nog uitgaven te moeten doen voor ruim € 110.000, met name voor de inrichting van de openbare ruimte. Het complex levert komende jaren nog een winst op van € 54.000.

Verkoop Overige opbrengsten

334.711 -

334.711 -

-

334.711 -

-

Opbrengsten

334.711

334.711

-

334.711

-

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

97.451

1.049 93.437 2.277

- 639 - 280 - 1.655

410 93.156 621

410 - 4.294 621

Financieringslasten

97.451

96.762

- 2.575

94.188

- 3.263

Cashflow

209.455

97.611

3.857

101.468

- 107.987

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

46.000 1.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

- 107.987 - 162.455

Boekwaarde 1 januari '21

- 162.455

Nog te verwachten winst

54.468

Risico’s Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex. Er bestaat wel enige onzekerheid over de kosten van het verwijderen van overtollig geworden aansluitingen voor nutsvoorzieningen. Hiervoor is een bedrag opgenomen van € 14.000.

Programma Woningen:

2 kavels (verkocht in 2019)

15

HOFRICHTER EIBERGEN Beschrijving Dit betreft de laatste twee kavels in wijk Hofrichter te Eibergen. Deze locatie voor twee vrijstaande woningen zou op basis van de Structuurvisie Wonen Eibergen weg worden bestemd. De eind 2019 vastgestelde toetsingscriteria voor woningbouw bieden nu ruimte om in de behoefte aan nieuwbouw te voorzien.

Omschrijving Hofrichter Eibergen

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

956.726 704.236 293.138 -

956.726 709.149 299.245 -

3.470 -

956.726 709.149 302.715 -

4.913 9.577 -

Investering

1.954.100

1.965.120

3.470

1.968.590

14.490

Verkoop Overige opbrengsten

2.197.270 390.968

2.519.270 390.968

- 10.225 -

2.509.045 390.968

311.775 -

Opbrengsten

2.588.238

2.910.238

- 10.225

2.900.013

311.775

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

227.078

137 218.681 10.558

5 14.344 - 10.781

142 233.025 - 223

142 5.947 - 223

Financieringslasten

227.078

229.375

3.568

232.944

5.866

Cashflow

407.060

715.742

- 17.263

698.479

291.419

Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex.

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

643.000 - 26.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

291.419 209.940

Programma

Boekwaarde 1 januari '21

209.940

Nog te verwachten winst

81.479

Voor de goede orde merken we op dat in de begroting geen rekening is gehouden met de ontwikkeling van het gedeelte van deze wijk rond de Kapittelsingel. Voor die gronden geldt de bestemming Groen. Van de wijzigingsbevoegdheid naar Wonen kan – mits daar behoefte aan bestaat – pas gebruik worden gemaakt nadat de belemmeringen vanwege een milieucontour zijn weggenomen.

Toelichting financieel Over het jaar 2020 is correctie van € 26.000 op de eerder verantwoorde winst verantwoord, met name als gevolg van de bijgestelde begroting. Daarbij is rekening gehouden met een lagere grondopbrengst als gevolg van de aanwezigheid van kabels / leidingen en hogere rentelasten als gevolg van een langere doorlooptijd. Het plan is woonrijp. We verwachten na verkoop van de kavels nog een winst van € 81.000 te boeken.

Risico’s

Woningen:

2 kavels voor vrijstaande woningen

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

16

OP DE BLEEK EIBERGEN Beschrijving Dit betreft de gebiedsontwikkeling van het voormalige KTV terrein. De exploitatie wordt door ontwikkelaar Ter Steege gevoerd. Het plan wordt onder de gemeentelijke Bouwgronden in exploitatie verantwoord omdat de gemeente in het verleden grondposities heeft ingebracht. Met de ontwikkelaar is overeenstemming bereikt over een aanpassing van het woningbouwprogramma. Het gewijzigde bestemmingsplan is in 2018 vastgesteld. Het plan is nagenoeg afgerond. Komende periode zal de wijk woonrijp worden gemaakt. Momenteel worden plannen ontwikkeld voor de invulling van het voormalige ketelhuis als beeldbepalend erfgoed. Aandachtspunt is de realisatie van woon-werk kavels op bedrijventerrein de Mors, deze voorzien blijkbaar niet in de behoefte.

Toelichting financieel Over het jaar 2020 is een winst van € 141.000 verantwoord in verband met de gerealiseerde vooruitgang. De boekwaarde bedraagt € 15.000 negatief. De provincie Gelderland heeft in 2019 de eerder toegezegde bijdrage aan de exploitatie ad € 226.401 definitief vastgesteld. Met de ontwikkelaar zijn afspraken gemaakt over de inzet van deze middelen voor de kwalitatieve afronding van de wijk. De subsidie is daarom in 2020 geheel aan de ontwikkelaar doorbetaald, zoals ook in het MPG 2020 was begroot. Na overdracht van de openbare ruimte aan de gemeente resteert naar verwachting een budgettair neutraal resultaat.

Omschrijving Op de Bleek Eibergen Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

1 805.986 667.114 -

2 805.986 697.114 -

- 15.000 -

2 805.986 682.114 -

1 15.000 -

1.473.102

1.503.103

- 15.000

1.488.103

15.001

821.472 991.267

821.472 991.267

-

821.472 991.267

-

Opbrengsten

1.812.739

1.812.739

-

1.812.739

-

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

- 137.270

422 - 137.946 213

- 372 - 4.750 4.855

50 - 142.695 5.068

50 - 5.426 5.068

Financieringslasten

- 137.270

- 137.310

- 267

- 137.577

- 307

Cashflow

476.907

446.947

15.267

462.214

- 14.694

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

321.000 141.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

- 14.694 - 14.907

Boekwaarde 1 januari '21

- 14.907

Nog te verwachten winst

214

Investering Verkoop Overige opbrengsten

Risico’s Er zijn geen specifieke risico’s binnen dit complex.

Programma Woningen:

nog beschikbaar zijn 5 woon-werkkavels, zie www.opdebleek.nl

17

VONDERMAN NOORDIJK Beschrijving Aan de zuidrand van de bebouwde kern van Noordijk ligt het plan Vonderman. In dit plan zijn nog 4 kavels beschikbaar. Voor 1 van de kavels voor een vrijstaande woning is in 2020 een verkoopovereenkomst gesloten, de notariële levering heeft in 2021 plaatsgevonden. De 3 overige kavels zijn momenteel gereserveerd.

Toelichting financieel Over het jaar 2020 is een winst van € 19.000 verantwoord. De boekwaarde bedraagt per 1 januari 2021 nog € 179.000. Na uitgifte van de kavels en het woonrijp afronden resteert een winst van € 57.000. Voorzichtigheidshalve is verondersteld dat uitgifte van kavels zeer geleidelijk tot en met het jaar 2024 plaats zal vinden. Gelet op de lopende reserveringen is dat wellicht te pessimistisch ingeschat. We zullen in het volgende MPG de uitkomsten van de lopende verkooptrajecten vertalen in de begroting.

Risico’s

Omschrijving Vonderman Noordijk

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

79.953 306.405 -

149.953 350.255 -

24.000 - 11.100 -

173.953 339.155 -

94.000 32.750 -

Investering

386.358

500.208

12.900

513.108

126.750

Verkoop Overige opbrengsten

319.888 4.736

678.588 4.736

16.390 -

694.978 4.736

375.090 -

Opbrengsten

324.624

683.324

16.390

699.714

375.090

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

83.630

8.848 96.807 - 2.108

- 2.690 - 11.199 5.901

6.158 85.608 3.793

6.158 1.978 3.793

Financieringslasten

83.630

103.547

- 7.989

95.559

11.929

- 145.364

79.569

11.479

91.047

236.411

Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex. Cashflow

Programma Woningen:

4 kavels, 2 voor vrijstaande en 2 voor 2^1 kap woningen

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

15.000 19.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

236.411 179.364

Boekwaarde 1 januari '21

179.364

Nog te verwachten winst

57.047

18

OLLAND NOORD RIETMOLEN Beschrijving Dit betrof een nieuwbouwplan voor 20 woningen. Tot en met het jaar 2019 zijn 17 kavels verkocht. Twee minder courante kavels stonden vanwege de demografische ontwikkelingen op de nominatie om niet ingevuld te worden. Naar aanleiding van het actualiseren van de behoefte aan nieuwbouw in Rietmolen is besloten de twee kavels te herverkavelen tot vier kavels. Het bestemmingsplan is hierop in maart 2020 gewijzigd vastgesteld.

Omschrijving Olland Noord Rietmolen

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

78.134 351.196 742.976 - 310.000

78.134 403.093 796.373 - 310.000

- 20.337 - 19.185 -

78.134 382.756 777.188 - 310.000

31.561 34.212 -

Investering

862.306

967.600

- 39.522

928.079

65.773

Verkoop Overige opbrengsten

1.656.682 1.750

1.884.832 1.750

1.350 -

1.886.182 1.750

229.500 -

Opbrengsten

1.658.432

1.886.582

1.350

1.887.932

229.500

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

295.628

5.061 273.048 23.462

- 4.563 18.971 - 18.340

498 292.019 5.123

498 - 3.609 5.123

Financieringslasten

295.628

301.572

- 3.932

297.640

2.012

Cashflow

500.499

617.410

44.804

662.214

161.715

Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex.

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

440.000 116.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

161.715 55.501

Programma

Boekwaarde 1 januari '21

55.501

Nog te verwachten winst

106.214

Toelichting financieel In 2013 is de opbrengstverwachting voor het plan naar aanleiding van de beoogde vermindering van plancapaciteit naar beneden bijgesteld. Dit heeft toen geleid tot een afwaardering van € 310.000. In 2019 is extra ruimte voor nieuwbouw ontstaan, waardoor de begrote opbrengst toch weer kon worden verhoogd. In 2020 zijn drie kavels verkocht. Mede daardoor is over 2020 een winst van € 116.000 verantwoord. De boekwaarde per 1 januari 2021 bedraagt € 55.000. Per saldo verwachten we nog € 230.000 inkomsten uit de verkoop van de laatste twee kavels voor vrijstaande woningen. De komende jaren levert dit nog een winst op van € 106.000. Voorzichtigheidshalve is de verkoop in 2 jaren geprognosticeerd.

Risico’s

Woningen:

er resteren per eind 2020 nog 2 kavels voor vrijstaande woningen

19

HONDELINKWEG NEEDE Beschrijving Dit betreft een nieuwbouwplan voor 21 woningen. De locatie is gelegen naast de voetbalvelden van SC Neede. De verkoop van kavels viel jarenlang enigszins tegen, maar vanaf 2018 is de marktsituatie verbeterd. De eind 2019 vastgestelde toetsingscriteria voor woningbouw bieden extra ruimte voor plannen die in een aantoonbare behoefte voorzien. Dat heeft tot een herbeoordeling van dit plan geleid ten opzichte van de eerder voorgenomen visie om plancapaciteit terug te dringen.

Toelichting financieel Naar aanleiding van de in 2017 vastgestelde Structuurvisie Wonen Neede is de verwachte opbrengst voor de 8 kavels op het middenterrein geschrapt. Totaal is afgelopen jaren voor € 1.070.000 verlies genomen. In de meerjarenbegroting is de verkoopopbrengst voor de 8 kavels weer opgenomen. Dat heeft door de POC methodiek en de 5 verkochte kavels in 2019 geleid tot een winst over dat jaar van € 363.000. In 2020 is 1 kavel verkocht en kan € 47.000 tussentijdse winst worden genomen. De boekwaarde per 1 januari 2021 bedraagt € 145.000. Per saldo verwachten we de komende jaren een netto kasstroom van € 690.000. De huidige begroting leidt tot een nog te boeken winst van € 545.000. Daarbij is de uitgifte van 8 kavels voorzichtigheidshalve geleidelijk over de jaren tot en met 2025 begroot. Op basis van de lopende reserveringen verwachten we echter dat het daadwerkelijke uitgiftetempo hoger zal liggen.

Risico’s

Omschrijving Hondelinkweg Neede Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

554.609 812.594 118.917 - 1.070.000

558.765 1.030.727 185.449 - 1.070.000

- 3.140 -

558.765 1.030.727 182.310 - 1.070.000

4.156 218.133 63.393 -

416.120

704.941

- 3.140

701.802

285.681

Verkoop Overige opbrengsten

1.119.290 78.502

2.108.090 78.502

-

2.108.090 78.502

988.800 -

Opbrengsten

1.197.792

2.186.592

-

2.186.592

988.800

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

516.408

21.540 457.155 51.447

- 3.290 36.220 - 33.123

18.250 493.375 18.324

18.250 - 23.033 18.324

Financieringslasten

516.408

530.142

- 193

529.949

13.542

Cashflow

265.264

951.509

3.333

954.841

689.577

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

363.000 47.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

689.577 144.736

Boekwaarde 1 januari '21

144.736

Nog te verwachten winst

544.841

Investering

Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex.

Programma Woningen:

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

per eind 2020 zijn nog 8 kavels voor vrijstaande woningen te leveren. Hiervan zijn in 2021 inmiddels 2 akten gepasseerd.

20

ABCTA BELTRUM Beschrijving Dit betreft de gebiedsontwikkeling die mogelijk is geworden na de sloop van de voormalige ABCTA fabriek en de verplaatsing van enkele bedrijven uit de kom van Beltrum. De provincie heeft via subsidies een belangrijke bijdrage aan de transformatieopgave geleverd. Alle kavels in het plan zijn inmiddels verkocht. Het plan wordt nu woonrijp opgeleverd. Het complex wordt in 2021 administratief afgesloten. Voor de uitgifte van 4 extra kavels (raad 16 maart ’21) openen we een nieuw complex.

Toelichting financieel In het verleden zijn forse verliezen op het plan verantwoord. Dit werd enerzijds veroorzaakt door de aard van het complexe project. Anderzijds doordat vanwege de demografische ontwikkelingen rekening werd gehouden met een beperkte uitvoering van het oorspronkelijke plan. In 2017 werd aan de hand van een pilot duidelijk dat er behoefte bestond aan woningen voor met name starters. Dat heeft alsnog geleid tot volledige invulling van het plan en verantwoording van € 350.000 winst tot en met 2019. De boekwaarde per 1 januari 2021 bedraagt € 35.000 negatief. Per saldo verwachten we in 2021 nog € 15.000 uit te moeten geven. We kunnen het complex dan in het jaar 2021 afsluiten met een bescheiden winst van maximaal € 20.000.

Risico’s Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex. Wel is geconstateerd dat een grondtransactie in het verleden niet geheel correct is verrekend. Er zou nog een verrekening van circa € 10.000 moeten plaatsvinden met een van de betrokken partijen. In 2021 moet definitief blijken of deze vordering inbaar is.

Omschrijving ABCTA Beltrum

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

2.278.102 1.505.032 312.948 - 1.972.509

2.278.102 1.496.665 340.465 - 1.972.509

19.973 - 12.056 -

2.278.102 1.516.638 328.409 - 1.972.509

11.606 15.461 -

Investering

2.123.573

2.142.724

7.917

2.150.640

27.067

Verkoop Overige opbrengsten

1.117.283 1.921.818

1.127.882 1.921.818

-

1.127.882 1.921.818

10.599 -

Opbrengsten

3.039.101

3.049.701

-

3.049.701

10.599

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

512.020

512.842 - 819

- 1.783 1.142

511.059 323

- 961 323

Financieringslasten

512.020

512.023

- 641

511.382

- 638

Cashflow

403.508

394.954

- 7.275

387.678

- 15.830

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

350.000 18.000

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

- 15.830 - 35.508

Boekwaarde 1 januari '21

- 35.508

Nog te verwachten winst

19.678

Programma Woningen:

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

alle uitgeefbare kavels zijn inmiddels verkocht

21

DE MOLLE HAARLO Beschrijving Op de locatie van het voormalige gemeenschapsgebouw De Molle aan de rand van de bebouwde kom in Haarlo is een kleinschalig woningbouwplan ontwikkeld. Planologisch zijn 5 woningen mogelijk. Hiervan zijn er inmiddels 3 gerealiseerd. De resterende 2 kavels aan Het Kossink zijn minder courant. De behoefte aan nieuwbouw in Haarlo is in 2020 verder worden verkend. Bij de afwegingen omtrent de wenselijke invulling zullen ook andere (transformatie) locaties in Haarlo betrokken worden. Mogelijk leidt dit tot een heroriëntatie op de bestemming van de nog beschikbare gronden in dit plan, mede in relatie tot de mogelijke ontwikkeling van de naastgelegen voormalige horecalocatie.

Omschrijving De Mölle Haarlo

Boekwaarde Begroot 1 jan 2021 1 jan 2020

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

3.090 40.817 32.869 - 19.710

3.090 78.317 36.514 - 19.710

750 355 -

3.090 79.067 36.869 - 19.710

38.250 4.000 -

Investering

57.066

98.211

1.105

99.316

42.250

Verkoop Overige opbrengsten

124.070 -

124.070 -

-

124.070 -

-

Opbrengsten

124.070

124.070

-

124.070

-

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

23.114

23.115 -

- 736 -

22.379 -

- 734 -

De boekwaarde per 1 januari 2021 bedraagt € 41.000 negatief. Per saldo verwachten we nog € 42.000 uit te moeten geven. We kunnen de exploitatie – afhankelijk van de keuze rond de 2 kavels – in het jaar 2021 dan met een klein verlies afsluiten.

Financieringslasten

23.114

23.115

- 736

22.379

- 734

Cashflow

43.890

2.744

- 369

2.374

- 41.516

Risico’s Er zijn geen significante risico’s binnen dit complex.

Winst t/m 2019 Verwerken resultaat 2020

3.000 -

Budget miv 2021 Af: boekwaarde eind '20

- 41.516 - 40.890

Programma

Boekwaarde 1 januari '21

- 40.890

Nog te verwachten verlies

- 626

Toelichting financieel Voorzichtigheidshalve houden we in de begroting geen rekening meer met de verkoopopbrengst voor de 2 kavels. Wel is nog budget beschikbaar voor civiele kosten voor de (her)inrichting van de openbare ruimte.

Woningen:

2 kavels zijn nog uitgeefbaar (2^1 kapwoning)

22

DE HEUVER GELSELAAR Beschrijving Aan de Dorpsstraat in Gelselaar ligt voormalige boerderij De Heuver. Deze karakteristieke locatie is jaren geleden verworven om planologisch ruimte te bieden voor nieuwbouw van woningen. De oorspronkelijke omvang van deze plannen is inmiddels flink teruggeschroefd. Vele pogingen om de boerderij een nieuw leven te geven zijn afgelopen jaren de revue gepasseerd. De boerderij is begin 2020 verkocht en wordt na een grondige restauratie, waaraan de provincie substantieel bijdraagt, getransformeerd tot 2 ruime woningen. Naast de boerderij zijn nog 3 kavels voor vrijstaande woningen beschikbaar. Twee kavels zijn momenteel gereserveerd.

Toelichting financieel Projecten waarbij bedrijfsverplaatsingen aan de orde zijn, zijn economisch vaak niet rendabel te exploiteren. Ook het beperken van de planomvang leidt tot financiële consequenties. Afgelopen jaren is het plan met € 1.115.000 afgewaardeerd. De verkoop van de boerderij heeft in 2020 tot een beperkte winst van € 10.000 geleid. De boekwaarde per 1 januari 2021 bedraagt nog € 319.000. We verwachten nog circa € 175.000 uitgaven. Met een lagere opbrengst als gevolg van een eventuele herprogrammering wordt nu niet langer rekening gehouden. De eerder gevormde verliesvoorziening is in 2020 vrijgevallen. De verkoop van de 3 kavels en achterliggende agrarische gronden levert naar de huidige inzichten € 542.000 op. De geactualiseerde begroting leidt tot een toekomstige winstverwachting van € 48.000.

Risico’s

Omschrijving De Heuver Gelselaar Aankoop Civiel Plankosten Afwaarderingen

wijziging

1 jan 2021

Budget miv 2021

1.593.112 95.485 115.437 - 1.115.000

1.593.112 204.856 198.094 - 1.115.000

2.300 - 33.000 -

1.593.112 207.156 165.094 - 1.115.000

111.671 49.657 -

Investering

689.034

881.062

- 30.700

850.362

161.328

Verkoop Overige opbrengsten

165.000 508.626

595.750 508.626

110.875 -

706.625 508.626

541.625 -

Opbrengsten

673.626

1.104.376

110.875

1.215.251

541.625

Indexatie Rentelasten Rente over winstdeel

293.321

6.004 321.781 -

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=f5310e6d-bc8b-4b27-b301-b1eaad2ce42d