Bijlage 2 Toelichting en bijlagen
Tekst van het document
Afweging
Het plan past binnen de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwbehoefte voor Berkelland. Met onderhavig planvoornemen wordt immers ingespeeld op de behoefte naar passende woningen die de afgelopen jaren is ontstaan. Op deze wijze vindt het provinciale belang doorgang en wordt een goede ruimtelijke ordening gewaarborgd.
3.3
Regionaal beleid
3.3.1 Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 De Achterhoekse gemeenten werken op het vlak van de ruimtelijke ordening samen in een intergemeentelijk overleg ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. Deze gezamenlijke visie voorziet in een behoefte aan één regionaal geluid. De structuurvisie betreft een actualisatie van de regionale structuurvisie uit 2004. Er is gekozen voor een actualisatie, omdat er zich een aantal relevante en ingrijpende economische en maatschappelijke ontwikkelingen voordoen, zoals: • • •
Energietransitie en het inspelen op de gevolgen van de klimaatveranderingen; bevolkingsverandering, krimp, vergrijzing en ontgroening en de veranderingen in de landbouw en het landelijk gebied.
De landbouw speelt nog altijd een belangrijke rol in de vorming van het Achterhoekse landschap. Het is de meest wezenlijke sector in het buitengebied en zorgt mede voor het beheer van het waardevolle landschap. De sector staat voor grote veranderingen om een duurzame landbouw te realiseren. Door milieu- en dierenwelzijnsregelgeving, wijziging van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en meer economisch gedreven ontwikkelingen zullen veel bedrijven verdwijnen. De Achterhoek kiest voor behoud, en waar mogelijk versterking, van haar karakteristieke kleinschalige landschap, maar ook voor
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
•
22
de ondersteuning van de landbouwsector. De doelstelling van het beleid voor functieverandering blijft als volgt: • • •
stimuleren economische vitaliteit buitengebied; versterken leefbaarheid (van kleine kernen); verbeteren ruimtelijke kwaliteit buitengebied.
Afweging
Het planvoornemen speelt in op de veranderingen in de landbouw en het landelijk gebied. Initiatiefnemer is genoodzaakt zijn bedrijfsvoering aan te passen naar aanleiding van gewijzigde milieu en dierwelzijnsregelgeving. Nu het agrarisch bedrijf is gelegen nabij buurtschap ‘Het Loo’, waar diverse burgerwoningen zijn gelegen, is het niet wenselijk om ter plaatse het bedrijf te doorontwikkelen. Door het bedrijf ter plaatse te staken en te voorzien in nieuwe woningen wordt voldaan aan de volkshuisvestelijke behoefte. Met het planvoornemen worden vier nieuwe wooneenheden gerealiseerd en wordt de bedrijfswoning omgezet naar burgerwoning. Met het plan wordt voorzien in de sloop van overtollige agrarische bedrijfsgebouwen en bijhorende voorzieningen. Daarnaast wordt voorzien in passende landschappelijke inpassing in lijn met de landschappelijke en ecologische waarden in de omgeving. Met het planvoornemen krijgt de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied een impuls. Kortom, het plan is in overeenstemming met de structuurvisie.
Door de veranderende dynamiek en de grote opgave op de woningmarkt is in 2022 vanuit de thematafel Wonen & Vastgoed van de Achterhoek Ambassadeurs in 3O breed verband gestart met het opstellen van een nieuwe regionale woonagenda 2022-2030 ‘Goed wonen in een vitale regio’. Het doel hiervan is de bestaande visie op wonen te actualiseren, doelstellingen eventueel aan te vullen en scherper te formuleren en bovenal een vernieuwde, slimme strategie te ontwerpen. Hiermee is de regionale woonagenda 2015-2025 komen te vervallen. De nieuwe regionale woonagenda 2022-2030 kent vier programmalijnen: • • • •
Vergroten woningvoorraad en versnelling productie Investeren in kwaliteit bestaande woningvoorraad De Achterhoek, een plek voor iedereen Wonen als integrale gebiedsopgave
In de agenda wordt onder andere aandacht besteed aan versnelling van de woningbouw, betaalbaar en levensloopbestendig wonen, duurzaam bouwen, voorzieningen voor spoedzoekers en het nog meer toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad. Ook worden verbanden gelegd met (ruimtelijke) opgaven en regionale ambities die in het verlengde liggen van wonen (zoals arbeidsmarkt, circulariteit en wonen met zorg). De afgelopen jaren zijn vraag en aanbod op de koopwoningmarkt verder uit elkaar gegroeid. Steeds meer woningen worden verkocht boven de vraagprijs en woningen staan minder lang in de verkoop. Ook in de gemeente Berkelland is de behoefte aan woningen groot, voornamelijk voor starters en gezinnen. Wat betreft te realiseren woningvoorraad in de regio heeft dit geresulteerd in een concept Woondeal tussen de regio en de provincie Gelderland waarin is vastgelegd dat in de Achterhoek tot en met 2030 8.390 woningen zullen bijbouwen. Binnen de 8.390 woningen wordt ook de indeling in 2/3e betaalbaar gehanteerd conform de Nationale Woon- en Bouwagenda.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
3.3.2 Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030
23
Betaalbare koopwoningen zijn in het programma woningen tot de grens van de Nationale Hypotheek Garantie (2023, €405.000). Betaalbare huurwoningen zijn de sociale huurwoningen en middenhuurwoningen tot aan de € 1.000 per maand. Maar in ieder geval moet 28% van alle te realiseren woningen een sociale huurwoning zijn. Dit komt neer op 250.000 sociale huurwoningen op de schaal van Nederland.
Afweging
De drie toe te voegen woningen krijgen elk een verschillende inhoudsmaat in de bandbreedte van 600 tot 900 m3. De behoefte aan woningen in deze omgeving bestaat voornamelijk bij gezinnen die willen terugkeren naar ‘Het Loo’. Gezien de doelgroep worden ruimere kavels gehanteerd waar een vrijstaande woning kan worden gebouwd. De bestaande bedrijfswoning wordt omgezet naar burgerwoning en blijft behouden en ongewijzigd. Woning A heeft een inhoud van 750 m 3. De woning wordt gerealiseerd op een kavel van 2234 m2. Woning B wordt gerealiseerd op een kavel van circa 1540 m2 en heeft een inhoud van 600 m3. Woning C wordt gerealiseerd op een kavel van 2140 m 2 en heeft een inhoud van 900 m3. De drie toe te voegen woningen worden elk voorzien van een bijgebouw. Gezien de definitie van betaalbaar zullen tenminste de voormalige bedrijfswoning en Woning B voldoen. Gezien de omvang van de historische boerderij is het aannemelijk dat onderzocht zal worden om op termijn meerdere woningen in het pand te realiseren. Hierdoor kunnen meerdere kleinere wooneenheden worden gerealiseerd ten behoeve van starters en jonge gezinnen. Dit is echter op dit moment nog niet concreet uitgewerkt en dus nog niet aan de orde. Desondanks speelt het plan met een divers palet aan woningen (qua omvang) in op de wensen van de regionale woonagenda.
Daarbij komend wil de gemeente Berkelland haar buitengebied vitaal houden. Door het toevoegen van deze vrijstaande woningen in het buitengebied, worden kansen gecreëerd voor jonge gezinnen (doorstromers). Deze doorstromers zorgen daarentegen voor een verhuistrein in de kern. De locatie is juist geschikt voor deze doelgroep omdat de woningen niet ver van de kern in het buitengebied zijn gelegen. Zo houden jonge gezinnen de afstand tot scholen en sportvoorzieningen op fietsafstand. Kortom, het plan is passend binnen de regionale woonagenda.
3.4
Gemeentelijk beleid
Voor wat betreft het gemeentelijk beleid van de gemeente Berkelland is de Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 van belang. In navolgende sub paragraaf is de structuurvisie nader uitgewerkt en getoetst aan het planvoornemen.
3.4.1 Structuurvisie Berkelland 2025 Op 26 oktober 2010 is de Structuurvisie Berkelland 2015 vastgesteld. Dit document bundelt bestaande sectorale beleidsvisies tot één document, waaronder de Woonvisie, de Ruimtelijke Visie Buitengebied
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Met onderhavig planvoornemen wordt ingespeeld op de doelstellingen zoals verwoord in de regionale woonagenda. Met het planvoornemen worden diverse woningen gerealiseerd om toe te komen aan de behoefte die bestaat bij gezinnen die willen terugkeren naar de gemeente. Met het plan heeft de historische boerderij de hoofdrol op het woonerf. Omliggende bebouwing is ondergeschikt in plaatsing en schaal. Dit hoofdgebouw onderscheidt zich in volume en historische karakteristieken, waaronder de endskamer. Herbouw van de historische boerderij op voetprint is mogelijk. Gezien het grote volume (groter dan 1.000 m3) is het mogelijk de boerderij te splitsen, echter in beginsel wordt met het plan uitgegaan van de realisatie van één wooneenheid ter plaatse van de historische boerderij. Hierdoor omvat het totale plan vijf wooneenheden. De bebouwing wordt geclusterd waardoor een onderlinge relatie ontstaat tussen hoofd- en bijgebouwen rond een erfruimte (één ensemble conform Kadernota ruimtelijke kwaliteit “Achterhoekse erven veranderen” die als beleidsregel in Berkelland is vastgesteld). In het plan is veel ruimte voor groen en klimaatadaptatie. Het plan levert een bijdrage aan een goede kwaliteit van de leefomgeving.
24
Berkelland en de Notitie van Uitgangspunten Bestemmingsplan Buitengebied (van voor 2010), het gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan en Beleef het in Berkelland (toerisme en recreatie). Maar ook het beleid van samenwerkingspartners als Regio Achterhoek, provincie Gelderland en de waterschappen Zijn opgenomen in de structuurvisie. De Structuurvisie Berkelland 2025 geeft richting aan het ruimtelijke, economische en maatschappelijke beleid van de gemeente Berkelland. Ruimtelijke en economische vraagstukken zijn de basis voor deze visie. Deze Structuurvisie is het vertrekpunt voor het verdere beleid van Berkelland voor de toekomst. De gemeente Berkelland heeft vier grote kernen: Borculo, Eibergen, Neede en Ruurlo. In alle kernen gaat inbreiding voor uitbreiding aan de randen. Bij inbreiding staat aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit van de kernen voorop. Het is niet gewenst dat alle (resterende) groene plekken in de kernen worden opgevuld met woningbouw.
Opgemerkt dient te worden dat de kenmerken van beschermde stads- en dorpsgezichten behouden dienen te blijven. De gemeente Berkelland kent één vastgesteld beschermd dorpsgezicht, namelijk de Mallemse Molen in Eibergen.
Afweging
Met onderhavig planvoornemen wordt ingespeeld op de ambitie die de gemeente Berkelland heeft opgenomen ten aanzien van woningbouw. Het voornemen heeft tot gevolg dat de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse verbetert en dat er meer mogelijkheden ontstaan op de woningmarkt, wat weer een impuls geeft aan de leefbaarheid van de wijken. Bovendien wordt het plangebied, dat onderdeel uitmaakt van het beschermde dorpsgezicht van de Mallemse Molen, voor wat betreft haar cultuurhistorische kenmerken behouden.
3.4.2 Woonvisie gemeente Berkelland 2020-2025 De Woonvisie 2020-2025 laat zien welke ambitie de gemeente Berkelland heeft op het gebied van wonen. Door aan de slag te gaan met partners, zoals corporaties, maatschappelijke organisatie, ondernemers en inwoners samen wordt gezorgd voor een aantrekkelijke woningmarkt voor iedereen. In deze woonvisie richt de gemeente zich op drie ambities:
1. Toekomstgerichte woningen en wijken
De gemeente wil een duurzame en levensloopbestendige woningvoorraad. Dat houdt in dat de kwaliteit en duurzaamheid van woningen moet worden verbeterd. Daarnaast is er aandacht voor de wijk, de kern en het buitengebied. Ook deze dienen toekomstbestendig te worden om er prettig te kunnen wonen. Dat doet de gemeente door (financiële) ondersteuning te bieden, verduurzaming van woningen te promoten, op zoek te gaan naar nieuwe initiatieven en door te kiezen voor een integrale wijkaanpak.
2. Aantrekkelijke nieuwe woningen
De gemeente biedt ruimte voor goede, innovatieve woningbouwplannen. Met name wordt ingezet op woningen die er nu niet of onvoldoende zijn. Dit ziet de gemeente met name voor de doelgroepen jongeren en senioren. Daarnaast kijkt de gemeente naar vernieuwende woonvormen, flexwonen en heeft ze aandacht voor (kleinere) doelgroepen, zoals arbeidsmigranten en woonwagenbewoners.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Ten aanzien van woningbouw heeft de gemeente Berkelland de volgende ambities opgenomen in haar structuurvisie: - Keuzemogelijkheden op de woningmarkt; - Betaalbare woningen voor lagere inkomens; - Duurzaam bouwen; - Leefbare kernen en wijken met een goede ruimtelijke kwaliteit; - Ruimte voor vernieuwende concepten.
25
3. Wonen, welzijn en zorg
Belangrijk is dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Lukt dit niet, dan moet er voldoende en divers aanbod aan huisvesting zijn in de kernen voor mensen met een zorgvraag. Hiervoor helpt de gemeente onder andere de verbinding tussen corporaties en zorgpartijen te verbeteren, zoeken we naar geschikte locaties voor woonzorginitiatieven in de kernen en staan we open voor CPOinitiatieven voor ouderen. Ook wordt maatwerk gerealiseerd voor doelgroepen als statushouders, beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
Afweging
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Vorenstaand plan vindt vooral aansluiting bij de ambitie ‘toekomstgerichte woningen en wijken’ en ‘aantrekkelijke nieuwe woningen’. In buurtschap ‘Het Loo’ bevinden zich momenteel meerdere burgerwoningen. Echter is de vraag naar woningen gelegen buiten de kern van Eibergen toegenomen. Het planvoornemen komt derhalve toe aan de behoefte die bestaat bij gezinnen om terug te keren naar ‘Het Loo’. Daarnaast wordt de bestaande woningvoorraad in Eibergen met het voornemen aangevuld met duurzame woningen. Door de woningen energieneutraal op te leveren en deze te voorzien van zonnepanelen wordt geïnvesteerd in de kwaliteit en duurzaamheid van de woningen. Bovendien wordt aandacht besteed aan het landschap door het voornemen landschappelijk in te passen en te laten aansluiten bij de al bestaande kenmerken/structuren in het gebied. Met het planvoornemen wordt derhalve ingespeeld op de uitgangspunten zoals opgenomen in de woonvisie.
26
Hoofdstuk 4 – Uitvoeringsaspecten Bij de realisatie van de voorgenomen ontwikkeling dient rekening gehouden te worden met (milieu)invloeden vanuit de omgeving op de ontwikkeling zelf en met invloeden vanuit de ontwikkeling op de omgeving. Binnen dit hoofdstuk wordt gekeken naar de aspecten bodem, geluid, archeologie, leidingen en infrastructuur, natuur en landschap, flora en fauna, waterhuishouding, verkeer en economische uitvoerbaarheid. De hieruit voortkomende bevindingen zijn in onderstaande paragrafen toegelicht.
4.1 Milieuaspecten 4.1.1 Bodem
Bij de verkenning van de mogelijkheden om nieuwe functies in een gebied te realiseren dient de bodemkwaliteit te worden betrokken. Inzicht in eventuele beperkingen aan het bodemgebruik (i.v.m. milieuhygiënische risico’s voor mens, plant en dier) is noodzakelijk om de beoordelen of de grond geschikt is voor de beoogde functie. Er mogen namelijk geen nieuwe gevoelige functies op een zodanig verontreinigd terrein worden gerealiseerd, dat schade is te verwachten voor de gezondheid van de gebruikers of het milieu.
Afweging
Uit bodeminventarisatie blijkt dat op het perceel sprake is (geweest) van meerdere tanks en vermoedelijke asbestbedekking. Niet uitgesloten kan worden dat als gevolg hiervan bodemverontreiniging is ontstaan. Nu op de gronden waar de ontwikkeling van de woningen is voorzien, sprake is van een wijziging naar een voor de bodem gevoeliger gebruik, brengt dit met zich mee dat bodemonderzoek noodzakelijk wordt geacht. In het kader van het bestemmingsplan is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd door Orta GEO. Een samenvatting van het bodemonderzoek wordt hieronder kort beschreven. Voor meer informatie wordt verwezen naar de volledige onderzoeksrapportage in bijlage 4. Bodemonderzoeken Op basis van het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek blijkt het volgende wat betreft de gehele locatie en specifiek de aanwezige tanks: • • • •
• •
Op de locatie zijn mogelijk asbesthoudende daken aanwezig waarbij dakgoten aanwezig zijn met daaronder een klinkerverharding. Hierdoor zijn deze daklijnen als ‘onverdacht’ beschouwd en is hier geen onderzoek uitgevoerd. Plaatselijk is een oude fundatielaag bestaande uit volledig puin aanwezig en een recent aangebrachte fundatielaag bestaande uit volledig menggranulaat. De recent aangebrachte fundatielaag is vanwege de aanwezigheid van een certificaat niet onderzocht. In de bovengrond van (vrijwel) de gehele onderzoekslocatie zijn sporen puin aanwezig. In de bovengrond zijn, met uitzondering van één mengmonster, geen verontreinigende stoffen aangetoond. Deze grond is indicatief geclassificeerd als “altijd toepasbaar”. Ter plaatse van het tappunt van de in 2018 geplaatste tank zijn lood en kwik licht verhoogd aangetoond. Volgens de indicatieve toetsing aan het Besluit Bodemkwaliteit is deze grond op basis van lood geclassificeerd als “industrie” waarbij wordt opgemerkt dat het gehalte lood de waarde voor de kwaliteitsklasse ‘industrie’ slechts zeer licht overschrijdt. In de ondergrond zijn geen verontreinigende stoffen aangetoond. Deze grond is indicatief geclassificeerd als “altijd toepasbaar”. Het grondwater is (van nature) licht verontreinigd met barium en molybdeen.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
In voorliggend geval is sprake van het omzetten van een agrarische bestemming naar een woonbestemming, waarbij de agrarische bedrijfsbebouwing wordt gesloopt, de bedrijfswoning wordt omgezet naar burgerwoning en vier nieuwe wooneenheden worden gerealiseerd.
27
• • •
Er is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen en er is in de fractie < 20 mm geen asbest aangetoond. In de fundatie bestaande uit volledig puin is visueel en analytisch geen asbest aangetoond. Ter plaatse van alle tanks is in zowel de boven- als ondergrond geen olie-water-reactie waargenomen. Visueel zijn hier eveneens geen afwijkingen waargenomen. Analytisch zijn minerale olie en/of aromaten niet verhoogd aangetoond.
Bij de verkenning van de mogelijkheden om nieuwe functies in een gebied te realiseren dient de bodemkwaliteit te worden betrokken. Inzicht in eventuele beperkingen aan het bodemgebruik (i.v.m. milieuhygiënische risico’s voor mens, plant en dier) is noodzakelijk om de beoordelen of de grond geschikt is voor de beoogde functie. Er mogen namelijk geen nieuwe gevoelige functies op een zodanig verontreinigd terrein worden gerealiseerd, dat schade is te verwachten voor de gezondheid van de gebruikers of het milieu.
Er zijn geen chemische verontreinigingen aangetoond in gehalten/concentraties boven de tussenwaarde. Daarnaast is geen asbest aangetoond. Het uitvoeren van een nader onderzoek is daarom niet nodig. De actuele bodemkwaliteit op de locatie is, met uitzondering van de plaatselijk als ‘industrie’ geclassificeerde bovengrond, geschikt voor het beoogde gebruik (functie wonen). Conclusie Op basis van de uitgevoerde onderzoeken wordt geconcludeerd dat zeer plaatselijk de bovengrond op de locatie indicatief is geclassificeerd als ‘industrie’, waardoor deze niet voldoet aan de gewenste functieklasse ‘wonen’. De classificatie van “industrie” beperkt zich tot een oppervlakte van circa 20 m 2 en is alleen aanwezig in de laag van 0,0 – 0,5 m -mv. De geschatte omvang van grond met een classificatie “industrie” is circa 10 m3. Aanbevolen wordt deze grond te ontgraven en af te voeren. Hiertoe moet een plan van aanpak worden opgesteld waarin de sanering wordt beschreven en dit plan wordt ter goedkeuring aan de Omgevingsdienst Achterhoek overlegd alvorens met de uitvoering te starten. Hoewel geen asbestverdachte materialen zijn aangetroffen, dient er rekening mee te worden gehouden dat dergelijke materialen heterogeen verspreid en/of lokaal aanwezig kunnen zijn in de bodem. Geadviseerd wordt om bij toekomstige (graaf)werkzaamheden hiermee rekening te houden en hierop alert te zijn.
Eventueel visueel waarneembaar asbestverdacht materiaal dient voorafgaande aan en tijdens de werkzaamheden conform de vigerende richtlijnen en protocollen op een verantwoorde wijze te worden verwijderd en afgevoerd. Indien tijdens de graafwerkzaamheden het vermoeden ontstaat dat (lokaal) sprake is van een bodemverontreiniging met asbest, dienen aanvullende (veiligheids-) maatregelen te worden genomen om de graafwerkzaamheden te kunnen voortzetten. Gezien de mate en omvang van de verontreiniging wordt geadviseerd om de verontreiniging te saneren alvorens er nieuwbouw plaatsvindt. Hiertoe dient een BUS-melding te worden opgesteld, welke goedgekeurd moet worden door het bevoegd gezag (in dezen de Omgevingsdienst Achterhoek). Als grond van de locatie vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat deze niet zonder meer elders toepasbaar is. Op hergebruik van grond is het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. De toepassing van grond elders moet worden gemeld via het ‘meldpunt bodemkwaliteit’. In het kader van kostenefficiëntie wordt geadviseerd om vrijkomende grond zoveel mogelijk binnen de onderzoekslocatie te hergebruiken.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Op basis van het uitgevoerde aanvullend onderzoek blijkt dat de grond rondom en onder de grond die is geclassificeerd als “industrie” is enkel geclassificeerd als “altijd toepasbaar” en/of “wonen”. De classificatie van “industrie” beperkt zich tot een oppervlakte van circa 20 m2 en is alleen aanwezig in de laag van 0,0 – 0,5 m -mv. De geschatte omvang van grond met een classificatie “industrie” is circa 10 m3 .
28
Bovengenoemd advies zal ter controle worden voorgelegd aan de gemeente Berkelland en de Omgevingsdienst Achterhoek. Voor het vervolg van de bestemmingsplanprocedure wordt voorgesteld dat de vervolgonderzoeken worden geborgd in de planregels middels een voorwaardelijke verplichting. Voor meer informatie hieromtrent zie paragraaf 5.3. Gelet op het planvoornemen bestemmingsplanprocedure.
vormt
het
aspect
bodem
geen
belemmering
voor
de
4.1.2 Geluidhinder In de Wet geluidhinder (Wgh) is vastgesteld dat, indien in het plangebied geluidgevoelige functies (zoals woningen) zijn voorzien binnen de invloedssfeer van (weg)verkeerslawaai, akoestisch onderzoek uitgevoerd dient te worden bij vaststelling of herziening van het bestemmingsplan. Dit geldt voor alle straten en wegen, met uitzondering van: • •
wegen die in een als ‘woonerf’ aangeduid gebied liggen; wegen waarvoor een maximumsnelheid van 30 km/uur geldt.
Ook dient hierbij gekeken te worden dat bepaalde te ontwikkelen inrichtingen geen negatieve invloed hebben op het woon- en leefklimaat van omliggende gevoelige functies.
• • •
woningen (art. 1 Wgh): gebouw of gedeelte van een gebouw waar bewoning is toegestaan op grond van de geldende planologische status; andere geluidsgevoelige gebouwen: op grond van artikel 1.2 Besluit geluidhinder zijn dit onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen, verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen en kinderdagverblijven; geluidsgevoelig terrein: op grond van artikel 1.2 Besluit geluidhinder zijn dit woonwagenstandplaatsen en ligplaatsen voor woonschepen.
Het berekenen van de geluidbelasting heeft tot doel te bepalen of de voorkeursgrensaarde van L den- 48 dB uit de Wet geluidhinder wordt overschreden. Is dit het geval dan dient een hogere waarde te worden verleend om realisatie van het plan mogelijk te maken.
Afweging
In de omgeving van de locatie bevindt zich geen spoorweg of een industrieterrein. De afstand van de dichtstbijzijnde weg naar de locatie van de dichtstbijzijnde te realiseren woning bedraagt circa 25 meter. De Brinkweg betreft een 60 km/u weg. Op grond van artikel 74, lid 1, sub b, van de Wgh bedraagt de geluidszone van een weg bestaande uit een of twee rijstroken in het buitenstedelijk gebied 250 meter. Alle woningen zijn gelegen binnen deze geluidszone. Uit artikel 82 Wgh vloeit voort dat voor woningen binnen een zone de ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting van de gevel, vanwege de wet, 48 dB mag bedragen. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bedraagt de gemiddelde geluidbelasting ter plaatse minder dan 45 dB. De kaart die het RIVM hanteert biedt een goed beeld van de geluidsbelasting afkomstig van wegen. Zie voor een uitsnede van de kaart navolgende afbeelding. De ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting op de gevel à 48 dB wordt, gezien het feit dat de gemiddelde geluidbelasting ter plaatse minder dan 45 dB bedraagt, gerespecteerd. Gelet op het feit dat de Brinkweg een weg is met een lage verkeersintensiteit is het aannemelijk dat, door deze lage verkeersintensiteiten, de geluidbelasting ten gevolge van het werkverkeer ter plaatse van de te realiseren woningen de voorkeursgrenswaarde en maximale ontheffingswaarde niet worden overschreden.
Cumulatie in het kader van de Wgh is verder niet aan de orde.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
De Wgh beschermt de volgende geluidgevoelige objecten:
29
Aangezien de gemiddelde geluidsbelasting de hoogst toelaatbare geluidsbelasting niet overschrijdt, kan worden geconcludeerd dat ter plaatse sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Conclusie Er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect geluid voor het project.
4.1.3 Luchtkwaliteit De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen staan beschreven in de Wet milieubeheer (hoofdstuk 5, titel 5.2 Wm). Hierin zijn grenswaarden opgenomen voor luchtvervuilende stoffen. Voor ruimtelijke projecten zijn fijnstof (PM10 en PM2,5) en stikstofdioxide (NO2) de belangrijkste stoffen. Een project is toelaatbaar als aan een van de volgende voorwaarden wordt voldaan: • er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; • het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; • het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging; • het project is opgenomen in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of een regionaal programma van maatregelen. Om te bepalen of een project ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtkwaliteit is een algemene maatregel van bestuur 'Niet in betekenende mate' (Besluit NIBM) en een ministeriële regeling NIBM (Regeling NIBM) vastgesteld waarin de uitvoeringsregels zijn vastgelegd. Een project kan in twee situaties NIBM bijdragen aan de luchtkwaliteit: • •
het project behoort tot de lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) die is opgenomen in de Regeling NIBM; het project heeft een toename van minder dan 3% van de jaargemiddelde concentratie NO 2 en PM10 (1,2μg/m3).
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Afbeelding 4.1 - Geluidsbelasting ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen (bron: RIVM, 2017)
30
Voor woningbouwlocaties geldt een NIBM-grens (3% criterium) van ≤ 1.500 woningen (netto) bij minimaal 1 ontsluitingsweg, en ≤ 3.000 woningen bij minimaal 2 ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling. Het voorliggende project betreft de realisatie van maximaal 5 wooneenheden. Dit betekent dat binnen het 3% criterium van de NIBM-grens gebleven wordt. Het project draagt dan ook ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bij aan de heersende luchtkwaliteit. Daarnaast kan worden opgemerkt dat de ruimtelijke procedure geen betrekking heeft op de ontwikkeling van een gevoelige bestemming als bedoeld in het Besluit gevoelige bestemmingen. Deze gevoelige bestemmingen zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen. Woningen en ziekenhuizen zijn geen gevoelige bestemmingen. Bovendien is het plangebied gelegen op een afstand van meer dan 300 meter van een rijksweg en meer dan 50 meter van een provinciale weg. Alleen bij realisatie van gevoelige bestemmingen binnen deze zones is toetsing aan de grenswaarden nodig. Nu dit niet aan de orde is, hoeft geen aanvullend onderzoek naar de luchtkwaliteit plaats te vinden. Het toetsingskader voor luchtkwaliteit wordt gevormd door hoofdstuk 5.2 luchtkwaliteitseisen van de Wet milieubeheer (ook wel Wet luchtkwaliteit genoemd, Wlk).
De Wlk bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, fijn stof, lood en koolmonoxide en benzeen. Hierbij zijn in Hoofdstuk 4 38 Nederland met name de grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM2,5 en PM10) van belang. De vigerende grenswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof zijn in de navolgende tabel weergegeven. De grenswaarden gelden voor de buitenlucht, met uitzondering van een werkplek in de zin van de Arbeidsomstandighedenwet en op plaatsen die niet toegankelijk zijn voor publiek en waar geen vaste bewoning is, zoals akkerland en de rijbaan en ontoegankelijke middenbermen van wegen.
In het kader van een goede ruimtelijke ordening dient bepaald te worden of de kwaliteit van de lucht ter plaatse goed genoeg is voor de realisatie van het bouwplan. Volgens de Grootschalige Concentratieen Depositiekaarten Nederland (GCN en GDN van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu – RIVM) bedroeg de concentratie PM2,5 in 2020 ter plaatse minder dan 10 µg/m³, de concentratie PM10 minder dan 16 µg/m³ en de concentratie NO2 minder dan 10 µg/m³. Volgens de kaarten van het RIVM is de luchtkwaliteit ter plaatse ruimschoots voldoende. Daarnaast zal naar verwachting de luchtkwaliteit in de toekomst nog verder verbeteren door voortschrijdende technologie.
Conclusie
Uit bovenstaand resultaat blijkt dat de bijdrage van voertuigbewegingen van en naar het plangebied in het kader van de luchtkwaliteit kan worden beschouwd als niet in betekende mate. Daarnaast is de luchtkwaliteit ter plaatse van het plangebied ruimschoots voldoende. De voorgenomen ontwikkeling is niet bezwaarlijk in het kader van de luchtkwaliteitseisen uit de Wet milieubeheer. Verder onderzoek op dit punt is in het kader van de functiewijziging op termijn niet noodzakelijk.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Achtergrondwaarden
31
4.1.4 Externe veiligheid Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico’s voor de omgeving vanwege handelingen met gevaarlijke stoffen. De handelingen kunnen zowel betrekking hebben op het gebruik, de opslag en de productie, als op het transport van gevaarlijke stoffen.
Beleid
Uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) vloeit de verplichting voort om in ruimtelijke plannen in te gaan op de risico’s in het plangebied ten gevolge van handelingen met gevaarlijke stoffen. De risico’s dienen te worden beoordeeld op twee maatstaven, te weten het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Verder is op 1 april 2015 het Basisnet in werking getreden. De Wet Basisnet voegt een nieuw hoofdstuk toe aan de Wet vervoer gevaarlijke stoffen. Deze toevoeging omvat regels voor het vaststellen van het maximaal toegestane risico door het vervoer van gevaarlijke stoffen.
Groepsrisico Het groepsrisico beschrijft de kans dat een groep van 10 of meer personen gelijktijdig komt te overlijden ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico geeft een indicatie van de maatschappelijke ontwrichting in geval van een ramp. Het groepsrisico wordt uitgedrukt in een grafiek, het overlijden van een bepaalde groep (bijvoorbeeld 10, 100 of 1000 personen) wordt afgezet tegen de kans daarop. Voor het groepsrisico geldt de oriëntatiewaarde als ijkpunt in de verantwoording (géén norm).
Toetsing
Er moet getoetst worden aan het Bevi, Bevt en Bevb wanneer bij een ontwikkeling (beperkt) kwetsbare objecten worden toegestaan. Met onderhavige ontwikkeling wordt een agrarisch bedrijf op locatie
Afbeelding 4.2: uitsnede kaart Atlas voor leefomgeving (plangebied aangegeven met een rode pijl)
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico beschrijft de kans per jaar dat een onbeschermd individu komt te overlijden door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het plaatsgebonden risico wordt uitgedrukt in risicocontouren rondom de risicobron (bedrijf, weg, spoorlijn etc.), waarbij de 10-6 contour (kans van 1 op 1 miljoen op overlijden) de maatgevende grenswaarde is.
32
gestaakt en worden vier wooneenheden gecreëerd. In het kader van het planvoornemen is sprake van de ontwikkeling van een nieuw (beperkt) kwetsbare objecten. In verband met het borgen van een goed woon- en leefklimaat en het voldoen aan het principe van een ‘goede ruimtelijke ordening’ dienen de effecten op het gebied van externe veiligheid getoetst te worden. Navolgende afbeelding toont de risicokaart met daarop de directe omgeving. Inrichtingen Binnen 1.500 meter zijn geen stationaire risicobronnen gelegen. De stationaire risicobronnen (zie afbeelding 4.2) liggen op 1.800 tot 2.400 meter. Het betreft een handelsonderneming in fietsen en scooters aan de Rekkenseweg 14 te Rekken en een oliehandel aan de Groenloseweg 24 te Eibergen en De invloedsgebieden van deze risicobronnen reiken niet tot het plangebied. Er zijn geen stationaire risicobronnen in de omgeving van het plangebied die relevant zijn voor het aspect externe veiligheid.
Afkorting gevaarlijke stof GF3 LF1 LF2
Gevaarlijke stof Brandbaar gas Brandbare vloeistoffen Brandbare vloeistoffen
Invloedsgebied 355 meter 45 meter 45 meter
Het invloedsgebied wordt bepaald door GF3 met een invloedsgebied van 355 meter. Het invloedsgebied reikt niet tot het plangebied. De overige wegvlakken binnen 4000 meter liggen op grotere afstanden, terwijl hierover dezelfde stoffen worden vervoerd. Op basis van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het planvoornemen niet wordt belemmerd door de ligging ten opzichte van de N18. Risicovol transport door buisleidingen In de omgeving van het plangebied bevindt zich op 1280 meter afstand van het plangebied een hogedrukaardgasleiding (N-569-82) in beheer van de Nederlandse Gasunie. De leiding heeft een diameter van 4 inch en een druk van 40 bar. Een dergelijke buisleiding heeft een 1% letaliteitszone (invloedsgebied) van 50 meter. Dit reikt niet tot het plangebied en is derhalve niet relevant voor onderhavig planvoornemen. Op basis van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het planvoornemen niet wordt belemmerd door de ligging ten opzichte van deze buisleiding. Conclusie Vanuit het aspect externe veiligheid zijn er dan ook geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling.
4.1.5 Milieuzonering Algemeen
Goede ruimtelijke ordening voorziet in het voorkómen van hinder en gevaar. Door bij nieuwe ontwikkelingen voldoende afstand in acht te nemen tussen milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven) en gevoelige functies (zoals woningen) kan goede ruimtelijke ordening gerealiseerd worden. Het is aan de ene kant zaak om te voorkomen dat er hinder en gevaar voor gevoelige bestemmingen ontstaat en aan de andere kant dient aan bedrijven voldoende zekerheid te worden geboden dat zij niet in hun activiteiten worden beperkt door nieuwe gevoelige functies. Om te bepalen of tussen de milieubelastende activiteiten en de gevoelige functies voldoende afstand in acht wordt genomen, is gebruik gemaakt van de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ uit 2009. In deze publicatie worden
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Risicovol transport over wegen, spoorwegen en water Er vindt in de directe omgeving van het plangebied geen transport van gevaarlijke stoffen plaats over wegen, spoorwegen, water of door buisleidingen, dat een belemmering kan vormen voor de voorgenomen ontwikkeling. Op circa 2400 meter ligt de N18, wegvak G22. De volgende gevaarlijke stoffen, conform regeling basisnet en Beleidsregels EV-beoordeling tracébesluiten, met bijbehorende invloedsgebieden worden hierover vervoerd:
33
de richtafstanden gegeven voor de vier ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. In de onderstaande tabel zijn de richtafstanden weergegeven, zoals deze gelden voor een rustige woonwijk en voor een gemengd gebied.
In dit geval dient te worden uitgegaan van het omgevingstype rustig buitengebied, overeenkomstig met het gebiedstype ‘rustige woonwijk’, aangezien de omgeving van het plangebied wordt getypeerd als rustig landelijk gebied waarbij overwegend gras- en bouwland wordt afgewisseld met (agrarische) activiteiten en (bedrijfs)woningen in en rondom buurtschap ‘Het Loo’. De beoogde ontwikkeling betreft geen activiteit die volgens de (indicatieve) brochure ‘Bedrijven en Milieuzonering) gezoneerd dienen te worden ten opzichte van milieugevoelige functies in de omgeving. De vier woningen zijn daarentegen wel milieugevoelige functies. Medewerking aan het voornemen is pas mogelijk indien blijkt dat een goed woon- en leefklimaat in de zelfstandige woonruimte gegarandeerd is en het plan bedrijven in haar omgeving niet frustreert. In de omgeving van het planvoornemen vinden enkele bedrijfsactiviteiten plaats. In de omgeving van het plangebied ter hoogte van de Brinkweg 2 te Eibergen ligt op circa 298 meter een melkveebedrijf. Dit bedrijf is gevestigd aan de Apedijk 3 te Eibergen. Conform de VNG-richtlijnen geldt voor het ‘fokken en houden van rundvee’ een milieucategorie van 3.2. Hierbij dient voor het aspect geur uit te worden gegaan van 100 meter en voor stof en geluid 30 meter.
In het geval van de Brinkweg 2 wordt ruim voldaan aan de geldende richtafstand, aangezien de woningen op meer dan 100 meter afstand gesitueerd worden. Hierdoor wordt voornoemde bedrijfsvoering niet in haar ontwikkelingsmogelijkheden beperkt. Bovendien zijn andere milieugevoelige objecten dichterbij het bedrijf aan de Apedijk 3 gelegen, waardoor deze als maatgevend kunnen worden beschouwd. Het betreft een woning aan de Apedijk 2a te Eibergen. Daarnaast zijn op circa 72 respectievelijk 81 meter afstand, gemeten tussen de bouwvlakken, twee veehouderijen gelegen aan de Looweg 2 en de Looweg 3 te Eibergen. Het bedrijf aan de Looweg 2 is actief in het fokken en houden van rundvee, waarvoor een milieucategorie van 3.2 geldt. Daarnaast is sprake van het fokken en houden van pluimvee, waarvoor een milieucategorie van 4.1 geldt. Het bedrijf aan de Looweg 3 is actief in het fokken en houden van rundvee en schapen, waarvoor een milieucategorie van 3.1 en 3.2 geldt. Zie voor de omliggende bedrijven en de te hanteren afstanden van de diverse milieuaspecten navolgende tabel. Uit de tabel volgt dat de voorgenomen ontwikkeling plaatsvindt binnen de richtafstanden van omliggende bedrijven. Echter dient te worden opgemerkt dat de omliggende veehouderijen onder het Activiteitenbesluit milieubeheer vallen, met als gevolg dat de afstand voor het onderdeel ‘geur’ niet van toepassing is.
Zie voor meer informatie met betrekking tot de afstanden voor het aspect ‘geur’ paragraaf 4.1.6.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Toetsing
34
Gelet op de aanwezigheid van meerdere burgerwoningen van derden, die dichterbij zijn gelegen ten opzichte van de bedrijven aan de Looweg 2 en Looweg 3 dan onderhavig plangebied, kunnen deze woningen als maatgevend worden beschouwd. De ontwikkelingsmogelijkheden van deze bedrijven worden reeds beperkt door deze woningen.
Tot slot leidt onderhavige ontwikkeling door de beëindiging van de melkveehouderij ter plaatse tot een verbetering van de milieusituatie in de omgeving, aangezien voor de huidige functie een milieucategorie van 3.2 geldt. Ter plaatse van de omliggende woningen kan mede daardoor een goed woon- en leefklimaat, als gevolg van onderhavige ontwikkeling, gegarandeerd worden. Conclusie Op basis van het aspect milieuzonering bestaan er geen belemmeringen ten aanzien van het voorgenomen initiatief.
4.1.6 Geurhinder veehouderijen Beleid
Veehouderijen kunnen hinder veroorzaken voor gevoelige functies. Een belangrijk hinderaspect is geur. De regelgeving die hiervoor van toepassing is, is vastgelegd in de Wet geurhinder en veehouderij (voor omgevingsvergunningplichtige veehouderijen in het kader van de activiteit ‘milieu’) en in het Activiteitenbesluit (voor niet-omgevingsvergunningplichtige veehouderijen in het kader van de activiteit ‘milieu’). Bescherming van geurgevoelige objecten De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) en het Activiteitenbesluit milieubeheer bevat een beoordelingskader voor geurhinder van veehouderijen die vergunningplichtig zijn op basis van de Wet milieubeheer (Wm). Dit beoordelingskader ziet op de bescherming van ‘geurgevoelige objecten’. In artikel 1 van de Wgv is daarvan een definitie opgenomen. Daaruit blijkt dat het moet gaan om: • een gebouw: in de bouwregelgeving is een gebouw: elk bouwwerk, dat voor mensen toegankelijk is, overdekt is en helemaal of voor een deel met wanden omsloten is; • bestemd voor bewoning of verblijf: een gebouw moet niet alleen feitelijk voor menselijk wonen of verblijven zijn bedoeld, maar die functie moet ook juridisch-planologisch zijn toegestaan; • geschikt voor bewoning of verblijf: een gebouw moet niet alleen bestemd, maar ook geschikt zijn om in te wonen of te verblijven;
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
De voorgenomen plannen leiden er dus niet toe dat milieugevoelige functies dichter bij omliggende bedrijfsactiviteiten komen te liggen. Derhalve kan geconcludeerd worden dat in het kader van milieuzonering een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd ter plaatse van de te realiseren woningen. Omliggende bedrijven zullen daarnaast niet worden belemmerd in haar ontwikkelingsmogelijkheden.
35
•
permanent - of daarmee vergelijkbaar – gebruik: het gaat om de verblijfsduur, aangezien de Wgv alleen mensen beschermt tegen langdurige blootstelling aan geurhinder. Het gaat om gebouwen waarin mensen structureel wonen en verblijven, gezien de aard van het gebouw.
Beoordelingskader dierenverblijven Het beoordelingskader voor geur vanuit dierenverblijven is als volgt opgebouwd: 1. voor diercategorieën waarvoor de geuremissie per dier is vastgesteld in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv), geldt een waarde (maximale geurbelasting) op een geurgevoelig object: daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen concentratiegebieden (conform Meststoffenwet) en niet-concentratiegebieden en tussen situaties binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom; 2. voor andere diercategorieën (waarvoor geen geuremissie per dier is vastgesteld) geldt een minimale afstand van de dierenverblijven ten opzichte van geurgevoelige objecten: ook hier is een onderscheid gemaakt tussen situaties binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom. Er is geen onderscheid tussen concentratiegebieden en niet-concentratiegebieden. De afstand van de buitenzijde van een dierenverblijf tot de buitenzijde van een geurgevoelig object dient in alle gevallen ten minste 50 meter te bedragen, indien het geurgevoelige object gelegen is binnen de bebouwde kom en 25 meter te bedragen indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. Het beoordelingskader voor (intensieve) veehouderij is samengevat in tabel 4.2.
Bron: Wet geurhinder en veehouderij en Activiteitenbesluit
Voor geurgevoelige objecten die onderdeel uitmaken van een andere veehouderij, of die op of na 19 maart 2000 hebben opgehouden deel uit te maken van een andere veehouderij, zoals bedrijfswoningen en voormalige bedrijfswoningen, gelden niet de in de tabel genoemde maximale geurbelastingen in odour units, maar gelden op grond van artikel 3, lid 2 van de Wgv, minimale afstanden tussen de veehouderij en het geurgevoelig object. Deze afstand bedraagt 100 meter indien het geurgevoelige object is gelegen binnen de bebouwde kom en 50 meter indien het geurgevoelige object is gelegen buiten de bebouwde kom. Op grond van artikel 6 van de Wgv (in samenhang gelezen met artikel 3.118 van het Activiteitenbesluit) kan bij gemeentelijke verordening worden bepaald dat binnen een deel van het grondgebied van de gemeente andere waarden van toepassing zijn dan zoals voorgeschreven in de Wgv.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Tabel 4.2: Geurnormen (intensieve) veehouderij
36
Toetsing plan
Met onderhavig planvoornemen worden geurgevoelige objecten mogelijk gemaakt, namelijk vier nieuwe wooneenheden. Met het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning is geen sprake van een nieuw geurgevoelig object ten opzichte van omliggende agrarische bedrijven. In de nabije omgeving van de locatie Brinkweg 2 bevinden zich meerdere veehouderijen. Het betreffen de veehouderijen aan de Apedijk 3, de Looweg 2 en de Looweg 3 in Eibergen. In het kader van het beoordelen van een goed woon- en leefklimaat, zijn er berekeningen uitgevoerd. De berekeningen leiden tot de volgende uitkomsten: -
de woningen voldoen aan de minimumafstand van 50 meter tot veehouderijen; de woningen voldoen aan de geldende geurnorm van 14 odour units/m3.
De veehouderij aan de Apedijk 3 te Eibergen, waar zich tevens mestopslag bevindt, is gelegen op meer dan 100 meter van de voorgenomen ontwikkeling. Derhalve wordt voldaan aan de minimumafstand. De mestopslag bij de veehouderijen aan de Looweg 2 en de Looweg 3 overschrijdt de oppervlakte van 350 m2, waardoor een minimumafstand van 100 meter geldt. De veehouderijen aan de Looweg 2 en de Looweg 3 bevinden zich echter op een afstand van minder dan 100 meter van de voorgenomen ontwikkeling. Derhalve is er mogelijk sprake van een belemmering van de bedrijfsvoering. De woningen aan de Brinkweg 2 dienen immers op een afstand van minimaal 100 meter van de bestaande mestsilo’s/mestbassins ter plaatse van de Looweg 2 en 3 te worden gerealiseerd, zodat een belemmering kan worden voorkomen en een aanvaardbaar woon- en leefklimaat gegarandeerd kan worden. Daarnaast moet rekening gehouden worden met uitbreidingsmogelijkheden binnen het te vormen bouwvlak. Om toekomstige belemmering van de agrarische bedrijven te voorkomen, moeten gevoelige bestemmingen op minimaal 100 meter vanaf het bouwvlak gebouwd worden. Echter, er zijn al bestaande woningen gerealiseerd binnen 100 meter van het bouwvlak van de veehouderijen aan de Looweg 2 en de Looweg 3. Deze woningen vormen daarom al een beperkende factor voor deze veehouderijen.
Het realiseren van de woningen op 100 meter afstand van de mestbassins is daarom voldoende om belemmering van de bedrijfsvoering te voorkomen en een aanvaardbaar woon- en leefklimaat te garanderen. 1. Looweg 2, Eibergen Voor het bedrijf aan de Looweg 2 te Eibergen is op 28 april 2015 een melding op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer ingediend. In onderstaande tabel is het maximum aantal te houden dieren en de berekening van de geuremissie weergegeven. Voor de diercategorieën waarvoor een geuremissiefactor is vastgesteld geldt dat de geuruitstoot zo gering dient te zijn dat de geurcontour kleiner is dan de minimumafstand van 50 meter. Gemeten vanuit de grens van het agrarisch bouwblok wordt aan voornoemd vereiste voldaan.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Voor andere agrarische bedrijfsactiviteiten dan het huisvesten van dieren geldt meestal een minimumafstand van 50 meter. Het gaat hierbij om de opslag van mest, de opslag van vaste bijvoermiddelen en een composteringshoop. Die activiteiten zijn overal binnen het agrarisch bouwvlak toegestaan. Voor een mestbassin met een oppervlakte van 350 m 2 of meer geldt een minimumafstand van 100 meter (artikel 3.51 Activiteitenbesluit).
37
Voor de diercategorieën waarvoor geen geuremissiefactor is vastgesteld, wordt een afstand van 50 meter gehanteerd. Voor de diercategorieën waarvoor wel een geuremissiefactor is vastgesteld geldt dat deze geuruitstoot zo gering dient te zijn dat de geurcontour kleiner is dan de minimumafstand van 50 meter. Aan voornoemde vereisten is voldaan.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
2. Looweg 3, Eibergen Voor het bedrijf aan de Looweg 3 te Eibergen is in het verleden een melding op grond van het Besluit melkrundveehouderijen milieubeheer ingediend. Vanaf 1 januari 2013 valt het bedrijf onder het Activiteitenbesluit milieubeheer. In onderstaande tabel zijn het maximum aantal te houden dieren en de berekening van de geuremissie weergegeven.
38
Aangezien voor de betreffende diercategorieën geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld, geldt een vaste minimumafstand van 50 meter. Hieraan wordt voldaan. Uit het ODA-advies over geur van veehouderijen vloeit voort dat voor deze bedrijven een wettelijke minimumafstand geldt van 50 meter vanaf een emissiepunt in de stal. De voorgenomen ontwikkeling voldoet aan de afstand van 50 meter. Daarnaast geldt voor de dieren met een geuremissiefactor een geurnorm van 14 odour units/m3. De optredende geurconcentraties vanwege bovengenoemde veehouderijen blijven ter plaatse van de voorgenomen ontwikkeling onder de norm van 14 odour units/m3. Conclusie Vanuit geurhinder en veehouderijen bestaan er hiermee geen belemmeringen voor onderhavige ontwikkeling.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
3. Apedijk 3, Eibergen Voor dit bedrijf is op 17 december 2014 een melding op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer ingediend. In onderstaande tabel zijn het maximum aantal te houden dieren en de berekening van de geuremissie weergegeven.
39
4.2 Fysieke aspecten 4.2.1 Cultureel erfgoed Archeologie Het plangebied is gelegen ter plaatse van een historisch erf en deels ter plekke van een archeologisch monument en vindplaats. Op basis van het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’ is deze archeologische waarde vertaalt naar de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 1’, 'Waarde - Archeologie 5' en 'Waarde - Archeologie 6'. Ter impressie zie navolgende afbeeldingen.
Afbeelding 4.3 - Uitsnede planvoornemen ten opzichte van vigerend bestemmingsplan met globaal aangeduid het huidige bouwvlak (zwarte arcering met blauwe stippellijn), toekomstig plangebied (rood omlijnd) en de archeologische dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 5' (gele stippellijn) en 'Waarde - Archeologie 6' (oranje stippellijn). De archeologische dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 1’ is gelegen binnen de zwarte cirkels.
Ter plaatse van de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 1’ geldt een archeologische onderzoeksplicht bij bodemingrepen dieper dan 30 cm – mv en bij een oppervlakteverstoring van meer dan 50 m2. Gelet op onderhavige ontwikkeling, waarbij sprake is van sloop van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen en bijhorende voorziening plus het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning, het realiseren van vier nieuwe wooneenheden, het realiseren van erfverharding, ontsluiting, kabels en leidingen, zullen ter plaatse bodemingrepen plaatsvinden die de grenswaarde van 50 m2 en dieper dan 30 cm – mv overschrijden. Derhalve is een archeologisch onderzoek ten aanzien van deze ontwikkeling noodzakelijk.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
De dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 1’ ligt over het gros van het plangebied. De dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 5' en 'Waarde - Archeologie 6' liggen aan de oostkant van het plangebied. Hier vinden geen gebouwelijke ontwikkelingen plaats en vinden beperkte bodemingrepen plaats. Zo vinden ter plaatse van de bestaande bedrijfswoning, die wordt omgezet naar burgerwoning, geen gebouwelijke wijzigingen en bodemingrepen plaats.
40
In lijn met onderhavig plan heeft Hamaland Advies een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Een samenvatting van het archeologisch bureauonderzoek wordt hieronder kort beschreven. Voor meer informatie wordt verwezen naar de volledige onderzoeksrapportage in bijlage 5. Het plangebied ligt in een overgangsgebied van de relatief hoge grondmorenewelvingen ten noorden van het plangebied naar de beekdaloverstromingsvlakte binnen het plangebied. De relatief hooggelegen delen van het landschap in de nabijheid van water vormen van oudsher gunstige vestigingslocaties voor zowel jagers-verzamelaars uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum als voor landbouwsamenlevingen vanaf het Neolithicum. De lager gelegen en nattere gebieden van beekdaloverstromingsvlakten, hebben van oudsher een lagere verwachting voor archeologie. Echter kunnen beekdalen waardevolle archeologische resten bevatten, zoals water gerelateerde vondsten, rituele deposities uit de Prehistorie en Middeleeuwen, en resten die verband houden met landschapsinrichting vanaf de Middeleeuwen. Uit de geschiedenis van het plangebied blijkt dat het erf van het plangebied vanaf de Volle Middeleeuwen al in gebruik is. In het zuiden van het plangebied ligt het voormalige leengoed Boerhof. Dit leengoed is omgracht geweest en was in de Middeleeuwen in bezit van de heer van Borculo.
Tevens is dit erf beschermd als AMK-terrein van archeologische waarde (Monumentnr. 12741). Volgens historisch kaartmateriaal is het plangebied na 1832 altijd in gebruik geweest als boerenerf met daaromheen weiland. In de zuidoosthoek van het plangebied heeft een oorspronkelijke meander van de Berkel gestroomd. Om deze redenen is de verwachting voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd hoog. In de omgeving van het plangebied zijn verschillende vondsten gedaan die dateren vanaf de Prehistorie tot de Nieuwe tijd. Om deze reden hebben de perioden vanaf het Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen een middelhoge verwachting. De kans op resten uit de Tweede Wereldoorlog is zeer gering omdat er geen gevechtshandelingen bekend zijn en daardoor is de verwachting voor deze periode laag. Indien in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn, dan kunnen deze aangetroffen worden in de top van de C-horizont (dekzand) vanaf ca. 0,3 m-mv.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Afbeelding 4.4 - Uitsnede archeologische beleidskaart (contour historisch erf roze gearceerd en archeologisch monument aangeduid met een ‘X’)
41
Advies
Hamaland Advies adviseert gelet op de hoge archeologische verwachtingswaarden nader archeologisch onderzoek in de zin van een karterend booronderzoek ter hoogte van het AMK-terrein (westen plangebied) en verkennend booronderzoek in het overige deel van het plangebied (oosten). Na overleg met ODA is besloten om het booronderzoek niet plaats te laten vinden, maar direct over te gaan tot een proefsleuvenonderzoek. Hiertoe is een Programma van eisen Proefsleuvenonderzoek (IVO-P) noodzakelijk.
Afbeelding 4.5 - Puttenplan proefsleuvenonderzoek (Bron: Hamaland Advies)
Door Hamaland is een Programma van Eisen voor het proefsleuvenonderzoek opgesteld. Een samenvatting van het onderzoek wordt hieronder weergeven. Het uitgebreide rapport is opgenomen als bijlage 5 behorende tot onderhavig bestemmingsplan. Tijdens het onderzoek zijn drie proefsleuven aangelegd. In het grootste deel van het onderzoeksgebied is de bodem sterk verstoord door recente activiteiten op het boerenerf. Waarschijnlijk zijn hierdoor oudere fasen van het boerenerf, zoals vermeld in de historische bronnen, niet meer in situ bewaard gebleven. Wel zijn enkele sporen en vondsten aangetroffen die behoren tot een eerdere gebruiksfase van het huidige boerenerf, maar deze dateren pas vanaf de 18e eeuw en later. Tijdens het onderzoek in het plangebied Brinkweg 2 te Eibergen zijn twee vindplaatsen aangetroffen. Vindplaats 1 bestaat uit een prehistorische laklaag waarin vondsten zijn aangetroffen die waarschijnlijk dateren uit de vroege tot midden-bronstijd. Deze oude A-horizont markeert het bronstijd loopniveau. De laag is alleen in het meest zuidelijke deel van werkput 3 teruggevonden. De rest van het onderzoeksgebied is tot in de C-horizont verstoord. Aangezien de laag in de nabijheid van de voorloper
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Programma van Eisen Proefsleuvenonderzoek (IVO-P) Zoals hierboven beschreven is voor het plangebied nader archeologisch onderzoek noodzakelijk. Op onderstaande afbeelding is het onderzoeksgebied afgebeeld.
42
Afbeelding 4.6 - Het plan- en onderzoeksgebied met daarin de bekende verstoorde waardes (zwart geruit), de bouwblokken (groen geruit) en de te handhaven zone waarde archeologie (blauw gearceerd met daarin de bestaande historische boerderij uit 1826). (Bron: BAAC & Hamaland Advies)
Vindplaats 2 bestaat uit sporen en vondsten die te maken hebben met gebruiksfasen van het nu nog bestaande erf Bisperink. Uit de historische bronnen blijkt dat hier al vanaf de volle middeleeuwen één of meerdere boerenerven aanwezig zijn. Uit het vondstmateriaal blijkt dat het erf in ieder geval vanaf de 18e eeuw in gebruik is. Ondanks hun vermelding in de historische bronnen zijn van eerdere fasen geen archeologische resten aangetroffen. Dit heeft waarschijnlijk vooral te maken met grootschalige recentere vergravingen waardoor in de bovenlaag en de verstoringen in het sporenvlak zowel plastic als
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
van de huidige Berkel ligt, kan het hier gaan om oude oeverafzettingen waar in de vroege bronstijd activiteiten hebben plaatsgevonden. Het onderzoeksgebied lijkt in noordelijke richting op te lopen waar de vindplaats door later gebruik van het erf is vergraven (vanaf de middeleeuwen). Met dit latere gebruik hangen ook twee greppels samen die zijn aangetroffen in het meest zuidelijke deel van werkput 3. Deze oversnijden vindplaats 1. De context van deze greppels is niet duidelijk, aangezien de bovenlaag bestaat uit geroerde/ opgebrachte grond.
43
18e eeuws materiaal aanwezig was binnen het onderzoeksgebied, hierdoor zijn eventuele oudere resten vernietigd. Behalve de archeologische waarnemingen in de proefsleuven zijn reeds bekende verstoorde waardes opgenomen in voorgaande afbeelding. Hieruit is op te maken dat grote delen van het onderzoeksgebied en het noordoosten van het plangebied in een recent verleden zijn vergraven ten behoeve van terreininrichting. Mogelijk bevinden zich in minder verstoorde delen van het planbied wel nog resten van het oude erf. Hierbij gaat het om de strook langs de huidige Berkel buiten het onderzoeksgebied maar binnen het plangebied, waar geen proefsleuven zijn aangelegd. Die zone sluit aan op de rest van het historische erf, dat zich ten zuiden van de huidige Berkel bevindt. BAAC concludeert en adviseert om het onderzoeksgebied vrij te geven, op het zuidwestelijke deel na. Voor het plangebied geldt dat de delen ten zuiden van de huidige boerderij, de strook grasland ten oosten van vindplaats 1 en rondom het bestaande woonhuis, maar ook onder de historische boerderij, de verwachting is dat in deze delen nog archeologische resten uit verschillende perioden aanwezig zijn. Het advies is daarom om de huidige archeologische verwachtingswaarde te handhaven.
In aanvulling op het advies van BAAC geeft de regio-archeoloog het volgende advies:
“De geplande nieuwbouw valt binnen de zone die vrijgegeven kan worden voor archeologisch onderzoek. Hiervoor is geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk. In de zuidwestkant van het perceel is een bosje gepland, binnen het niet vrijgegeven gedeelte. Ook bomen geven verstoring van een archeologische vindplaats, zeker als ze groter groeien (wortelwerking). Geadviseerd wordt om het bosje in de voor archeologie vrijgestelde zone te realiseren of om te kiezen voor niet diep wortelende soorten, zoals struiken en/of oppervlakkig wortelende boomsoorten. Is dit niet mogelijk, dan zal archeologisch vervolgonderzoek op de geplande locatie van het bosje nodig zijn. In eerste instantie door het aanleggen van een proefsleuf.” Concreet wordt voor de zuidelijke zone, zoals blauw gearceerd op onderstaande afbeelding, inclusief de oude boerderij de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 1’ gehandhaafd. De dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 5' en 'Waarde - Archeologie 6' komen derhalve op locatie te vervallen. Conform de regeling wordt derhalve geborgd dat de voor 'Waarde – Archeologie 1’ aangewezen gronden, behalve bestemd zijn voor het bepaalde in de ter plaatse geldende bestemmingen, ook bestemd zijn voor het behoud en de bescherming van de archeologische waarden van de gronden.