Bijlage 2 Groenstructuurplan 2024 2033
Tekst van het document
Haarskamp
Groenzone
Langzaamverkeersroute
Beplantingsvakken met bomen. Waardevolle dorpsrand met zicht op het landschap. Veel waardevolle bomen. Heestervakken met bomen Breed profiel. Bomen in heesters, doortrekken naar hele weg. Weelderige plantvakken met opgaand groen. Overgroei en verouderde vakken. Bij herinrichting overwegen om het meer open te maken, met bomen en meer ruimte voor infiltratie. Brede groene zone midden in de wijk. Kleine groene plek gecreëerd voor spelen en ontmoeten. Route dwars door de wijk, met hierlangs landschappelijk opgaand groen en gras. Behouden als groene verbinding.
Smidsbrink Ruurlo Centrum Centrum algemeen beeld
’t Loo
Groene wijk met een heldere groenstructuur. De groene ruimtes in de wijk geven structuur, groene uitstraling en ruimte. Binnemansdijk
Loolan en Boomgaard Groengebieden Beukenoot Hazelnoot en Dalkruid Leusinkbrink
39
Er zijn enkele grote bomen. Deze behouden en zomogelijk centrum verder vergroenen.
Oude weg (deels zandpad), monumentale laan. Mooie rand naar achterliggende bebouwing met doorzichten naar de weide er voor. De weide vormt een mooie entree naar het dorp. Wijkontsluitingen met duidelijke begeleiding van groen Centraal liggen enkele groengebieden met functie voor groen, ontmoeting en spelen.
Groenstructuurplan 2024-2033 Leusinkbrink
Oude landschappelijke structuur
Podzollaan Brinklaan
Wijkontsluiting Groot groengebied voor spelen en ontmoeten, met veel verkoeling door de bomen. Oude landschappelijke structuur, doorsneden door de Rondweg. Langzaamverkeersroute, pad naar sportveld. o.a. Joostenkamp, Zuiderweme
Kaapdijk Hessenweg Diverse ontmoetings- en speelplekken Industrieterrein Ruurlo
Stationsstraat
Een oude historische weg van station richting centrum. Markant punt zijn de vijver met kunstwerk, en de (RK) kerk en begraafplaats. Oud bebouwingslint vanaf de Spoorstraat naar de Groenlose weg. Beplanting met dubbele rij bomen in hagen. Zeer groene uitstraling in verder vrij stenig bedrijventerrein.
Burgemeester van Arkellaan
40
Everwenninkhoek
Ruurlo Centrum en Haarskamp
Leusinkbrink
Smidsbrink en ’t Loo
Industrieterrein Ruurlo
Garvelinkkamp
Aantal inwoners en tevredenheid
Aantal inwoners
1335
770
1290
1275
225
930
Rapportcijfer groenvoorzieningen In mijn buurt is voldoende groen: %
6,4 82
6,6 81
6,6 76
6,4 82
6,6 76
6,6 81
Groenstructuurplan 2024-2033
5.5 Beltrum Kerngegevens De Rooms-katholieke (RK) kerk aan de Dorpsstraat ligt in het midden van het voormalig klooster, met de pastorie, een school en de begraafplaats en vormt samen hiermee het hart van de kern. De bebouwing bestaat voornamelijk uit vrijstaande panden en is minder compact bebouwd in vergelijking tot de rest van de kern. De historische linten zijn ondanks de latere invullingen nog goed herkenbaar en zijn samen met de bebouwing rond de kerk karakteristiek voor Beltrum. Beltrum is een kern in het oude hoevenlandschap. Het dorp heeft een zeer actieve gemeenschap, met trots en veel energie komen diverse projecten en activiteiten tot stand. Het bloemencorso, het park de Stroet, de survivalrun en de kerkenpaden zijn daar voorbeelden van. De RK parochie speelt ook een belangrijke rol. De grootste klompenfabriek ter wereld staat in Beltrum, wat ook tot uiting komt in de openbare ruimte. Vanuit het landschap komen vijf wegen met grotendeels oude bebouwingslinten bij elkaar in de kern van het dorp, het Mariaplein. Deze structuur van de linten en oude verbindingswegen kan versterkt worden door wegbeplanting. In het centrum van het dorp vinden we nog enkele oude laanstructuren en monumentale bomen. Tussen de historische linten en oude verbindingswegen liggen de naoorlogse planmatige uitbreidingsgebieden waarin vrijwel geen openbaar groen ligt.
De wijk Buursemansweide is wel erg groen. De kern bestaat voornamelijk uit eengezinswoningen. Net buiten de kern is aan de Grolseweg een klein bedrijventerrein gelegen. De begraafplaats (RK) bij de kerk, met de oudere bomen is een beeldbepalend groenelement. Het speel-, beweeg- en ontmoetingspark naast de begraafplaats is er gekomen op initiatief van de bewoners en heeft een centrale plek in het dorp. Beltrum heeft meerdere oude markante bomen en oude bomenrijen.
Structuurgebieden
41
Groenstructuurplan 2024-2033 Situatie 30% groen in Beltrum Het percentage groen/bladerdak in Beltrum is 26%, dus onder de 30%.
Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Beltrum zijn: locatie Entree Avesterweg
Entree Meester Nelissenstraat (noord)
Entree Meester Nelissenstraat (zuid)
Entree Zieuwentseweg/Kampstraat
Mariaplein
42
De singels rond de sportvelden vormen een groene entree naar het dorp. Ter hoogte van de parkeerplaats, is het erg kaal, vergroenen zou hier een verbetering zijn. Aan de andere zijde van de weg staan geen bomen, de berm voor zover in eigendom, is hier erg smal. Wellicht is andere beplanting hier een optie. Ook het zicht vanuit het landschap richting dorp is hard, en vergroenen langs deze weg zou een mogelijkheid zijn om dit te verzachten. Aan het eind van de Avesterweg, bij de kruising met de Meester Nelissenstraat, heeft de straat een stenig beeld. Bij toekomstige ontwikkeling is vergroening hier gewenst. De overgang van landschap naar dorp is hier meer geleidelijk heeft een landschappelijke sfeer. Doorzetten van de boombeplanting is wenselijk, nu stopt de bomenrij. Aan weerszijden van de Meester Nelissenstraat is een strook van 4 meter gemeente-eigendom in gebruik bij bewoners. Wellicht geeft dit mogelijkheden voor het aanplanten van bomen. Ter hoogte van nrs 1 (abc) en 2 (abc) Vergroening op de kruising met de Avesterweg is gewenst, bijvoorbeeld met een boom op de hoek. Je rijdt geleidelijk het dorp in begeleid door boombeplanting van eiken. De entree is duidelijk gemarkeerd door een blokhaag die begint bij de bebording. Aan de Meester Nelissenstraat is een nieuwbouwbuurt gerealiseerd, daarbij is ook de openbare ruimte met aandacht voor groen ingericht.
Tussen Hassinkstraat en het Mariaplein is er een stenig straatbeeld, met enkel het groen van de tuinen. De overgang van dorp naar landschap is duidelijk. Via de Zieuwentseweg kom je de bebouwde kom binnen, en deze weg gaat over in de Kampstraat. De Kampstraat is een van de hoofdroutes die vanuit het landschap doorlopen tot aan het centrum van het dorp. De straat en openbare ruimte zijn recent gerenoveerd, inclusief het groen. Er zijn nog wat plekken die aangevuld zouden kunnen worden met bomen. Het beeld wordt bepaald door een bomenrij in de grasberm, en de tuinen. De bomenrij sluit mooi aan op de Kerklaan. Dit beeld behouden. Dit is het centrale punt in het dorp, het plein voor de kerk, met er omheen voorzieningen. Vijf wegen komen
Groenstructuurplan 2024-2033 hier bij elkaar. Ook het oorlogsmonument staat bij het plein. Op en rondom het plein staan veel bomen waaronder enkele monumentale bomen. De monumentale Kerklaan vormt de rand en achtergrond van het plein. Behalve een enkele plantvak, doet het plein nog erg stenig aan. Met meer onderbeplanting zou hier het stenige beeld onderbroken kunnen worden. Ook geeft dat meer kleur en beschutting bij de zitplek in het midden. Heelweg-Dorpsstraat
De Heelweg is een oude slingerende weg die geleidelijk het dorp in voert. Langs deze weg staat een groep oude boombeplanting, welke gehandhaafd moet worden en de bermen vrij houden van onderbeplanting. De Heelweg gaat over in de Dorpsstraat. De rij oude j eiken staat in een grasstrook. Deze rij is waardevol. De Heelweg heeft een mooie landschappelijke uitstraling, met een goede relatie naar het omliggend landschap. Voor de structuur van het dorp is het belangrijk open ruimtes te houden tussen de boerderijen en de dorpse bebouwing in. Deze ruimtes geven licht en zicht in het dorp en een relatie met het landschap.
Begraafplaats en park De Stroet
sportvelden
Beltrum
HoornhorststraatVoslaan
De R.K. begraafplaats is een belangrijk groenelement in het dorp. Achterliggend park De Stroet heeft grote waarde voor spelen, bewegen en ontmoeten in het dorp. Beide belangrijk groenelementen zijn niet de gemeente in beheer. De sportvelden aan de rand van het dorp, met de robuuste singels, vormen een belangrijk onderdeel in de groenstructuur. Vanaf de Meester Nelissenstraat vinden we langs de weg een regelmatige boombeplanting van esdoorns. Dit beeld handhaven. Aan de Voslaan ligt een plantsoenstrook van bloemrijk gras met grote bomen. Dit is een structuurdragend element in de wijk. Er is een goede relatie met het landschap. Er zijn plannen voor nieuwbouw waarbij aandacht voor een groen karakter en wateropvang van belang zijn.
Grutto Dorpsstraat tussen Heelweg en Kampstraat Gaarden Schepersmaat
Groengebied, met speelplek Groen langs de weg Wijkontsluiting met uitlopers naar de rand (Boskamp, Regenkamp. Bosplantsoen temidden van vrij stenige omgeving. Functie afwatering.
Aantal inwoners en tevredenheid 1310 inwoners Rapportcijfer groenvoorzieningen: 6,9
43
Groenstructuurplan 2024-2033 In mijn buurt is voldoende groen: 92%
5.6 Rietmolen Kerngegevens Rietmolen toont als een relatief ‘nieuw dorp’ in de omgeving waarvan de meeste woningen pas vanaf de jaren vijftig van de 20e eeuw zijn gebouwd. Aan de twee hoofdwegen en enkele boerderijgebouwen is echter te zien dat de oorsprong beduidend ouder is. Rietmolen is een kern in het jonge ontginningslandschap, op de grens tussen de Achterhoek en Twente. Rietmolen kent een mooie laanstructuur en karakteristieke elementen zoals de brug over de beek, en de kerk in stijl van de Amsterdamse school in het centrum. De gemeenschap is hecht en actief. De Buurser beek doorsnijdt de dorpskern, en het dorp bestaat uit twee verschillende delen. Zuidelijk de lijnstructuur en noordelijk de ‘kom’. Het noordelijke deel heeft zich ontwikkeld langs een slingerende weg, welke nu midden door het dorp loopt. Het noordelijk deel heeft een stenige uitstraling en weinig openbaar groen. De kenmerkende oude kerk en het plein vormen het centrum. Het zuidelijke deel ligt verankerd in het landschap tussen stevige boomstructuren. De beek slingert zich als een brede groenblauwe strook tussen de beide dorpsdelen door. De herkenbare structuur en identiteit van het dorp zoals de typerende rechtlijnige laanstructuur en de slingerende dorpsstructuur behouden. Door de slingerende weg en het dorpsplein te vergroenen en meer bomen te planten, kan de kwaliteit hiervan worden versterkt.
De groenstructuur wordt vooral bepaald door de oude eikenlaan die de Kieftendijk begeleidt. De resterende wegbeplanting bestaat uit meer los geplaatste jonge beplantingen. Rietmolen heeft een dorpsplan gemaakt (2019). Hierin is ook de wens uitgesproken over het vergroenen van het aanzicht van het dorp en verbeteren van de landschappelijke kwaliteit. In 2021 is het dorp samen met Stichting Landschapsbeheer Gelderland gestart met het project Levend Landschap Rietmolen. Ook de gemeente is hier bij betrokken. De N315 is onlangs heringericht, met een nieuwe rotonde als entree voor Rietmolen. Deze is ingericht op initiatief van het dorp met een groot waterrad van een watermolen, verwijzend naar de watermolen die voor 1800 bij Rietmolen stond.
44
Groenstructuurplan 2024-2033 Structuurgebieden
Situatie 30% groen in Rietmolen Rietmolen heeft meer dan 30% groen. Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Rietmolen zijn: locatie Entree Pastoor v. Everdingenstraat (zuid)
Pastoor v. Everdingenstraat (noord)
Dorpsrand Olland en De Mölle (noord- en westkant)
45
De nieuwe rotonde is een karakteristieke entree richting het dorp. Langs de weg meer kleur en biodiversiteit realiseren, oa met bloemrijk gras (vanuit Levend Landschap). De weg heeft een stenig karakter. Door de parkeerplaats van de sportvelden meer te omringen met groen, kan de sfeer van deze weg worden verbeterd en het stenige karakter worden verzacht. De openheid naar het landschap die er op meerder plekken is, behouden. Dit deel aan de noordkant van de beek loopt als een slinger door het dorp. Er is veel ruimte, maar weinig bomen en groen, en de weg heeft een stenig karkater. Het is wenselijk om hier de weg te vergroenen. Daarbij kan het slingerende karakter verder worden versterkt. Het dorp is hier goed zichtbaar vanuit het landschap. De overgang is vrij abrupt. De strook is op de meeste plekken breed, wat kansen geeft om beplanting aan te brengen. Hier kunnen bomen en/of struweel geplant worden met gebiedseigen soorten. De hele strook tot de sloot kan ecologisch beheerd worden en zo een goede functie hebben voor flora en fauna. Door de strook zijn nu al doorsteken richting een wandelpad richting landelijk gebied. In overleg met bewoners
Groenstructuurplan 2024-2033
Dorpsrand oostkant Entree Sint Isodorushoeveweg
Entree Groothuizenweg Entree Kieftendijk
Kruising bij de brug
Begraafplaats
gebied inrichten als afronding van de nieuwbouw. Een mooie overgang van dorp naar landschap door een houtwal langs de dorpsrand. Deze houtwal als dorpsrand behouden. Vanaf de weg zie je het dorp goed liggen, de weg snijdt als het ware door de akker heen en aan beide zijden van de weg liggen steilranden. Dit deel van de weg moet open blijven, dus geen beplanting toestaan langs dit deel van de weg Fraaie waardevolle overgang van het landschap naar het dorp. Bij entree het zicht op de kerktoren behouden. De Kieftendijk is een oude ontginningsas, met waardevolle laanbeplanting. Vanuit het landschap is er een abrupte overgang naar het dorp, met een dicht bebouwingslint. De dubbele rij eiken langs de weg verbinden landschap en dorp. De bomen aan de dorpszijde staan in verharding, en de bermen zijn geheel verhard. Door te ontstenen en te vergroenen kan een rustiger en groener beeld worden gerealiseerd. Parkeervoorzieningen kunnen dan bijvoorbeeld in grasstenen worden uitgevoerd. Zo kan ook de infiltratie van regenwater worden verbeterd hier. Markant punt, waar wegen samenkomen en waar je de beek over kan steken. De oude boomstructuur van de Kieftendijk loopt rechtdoor waar er in het verleden een knik in de weg gelegd is. De bomenstructuren van de Everdingenstraat en de Kieftendijk komen hier samen.
De kruising kan opener gemaakt worden en er kunnen heesters worden verwijderd en (bloemrijk) gras aangelegd worden. Enige beplanting bij de waterschapskatjes is wel gewenst. Er is ook een zitplek met een ornament. De R.K. begraafplaats is een belangrijk groenelement in het dorp.
Aantal inwoners en tevredenheid 545 inwoners Rapportcijfer groenvoorzieningen: 7,1 In mijn buurt is voldoende groen: 86%
46
Groenstructuurplan 2024-2033
5.7 Geesteren Kerngegevens Geesteren is een kern in het essenlandschap. De kerk staat als een markant punt in het centrum. Het dorp heeft een kleinschalige landelijke structuur, heeft een landelijke sfeer en een gevarieerde dorpsrand. Geesteren is een typisch esdorp met oude boerderijen langs de essen en een oude kerk met bomen eromheen in het midden. Het dorp heeft een tweedeling die aansluit bij het omliggende landschap: een openstructuur en een bosrijke dichte structuur. Er zijn veel openruimtes en het dorp heeft een groene uitstraling., met beeldbepalende bomen. In de kern staan verspreid fraaie beeldbepalende bomen zoals oude eiken, platanen en linden.
Structuurgebieden
Situatie 30% groen Geesteren heeft meer dan 30% groen. Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Geesteren zijn: locatie Kerkplein Kruising Pastorieweg-Oude Diepenheimseweg Oude Diepenheimseweg
47
Een belangrijke centrale groene ruimte in de kern van het dorp. Entree in het groen, op kruispunten van wegen waar de overgang is tussen landschap en dorp. Alle beplantingsstructuren lopen door tot aan de kruising. Net buiten de kern, ligt de Oude Diepenheimseweg. Aan deze weg liggen 2 begraafplaatsen, Vrijheidsbos (gedenkbos), sportcomplex en scouting. Dit in een fraaie omgeving met bos en oude bomen. Waar nodig bomenlaan herstellen, en open houden van de bermen
Groenstructuurplan 2024-2033
Vijfsprong Keistraat Morsweg
Esweg
Meiweg Plantsoen DorpsstraatEsweg Keistraat hoek Maaldrinkstraat Wegen vanuit het landschap algemeen Blauwe Torenweg
Rotmansdijk Begraafplaatsen Sportcomplex Open plekken in de kern
zodat zicht blijft naar het landschap. Aan de zuidkant van het dorp is een vijfsprong, die een entree van het dorp vormt. Het is een cultuurhistorisch belangrijk punt. Alle beplantingsstructuren lopen door tot de kruising. Belangrijk is om de kruising open te houden Entree van het dorp vanuit de noordkant. Kenmerkend is de openheid vanaf de es naar het dorp. De bomenrij begint bij de bebouwing. Op de kruising is een restaurant met terras, en leibomen. Ten noorden van de kern ligt een fraai gebied met water, wandelpaden, en aandacht voor flora en fauna. Sculptuur, oude boom en zitgelegenheid. Groene speel- en ontmoetingsplek, met schaduw van fraaie bomen. Aan de noordwestzijde van het dorp zijn de wegen zonder beplanting, passend bij de openheid van de es. De zuidoostzijde heeft wegen met bomenlanen, passend bij de dichtere bosomgeving. Dit is een klinkerweg zonder enige beplanting. Langs de noordwestrand (dorpszijde)tot aan het Rosbach zou wat meer beplanting (struweel) wenselijk zijn, om zo een intiemere sfeer te krijgen passend bij het landschap. De ruimte hiervoor is echter heel beperkt, door de aanwezige sloten. Oude structuur van boombeplanting handhaven en zonodig aanvullen.
Landschappelijke omlijsting behouden Natuurlijke singels van struweel en bosplantsoen versterken Behouden van deze plekken, en de overgangen naar het landschap versterken door de randen te voorzien van beplanting waar mogelijk.
Aantal inwoners en tevredenheid 535 inwoners Rapportcijfer groenvoorzieningen: 6,9 In mijn buurt is voldoende groen: 89%
48
Groenstructuurplan 2024-2033
5.8 Rekken Kerngegevens Rekken ligt dicht bij de Duitse grens. Bij Rekken stroomt vanuit Duitsland de Berkel Berkelland binnen. Het dorp bestaat uit twee delen die door de Berkel van elkaar zijn gescheiden. Het zuidelijk deel van Rekken, ook wel ‘ ’t Kip’ genoemd, bestaat voornamelijk uit lintbebouwing langs de Rekkenseweg. Het noordelijke deel omvat het op een natuurlijke verhoging gelegen oude dorpsgebied. De plek rondom de protestantse kerk en de oude school is nog altijd herkenbaar als de oude dorpskern. Een echt centrum wordt hierdoor echter niet gevormd. Typerend voor het dorp is ook de molen die in het zuidelijk deel van de kern staat. In Rekken is de gemeenschap hecht. Karakteristiek voor Rekken is het kleinschalige karakter van de bebouwing, en de enigszins versnipperde ligging. De bebouwing van Rekken is nauwelijks op het omringende landschap gericht. Rekken is een kern in het oude hoevenlandschap.
Structuurgebieden
Situatie 30% groen Rekken heeft meer dan 30% groen. Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Rekken zijn: locatie Lindevoort- Hölterweg
49
Tussen de Lindevoort en de Hölterweg is een weide, als overgang naar het omringende landschap. Deze wordt ook gebruikt als evenementenveld, en een deel wordt voor de school gebruikt voor buitenactiviteiten. In samenwerking met het dorp wordt een project opgestart om het veld een meer biodivers en landschappelijk karakter te geven, waarbij medegebruik door school en evenementen mogelijk blijft. De openheid naar het landschap behouden.
Groenstructuurplan 2024-2033
Langs de hele Lindevoort is een strook als wadi ingericht, ten behoeve van infiltratie van water. Naast de Lindevoort ligt ook een bosje, wat het gebied een intiemer geheel maakt. Begraafplaats e.o.
De begraafplaats en het omliggend groengebied, vormen een groot groen vlak, met een sterke relatie naar het landschap. Groengebied naast begraafplaats waardevol voor bewegen, spelen en ontmoeting. De relatie van het groen naar het landschap en naar de rest van het dorp kan nog verder versterkt worden
Molen
De veldjes bij de molen gelden als zeer waardevol voor de groenstructuur van het dorp en de relatie met het landschap. Zicht op de molen vrij houden vanaf de Rekkenseweg. Openheid en zicht op het landschap vanaf de weg behouden. Deze strook kan nog versterkt worden wat betreft landschappelijke uitstraling. Gecultiveerde beplanting verwijderen en omvormen naar bloemrijk gras. De Rekkenseweg is een hoofdroute langs lintbebouwing, hier is weinig openbaar groen. Ter hoogte van de sportvelden, bij de Berkel buigt de weg, hier zijn grote groengebieden, met bos tussen water en weg, en de sportvelden.
Woerden
Rekkenseweg en sportveld
Aantal inwoners en tevredenheid 435 inw (bebouwde kom) Rapportcijfer groenvoorzieningen: 7,3 In mijn buurt is voldoende groen: 98%
50
Groenstructuurplan 2024-2033
5.9 Haarlo Kerngegevens Haarlo ligt centraal in de gemeente Berkelland. Het is een kerkdorp dat aan de rivier de Berkel tussen Borculo en Eibergen ligt. Haarlo wordt omgeven door mooie natuur (essen en coulissenlandschap) met als hoogtepunt landgoed ’t Wolink aan de zuidkant. De achtkantige kerk is een markante plek. Dit is een rijksmonument en wordt in de volksmond de Kluntjespot (suikerpot) genoemd. Haarlo heeft een actief sociaal leven en een hechte gemeenschap. Dit heeft ertoe geleid dat in 2008 het kulturhus ‘t Stieltjen is geopend. In de kern is een aantal bedrijven gevestigd. Haarlo ligt op de grens tussen beekweidelandschap en hoevenlandschap. De ruggengraat wordt gevormd door de Borculoseweg welke overgaat in de Eibergseweg. Het straatbeeld wordt gekenmerkt door de met name originele bebouwing. Hier en daar in de kern staat nog een oude boerderij en ook de kleine essen zijn op sommige plaatsen direct aan de rand van de kern terug te vinden.
Structuurgebieden
Situatie 30% groen Haarlo heeft meer dan 30% groen. Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Haarlo zijn: locatie
51
Groenstructuurplan 2024-2033 Entree Borculoseweg en rand langs De Pas
BorculosewegEibergseweg
Entree Eibergseweg
Entree dorp HaarlosesteegScholteweg
Entree Wolinkweg
Protestantse kerk
Voshaarweg-Willem Sluyterweg
52
Vanaf de Borculoseweg rijd je geleidelijk het dorp in, de overgang van het landschap naar het dorp is subtiel door de beplantingen langs deze weg en de Voshaarweg. De rand langs de Pas zou nog wat verzacht kunnen worden met wat landschappelijk groen, met hiertussen doorkijken naar het landschap. Deze weg is een doorgaande weg. Het is de hoofdstraat van het dorp met een karakteristieke lintbebouwing uit verschillende periodes. De groenstructuur wordt gevormd door tuinen, de laanstructuur van oude eiken. Om het landschappelijke en dorpse karakter te houden, voornamelijk werken met gras, en hagen. Langs de Borculoseweg de open plekken bij de essen, open houden. De overgang naar het dorp is ook hier geleidelijk, door de boombeplanting langs de weg en het vele aanwezige groen aan deze kant van het dorp. De entree is verbijzonderd met een blokhaag. Vanaf de Haarlosesteeg is er een waardevolle overgang van landschap naar dorp. De brug vormt de entree naar het dorp. Langs het water geeft de hogere boombeplanting een mooie omlijsting. Langs de Haarlosesteeg is er een landschappelijke sfeer, met het gras en de oudere boombeplanting. Deze behouden. Het is de oude toegangsweg tot het dorp, met oude bomenrijen en singels. Langs de Haarloseweg liggen de sportvelden. Er zijn mooie vergezichten over de omliggende essen. Dit beeld behouden en de essen open houden.
De Haarlosesteeg gaat over in de Scholteweg, die aan twee kanten beplant is met eiken. Vanaf de Wolinkweg is de overgang van landschap naar dorp erg fraai en de overgang is geleidelijk. De entree van het dorp wordt hier gemarkeerd door het nieuwe dorpshuis, de begraafplaats en de kerk. De weg is beplant met een laanbeplanting van eiken die doorloopt tot aan de kruising met de Borculoseweg. De waardevolle eikenbeplanting behouden en de bermen vrij houden van beplanting. Rondom het dorpshuis zou nog wat meer beplanting kunnen worden aangebracht. Rond de kerk aan de Wolinkweg ligt een bosje waar een laan aan grenst. Dit terrein is van stichting oude Gelderse kerken Voor de kerk ligt er naar de weg toe een grasveld, van de gemeente. Aan de westkant van de kerk ligt de gemeentelijke begraafplaats in het bos. Het gebied rond de kerk is een historisch waardevol en voor het dorp belangrijke plek. De heldere structuur van de laan, het bos en de ‘tuin’ behouden en indien mogelijk versterken. Het zicht van de Wolinkweg op de kerk vrij maken/houden. Voshaarweg: een weg aan de rand van het dorp grenzend aan kleine essen met een fraai uitzicht
Groenstructuurplan 2024-2033 hierop. De akkers liggen hoger en naar de weg toe bevindt zich langs een groot gedeelte van de weg een steilrand. De weg is beplant met platanen, die zijn gekandelaberd. Onlangs bij een renovatie zijn de platanen gehandhaafd. In deze berm geen beplanting planten, maar open houden. Wanneer vervanging van de bomen aan de orde komt, deze vervangen voor een soort die meer past in het landschap.
Dorpsrand noord (Berkel)
Dorpsranden zuid
Het Kossink
Centrale plein
Begraafplaats Sportcomplex
Erve Veldink
Willem Sluyterweg: Op de hoek met de Wolinkweg is een groot speelveld. Openheid naar erve Veldink waarborgen, geen onderbeplanting, of alleen lage beplanting. Het dorp is niet meer op de Berkel gericht terwijl het ooit ontstaan is aan de Berkel. De Berkel is gekanaliseerd en het dorp is georiënteerd op de Borculose- en Eibergseweg. De rand van het dorp aan de Berkel bestaat uit tuinen, groene erfafscheidingen en bosschages. Waar mogelijk de relatie met de Berkel versterken door het landschap het dorp in te ‘trekken’, en zicht op de Berkel te creëren als dat mogelijk is. De zuidelijke rand bestaat ui Erve Veldink, de begraafplaats en de ruimte rond de NH kerk en de laanstructuur tussen Wolinkweg en Borculoseeweg. De randen van het dorp zijn waardevol en dienen behouden te blijven. Rand van het dorp met een ‘venster’ naar het landschap. De openheid naar de Berkel toe handhavn. Langs de rand van het Kossink staan gecultiveerde boompjes en beplantingen die geadopteerd zijn door de inwoners. Voor een mooiere relatie met het landschap zou een landschappelijker inrichting met gras beter passen. De parkeerplaats bij Prinsen, centraal in het dorp, is erg stenig. Tussen het plein en Het Kossink zal woningbouw plaats gaan vinden. Daarbij is het een kans om het plein verder te vergroenen. Aan de Wolinkweg. Handhaven groene omkadering, deze zorgt voor een verankering in de omgeving.
Aan de overzijde van de Berkel. Aan de landschapszijde de natuurlijke singels van struweel en bosplantsoen versterken zodat de plek verankering blijft houden in zijn omgeving. Erve Veldink is een boerderij met een geschiedenis die teruggaat tot de 14e eeuw.De lanen en het bos zijn waardevolle structuurbepalende groenelementen voor het dorp.
Aantal inwoners en tevredenheid 315 inwoners Rapportcijfer groenvoorzieningen: 7,6 In mijn buurt is voldoende groen: 100%
53
Groenstructuurplan 2024-2033
5.10 Gelselaar Kerngegevens Gelselaar is een kern in het essenlandschap. Centraal in het dorp staat de kerk met fraai groen. De openheid van het essenlandschap, de landelijke sfeer in het dorp met een kleinschalige structuur geeft Gelselaar een fraaie uitstraling. Het dorp is ontstaan als agrarische nederzetting waarvan de geschiedenis in ieder geval teruggaat tot in de 13e eeuw. Waarschijnlijk betrof het toen een aantal boerderijen die in een krans om de es heen lagen. In 2013 is Gelselaar aangewezen als ‘beschermd dorpsgezicht’ op grond van de monumentenwet. De beschermde status is gekoppeld aan de totale bebouwing en opbouw van het dorp. Ook de nieuwbouwlocaties in Gelselaar vallen onder het beschermd gebied met dezelfde randvoorwaarden. De grote waarde van het feit, dat de kern Gelselaar is aangewezen ligt in de afleesbaarheid van het ontwikkelingsproces van een laatmiddeleeuws brinkdorp naar een “moderne” agrarische nederzetting in het begin van de 20ste eeuw. Verschillende sporen uit het ontwikkelingsproces zijn bepalend voor de huidige verschijningsvorm. Deze sporen zijn er op alle schaalniveaus: in de landschappelijke en stedenbouwkundige hoofdstructuur, de relatie tussen dorp en essencomplex, in het bebouwingsbeeld, in de vormgeving en inrichting van privé-erven, in perceelgrenzen, oude paden en landschappelijke elementen.
Bijzonder is dat Gelselaar haar eigen, oorspronkelijke en zelfstandige karakter, van een agrarische nederzetting met bijbehorende landerijen, heeft behouden. Rondom de kerk staan markante oude linden. Bij het kruispunt Dorpsstraat/ Pastorieweg is een restant van een oude brink te vinden. Er is nog veel karakteristieke erfbeplanting met fruit- en inheemse boomsoorten. In Gelselaar is in 2015 een dorpsvisie opgesteld door het dorp. In 2019-2021 heeft een renovatie plaatsgevonden van het openbaar gebied in een groot deel van het dorp. Het dorp wordt ook wel ‘het ganzendorp’ genoemd, omdat hier vroeger veel ganzen werden gehouden op het laag gelegen, moerassig broekland.
Structuurgebieden
54
Groenstructuurplan 2024-2033
Situatie 30% groen Gelselaar heeft meer dan 30% groen. Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Gelselaar zijn: locatie Van Bevervoordestraat
Diepenheimseweg
Entree Pierinkdijk-kruising Diepenheimseweg
Entree Geesterseweg Park SchoolstraatDiepenheimseweg Plantsoen Pastorieweg-Van Bevervoordestraat =’Ganzenplantsoen’ Kerkplein Driessenweg
Veldjes Dorpsstraat Begraafplaats Sportcomplex Woltersdijk
Fraaie geleidelijke overgang en entree van landschap naar dorp. Doorgaande weg (hoofdstraat) door het dorp, met karakteristieke lintbebouwing uit verschillende periodes. De groenstructuur wordt gevormd door het ensemble van tuinen, met voornamelijk hagen en leilindes voor de boerderijen. Doorgaande weg door het dorp. Geleidelijke overgang en entree van landschap naar dorp. De Diepenheimseweg is een oude weg met karakteristieke lintbebouwing van boerderijen en woonhuizen uit verschillende periodes. De groenstructuur bestaat uit hagen van de tuinen, en erfbeplanting. De open plekken behouden met zicht op het landschap. De Pierinkdijk is een smalle weg met een bomenrij en bosjes. Aan de Pierinkdijk is ook de begraafplaats gelegen, vlak buiten de kom. De kruising met de Diepenheimseweg vormt de entree van het dorp. Van oudsher een belangrijke kruising. De markering wordt grotendeels gevormd door het markante gebouw op de hoek van de Pierinkdijk en het plantsoen met kunstwerk. Vanuit zuidelijke richting het dorp in, gaat deze weg over in Dorpsstraat en Diepenheimseweg Op de hoek is recent een parkje ingericht, met groen, paden, en mogelijkheden voor spelen en ontmoeten. Een klein plantsoen met een sculptuur van ganzen, tegenover de basisschool. Markant punt. Historisch waardevolle plek.
Smalle paadjes omringd door hagen lopen vanaf de kerk het dorp in, deze zijn in eigendom van de gemeente. De ruimte rondom de kerk is in eigendom van de Protestantse gemeente. In het dorp zijn open ruimtes die cultuurhistorisch waardevol zijn. Eigendom is niet van de gemeente. Aan de Pierinkdijk, buiten de bebouwde kom. Handhaven groene omkadering. Aan de westkant van het dorp. Aan de landschapszijde de singels van struweel en bosplantsoen behouden en zo mogelijk versterken. Waardevolle plek net buiten de kom, met een poel en landschappelijke inrichting. Het wordt beheerd op een wijze die flora en fauna bevordert.
Aantal inwoners en tevredenheid 290 inwoners Rapportcijfer groenvoorzieningen: 6,9 In mijn buurt is voldoende groen: 89 %
55
Groenstructuurplan 2024-2033
5.11 Noordijk Kerngegevens Oorspronkelijk is Noordijk als een soort overloop van de Needse es uit een kranshoeve ontstaan. Later heeft het zich meer ontwikkeld tot een kleine kern. Door de eeuwen heen is hier weinig veranderd. De kern van Noordijk bestaat uit een aantal bij elkaar komende historische wegen met daarlangs karakteristieke lintbebouwingen. Een echt centrum is er niet te onderscheiden. De plek waar de school en het dorpshuis de ‘Oale Schole’ staan zou als zodanig kunnen worden gezien. Verdere bebouwing ligt verspreid langs de oude wegen. Het agrarische verleden is nog goed zichtbaar en in het dorp zijn nog steeds enkele weilanden te vinden. De overgang naar het buitengebied is door de wegbeplantingen zeer geleidelijk. Noordijk is van oorsprong een agrarisch dorp met daarnaast werkgelegenheid in de daken steenfabrieken. Noordijk kent twee grotere gebieden van aaneengesloten natuur. Het Noordijkerveld en de Needse berg. Het dorpje heeft geen kerk. De kern kent een actief verenigingsleven. Noordijk wil een goede woon- en werkplek blijven met een voldoende veilige dorpskern. Met als kernpunten de school en het dorpshuis. Noordijk ligt in het oude hoevenlandschap, op de overgang naar het essenlandschap. Het dorp ligt half rondom een es. Het dorp is verweven met het landschap.
Structuurgebieden
Situatie 30% groen Noordijk heeft meer dan 30% groen.
56
Groenstructuurplan 2024-2033 Hoofdgroenstructuur De belangrijkste onderdelen van de hoofdgroenstructuur in Noordijk zijn: locatie Haardijk driesprong G.L. Rutgersweg
Schoolweg
Schoolweg laan
Geerdinkweg
Hilversweg
Haardijk
Sportcomplex Centrale es (Schoolweg)
Ruimtes tussen Schoolweg en
57
Historisch kruispunt van drie wegen gemarkeerd door een grasveldje met enkele bomen. Deze waardevolle structuur behouden. Van deze weg is er een fraaie overgang van landschap naar dorp. De boombeplanting van eiken stopt waar het dorp begint. Het is een historische weg en de hoofdweg van Noordijk. De tuinen leveren een groen beeld aan de ene zijde. Er zijn vergezichten het omringende landschap in. Langs de weg staat een boombeplanting van lindes. De bermen zoveel mogelijk extensief beheren om het landschappelijk beeld te versterken. De entree wordt gemarkeerd door een verharde strook met bloembakken. Deze zijn op initiatief van de inwoners geplaatst en worden door inwoners onderhouden. Historische weg rond de es met een lintbebouwing. Vanaf de weg een weids uitzicht op de es. Langs de weg staat boombeplanting. De boombeplanting behouden en de bermen vrij houden van onderbeplanting en extensief beheren. Oude laan langs het vroegere spoor en station. De laan als historische lijn behouden en zicht behouden vanaf de laan naar de es, door de bermen open te houden. Historische weg met oude boerderijen erlangs. Vanaf de weg is er ruim zicht op de omgeving. De groenstructuur wordt gevormd door de erfbeplantingen en enkele bomen. De weg is op een enkele boom na niet beplant maar heeft enkel grasbermen. Dit beeld behouden en de bermen open houden. Oude smalle weg met lintbebouwing.
De weg heeft een sterke groene uitstraling. Langs deze weg is een woonwijkje. Het groene beeld van de Hilversweg bestaat vooral door de tuinen met hagen den de bomenbeplanting van eiken in de bermen. Dit beeld zoveel mogelijk behouden. Historische weg met oude boerderijen er langs. Vanaf de weg is er ruim zicht op de omgeving. De groenstructuur wordt gevormd door een boombeplanting langs de weg. Deze structuur behouden, bermen vrij houden van beplanting. Het sportveld ligt langs de rand van de kern, en is omgeven door singels. Dit geeft een goede overgang naar het landschap. Het dorp is rond de es ontstaan. De es vormt de centrale landschappelijke ruimte, en historisch waardevol. De es is niet in gemeente-eigendom, maar waar mogelijk moet zicht op de open es behouden worden. Waardevolle open ruimtes, belangrijk voor de structuur van het dorp
Groenstructuurplan 2024-2033 Geerdinkweg/Waninkdijk Dorpsplein bij dorpshuis en school
Belangrijk voor ontmoeting, spelen en verenigingsleven. Grotendeels in eigendom en beheer van school/dorpshuis.
Aantal inwoners en tevredenheid 215 inwoners Rapportcijfer groenvoorzieningen: 7,1 In mijn buurt is voldoende groen: 86%
58
Groenstructuurplan 2024-2033 Gebruikte cijfers per wijk of kern uit de analyse wijk- en kerngericht werken: Rapportcijfer groenvoorzieningen: AWLO 2018 In mijn buurt is voldoende groen: Burgerpeiling 2019 Bron percentage groen per wijk: dashboard Datalab GO
Figuur 9: kaart Ontwerp Omgevingsvisie (2023)
59