CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Waterhuishoudkundig plan

Raadsvergadering 4 maart 2025, gemeente BerkellandBij agendapunt: Bestemmingsplan Ruurlo, Leusinkbrink Zuid 202322.756 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

RIOLERING ................................................................................................................. 25 7.1. 7.2.

ALGEMEEN....................................................................................................................... 25 BELEID EN UITGANGSPUNTEN .............................................................................................. 25 Hemelwaterafvoer ................................................................................................ 26 Droogweerafvoer.................................................................................................. 26 7.3. HOOFDLEIDING ................................................................................................................. 27 DWA-stelsel .......................................................................................................... 27 HWA-stelsel .......................................................................................................... 27 IT-Stelsel ............................................................................................................... 27 Materiaal .............................................................................................................. 27 7.4. HUIS- EN KOLKAANSLUITINGEN ............................................................................................ 28 Ontwerp ................................................................................................................

28 Materiaal .............................................................................................................. 28 7.5. DRAINAGE ....................................................................................................................... 28 Ontwerp ................................................................................................................ 28 Materiaal .............................................................................................................. 29 7.6. PUTTEN ........................................................................................................................... 29 Ontwerp ................................................................................................................ 29 7.7. KOLKEN ........................................................................................................................... 31 Ontwerp ................................................................................................................ 31 7.8. GEMALEN EN PERSLEIDINGEN .............................................................................................. 33 7.9. RIOOL INSPECTIE ............................................................................................................... 33 7.10.

REVISIE........................................................................................................................ 33 8.

KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................ 35 8.1. 8.2. 8.3.

9.

REGELGEVING ................................................................................................................... 35 NIEUWE TRACÉS ................................................................................................................ 35 BESTAANDE KABELS EN LEIDINGEN ........................................................................................ 35

STRAATWERK ............................................................................................................. 36 9.1. 9.2.

9.3. 9.4. 9.5. 9.6.

9.7. 9.8.

REGELGEVING ................................................................................................................... 36 RIJBAAN .......................................................................................................................... 36 Maatvoering ......................................................................................................... 36 Bochtstralen ......................................................................................................... 38 Markering ............................................................................................................. 39 FIETSPADEN ..................................................................................................................... 39 PARKEERVOORZIENINGEN ................................................................................................... 40 LAADPALEN ...................................................................................................................... 40 TROTTOIRS ....................................................................................................................... 41 Oversteekplaatsen (trottoiropgangen)................................................................. 42 Inritten ..................................................................................................................

42 MIDDENBERMEN EN VERKEERSGELEIDERS .............................................................................. 42 VERKEERSDREMPELS EN PLATEAU’S ...................................................................................... 43

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

2

9.9.

10.

MATERIALEN .................................................................................................................... 43 Duurzaam beton ................................................................................................... 44 Elementenverharding ........................................................................................... 44 Asfaltverhardingen ............................................................................................... 44 Materialisatie per wegcategorie .......................................................................... 44 Materialisatie fietspaden ..................................................................................... 46 Materialisatie met betrekking tot klimaatadaptatie............................................ 47 Materialisatie middengeleiders ............................................................................ 47 STRAATMEUBILAIR ................................................................................................. 48

10.1.

10.2. 10.3.

10.4.

10.5.

10.6.

10.7. 11.

VERLICHTING ................................................................................................................ 48 Ontwerp ................................................................................................................ 48 Materiaaleisen...................................................................................................... 48 Revisie ................................................................................................................... 49 VERKEERSREGELINSTALLATIE............................................................................................ 49 BEBAKENING EN BEBORDING ........................................................................................... 49 Verkeersborden .................................................................................................... 49 Verkeersbordpalen ............................................................................................... 50 Komgrens .............................................................................................................. 50 Plaatsnaamborden ............................................................................................... 51 Fietspadpaaltjes ...................................................................................................

52 Zuilkokers.............................................................................................................. 52 Bevestiging ........................................................................................................... 53 SPEELVOORZIENINGEN ................................................................................................... 53 Veiligheid .............................................................................................................. 53 Nieuwe speelvoorziening ...................................................................................... 53 ZITVOORZIENINGEN ....................................................................................................... 54 Zitbanken .............................................................................................................. 54 Picknickset ............................................................................................................ 54 AFVALINZAMELING ........................................................................................................ 54 Eisen aan opstelplaats minicontainer................................................................... 54 Ondergrondse vuilopslag ......................................................................................

55 Afvalbakken .......................................................................................................... 56 HONDENSPEELPLAATS (ALLEEN OP INITIATIEF VAN BEWONERS) .............................................. 56 Ontwerpeisen: ...................................................................................................... 56

GROENVOORZIENINGEN ......................................................................................... 58

11.1.

11.2.

11.3. 11.4.

11.5.

ONTWERP .................................................................................................................... 58 Klimaatadaptatie.................................................................................................. 58 Biodiversiteit ......................................................................................................... 58 BODEMEISEN GROEN EN BOMEN ...................................................................................... 59 Eisen bodem groenvoorzieningen......................................................................... 59 Aanvullende eisen:................................................................................................ 59 GROENVOORZIENINGEN ................................................................................................. 59 Uitgangspunten groenvoorzieningen ................................................................... 60 BOMEN ....................................................................................................................... 60 Beschermen te behouden bestaande bomen ....................................................... 61 Nieuwe bomen...................................................................................................... 61 OVERIGE GROENELEMENTEN ...........................................................................................

64 Bosplantsoen ........................................................................................................ 64

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

3

11.6. 12.

Heesters ................................................................................................................ 65 Hagen en blokhagen ............................................................................................. 66 Gazon.................................................................................................................... 67 Bloemrijk gras binnen de bebouwde kom ............................................................ 68 Natuurvriendelijke oevers..................................................................................... 69 Wadi’s ................................................................................................................... 69 STOP- EN BIJWOONMOMENTEN ....................................................................................... 69

UITVOERING ........................................................................................................... 71

12.1. 12.2.

12.3. 12.4. 12.5. 12.6. 12.7.

ALGEMEEN................................................................................................................... 71 BEREIKBAARHEID, LEEFBAARHEID, VEILIGHEID EN COMMUNICATIE ......................................... 71 Bereikbaarheid ..................................................................................................... 71 Leefbaarheid ......................................................................................................... 72 Veiligheid .............................................................................................................. 72 Communicatie....................................................................................................... 72 WERKTIJDEN ................................................................................................................ 72 BOUWSTOFFEN ............................................................................................................. 72 VRIJGEKOMEN MATERIALEN ............................................................................................ 73 MAATREGELEN I.V.M. BESCHERMING TE HANDHAVEN VEGETATIE ........................................... 73 DOCUMENTEN AANLEVEREN VOOR OVERDRACHT ................................................................

73 Contractstukken ................................................................................................... 73 Uitvoering ............................................................................................................. 73 Opleverdocumenten ............................................................................................. 73

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

4

1. Inleiding 1.1.

AANLEIDING Voor u ligt de LIOR (Leidraad inrichting Openbare Ruimte). Hierin zijn de algemene technische inrichtingseisen voor de openbare ruimte van de gemeente Berkelland opgenomen. De gemeente Berkelland werkt met de LIOR vanwege de volgende aspecten: • Herkenbaarheid; • Eenheid en samenhang; • Beheerbaarheid; • Efficiëntie in ontwerpprocessen; • Toepassing van landelijke normen; • Kostenbeheersing. Status en gebruik De LIOR is van toepassing op alle projecten en werkzaamheden in de openbare ruimte. In opdrachten en (exploitatie-)overeenkomsten met derden wordt de op het moment van de start van de uitvoering van de realisatie van het werk geldende versie van de LIOR expliciet van toepassing verklaard. Met de ondertekening van de opdracht en/of overeenkomst verplichten alle partijen zich te houden aan de eisen en procesregels van de LIOR. Alle inrichtingseisen en processen zijn eisen. Wij maken geen verschil tussen een randvoorwaarde, uitgangspunt of eis. Alles is een eis, tenzij het expliciet anders is benoemd als ambitie of wens. Afwijken is alleen mogelijk met een schriftelijk onderbouwde argumentatie, met akkoord van de opdrachtgever, projectleider en/of beheerder. De LIOR is geen beleidsregel of anderszins een wettelijke regel. Inwoners of andere externe partijen kunnen hier geen rechten aan ontlenen.

Participatie en overleg met bewoners en ondernemers over de inrichting valt niet onder de technische eisen. Dit dient apart te worden meegegeven in de opdracht voor het maken van een inrichtingsplan. Klimaat (hoofdstuk 3) en de Duurzaamheid (hoofdstuk 4) zijn voor alle projecten van belang. De proceseisen en inrichtingseisen dienen in elk project nageleefd te worden.

1.2.

DOCUMENTBEHEER De LIOR wordt twee keer per jaar geactualiseerd en daarmee op detail aangepast. Voor het eenvoudig terugvinden van de wijzigingen wordt per hoofdstuk en/of paragraaf op datum de wijzigingen in de wijzigingsstaat aangegeven. De wijzigingsstaat is terug te vinden in paragraaf 1.3.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

5

1.3.

WIJZIGINGSSTAAT Datum

1.4.

Hoofdstuk

Wijziging

SAMENVATTING BELANGRIJKE UITGANGSPUNTEN • • • • • • •

Klimaatadaptief ontwerpen (§3.1 t/m 3.5); Ontwerpen met de 3-30-300 regel (§3.6); Ontwerpen met minimaal 30% groen en/of openbare ruimte (zie ook §3.6); Duurzaamheid waarborgen via de Sustainable Development Goals (§4.1); Hergebruik van materialen via Duspot (§4.2); Lokaal inhuren van (bemande) machines via Planmeister (§4.3); Bij nieuwe ontwikkelingen zijn woonerven niet toegestaan. Ontwikkelingen dienen te worden ingericht als erftoegangswegen met ontwerpsnelheid 30km/u (§8.2).

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

6

2. Beheerbewust ontwerpen en inrichten 2.1.

ROL VAN HET TEAM ADVIES EN BEHEER OR EN/OF OPDRACHTGEVERSCHAP IN HET PROJECT Elk project kent een viertal standaardfasen: • Verkenningsfase: Afstemmen, onderzoeken, organiseren, komen tot project; • Ontwikkelfase: Plan maken, participeren, ontwerpen VO > DO; • Realisatiefase: Technisch ontwerp, uitvoeringscontract, bouwproces; • Afrondingsfase: Opleveren, reviseren, beheeroverdracht, afrekenen. In elk van de vier fasen vervult (vervullen) de vertegenwoordiger(s) van het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap minimaal de rol van stakeholder. Soms ook die van projectmedewerker of opdrachtgever. Verkenningsfase Binnen de projectverkenning levert het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap beheergegevens, beschikbare informatie, kwaliteitseisen, randvoorwaarden, wensen en ambities. Indien van toepassing ook middelen in de vorm van geld en tijd of de toezegging daartoe. Gevraagd van de projectorganisatie: • Afstemmoment voor benodigde inbreng. Ontwikkelfase Binnen de ontwikkelfase denkt het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap mee in het participatie- én ontwerpproces, levert zij (beheer)informatie en bewaakt zij de duurzame beheerbaarheid van het beoogde eindresultaat. Gevraagd van de projectorganisatie: • Afstemmomenten SO, VO en DO.

Aangeboden aan projectorganisatie: • Deelname en/of bijdrage aan participatieproces. Realisatiefase Binnen de realisatiefase denkt het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap mee in het technische ontwerpproces, levert zij (beheer)informatie en bewaakt zij de duurzame beheerbaarheid van het beoogde eindresultaat. Gevraagd van de projectorganisatie: • Afstemmoment bestek en tekeningen (uitvoeringscontract, voorzien van handtekening van de betrokken beheerders).

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

7

Het tweede deel van de realisatiefase behelst het bouwproces. Daarin kan een aantal stop- en/of bijwoonmomenten nuttig zijn, zoals bijvoorbeeld: • Materialen bij leverantie; • Tracé, vormgeving en hoogtes, bij voorbeeld na stellen van de banden; • De kwaliteit van straatwerk, bijvoorbeeld 2 dagen na aanvang werk; • Bij asfaltwerk: resultaten onderzoek boorkernen. Voor stop- en/of bijwoonmomenten groenvoorzieningen, zie §11.6. Afrondingsfase: toetsing en oplevering Binnen de realisatiefase krijgt het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap een rol bij de toetsing op duurzame beheerbaarheid en oplevering van het eindresultaat. Gevraagd van de projectorganisatie: • Vooropnamemoment: voorafgaand aan de oplevering volgens het UAV organiseert de projectleider en/of directievoerder een vooropname. Tijdens de vooropname schouwen de projectleider en/of directievoerder en de toezichthouder met een vertegenwoordiging van het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap het resultaat. Doel is om eventuele opmerkingen te verzamelen en te verwerken vóór de formele eerste oplevering. • Indien zinvol: - Vervolgopname (inspectie) drie maanden voor einde onderhoudstermijn; - Vervolgopname (inspectie) drie maanden voor einde garantietermijn; • Aanleveren van revisiegegevens.

De actuele (nieuw gerealiseerde) geometrie van de ontwikkelde locatie wordt opgenomen in de BGT (basiskaart grootschalige topografie) en wordt verrijkt en verwerkt in de beheersystemen. Belangrijk daarbij is dat de uitvoerende partij revisietekeningen en -gegevens van alle ondergrondse voorzieningen aanlevert. Het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap meet zélf de bovengrondse revisie in. (Let op: voorstel!) Belangrijk: het werk kan pas werkelijk aan Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap worden overgedragen als alle revisiegegevens zijn geleverd en zijn goedgekeurd. Opleveringseisen Na de afronding van een project vindt overdracht van de ingerichte openbare ruimte plaats aan de gemeente en/of beheerders om het in eigendom en in duurzaam beheer te nemen. Deze paragraaf geeft een globaal overzicht van de kwaliteitseisen die van toepassing zijn. Daarnaast past de gemeente Berkelland de kwaliteitseisen uit de vigerende Standaard RAW bepalingen van het CROW toe. Naast de vaste (verplichte) eindinspectie kunnen ook facultatieve aanleg- en tusseninspecties plaatsvinden. Deze staan bij de desbetreffende onderwerpen nader uitgewerkt in deze LIOR. Aan de hand van de eindinspectie wordt besloten of de voorziening voldoet en overgenomen kan worden. Voor de opleveringsdocumenten zie §12.7. Leidraad Inrichting Openbare ruimte

8

Na de overdracht (overname) van het gehele werk is de gemeente Berkelland (Team Advies en Beheer Openbare Ruimte en/of opdrachtgeverschap) eigenaar van de openbare ruimte en ook verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. Deelopleveringen Bij deelopleveringen wordt een rapport gemaakt van nul-situatie bij ingebruikname van de voorziening terwijl het gehele werk nog niet is opgeleverd. De gemeente is vanaf dat moment aansprakelijk voor het gebruik van de voorziening en voor schade die ontstaat tijdens dat gebruik. De garantietermijn blijft van kracht conform de UAV-paragraaf 11. Garantietermijnen In alle situaties geldt, na oplevering aan de gemeente, een minimale garantietermijn van 1 kalenderjaar die onderdeel uitmaakt van de aanleg. Bij groenvoorzieningen behoort 1 jaar onderhoud en de inboet tot de garantietermijn. Bij asfaltconstructies wordt een minimale garantietermijn van 3 jaren gehanteerd. Bij deelopleveringen wordt een rapport gemaakt van nul-situatie bij ingebruikname van de voorziening terwijl het gehele werk nog niet is opgeleverd. De gemeente is vanaf dat moment aansprakelijk voor het gebruik van de voorziening en voor schade die ontstaat tijdens dat gebruik. De garantietermijn blijft van kracht conform de UAV-paragraaf 11.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

9

3. Klimaat 3.1.

NOODZAAK KLIMAATADAPTATIE IN BEBOUWD GEBIED De gemiddelde temperatuur stijgt. Dat brengt extremer weer mee: natter, droger, heter. Hierdoor nemen wateroverlast en hittestress toe. Maatregelen in de gebouwde omgeving kunnen de negatieve gevolgen van extremer weer fors beperken. Zowel op bouwwerk- als gebiedsniveau zijn maatregelen mogelijk. Belangrijk is klimaat adaptieve maatregelen structureel vanaf de ontwerpfase van bouwprojecten mee te nemen. Nederland is nog onvoldoende voorbereid op extremer weer. Dat leidt tot zorgen over overlast bij inwoners en bedrijven. Niets doen is geen optie. Er zijn veel technische maatregelen mogelijk, maar deze worden beperkt toegepast. De gemeente Berkelland werkt aan een klimaatbestendige leefomgeving. In het Coalitieakkoord 2022-2026 is de ambitie opgenomen om een groene leefomgeving te creëren die verdroging en vernatting kan opvangen.

3.2.

BELEID Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie uit 2018 is een plan van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken. Het doel van het plan is dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en water robuust is ingericht. Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk werken samen aan zeven geformuleerde ambities (zie volgende afbeelding) en zijn daarvoor verenigd in 45 werkregio's. Gemeente Berkelland valt onder de werkregio Samenwerkingsverband Regio Achterhoek+. Vanuit de ambities komt onder andere de noodzaak naar voren tot het uitvoeren van de klimaatstresstesten, voeren van risicodialoog en opstellen van een strategie en uitvoeringsprogramma binnen de werkregio.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

10

De 7 ambities: 1) Kwetsbaarheid in beeld brengen; 2) Risicodialoog voeren en strategie opstellen; 3) Uitvoeringsagenda opstellen; 4) Meekoppelkansen benutten; 5) Stimuleren en faciliteren; 6) Reguleren en borgen; 7) Handelen bij calamiteiten. Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie 2018 is gebaseerd op de Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie uit 2015. Deze Deltabeslissing maakt deel uit van het Deltaprogramma. De Deltabeslissing moet elke zes jaar worden herijkt. In 2021 vond de meest recente herijking plaats. Een van de belangrijkste voorstellen uit de eerste herijking is om tussendoelen te formuleren. Zo is een tussendoel dat gemeenten uiterlijk in 2024 in hun omgevingsvisie vastleggen dat klimaatbestendig en water robuust inrichten onderdeel zijn van de ruimtelijke inrichting.

3.3.

DOEL In de Watervisie 2030 beschrijft de gemeente ambities met betrekking tot het aanpassen aan klimaatverandering, die zijn gericht op het zoveel mogelijk beperken van de negatieve gevolgen van klimaatverandering: • •

•

•

3.4.

Uiterlijk in 2030 beperken wij de gevolgen van wateroverlast en overstromingen vanuit de beken via preventie en gevolgbeperking; Uiterlijk in 2050 zijn de woonkernen en het buitengebied van de gemeente Berkelland klimaatbestendig ingericht. Dat betekent dat er in 2050 zo min mogelijk schade optreedt bij wateroverlast, grondwaterstandsdaling bij langdurige droogte beperkt blijft en hittestress wordt tegengegaan; Dat bereiken wij door alle fysieke veranderingen te benutten voor aanpassingen aan de inrichting van de openbare ruimte. De onderhoud- en vervangingscyclus van riolering, wegen, groenvoorzieningen en vastgoed is hierbij leidend. Vanaf nu wordt bij de voorbereiding en uitvoering van alle fysieke projecten van de gemeente en het waterschap rekening gehouden met klimaatverandering; Inwoners en bedrijven zijn zich bewust van de consequenties van extreem weer en weten welke maatregelen zij zelf kunnen nemen om schade te voorkomen. Daarnaast zijn zij zich ervan bewust dat de negatieve gevolgen van extreem weer niet altijd voorkomen kunnen worden.

DEFINITIES Klimaatadaptie en ruimtelijke adaptatie Klimaatadaptatie houdt in dat we ons voorbereiden op de gevolgen en risico’s van het veranderende klimaat en onszelf en de omgeving hierop aanpassen. Het begrip ‘ruimtelijke adaptatie’ valt onder klimaatadaptatie. De begrippen worden veelal door elkaar gebruikt. Ruimtelijke adaptatie is een onderdeel van klimaatadaptatie en houdt in: het aanpassen van onze leefomgeving aan klimaatverandering en de gevolgen van overstromingen, wateroverlast, droogte en hitte.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

11

Klimaatmitigatie Klimaatmitigatie is het voorkomen van verdere klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

3.5.

HULPMIDDELEN EN CONCRETE MAATREGELEN De afgelopen jaren is er meer aandacht voor Klimaatadaptatie. Dat is (nog) niet structureel terug te zien in bouwopdrachten. Wel zijn er diverse hulpmiddelen ontwikkeld. Op de website ruimtelijkeadaptatie/hulpmiddelen staat een overzicht met hulpmiddelen. Deze zijn te selecteren op vier thema’s: wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Het aanbod is divers, praktische handboeken en instrumenten, lesmodules en workshops. Zowel gratis toegankelijke als betaalde hulpmiddelen zijn opgenomen. De hulpmiddelen kunnen in verschillende fases van het bouwproces worden ingezet. Ze bieden kansen om met opdrachtgevers het gesprek aan te gaan over de noodzaak van maatregelen en mogelijke oplossingen. Onderstaande lijst hulpmiddelen met concrete maatregelen zijn gratis te gebruiken. De lijst is slechts een greep uit het overzicht op de website: • • •

• •

• •

De Klimaatadaptatie app biedt inzicht in maatregelen voor nieuwbouw, herstructurering of renovatieprojecten. Op gebouw- en gebiedsniveau. Op basis van diverse criteria rangschikt de app geschikte maatregelen; De Factsheet Groene Daken biedt praktische technische en financiële informatie en geeft de meerwaarde aan van groene daken voor wateroverlast, energie en biodiversiteit; Het boek “Het klimaat past ook in uw straatje” geeft voorbeelden van klimaatbestendige herinrichtingsmogelijkheden van woonstraten. Het boek toont, voor vaak voorkomende woonstraten, aan dat bij herinrichting een klimaatbestendige inrichting vaak eenvoudig is en niet meer hoeft te kosten dan een traditionele herinrichting; Het softwarepakket “Raintools” analyseert de effectiviteit van regenwatervoorzieningen op niveau van gebouw, tuin en openbaar gebied; De Toolbox klimaatadaptieve stad biedt een handvat voor het verkennen van maatregelen op wijk, straat of kavelniveau. Met betrekking tot wateroverlast, droogte en/of hitte. Welke maatregel is het effectiefst op welke plek? Wat kost het? De Toolbox kan door bedrijven worden gebruikt.

Maar daarnaast zeker ook ingezet worden bij ontwerpsessies met meerdere partijen aan het begin van een project; De handleiding Groenblauwe netwerken geeft een overzicht van ontwerpoplossingen en maatregelen, En geeft daarnaast veel voorbeeldprojecten, met een (nog beperkte) beschrijving van de gezamenlijke (proces)aanpak door verschillende stakeholders.

Naast bovenstaande hulpmiddelen bevat de site Klimaat Adaptatie ook handreikingen voor specifieke meerjarenprogramma’s. Zo heeft het Ministerie van IenW (Infrastructuur en Waterstaat) voor het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) een Handreiking Duurzaamheid en Klimaatadaptatie ontwikkeld.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

12

Naast gratis beschikbare hulpmiddelen geeft de site ook een overzicht van hulpmiddelen waarvoor betaald moet worden. Zo is Bluelabel een waterkwetsbaarheidsscan die op de vierkante meter inzicht geeft in regenwateroverlast. Bluelabel wordt gebruikt door gemeenten, waterschappen en bedrijven (waaronder verzekeringsmaatschappijen, beleggers en hypotheekverstrekkers). Voor ontwikkelende bouwers in de GWW en B&U is Bluelabel in te zetten om risicovolle plekken te identificeren en daar maatregelen te treffen om schade te voorkomen. In het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie heeft de gemeente Berkelland stresstesten laten uitvoeren op het gebied van wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. De resultaten zijn te vinden op de Klimaatatlas Berkelland.

3.6.

3-30-300 REGEL 3 bomen zichtbaar vanuit elk huis De eerste regel is dat iedereen vanuit huis minstens 3 bomen (van behoorlijke omvang) moet kunnen zien. Recent onderzoek toont het belang aan van zichtbaar groen voor de mentale gezondheid en welzijn. Bovendien moet elke buurt minimaal 30 procent boomkroonbedekking hebben. Tot slot mag niemand meer dan 300 meter van een park of groene ruimte wonen waar meerdere recreatieve activiteiten mogelijk zijn. 30% boomkroonbedekking in elke buurt Onderzoek toont aan dat er een verband is tussen de boomkroonbedekkingsgraad en bijvoorbeeld de koeling van de omgeving, een beter luchtmilieu, mentale en fysieke gezondheid. Door meer buurten te vergroenen worden de bewoners aangemoedigd om meer tijd buiten door te brengen wat op zijn beurt de sociale cohesie bevordert. Veel ambitieuze wereldsteden hebben 30% boomkroonpercentage als doel gesteld. Op wijkniveau zou 30% een minimum moeten zijn, en waar mogelijk liefst nog een hoger percentage. 300 m vanaf het dichtstbijzijnde park of groene ruimte Niemand mag meer dan 300 meter van een park of groene ruimte wonen waar je kunt recreëren. Veel studies onderstrepen het belang van de nabijheid van een gemakkelijke toegang tot hoogwaardige groene ruimte die voor recreatie kunnen worden gebruikt. Als afstand wordt vaak een wandeling van vijf tot tien minuten genoemd.

Dit stimuleert het recreatief gebruik van groen en dat heeft op zijn beurt positieve invloed op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

13

Uiteraard verschilt de lokale context; de behoeften in bijvoorbeeld voorsteden met een lagere dichtheid van de bebouwing zullen verschillen van die in dichtbebouwde stedelijke gebieden.

4. Duurzaamheid 4.1.

SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS Naast de 3-30-300 regel streeft de Gemeente Berkelland naar het zo duurzaam mogelijk realiseren van projecten en ontwikkelingen en koopt zo duurzaam mogelijk in. Deze ambitie hanteert ze als randvoorwaarde voor elk project en ziet ze ook graag bij externe ontwikkelaars. Het is de wens duurzaamheid vorm te geven in elk onderdeel van elk project, maar specifiek op de volgende Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Voor meer informatie over SDG’s zie SDG Nederland. In de onderstaande tabel zijn een aantal geselecteerde SDG’s opgenomen inclusief een beknopte weergaven van de gekoppelde doelen én de richting voor de bijdrage van elke ontwikkelaar. SDG

Projectinrichting en -doelstellingen Slimme rioleringstechnieken. Hemelwatersystemen die duurzaam bijdragen aan een gezonde waterhuishouding. Schoon en veilig oppervlaktewater. Voldoende (grond)water. Energieverbruik binnen project beperken. Schone energie gebruiken, uitstoot actief verminderen. Bijdragen aan banengroei, waar mogelijk inzetten op SROI. Werken met eerlijke prijsniveaus op alle vlakken binnen het project. Oog voor productieprocessen. Duurzame en betaalbare infrastructuur binnen het projectgebied. Ruimte voor ontwikkelingen en innovaties. Een duurzame, veilig en veerkrachtige wijk die op de lange termijn maximaal leefbaar is.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

Gevraagde bijdrage Integraal waterontwerp, toepassingen van innovatieve oplossingen, oog voor assetmanagement.

Inzet mens en machine, alternatieven afwegen. Reisen transportbewegingen beperken. Aan SROI invulling geven tijdens de realisatiefasen. Duurzaam en project breed eerlijk inkopen. Oog voor kwaliteit van de assets, levenscycli en creatief omgaan met de techniek. Functioneel inrichten. Een integrale hoogwaardige inrichting van de niet bebouwde ruimte, met alle aspecten die de wijk toekomstbestendig en leefbaar maken.

14

SDG

Projectinrichting en -doelstellingen Slim omgaan met hulpbronnen en energiebronnen. Duurzaam omgaan met materialen en grondstoffen.

Klimaatbestendig inrichten. Te veel en tekort aan water tegengaan en bijdragen aan vermindering van hittestress. Zorg dragen voor gezonde watersystemen binnen de (aanliggende) woongebieden.

Duurzame ecosystemen maken, duurzaam groen in het gebied brengen. Bestaand groen zo mogelijk behouden.

4.2.

Gevraagde bijdrage Duurzame keuzen maken bij materialen en grondstoffen. Toepassen “Moederbestek Bouwcirculair”. Op basis van meetbare parameters (bijvoorbeeld MKI, Milieu Kosten Indicator). Innoveren en duurzame grondige afwegingen maken. Omdenken en traditionele visies doorbreken. Slimme en calamiteitbestendige riool- en watersystemen. Ontwerpen met oog voor het waterleven en watergebruiksfuncties. Niet bebouwde oppervlakten zoveel als mogelijk vergroenen. Toekomstgericht groen maken.

HERGEBRUIK MATERIALEN De gemeente Berkelland is ambitieus en wil (of zelfs moet) in een hoog tempo verduurzamen. We hebben namelijk een maatschappelijke uitdaging. In 2050 moet Nederland volledig circulair zijn. Om dat te bereiken, moeten we slimmer en zuiniger met grondstoffen omgaan. In de huidige markt krijgen materialen en producten aan het einde van de levensduur van een project nauwelijks de kans om verhandeld te worden. Ze worden na de levensduur van een project vaak afgevoerd als afval of grondstof voor een nieuw product. Terwijl ze qua levensduur nog jaren mee kunnen in een ander civieltechnisch project of voor particulier gebruik. De gemeente Berkelland is voornemens om bij reconstructie niet alle materialen te verwijderen, af te voeren en nieuwe materialen te (laten) leveren. Hergebruik van bestaande materialen moet ten alle tijden worden overwogen. Voor het hergebruik van materialen maakt de gemeente Berkelland gebruik van Duspot. Middels de machingtool DuSpot komt vraag en aanbod van vrijkomende materialen in verschillende fases van een project bij elkaar. DuSpot doet dit op gebruiksvriendelijke en overzichtelijke wijze. Van de ontwikkelaar wordt verwacht dat ook zij gebruikt maakt van DuSpot. Enerzijds voor de vrij te komen materialen maar anderzijds ook voor de te gebruiken materialen.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

15

4.3.

LOKAAL INHUREN VAN (BEMANDE) MACHINES, VAKMENSEN EN ANDERE GWW ARTIKELEN Om de milieu impact op projecten te minimaliseren wil de gemeente Berkelland lokaal inhuren stimuleren. Met lokaal inhuren reduceer je reis- en transportkilometers en verklein je de CO2-voetafdruk van een project. Voor het inhuren van (bemande) machines, vakmensen en andere verhuurartikelen kan gebruik worden gemaakt van Planmeister. Planmeister is een online platform waar vraag- en aanbod op het gebied van machines en vakmensen bij elkaar komen. Wat Planmeister bijzonder maakt, is de focus op duurzaamheid. Door nauw samen te werken met regionale partijen, verminder je onnodige transportkosten en draag je bij aan een positieve impact op het milieu. Planmeister biedt een groeiend netwerk van meer dan 1200 GWW bedrijven die zich inzetten voor een duurzame en efficiënte toekomst in de GWW. Van de ontwikkelaar wordt verwacht dat ook zij gebruikt maakt van Planmeister. Of dat de ontwikkelaar minimaal aan kan tonen dat zij op een vergelijkbare wijze haar bedrijfsvoering heeft ingericht.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

16

5. Grondwerk 5.1.

BODEMBEHEERPLAN Ten behoeve van grondwerk is er een regionaal bodembeheerplan met bijhorende bodemkwaliteitskaart en bodemfunctiekaart aanwezig. Het is mogelijk om grond her te gebruiken binnen de eigen zone. Grondverzet op basis van het bodembeheerplan is tussen de gemeenten binnen de regio mogelijk. Het één en ander is mogelijk in overleg met de Coördinator grondstromen en depotbeheer. De bodemkwaliteitskaart geeft de chemische bodemkwaliteit weer binnen de zone van 0 tot 2 m beneden maaiveld. De bodemkwaliteitskaart mag, onder voorwaarden, gebruikt worden als bewijsmiddel voor toe te passen grond. Hiermee worden kosten voor onderzoek bespaard. In de bodemfunctiekaart is het grondgebied opgedeeld in de functies industrie, wonen en overig. Hergebruik van grond en baggerspecie mag uitsluitend plaatsvinden in nuttige toepassingen. Als grond of baggerspecie wordt gebruikt in een niet-nuttige toepassing, dan wordt dit gezien als een middel om zich te ontdoen van afvalstoffen en gelden, op grond van de Europese kaderrichtlijn afvalstoffen, strengere regels. De onderstaande toepassingen worden beoordeeld als nuttige toepassingen: 1. 2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

Toepassing in bouw- en wegconstructies, waaronder wegen, spoorwegen en geluidswallen; Toepassing in ophogingen van industrieterreinen, woningbouwlocaties en landbouw- en natuurgronden, met het oog op het verbeteren van de bodemgesteldheid; Toepassing voor het afdekken van een saneringslocatie of als bovenafdichting voor een stortplaats, met het oog op het voorkomen van nadelige gevolgen voor mens, plant of dier door contact met het onderliggende materiaal; Toepassing in ophogingen in waterbouwkundige constructies en voor het verondiepen en dempen van oppervlaktewater met het oog op de hoogwaterbescherming, de doelstellingen van de Kaderrichtlijn water, bevordering van natuurwaarden en de vlotte en veilige afwikkeling van de scheepvaart; Toepassing in aanvullingen, waaronder de herinrichting en stabilisering van voormalige winplaatsen voor delfstoffen, of met het oog op onderhoud en herstel van de toepassingen bedoeld in 1 tot en met 4; Verspreiding van baggerspecie uit een watergang over de aan de watergang grenzende percelen, met het oog op het herstellen of verbeteren van de aan de watergang aangrenzende percelen; Verspreiding van baggerspecie in oppervlaktewater, uitgezonderd uiterwaarden, gorzen, slikken, stranden en platen, met het oog op de duurzame invulling van de ecologische en morfologische functies van het sediment; Tijdelijke opslag van grond en baggerspecie,

bestemd voor de toepassingen bedoeld in onderdeel 1 tot en met 5, gedurende maximaal drie jaar op landbodems of gedurende maximaal 10 jaar in oppervlaktewater. (Let hierbij wel op of wellicht een vergunning moet worden aangevraagd.);

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

17

9.

Tijdelijke opslag van baggerspecie, bestemd voor toepassingen bedoeld in a tot en met f (art. 35, besluit bodemkwaliteit), gedurende maximaal drie jaar op percelen gelegen naast de watergang waaruit de baggerspecie afkomstig is.

De verantwoordelijkheid voor naleving van de regels bij het toepassen van grond en baggerspecie ligt bij degene die toepast. Deze is ook verplicht de toepassing te melden bij het landelijk meldpunt bodemkwaliteit. De meldingsplicht geldt ook voor tijdelijke opslag. Het besluit bodemkwaliteit bepaalt dat voor grondverzet een hygiënische verklaring (hierna bewijsmiddel) nodig is. De bodemkwaliteitskaart is zo’n geldig bewijsmiddel. Uitgangspunt van de bodemkwaliteitskaart is dat deze geldig is voor het gezoneerde gebied en enkel voor onverdachte locaties. Dit betekent dat de volgende locaties uitgesloten zijn: • • • •

Waterbodems; Rijkswegen (inclusief bermen), provinciale wegen (inclusief bermen), gemeentelijke wegen en spoorwegen; Locaties waar op basis van vooronderzoek (NEN 5725) of naar het oordeel op basis van lokale kennis van de gemeentelijke bodemspecialisten bodemverontreiniging verwacht wordt; Lokale gevallen van bodemverontreiniging.

Als er sprake is van een locatie die is uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart, dan moet voorafgaand aan het grondverzet een ander geldig bewijsmiddel overlegd worden. Deze overige bewijsmiddelen zijn opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit (hierna te noemen: Besluit). Het Besluit kent een uitzondering op de verplichte kwaliteitsbepaling en meldingsverplichting. In gevallen waar uitgenomen grond of baggerspecie niet wordt bewerkt en op of nabij de plaats van herkomst en onder dezelfde condities opnieuw in dezelfde toepassing wordt teruggebracht, is dit toegestaan zonder kwaliteitsbepaling, toetsing aan de functie en hoeft deze toepassing niet te worden gemeld. In het Handvat “tijdelijke uitnamen van grond en baggerspecie” (Agentschap NL, 7 juli 2010) is een checklist opgenomen om te beoordelen of sprake is van tijdelijke uitnamen. Uitzondering hierop zijn locaties waar de bodem is verontreinigd en waar deze verontreiniging op grond van de Wet bodembescherming niet mag worden verplaatst of weggenomen zonder toestemming van het Bevoegd Gezag. Voor informatie en met vragen kunt u terecht bij bodem@odachterhoek.nl.

5.2.

ONTGRAVEN Cunetten Ontgravingen ten bate van verhardingen moeten tot aan de vaste zandlaag plaatsvinden met een maximum van (t.o.v. nieuw maaiveld):

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

18

• • • • •

Rijwegen inclusief aanliggende voetpaden: Parkeerplaatsen: Fietspaden: Vrij liggende trottoirs: Ter plaatse van NUTS-tracés:

1,00 m; 1,00 m; 0,60 m; 0,30 m; 1,00 m.

De ontgravingsbreedte van rijbanen en fietspaden is gelijk aan de verhardingsbreedte vermeerderd met 0,50 m aan weerszijde. De cunetten moeten worden aangevuld met zand in zandbed. Plantvakken Plantvakken en groenstroken moeten uit grond bestaan. De grond moet voldoen aan de kwaliteit zoals beschreven in hoofdstuk 11 (Groenvoorzieningen). Is dat niet het geval, dan moeten deze worden ontgraven en worden aangevuld met grond die wel voldoet tot maximaal 0,10 m boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG).

5.3.

AANVULLING Zand in zandbed Zand dat in een zandbed wordt verwerkt moet voldoen aan de eisen zoals in de vigerende standaard RAW bepalingen, artikel 22.06.03 staat omschreven. In afwijking van artikel 22.02.07 lid 05 van de vigerende standaard RAW bepalingen moet de verdichtingsgraad van het zand in aanvulling of in ophoging per monster ten minste 98% bedragen. De eis voor de gemiddelde verdichtingsgraad is niet van toepassing. Grond Grond die wordt verwerkt in plantplaatsen, plantstroken, groenvakken, grasvelden en bermen moeten worden aangevuld met (teel)grond in overeenstemming met de eisen uit hoofdstuk 11 (Groenvoorzieningen).

5.4.

GRONDBEWERKING Indien een terrein wordt opgehoogd, moet voorafgaand het huidige maaiveld worden ontdaan van vegetatie en moeten de storende lagen worden doorbroken door middel van bijvoorbeeld frezen. Bij de uitvoering van de werkzaamheden verslempen van de grond voorkomen door:

•

Het spitten van de tuin; Indien het terrein wordt opgehoogd. Moet zorggedragen worden voor een goede verbinding tussen de bestaande ondergrond en de nieuwe ophoging. Dit om waterproblematiek te voorkomen. Tijdens de uitvoering wordt er overal met (zwaar)materieel gereden. Door zowel infra- als bouwaannemers met verdichting van de ondergrond en/of ophoging en dus waterproblematiek tot gevolg. Met andere woorden:

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

19

-

Minimaal frezen van de bestaande graszoden voor het ophogen; Diepspitten bestaande ondergrond; Maximale indringingsweerstand van 1,5 MPa.

Dit geldt zowel voor openbaar gebied als voor particulier gebied. Grondbewerking ten bate van groenvoorziening altijd uitvoeren in droge omstandigheden.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

20

6. Water 6.1.

ONTWATERING EN DROOGLEGGING Met het doel om droge voeten te hebben en te houden, moet bij het ontwerp rekening worden gehouden met minimale ontwateringsdiepten en droogleggingseisen. Het uitgangspunt is om aan te sluiten bij de bestaande grond- en oppervlaktewaterpeilen. Ontwateringsdiepte Ontwateringsdiepte is het verschil in hoogte tussen maaiveld (as-weg) en de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG). Maaiveld (as-weg) is niet gelijk aan vloerpeil. • • • • • •

1,00 m voor woningen met kruipruimten (bouwpeil t.o.v. GHG); 0,60 m voor woningen zonder kruipruimten (bouwpeil t.o.v. GHG); 0,50 m voor tuinen; 0,90-1,10 m voor primaire wegen; 0,70 m voor secundaire wegen; 0,30 m voor wadi’s zonder drainage.

Drooglegging Drooglegging is het verschil tussen oppervlaktewaterpeil en maaiveldhoogte. Bij normaal waterpeil: 1,00 – 1,20 m ten opzichte van maaiveld.

6.2.

OPPERVLAKTEWATER Directe lozingen op oppervlaktewater, wadi of zaksloot: • Lozing voorzien van een taludbeschermer en/of uitstroomconstructie; - Tot diameter 200 mm een kunststof taludbeschermer (bv. fabrikant Haner Kunststoffen); - Vanaf 250 mm een taludbeschermer van beton; • Als uitstroomopening >300 mm is, dan moet de opening voorzien zijn van een RVS-rooster (inkruipbeveiliging). Wadi en/of infiltratievoorziening De mogelijkheid voor het infiltreren van hemelwater in de bodem is onder andere afhankelijk van de bodemopbouw, de doorlatendheid van de bodem en de heersende grondwaterstanden. In onderstaande figuur is schematisch de afweging tussen het wel of niet infiltreren van hemelwater in de bodem en de keuze voor een bepaalde infiltratietechniek weergegeven. Het betreft een algemene beslismethode. Waarbij de GHG als eerste criterium is toegepast bij de afweging met betrekking tot infiltreren in de bodem.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

21

Bron: Hemelwater binnen perceelgrens, SBR/ISSO, publicatie 70_1, mei 2002 Het ontwerp moet aan de volgende eisen voldoen: • Helling: 1:3 of flauwer; • Minimale bodembreedte: 3,00 m; • Basisdiepte: 0,50 m (minimaal 0,30 m tot slokopniveau + 0,20 m waakhoogte); • Leeglooptijd wadi: 24 uur; • Controle bestaande bodem => minimaal organische stofgehalte (3-5%) en een doorlatendheid van minimaal 1,0 m/dag; • Bij niet voldoen van de bestaande bodem; toplaag: 0,20 m bomenzand; - Bomenzand: BZ300 of BZ500, organische stofgehalte (3-5%); - Drainzandpakket: tot GLG met een maximaal pakketdikte van 0,80 m; • Daar van toepassing (ontwateringsdiepte < 0,30 m en/of onvoldoende doorlatendheid); drainkoffer: rondom IT-drain 0,30 m drainagezand. Bijkomende eisen: • Slokops, inspectie- en uitstroomputten worden afgewerkt, zodat gras ongehinderd kan worden gemaaid; • Uitstroomputten (welputten) moeten 0,05 m boven de wadibodem worden aangebracht; • In het ontwerp moeten de slokops zo dicht mogelijk bij de openbare weg geplaatst worden i.v.m. bereikbaarheid ten bate van onderhoud; • 1 slokop per 40 m3, met een minimum van 2 slokops per wadi; • In de nazorgperiode (tot 1 jaar na aanleg) het gras doorprikken ter bevordering van de infiltratie; • Het aanbrengen van een overloopconstructie welke moet worden aangesloten op open water of op het infiltratieriool onder de wadi.

Indien beide niet aanwezig zijn, moet er een overloopmogelijkheid zijn op een naastgelegen wadi, een regenwaterriool of in het uiterste geval een “agrarisch” maaiveld; • Wadi mag niet gecombineerd worden met een hondenuitrenplaats.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

22

Watergang Bij realisatie van een watergang moet altijd een vergunning worden aangevraagd bij het Waterschap Rijn en IJssel. Bij het Waterschap is nadere informatie te verkrijgen over deze vergunning. Het ontwerp van de watergang moet minimaal aan de volgende eisen voldoen: • Onderwater talud: 1:3; • Bovenwater talud: 1:1,5; • Waterdiepte: 1,00 m; • Bodembreedte: 1,00 m; • Diameter duiker: minimaal 0,40 m; • Afstand grens-insteek: 0,50 m; • Onderhoudsstroken: obstakelvrije strook van min 5,00 m breed; - Waterbreedtes tot 6 m: onderhoudsstrook aan één zijde; - Waterbreedtes 6 m tot 12 m: onderhoudspad aan beide zijden; - Waterbreedtes 12 m en groter: geen onderhoudspad (varend onderhoud). Bij de keuze van varend onderhoud bij watergangen gelden de volgende voorwaarden: • Minimale waterdiepte: 1,00 m; • Minimale lengte van de watergang: 200,00 m; • Minimale bodembreedte: 2,00 m • Minimale doorvaarhoogte: 1,00 m t.o.v. normaalpeil; • Breedte van natuurvriendelijke oevers: maximaal 2,50 m; • Talud bij natuurvriendelijke oevers: minimaal 1:5; • Aanwezigheid van een trailerhelling: - Helling minimaal 1:5; - Grasbetontegels op folie (Betomat); - Minimaal 3,00 m breed; • Aanwezigheid van een locatie in het water 10 x 10 m voor het keren van een boot; • Aanwezigheid van een obstakelvrije locatie 5 x 1 m voor overslag maaisel van een boot naar vrachtwagen.

Zaksloot Het ontwerp moet minimaal aan de volgende eisen voldoen: • Talud: 1:1,5; • Bodembreedte: 0,50 m; • Afstand grens-insteek: 0,50 m; • Diameter duiker: minimaal 0,40 m. Stuw Het ontwerp van de stuw moet aan de volgende eisen voldoen: • Toepassen FSC-hout, 100 %-label, duurzaamheidsklasse 1; • Diameter doorlaat: minimaal Ø125 mm (vertraagde afvoer, landbouwafvoernorm); • Doorlaat uitvoeren in RVS; • Stuwpeil is minstens 0,20 m onder maaiveld; • Beide zijden stuw voorzien van een stortebed van minimaal 1,20 m breed.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

23

6.3.

BEMALING Voor het uitvoeren van een bronbemaling moet er goedkeuring zijn verleend door het Waterschap Rijn en IJssel. Indien de lozing van de bronnering direct plaatsvindt op het oppervlaktewater moet goedkeuring worden verleend door het waterschap. Voor een lozing op de riolering of de bodem is goedkeuring van de gemeente noodzakelijk. De melding moet voorzien zijn van een bemalingsplan. Er moet gewerkt worden conform BRL 12000 “tijdelijke grondwaterbemalingen” en bij bemalingen bij te handhaven bomen moeten passende maatregelen genomen worden. Zonder goedgekeurd bemalingsplan is bronbemaling bij bestaande bomen niet toegestaan.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

24

7. Riolering 7.1.

ALGEMEEN Als algemeen principe geldt dat bij elk initiatief, bouw, verbouw of reconstructie, het schone regenwater voor zover redelijkerwijs mogelijk geheel binnen de plangrenzen wordt verwerkt. Het vuilwater wordt gescheiden van het regenwater aangesloten op het gemeentelijke hoofdriool. Nieuwbouwplannen bieden de kans om het gehele projectgebied waterneutraal te maken ten opzichte van wanneer dit gebied onverhard zou zijn. Geen schade bij extreme neerslag In het plangebied treedt bij extreem hevige neerslag geen schade op (bij 70 mm in een uur) aan bebouwing, infrastructuur, en aan vitale voorzieningen en vitale voorzieningen blijven functioneren (bij 90 mm in een uur) > hoofdwegen, drinkwater en energie.

7.2.

BELEID EN UITGANGSPUNTEN In ieder nieuw aan te leggen werk wordt een gescheiden rioleringsstelsel aangelegd. Een droogweerafvoer (DWA) en een hemelwaterafvoer (HWA). De hemelwater afvoer wordt bij voorkeur bovengronds gesitueerd. Bijvoorbeeld door: • • • • •

De toepassing van groene daken; Het beperken van verharding; Het toepassen van groene waterpasserende verharding; Het bovengrondse afvoeren naar een bovengrondse berging (voorkeur voor wadi of zaksloot); Het bovengrondse afvoeren naar een ondergrondse berging c.q. infiltratie.

Indien in samenspraak met de gemeente is aangetoond dat bovengronds afvoeren niet mogelijk is, dan wordt er gezocht naar een maatwerk oplossing. Bijvoorbeeld, de afvoer vindt plaats via een ondergrondse afvoer (hemelwaterriolering). Bij de realisatie van nieuwbouwwijken en/of bedrijventerreinen moet er een waterberging worden gerealiseerd op basis van T=100 +10% waarbij het water geborgen tot aan het maaiveld waarbij er geen wateroverlast ontstaat op het bouwplan (80 mm). De dimensionering van de infiltratievoorziening(en) wordt gebaseerd op het totale verhard oppervlak van het plangebied (daken + verharding). Door middel van een geohydrologisch onderzoek wordt de doorlatendheid van de bestaande grondslag ter plaatse van de toekomstige infiltratievoorziening(en) bepaald. Wanneer de k-waarde kleiner is dan 1,0 m/dag kan voor grondverbetering worden gekozen, zodanig dat de voorziening binnen 24 uur weer geheel beschikbaar is. Bij het dimensioneren van de waterbergende voorziening(en) mag er gerekend worden met infiltratieverlies tijdens de bui. Dit met de volgende voorwaarden; • • •

K-waarde maximaal 0,5 m/dag; Duur infiltratie 12 uur; Er wordt gerekend met het volledige bodemoppervlak;

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

25

• •

Er wordt gerekend met een factor van 0,4 van het talud (wand) oppervlak); Met een minimum van 50 mm.

Hemelwaterafvoer Bij het afkoppelen en niet aankoppelen wordt rekening gehouden met de afkoppel beslisboom van het Waterschap Rijn en IJssel voor wegen, terreinen en daken. De afstroming van regenwater vindt via het verharde oppervlak plaats. Het regenwater dat op de daken van huizen (ook achterzijde) valt, wordt opgevangen in een infiltratievoorziening van 1,0 m3 op eigen terrein (bij geschiktheid bodem). De voorziening heeft een overloopmogelijkheid op particulier terrein. Het regenwater dat op de achterpaden valt, en verharde oppervlakken, wordt opgevangen in infiltratiekolken in de achterpaden met een inhoud van 20 mm (bij geschiktheid bodem). Indien het water van de daken niet kan infiltreren, wordt het bovengronds ter hoogte van de perceelgrens aangeboden door middel van de Hemelwaterbrievenbus (Giverbo), uitstroomtegel, uitstroomkolk of vergelijkbare gelijkwaardige voorziening. Bij een uitstroomtegel behoort het plaatsen van de voorziening in het trottoir, de laatste tegel tegen de erfgrens ook tot de mogelijkheden.

Ontwerp bovengrondse afvoer • Maximale gootlengte: 70,00 m; • Minimale verhang: 1:250; • Maximale gootdiepte: 0,03 m bij een gootbreedte van 0,50 m oplopend tot 0,05 m bij een gootbreedte van 0,70 m; • Gootbreedte: 0,50 – 0,70 m; • Minimale afvoercapaciteit: 30 l/s/ha; • Toetsen met bui 10 (Leidraad Riolering C2100) of er geen schade of wateroverlast ontstaat. Ontwerp ondergrondse afvoer • Bui 08 Kennisbank Stedelijk water C2100: 0,20 m waakhoogte; • Bui 09 Kennisbank Stedelijk water C2100: 0,00 m waakhoogte (geen water op straat); • Bui 10 Kennisbank Stedelijk water C2100: het op de straat optredende water moet over het wegoppervlak stromen naar een gebied waar het geen schade veroorzaakt. Daarbij wordt rekening gehouden met de aan- of afwezigheid van trottoirbanden. Droogweerafvoer De dimensionering moet voldoen aan de volgende eisen: • Maximale vullingsgraad: 50 %; • Minimale berging: 12 uur DWA-productie; • Afvoer capaciteit 10 l/uur per inwoner (2,5 inwoners/woning) gedurende 12 uur per dag; • Zelfreinigend vermogen van de buis. Het aansluiten van de droogweerafvoer op het gemeentelijk riool in overleg met de gemeente Berkelland. De kosten voor het maken van de rioolaansluitingen in de openbare ruimte zijn voor rekening van de exploitant. Van de rioolaansluitingen moet voor aanvang, een ontwerp ter goedkeuring bij de gemeente ingediend worden.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

26

7.3.

HOOFDLEIDING Ontwerp • Minimale dekking: 1,20 m; • Minimale diameter: 250 mm; • Minimale vrije ruimte tussen kruisende leidingen: 0,20 m; • Minimale afstand tussen hoofdleidingen: 1,20 m h.o.h.; • Maximale putafstand: 70 m; • Maximale diepte b.o.b.: 4,00 m minus maaiveld; • Ieder begin-, eind en knikpunt voorzien van een inspectieput; • Inspectieput bij voorkeur plaatsen in het hart van een rijbaan en/of rijstrook; • Indien meerdere leidingen in één inspectieput samenkomen, moet de b.o.b. van de leiding(en) met de kleinste afvalwaterstroom minimaal 0,10 m hoger liggen dan de b.o.b. van de hoofdafvoerleidingen. DWA-stelsel • • •

Voorkeur afschot: 1:buisdiameter in mm; Afschot beginstrengen: 1:250 (voor minimaal eerste 150 m); Minimaal afschot: 1:500.

HWA-stelsel •

Minimaal afschot: 1:1000.

IT-Stelsel •

Geen afschot.

Materiaal PP-leidingen HWA, DWA (dicht): • Klasse SN8; • Verbindingen door middel van mof met rubbermanchet; • Bij standpijpen zettingsvrije moffen toepassen; • Maximale diameter: 400 mm; • GWA buizen: kleur grijs; • DWA buizen: kleur bruin; • HWA buizen: kleur groen.

Betonbuizen (zowel dicht als IT): • Verbindingen door middel van mof-spie met rubberring; • Bij standpijpen zettingsvrije moffen toepassen; • Infiltratiebuizen Martens Medina of De Hamer Permeo. Gresbuizen: • Normaalwandig; • Verbindingssysteem C; • Maken inlaten (huis- en/of kolkaansluitingen) voor aansluiting PP door middel van boren. As inlaat loodrecht op de buis. Ongecoate uitlogende materialen zijn niet toegestaan. Leidraad Inrichting Openbare ruimte

27

7.4.

HUIS- EN KOLKAANSLUITINGEN Ontwerp • • • • • • • •

•

Minimale dekking: 0,80 m op de erfgrens; Minimale diameter: 125 mm; Minimaal afschot: 1:200; Haakse bochten door middel van 2x 45° bocht toepassen; Op standpijp een flexibel T-stuk, of een flexibel bocht; Ontstoppingsstuk plaatsen 0,50 m vanaf de erfgrens (particuliere zijde); Elk perceel voorzien van een eigen aansluiting (eigen standpijp); Kosten voor een individuele aansluiting op bestaand gemeentelijk riool is voor rekening van de ontwikkelaar. De ontwikkelaar kan hiervoor een aanvraag indienen bij de gemeente. Zie onderstaande link: Direct Regelen Rioolaansluiting woning aanvragen Maximaal 2 kolken op 1 standpijp door middel van flexibele bocht.

Materiaal PP-leidingen • Klasse SN8; • Verbindingen door middel van mof met rubbermanchet; • GWA buizen: kleur grijs; • DWA buizen: kleur bruin; • HWA buizen: kleur groen; • Ontstoppingsstuk (PK-put 315 mm) met klemdeksel. Gres • •

7.5.

Normaalwandig; Verbindingssysteem F.

DRAINAGE Ontwerp De opdrachtnemer moet een drainageplan ter goedkeuring aanbieden aan de gemeente Berkelland, Team Advies en Beheer Openbare Ruimte. Dit plan moet minimaal de volgende elementen bevatten: • • • • • •

Onderzoek naar de gedragingen van de grondwaterstanden; Onderzoek naar de hoeveelheid “oer” in de ondergrond; Afvoermogelijkheden; Hoogteligging en maatvoering drainage; Bij hoge concentraties “oer” in de ondergrond de drainage onder GLG aanbrengen in verband met dicht slibben; Dimensioneringsberekening van de drainage; - Toetsingscriterium van dimensioneringsberekening is een minimale afvoer van 7 mm per dag; Maximale putafstand van 50,00 m.

Leidraad Inrichting Openbare ruimte

28

Materiaal • •

7.6.

Drainage voorzien van PP 450-vezel. Leggen in minimaal 0,30 m draineerzand.

PUTTEN Ontwerp Putten worden door het Team Advies en Beheer Openbare Ruimte van de gemeente Berkelland voorzien van putnummers. Inspectieputten • Geprefabriceerde elementen van beton; - Inwendige afmeting vierkante put: ≥ 800 mm; - Inwendige diameter ronde put ≥ 1.000 mm; - Inspectieput GWA- en DWA-riool voorzien van een stroomprofiel; - Inspectieput HWA en IT-riool voorzien van zandvang, 0,50 m; • Geprefabriceerde elementen van gres; - Inwendige diameter ronde put ≥ 1.000 mm; - Inspectieput GWA- en DWA-riool voorzien van een stroomprofiel; - Inspectieput HWA-riool voorzien van zandvang, 0,50 m; • Putrand voorzien van een tekst in de rand; - VW bij GWA- en DWA riool; - RW bij HWA-riool; - IW bij IT-riool. Putafdekking in elementenverharding • Mangaten afdekken met putranden; - Op hoogte stellen: door middel van betonnen stelringen; - Verkeersklasse: D400; - Maat putdeksel: Ø640 mm; - Dagmaat: Ø520 mm; - Hoogte putafdekking: 240 mm; - Haalkommen en/of hijsogen parallel aan de doorsnede; - Losse deksel; • Voorkeurleverancier en/of type; - TBS, 3223-240 VEPROMAX CROSS GRIP; - Nering Bögel, N 362 NB-R centernorm; - SVA, Aqua Solid 24.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=903fd4f8-d43d-44f3-9288-178df35bf6c8