Bijlage 2 Toelichting en bijlagen
Tekst van het document
TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN “BUITENGEBIED BERKELLAND 2020, HERZIENING 2022-1 (BRINKWEG 2 EIBERGEN)”
LOCATIE BEDRIJF Brinkweg 2 7152 AW Eibergen
Identificatienummer:
NL.IMRO.1859.BPBGB20220011-0100
Initiatiefnemer:
A. te Raa V.O.F.
Adviseur/contact:
FarmConsult Postbus 91 7240 AB Lochem farmconsult@forfarmers.eu Projectleider NTV Opstellers IBra, SRo
Datum:
Juli 2023
Versie:
Vastgesteld
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN “BUITENGEBIED BERKELLAND 2020, HERZIENING 2022-1 (BRINKWEG 2 EIBERGEN)”
1
Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 - INLEIDING.................................................................................. 3 1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding .................................................................................................................. 3 Begrenzing plangebied .............................................................................................. 4 Vigerend bestemmingsplan ....................................................................................... 5 Leeswijzer .................................................................................................................. 5
HOOFDSTUK 2 – PLANBESCHRIJVING ................................................................... 7 2.1 Bestaande situatie .......................................................................................................... 7 2.2 Beschrijving van het planvoornemen ............................................................................. 9 2.3 Stedenbouwkundige uitgangspunten .......................................................................... 11 2.4 Toekomstige ontwikkeling ........................................................................................... 12 2.5 Ruimtelijke en stedenbouwkundige effecten............................................................... 14
HOOFDSTUK 3 - BELEIDSKADER ......................................................................... 15 Rijksbeleid ............................................................................................................... 15
3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.2
Provinciaal beleid ..................................................................................................... 17
3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.3
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland .................................................................................17 Omgevingsverordening Gelderland ..............................................................................19 Actieplan wonen provincie Gelderland .........................................................................22
Regionaal beleid ...................................................................................................... 22
3.3.1 3.3.2 3.4
Nationale Omgevingsvisie ...........................................................................................15 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ....................................................16 Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) .................................................16 Ladder voor duurzame verstedelijking .........................................................................16
Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 ...................................................................22 Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 ...........................................................23
Gemeentelijk beleid ................................................................................................. 24
3.4.1 3.4.2
Structuurvisie Berkelland 2025 ....................................................................................24 Woonvisie gemeente Berkelland 2020-2025 .................................................................25
HOOFDSTUK 4 – UITVOERINGSASPECTEN .......................................................... 27 4.1 Milieuaspecten .............................................................................................................. 27 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4
Bodem ......................................................................................................................27 Geluidhinder ..............................................................................................................29 Luchtkwaliteit ............................................................................................................30 Externe veiligheid .......................................................................................................32
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
3.1
1
4.1.5 4.1.6
Milieuzonering............................................................................................................33 Geurhinder veehouderijen ..........................................................................................35
4.2 Fysieke aspecten .......................................................................................................... 40 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5
Cultureel erfgoed .......................................................................................................40 Ecologie ....................................................................................................................47 Waterhuishouding ......................................................................................................50 Verkeer en parkeren...................................................................................................53 Kabels en leidingen ....................................................................................................54
4.3 M.e.r.-(beoordelings)plicht .......................................................................................... 55 4.3.1 Beoordeling noodzakelijkheid m.e.r.-beoordeling ..........................................................55 4.3.2 Vormvrije m.e.r.-beoordeling ............................................................................................55 4.4 Economische aspecten ................................................................................................. 59 4.5 Handhaafbaarheid ........................................................................................................ 59
5.1 Algemeen ...................................................................................................................... 60 5.2 Toelichting op de verbeelding ...................................................................................... 60 5.3 Toelichting op de regels ............................................................................................... 60 5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.3.4
Inleidende regels .......................................................................................................60 Bestemmingsregels ....................................................................................................60 Algemene regels ........................................................................................................62 Overgangs- en slotregels ............................................................................................63
HOOFDSTUK 6 – MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID................................... 64 HOOFDSTUK 7 – PROCEDURE ............................................................................. 66 7.1 Algemeen ...................................................................................................................... 66 7.2 Ontwerp bestemmingsplan .......................................................................................... 66 7.3 Vastgesteld bestemmingsplan ..................................................................................... 66
BIJLAGEN .......................................................................................................... 67 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Impressie huidige situatie ............................................................................................... Milieutekening bestaande situatie .................................................................................. Landschappelijk inpassingsplan ...................................................................................... Bodemonderzoek ............................................................................................................. Archeologisch onderzoek ................................................................................................ Cultuurhistorisch onderzoek ........................................................................................... AERIUS Verschilberekening ............................................................................................ Quickscan Flora en Fauna ................................................................................................ Digitale Watertoets .........................................................................................................
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
HOOFDSTUK 5 – JURIDISCHE PLANOPZET .......................................................... 60
2
Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Aanleiding
Afbeelding 1.1 - Uitsnede topografische kaart met globale aanduiding plangebied (rood omlijnd)
Initiatiefnemer staat op het punt keuzes te moeten maken met betrekking tot investeringen in het bedrijf. De huidige stallen voldoen niet meer aan de eisen die worden gesteld in het kader van dierenwelzijn en klimaat. Bovendien wordt de stalcapaciteit optimaal benut en is een uitbreiding van bestaande bebouwing op onderhavige locatie niet mogelijk. Gezien de verouderde bedrijfsvoering en de locatie van het bedrijf ten opzichte van omliggende woningen en rivier de Berkel, is het niet wenselijk om het bedrijf verder te ontwikkelen op onderhavige locatie. Een herontwikkeling van de locatie is dan ook wenselijk. Het voornemen bestaat om op de percelen ter hoogte van de Brinkweg 2 in Eibergen het bedrijf te saneren en in totaal vijf wooneenheden te creëren. Hierbij worden drie nieuwe woningen gerealiseerd en worden de bestaande karakteristieke schuur en de bestaande bedrijfswoning gewijzigd naar burgerwoningen. Initiatiefnemer heeft de wens het bedrijf elders te exploiteren op een toekomstbestendige locatie en met minder overlast voor omwonenden. Het voornemen is in strijd met de regels van het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’, dat door de gemeenteraad is vastgesteld op 28 juni 2022. Derhalve is deze ontwikkeling niet rechtstreeks mogelijk. De gemeente Berkelland is in principe bereid onder voorwaarden medewerking te verlenen (kenmerk 204943 en 126681, d.d.
22 juni 2021). Er is ingestemd met de sanering van de bedrijfsbebouwing, het realiseren van drie extra woningen en het wijzigen van de karakteristieke schuur en bedrijfswoning naar burgerwoning. De uitgangs- en aandachtspunten in de kadernota “Achterhoekse erven veranderen’ worden hierbij in ogenschouw genomen. Hiertoe is een herziening van het juridischplanologisch kader noodzakelijk. In voorliggend bestemmingsplan wordt de veehouderij juridisch
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
A. te Raa VOF (hierna: initiatiefnemer) exploiteert aan de Brinkweg 2 te Eibergen een melkveehouderij. Initiatiefnemer beschikt over milieumelding d.d. 02-03-2011 op grond van het Besluit landbouw milieubeheer voor 113 stuks melkvee en 102 stuks vrouwelijk jongvee. Het agrarische bouwvlak kent in de huidige situatie een omvang van circa 1,3 ha en het bedrijf beschikt over 33,83 ha landbouwgrond.
3
planologisch gestaakt en worden de nieuwe woonactiviteiten binnen het plangebied geregeld. Hierdoor ontstaan nieuwe bouw- en gebruiksmogelijkheden, waarbinnen de beoogde ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt.
1.2 Begrenzing plangebied
Afbeelding 1.2 - Uitsnede kadastrale kaart met globale aanduiding plangebied (rood omlijnd)
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het plangebied ligt aan de Brinkweg in Eibergen in de gemeente Berkelland. Het plangebied is kadastraal bekend als, gemeente Eibergen, sectie L, nummer 405 (ged.). Het plangebied is circa 1,3 ha groot. Ter impressie zie navolgende afbeelding.
4
1.3 Vigerend bestemmingsplan
Afbeelding 1.3 - Uitsnede vigerende bestemmingsplan met globale aanduiding huidig bouwvlak (blauwe stippellijn) en globale aanduiding plangebied (rood omlijnd)
Het realiseren van de beoogde woningbouw is binnen de geldende agrarische bestemming niet mogelijk, omdat dit in strijd is met de bouwregels en gebruiksregels behorende tot de agrarische bestemming. Om de woningbouw op locatie mogelijk te maken, is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan betreft een partiële herziening van het geldende bestemmingsplan en voorziet in de nieuwe planologische-juridische kaders voor het plangebied ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen.
1.4 Leeswijzer Dit bestemmingsplan bestaat uit drie delen: de verbeelding, regels en deze toelichting. Het juridische gedeelte van het bestemmingsplan wordt gevormd door de regels en de verbeelding tezamen. De toelichting is een beschrijving van hetgeen middels het bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt. Daarnaast onderbouwt het de haalbaarheid van de planologische mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt. De toelichting van dit bestemmingsplan is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 2 wordt allereerst een beschrijving van de bestaande situatie en de toekomstige ontwikkeling gegeven. De hoofdlijnen van beleid zijn vervolgens beschreven in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 wordt nader ingegaan op de uitvoeringsaspecten, waarna in hoofdstuk 5 de juridische planopzet wordt beschreven. In hoofdstuk 6 en hoofdstuk 7 wordt tot slot respectievelijk de
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’, door de gemeenteraad van Berkelland vastgesteld op 28 juni 2022. In het bestemmingsplan is het plangebied bestemd tot ‘Agrarisch met waarden - Landschapswaarden’. Daarnaast is het perceel voorzien van de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 1’, ‘Waarde – Archeologie 5’ en ‘Waarde – Archeologie 6’. Ten slotte bevinden zich op het perceel de gebiedsaanduidingen ‘overige zone – aardkundig waardevol’, ‘vrijwaringszone – antenneveld 2’ en ‘vrijwaringszone – radar 2’. Ter plaatse van het plangebied is een bouwvlak opgenomen waarbinnen de bestaande gebouwen zijn gelegen. Ter impressie zie navolgende bestemmingsplan afbeelding.
5
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
maatschappelijke uitvoerbaarheid en de te doorlopen procedure omschreven Rapportages van uitgevoerde sectorale onderzoeken zijn als separate bijlage bij deze toelichting gevoegd.
6
Hoofdstuk 2 – Planbeschrijving 2.1 Bestaande situatie
Afbeelding 2.1 - Omgeving plangebied met globale aanduiding plangebied (rood omlijnd)
Het plangebied ligt in een gebied dat aangemerkt is als cultuurhistorisch ensemble van zeer hoge waarde. Samen met de Mallemse molen, de kastanjefabriek en buurtschap ‘Het Loo’ vormt dit ensemble een cultuurhistorische eenheid waarin landschap, bebouwing en historisch gebruik nog zeer sterk aanwezig is. Het bestaande bouwvlak is circa 1,3 ha groot en het bedrijf beschikt over 33.83 ha landbouwgrond. Binnen het bouwvlak wordt een melkveehouderij geëxploiteerd en zijn diverse gebouwen aanwezig ten behoeve van deze agrarische bedrijfsvoering. Het betreft onder andere een bedrijfswoning, een karakteristieke schuur, bebouwing ten behoeve van opslag en een ligboxenstal die in de tweede helft van de 20e eeuw is gebouwd. Daarnaast bevinden zich binnen het erf een voersilo, vier sleufsilo’s, twee kuilvoerplaten en een mestbassin. Het perceel is via twee ontsluitingen ontsloten op de Brinkweg. Het huidige bebouwde oppervlakte en verharde oppervlakte binnen het bedrijfsperceel bedraagt respectievelijk circa 1.657 en 4.207 m2.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het plangebied is gelegen in het buitengebied van Eibergen ten hoogte van de Brinkweg. De kern van Eibergen ligt op circa 640 meter afstand ten zuidwesten van het plangebied. Bovendien bevindt zich op circa 56 meter het beschermde buurtschap ‘Het Loo’, waar meerdere burgerwoningen zijn gesitueerd. Het plangebied is vrijwel direct gelegen aan rivier de Berkel. De omgeving van het plangebied wordt gekenmerkt door een overwegend agrarische structuur. Echter is het aantal burgerwoningen de afgelopen jaren in de omgeving toegenomen. De noordzijde van het plangebied is gelegen tegen de bebouwing in buurtschap ‘Het Loo’, waar zich eveneens het karakteristieke ‘zondag schooltje’ bevindt. De oost en westzijde hebben zicht op omliggende landbouwgronden en de westzijde heeft zicht op rivier de Berkel. Ter impressie zie navolgende afbeelding.
7
Afbeelding 2.2 - Bestaande bebouwing conform milieumelding d.d. 02-03-2011
Afbeelding 2.3 - Luchtfoto planlocatie (d.d. 12-05-2018)
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het bedrijf beschikt over een milieumelding d.d. 02-03-2011 op grond van het Besluit landbouw milieubeheer voor 113 stuks melkvee en 102 stuks vrouwelijk jongvee. In navolgende afbeeldingen zijn impressies opgenomen van de bestaande situatie, zowel op basis van de meest recente milieutekening alsook de meest recente luchtfoto. Zie voor een gedetailleerde weergave van de huidige situatie bijlage 1 en 2.
8
2.2 Beschrijving van het planvoornemen Initiatiefnemer staat op het punt om belangrijke keuzes te moeten maken met betrekking tot de veehouderij. De bedrijfsbebouwing is zodanig verouderd dat van een toekomstbestendig bedrijf geen sprake meer is. De huidige bedrijfsbebouwing op het perceel voldoet immers niet meer aan de eisen die worden gesteld in het kader van duurzaamheid, klimaat, dierenwelzijn en arbeidsgemak. Bovendien wordt de stalcapaciteit momenteel optimaal benut, waardoor bedrijfsontwikkeling binnen bestaande bebouwing niet mogelijk is. Initiatiefnemer heeft de mogelijkheden die er zijn op het perceel verkent, waaronder het realiseren van een nieuwe ligboxenstal. Initiatiefnemer beschikt immers over een ruim bouwvlak met voldoende mogelijkheden om uit te breiden. Mede door de ligging van het bedrijf ten opzichte van omliggende woningen, is een uitbreiding op het perceel aan de Brinkweg 2 te Eibergen echter niet wenselijk.
Initiatiefnemer is voornemens het agrarisch bedrijf, de melkveehouderij, ter plaatse van de Brinkweg 2 te staken en op een andere locatie het bedrijf te exploiteren. Dit houdt in dat de opstallen ten behoeve van de agrarische bedrijfsvoering ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen worden gesloopt. Op locatie wordt de voormalige bedrijfswoning omgezet naar burgerwoning, wordt de historische boerderij gereed gemaakt als nieuwe woning en wordt voorzien in de realisatie drie nieuwe woningen ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen. Deze herontwikkeling draagt bij aan verwijdering van landschapsontsierende bebouwing, het verminderen van milieueffecten ter plaatse en minder overlast voor omwonenden. Door agrarische activiteiten ter plaatse te staken, wordt agrarisch gebruik voor in de toekomst uitgesloten. In navolgende sub paragraaf is een nadere omschrijving van het plan opgenomen. De (agrarische)gronden die initiatiefnemer in eigendom heeft, circa 33,83 ha, worden ingebracht in een kavelruil. De kavelruil staat los van onderhavig bestemmingsplan maar leidt door het staken van de onderneming op locatie wel tot een kwaliteitsimpuls voor het buitengebied van de gemeente Berkelland. De ruilverkaveling leidt tot mogelijkheden voor nieuwe natuur en eventueel een voedselbos in Eibergen.
De ruilverkavelingscommissie heeft vanuit de gemeente en de provincie de opdracht gekregen om een vrijwillige kavelruil op te zetten, waarbij minimaal 250 ha landbouwgrond wordt uitgeruild. Een aanmerkelijk aantal ondernemers zal baat hebben bij deze kavelruil. Door de kavelruil wordt een verbetering van de landbouwstructuur in Berkelland mogelijk gemaakt, komen percelen dichterbij agrarische bedrijven te liggen, wat leidt tot minder transportbewegingen en wat leidt tot minder uitstoot. De kavelruil zal een kwaliteitsimpuls voor het buitengebied betekenen. Bovendien wordt een impuls gegeven aan de leefbaarheid in het buitengebied door nieuwe woningen te realiseren. Het voornemen Initiatiefnemer is voornemens in totaal vijf wooneenheden mogelijk te maken ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen. Met het initiatief wordt de voormalige bedrijfswoning omgezet naar burgerwoning, worden drie nieuwe woningen gerealiseerd en vervult de historische boerderij als woonfunctie een centrale plek op het nieuwe woonerf. In het plan heeft de historische boerderij de hoofdrol op het woonerf. Omliggende bebouwing is ondergeschikt in plaatsing en schaal. Dit hoofdgebouw onderscheidt zich in volume en historische karakteristieken, waaronder de endskamer. Herbouw van de historische boerderij op voetprint is
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het plangebied ligt tegen het buurtschap ‘Het Loo’ aan. Daarnaast is de locatie nabij rivier de Berkel gelegen. ‘Het Loo’ is een “onderbuurtschap”, dat van oudsher behoorde tot het buurtschap Mallem. Tegenwoordig betreft het een concentratie van woningen en (voormalig) agrarische percelen. Naast initiatiefnemer worden er enkel op hobbymatige basis agrarische activiteiten uitgeoefend in ‘Het Loo’. De melkveehouderij van initiatiefnemer, die dichtbij de woonomgeving ‘Het Loo’ is gelegen, kan niet meer als passend binnen de omgeving worden beschouwd. Om een einde te maken aan de niet meer passende en ongewenste functie is gezocht naar een alternatief dat aansluiting zoekt met de buurtschap en tevens past binnen het aangrenzende landelijke gebied. Een woningontwikkeling is ter plaatse het meest passend en maakt de sanering van de veehouderij financieel uitvoerbaar.
9
mogelijk. Gezien het grote volume (groter dan 1.000 m3) is het mogelijk de boerderij te splitsen, echter in beginsel wordt met het plan uitgegaan van de realisatie van een wooneenheid ter plaatse van de historische boerderij. Hierdoor omvat het totale plan vijf wooneenheden. De bebouwing wordt geclusterd waardoor een onderlinge relatie ontstaat tussen hoofd- en bijgebouwen rond een erfruimte (één ensemble conform Kadernota ruimtelijke kwaliteit “Achterhoekse erven veranderen” die als beleidsregel in Berkelland is vastgesteld).
B
C
A
Afbeelding 2.4 - Uitsnede inrichtingsschets toekomstige situatie
Het huidige bebouwde oppervlak zal met de sloop van opstallen worden verminderd en zal plaats maken voor hoogwaardige nieuwbouw. Het totaal bebouwd en verhard oppervlak wordt in de toekomstige situatie respectievelijk 915 m2 en 1262 m2. Het perceel blijft ontsloten op de Brinkweg via een in- en uitrit die toegang geeft tot het nieuwe ‘erf’. Het planvoornemen voorziet in een toegangsweg en een gezamenlijk hofje tussen de in totaal vijf woningen.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
De drie toe te voegen woningen krijgen elk een verschillende inhoudsmaat in de bandbreedte van 600 tot 900 m3. De behoefte aan woningen in deze omgeving bestaat voornamelijk bij gezinnen die willen terugkeren naar ‘Het Loo’. Gezien de doelgroep worden ruimere kavels gehanteerd waar een vrijstaande woning kan worden gebouwd. De bestaande bedrijfswoning wordt omgezet naar burgerwoning en blijft behouden. Woning A heeft een inhoud van 750 m3. De woning wordt gerealiseerd op een kavel van 2234 m2. Woning B wordt gerealiseerd op een kavel van circa 1540 m 2 en heeft een inhoud van 600 m3. Woning C wordt gerealiseerd op een kavel van 2140 m2 en heeft een inhoud van 900 m3. De drie toe te voegen woningen worden elk voorzien van een bijgebouw. Een impressie van de toekomstige situatie is weergegeven in navolgende afbeeldingen. Zie voor een gedetailleerde weergave van de toekomstige situatie bijlage 3.
10
Met de herontwikkeling van de locatie aan de Brinkweg 2 te Eibergen wordt een aanzienlijke milieukundige en ruimtelijke kwaliteitswinst behaald. Onderdeel hiervan is het saneren van de bebo uwing, passende nieuwbouw en afname van verkeers- en vervoersbewegingen. Door de sanering van de veehouderij wordt de geurcontour ter plaatse weggenomen en is sprake van minder overlast voor omwonenden. Het voorgestelde plan doet tevens recht aan de kwaliteiten van het buitengebied doordat het landschappelijk wordt ingepast. Zo worden de doorzichten naar rivier de Berkel behouden. Met de uiteindelijke ontwikkeling van vier nieuwe wooneenheden en het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning binnen het perceel in combinatie met het juridisch planologisch borgen van de ontwikkeling wordt een duurzame, veilige en gezonde situatie geborgd voor de toekomst en wordt bijgedragen aan het behoud van de vitaliteit van het landelijke gebied.
2.3 Stedenbouwkundige uitgangspunten
Afbeelding 2.5 - Uitsnede concepttekening toekomstige situatie (stedenbouwkundige en ruimtelijke uitgangspunten o.b.v. Achterhoekse erven)
Het plangebied bevindt zich in het beekdal van rivier De Berkel en bevindt zich naast het historische buurtschap ‘Het Loo’. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt is gekeken naar de opzet van buurtschap ‘Het Loo’ in relatie tot de bestaande boerderij en de aanknopingspunten met de omgeving. Hieruit is gebleken dat de boerderij een voorgeschiedenis heeft die minstens 550 jaar en waarschijnlijk nog wel langer
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het voornemen is om de locatie te herontwikkelen en woningbouw te realiseren. Hiertoe zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd, onder andere in het kader van de landschappelijke inpassing en cultuurhistorische waarden die ter plaatse aanwezig zijn. De karakteristieken van de locatie en de relatie met de omgeving is nauwkeurig onderzocht. Hieronder wordt ingegaan op de bevindingen uit de onderzoeken. Voor meer informatie wordt verwezen naar de volledige onderzoeksrapporten, namelijk beeldkwaliteitsplan en landschappelijke inpassing in paragraaf 2.4 (zie eveneens bijlage 3) en onderzoek cultuurhistorie in paragraaf 4.2.1. (zie eveneens bijlage 6).
11
terug rijkt en derhalve ruimtelijk onderdeel uitmaakt van de omgeving van het buurtschap ‘Het Loo’. Het erf is gesitueerd direct tegen het buurschap aan waardoor het ruimtelijk gezien één geheel vormt.
• • • • • • • • • •
De ontwikkeling dient conform de ‘Kadernota ruimtelijke kwaliteit’ rekening te houden met de ruimtelijke richtlijnen die kenmerkend zijn voor een Achterhoeks erf. De ontwikkeling wordt onderdeel van buurtschap ‘Het Loo’ en voorziet in een passende landschappelijke inpassing; Lokale landschapselementen worden in het nieuwe voorstel meegenomen in een samenhangend ontwerp. Zo worden langs de noordrand een houtsingel, een erfafscheiding en hagen geplaatst; Toegang van het erf vanaf de Brinkweg; De oriëntatie en situering van de nieuw te bouwen woningen sluiten aan bij de bestaande kernranden waarbij de achterkanten zijn gericht naar het buitengebied; Het hoofdgebouw, de oude karakteristieke schuur (voormalige historische boerderij), vormt ‘het gezicht’ van de ontwikkeling en nieuwe woningen worden ondergeschikt aan het hoofdgebouw; Zicht vanaf de Looweg op de oude boerderij; Nieuwbouw wordt geclusterd rond een collectieve ruimte, dicht bij elkaar, met fruitboomgaard; Het achtererf is gericht op het creëren van een gemeenschap, waarin een openbare toegangsweg en een gezamenlijk hofje een belangrijke factor is. De entrees van de woningen worden gericht op de collectieve ruimte.
2.4 Toekomstige ontwikkeling Op basis van de in paragraaf 2.3 beschreven stedenbouwkundige uitgangspunten is een inrichtingsplan opgesteld voor het plangebied. De nieuwe ontwikkelingen aan de Brinkweg sluiten aan bij de hoofdstructuren in de omgeving en worden onderdeel van buurtschap ‘Het Loo’. De historische boerderij vormt vanwege de karakteristieke elementen het ‘gezicht’ van de ontwikkeling. Deze onderscheid zich bovendien van de andere woningen door volume en materialisering. De overige omliggende bebouwing zal bestaan uit nieuwbouw en de bestaande bedrijfswoning die wordt omgezet naar burgerwoning. Deze woningen zijn ondergeschikt aan de historische boerderij. Desalniettemin vormen de woningen wel een ensemble met elkaar. Gedacht kan worden aan historiserende architectuur die aansluit bij het historische buurtschap ‘Het Loo’, maar ook moderne interpretaties zijn goed denkbaar. De gezamenlijke toegangsweg leidt tot het hofje met de woningen, alsook tot de mogelijkheid om te keren voor zowel bezoekers als voor vuilniswagens en hulpdiensten. Bij de woningen zelf wordt voorzien in parkeerplaatsen. Naast het functionele gebruiksdoel biedt deze gezamenlijke ruimte ook uitkomst tot praktische verbinding met de overige woningen in het buurtschap ‘Het Loo’. Om de toegang tot het hofje te waarborgen, wordt hierop een erfdienstbaarheid gevestigd.
Het verkavelingsplan wordt afgerond door de gronden die zijn betrokken in de ontwikkeling te voorzien van een goede landschappelijke inpassing. Om het project landschappelijk in te passen, is door BuroWaalbrug een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Ter impressie zie navolgende afbeelding en bijlage 3.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Onderhavige ontwikkeling geeft de mogelijkheid om de ruimtelijke structuren zowel te versterken alsook nieuwe ruimtelijke structuren te introduceren. In het achtererf zal een eigen identiteit ontstaan gericht op het vormen van een actieve gemeenschap. Op basis van een locatiestudie, de opzet van Achterhoekse erven (zie eveneens Kadernota ruimtelijke kwaliteit) en het cultuurhistorisch onderzoek, zijn de uitgangspunten voor dit plan als volgt:
12
Met deze landschappelijke inpassing wordt een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het erf en de omgeving beoogd. Het doel is om middels een juiste inpassing een bijdrage te leveren aan en passend binnen de gewenste landschappelijke kwaliteit van het omliggende landschap. Met de inpassing van het planvoornemen is rekening gehouden met de landschapsstructuur ter plaatse. Het bestaande groen zoals in de huidige situatie wordt behouden waar mogelijk. Bovendien worden groene erfafscheidingen geplaatst, zoals hagen. De groene randen en houtsingels variëren in hoogte, dichtheid en planten-/boomsoort. Met betrekking tot beplanting kan worden opgemerkt dat wordt gebruik gemaakt van streekeigen beplanting die past bij het beekdallandschap. Op het gezamenlijke hofje, te bereiken via de gezamenlijke toegangsweg, wordt een fruitboomgaard ingeplant. Tenslotte worden de zichtlijnen naar het beekdallandschap en op de historische boerderij behouden. Al deze ingrediënten dragen bij aan het algehele doel van deze ontwikkeling: het vormen van een actieve gemeenschap en het versterken van de identiteit van buurtschap ‘Het Loo’. In de bijlage is de landschappelijke inpassing uitgebreid omschreven. Het uitvoeren en instandhouden van het landschappelijke inpassingsplan wordt geborgd in de regels van onderhavig bestemmingsplan. Voor meer informatie zie paragraaf 5.3.
In aanvulling op het inrichtingsplan zijn beeldkwaliteitseisen opgesteld voor de bebouwing in het plangebied. •
De bebouwing wordt geclusterd waardoor een onderlinge relatie ontstaat tussen hoofd- en bijgebouwen rond een erfruimte (één ensemble);
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Afbeelding 2.6 – Uitsnede landschappelijke inpassing
13
• • • • •
• • • • •
De historische boerderij heeft de hoofdrol op het woonerf, omliggende bebouwing is ondergeschikt in plaatsing en schaal; Dit hoofdgebouw onderscheidt zich in volume en historische karakteristieken, waaronder de endskamer; Herbouw van de historische boerderij op voetprint is mogelijk. Gezien het grote volume (groter dan 1.000 m3) is het mogelijk de boerderij te splitsen; De bestaande bedrijfswoning wordt omgezet naar een burgerwoning. Hierbij vinden geen grootschalige gebouwelijke wijzigingen plaats; Op locatie worden drie nieuwe woningen gerealiseerd; Voor de nieuwe bebouwing kan gedacht worden aan traditionele, historiserende architectuur, maar ook moderne interpretaties zijn goed denkbaar. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat er gebruik gemaakt wordt van andere materialen zoals glas en hout of eigentijdse details (bijv. gevelopeningen) worden toegepast (zie enkele voorbeelden in bijlage 3); Er wordt in basis gebruik gemaakt van natuurlijke materialen in traditionele kleuren.
Gekozen wordt voor een ingetogen kleur- en materiaalgebruik: een eenvoudige basis met eventuele accenten op onderdelen; De dakvorm is daarbij een bepalend onderdeel van de uitstraling van de woning, deze bestaat uit een wolfsdak of zadeldak; De nieuwe bebouwing bestaat uit 1 bouwlaag en een kap, waarbij in de kap ook gewoond/geslapen kan worden; De goothoogte van een woning mag niet meer bedragen dan 4,5 meter en de bouwhoogte van een woning mag niet meer bedragen dan 9 meter tenzij op de bestemmingsplan verbeelding anders is aangegeven; Het volume van de nieuwe woningen bedraagt maximaal respectievelijk 600 m3, 750 m3 en 900 m3. De ontwikkeling dient conform de ‘Kadernota ruimtelijke kwaliteit’ rekening te houden met de ruimtelijke richtlijnen die kenmerkend zijn voor een Achterhoeks erf.
Bovengenoemde beeldkwaliteitseisen zijn geborgd in de planregels behorende tot dit bestemmingsplan. Voor een nadere onderbouwing, zie paragraaf 5.3.
2.5 Ruimtelijke en stedenbouwkundige effecten De voorgenomen ontwikkeling is een gewenste ontwikkeling omdat met onderhavig bestemmingsplan het gebruik van de veehouderij ter plaatse wordt gestaakt en het realiseren van vier wooneenheden formeel juridisch planologisch wordt geborgd. Nu met het voorgenomen plan de melkveehouderij wordt gestaakt ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen, wordt een aanzienlijke milieuwinst behaald. Daarnaast worden alle opstallen gesloopt en vervangen door vier wooneenheden. Hiervan maakt ook de sanering van asbest onderdeel uit. Onderhavige ontwikkeling geeft de mogelijkheid om de ruimtelijke structuren zowel te versterken als ook nieuwe ruimtelijke structuren te introduceren. Samen met de Mallemse molen, de kastanjefabriek en buurtschap ‘Het Loo’ vormt het ensemble een cultuurhistorische eenheid waarin landschap, bebouwing en historisch gebruik nog zeer sterk aanwezig is. Met het planvoornemen wordt aangesloten op de bebouwingstypologieën in de omgeving. De ontwikkeling wordt onderdeel van buurtschap ‘Het Loo’ en voorziet in een landschappelijke inpassing en begeleiding van de Brinkweg naar de buurtschap. Lokale landschapselementen worden in het voornemen meegenomen in een samenhangend ontwerp. Door de landschappelijke inpassing worden negatieve ruimtelijke effecten op de omgeving tot het minimum beperkt.
Het doel van het planvoornemen is immers om de ruimtelijke kwaliteit van het erf te verbeteren en om minder overlast te veroorzaken voor omwonenden.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
•
14
Hoofdstuk 3 - Beleidskader 3.1
Rijksbeleid
3.1.1 Nationale Omgevingsvisie In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 januari 2024, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie zoals die is vastgelegd in art. 3.1 lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van art. 2.3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.
• • • •
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio’s; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor onderhavig project zijn als volgt: • • • •
Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften
Afweging
Met het planvoornemen wordt volledig ingespeeld op de geformuleerde nationale belangen. Met het realiseren van vier wooneenheden en het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning wordt aangesloten op de woonbehoeften in de omgeving. Daarnaast lijdt de staking van het bedrijf op de
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten:
15
locatie tot minder overlast voor omwonenden. Bovendien geldt voor het plangebied dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn, mede gezien de aard van het project.
3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden en op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen in werking getreden. In de AMvB zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van de nationale belangen in bestemmingsplannen. De onderwerpen in het Barro betreffen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Ruimtereservering parallelle Kaagbaan, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Nationaal Natuurnetwerk, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en het IJsselmeergebied.
Afweging
Op een afstand van circa 16 kilometer is een elektriciteitsvoorziening gelegen. Het Barro heeft voor wat betreft de genoemde onderwerpen en gezien de aard het planvoornemen, geen gevolgen voor de realisatie van het planvoornemen.
De Rarro is gebaseerd op het Barro. In het Barro is bepaald dat bij ministeriële regeling verschillende gebieden en objecten worden aangewezen, waar gemeenten bij vaststelling van bestemmingsplannen rekening mee moeten houden. In de Rarro wordt daar uitvoering aan gegeven. Het plangebied is gelegen binnen diverse beschermingsgebieden conform het Rarro: • • •
het plangebied is gelegen binnen bouwbeperkingengebied van zend- en ontvangstinstallatie buiten militair luchtvaartterrein antennepark Eibergen; het plangebied gelegen binnen de invloedssfeer van radarstation Twente, waar een maximale bouwhoogte is voorgeschreven van 118 meter ten opzichte van het NAP; op een afstand van 1,23 kilometer bevindt zich een laagvliegroute voor jacht- en transportvliegtuigen;
Bovengenoemde beschermingsgebieden zijn vertaald naar algemene gebiedsaanduidingen ‘Vrijwaringszone – antenneveld 2’ en ‘vrijwaringszone – radar 2’ in het vigerende bestemmingsplan. Gelet op de toegestane hoogtes is onderhavig planvoornemen geen belemmering. De gebiedsaanduidingen blijven gehandhaafd en geborgd in onderhavig bestemmingsplan. Voor meer informatie zie paragraaf 5.3.
Afweging
Vanuit het Rarro bestaan er geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling
3.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking is op 1 oktober 2012 in werking getreden. De toepassing van de Ladder heeft tot veel onduidelijkheid geleid bij overheden, juristen en planologen. Derhalve is de wet gewijzigd, deze wijziging is van kracht sinds 1 juli 2017. De Ladder is een instrument waarmee tot een gebalanceerde regionale ontwikkeling kan worden gekomen. De kernbepaling van de nieuwe Ladder, artikel 3.1.6 lid 2 Bro, luidt als volgt: ‘De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe
stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
3.1.3 Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro)
16
gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied. ’
Toetsing Onderhavige ontwikkeling betreft het realiseren van vier wooneenheden en het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning ter plaatse van de Brinkweg 2 te Eibergen. Wat betreft het realiseren van de vier wooneenheden en het slopen van de bestaande verouderde bedrijfsgebouwen geldt dat wordt gebouwd ten behoeve van een directe behoefte, aangezien diverse woningtypologieën qua omvang worden gerealiseerd ten behoeve van diverse doelgroepen. Met de ontwikkeling wordt bijgedragen aan het terugdringen van het woningtekort binnen de gemeente. Daarbij komend vinden de ontwikkelingen plaats binnen bestaand ruimtebeslag en binnen het bestaande bouwvlak. Tenslotte heeft de Afdeling op 16 september 2015 geoordeeld dat een plan dat ten hoogste 11 woningen mogelijk maakt, gelet op het aantal, niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 onder i van het Bro. In onderhavig plan is sprake van het realiseren van vier nieuwe wooneenheden en het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning, waardoor geconcludeerd kan worden dat er geen sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’. Gelet op het planvoornemen en jurisprudentie is een verdere toetsing aan de ladder niet benodigd.
Afweging
Op basis van het bovenstaande kan dan ook worden geconcludeerd dat er naar aard en omvang geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling als opgenomen in artikel 3.1.6. De Ladder hoeft daarmee formeel niet doorlopen te worden. Met toetsingen aan diverse milieuhygiënische en planologische aspecten wordt in de voorliggende toelichting aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling voldoet aan een goede ruimtelijke ordening.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. De omgevingsvisie is per 1 maart 2019 in werking getreden. Deze omgevingsvisie vervangt de oude Omgevingsvisie Gelderland (2014-2018). Met de omgevingsvisie geeft Gelderland de hoofdlijnen van het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie Gaaf Gelderland beschrijft de strategische hoofdopgaven voor de lange termijn. Deze zijn onderverdeeld in zeven thema’s, te weten:
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Sinds de inwerkingtreding van de nieuwe Ladder moeten plannen die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken hieraan worden getoetst. In artikel 1.1.1 onder i van het Bro wordt een nadere omschrijving van het begrip stedelijke ontwikkeling gegeven. Een stedelijke ontwikkeling is een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. De Laddertoets geldt alleen voor de toevoeging van nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Bij ontwikkelingen moet worden beoordeeld of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende bestemmingsplan kon worden gerealiseerd. Uit jurisprudentie volgt dat wanneer het om een functiewijziging gaat, moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat desalniettemin gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Ook in het geval er geen sprake is van een formele ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, moet er toch het nut en de noodzaak aan die ontwikkeling worden aangetoond.
17
1. Energietransitie: van fossiel naar duurzaam De provincie streeft naar een versnelde energietransitie, gericht op forse vergroting van het aandeel duurzame energie passend bij de Gelderse kwaliteiten. De provincie wil hierbij in 2050 klimaatneutraal zijn. Dit wil ze bereiken door grootschalige besparing en opwekking uit verschillende duurzame bronnen van energie, zoals wind, zon, waterkracht, biomassa en bodemenergie. Ze stimuleren innovatie en het uitrollen van bewezen technieken. 2. Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer Een op de toekomst toegerust beschermend klimaatbeleid is wat de provincie wil. In 2050 wil de provincie klimaatbestendig zijn. In 2020 wil de provincie met partners de risico’s en kansen van het veranderend klimaat in beeld hebben en strategieën hebben opgesteld die als leidraad dienen. 3. Circulaire economie: sluiten van kringlopen Een voortvarend en innovatief circulair beleid. De provincie wil de eerste afval loze provincie van Nederland zijn. Afval bestaat niet meer. Er zijn alleen nog grondstoffen die blijvend hun waarde behouden in een schone industrie. Om dit te bereiken is in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen in Gelderland met 50% teruggebracht.
5. Bereikbaarheid: duurzaam verbonden Efficiënte, duurzame en innovatieve bereikbaarheid, toegesneden op de veranderende vraag is wat de provincie wil. In 2050 is de groei van de mobiliteit op een slimme manier opgevangen en verplaatsen mensen in Gelderland zich veilig, snel, betaalbaar en klimaatneutraal. In 2050 is het netwerk voor goederenvervoer in Gelderland toegankelijk, duurzaam en klimaatneutraal. In 2030 is al het busvervoer zonder uitstoot en is 35% van het totaal aantal verplaatsingen met de fiets. 6. Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio! Een duurzaam, dynamisch en toegankelijk economisch vestigingsklimaat, waar voor ondernemers en inwoners een sterke aantrekkingskracht vanuit gaat is wat de provincie wil. In 2050 wordt maximaal profijt uit onze unieke combinatie van stedelijke en groene kwaliteiten gehaald. In 2050 zijn alle werklocaties in Gelderland duurzaam ingericht qua energie, klimaatbestendigheid en logistieke en productiestromen. 7. Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. Een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen is wat de provincie wil. Gelderland heeft een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag; voor ieder een passende, duurzame woning.
Gelderland benut de bestaande bebouwde omgeving optimaal met voldoende ruimte voor klimaat adaptieve maatregelen. Alle nieuwbouw wordt aardgasloos aangelegd en zoveel mogelijk circulair gebouwd. In 2035 zijn alle (bestaande) wijken van het aardgas. Woningen in Gelderland zijn in 2050 klimaatneutraal. Deze ambities wil de provincie behalen, naast haar wettelijke planfiguren, welke bestaan uit het voeren van: ruimtelijk beleid, waterbeleid, milieubeleid, natuur- en landschapsbeleid en verkeers- en vervoerbeleid. Dit beleid is in de Omgevingsvisie verwerkt in verschillende themakaarten te noemen: - themakaart ruimtelijk beleid; - themakaart waterbeleid; - themakaart milieubeleid; - themakaart natuur- en landschapsbeleid.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
4. Biodiversiteit: werken met de natuur Een stimulerend en beschermend beleid voor biodiversiteit is wat de provincie wil. In 2050 gaat het goed met de biodiversiteit in Gelderland en wordt er natuur inclusief gewerkt. In 2030 is 75% van de Europese doelen van de vogel en habitatrichtlijn behaald.
18
Het voorliggende bestemmingsplan heeft gezien de aard en omvang van de ontwikkeling betrekking op de themakaart ‘Ruimtelijk beleid’. Themakaart Ruimtelijk beleid Voor het ruimtelijk beleid is het provinciaal belang gelegen in het vergroten van de ruimtelijke kwaliteit. De onderwerpen die binnen deze themakaart centraal staan zijn: het vergroten van de klimaatbestendigheid; de mogelijkheden om zonne- en windenergie op te wekken in kaart brengen; het behoud van natuur- en landschappelijke kwaliteit. Daarnaast zet de provincie binnen dit thema ook in op vitale steden, dorpen en duurzame verstedelijking. Een duurzame verstedelijking die is gericht op versterking van de stedelijke netwerken, gecombineerd met aandacht voor de vitaliteit van kleine kernen en dorpen. De kwalitatieve regionale opgave voor wonen is van provinciaal belang. Nieuwe woonlocaties en de daar te bouwen woningen moeten passen in het geldende (door GS vastgestelde) Kwalitatief Woonprogramma voor de betreffende regio en het daarin opgenomen regio totaal aan woningen.
Afweging
Het plan draagt positief bij aan de verwezenlijking van het algemene provinciale beleid. Allereerst wordt ingespeeld op de ambitie die de provincie heeft met betrekking tot woon- en leefomgeving. Om Gelderland aantrekkelijk te houden voor mensen en bedrijven is de kwaliteit van leefomgeving van groot belang. Met het staken van het agrarisch bedrijf op onderhavige locatie, wordt bijgedragen aan een goede kwaliteit van de leefomgeving en dus aan de gezondheid van omwonenden. Daarnaast worden met het planvoornemen vier nieuwe woningen gerealiseerd met diverse groottes en wordt de bedrijfswoning omgezet naar burgerwoning. Met het plan worden duurzame woningen gerealiseerd en wordt ingespeeld op een brede doelgroep die behoefte heeft aan verschillende typen woningen nabij ‘Het Loo’. De landschappelijke inpassing van het plan zorgt eveneens voor een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse. Daarnaast draag het slopen van de verouderde bedrijfsbebouwing eveneens positief bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Met de landschappelijke inpassing worden de zichtlijnen op de natuurlijke elementen, waaronder rivier de Berkel en het beekdallandschap gewaarborgd. Voor een nadere detaillering van het landschappelijk inpassingsplan zie paragraaf 2.4 en bijlage 3. Kortom, het plan draagt bij aan de ambities die de provincie in haar omgevingsvisie heeft verwoord.
3.2.2 Omgevingsverordening Gelderland Algemeen In 2014 hebben Provinciale Staten de eerste Omgevingsverordening vastgesteld. De geconsolideerde versie van de Omgevingsverordening bevat alle wijzigingen van de Omgevingsverordening die sindsdien door Provinciale Staten zijn aangebracht. De Omgevingsverordening is een van de instrumenten om de ambities uit de Omgevingsvisie te realiseren. Om samen een Gaaf Gelderland te bereiken, legt de provincie bij het uitvoeren van haar taken de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Hierbij wordt richting gegeven aan zeven samenhangende ambities op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en woon- en leefklimaat. In de verordening zijn regels opgenomen als dit nodig is om de provinciale ambities waar
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Het plangebied is in de themakaart Ruimtelijk beleid aangemerkt als ‘windenergie uitgesloten (wettelijk en provinciaal belang)’. Het realiseren van een windmolen(park) is niet aan de orde in voorliggend bestemmingsplan. Deze themakaart is derhalve niet van toepassing.
19
te maken of wettelijke plichten na te komen. Daarom zijn bijna alle regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, natuur, water, verkeer en bodem in deze verordening opgenomen.
Afweging
In afdeling 2.6 zijn regels opgenomen met betrekking tot natuur en landschap. In Gelderland worden verschillende gebieden beschermd door regels in de verordening. Het betreft onder andere het Gelders natuurnetwerk en de Groene ontwikkelzone. Ruimtelijke initiatieven in deze gebieden kunnen doorgaan als er geen negatieve gevolgen zijn voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het natuurnetwerk. Onderhavig planvoornemen bevindt zich niet in één van bovengenoemde gebieden. Desalniettemin zal het voornemen geen negatieve gevolgen hebben voor kenmerkende structuren in de omgeving van het plangebied.
Afbeelding 3.1 - Uitsnede provinciale kaart met globale aanduiding plangebied (rood omlijnd)
Het aspect klimaat is eveneens verankerd in het provinciaal beleid. Op basis van ‘artikel 2.65b Klimaatadaptatie’ van de provinciale omgevingsverordening Gelderland gelden de volgende bepalingen wat betreft klimaatadaptatie:
1. Voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, bevat de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Hoofdstuk 2 van de Omgevingsverordening bevat met name (instructie)regels voor bestemmingsplannen over onderwerpen die vanwege het bovenlokale of (boven)regionale belang als provinciaal belang zijn aangemerkt. Het betreffen regels over wonen, veehouderij, klimaat, natuur en landschap. Zie voor een uitsnede van de provinciale kaart navolgende afbeelding. In afdeling 2.1 van de verordening zijn regels opgenomen met betrekking tot woonlocaties. Deze regels zien met name op het vaststellen van de regionale woonagenda. Elke regio dient een regionale woonagenda op te stellen. De doelstellingen die daarin voorkomen betreffen het energieneutraal en klimaatbestendig maken van woningen, bestaande woningen aantrekkelijk houden en het bouwen van betaalbare, toekomstbestendige en duurzame woningen met aandacht voor flexibel programmeren en flexibele woonvormen. Vervolgens blijkt uit artikel 2.2 van de verordening dat een bestemmingsplan enkel nieuwe woningen mogelijk mag maken als de ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. Onderhavig plan is in overeenstemming met de regionale woonagenda en daarmee de verordening. Zie voor meer informatie over de regionale woonagenda paragraaf 3.3.2.
20
2. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende aspecten betrokken; a. waterveiligheid; b. wateroverlast; c. droogte; en d. hitte. Toetsing aan artikel 2.65b Op basis van de klimaatatlas gemeente Berkelland is in beeld gebracht welke risico's zich kunnen voordoen in het plangebied als gevolg van klimaatverandering. Hieronder wordt op de aspecten ingegaan.
Hittestress. Uit de kaartbeelden die horen bij het onderdeel hittestress is op te maken dat de temperatuur in het plangebied warm zal zijn (niet extra koeler of extra warmer) op warme dagen. Dit is naar waarschijnlijkheid gebaseerd op de huidige bebouwde situatie. Het plangebied bevindt zich in het buitengebied in het groen. Zodoende zijn de nachten relatief koel. Het is aannemelijk dat door de ontwikkeling van meer groen op locatie de leefomgevingskwaliteit zal verbeteren. Droogte. De bijbehorende kaartbeelden laten wat betreft grondwaterstanden en droogtegevoeligheid in 2050 nauwelijks verandering zien ten opzichte van de huidige situatie. Daarmee is en blijft in het plangebied sprake van lagere grondwaterstanden en van beperkte droogtegevoeligheid tot zeer droogtegevoelig. Doordat het hemelwater binnen het plangebied al wordt geborgen en wordt geïnfiltreerd blijft het hemelwater ook in het gebied zelf. Het plangebied ligt niet in een gebied waar een grotere kans op natuurbranden is bij langdurige droogte. De natuurbrandgevoeligheid is ‘laag’ tot ‘matig’. Nabij het plangebied is ten zuiden een waterschapssloot gelegen die droog kan vallen in de toekomst. Dit betekent dan in droge tijden weinig wateren zijn met afvoer. Daardoor zijn er weinig mogelijkheden voor beregening uit oppervlaktewater.
Grondgebruikers zullen zich op droogte kunnen voorbereiden door andere vormen van beregening te kiezen. Dit heeft gevolgen voor de soortenrijkdom en vraagt een betere balans tussen het vasthouden en afvoeren van water. Met het realiseren van een wadi, ter impressie zie het beeldkwaliteitsplan en landschappelijke inpassing in paragraaf 2.4 en bijlage 3, wordt hierop ingegaan. Met vorenstaande is geen sprake van een risico voor de volksgezondheid. Op basis van voorgaande wordt geconcludeerd dat in voorliggend plan voldoende wordt ingezet op het voorkomen of beperken van mogelijke risico's door droogte als gevolg van klimaatverandering. Overstroming. De bijbehorende kaartbeelden laten zien dat er geen significante kans is op overstromingen. Daarbij vormt overstroming geen risico vormt voor het plangebied. Geconcludeerd wordt dat het voornemen geen belemmering oplevert gezien het thema klimaat. Er hoeven geen specifieke maatregelen te worden getroffen.
Toelichting bestemmingsplan “ Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2022-1 (Brinkweg 2 Eibergen)”
Wateroverlast. Uit de kaartbeelden die horen bij het onderdeel wateroverlast is op te maken dat het overgrote deel van het plangebied geen plasvorming wordt verwacht na een korte of lange bui. Enkel de zuidwesthoek, waar landschappelijke inpassing is voorzien, kan plasvorming ervaren bij uitzonderlijke regenval. De toegangswegen blijven ten alle tijden begaanbaar in de toekomst.
21
3.2.3 Actieplan wonen provincie Gelderland Gelderland heeft te maken met een urgente vraag naar meer woonruimte. Tot 2030 moeten er in de provincie ruim 80.000 nieuwe woningen gebouwd worden. Daarbij spelen verschillende opgaven:
• •
Belangrijke kwalitatieve verbeteringen op de woningmarkt vragen om aandacht. Bijvoorbeeld de snellere doorstroming van huishoudens en de grotere beschikbaarheid van zowel betaalbare woningen voor starters, ouderen en andere doelgroepen, als van sociale en middeldure koop en huurwoningen. Bij de bouwproductie spelen een aantal belangrijke ambities: een zorgvuldig en zuinig gebruik van de ruimte, klimaatadaptatie, een circulaire bouw en energievoorziening, en inspelen op demografische ontwikkelingen. Een vlotte woningbouw wordt bemoeilijkt door verschillende knelpunten. Denk aan de capaciteitstekorten bij bouwbedrijven, gemeenten en nutsbedrijven en gestegen bouwkosten. Ook door stikstofregels en -toetsen, duurzaamheidscriteria en procedures komt de bouw op locaties minder snel van de grond.
De urgentie is zo hoog, dat provincie Gelderland met dit Actieplan Wonen een bijdrage wil leveren aan de uitvoering van de bouwopgave. Drie doelen staan in dit actieplan centraal: - Doelstelling 1: versnelling van de woningbouw (sneller) - Doelstelling 2: meer betaalbare woningen (betaalbaar) - Doelstelling 3: meer flexibele woonvormen (flexibel) Met het Actieplan Wonen wil de provincie de komende vijf jaar de bouw van circa 45.000 woningen versnellen. Hiervoor zetten ze € 30 miljoen in. Dit aantal woningen is onderdeel van de 80.000 nieuwe woningen die in Gelderland tot 2030 gerealiseerd moeten worden.