Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Geld We hebben minder uitgegeven dan beoogd omdat er geen grootschalige investeringen in gebouwen hebben plaatsgevonden. Wij vergroenen ons energieverbruik. Bij de perspectiefnota 2021 is besloten om dit niet meer perse te doen met Nederlandse certificaten, maar met Scandinavische. Dat is een stuk goedkoper. Maar liever willen we deze besparing uiteindelijk realiseren via een zelfleveringsmodel energie te leveren van eigen bodem. Dit is ook onderdeel van de keuze voor een nieuwe energieleverancier. In 2022 moeten we een keuze hebben gemaakt voor onze nieuwe energieleverancier vanaf 2024.
70
Kwaliteit Voor de levering van gas zijn we in 2022 overgestapt naar Agem gemeentelijke energie BV. Ons energiecontract voor de levering van elektriciteit loopt eind 2023 af. Geld Wij voeren de reductiemaatregelen uit van de CO2 prestatieladder. (060.017) Denk hierbij aan: energiecontract/zelfleveringsmodel, verduurzamen ingekochte brandstoffen, duurzamer woon-werkverkeer, duurzaam inkopen, versneld vervangen openbare verlichting door led. Om hier meer voortgang in te krijgen, zorgen we voor inschakeling van een duurzaamheidscoördinator gedurende de resterende looptijd van dit programma. Kwaliteit Op raadsvragen van mevrouw A. Weg (GL) hebben wij u geïnformeerd over onze prestaties (22 februari 2023). Geld We hebben minder uitgegeven dan begroot voornamelijk omdat grotere investeringen in gebouwen zijn achtergebleven. Er wordt nu gewerkt aan een meerjarig onderhoudsprogramma van ons vastgoed.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (vastgesteld)
2022 (Na slotwijziging)
Realisatie 2022
Lasten 060.011 EUP: ambitie wonen
-296
-283
-1.274
-390
060.012 EUP: ambitie bedrijven
-63
-168
-101
-57
060.013 EUP: ambitie maatschappelijke bedrijven
-20
-38
-30
-39
060.014 EUP: ambitie grootschalig opwek
-1
-10
-44
-119
060.015 EUP: ambitie regionale samenwerking
-3
-23
0
0
060.016 EUP: ambitie communicatie en bewustwording
-9
-25
-70
-70
060.017 Gemeente als voorbeeld
-15
-1.266
-429
-84
060.050 Transitiewarmte
-54
-50
-29
-14
060.500 Loonkosten programma Actief met duurzaamheid en energie
-305
-175
-175
-175
060.700 Rente en afschrijving programma Actief met duurzaamheid en energie
0
-9
-7
-7
-766
-2.046
-2.160
-956
060.011 EUP: ambitie wonen
24
0
948
66
060.012 EUP: ambitie bedrijven
0
0
0
40
060.050 Transitiewarmte
21
0
0
0
Totaal Baten
44
0
948
106
Totaal Lasten Baten
71
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-721
-2.046
-1.212
-849
060.710 Reserves
400
1.929
1.097
660
Totaal Onttrekkingen
400
1.929
1.097
660
Mutaties reserves
400
1.929
1.097
660
Gerealiseerd resultaat
-321
-117
-115
-190
Onttrekkingen
Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld • • • •
EUP 2019-2022 RODE beleidskader Motie M19-08 eigen gemeentelijk initiatief grootschalige opwek energie Plan van aanpak uitvoering motie M19-08
72
SPORT IS MEER! Een leven lang sporten en bewegen Wat speelt er? •
•
•
•
Sport en bewegen zijn goed voor de gezondheid, voor sociale contacten, welzijn en persoonlijke ontwikkeling. Individueel of met een team, als deelnemer, toeschouwer of vrijwilliger, zowel georganiseerd als ongeorganiseerd, bij een accommodatie, gewoon op straat of in een park. Sport en bewegen bevorderen eigen regie en creëren ontmoetingen. Van jong tot oud beleven we er plezier aan. Daarom richten we ons op alle inwoners van Berkelland in alle leeftijdscategorieën, met speciale aandacht voor de mensen met een beperking, minimagezinnen en mensen met een migratieachtergrond. Achterhoek in Beweging is het regionale samenwerkingsverband tussen gemeenten waarmee we sport en bewegen centraal stellen. In 2020 zijn we gestart met de uitvoeringsagenda van het regionale sportakkoord. We werken samen aan de thema’s: Gezonde Jeugd (leefstijl), Uniek Sporten (sporten met een beperking), Vitaal ouder worden, Open club/Vitale sportparken, Sportieve beroepsbevolking, Talentontwikkeling en Evenementen. In 2020 is de lokale versie van het regionale sportakkoord tot stand gekomen met het daarop gebaseerde uitvoeringsprogramma. Hierin leggen we accenten die voor Berkelland belangrijk zijn, met de toekomstbestendigheid van ons verenigingsleven als belangrijkste speerpunt. Berkelland staat bekend om haar vitale verenigingsleven maar de omgeving van (sport)verenigingen is aan het veranderen.
Demografische ontwikkelingen kunnen leiden tot minder leden, minder vrijwilligers en problemen met de betaalbaarheid van de sport. Het verenigingsleven komt voor nieuwe uitdagingen te staan en dat vraagt om meer zelfstandigheid en ondernemerschap. Sportverenigingen moeten op zoek naar nieuwe samenwerkingen en een innovatief sportaanbod.
Speerpunt Een leven lang sporten en bewegen voor iedereen. Wat willen we bereiken? • Alle inwoners kunnen sporten of bewegen. • Een actieve, gezonde leefstijl. • Toekomstbestendig sportlandschap.
Wat gaan we daarvoor doen? Voor volwassenen uit minima-gezinnen zijn er de regelingen gericht op meedoen waardoor zij kunnen sporten en bewegen. Er is gekozen voor een pilot met een doelgroepgericht meedoenarrangement. Deze is in 2021 uitgevoerd. Kwaliteit Geld We faciliteren ‘Achterhoek in beweging' en ondersteunen initiatieven uit de samenleving. (070.070) Achterhoek in Beweging stelt de kracht van sport, bewegen en een gezonde leefstijl centraal in de Achterhoek. Door Achterhoek in Beweging creëren en delen we kennis en expertise, versterken we het sportlandschap in de regio, binden we ons aan (grote) strategische partners en zijn we in staat om effectiever fondsen en subsidies binnen te halen. Op het provinciale en 73
landelijke speelveld wordt de Achterhoek gezien als voorbeeldregio en dit maakt dat we een gesprekspartner kunnen zijn voor o.a. de provincie en het ministerie van VWS. Onder deze activiteit valt ook de ‘vliegwielfunctie sport’ voor het ondersteunen van initiatieven uit de samenleving. Kwaliteit Achterhoek in Beweging heeft conform de prestatielijst uitvoering gegeven aan de thema's en projecten uit het Regionaal Beweeg- en Sportakkoord. In 2022 is opnieuw de Achterhoek Sportmonitor uitgevoerd waarmee inzicht is gekregen in de actuele staat van sportverenigingsleven, op regionaal en lokaal niveau. In 2022 heeft Achterhoek in Beweging hierbij voor het eerst ook de inhoudelijke koppeling gemaakt met monitoringsinstrumenten van de VSG, GGD en het NOC*NSF. Deze kwaliteitsslag zorgt voor een meer integraal (cijfermatig) inzicht in bijvoorbeeld thema's binnen gezondheid, beweegparticipatie en de vitaliteit van sportclubs. Geld We ondersteunen de uitvoering van het lokale sportakkoord. (070.090) Het lokale sport- en beweegakkoord 'Heel Berkelland beweegt' is in oktober 2020 ondertekend door 80 deelnemers.
Er is een projectorganisatie met een Stuurgroep en 3 projectgroepen die zorgen voor de uitwerking van drie speerpunten: - Toekomstbestendig sportlandschap - 18+ toeleiden naar sport/beweging - Gezonde generatie De projectorganisatie krijgt via de gemeente geld van het Rijk op basis van een speciale regeling om de uitvoering van de acties mogelijk te maken. De stuurgroep is verantwoordelijk voor de inhoud en uitvoering van het Lokaal Sportakkoord en de inzet van de middelen. Kwaliteit In 2022 zijn er diverse projecten en activiteiten in relatie tot verenigingen of op het gebied van toegankelijk doormiddel van het uitvoeringsbudget Lokaal Beweeg- en Sportakkoord mogelijk gemaakt. Voorbeelden daarvan zijn de sportcarrousel 'Unieke Jongeren', leefstijlproject 'Skills4Life' en de Diabetes-challenge. Geld In 2022 zijn er vanuit het ministerie van VWS extra middelen beschikbaar (€ 26.000) gesteld voor de uitvoering van de lokale sportakkoorden. Deze middelen zijn aanvullend gesubsidieerd aan de Sport Federatie Berkelland die als externe partij zorgdraagt voor de uitvoering en beheer van de financiële middelen. We zetten combinatiefunctionarissen in (Brede Impuls) die verbindingen leggen tussen sport, cultuur en welzijn. (070.010) Medio 2022 is de aanbesteding voor de inzet vanuit de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen afgerond.
Hiermee zijn we een nieuwe projectperiode gestart dat loopt tot en met medio 2026. Inhoudelijk betekent dit dat sport, bewegen en cultuur nog meer integraal worden ingezet op het versterken van de sociale basis in Berkelland en de verbinding met thema's als preventie, gezondheid en participatie. Ook staat het toekomstbestendig maken van sport- en cultuurverenigingen meer centraal. Kwaliteit Op 1 juli 2022 brak een nieuwe periode voor de inzet van combinatiefunctionarissen aan. In de periode januari t/m mei 2022 heeft hiervoor een aanbestedingsprocedure plaatsgevonden binnen de richtlijnen van ‘Europees en openbaar aanbesteden’. Met behulp van de ‘Kadernotitie Aanbesteding Inzet Brede Regeling Combinatiefuncties Berkelland 2022-2026’ en de 74
bijbehorende offerteaanvraag is de aanbesteding vorm gegeven. Het heeft geleid tot gunning c.q. samenwerking aan/met de volgende organisaties: Sport Federatie Berkelland (SFB), Stichting Culturije, Beweeg Wijs B.V. en Sportaccommodatie en zwembad ’t Timpke (samenwerking sportpark De Wildbaan). Geld
Speerpunt Toekomstbestendige verenigingen en sportinfrastructuur. Wat willen we bereiken? • Een functionele, goede en duurzame sportinfrastructuur. • Sterke en vitale sportverenigingen.
Wat gaan we daarvoor doen? We beheren gemeentelijke (binnen) sportaccommodaties. (070.020) Als gemeente moeten we ervoor zorgen dat schoolgym mogelijk is (wettelijke taak). Daarom beheren we binnensportaccommodaties. De huidige binnensportaccommodaties voldoen niet allemaal meer aan de eisen, worden onvoldoende gebruikt en/of zijn duur in beheer. Het is nodig om per kern te kijken naar de behoefte aan binnensportaccommodaties. Kwaliteit De gemeente beheert gemeentelijke sportaccommodaties. Geld De onderzoeken naar binnensportaccommodaties zijn niet allemaal in 2022 gestart of afgerond maar worden meegenomen in de op te stellen sport- en beweegvisie. Door corona en tijdelijke sluiting van sporthallen en gymzalen zijn er minder kosten gemaakt voor schoonmaak. Niet urgent onderhoud is op enkele onderdelen uitgesteld in afwachting van de uitkomsten van de sport- en beweegvisie. Daarnaast is er de nog niet gecompenseerde OZB voor sportverenigingen. Die wordt in 2023, samen met de OZB voor 2023, gecompenseerd. De raad is hierover in de brief 'Ontwikkelingen op het gebied van sport maart 2023' geïnformeerd. We faciliteren de Sport Federatie Berkelland. (070.030) De Sport Federatie Berkelland (SFB) ondersteunt verenigingen met advisering, procesbegeleiding en het organiseren van deskundigheidsbevordering.
De SFB heeft een groot netwerk in het sociaal domein opgebouwd, is een belangrijke overlegpartner voor de gemeente en ondersteunt de projectorganisatie van 'Heel Berkelland Beweegt'. Kwaliteit De gemeente en de SFB hebben met ingang van 2022 een aanscherping aangebracht in de subsidieopdracht, zowel inhoudelijk als financieel. De SFB richt zich concreet op: 1) Werken vanuit de eigen missie en visie. 2) Het toekomstbestendig maken van sportverenigingen. 3) Het stimuleren van sport en bewegen onder inwoners die achterblijven in bewegen. 4) Het bijdragen aan een gezonde generatie. Geld Een voorgenomen bezuiniging van € 10.000 is in 2022 toegepast op het subsidiebudget aan de SFB.
75
We ondersteunen de exploitatie van zwembaden en de bijbehorende sportaccommodaties. (070.041) De zwembaden in Ruurlo en Borculo zijn eigendom en in beheer van een stichting. De gemeente draagt een subsidie bij. De exploitatie van de zwembaden in Neede en Eibergen zijn overgedragen aan een commerciële exploitant. Onder deze activiteit valt ook de exploitatie van de sporthallen in Ruurlo, ’t Timpke in Borculo en ’t Spilbroek in Neede omdat er sprake is van gecombineerde voorzieningen c.q. exploitaties. Kwaliteit Zwembaden en sportaccommodaties zijn in 2022 ondersteund in hun exploitatie. Geld Om de financiële gevolgen van de coronamaatregelen te verzachten heeft het Rijk een specifieke uitkering voor ijsbanen en zwembaden opgezet (SPUK IJZ). Hier hebben we in 2022 een bijdrage uit ontvangen en aan de zwembaden uitgekeerd. We ondersteunen sportverenigingen financieel. (070.050) In het vitaliteitsonderzoek dat is uitgevoerd onder sportverenigingen wordt aangegeven dat er behoefte is aan structurele financiële ondersteuning. De reguliere subsidie die sportverenigingen ontvangen, wordt nu hoofdzakelijk bepaald aan de hand van het aantal jeugdleden. Deze aantallen lopen terug en daarmee neemt ook de hoogte van de subsidie af. Tegelijkertijd verwachten wij van sportverenigingen dat zij zich ook richten op andere doelgroepen. Kwaliteit Sportverenigingen zijn in 2022 gesubsidieerd. Geld
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (vastgesteld)
2022 (Na slotwijziging)
Realisatie 2022
Lasten 070.010 Verbinding sport, cultuur en welzijn (Brede Impuls)
-361
-354
-404
-401
070.020 Beheer gemeentelijke (binnen)sportaccommodaties
-662
-702
-895
-637
070.030 Faciliteren Sport Federatie Berkelland
-90
-75
-82
-84
070.041 Zwembaden
-1.834
-1.117
-1.734
-1.899
070.050 Subsidieren jeugdleden sportverenigingen
-82
-92
-92
-78
070.070 Wij faciliteren Achterhoek in beweging
-44
-49
-49
-37
070.080 Toekomstbestendige sportverenigingen
-73
0
-52
-9
070.090 lokaal sportakkoord
-90
0
-68
-124
070.500 Loonkosten programma Sport is meer
-230
-383
-383
-383
070.700 Rente en afschrijving programma Sport is meer
-224
-141
-83
-806
-3.689
-2.912
-3.840
-4.457
Totaal Lasten
76
Baten 070.010 Verbinding sport, cultuur en welzijn (Brede Impuls)
0
0
50
50
070.020 Beheer gemeentelijke (binnen)sportaccommodaties
194
141
183
198
070.041 Zwembaden
773
0
0
162
070.090 lokaal sportakkoord
90
0
68
124
Totaal Baten
1.056
141
300
534
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-2.632
-2.770
-3.540
-3.923
070.710 Reserves
354
0
158
818
Totaal Onttrekkingen
354
0
158
818
070.710 Reserves
-30
0
0
-42
Totaal Stortingen
-30
0
0
-42
Mutaties reserves
324
0
158
777
-2.308
-2.770
-3.381
-3.146
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
Projecten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Oorspronkelijk begroot
Uitgaven/Inkomsten tot begrotingsjaar
Realisatie 2022
Restant
60510903 PRJCT Transformatie sport
-304
-252
-9
-44
60510904 PRJCT onderzoek binnensport Neede
-30
0
0
-30
60510905 PRJCT Sport en Beweegvisie
-50
0
-8
-42
60520900 PRJCT onderzoeken gem. (binnen)sportacc. Eibergen
-80
-30
-47
-4
60520902 PRJCT Locatieonderzoekbinnensportaccomm. Ruurlo
-60
-34
-25
0
Gerealiseerd resultaat
-524
-316
-89
-120
Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld •
Sportkader Achterhoek in Beweging 2016-2020
77
CULTUUR IS VAN IEDEREEN Cultuur beleef je in Berkelland Wat speelt er? •
•
•
• •
Cultuur maken we zelf en geven we door. De manier waarop we met elkaar omgaan, hoe we naar dingen kijken en wat we creëren. In (beeldende) kunst, muziek, toneel, media, musea, archeologie, monumenten en evenementen. Cultuur verbindt en maakt los, schuurt en smeert, prikkelt en ontspant, inspireert en draagt bij aan een leefbare samenleving. Alle inwoners van Berkelland hebben te maken met cultuur, als maker, toeschouwer, volger of deelnemer. Ze zorgen samen voor een groot aanbod aan culturele activiteiten. Dáarom ondersteunt de gemeente de cultuur- en erfgoedsector. De gemeente ondersteunt met subsidies, informatie, adviezen en ook steeds meer door het faciliteren van professionele begeleiding. Dit laatste doen we bijvoorbeeld samen met onze cultuurpartners door middel van de inzet van combinatiefunctionarissen. Maatschappelijke meerwaarde is een belangrijk criterium voor de mate van ondersteuning. Daarnaast voert de gemeente belangrijke wettelijke overheidstaken uit, zoals het beschermen van erfgoedwaarden via wetgeving, het beheer van (monumentale) buitenkunst en het bewaken van de ruimtelijke kwaliteit voor inwoners en bezoekers. Samen met partners uit de cultuur- en erfgoedsector hebben we gewerkt aan een brede cultuur- en erfgoedvisie. Een visie voor de komende 10 jaar: ‘Kijk op Cultuur en Erfgoed Berkelland’.
Kansen en uitdagingen die spelen binnen het culturele veld hebben we in beeld. Organisaties kampen met afnemende ledenaantallen en gebrek aan vrijwilligers. Men vindt dat er meer samenhang, verbinding en innovatie van het aanbod nodig is om vitaal te blijven. In die verbinding én in het faciliteren van de transformatie van het culturele veld naar toekomstbestendigheid is een belangrijke rol weggelegd voor de gemeente. Aan procesondersteuning, kennisoverdracht, inspireren blijkt een grotere behoefte te zijn dan aan rechtstreekse financiële ondersteuning. De 3 speerpunten uit de visie zijn: o Cultuureducatie: een leven lang leren; o Cultuur en erfgoed is van iedereen; o Toekomstbestendige organisaties en verenigingen. De speerpunten van de cultuur- en erfgoedvisie zijn vertaald in het uitvoeringsprogramma 2022-2025. Het eigenaarschap vanuit de sector is een belangrijke voorwaarde voor het behalen van de ambities. Wij denken dan bijvoorbeeld aan het model van het lokaal Sport- en Beweegakkoord. Dit kan betekenen dat er, gekoppeld aan de speerpunten, projectgroepen worden ingericht vanuit het culturele veld, die gezamenlijk eigenaar worden van de projecten en initiatieven die uit de speerpunten voortvloeien. Daarvoor moet dan wel voldoende urgentie en animo zijn uit de sector.
Speerpunt Een samenhangende cultuur- en erfgoedvisie met uitvoeringsprogramma. Wat willen we bereiken? • Alle kinderen komen in aanraking met muziek, kunst en cultuur. • Cultuur is zoveel mogelijk zichtbaar en toegankelijk voor iedereen. • Culturele organisaties werken samen en zijn toekomstbestendig. • Inwoners blijven culturele initiatieven ontwikkelen. • Leesvaardige, mediawijze kinderen. • Aandacht voor laag-geletterden. • Behoud en doorontwikkeling van erfgoed.
78
Wat gaan we daarvoor doen? Aan de slag met het uitvoeringsprogramma cultuur- en erfgoed. (080.110) De cultuur- en erfgoedvisie 'Kijk op cultuur en erfgoed' is op 21 december 2021 vastgesteld. Kwaliteit In 2022 is met het uitvoeringsprogramma cultuur -en erfgoed een start gemaakt: De cultuur -en erfgoedcoach is sinds 1 juli operationeel, het Transformatiefonds is sinds 1 juli open, het proces naar een kerkenvisie is in december gestart, het proces naar het nieuwe Cultuurakkoord is met een bijeenkomst in november van start gegaan, dit akkoord leidt vervolgens tot een herijking van het cultuureducatiebeleid. Van maart t/m december heeft het participatieproces naar een museumvisie plaats gevonden met een concept museumvisie plus uitvoeringsprogramma als resultaat. Deze wordt begin 2023 afgerond. Er is samen met de sector gesproken over het vergroten van de zichtbaarheid van de cultuur -en erfgoedsector. Geld We helpen culturele organisaties bij de (door)ontwikkeling naar toekomstbestendigheid. (080.120) Hiervoor is € 252.000 beschikbaar. Dit bedrag bestaat uit de oorspronkelijk beschikbaar gestelde € 100.000 voor transformatie plus de € 152.000 die door het rijk beschikbaar is gesteld voor de ondersteuning van de culturele sector in coronatijd.
Kwaliteit Er is ruim € 33.000 uitgegeven (van de € 387.941) aan de cultuur -en erfgoedsector als waardering voor hun inspanningen tijdens de coronatijd. Het overige budget wordt gebruikt voor het transformatiefonds cultuur en erfgoed. Geld Het transformatiefonds is open gesteld en blijft geopend tot uitputting. Het betreft projectgeld, dus het budget gaat over naar 2023 en wanneer nodig verder. We ondersteunen de (vrijwilligers van de) dorpsböke. (080.010) In Berkelland hebben we dorpsböke in alle kleine kernen; zij werken samen met de basisscholen, dorpshuizen en de bibliotheek Oost-Achterhoek. Het boekenaanbod is gericht op de lokale behoefte. De dorpsböke krijgen daarvoor een kleine financiële bijdrage. Ze worden gerund door vrijwilligers. Kwaliteit Dit zijn subsidies aan bibliotheken op locatie, ‘dichtbij de mensen’. De jaarlijkse subsidie a € 35.000 is overgemaakt. Geld We ondersteunen via subsidiëring diverse lokale culturele activiteiten en/of verbanden. 080.020) Het gaat hier om onder meer de subsidiëring aan de BeMO, diverse muziek- en culturele verenigingen en jaarlijkse culturele evenementen.
79
Kwaliteit We hebben een 20-tal subsidies verstrekt aan partijen zoals Vrouwen van nu, EHBO verenigingen en IVN. Daarnaast hebben we de kunstbeoefening gesubsidieerd zoals het muziekonderwijs, toneelverenigingen en koren. Geld In deze post is een onder uitputting te zien. Dat komt deels door de nog niet gecompenseerde OZB voor cultuurverenigingen. Die wordt in 2023, samen met de OZB voor 2023, gecompenseerd. De raad is hierover in de brief 'Ontwikkelingen op het gebied van sport maart 2023' geïnformeerd. Deels komt dit doordat een deel van de subsidie van 2021/2022 voor de muziekverenigingen al in de jaarrekening van 2021 is verantwoord. We subsidiëren de activiteiten van bibliotheek Oost-Achterhoek. (080.040) Leesvaardigheid en informatievaardigheid zijn onmisbaar voor zelfredzame inwoners. De Bibliotheek Oost-Achterhoek (BOA) zet hier op in met als doel leesbevordering van inwoners, hen te ondersteunen in leren en informatie toegankelijk te maken. Kwaliteit Het beleidsplan van de bibliotheek Oost-Achterhoek 'Samen Vaardig 2020-2023' is in uitvoering. Het kent 3 strategische lijnen: • basisvaardigheden: naar een verbreed taalhuis; • Jeugd en onderwijs: partner voor scholen en kinderen • Fysieke en digitale bibliotheek: bruisende ontmoetingsplaatsen.
Daarnaast ontving de bibliotheek NPO gelden om onderwijsachterstanden recht te trekken en om de afschaffing van de jeugdcontributie te compenseren, dit kwam via het Rijk. Geld We subsidiëren de instandhouding van monumenten. (080.050) Eigenaren van gemeentelijke monumenten kunnen een bijdrage krijgen voor het onderhoud aan hun pand. Dit doen we via een subsidieregeling. Het beschikbare budget is vanaf 2021 verminderd als gevolg van de besluitvorming in de Perspectiefnota 2021. Uit dit budget betalen we ook de kosten voor de Monumentendag en (externe) advieskosten. Kwaliteit Er is € 86.000 aan erfgoedsubsidies verstrekt voor het onderhoud van monumenten. Daarnaast is deze post gebruikt voor extern advies bij het aanwijzen van gemeentelijke monumenten. Geld We subsidiëren de lokale omroep. (080.021) Voor de ondersteuning van de lokale publieke omroep krijgt de gemeente geld via het gemeentefonds om te zorgen voor de bekostiging van een lokaal toereikend media-aanbod via verschillende kanalen (wettelijke plicht). In 2021 heeft de Stichting Berkelland Lokaal een zendtijdvergunning gekregen voor een periode van 5 jaar. Berkelland Lokaal maakt gebruik van de professionele apparatuur en bemensing van REGIO8. Verder gaat zij intensief samenwerken met de website nieuwsuitberkelland.nl.
Door deze samenwerking wordt een stap in de goede richting gezet om te komen tot meer samenwerking in de Achterhoek. En tegelijkertijd is de verbinding met wat lokaal in Berkelland speelt, gewaarborgd. Voor het versterken van de journalistieke kwaliteit en een verbetering van de continuïteit van de
80
berichtgeving is bij de Perspectiefnota 2021 gedurende 3 jaar extra geld gereserveerd (3 x € 30.000). Kwaliteit Het plan voor de kwaliteitsslag van de lokale omroep is ingediend en goedgekeurd, de extra gelden van € 30.000 voor 2021,2022, 2023 zijn toegekend. Geld We subsidiëren het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers (ECAL). (080.060) Het ECAL beheert onze archieven en het streekarchief. Het ECAL is een rijke bron van informatie over de streekcultuur en -historie in de vorm van archieven, beeldcollecties, boeken en documentatie. Deze archieven zijn steeds meer digitaal. Daarom is het ECAL bezig met de inrichting van een digitaal depot. Het ECAL zorgt daarmee voor de toegankelijkheid van digitale informatie. Kwaliteit We hebben onze jaarlijkse bijdrage toegekend. Geld We subsidiëren musea. (080.051) Museum De Scheper, het Brandweermuseum en De Lebbenbrugge ontvangen een bijdrage. Museum de Scheper beheert daarnaast een gemeentelijke collectie en ontvangt daarvoor een vergoeding. We zijn in gesprek met het bestuur van museum De Scheper over het beheer van de gemeentelijke collectie. En we zijn in 2021 begonnen met de voorbereiding van een museumvisie, als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Cultuur-en erfgoedvisie. Kwaliteit De musea hebben hun jaarlijkse bijdrage ontvangen.
In 2022 is samen met de musea gewerkt aan de museumvisie plus een uitvoeringsprogramma, deze zijn in concept afgerond aan het einde van 2022. Geld We zorgen voor cultuureducatie voor ieder kind in het basisonderwijs. (080.041) We zetten Stichting Culturije (voorheen Stichting Muziek- en Kunstwijs) in om in het basisonderwijs muziek-, kunst- en cultuureducatie vorm te geven. Hierbij proberen we zoveel mogelijk de verbinding te maken met lokale culturele verenigingen/organisaties. Dankzij de financiële bijdrage van de Stichting Culturije kunnen we tot en met 2024 blijven deelnemen aan het Achterhoekse Cultuur- en erfgoedpact. Samen met 9 Achterhoekse gemeenten werken we aan het versterken van culturele identiteit en leefbaarheid in de Achterhoek, met als dragers cultuur, erfgoed en amateurkunst. Kwaliteit Culturije is een belangrijke uitvoeringspartner van ons cultuur -en erfgoedbeleid. Daarnaast vervullen zij een essentiële rol bij het ontwikkelen van een stevige sociale basis. Culturije werkt veel samen met andere partners, zoals de sportfederatie en de bibliotheek en de musea. Met deze integrale werkwijze dragen zij bij aan een grotere impact voor de burgers. Culturije vervult sinds 1 juli de rol van cultuur -en erfgoedcoach, daarmee zijn zij nu hèt loket voor de organisaties en verenigingen in Berkelland. Culturije verzorgt daarnaast cultuureducatie in het basisonderwijs 81
en is een belangrijke partner in de regionale Cultuurcoalitie die binnen het Cultuur -en Erfgoedpact Achterhoek de belangrijkste spelers zijn. Geld We zorgen voor het onderhoud van kunst in de openbare ruimte. (080.022) In de openbare ruimte van Berkelland staan diverse kunstwerken. De gemeente is meestal verantwoordelijk voor het onderhoud ervan. Onder deze activiteit vallen ook overige kosten die niet vallen onder een van de andere activiteiten. Kwaliteit In 2022 zijn kunstwerken onderhouden, waaronder een fontein in storing. Deze post is ook gebruikt voor ontwikkeling van beleid. Geld
Wat mag het kosten? Ten opzichte van de gepubliceerde begroting zijn de lasten bij de vastgestelde begroting € 123.000 hoger. Dit komt doordat de subsidies aan dorpshuizen en wijkverenigingen in de loop van 2022 zijn gekoppeld aan dit programma vanuit het programma Vitaal Platteland. Omdat de koppeling op het laagste niveau plaatsvindt gaan ook de gegevens van de primitieve begroting mee. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (vastgesteld)
2022 (Na slotwijziging)
Realisatie 2022
Lasten 080.010 Vrijwilligers Dorpsboke
-35
-35
-35
-35
080.020 Subs div lokale culturele act
-130
-286
-337
-175
080.021 Subsidies lokale omroep
-55
-61
-61
-56
080.022 Cultuurbeleid en onderhoud kunst
-6
-25
-73
-39
080.040 Bibliotheek Oost Achterhoek subs
-638
-649
-708
-707
080.041 Cultuur educatie voor ieder kind
-261
-250
-295
-251
080.050 Gemeentelijke monumenten
-96
-85
-85
-102
080.051 Subsidiëren musea
-101
-105
-105
-98
080.060 Erfgoed centrum
-256
-256
-256
-256
080.095 Bezuiniging Cultuur
0
0
0
0
080.110 We maken een kerken-/cultuurvisie
-2
0
0
0
82
080.120 Toekomstbestendige cultuurverenigingen
0
0
-388
-33
080.500 Loonkosten programma Cultuur is voor iedereen
-224
-126
-126
-126
0
0
0
0
-1.806
-1.877
-2.469
-1.879
080.020 Subs div lokale culturele act
0
0
0
0
080.040 Bibliotheek Oost Achterhoek subs
6
5
43
43
080.041 Cultuur educatie voor ieder kind
15
0
45
0
080.050 Gemeentelijke monumenten
31
28
28
28
080.700 Rente en afschrijving programma Cultuur is voor iedereen Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
52
33
116
71
-1.754
-1.844
-2.353
-1.808
080.710 Reserves
32
30
400
45
Totaal Onttrekkingen
32
30
400
45
080.710 Reserves
0
0
0
-9
Totaal Stortingen
0
0
0
-9
Mutaties reserves
32
30
400
36
-1.721
-1.814
-1.953
-1.771
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
Projecten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Oorspronkelijk begroot
Uitgaven/Inkomsten tot begrotingsjaar
Realisatie 2022
Restant
60530901 PRJCT Eenmalige subsidieregeling cultuur
-481
-93
-33
-355
60530905 PRJCT Vrijheid Achterhoek
-18
0
-9
-9
Gerealiseerd resultaat
-499
-93
-42
-364
Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld •
Cultuur- en erfgoedvisie.
83
SAMEN VEILIG Veilig zijn in Berkelland? Daar zorgen we samen voor! Wat speelt er? De nasleep van de Coronacrisis en de oorlog in Oekraïne hebben grote impact gehad. Onze crisisorganisatie heeft samen met veel collega's en vrijwilligers voor eerste opvang gezorgd van ontheemden. Verschillende locaties zijn ingericht voor een langer verblijf. Ambtelijk is er een team Oekraïne opgericht dat de taken van de crisisorganisatie heeft overgenomen. Geplande thema's zoals een veilige woon- en leefomgeving voor alle inwoners, geen ruimte voor ‘ondermijning’, en verminderen criminaliteit in buitengebied en kernen hebben hierdoor in 2022 minder aandacht gekregen dan gepland.
Speerpunt Een veilige woon- en leefomgeving voor alle inwoners. Wat willen we bereiken? • Een veilige gemeente zijn en blijven en dat onze inwoners dit zo beleven.
Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s). We creëren en behouden een vertrouwensband en zetten in op zichtbaarheid, herkenbaarheid, bereikbaarheid en bekendheid van de BOA’s. • De BOA’s zijn goed zichtbaar en herkenbaar door een uniform en opvallende auto’s. Daarnaast zijn de BOA’s minimaal driekwart van de tijd buiten op straat. • De BOA’s zijn bereikbaar en toegankelijk door zelf een praatje aan te knopen, ook als er geen problemen zijn. Of bijvoorbeeld belangstellend langs te gaan bij initiatieven van inwoners zoals buurtfeestjes. • De BOA's zijn via het algemene nummer van de gemeente of rechtstreeks bereikbaar voor onze inwoners en ondernemers. Inwoners weten ons te vinden en nemen zelf contact met ons op. Doel van een melding is vaak dat er door de BOA’s actie wordt ondernomen. Een indicator voor de kwaliteit van hun werk is het aantal herhaal meldingen dat gedaan wordt over een zelfde situatie. • Tot slot draagt het opbouwen van een goed netwerk bij aan de bekendheid. Het opbouwen van een goed netwerk duurt circa 2 jaar. Het team BOA’s is jong en we investeren in opleiding, training en coaching. Na een paar jaar zetten zij een logische vervolgstap in hun professionele carrière. Naast aandacht voor warme overdracht streven wij er naar dat een BOA minimaal 3 jaar in een rayon blijft.
Kwaliteit De gemeente Berkelland had in 2022 structureel 4 BOA’s in dienst (4,0 fte) en samen met de gemeente Oost Gelre nog een BOA (0,5 fte per gemeente). Het jaar 2022 stond in het teken van het herstel na de coronacrisis, met een samenleving die moest wennen aan de nieuwe vrijheid. De BOA’s zijn extra getraind in het omgaan met conflictsituaties en ook in het verrichten van eerste hulp bij ongevallen. In alles stond de dienst- en hulpverlenende houding centraal en is er slechts in uiterste gevallen overgegaan tot handhaving. Belangrijk was het in gesprek gaan met inwoners, jongeren/jeugd, ondernemers en netwerkpartners. Daar is veel inzet op gepleegd, evenals op het zichtbaar en aanspreekbaar zijn voor inwoners. De BOA’s hebben zich in 2022 wederom letterlijk en figuurlijk laten zien als betrouwbaar gemeentelijk aanspreekpunt en verbinder. Het is een klein team en vroeg ook in 2022 veel energie en inzet van de collega’s.
84
Geld Vanuit de Meicirculaire zijn extra middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld voor het aantrekken van BOA's. Samen met Oost Gelre is dit opgepakt en is tijdelijk een extra BOA aangetrokken (elk 0,5 fte). In 2022 stellen we een nieuw Integraal Veiligheidsplan op. Kwaliteit Op 16 juni 2022 is er een avond georganiseerd voor nieuwe raadsleden. over Zorg en Veiligheid, Jeugd, Ondermijning en onze BOA's. Vanuit deze actualiteit is op 15 november 2022 een informatiebijeenkomst voor raadsleden georganiseerd. Hierin is toegelicht dat er voor het opstellen van met nieuwe Integraal Veiligheidsplan gebruik gemaakt gaat worden van een integraal risicoprofiel. Naast dat we gebruik maken van aanwezige data is input opgehaald bij ongeveer 100 ketenpartners en experts waar wij in de gemeente Berkelland nauw mee samenwerken. Vanuit het risicoprofiel is er een Integraal Veiligheidsplan (IVP) opgesteld dat in februari 2023 ter vaststelling is aangeboden aan de gemeenteraad. Geld We creëren en behouden een vertrouwensband. Kwaliteit Geld We dragen bij aan de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland. (090.010) We maken onderdeel uit van de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland (VNOG). Sinds de uitbraak corona, is de VNOG continu in crisismodus. Hier is de Oekraïnecrisis bijgekomen. Geplande activiteiten zoals oefeningen of beleidsmatige ontwikkelingen zijn naar de achtergrond gedrongen.
Het einde van deze situatie in 2023 in zicht. Een (groot) deel van de crisisinzet wordt vergoed door het Rijk, maar het is op dit moment niet aan te geven welke begrotingstechnische effecten dit heeft voor de VNOG en onze bijdrage. Op de beleidsmatige keuzes van de VNOG hadden en hebben wij maar een beperkte invloed. Door u, net als in voorgaande jaren, vroegtijdig te informeren over en betrekken bij beleidsmatige ontwikkelingen proberen wij onze beperkte invloed zo vroeg mogelijk aan te wenden. We zetten in op een versterking van de Regionale samenwerking en de samenwerking met het Duitse grensgebied. Kwaliteit De demarcatie van de kazernes is in november 2022 afgerond. Wij hebben hierop zienswijzen ingediend en de gemeenteraad geïnformeerd over de financiële gevolgen hiervan voor de begroting 2023 en verder. Geld
We maken een breed plan om problemen als gevolg van overmatig alcohol- en drugsgebruik van jeugd aan te pakken. (090.020) We zien grote problemen ontstaan bij jeugd door overmatig alcohol- en drugsgebruik. Dit heeft voor henzelf maar ook voor de omgeving grote gevolgen. Met behulp van ons netwerk van deskundigen en alle betrokkenen pakken we in 2021 een breed aanvalsplan weer op om zowel in preventieve als repressieve zin dit probleem aan te pakken. 85
In verband met corona heeft dit enige tijd stilgelegen. Dit is inmiddels weer opgestart en krijgt mede door het aantrekken van een nieuwe medewerker Zorg en Welzijn een nieuwe impuls. Ook spelen onze BOA's hierin een signalerende en ondersteunende rol. Kwaliteit Door de Oekraïnecrisis zijn wij in 2022 niet toegekomen aan het opstellen van een preventieplan en is dit doorgeschoven naar 2023. Het gebruik van alcohol en drugs (onder de jeugd) staat tevens ook geprioriteerd in het Integrale Veiligheidsplan 2023-2026. In de uitvoeringsplannen wordt een preventieplan opgenomen voor het alcohol en drugs gebruik onder de jeugd. Geld We richten ons op onveiligheidsgevoelens. Onderzoek toont aan dat inwoners zich veiliger voelen in een schone en nette omgeving. In de fysieke omgeving/openbare ruimte gaat het om kapotte objecten/vandalisme, de aanwezigheid van graffiti en de aanwezigheid van zwerfvuil. We zetten in op voorkomen en op het snel reageren op meldingen. Naast de fysieke omgeving speelt ook de sociale omgeving een rol bij het veiligheidsgevoel van inwoners. Daarbij gaat het om ervaren overlast door onbegrepen/onbetamelijk gedrag van anderen en om overlast door geluid, rook of stank. We richten ons hier op het snel reageren op meldingen en op het goed oplossen van problemen zodat herhaalmeldingen worden voorkomen.
Kwaliteit We zetten in op het voorkomen en op het snel reageren op meldingen door de BOA's, om problemen op te lossen en herhaalmeldingen te voorkomen. Dit onder andere door zichtbaar aanwezig te zijn in de kernen van onze gemeente. BOA's hebben goed contact met de contactpersonen van de diverse kernen waardoor er een helder beeld is wat er leeft in de samenleving. Op deze manier kan er snel en juist gehandeld worden om diverse vormen van overlast te voorkomen in de fysieke- en sociale omgeving. Daarnaast is er een intensieve samenwerking met diverse partners op het gebied van zorg en veiligheid. Hierdoor zijn er korte lijntjes en kan er snel gehandeld worden in onveilige situaties. Door wekelijkse overleggen is er een helder beeld in de kernen en kan er snel op- of afgeschaald worden. Bij gevoel van onveiligheid, of onderbuikgevoelens is het altijd mogelijk om een anonieme melding te maken bij de politie, gemeente of Veilig Thuis. Geld We zijn betrokken bij buurtbewoners en partners. Betrokkenheid, wat de BOA’s daadkrachtig uiten in hulp- en dienstverlening, zichtbaarheid, herkenbaarheid, bereikbaarheid en bekendheid. • De BOA’s zijn goed zichtbaar en herkenbaar door een uniform en opvallende auto’s. Zijn het overgrote deel van hun werktijd aanwezig op straat: te voet, per fiets of auto.
• De BOA’s zijn goed aanspreekbaar, zoeken zelf veelvuldig contact met inwoners, ondernemers en bezoekers door, ook als er geen problemen zijn. • De BOA's zijn via het algemene nummer van de gemeente bereikbaar voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Zij weten de BOA’s makkelijk te vinden en nemen zelf contact met hen op . Ook worden de BOA’s aangestuurd door de politiemeldkamer. Bij kleine incidenten, maar ook bij onder andere reanimaties. Bij het doen van de diverse meldingen wordt vaak direct actie gevraagd van de BOA’s. Een indicator voor de kwaliteit van hun werk is het aantal herhaal meldingen dat gedaan wordt over een zelfde situatie en de wijze waarop inwoners en samenwerkingspartners kijken naar de inzet van de BOA’s. • De BOA’s hebben een ijzersterk netwerk, onderhouden deze en bouwen het continu uit. Het betreft een jong, klein, flexibel en daadkrachtig team dat zich kenmerkt door een positieve 86
hulpverlenende grondhouding. Zij staan altijd klaar voor inwoners en (externe) collega’s. Daarbij is handhaving een sluitstuk als andere interventies niet tot een oplossing hebben geleid. Kwaliteit Het hebben van een groot netwerk en goed contact met sleutelinformanten en -organisaties in een kern of wijk draagt bij aan het uitwisselen van kennis en informatie. Hierdoor kan iedere partner tot betere eindresultaten komen en kunnen problemen worden voorkomen of goed aangepakt. Naast het wekelijkse casusoverleg sluiten de BOA’s minimaal eens per jaar aan bij een overleg van de verschillende ketenpartners en buurt/belangenverenigingen in hun rayon. Geld
Speerpunt Geen ruimte voor ‘ondermijning’. Wat willen we bereiken? • Ondermijning wordt herkend en aangepakt, zodat er geen ruimte meer is voor vermenging van de ‘onderwereld’ en ‘bovenwereld’.
Wat gaan we daarvoor doen? We maken kaders en richtlijnen voor de huisvesting van arbeidsmigranten en zorgen ervoor dat deze worden nageleefd, om zo negatieve aspecten van arbeidsmigratie (zoals mensenhandel, slechte woonomstandigheden en overlast) te beperken. Het huisvesten van arbeidsmigranten heeft veel raakvlakken met de zeer overspannen woningmarkt. De arbeidsmigranten verblijven vaak in (recreatie)woningen aan de onderkant van de woningmarkt. We hebben geprobeerd zicht te krijgen op de woonsituatie van arbeidsmigranten. Toch heeft ook onze gemeente werkgelegenheid die inwoners van Nederland niet willen uitvoeren. We hebben deze mensen dus echt wel nodig. We kijken naar manieren waarop arbeidsmigranten zich wel gaan inschrijven in onze gemeente. Daarnaast bezoeken we adressen waar naar ons idee arbeidsmigranten (in grotere aantallen wonen) om te kijken of er geen sprake is van mensenhandel en of er voldaan kan worden aan de adviezen van commissie Roemer. Het huisvesten van arbeidsmigranten maakt onderdeel uit van breder op te stellen beleid rond het huisvesten van bijzondere doelgroepen zoals statushouders of spoedzoekers door bijvoorbeeld een echtscheiding. De landelijke ontwikkelingen houden wij nauwlettend in de gaten en zijn voor ons leidend.
Kwaliteit In de raadsbrief van 12 december 2022 hebben wij u geïnformeerd over de ontwikkelingen rond Wonen en Woningbouw en u uitgenodigd voor een raadsinformatieavond. Bij deze raadsbrief zat als bijlage het document spoedzoekers en arbeidsmigranten,; analyse en proces . Hierin is de opgave in beeld gebracht, zijn de mogelijkheden om meer regie te pakken geschetst, zijn uitgangspunten en keuzemogelijkheden aangegeven en is het vervolg proces richting gemeenteraad geschetst. In 2024 is er een richtlijn waaraan de huisvesting van arbeidsmigranten in Berkelland moet voldoen. Deze richtlijn wordt gezamenlijk regionaal vanuit wonen opgesteld. Hiernaast moet er mensenhandel beleid komen. Dit moet echter ook regionaal omdat er een gezamenlijk meldpunt moeten komen voor de hele regio voor mensenhandel. Ook dit jaar hebben we weer een aantal adressen bezocht waar arbeidsmigranten verblijven om hun leefomstandigheden te beoordelen en te kijken of er geen sprake is van mensenhandel. Geld
87
We maken onze inwoners en collega’s bewust van situaties die met ondermijning te maken kunnen hebben. Na de digitale bijeenkomsten vorig jaar zetten we dit jaar in op het houden van fysieke bijeenkomsten voor inwoners en bedrijven. Voor collega's houden we ook dit jaar weer themabijeenkomsten. We delen gericht voorbeelden en resultaten van controles en acties zodat collega's weten waar ze op moeten letten. Dit jaar is het nieuwe BIBOB beleid vastgesteld (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Op basis van dit beleid zijn er veel meer BIBOB gesprekken gevoerd en onderzoeken uitgevoerd. Dit zetten we het komende jaar voort. Kwaliteit Er zijn in 2022 diverse controles geweest zoals de groene nacht en controles bij locaties met arbeidsmigranten. Vanwege de coronamaatregelen zijn dit er niet zoveel als gehoopt. Daarnaast worden agrarische ondernemers gewaarschuwd dat ze maar één keer nee kunnen zeggen tegen het verhuren van de schuur op hun eigen erf. Er zijn in 2022 meer BIBOB gesprekken gevoerd en onderzoeken uitgevoerd. Geld We werken nog meer samen met onze inwoners en betrokken partners door informatie uit te wisselen, verbindingen te maken en het makkelijk te maken melding te doen van mogelijke situaties van ondermijning. Het opgestelde ondermijningsbeeld is omgezet naar een ondermijningsoverleg.
Hierin wordt eens in de 6 weken besproken welke casussen opgestart moeten worden en waar we informatie vandaan kunnen halen. Het continueren van de regionale coördinator Ondermijning levert hieraan een belangrijke bijdrage. Kwaliteit Het opgestelde ondermijningsbeeld is omgezet naar een ondermijningsoverleg. Hierin wordt eens in de 6 weken besproken welke casussen opgestart moeten worden en waar we informatie vandaan kunnen halen. Het maken van casussen is een langdurig proces van informatie verzamelen. Geld Er is een terugbetaling gedaan door de VNOG omdat er minder uitgegeven is.
Speerpunt Verminderen criminaliteit in buitengebied en kernen. Wat willen we bereiken? • Minder high impact crimes.
Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen (onder andere met financiële middelen) het Keurmerk Veilig Ondernemen voor het hele buitengebied. Zodra het weer mogelijk is zetten we in op het houden van fysieke bijeenkomsten. Daarnaast ondersteunen en stimuleren we het opzetten van en deelname aan buurtpreventie Whatsapp groepen en maken we inwoners attent op deelname aan Burgernet. Kwaliteit We zijn begonnen met KVO-buitengebied voor de hele gemeente.
88
Daarnaast ondersteunen en stimuleren we het opzetten van en deelname aan buurtpreventie Whatsapp groepen en maken we inwoners attent op deelname aan Burgernet. Tevens zijn wij aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. Geld We zetten in op intensieve gerichte daderaanpak, een gebiedsgerichte aanpak, preventie én aandacht voor het slachtoffer. Als gemeente zetten we nadrukkelijk in op een gezamenlijke aanpak. Of dit nu landelijk is, regionaal of specifiek gebiedsgericht met bijvoorbeeld onze BOA's en ketenpartners. Kwaliteit Een voorbeeld van gezamenlijke aanpak is het digitale opsporingsregister (DOR) van de politie. Hiervoor is landelijk veel aandacht om te voorkomen dat mensen gestolen spullen kopen. Onze BOA's voeren de controles uit aan de hand van meldingen. Een tweede voorbeeld is de 'witte voetjes actie' in de donkere maanden van het jaar. Samen met de politie worden inbraakgevoelige situaties zichtbaar gemaakt voor bewoners. Ook blijven we inzetten op het sturen van preventiebrieven in buurten waar ingebroken is en het gebruik van zogenaamde 'lokfietsen' als de situatie daarom vraagt. Geld
Wat mag het kosten? Activiteit 090.020. Overzetten restant projecten. Dit betreft vooral de middelen voor de integrale veiligheidsplannen. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (vastgesteld)
2022 (Na slotwijziging)
Realisatie 2022
Lasten 090.010 Brandveilig wonen
-2.530
-2.837
-2.830
-2.796
090.020 Handhavingsbeleid
-12
-77
-229
-87
090.500 Loonkosten programma Samen veilig
-133
-495
-495
-495
-2.674
-3.410
-3.555
-3.378
23
0
20
43
Totaal Lasten Baten 090.020 Handhavingsbeleid Totaal Baten
23
0
20
43
-2.652
-3.410
-3.535
-3.336
090.710 Reserves
0
80
187
20
Totaal Onttrekkingen
0
80
187
20
Mutaties reserves
0
80
187
20
-2.652
-3.330
-3.348
-3.316
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Gerealiseerd resultaat
Kaders die de raad heeft vastgesteld • •
Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost 2019-2022 Handhavingsplan Openbare ruimte 2016
89
Beleidsindicatoren Indicator
Geschikte data
BOA’s beschikken over de noodzakelijke kennis en kunde
De permanente her- en bijscholing (PHB), de RTGB % gevolgde vereiste (regionale toetsing geweldsbeheersing) zijn jaarlijks opleidingen terugkomend en voorzien van een examen. Daarnaast zijn jaarlijks incidentele opleidingen in het kader van omgaan met jeugd, alcohol en drugs, ondermijning, verward gedrag, radicalisering, etc.
Eenheid
We richten ons op onveiligheidsgevoelens
BOA’s zijn zichtbaar voor de inwoners
De BOA’s dragen het herkenbare uniform, rijden en fietsen met herkenbare voertuigen.
We creëren en behouden een vertrouwensband
JA-NEE
Activiteit
BOA’s zijn zichtbaar Aanwezigheid op die plekken waar aandacht en aanspreekbaar voor noodzakelijk is. Ook vanuit preventief oogpunt. de inwoners
Aantal evenementen-, We creëren en behouden horeca-, overlast- en een vertrouwensband jeugdcontroles dat wordt uitgevoerd. (Kwantitatief en Kwalitatief)
BOA’s hebben een krachtig netwerk met partners
Aantal (gekwalificeerde) We zijn betrokken bij multidisciplinaire overleggen buurtbewoners en dat gevolgd wordt. partners
De BOA’s nemen structureel deel aan het sociaal overleg, het jeugdregie overleg, de overleggen van de gebiedsteams, kernen, wijkagenten, horeca, ondermijning, ondernemers.
Meldingen worden snel Registratie terugbelverzoeken via KCC en afgehandeld Operationeel Centrum Politie en zaken via zaaksysteem.
Het aantal dagen tussen het We creëren en behouden binnenkomen van een een vertrouwensband melding en de afhandeling, stijging/daling.
Herhaalmeldingen
% en trend
Registratie via zaaksysteem van meldingen over al bestaande zaken.
We creëren en behouden een vertrouwensband
90
AAN DE SLAG MET DE OMGEVINGSWET Een nieuwe manier van (samen)werken Wat speelt er? • • • • •
De invoering van de Omgevingswet is lang onzeker geweest. In deze wet worden 26 bestaande wetten opgenomen en wordt het aantal Algemene Maatregelen van Bestuur teruggebracht van 120 naar 4. De wet gaat over alle onderwerpen die te maken hebben met de fysieke leefomgeving (ruimtelijke ordening, milieu, lucht, water, natuur, klimaat, verkeer, veiligheid, welzijn, gezondheid, enzovoort). In april 2019 heeft de gemeenteraad zijn ambities voor de Omgevingswet vastgesteld. In 2020 zijn de uitgangspunten voor de Omgevingsvisie vastgesteld en is het opstellen van een milieu effect rapportage gestart. Voor de start van de implementatie van de Omgevingswet is een schatting gemaakt van het benodigde budget. Dat is geraamd op € 1,7 miljoen.
Speerpunt Concreet aan de slag met een Omgevingsvisie. (120.010) Wat willen we bereiken? • Een Omgevingsvisie voor de fysieke leefomgeving die past bij de ambities en uitdagingen van Berkelland. • Een overdrachtsdocument dat voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022 wordt opgeleverd zodat de nieuwe gemeenteraad voor eind 2022 de Omgevingsvisie kan vaststellen. • Het uitvoeren van een of meerdere pilots die een goede invoering van de Omgevingswet ondersteunen.
Wat gaan we daarvoor doen? We maken een leidraad voor participatie. De invoering van de Omgevingswet is een half jaar uitgesteld tot 1 juli 2022 en daarna nog een keer uitgesteld naar 1 januari 2023, om vervolgens definitief in te gaan op 1 januari 2024. Al onze werkzaamheden waren erop gericht klaar te zijn voor de Omgevingswet per 1 januari 2022. Hieronder valt ook dat de gemeenteraad de noodzakelijke besluiten neemt, waaronder het vaststellen voor welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten participatie verplicht is. En welke handreiking de gemeenteraad een initiatiefnemer mee wil geven voor deze participatie. De Omgevingswet gaat ervan uit dat wanneer iemand een idee of plan heeft voor de leefomgeving, hij/zij eerst in gesprek gaat met de buurt en alle betrokkenen. De werkwijze hiervoor willen we vastleggen in heldere spelregels die bruikbaar zijn in de voorbereiding van elk nieuw idee, in de gemeente, de wijk of de buurt. Kwaliteit Voor het opstellen van de Omgevingsvisie zelf is een participatieplan gemaakt. Op basis hiervan hebben bijeenkomsten plaatsgevonden met ketenpartners en vertegenwoordigers uit kernen, gebieden en belangenorganisaties. Het participatieplan is volgens plan uitgevoerd. De uitkomsten van het participatieproces zijn opgenomen als bouwsteen in het Overdrachtsdocument Omgevingsvisie, dat in februari 2022 is vastgesteld door de raad.
Daarnaast is participatie in brede zin opgenomen in het Omgevingswet-proof maken van de organisatie en bestuur. Eind 2021 heeft de gemeenteraad vastgesteld voor welke activiteiten zij participatie verplicht stelt en welke handreiking zij daarvoor meegeeft aan initiatiefnemers. In 2022 is een handreiking voor initiatiefnemers besproken in de Raadswerkgroep. Hier moet nog
91
een vervolgslag op gemaakt worden waarbij we de ervaringen die we in 2023 opdoen met het werken met een initiatieventafel meenemen. De invoering van de omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. Dit maakt het mogelijk ons beter voor te bereiden, te oefenen en onze systemen en processen beter in te richten. Geld We oefenen met een aantal pilots. Alle afgesproken stappen uit het stappenplan zijn doorlopen en de afgesproken pilots zijn uitgevoerd. In 2022 is de nieuwe gemeenteraad in twee sessies bijgepraat over de Omgevingswet inhoudelijk en in een afzonderlijke bijeenkomst over de Omgevingsvisie. In de ambtelijke organisatie zijn er veel stappen gezet, maar moet er ook nog veel gebeuren. De basis staat echter voldoende om de programmatische aanpak vanuit een programma in de begroting eind 2022 af te ronden. Kwaliteit Geld We volgen het plan van aanpak uit 2019 om te komen tot een Omgevingsvisie. Door het uitstel van de invoeringsdatum en door aanpassingen in het proces van de Omgevingsvisie is het plan van aanpak op onderdelen gewijzigd. Door aanpassingen van het proces Omgevingsvisie heeft de gemeenteraad voor de verkiezingen een overdrachtsdocument vast gesteld en niet een afgeronde Omgevingsvisie. Dit is aan de nieuwe gemeenteraad, op basis van al het afgeronde 'huiswerk' dat nu plaatsvindt.
Wij verwachten dat de nieuwe gemeenteraad eind 2023 de Omgevingsvisie kan vaststellen. Kwaliteit Geld
Speerpunt Werken volgens de nieuwe wet. Wat willen we bereiken? • De organisatie is ‘omgevingswetproof’. • Bevoegdheden zijn duidelijk. • Efficiënte werkprocessen. • Tijdige aansluiting op het landelijke digitale stelsel. • Integrale benadering van de gehele leefomgeving. • Snelle en digitale afhandeling van een vergunningaanvraag. • Ondersteuning van proactieve en innovatieve dienstverlening, passend bij de doelen van de Omgevingswet, met aandacht voor digitaal minder vaardige mensen. • Gemeenteraad, college en medewerkers hebben voldoende kennis over wat de Omgevingswet inhoudt en voor hen betekent en zijn daarin geoefend.
92
Wat gaan we daarvoor doen? We passen - waar nodig - onze regelgeving aan. Eind 2021 heeft de gemeenteraad alle wettelijk noodzakelijke besluiten genomen om te kunnen starten met de Omgevingswet. Kwaliteit Geld We passen onze systemen op tijd aan, afhankelijk van de voortgang van het Digitaal stelsel Omgevingswet. Eind 2021 hebben wij alle benodigde software aanbesteed en zijn de vereiste koppelingen met de landelijke voorziening gereed. Hierdoor zijn wij in staat het eerste halfjaar van 2022 daadwerkelijk te oefenen met de werkwijze onder de Omgevingswet. Kwaliteit De Omgevingswet is om verschillende redenen weer uitgesteld. Een belangrijke reden was dat het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) nog niet klaar was. Hierdoor zijn landelijk softwareleveranciers nog niet in staat om werkende koppelvlakken te maken en verschillende systemen goed op elkaar af te stemmen. Dit stond goed oefenen ook in 2022 deels in de weg en heeft ook consequenties gehad voor het goed functioneren van enkele van onze applicaties. Met het uitstel van de wet naar 1 januari 2024 hebben we 2023 als jaar om echt te oefenen en te testen. Geld We richten onze werkprocessen opnieuw in. In 2019 is het vergunningverleningspakket SQUIT 2020 aangeschaft en geïmplementeerd. In Q3 2022 is dit pakket succesvol omgezet naar Rx.Mission. Deze omzetting is nog conform de huidige wetgeving (WABO).
Alle benodigde procesaanpassingen op basis van de Omgevingswet zijn in beeld en de basis inrichting van Rx.Mission op de Omgevingswet staat. Daarnaast wordt geoefend met de nieuwe werkafspraken. Bijvoorbeeld hoe wij als gemeente omgaan met initiatieven uit de samenleving, hoe wij onze ketenpartners hierbij betrekken en of onze informatievoorziening, bijvoorbeeld via toepasbare regels, voldoet. Het uitstel van de Omgevingswet geeft ons hiervoor meer ruimte en tijd. Kwaliteit Geld We zorgen op tijd voor afspraken over de benodigde informatie-uitwisseling en archivering tussen ketenpartners. Kwaliteit De landelijke problemen zijn herkent en de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. Als gemeente hebben wij alle vereiste koppelvlakken gereed en zijn onze softwareleveranciers hard bezig de benodigde aanpassingen te realiseren. Geld
93
We zorgen voor opleiding en training. Het inhoudelijke opleidingsprogramma voor medewerkers is eind 2021 afgerond. 2022 staat in het teken van ervaring opdoen en leren werken in de praktijk van de wet. Kwaliteit Door het hernieuwde uitstel van de Omgevingswet merken we dat kennis is weggezakt en er daardoor aanvullende opleiding in 2023 nodig is. Door de technische problemen met het DSO was oefenen met de processen ook lastig. In 2023 wordt dit verder opgepakt. Geld
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (vastgesteld)
2022 (Na slotwijziging)
Realisatie 2022
Lasten 120.010 Iedereen wordt op tijd geïnformeerd over de Omgevingswet
-262
0
-1.193
-379
Totaal Lasten
-262
0
-1.193
-379
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-262
0
-1.193
-379
120.710 Reserves
0
0
538
0
Totaal Onttrekkingen
0
0
538
0
120.710 Reserves
-138
0
0
-295
Totaal Stortingen
-138
0
0
-295
Mutaties reserves
-138
0
538
-295
Gerealiseerd resultaat
-400
0
-655
-674
Onttrekkingen
Stortingen
Projecten . Bedragen x €1.000 Exploitatie
Oorspronkelijk begroot
Uitgaven/Inkomsten tot begrotingsjaar
Realisatie 2022
Restant
120.010 Iedereen wordt op tijd geïnformeerd over de Omgevingswet
-1.668
-456
-379
-833
Gerealiseerd resultaat
-1.668
-456
-379
-833
Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld • •
Ambitiedocument Omgevingswet Overdrachtsdocument Omgevingsvisie
94
ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING Wat speelt er? De basis voor de gemeente ligt in het algemeen bestuur en de bedrijfsvoering die nodig is om de doelen te realiseren. Inhoudelijke informatie over de bedrijfsvoering vermelden we in de paragraaf bedrijfsvoering. Voor het algemeen bestuur gedeelte geldt dat er in maart 2022 gemeenteraadsverkiezingen zijn.
Speerpunt Algemeen bestuur Wat gaan we daarvoor doen? 155.105 Algemeen bestuur Algemeen bestuur gaat in 2022 over het college, de raad en de ondersteuning die daarmee gemoeid is. In 2022 vallen ook de 8rhk ambassadeurs, Euregio en Omgevingsdienst achterhoek onder algemeen bestuur. Evenals ruimtelijke ordening en dierenbescherming/zwerfdieren. Kwaliteit In 2022 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Dit leidde tot een nieuwe raad en een grotendeels nieuw college. In aanloop naar de verkiezingen is een wethouder vroegtijdig afgetreden. Een tweede wethouder is in de demissionaire periode afgetreden. Geld Het voordeel op deze activiteit kent 4 oorzaken. De toevoeging aan de voorziening wethouders pensioenen is € 292.000 hoger dan geraamd. Dit wordt met name veroorzaakt doordat we ook voor de nieuwe wethouders een voorziening moeten treffen. Tegenover dit nadeel staan voordelen voor een lagere bijdrage aan de Omgevingsdienst Achterhoek (€ 284.000),lagere kosten voor de inhuur van extern (juridisch) advies (€ 50.000), lagere kosten voor ruimtelijke ordening (€ 24.000) en lagere kosten voor ondersteuning (gezamenlijk € 10.000).
Speerpunt Klantgerichte dienstverlening Speerpunt Moderne bedrijfsvoering Wat gaan we daarvoor doen? 155.080 Uitvoering OZB Kwaliteit Geld Het voordeel op deze activiteit ontstaat met name doordat er lagere kosten zijn voor het project omzetten WOZ-waarde van m3 naar m2. Daarnaast zijn ook de uitvoeringskosten iets lager uitgevallen. 155.100 Bedrijfsvoeringskosten Kwaliteit Voor een inhoudelijke toelichting verwijzen we u naar de paragraaf bedrijfsvoering. 95
Geld Op deze activiteit ontstaat een voordeel door de krappe arbeidsmarkt. Het moeilijk en daarmee later vervuld krijgen van vacatures, ook met inhuur is de belangrijkste oorzaak van het voordeel op deze activiteit. Er bleef in 2022 € 1,3 miljoen over op het normale personeelsbudget. Daarnaast bleef er iets meer dan € 550.000 over op het budget voor inhuur. Hiervan is € 500.000 bij de bestuursrapportage beschikbaar gesteld om versnelling mogelijk te maken. Tot slot bleef er ongeveer € 300.000 over op opleiding. Gedeeltelijk vanwege de vacatures maar ook omdat de resterende medewerkers geen tijd hadden voor opleidingen.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (vastgesteld)
2022 (Na slotwijziging)
Realisatie 2022
Lasten 110.080 Uitvoering OZB
-491
0
0
0
110.100 Bedrijfsvoeringskosten
-9.221
0
0
0
110.500 Loonkosten programma Financiën
-13.271
0
0
0
110.700 Rente en afschrijving programma Financiën
-1.381
0
0
0
155.080 Uitvoering OZB
0
-437
-527
-453
155.100 Bedrijfsvoeringskosten
0
-6.645
-9.461
-7.384
155.105 Algemeen bestuur
0
-2.820
-3.438
-3.350
155.500 Loonkosten programma Financiën
0
-12.387
-11.603
-11.478
155.700 Rente en afschrijving programma Financiën
0
-1.642
-1.588
-1.651
-24.363
-23.932
-26.618
-24.316
110.080 Uitvoering OZB
0
0
0
0
110.100 Bedrijfsvoeringskosten
3.134
0
0
0
155.100 Bedrijfsvoeringskosten
0
2.068
1.356
2.072
155.105 Algemeen bestuur
0
131
131
119
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
3.134
2.199
1.487
2.191
-21.230
-21.733
-25.131
-22.125
155.710 Reserve
0
0
923
336
Totaal Onttrekkingen
0
0
923
336
Mutaties reserves
0
0
923
336
-21.230
-21.733
-24.207
-21.789
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Gerealiseerd resultaat
96
OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Wat speelt er? •
De marktrente is laag. Overtollige liquide middelen leveren daardoor nauwelijks rendement op.
Doelstellingen Dekkingsmiddelen Maatregelen 150.020 Beheer financiële middelen Kwaliteit In 2022 werden we geconfronteerd met stijgende prijzen en stijgende rentes op de kapitaalmarkt. Voor 2022 heeft dan nog geen direct effect gehad. Wel zien we dat door het in uitvoering komen van een aantal grote investeringen de liquiditeitspositie onder druk komt te staan. Met de gestegen rentes betekent dat ook dat hier kosten aan verbonden zijn. Geld Doordat in de begroting 2022 rekening was gehouden met een beperkte rente opbrengst van de lening aan de BNG is op begrotingsbasis meer rente toegerekend aan de investeringen. In werkelijkheid wordt de werkelijke rente toegerekend aan de investeringen. Deze werkelijke doorrekening kan pas bepaald worden bij de jaarrekening en is dus lager dan begroot. De extra rente is bij de bestuursrapportage al verwerkt in de begroting. Hierdoor ontstaat nu een nadeel op deze activiteit. Daarbij komt dat er in totaal minder dividend is ontvangen dan verwacht. 150.040 Belastingen en leges Kwaliteit Geld We hebben meer leges ontvangen voor de burgerlijke stand en voor vergunningen. Op alle andere gebieden blijft de legesopbrengst iets achter. Bij de toeristenbelasting is sprake van een klein voordeel. 150.050 Heffen OZB Kwaliteit Geld De opbrengst van de OZB valt iets hoger uit dan verwacht. Er is geen specifieke verklaring voor de hogere opbrengst.