Bijlage 1 - Rapportage Binnensport Eibergen beweegt mee!
Tekst van het document
25.760
€
27.010 €
26.500
per m2
€
10
€
10 €
10
€
10 €
Energie
€
55.011
€
30.800 €
24.472
€
31.899 €
per m2
€
12
€
12 €
10
€
12 €
10
€
13.974
€
7.824 €
7.728
€
8.103 €
7.950
€
3
€
3 €
3
€
3 €
€ €
643.091 227.357
€ €
307.196 € 124.688 €
322.654 114.632
€ €
347.335 € 129.135 €
Overig (belasting, verzekering etc) per m2
Jaarlijkse lasten incl kapitaallasten Jaarlijkse lasten excl kapitaallasten
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
10 kengetal
25.175
3 stelpost
361.639 117.925
31
Omdat ENG alleen mogelijk wordt geacht bij nieuwbouw (scenario 1B en 2B) is ENG alleen voor die scenario’s financieel uitgewerkt.
Uitwerking ENG Scenario 0 | 1 | 2 Omvang (bvo) Eenmalige kosten Bouwkosten
Consolideren Scenario 0
Sport Scenario 1A
4.658 m2 nvt
2.608 m2 nvt
per m2
Investeringslasten per m2
Jaarlijkse kosten Kapitaallasten Onderhoud per m2
Schoonmaak
Sport + verbinding 't Spieker Scenario 2A Scenario 2B
Scenario 1B
2.576 m2 €
5.442.520
€
2.051
2.701 m2 nvt
2.650 m2 €
6.442.520
€
2.431
€
8.398.260
€
9.797.260
€
3.260
€
3.697
€ €
214.262 69.552
€ €
249.954 71.550
€
27
€
27
€
25.760
€
26.500
per m2
€
10
€
Energie
€
10.046
€
per m2
€
3,90
€
4,10
€
7.728
€
7.950
€
3
€
€ €
327.348 113.086
Overig (belasting, verzekering etc) per m2
Totaal exploitatie incl kapitaallasten Totaal exploitatie excl kapitaallasten
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
10 kengetal
10.865
3 stelpost
366.819 116.865
Afboeken huidige huisvesting De boekwaarden van de huidige gebouwen van De Rekstok en De Pickerhal moeten afgeboekt worden als sloop plaatsvindt. Het gaat om: •
De Rekstok: € 42.461,33
•
De Pickerhal € 47.704,40 (Dit betreft de investering in uitbreiding van de kantine. Het afboeken van deze boekwaarde is enkel relevant als de kantine wordt gesloopt/ vervangen)
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
32
Bijkomende kosten (indicatie) Aansluitend bij het verbeteren van de ruimtelijke omgeving zijn voor de volledigheid ook deze eenmalige investeringslasten geraamd: •
Verrijken buitenomgeving: € 250.000,- (stelpost) In dit stadium is het lastig om een raming te geven voor de extra kwaliteit van de buitenruimte. Daarom is dit ook nadrukkelijk een stelpost. Dit hangt mede samen met het programma van de buitenruimte (denk ook aan wandelpaden, parkeerplaatsen en groen) en de omvang voor de buitensport activiteiten.
•
Tijdelijke huisvesting : € 200,- /m2 / jaar + 50,- /m2 voor op- en afbouwen (stelpost)
NB. Deze lijst is niet limitatief.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
33
6.2 JAARLIJKSE INKOMSTEN EN POTENTIËLE
De structurele huur betreft de huur van de klokuurvergoeding van het
EENMALIGE DEKKING
jaarbasis (20196):
Jaarlijkse inkomsten
onderwijs, de groepslessen, trainingen en wedstrijden. Deze bedragen5 op •
De Pickerhal: € 67.605,-
(€ 71.753.906,- incl. indexatie)
•
Gymzaal De Rekstok: € 10.180,-
(€ 10.805,- incl. indexatie)
Er zijn 3 bronnen van inkomsten voor de gemeente van een De huurinkomsten zullen ten opzichte van 2019 (2021 is niet representatief
sportvoorziening:
i.v.m. corona) geïndexeerd worden met 1,5%. 1. Klokuurvergoeding Voor het bewegingsonderwijs zijn er via het Gemeentefonds gelden
NB. Bij scenario 1 en 2 wordt de klokuurvergoeding van De Rekstok volledig
beschikbaar middels de ‘klokuurvergoeding’. Deze bestaan uit een vast
toegekend bij de inkomsten van De Pickerhal. Voor de huurinkomsten van
bedrag en een variabel bedrag.
verenigingen wordt 50% van de huurinkomsten van De Rekstok
•
toegeschreven aan vernieuwde De Pickerhal en 50% aan de gymzaal bij ’t
Het vaste bedrag is per gymzaal/ zaaldeel en bedraagt € 3.540,o
Een gymzaal/ zaaldeel kan voor 26 klokuren per week worden
Simmelink (buiten beschouwing van dit onderzoek).
ingeroosterd voor bewegingsonderwijs. •
Het variabele bedrag is per klokuur bewegingsonderwijs en bedraagt €
2b. Incidentele huur
625,- per klokuur gymnastiek.
Daarnaast kan de sporthal gebruikt worden voor evenementen voor het
o ➢
NB. De klokuurvergoeding is voor de groepen 3 tot en met 8.
dorp, en ook particulieren kunnen een zaal(deel) huren. Daarvoor ontvangt
In het overzicht worden de uren van IKC Het Simmelink buiten
de gemeente ook huurinkomsten. Deze zijn verwaarloosbaar in deze fase
beschouwing gelaten.
van het onderzoek. 3. Horeca De gemeente Berkelland heeft geen inkomsten aan de horeca. Om die reden wordt deze post ook niet opgenomen in het exploitatieoverzicht.
2. Huurinkomsten 2a. Structurele huur
Eindrapportage november 2021
5 Gebaseerd op reserveringssysteem AMIS
6 Referentiejaar is 2019 (2020 is i.v.m. corona niet representatief)
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
34
Inkomsten Scenario 0 | 1 | 2 Omvang (bvo) Inkomsten De Pickerhal
Autonoom Scenario 0
Basishal Scenario 1A Scenario 1B
4.658 m2
Basishal plus Scenario 2A Scenario 2B
2.608 m2
2.576 m2
2.701 m2
2.650 m2
€
87.481 €
102.048 €
102.048 €
102.048 €
102.048
Bewegingsonderwijs - vast bedrag
€
3.540 €
7.080 €
7.080 €
7.080 €
7.080
Bewegingsonderwijs - obv klokuren (26 uur)
€
12.188 €
17.813 €
17.813 €
17.813 €
17.813
Huurinkomsten
€
71.753 €
77.156 €
77.156 €
77.156 €
77.156
€
19.970 nvt
Gymzaal De Rekstok Bewegingsonderwijs - vast bedrag
€
3.540
Bewegingsonderwijs - obv klokuren (12 uur)
€
5.625
Huurinkomsten
€
10.805
Totaal
€
107.451 €
Uitwerking BENG Scenario 0 | 1 | 2 Omvang (bvo)
Consolideren Scenario 0
nvt
102.048 €
nvt
102.048 €
Sport Scenario 1A
Scenario 1B
nvt
102.048 €
102.048
Sport + verbinding 't Spieker Scenario 2A Scenario 2B
4.658 m2
2.608 m2
2.576 m2
2.701 m2
2.650 m2
Totaal exploitatie incl kapitaallasten Totaal exploitatie excl kapitaallasten
€ €
643.091 € 227.357 €
307.196 € 124.688 €
317.502 € 109.480 €
347.335 € 129.135 €
361.639 117.925
Totaal inkomsten
€
72.415 €
83.455 €
89.292 €
83.455 €
89.292
Exploitatie tekort incl kapitaallasten Exploitatie tekort excl kapitaallasten
€ €
-570.676 € -154.942 €
-223.741 € -41.233 €
-228.210 € -20.188 €
-263.880 € -45.680 €
-272.347 -28.633
In alle voorliggende scenario’s zal er een exploitatietekort zijn, zie bovenstaande tabel. Ook in de huidige situatie is er een structureel exploitatietekort, exclusief kapitaalasten.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
35
Vanuit de overheid zijn verschillende subsidies beschikbaar voor het realiseren van maatschappelijke accommodaties ten behoeve van sport, welzijn, duurzaamheid en gezondheid. Via de SPUK-regeling kan tot 17,5% gesubsidieerd worden van de investering. Dit kan oplopen van € 0,7 miljoen tot € 2,0 miljoen, afhankelijk van te realiseren scenario. Indien een stichting eigenaar wordt van de huisvesting, dan kan er een beroep gedaan worden op de BOSA. Kosten voor de bouw en het onderhoud van een sportaccommodatie en voor de aanschaf van sportmaterialen zijn subsidiabel. Deze kosten (incl. btw) komen in aanmerking voor 20% subsidie. Daarnaast kan er een beroep worden gedaan op een aanvullende subsidie voor energiebesparing, toegankelijkheid, circulariteit, klimaatadaptatie en maatregelen veiligheidsbeleving voor 10%. Zowel de SPUK als de BOSA regeling zijn gegarandeerd tot 2023. Daarna is de verwachting dat de regelingen doorgaan blijven vinden. Echter, de vorm en de omvang van de subsidies zijn niet bekend. Daarom worden opbrengsten uit een van deze regelingen niet meegerekend in dit haalbaarheidsonderzoek.
Daarnaast zijn er diverse projectgebonden subsidies vanuit het Rijk, via de Potentiële dekkingen eenmalige kosten
Provincie, gemeente of andere initiatieven. Deze worden meestal
Er zijn mogelijkheden om de investeringslasten te reduceren, middels
opgevraagd/ onderzocht zodra het project gedefinieerd is, zodat er wordt
subsidie en/of herontwikkeling van de vrijkomende locaties.
gerekend met de actuele potentiële subsidies.
1.
2.
Subsidie
Eindrapportage november 2021
Woningbouwontwikkeling
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
36
Wanneer De Pickerhal (deels) wordt afgestoten kan mogelijk een deel van deze locatie beschikbaar vrijkomen voor het ontwikkelen van een woningbouwprogramma. Er is in deze fase geen toets geweest bij de gemeente of deze behoefte er ligt en of eventuele opbrengsten van de woningbouwontwikkeling ten gunste komen aan dit project. Wanneer De Rekstok wordt gesloopt, komt ook hier grond vrij. Echter, dit kavel is volledig ingebouwd tussen de achtertuinen van woningen en het schoolplein van basisschool IKC Op d’n Esch. Dat maakt deze locatie minder aantrekkelijk voor woningbouwontwikkeling.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
37
7. DUIDING SCENARIO’S O.B.V. 4.
CRITERIA
Bijdragen aan stedenbouwkundige kwaliteit Pickerhal/ ’t Spieker
Het exterieur van De Pickerhal krijgt een vriendelijker en toegankelijkere uitstraling. Indien de buitenruimte wordt meegenomen in de opgave,
Zoals in hoofdstuk 4/5 beschreven worden de scenario’s geduid op een
waarbij er aandacht is voor routing, sport en verblijven, zal dit leiden tot een
vijftal criteria. Onderstaande alinea’s duiden de 5 verschillende criteria per
positieve impuls van het (centrum-)gebied. Het bouwvolume wordt kleiner
scenario.
doordat deel sporthal DEF afgestoten wordt. Dit zal een vriendelijkere
Scenario 1A – concentreren sport – Renovatie
uitstraling geven aan de omgeving.
1.
5.
Flexibel meebewegen met toekomstige ontwikkelingen
Draagvlak onder gebruikers en omwonenden
De gerenoveerde sporthal (deel ABC) biedt samen met gymzaal IKC
Hiervoor dienen de gebruikers en omwonenden in een volgende fase
Simmelink ruimte voor alle binnensportactiviteiten, zowel voor het
(verder) geconsulteerd te worden. De reactie van de klankbordgroep in
onderwijs als voor de verenigingen. Er is voldoende ruimte voor enige groei
deze fase is (samengevat) als volgt: dit scenario heeft niet de voorkeur. Er
en doorontwikkeling van de sportactiviteiten.
zijn zorgen over de continuïteit van bepaalde sporttakken, zoals de volleybal in verband met het niet meer voldoen aan de vrije hoogte (door extra
2.
Gezonde toekomstbestendige exploitatie
ventilatiekanalen). Het onderwijs verwacht dat bij renovatie kansen voor
Doordat het deel sporthal DEF en de gymzaal De Rekstok worden
een nieuwe sportmogelijkheden onvoldoende benut kunnen worden. De
afgestoten worden de exploitatielaten verlaagd (geldt voor elk scenario). De
klankbordgroep geeft aan dat het niet kunnen realiseren van ENG een
bezetting van de sportzalen zal in de toekomst verbeteren, waardoor de
gemiste kans zou zijn wat betreft klimaatdoelstellingen en
exploitatie gezond wordt. Omdat gebruik wordt gemaakt van de huidige
toekomstbestendigheid van de voorziening. Ook zijn er zorgen over de
structuur, zal de omvang van de sporthal niet maximaal efficiënt zijn,
continuïteit van de competities tijdens de bouwfase.
waardoor de exploitatielasten iets hoger zijn dan bij nieuwbouw. 3.
Bijdragen aan ontmoeting en verbinding
Scenario 1B – concentreren sport – Nieuwbouw
De sporthal zal mede dankzij een efficiëntere bezetting bijdragen aan meer ontmoeting. Meer sporters kunnen elkaar ontmoeten. Ook de kantine zal een nieuw impuls krijgen als ontmoetingsruimte. De entree wordt aantrekkelijker, waardoor het prettiger vertoeven zal zijn.
Eindrapportage november 2021
1.
Flexibel meebewegen met toekomstige ontwikkelingen
De nieuwbouw sporthal (deel ABC) biedt samen met gymzaal IKC Simmelink ruimte voor alle binnensportactiviteiten, zowel voor het onderwijs als voor
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
38
de verenigingen. Er is voldoende ruimte voor enige groei en
5.
Draagvlak onder gebruikers en omwonenden
doorontwikkeling van de sportactiviteiten. Dankzij de nieuwbouw kan het
Hiervoor dienen de gebruikers en omwonenden in een volgende fase
ontwerp kan het ontwerp optimaal aansluiten bij de behoeften van de
(verder) geconsulteerd te worden. De reactie van de klankbordgroep in
gebruikers. Dit vergroot naast het voldoen aan de capaciteit, ook de
deze fase is (samengevat) als volgt: dit scenario wordt positief ontvangen
multifunctionaliteit van de ruimten waardoor er nog beter geanticipeerd kan
door de klankbordgroep, met name wanneer deze ENG uitgevoerd wordt. Er
worden op het meebewegen met toekomstige ontwikkelingen.
worden kansen gezien voor mogelijkheden in het sportaanbod, goede binnenklimaat en akoestiek, verbetering van de relaties tussen ruimten en
2.
Gezonde toekomstbestendige exploitatie
een toegankelijke en uitnodigende kantine. Dit scenario wordt positief
Doordat het deel sporthal DEF en de gymzaal De Rekstok worden
ontvangen voor de continuïteit van de verschillende sporten. Wel zijn er
afgestoten worden de exploitatielaten verlaagd (geldt voor elk scenario). De
vragen over de uitstraling en interactie van het object met de omgeving.
bezetting van de sportzalen zal in de toekomst verbeteren, waardoor de exploitatie gezond wordt. Dankzij de nieuwbouw kan het ontwerp efficiënt worden uitgevoerd waardoor de sportvoorziening compacter zal zijn. Dat
Scenario 2A – concentreren sport en verbinding zorg/cultuur– renovatie
scheelt in exploitatiekosten.
1.
3.
De gerenoveerde sporthal (deel ABC) biedt samen met gymzaal IKC
Bijdragen aan ontmoeting en verbinding
De sporthal zal mede dankzij een efficiëntere bezetting bijdragen aan meer ontmoeting. Meer sporters kunnen elkaar ontmoeten. Het entreegebied kan optimaal uitnodigend worden ontworpen, op een locatie die daar het best passend voor is. De nieuwbouw is niet meer afhankelijk van de huidige structuur, waardoor de kantine/ ontmoetingsruimte een meer centrale plek krijgt. 4.
Flexibel meebewegen met toekomstige ontwikkelingen
Simmelink ruimte voor alle binnensportactiviteiten, zowel voor het onderwijs als voor de verenigingen. Er is voldoende ruimte voor enige groei en doorontwikkeling van de sportactiviteiten. Tussen De Pickerhal en ’t Spieker komt een nieuw entreegebied. Dit nieuwe entreegebied verbindt de verschillende functionaliteiten van ’t Spieker en De Pickerhal, waardoor er een nieuwe dynamiek ontstaat. Door deze ruimte multifunctioneel in te richten, worden de mogelijkheden om mee te bewegen met toekomstige
Bijdragen aan stedenbouwkundige kwaliteit Pickerhal/ ’t Spieker
De nieuwbouw biedt kansen voor het vergroten van de stedenbouwkundige kwaliteit van de directe omgeving Pickerhal/ ’t Spieker. Zowel de plek van de nieuwbouw als de gewenste sfeer en uitstraling liggen nog niet vast. Deze flexibiliteit kan een nieuwe dimensie geven aan het (centrum-)gebied.
Eindrapportage november 2021
ontwikkelingen vergroot. 2.
Gezonde toekomstbestendige exploitatie
Doordat het deel sporthal DEF en de gymzaal De Rekstok worden afgestoten worden de exploitatielaten verlaagd (geldt voor elk scenario).
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
39
De bezetting van de sportzalen zal in de toekomst verbeteren, waardoor de
5.
exploitatie gezond wordt. Omdat gebruik wordt gemaakt van de huidige
Hiervoor dienen de gebruikers en omwonenden in een volgende fase
structuur, zal de omvang van de sporthal niet maximaal efficiënt zijn,
(verder) geconsulteerd te worden. De reactie van de klankbordgroep in
waardoor de exploitatielasten iets hoger zijn dan bij nieuwbouw. Het nieuwe
deze fase is (samengevat) als volgt: voor dit scenario gelden dezelfde
entreegebied zal niet leiden tot significant hogere exploitatielasten,
opmerkingen als bij 1A wat betreft sport. Over de verbinding met ’t Spieker
aangezien de huidige kantine, vergaderruimten en mogelijk een deel van de
wordt verschillend gedacht. De een geeft aan een unieke kans die niet mag
centrale hal worden afgestoten en de functies worden verplaatst naar de
blijven liggen waarbij een combinatie van voorzieningen een verrijking is
nieuwbouw.
voor de locatie. Anderen daarentegen vragen zich af wat de meerwaarde
3.
Draagvlak onder gebruikers en omwonenden
van deze verbinding zal zijn. Het aanhaken van de partners van ’t Spieker zal
Bijdragen aan ontmoeting en verbinding
Het entreegebied verbindt beide objecten en is aantrekkelijk vormgegeven. De omgeving nodigt mensen uit om te verblijven en te ontmoeten. Zo
volgens de klankbordgroep het proces complexer maken en de opleverdatum vertragen.
kunnen er verschillende type plekken worden gemaakt voor ontmoeten, ontspannen en zelfs voor (flex-)werken. De invulling is afhankelijk van de behoeften van de verschillende gebruikers. De nieuwe omgeving draagt bij aan de aantrekkelijkheid en de leefbaarheid van de kern Eibergen. De sporthal zal mede dankzij een efficiëntere bezetting bijdragen aan meer ontmoeting. Meer sporters kunnen elkaar ontmoeten. De sporthal zal mede dankzij een efficiëntere bezetting bijdragen aan meer ontmoeting. Meer sporters en inwoners kunnen elkaar ontmoeten. 4.
1.
Flexibel meebewegen met toekomstige ontwikkelingen
De Pickerhal wordt aan ’t Spieker gebouwd. Zo ontstaat er een nieuw entreegebied en worden de verschillende functionaliteiten van ’t Spieker en De Pickerhal met elkaar verbonden. Hierdoor ontstaat er een nieuwe dynamiek. Door deze verbindende ruimte multifunctioneel in te richten, worden de mogelijkheden om mee te bewegen met toekomstige
Bijdragen aan stedenbouwkundige kwaliteit Pickerhal/ ’t Spieker
De verbindende nieuwbouw kan een impuls geven aan zowel ’t Spieker als aan de gerenoveerde Pickerhal. Het exterieur van De Pickerhal krijgt een vriendelijker en toegankelijkere uitstraling. Indien de buitenruimte wordt meegenomen in de opgave, waarbij er aandacht is voor routing, sport en verblijven, zal dit leiden tot een positieve impuls van het (centrum-)gebied. Het bouwvolume wordt kleiner doordat deel sporthal DEF afgestoten wordt. Dit zal een vriendelijkere uitstraling geven aan de omgeving.
Eindrapportage november 2021
Scenario 2B - concentreren sport en verbinding zorg/cultuur– nieuwbouw
ontwikkelingen vergroot. Voor het sportgedeelte, bieden de nieuwbouw sporthal samen met gymzaal IKC Simmelink ruimte voor alle binnensportactiviteiten, zowel voor het onderwijs als voor de verenigingen. Er is voldoende ruimte voor enige groei en doorontwikkeling van de sportactiviteiten. Dankzij de nieuwbouw kan het ontwerp kan het ontwerp optimaal aansluiten bij de behoeften van de gebruikers.
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
40
Dit vergroot naast het voldoen aan de capaciteit, ook de multifunctionaliteit
4.
Bijdragen aan stedenbouwkundige kwaliteit Pickerhal/ ’t Spieker
van de ruimten waardoor er nog beter geanticipeerd kan worden op het
De nieuwbouw en de verbinding met ’t Spieker bieden kansen voor het
meebewegen met toekomstige ontwikkelingen.
vergroten van de stedenbouwkundige kwaliteit van de directe omgeving Pickerhal/ ’t Spieker. Zowel de plek van de nieuwbouw als de gewenste sfeer
2.
en uitstraling liggen nog niet vast. Deze flexibiliteit kan een nieuwe dimensie
Gezonde toekomstbestendige exploitatie
Doordat het deel sporthal DEF en de gymzaal De Rekstok worden
geven aan het (centrum-)gebied voor het vergroten van de levendigheid en
afgestoten worden de exploitatielaten verlaagd (geldt voor elk scenario). De
de ontmoeting tussen verschillende inwoners.
bezetting van de sportzalen zal in de toekomst verbeteren, waardoor de exploitatie gezond wordt. Dankzij de nieuwbouw kan het ontwerp efficiënt
5.
Draagvlak onder gebruikers en omwonenden
worden uitgevoerd waardoor de sportvoorziening compacter zal zijn. Dat
Hiervoor dienen de gebruikers en omwonenden in een volgende fase
scheelt in exploitatiekosten. Het nieuwe entreegebied zal niet leiden tot
(verder) geconsulteerd te worden. . De reactie van de klankbordgroep in
significant hogere exploitatielasten dan bij scenario 1A.
deze fase is (samengevat) als volgt: deze variant is evenals variant 1B (nieuwbouw, indien ENG) goed ontvangen. Er wordt positief gereageerd op
Dit komt doordat de verbinding niet leidt tot meer ruimtebehoefte, enkel
de maximale integratie van voorzieningen en gebruikersmogelijkheden in
toe te schrijven aan de sportactiviteiten. In principe worden de kantine, de
interactie met het opwaarderen van de buitenruimte. Zo ontstaat er een
entree en de vergaderruimte op een andere plek geplaatst dan bij een stand-
multifunctioneel centrum voor sport, cultuur met binnen en
alone sporthal.
buitenmogelijkheden. Deze variant wordt als het meest duurzaam en toekomstbestendig ervaren. Daarnaast zijn er ook vragen of de
3.
Bijdragen aan ontmoeting en verbinding
meerinvestering voldoende meerwaarde geeft voor de gebruikers van ’t
De nieuwbouw is niet meer afhankelijk van de huidige structuur, waardoor
Spieker en de sporthal.
de kantine/ ontmoetingsruimte een meer centrale plek krijgt. Het entreegebied is aantrekkelijk en nodigt mensen uit om te verblijven en te ontmoeten. Zo kunnen er verschillende type plekken worden gemaakt voor ontmoeten, ontspannen en zelfs voor (flex-)werken. De invulling is afhankelijk van de behoeften van de verschillende gebruikers. De sporthal zal mede dankzij een efficiëntere bezetting bijdragen aan meer ontmoeting. Meer sporters kunnen elkaar ontmoeten. De sporthal zal mede dankzij een efficiëntere bezetting bijdragen aan meer ontmoeting. Meer sporters kunnen elkaar ontmoeten.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
41
Bij een aantal accommodaties liggen deze rollen echter ook bij (een of meer
8. VERZELFSTANDIGING
van) de maatschappelijke instellingen zelf en voorziet de gemeente veelal in
De gemeente Berkelland heeft de ambitie om het eigendom van gemeentelijk vastgoed waar mogelijk af te stoten/ te verzelfstandigen en daarmee ook het beheer en de exploitatie elders onder te brengen. De renovatie/ vernieuwing van de Pickerhal is aanleiding om ook te onderzoeken in hoeverre overdracht van eigendom, beheer en exploitatie van de binnensportvoorzieningen in de kern Eibergen tot de mogelijkheden behoort. In deze paragraaf wordt hier verder op ingegaan. Verschillende soorten verzelfstandiging van het gemeentelijk vastgoed (sport) Verzelfstandiging is in algemene zin het overdragen van (een aantal) eigendoms-, beheer en/of exploitatietaken naar een intern organisatieonderdeel, losstaand van de gemeentelijke organisatie, of naar een externe organisatie.
een (exploitatie) vergoeding. Dit is bijvoorbeeld aan de orde voor de sportaccommodatie ’t Timke in Borculo en het zwembad en de sporthal in de kern Ruurlo (Stichting Zwembad Ruurlo). Vaak wordt in het kader van verzelfstandiging en de exploitatie van sportvoorzieningen gesproken over vier soorten sportaccommodaties: a. gemeentelijke sportaccommodaties; b. intern verzelfstandigde sportaccommodaties; c. extern verzelfstandigde sportaccommodaties; d. geprivatiseerde sportaccommodaties. In onderstaande figuur zijn deze kenmerken per soort schematisch weergegeven. Binnen deze soorten zijn wederom een grote diversiteit aan varianten mogelijk. Het kan gaan om uiteenlopende typen organisaties waar het eigendom, het beheer en de exploitatie is belegd en over verschillen in
Bij gemeenten is sprake van een verscheidenheid wat betreft
de contractuele afspraken en de mate waarin risico’s worden overgedragen
eigendomssituaties en beheer- en exploitatiemodellen van gemeentelijk
vanuit de gemeente aan een andere partij.
vastgoed c.q. maatschappelijke accommodaties. Naast gemeenten zijn er stichtingen, (gemeentelijke) sportbedrijven en marktpartijen die een rol spelen in het stichten, beheren en exploiteren van sportaccommodaties. De rol van eigenaar, beheerder en exploitant ligt soms bij de gemeente, zoals ook het geval is voor De Pickerhal (behoudens de exploitatie van de kantine die is ondergebracht bij Optisport) en De Rekstok.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
42
a. gemeentelijke sportaccommodatie
In deze vorm van verzelfstandiging is veelal alleen sprake van overdracht
De meest voorkomende soort is echter (nog steeds) a. de gemeentelijke
van het beheer en de exploitatie aan een beheerorganisatie of -stichting en
sportaccommodatie, waarbij de gemeente eigenaar is en daardoor financieel
blijft het eigendom en daarmee het vastgoedbeheer bij de gemeente. Soms
en bestuurlijk verantwoordelijk. In deze vorm voert de gemeente ook veelal
wordt echter ook het eigendom overgedragen door middel van een recht
het beheer en de exploitatie uit. De gemeente kan sturen op de gang van
van opstal. De gemeente Berkelland is reeds bekend met deze vorm van
zaken en er is sprake van een directe relatie tussen het (sport-)beleid en de
externe verzelfstandiging (bijvoorbeeld Stichting Zwembad Ruurlo). Ook het
uitvoering (accommodatiebeleid).
overdragen van (delen van) de exploitatie naar private partijen die van de
b. gemeentelijke sportaccommodatie – interne verzelfstandiging Een daarnaast veel voorkomende vorm is de interne verzelfstandiging, waarbij de beheer- en exploitatietaken overgedragen worden aan een zelfstandig onderdeel van de gemeente. Zo kennen diverse gemeenten een sportbedrijf, dat van de gemeente een budget krijgt voor de uitvoering van de beheer- en exploitatietaken. Dit is vaak in een prestatiecontract
gemeente een exploitatiesubsidie ontvangen valt hieronder. Te denken is aan o.a. partijen als Sportfondsen Nederland, Optisport (die reeds de kantine van de Pickerhal exploiteert), SRO NV). De gemeente blijft in deze vormen van externe verzelfstandiging veelal risicodragend en blijft daarmee eindverantwoordelijk. Via de overeenkomst en als aandeelhouder behoudt de gemeente ook een sturingsmogelijkheid.
vastgelegd waarbij er ook ruimte is voor eigen beleid. Bij interne
d. geprivatiseerde sportaccommodatie
verzelfstandiging blijft de gemeente financieel en bestuurlijk
De meest vergaande vorm van verzelfstandiging is privatisering van de
verantwoordelijk. Beleid en uitvoering zijn hier echter gesplitst. De
sportaccommodatie, waarbij het eigendom, beheer en exploitatie aan de
verwachting is deze vorm van exploitatie c.q. verzelfstandiging leidt tot
markt worden overgelaten. Dit is toegepast in Neede met Optisport. Een
meer efficiëntie. De gemeente Berkelland heeft op dit moment geen
private organisatie is de eigenaar en daarmee risicodrager van de
sportbedrijf.
accommodatie. De private organisatie draagt de bestuurlijke en financiële
c. gemeentelijke sportaccommodatie – externe verzelfstandiging Bij externe verzelfstandiging worden de beheer- en exploitatietaken van een sportaccommodatie overgedragen aan een organisatie of bedrijf met een eigen rechtspersoonlijkheid. Deze organisatie voert het beheer en onderhoud veelal binnen overeengekomen kaders uit in een exploitatieen/of pachtovereenkomst of subsidiebeleid. Dat betekent dat ook de
verantwoordelijkheid en verricht alle beheer- en exploitatietaken. In deze vorm van verzelfstandiging dienen vooraf contractuele afspraken gemaakt te worden, zodat de belangen van de gebruikers van de accommodatie verzekerd zijn en/of aangesloten wordt bij het gemeentelijk (sport-)beleid. De gemeentelijke zeggenschap is gering tot nihil in deze situatie. Dit is ook reden waarom deze vorm van verzelfstandiging niet veel voorkomt.
gemeente nog enige mate van regie behoudt en kan voorschrijven hoe het beheer en de exploitatie moet worden ingevuld of uitgevoerd.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
43
Belangrijkste aanleidingen verzelfstandiging
Bij interne verzelfstandiging houdt de gemeente toezicht op de taken, bij
Een belangrijke aanleiding voor verzelfstandiging van een of meer
externe verzelfstandiging deelt de gemeente dit met de organisatie die de
sportaccommodaties is de ambitie (of noodzaak) om te komen tot een
taken toebedeeld heeft gekregen en bij privatisering heeft de gemeente
efficiëntere exploitatie en beheer van de accommodaties. Daarbij wordt er
veelal geen toezichthoudende taak meer. Om toch enige vorm van sturing te
gestreefd naar een vorm van ‘maatschappelijk ondernemerschap’, zodat het
behouden bij interne of externe verzelfstandiging worden veelal afspraken
dagelijks beheer en de exploitatie wordt vormgegeven vanuit: a) veel kennis
in beheer- en exploitatieovereenkomsten opgenomen dan wel
en gevoel voor de dagelijkse gebruikers en de maatschappelijke functie en
prestatiecontracten afgesloten. Zo mag de verzelfstandiging niet ten koste
b) ondernemerschap om meer te doen met de voorziening door het
gaan van de kwaliteit van de accommodatie of de tevredenheid van de
organiseren van aanvullende activiteiten. Deze activiteiten moeten
gebruikers over de accommodatie. Verder wordt ook het gebruik van de
ondersteunend zijn aan de maatschappelijke doelen dan wel het
accommodatie veelal als een belangrijke uitkomstmaat gezien; de
optimaliseren van de exploitatie.
bezettingsgraad is een indicatie hoe goed de accommodatie het doet.
Een andere aanleiding voor verzelfstandiging zijn gemeentelijke
Minimale voorwaarden
taakstellingen (bezuinigingen, kostenbesparingen) dan wel politiek-
Minimale voorwaarden voor het succesvol verzelfstandigen van
bestuurlijke overwegingen. Bij het laatste is de verzelfstandiging soms het
sportaccommodaties is dat de betrokken partijen het eens zijn over
resultaat van een kerntakendiscussie waarin het beheren en exploiteren van
doelstellingen en zich daaraan committeren. Daar hoort bij dat de
maatschappelijk vastgoed niet wordt gezien als een gemeentelijke kerntaak,
betrokkenen een eenduidige verdeling van de toekomstige taken,
maar dat dit een verantwoordelijkheid is van de verenigingen, organisaties
verantwoordelijkheden en bevoegdheden hebben. De toekomstige
en gebruikers van de voorziening. Hiermee wordt ook beoogd de
verhoudingen dien voor iedereen helder te zijn. Daarnaast is het van belang
betrokkenheid en het hiermee samenhangende “eigenaarschap” te
dat er tijdig en regelmatig wordt gecommuniceerd. Hierin dienen de
vergroten voor de accommodatie. Dit vormt een belangrijke garantie voor
verwachtingen helder te zijn en moeten alle partijen inzicht hebben in hun
de instandhouding van een accommodatie.
rol in het proces. Het met elkaar vaststellen van voldoende financiering voor de exploitant om het beheer en de exploitatie uit te voeren is
Minder invloed gemeente bij verzelfstandiging De keuze voor verzelfstandiging betekent ook een afnemend mate van
vanzelfsprekend ook een belangrijke succesfactor.
invloed van de gemeente op het (sport-)accommodatiebeleid. De hoofdlijn
Gemeente blijft investeren in sport en beweging
is dat hoe meer er sprake is van verzelfstandiging, hoe minder direct de
Welke keuzes ook worden gemaakt, de exploitatie van sportaccommodaties
gemeente kan sturen op basis van haar beleid.
is en blijft een belangrijk aspect van lokaal sportbeleid.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
44
Ongeacht de vorm van exploitatie c.q. verzelfstandiging blijft veelal het
Aanbeveling voor Eibergen
overgrote deel van het lokale sportbudget gerelateerd aan de exploitatie en
Het verdient aanbeveling om het vraagstuk van de eventuele
beheer van de sportaccommodaties. Dit is soms ook een belangrijk motief
verzelfstandiging van De Pickerhal te bezien in een bredere gemeentelijke
voor een gemeente om de exploitatie zelf te blijven doen. Het kunnen
context van maatschappelijke accommodaties c.q. gemeentelijk vastgoed.
sporten en bewegen en daardoor actief participeren in de samenleving
Hierbij is het ook van belang in zicht te hebben op de mate van regie die de
wordt daarbij gezien als een belangrijk collectief goed of basisrecht
gemeente wil behouden.
(politiekmaatschappelijk motief). Zo blijven gemeenten in regie over hoe de maatschappelijke middelen besteed worden. De (toekomstige) bezettingsgraad en de aanvullende exploitatiemogelijkheden (horeca, organisatie van evenementen e.d.) bepalen daarbij in grote mate de kans en mogelijkheden tot verzelfstandiging.
De gebruikers die zich in de vragenlijst hebben uitgesproken over privatisering, geven unaniem aan dat zij zich zorgen maken over de hoogte van de huur en het risico op de doorberekening van commerciële tarieven. Daarom geven zij de voorkeur aan een stichting met vrijwilligers. Dat vinden zij een mooi streven, maar ook onvoldoende realistisch. Zijn er voldoende vrijwilligers beschikbaar die dit kunnen en willen. Zo ja, hoe zit het met de betrokkenheid en continuïteit als zij bijvoorbeeld niet meer deze functie
Eindrapportage november 2021
van het gemeentelijk vastgoed, is er inzicht en kan onderzocht worden in hoeverre er wellicht aansluiting gevonden kan worden voor De Pickerhal bij reeds bestaande modellen (bijvoorbeeld Optisport dan wel de andere beheerstichtingen).
Inventarisatie voors- en tegen privatisering gebruikers
kunnen of willen vervullen?
Door het in beeld brengen van het huidige eigendom, beheer en exploitatie
De mogelijkheden tot verzelfstandiging en het eventueel onderbrengen van de exploitatie bij derden, is ook afhankelijk van de keuzes met betrekking tot de optimalisering van de sportvoorzieningen. Het vernieuwen van de sporthal, het komen tot een passende voorziening wat betreft het gebruik (dus voorkomen van onderbezetting) en het eventueel versterken van de verbinding met ’t Spieker maakt het wellicht ook interessanter voor derden om het geheel of delen van het nieuwe concept te gaan exploiteren. Ook het breder trekken dan enkel De Pickerhal, zal de mogelijkheden vergroten voor privatisering.
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
45
BIJLAGEN A.UITWERKING RESULTATEN VRAGENLIJSTEN, ZIE SEPARAAT TOEVOEGDE BIJLAGE
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
46
B. DOORLOPEN PROCES •
•
30 maart 2021: besluitvorming college van B&W geactualiseerde bestuursopdracht
•
6 april 2021: raadsbrief over besluitvorming geactualiseerde bestuursopdracht haalbaarheidsonderzoek
• •
14 april 2021: versturen herinnering startbijeenkomst
•
22 april 2021: startbijeenkomst Binnensport Eibergen beweegt mee!
•
Eind april – medio mei: verzending (herinnering) uitnodiging invullen vragenlijsten (o.a. gewenste wijze van betrokkenheid) aan verenigingen, onderwijs en (maatschappelijke) organisaties en verzending verslag startbijeenkomst 22 april 2021
•
5 mei 2021: publicatie BerkelBericht over Binnensport Eibergen beweegt mee!
•
11 mei 2021: bespreking raadsbrief 6 april in commissie Bestuur en Sociaal
•
20 mei 2021: brede groep betrokkenen zijn per mail geïnformeerd over samenstelling klankbordgroep en vervolg
•
27 mei 2021: raadsbrief met nadere uitwerking aanpak en planning
•
27 mei 2021/8 juni 2021: nadere informatie richting klankbordgroep over bedoeling klankbordgroep en wijziging aanpak
•
terugkoppeling eind juli ontvangen reacties en reactie gemeente •
21 juni 2021: uitvraag klankbordgroep eerste inhoudelijk tussenresultaat met daarin opgenomen de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte en
28 juli 2021: terugkoppeling klankbordgroep ontvangen reacties vanuit klankbordgroep en reactie van gemeente
•
29 juli 2021: raadsbrief met daarin weergave van kwantitatieve en kwalitatieve behoefte, de voorgestelde scenario’s en reactie vanuit
8 april 2021: versturen uitnodiging startbijeenkomst Binnensport Eibergen beweegt mee!
13 juli 2021: informeren van klankbordgroep over verwachte
klankbordgroep •
29 juli 2021: brede groep betrokkenen zijn aan de hand van raadsbrief geïnformeerd over stand van zaken
•
29 juli 2021: brief verstuurd aan omwonenden locatie Pickerhal over stand van zaken onderzoek
•
1 september 2021: uitnodiging bijeenkomst 14 september verstuurd naar Griffie
•
1 september 2021: klankbordgroep per mail uitgenodigd voor raadsbijeenkomst op 14 september en doorkijk uitvraag klankbordgroep
•
14 september 2021: raadsbijeenkomst over nadere uitwerking scenario’s
•
29 september 2021: uitvraag klankbordgroep ‘Binnensport Eibergen beweegt mee!’
•
14 oktober/21 oktober: versturen uitnodiging/herinnering bijeenkomst 26 oktober 2021
•
26 oktober 2021: bijeenkomst Binnensport Eibergen beweegt mee! voor klankbordgroep
•
9 november 2021; besluitvorming college van B&W voorstel gemeenteraad
scenario’s. Gelegenheid geven reactie tot 5 juli. •
28 juni 2021: versturen raadsbrief stand van zaken (o.a. wijziging aanpak)
•
28 juni 2021: versturen herinnering klankbordgroep
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
47
C. LEDENONTWIKKELING VERENIGINGEN
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
48
D. GEBRUIK VERENIGINGEN
zaaldeel Huidig: Rekstok 1 Zumba Paula Wind 2 Aangepaste sport VAS Breng 3 All Stars Voetbal (recreanten) 4 ODIVAL Gymnastiek 5 Nippon Judo Zaal-behoefte per week volgens vragenlijst
Eindrapportage november 2021
1 1 1 1 1
# groepen 2 1 1 2 2
duur 1 1 1 1 1 1/2
# / week / Behoefte groep uren zaal / wk 1 1 1 1 1
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
2 1 1 2 3 18
9:00 - 17:00 Rekstok
17:00 - 22:00 Rekstok
1 10
2 1 1 2 2 8
49
E. REACTIES EN TERUGKOPPELING KLANKBORDGROEP & OMWONENDEN PICKERHAL Totstandkoming en samenstelling klankbordgroep Bij aanvang van het proces heeft met een grote groep partijen (scholen, verenigingen en (maatschappelijke)organisatie) een startbijeenkomst plaatsgevonden. Vervolgens is aan hen de mogelijkheid geboden om of deel te nemen aan de klankbordgroep of periodiek geïnformeerd te worden over de voortgang. Daarbij is nadrukkelijk ook gedeeld dat uitsluitend deelname aan de klankbordgroep is bedoeld om een inhoudelijk inbreng te kunnen leveren en reactie/advies te geven op (tussen) resultaten. Geen deelname aan de klankbordgroep betekent ook geen mogelijkheid om reactie/advies te geven op (tussen) resultaten. De klankbordgroep bestaat uit de volgende partijen: • Volleybalvereniging Boemerang • Badmintonvereniging Yapton • Basketbalvereniging Picker Reds • Paula Wind (Zumba) • Gymnastiekvereniging ODIVAL • Muziekvereniging Euphonia • Muziekvereniging Excelsior • IKC Sterrenpalet/VCO-oost • OPONOA • IKC het Simmelink • Sportfederatie Berkelland Vanwege een mogelijke keuze om een verbinding te leggen met ’t Spieker, is ook Theater Berkelland en dhr. De Witte meegenomen in de communicatie richting de klankbordgroep.
Eindrapportage november 2021
Uitvraag 21 juni 2021 – behoefte en mogelijke scenario’s Proces Op 21 juni 2021 is aan de klankbordgroep gevraag advies/reactie te geven op het dan voorliggende tussenresultaat. De klankbordgroep had de gelegenheid om tot 5 juli reactie/advies te geven via een opgesteld reactieformulier (met ook ruimte voor eigen inbreng). Op 28 juli is aan de klankbordgroep vanuit de gemeente een terugkoppeling toegestuurd naar aanleiding van de ontvangen reacties. Inhoud Het tussenresultaat bevatte op basis van de ingevulde vragenlijsten de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte en mogelijke scenario’s. Daarmee zijn aan de klankbordgroep de volgende scenario’s voorgelegd met het advies om scenario 1 en 2 verder uit te werken. 0. consolideren (behoud en renovatie en verduurzaming bestaande binnensportvoorzieningen) 1. optimaliseren sport (afstoten DEF-hal Pickerhal, afstoten Rekstok, (ver)nieuwbouw ABC-hal Pickerhal, verbeteren omgeving Pickerhal en gebruik nieuwbouw gymzaal Simmelink) 2. optimaliseren sport + verrijken verbindingen met zorg, cultuur en ontmoeting (afstoten DEF-hal Pickerhal, afstoten Rekstok, (ver)nieuwbouw ABC-hal Pickerhal met verbinding met 't Spieker, verbeteren omgeving Pickerhal en gebruik nieuwbouw gymzaal Simmelink)
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
50
Reacties en terugkoppeling gemeente De ontvangen reacties vanuit de klankbordgroep zijn samengevat in onderstaande punten met cursief gedrukt de gegeven terugkoppeling vanuit de gemeente: 1.
2.
De inperking van het aantal zaaldelen (en specifiek de verkleining van de huidige Pickerhal) wordt als fors ervaren. Men verwacht dat dit consequenties kan hebben voor de situatie als het gebruik (tegen de verwachting vanuit het onderzoek in) toe gaat nemen. Daarnaast zou dit eventuele uitwijkmogelijkheden bemoeilijken als verenigingen op hetzelfde tijdstip gebruik willen maken van de accommodatie. Wij beseffen dat we ons moeten baseren op de informatie die op dit moment beschikbaar is, met o.a. de inbreng van de verenigingen. Samen met het feit dat we met elkaar een keuze moeten maken voor zeker de komende 30 jaar, volgen we de door M3V in beeld gebrachte kwantitatieve behoefte. Het verkleinen van de Pickerhal zou de aantrekkelijkheid ervan voor grotere (incidentele) evenementen verminderen. Dat het verkleinen van de Pickerhal de aantrekkelijkheid ervan voor grotere incidentele evenementen, zoals het World Peace Indoor Soccer Tournement, zou kunnen verminderen begrijpen we. Tegelijkertijd staat het realiseren/in stand houden van extra zaaldelen voor incidentele evenementen op zeer gespannen voet met het realiseren van een toekomstbestendige, betaalbare en gezonde accommodatie (voor het structurele gebruik). Daarom is deze reactie voor ons geen aanleiding om af te wijken van het advies van M3V.
Uiteraard zijn in de toekomstige situatie ook incidentele evenementen welkom, al dan niet in aangepaste vorm passend bij de mogelijkheden die er dan voor zijn.
Eindrapportage november 2021
3.
Het concentreren van de binnensportaccommodaties op één locatie (in plaats van twee locaties; huidige locatie Pickerhal en locatie gymzaal ‘t Simmelink) zou de onderlinge samenwerking meer kunnen bevorderen en zou in praktische zin voordelen kunnen hebben/problemen voorkomen bij het uitvoeren van activiteiten. De opmerking dat concentratie van de binnensportaccommodaties de voorkeur heeft, heeft onze aandacht.
4.
De situatie die uit de twee uit te werken scenario’s volgt, zou niet meer geschikt zijn voor het uitoefenen van danssport. Dit vanwege de akoestiek in de sporthal. In samenhang hiermee wordt aandacht gevraagd voor de betaalbaarheid als één van de twee scenario’s toch wordt uitgevoerd. Mocht de toekomstige situatie niet geschikt blijken voor danssport, dan moet gekeken worden naar geschikte ruimte elders in Eibergen. De gevraagde aandacht voor de betaalbaarheid begrijpen wij. Eén van de uitgangspunten is een gezonde toekomstbestendige exploitatie. Vanzelfsprekend wordt daarbij ook naar de betaalbaarheid voor de gebruikers gekeken.
5.
Door basisschool Op d’n Esch is aandacht gevraagd voor de afstand die leerlingen moeten overbruggen naar de Pickerhal als gymzaal De Rekstok wordt afgestoten. Als een voorkeursscenario wordt gekozen waarbij gymzaal De Rekstok wordt afgestoten, dan moet te zijner tijd met basisschool Op d’n Esch het gesprek worden gevoerd over de situatie op dit moment. En wat dit betekent voor de organisatie van het bewegingsonderwijs. Wij zijn in ieder geval van mening dat de afstand tussen Op d’n Esch en de huidige locatie van de Pickerhal op voorhand geen reden is om af te wijken van het advies van M3V
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
51
6. Tekstuele verduidelijking/aanpassingen Mede op basis van de ontvangen reacties wordt een aantal zaken die in de eindrapportage ook terug zullen komen, verduidelijkt, aangepast of uitgebreider toegelicht. Het gaat daarbij o.a. over de meest actuele weergave van roostering/het gebruik. Uitvraag 29 september 2021 – inhoudelijke en financiële uitwerking van scenario’s Proces Op 29 september 2021 is aan de klankbordgroep gevraag advies/reactie te geven op het dan voorliggende tussenresultaat. De klankbordgroep had de gelegenheid om tot 12 oktober reactie/advies te geven via een opgesteld reactieformulier (met ook ruimte voor eigen inbreng). Een terugkoppeling is gegeven op het moment dat met de klankbordgroep het collegebesluit is gedeeld over het aan de gemeenteraad voor te leggen raadsvoorstel met daarin het voorkeursscenario. Reacties en terugkoppeling gemeente De ontvangen reacties vanuit de klankbordgroep zijn samengevat in onderstaande punten. Met cursief gedrukt de gegeven terugkoppeling vanuit de gemeente.
Na de start van het onderzoek is aan alle betrokken verenigingen/gebruikers een vragenlijst toegestuurd om de benodigde informatie op te halen. In die vragenlijst is ook gevraagd naar het gebruik (aantal zaaldelen, duur, aantal keer per week). De opbrengsten zijn vervolgens verwerkt in het eerste tussenresultaat dat in juni/juli aan de klankbordgroep is voorgelegd voor reactie. Op deze manier is het aantal uren tot stand gekomen waarop de verdere uitwerking is gebaseerd. Centraal staat dat een toekomstbestendige voorzieningenniveau voor de binnensport wordt gerealiseerd in Eibergen. Voor een periode van meerdere decennia. Dit betekent ook dat zaaldelen zo optimaal mogelijk benut worden. Tegelijkertijd brengt dit met zich mee dat niet kan worden uitgesloten dat eerder of later gestart moet worden met trainingstijden. Of dat spreiding moet plaatsvinden over meerdere dagen. We blijven het resultaat in totaal 4 zaaldelen voor heel Eibergen volgen. Dit sluit immers aan bij het in beeld gebrachte gebruik overdag (9.00-17.00 uur) en avond (17.00-22.00 uur). Wel zijn de ontvangen reacties aanleiding/ondersteuning van het voornemen om na besluitvorming over een voorkeursscenario samen met de verenigingen/gebruikers een verdieping te gaan maken op de programmering/roostering, gebaseerd op een situatie met 4 zaaldelen.
Dit biedt ook de mogelijkheid om gezamenlijk te bespreken welke wijzigingen in gebruik daardoor wel en niet onoverkomelijk zijn.
Onderbouwing behoefte 4 zaaldelen Uit de reacties blijkt dat de onderbouwing voor in totaal 4 zaaldelen voor heel Eibergen in algemene zin goed is te volgen. Wel wordt de vraag gesteld/betwijfeld of dit aantal zaaldelen ook voldoende is als gekeken wordt naar de huidige vaste trainingstijden c.q. trainingsdagen dan wel de piekuren. En of verenigingen geconfronteerd zullen worden met grote wijzigingen als uit wordt gegaan van 4 zaaldelen.
Eindrapportage november 2021
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
52
Algemene reacties scenario’s 1. De opmerking is geplaatst dat de scenario’s vanuit sportief oogpunt goed zijn doordacht, maar dat (i.r.t. het mogelijk afstoten van de Rekstok) te weinig stil wordt gestaan bij de onderwijskundige opvattingen en inzet van gebouwen ook voor andere functies. 2. Het advies is gegeven om de Rekstok niet meteen af te stoten, maar als eventuele uitvalsbasis of als zaal voor Op d’n Esch te gebruiken. 3. In is gebracht dat niet begrepen wordt waarom het totaal aantal van 4 zaaldelen wordt verspreid over twee locaties: 3 bij de Pickerhal en 1 bij IKC ’t Simmelink. Versnippering op twee locaties zou de saamhorigheid en samenwerking tussen verenigingen tegenwerken. In samenhang is opgemerkt dat met het afstoten van de Rekstok verwacht wordt dat Op d’n Esch zich moet aanpassen, terwijl bij IKC Simmelink juist wel een gymzaal wordt gerealiseerd. 4. Als reactie is ingebracht om de DEF-hal niet te slopen maar her te bestemmen. En de mogelijkheden voor buitensport te concentreren bij de Beijenkamp. Ad 1 & 2 Onderkend wordt dat het mogelijk afstoten van de Rekstok een verandering voor in het bijzonder Op d’n Esch met zich meebrengt. Dit is ook gedeeld toen bij de eerste uitvraag aan de klankbordgroep hier een reactie op werd gegeven. We hebben toen gedeeld dat de afstand en route tussen Op d’n Esch en de locatie Pickerhal wat ons betreft niet onoverkomelijk is.
De verplaatsing naar de Pickerhal kost (5 tot 10 minuten) meer tijd dan naar de Rekstok. Wat onderwijskundig perspectief onwenselijk kan zijn, maar ook past binnen de marges van de verordening onderhuisvesting. Tegelijkertijd is de tijd van de verplaatsing beperkt en kan deze verplaatsing ook als beweging worden beschouwd. Ook is bekend dat de Rekstok door Op d’n Esch gebruikt wordt voor onderwijs gerelateerde activiteiten.
Eindrapportage november 2021
Wij stellen voor om na besluitvorming over het voorkeursscenario met Op d’n Esch in gesprek te gaan over het ervaren ruimtetekort voor het onderwijs en welke mogelijke oplossingen daarvoor zijn als de Rekstok daadwerkelijk wordt afgestoten. Mocht besloten worden om de Rekstok af te gaan stoten, dan zal dat overigens niet direct gebeuren. Logischer is een moment (over een aantal jaren) als de werkzaamheden op de locatie van de Pickerhal zijn afgerond alsook de nieuwbouw van gymzaal ’t Simmelink. Aanvullend hierop is het zo dat Eibergen op dit moment diverse locaties met een maatschappelijke functie heeft. Bij aanvang van het onderzoek is daarom ook gesteld dat in Eibergen voldoende ruimte voor maatschappelijke activiteiten aanwezig is. Vanuit dit perspectief is daarom ook geen aanleiding geweest om nu te onderzoeken welke andere (maatschappelijke) functies dan sport en bewegen de huidige accommodaties kunnen vervullen. Ad 3 Wat betreft de realisatie van gymzaal ’t Simmelink wordt het besluit van de gemeenteraad van 10 december 2019 opgevolgd en daarmee de bouw als gegeven beschouwd. De afgelopen tijd heeft intern het gesprek plaatsgevonden over de voordelen/nadelen/gevolgen als de 4 zaaldelen op één locatie worden gerealiseerd. Alles overwegende wordt voor dit onderzoek het raadsbesluit van 10 december 2019 opgevolgd.
Ad 4 Als het DEF-deel van de Pickerhal wordt afgestoten/gesloopt, ontstaat ruimte. Wij beschouwen het inrichten van (een deel van) die buitenruimte om te sporten en bewegen, als een aanvulling op de activiteiten om binnen te sport en bewegen. Maar daarnaast ook om (in de kern) de buitenruimte toegankelijk, laagdrempelig en uitnodigend (voor verschillende doelgroepen) in te richten voor sport en beweging. Vanzelfsprekend moet voor realisatie ervan ook zicht op het beheer en voor zover mogelijk ook het verwachte gebruik om het aan te laten sluiten bij een behoefte.
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
53
Het renoveren en herbestemmen van DEF-hal staat op gespannen voet met het creëren van een toekomstbestendige situatie, gezien de omvang/huidige bouw voor specifieke functie en met oog op huidige staat en opgave op het gebied van duurzaamheid. Reacties scenario’s 5. Uit de reacties blijkt dat van een meerderheid de voorkeur uitgaat naar nieuwbouw (i.p.v. renovatie) en (daarmee in samenhang) naar energieneutraal (i.p.v. bijna energieneutraal). Dit geldt ook voor het wel benutten van de optie om de buitenruimte te benutten voor sport en beweging. Uit de reacties blijkt dat het kunnen continueren van gebruik door verenigingen/onderwijs tijdens ‘overgang’ van belang wordt gevonden/aandacht vraagt. Over de mogelijkheid om een fysieke verbinding te maken met ’t Spieker wordt genuanceerd gedacht. Enerzijds wordt het (samengevat) als een kans beschouwd om ’t Spieker te betrekken, anderzijds wordt de noodzaak/uitvoerbaarheid ervan (i.r.t. de bijbehorende financiële investering die ook voor andere doeleinden kan worden ingezet) betwijfeld. 6. Met een reactie is aangegeven dat de scenario’s bekeken zijn vanuit de huidige situatie en niet gebaseerd zijn op een visie waar de gemeenschap naar toe wil qua inzet van gebouwen en ruimtes. En daarmee de scenario’s te kort door de bocht zouden zijn.
Ad 5 Het beeld dat uit de reacties ontstaat over de verschillende keuzemogelijkheden, is betrokken bij het voorbereiden van de besluitvorming. Dit geldt daarmee ook voor de genuanceerde gedachten over de verbinding met ’t Spieker. Daarom is het voorkeursscenario ook gebaseerd op energieneutrale nieuwbouw en is in het voorkeursscenario verbinding met ’t Spieker opgenomen onder voorbehoud van een verdere verkenning.
Eindrapportage november 2021
Ad 6 De keuze welke scenario’s uit te werken is een resultante van het proces dat is doorlopen. En daarmee ook de uitvraag die in juni/juli aan de klankbordgroep is voorgelegd. Tegelijkertijd is het inderdaad zo dat het onderzoek zich (primair) richt op de binnensportaccommodaties en wat voor de binnensport een toekomstbestendige situatie is. Zie ook de reactie onder ‘Ad 1 & 2’. Verzelfstandiging De ontvangen reacties ondersteunen het eerder verkregen beeld dat verenigingen om verschillende redenen niet voldoende uitgerust zijn om als gezamenlijke vereniging/stichting het eigendom/beheer/exploitatie op zich te nemen. Tegelijkertijd wordt ook opgemerkt dat sport en beweging tot op zekere hoogte door de overheid (financieel) gefaciliteerd moet blijven, vanwege de betekenis voor de gezondheid. Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor de betaalbaarheid als het wel geprivatiseerd zou worden. Het doorlopen proces maakt duidelijk dat verzelfstandiging aan een vereniging/stichting bestaande uit gebruikers niet mogelijk lijkt. Tegelijkertijd wordt verzelfstandiging aan een private partij niet uitgesloten. Met dien verstande dat het na verzelfstandiging het gebruik ook betaalbaar moet zijn. Daarnaast kan een vorm van verzelfstandiging ook bijdragen aan het vergroten van het ondernemerschap dat het gebruik van de toekomstige voorziening in brede zin ten goede zou kunnen komen.
Bij hij opstellen van het voorstel voor een voorkeursscenario is het verkregen beeld over verzelfstandiging betrokken. Wat tot het voorstel heeft geleid om niet te verzelfstandigen richting gebruikers en te verkennen wat de mogelijkheden voor verzelfstandiging van beheer/exploitatie naar een externe organisatie zijn. Duiding scenario’s op basis van criteria De duiding van de scenario’s op basis van de vooraf besproken criteria wordt in algemene zin bevestigd/herkent. Een aantal opmerkingen zijn hierover gemaakt:
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
54
7. Het draagvlak bij omwonenden is nog niet in beeld. 8. Aan energieneutraliteit mag zwaarder belang worden toegekend. 9. Het versterken van sociale verbindingen kan ook op andere manieren dan verbinding met ’t Spieker. Door bijvoorbeeld zorgorganisaties bij de exploitatie te betrekken. 10. de 4 haldelen verspreid over Eibergen gaat niet leiden tot verbinden en ontmoeten, draagt niet bij aan gezondere exploitatie en locatie Pickerhal is meer geschikt voor bouw van sportaccommodatie. Ad 7 In deze fase staan de gebruikers van de accommodaties centraal. Het is de bedoeling dat omwonenden in de vervolgfase intensiever betrokken gaan worden. De omwonenden van de Pickerhal zijn per brief wel geïnformeerd over het onderzoek, de stand van zaken en de mogelijkheid te reageren op mogelijke scenario’s . Ad 8 & 9. De extra onderstreping van het belang van energieneutraliteit wordt voor kennisgeving aangenomen. Het betrekken van zorgorganisatie bij het beheer/exploitatie is ook eerder aan de orde gekomen en daar is ook contact over geweest. Verdere verkenning van de mogelijkheden hiervoor kan volgen in een volgende fase. Overige reacties/opmerkingen/adviezen Als overige reacties/opmerkingen/adviezen zijn samengevat de volgende zaken ingebracht. 11. IKC Het Sterrenpalet gaat vanwege ruimtetekort met de kleutergroepen naar de Pickerhal (750 meter) voor bewegingsonderwijs.
Als bij Op d’n Esch vanwege het verdwijnen van de Rekstok een oplossing wordt gezocht om het speellokaal weer voor kleuters te kunnen gebruiken, dan zou dat ook voor IKC Het Sterrenpalet van toepassing zijn.
Eindrapportage november 2021
12. De hoop dat volledig ingezet wordt om een laagdrempelige toegang tot sport, bewegen en cultuur te behouden en te kunnen stimuleren in een mooie en betaalbare accommodatie. 13. Aandacht wordt gevraagd voor de leesbaarheid van tabellen en het technische/financiële deel van de rapportage. 14. Het uitgangspunt dat de nieuwbouw van gymzaal ’t Simmelink als uitgangspunt wordt beschouwd beperkt de uitwerking van het onderzoek. 15. Er zijn zorgen over het verdwijnen van de Rekstok omdat deze, vanwege ruimtetekort, door Op d’n Esch als extra lokaal gebruikt wordt voor het geven van lessen. Lessen/activiteiten die anders in aparte ruimtes zouden plaatsvinden. Bijvoorbeeld het speellokaal dat nu niet als zodanig gebruikt kan worden door ruimtetekort. De prognose (bijgesteld) wat betreft de leerling aantallen is dusdanig dat er in de toekomst ook geen ruimte 'over' zou zijn om het onderwijs goed te kunnen inrichten. Ook de verplaatsingen van met name de kleutergroepen naar de Pickerhal zal lastiger zijn en meer tijd in beslag nemen, hierdoor zal waardevolle onderwijstijd in het gedrang gaan komen. Ad 11 Voor de locatie IKC Het Sterrenpalet wordt ingezet op extra tijdelijke huisvesting als antwoord op het ruimtetekort. Overigens is het (huidige) gebruik door de kleutergroepen meegenomen in het onderzoek (en berekening van het aantal benodigd zaaldelen).
Voor de volledigheid wordt ook hier genoemd (net als in de rapportage) dat voor de kleutergroepen in beginsel het speellokaal gebruikt dient te worden als die beschikbaar is.
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
55
Ad 12 & 13 De reactie onder 8 beschouwen we als ondersteuning van het onderzoeken en het vervolg. We begrijpen dat de meer technische en financiële onderdelen minder eenvoudig zijn te doorgronden. Voor de volledigheid hebben wij dit wel onderdeel laten zijn van de rapportage voor een compleet beeld. Ad 14 Zoals toegelicht onder ‘Ad 3’ wordt, alles overwegende, het besluit van de gemeenteraad van 10 december 2019 gevolgd bij het uitvoeren van het onderzoek. De opgestelde scenario’s zijn daar inderdaad op gebaseerd. Ad 15 Onder ‘Ad 1 en 2’ is aangegeven dat wij met Op d’n Esch in gesprek willen gaan over het gebruik van de Rekstok als verlengstuk van het schoolgebruik vanwege het ervaren van ruimtetekort. Daarnaast wordt verwezen naar de reactie onder ‘Ad 1 & 2’. Reacties omwonenden locatie huidige Pickerhal n.a.v. brief 4 oktober 2021 Proces Op 29 juli en op 4 oktober is aan de omwonende van de huidige Pickerhal een brief gestuurd. Het betrof een totaal aantal van 140 adressen. De op 4 oktober verzonden brief is verstuurd naar aanleiding van een reactie op de eerste brief. Op deze brief kon men tot en met 15 oktober desgewenst reactie geven. In totaal zijn 5 reacties ontvangen.
Inhoud De op 29 juli verzonden brief was bedoeld de omwonenden te informeren over het onderzoek en de boodschap dat de huidige locatie van de Pickerhal naar alle waarschijnlijkheid ook in de toekomst dezelfde functie gaat vervullen. Maar dat wel aanpassingen nodig zullen zijn om het ook toekomstbestendig te maken.
Eindrapportage november 2021
En dat daarover door de gemeenteraad een besluit over wordt genomen. De op 4 oktober verzonden brief bevatte meer inhoudelijke informatie over de uitgewerkte scenario’s met een toelichting op de betrokkenheid van omwonenden in deze en volgende fase van het onderzoek. Ontvangen reacties Hieronder is samengevat (en daarmee geanonimiseerd) opgenomen welke reacties van welke aard zijn ontvangen. De indieners van de eerste vier hieronder genoemde reactie zijn bedankt voor hun reactie en dat deze bij het vervolg (waar omwonende ook betrokken worden) zullen worden betrokken. Met de indiener van de onder 5 genoemde reactie, heeft o.a. een (digitaal) gespreken en mailcontact plaatsgevonden. 1.
Voor de bouw van de Pickerhal is grond verkocht waarbij door gemeente erfdienstbaarheid is verleend naar de openbare weg. Bedoeling van reactie is deze afspraak onder de aandacht te brengen. 2. Wil graag op de hoogte worden gehouden het vervolg en wil graag mogelijkheid bespreken om achteringang naar perceel te creëren. 3. Wil graag op de hoogte blijven van alle toekomstige ontwikkelingen aangezien het woonadres aangrenzend is aan de Pickerhal. En elk geschetst scenario direct gevolgen zal hebben. 4. Aandacht voor bereikbaarheid van garage/carport aan aangrenzende tuinzijde van de sporthal met recht van overpad. Maar ook de aanzichtzijde vanuit woning en de mogelijke plaatsing van apparatuur in het kader van energiebesparende maatregelen zijn van belang. Bereid mee te denken en overleggen over de inhoud en uitvoering van het voorkeursscenario. 5. Bezwaar tegen afstoten gymzaal de Rekstok. Met als argumentatie: a. De Rekstok wordt veel gebruikt door basisschool Op d’n Esch, voor zowel het bewegingsonderwijs als andere activiteiten door de basisschool waarvoor veel leerlingen tegelijk bij elkaar moeten komen.
ONDERZOEK BINNENSPORT EIBERGEN BEWEEGT MEE!
56
b.
c. d.
e.
f. g.
De nabijheid van de gymzaal is voor ouders ook reden geweest om voor Op d’n Esch als school te kiezen, omdat kinderen (in weersomstandigheden) beperktere afstanden naar een sportzaal/gymzaal hoeven af te leggen. Daarnaast worden de gymlessen korter door de wandeling naar de Pickerhal, met name de lagere groepen. de akoestiek in de Rekstok (in tegenstelling tot de Pickerhal) goed is en juist de houtenvloer geschikt is (en de sportvloeren in de Pickerhal niet/minder); De zaalhuur op andere locaties dan de Rekstok hoger zal zijn; Als de gebruikers van de Rekstok ook naar de Pickerhal moeten, dan betekent dit (met 3 zaaldelen bij de Pickerhal) waarschijnlijk dat niet iedereen op het gewenste moment kan sporten/bewegen. Wie krijgt dan op welk tijdstip voorrang? Wijzigen van tijden is niet wenselijk vanwege andere activiteiten (i.r.t. het gezin) Het afstoten/slopen van de Rekstok sluit niet aan bij de gedachte om mensen meer te laten sporten en bewegen. In plaats van afstoten/slopen, zou daarom beter ingezet kunnen worden op meer verenigingen/activiteiten. Daarnaast verdwijnt met het afstoten/slopen van de Rekstok een voorziening. De aantrekkelijkheid van Eibergen voor bijv. jongeren wordt hierdoor ook minder. Mensen die van de Rekstok gebruik maken, gaan vanwege de ligging minder makkelijk naar het Simmelink.