CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

RVB08-0148 Toekomstvisie Bergen op Zoom, ter informatie toegevoegd op verzoek van D66

Raadsvergadering 21 oktober 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Toekomstvisie26.275 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

De stamgasten worden voorgesteld: • Jan van Reijen, directeur Brabantse Milieufederatie – deskundige natuur • Sanne Janssen Van Groesbeek, Soeters Van Eldonk Architecten – deskundige stedelijke ontwikkeling • Gerard van Keken,– deskundige toerisme • Arn van der Vorst, directeur Mepavex Logistics / werkgeversbestuurder – deskundige bedrijvigheid Natuur De natuur in Bergen op Zoom en in het bijzonder de Brabantse Wal wordt door inwoners van de gemeente Bergen op Zoom gekoesterd en moet daarom vooral voor hen toegankelijk zijn. Om woningen te realiseren kan worden gekozen voor inbreiding. Inbreiding spaart de natuur. De kwaliteit van de stad kan door combinatie van bebouwing met natuur/water worden versterkt. Als voorbeeld wordt drijvende woningen genoemd. Om ruimte intensief te gebruiken kunnen woontorens een oplossing bieden.

1e stelling: met nieuwbouw de hoogte ingaan zodat de natuur wordt bespaard of landgoederen creëren? Reacties: Tafel van Frans van Loon • Natuur- en ecologische gebieden behouden; • Verdichten is goed en geeft een mooi contrast ten opzicht van groen; 25

• •

Inbreiding biedt kansen door bedrijventerreinen en nieuwbouwwijken te verdichten; Scheiding tussen steden en dorpen behouden.

Tafel van Brigitte Broijl • Uitbreidingen in het buitengebied zijn heel voorzichtig mogelijk; • Auvergnepolder is een waardevol gebied, hier niet aankomen; • Binnenstad verdichten door jongeren en ouderen in compacte woonvormen centreren; • Bewoners deels verantwoordelijk maken voor behoud natuur. Bedrijvigheid Bergen op Zoom, gelegen tussen Antwerpen en Rotterdam is voor bedrijven een goede vestigingslocatie. Met de komst van de A4 wordt dit versterkt. Bergen op Zoom dient de keuze te maken op het gebied van bedrijvigheid wel of niet verder te willen groeien en te kiezen waar wel en waar geen industrie te ontwikkelen. Als de keuze wordt gemaakt om bedrijvigheid aan te trekken, gaat de voorkeur uit naar hoogwaardige bedrijvigheid. In verband met de vergrijzing, waardoor de beroepsbevolking afneemt, vraagt men zich af voor wie de bedrijvigheid (werkgroei) moet toenemen. De huidige leegstand van bestaande bedrijfsgebouwen wordt aangehaald.

2e stelling: in Bergen op Zoom meer werkgelegenheid bieden? Of wonen en werken scheiden? Of integreren? Reacties: Tafel van Henk de Groen • Leegstaande bedrijfspanden beter benutten; • Bestaande industrie behouden en de industrie alleen uitbreiden met specialistische industrie waar Bergen op Zoom ‘trots’ op kan zijn. Tafel van Jesse van Tetterode • Voor de bedrijvigheid die Bergen op Zoom wil hebben is geen gekwalificeerd personeel beschikbaar, daarom is het van belang om goede opleidingen te bieden; • Vrachtverkeer vanuit de Theodorushaven dient niet over de Halsterseweg te rijden, maar langs Randweg Noord. Om het industrieterrein op- en af te rijden zijn er twee routes die het gebied ontsluiten; de Halsterseweg en Randweg Noord. Een logistieke oplossing zou transport over het water kunnen zijn. Opgemerkt wordt de dat de spoorlijn aan de westkant van Bergen op Zoom te weinig voor transport wordt benut. Toerisme Bergen op Zoom is rijk aan kunst en cultuur, maar in relatie tot het toerisme wordt hier weinig mee gedaan. Vraag is of we Bergen op Zoom als toeristische trekpleister op de kaart willen zetten. De meningen zijn hierover verdeeld. En is het stuurbaar om ‘kwaliteitstoerisme’ naar Bergen op Zoom te halen? Bergen op Zoom dient geen kopie te worden van andere steden met historische waarde.

Bestudeerd moet worden welke kwaliteiten Bergen op Zoom heeft en hoe aansluiting te vinden op deze kwaliteiten. Bij de identiteit van Bergen op Zoom hoort zeker de Brabantse Wal. Natuur kan wel degelijk een rol spelen in de toeristische profilering van Bergen op Zoom, maar we moeten hier voorzichtig mee omgaan. 26

Met toerisme wordt een link gelegd naar wonen. Wanneer men zich ergens vestigt wordt er niet alleen gekeken naar plezierig werk en wonen, maar ook naar de charme die een stad uitstraalt. Een natuurlijke zonering wordt gevormd door de snelweg, die als schutting kan dienen tussen de rustige en drukke kant. Opgemerkt wordt om deze drukke kant niet naar de rustige kant te verplaatsen. 3e stelling: Bergen op Zoom als toeristische trekpleister op de kaart zetten? Reactie: Tafel van Ingrid Kosters • Bergen op Zoom door middel van activiteiten onderscheiden van andere steden. Een jaarmarkt (Krabbefoor) en Jazzfestival worden in andere steden ook georganiseerd. Baselius is uniek. Bergen op Zoom op de kaart zetten als de stad van stoet en spel. Wonen en Ruimte Om natuur te besparen wordt als suggestie voorgedragen beleid in te zetten om van de drie woonkernen, Halsteren, Lepelstraat en Bergen op Zoom, één woonkern te maken. De experts zijn het echter met elkaar eens dat de eigen identiteit van de dorpen en de stad benadrukt moet blijven worden en daarom de drie woonkernen afzonderlijk te behouden. Het karakter van een kleine kern kan bruisend zijn. Activiteiten die plaatsvinden moeten passen bij de schaal van de kern. Inwoners van een kleine kern zijn zich bewust dat er weinig voorzieningen aanwezig zijn.

- In het vigerende bestemmingsplan Lepelstraat staat de ‘Ster’ opgenomen, als mogelijkheid voor beperkte bedrijvigheid. - Wie uit Lepelstraat wil deze ontwikkeling? - Bij ontwikkelingen langs de A4, moet men infrastructureel de juiste keuzes te maken. Opgemerkt wordt om in ruil voor nieuwe industrie langs de A4, de industrie op een ‘verkeerde’ plaats in Bergen op Zoom weg te halen.

4e stelling: De identiteit van de drie woonkernen behouden of binnen de groeiende kernen naar verdichting zoeken? Reacties: Tafel van Johan van Beek Als voorbeeld wordt Den Haag en Scheveningen genoemd. Deze zijn in het verleden aan elkaar gegroeid. De conclusie wordt getrokken dat identiteit niet alleen fysiek is! Tafel van Caroline Jacobs • De kracht van Bergen op Zoom bestaat uit een diversiteit aan woonmilieus. Deze identiteit van woonmilieus doortrekken in stedenbouw en architectuur; • Halsteren ontwikkelt zich goed en de mensen die kiezen voor Lepelstraat hebben het er voor over om naar de voorzieningen toe te rijden. • Mensen kiezen de woonomgeving die goed bij hun past. De burgemeester sluit de avond af en bedankt iedereen voor de betrokkenheid. De opbrengst van de tafelgesprekken wordt in de visie meegenomen. De visie wordt deze zomer gepresenteerd. De scholen binnen de gemeente worden over de toekomstvisie aangeschreven, zodat leerlingen spreekbeurten kunnen houden over wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van Bergen op Zoom. 27

‘De tafel van Peter Berben’ Natuur • Natuur sparen door inbreiding wordt als positief gezien. • Uitbreiding van wonen, bedrijvigheid of industrie wordt niet op prijs gesteld, wel moet juist de kwaliteit omhoog. • Houd rekening met het feit dat veel bedrijventerreinen (in de huidige vorm) verdwijnen. • In plaats van bovenstaande zou er meer aandacht moeten komen voor het invullen van het landschap door combinaties van functies (dus niet louter natuur of bedrijven). Hierbij viel ook de term ‘werklandschappen’. Bedrijvigheid • In het verlengde van het vorige punt is er discussie gevoerd over de combi-functie wonen en werken op één plaats. Qua efficiënte invulling werden voordelen gezien, maar wat betreft ‘de kwaliteit van leven’ waren er vraagtekens. • Als er bedrijvigheid aangetrokken moet worden, dan bij voorkeur hoogwaardige bedrijvigheid. Hier zou ook intensiever door de overheid (lees: gemeente) op gestuurd moeten worden. • Veel steun is er voor het idee om het water veel meer als een transportmogelijkheid te zien. • Opvallend is verder dat in de discussie de A4 geen rol speelde. • Over het algemeen werd opgemerkt dat Bergen op Zoom zich sowieso meer op het water zou moeten richten. • Bedrijventerreinen op nieuwe locaties worden niet als logisch gezien; de deelnemers aan de tafel merken op dat eerst maar gebruik van de leegstand gemaakt moet worden.

• Als Unique Selling Point voor Bergen op Zoom wordt met name de verscheidenheid van landschap gezien.

Toerisme • Er moet gestreefd worden naar kleinschalig toerisme. • Hierbij vallen de termen kwaliteitstoerisme en selectief toerisme. • Het is belangrijk dat de monumenten in het algemeen, het monument bij uitstek ‘de vastenavend’, beschermd worden tegen de massa. Bergen op Zoom mag niet “verworden tot een sprookjespark.” • Ook bij dit onderwerp wordt geconstateerd dat er te weinig oog is voor het water, terwijl daar volgens de groep wel meer dan voldoende mogelijkheden liggen. • Tevens werd een concreet idee gelanceerd om de aanstaande cruiseterminal van Vlissingen in te zetten voor het aantrekken van (financieel draagkrachtige) dagjesmensen. Wonen • Laat de dorpen los van elkaar met ieder hun eigen identiteit. • Stap van het idee af dat ouderen in dorpen willen wonen. Ouderen vinden het juist prettig in de stad te wonen met alle voorzieningen bij de hand en veel levendigheid om zich heen. 28

• •

Maak geen zorgflats. Maak juist voorzieningen waarbij ouderen actief kunnen zijn en niet teveel gepamperd worden. Ontwikkel Noordland door water te winnen en de industrie te verdrijven richting A4.

‘De tafel van Caroline Jacobs’ Tafeldiscussie met de volgende VIP’s: Anita Nuiten (directeur woningstichting Soomland); Thomas Filthaut (Soomland); Arno Jordans; Alex Beets; Jos van de Haar; Sanne Schelfaut; Anne- Marie Vrijenhoek en Caroline Jacobs (notulen). Natuur Tijdens de discussie is besproken dat de natuur en in het bijzonder de Brabantse Wal moet worden gekoesterd. Dat houdt in dat de verstedelijking moet plaatsvinden met inbreiding en niet langer met uitbreiding van de steden en dorpen. Bovendien wordt de kwaliteit belangrijker dan de kwantiteit. Met intensief ruimtegebruik zoals woontorens en drijvende woningen kunnen creatieve oplossingen worden gevonden. De A58 moet een harde grens zijn voor de stad. Daarnaast is het van belang om de natuur deels belevingswaarde te geven en deels juist af te sluiten voor recreanten. De belevingswaarde kan worden versterkt door passende horeca (bijvoorbeeld Jagersrust) te realiseren bij de natuur en in goede wandel- en fietsroutes te voorzien. De Brabantse Wal is een belangrijke drager van het landschap die de structuur versterkt. Het reliëf moet zoveel mogelijk worden benadrukt. Het groen in de stad dient versterkt te worden. De krimp van de bevolking vanaf 2020, biedt een kans om verstening tegen te gaan. Overigens is de gezinsverdunning hierbij ook een belangrijke trend.

Het is van belang om de sociale structuur van Bergen op Zoom overeind te houden en nieuwbouw zoveel mogelijk te beperken door sommige wijken te revitaliseren (bijvoorbeeld Oost en Borgvliet) en goede wijken vitaal te houden. Voorkom verpaupering van de Plaat. Langeweg is een goed voorbeeld van ISV. Gageldonk wordt een grote uitdaging voor stedelijke vernieuwing. Verrommeling van het buitengebied is een andere zorg. Ook landgoederen kunnen verrrommelend werken. De nieuwbouwprojecten moeten een echte Bergse identiteit krijgen. De invulling van het Ribbensterrein is een voorbeeld van nieuwbouw, dat mooi aansluit op de bestaande stad.

29

Bedrijvigheid Het moet voorkomen worden dat er langs de A4 bedrijven (autoshowroom-lint) worden gevestigd. Het is goed dat Philip Morris de sprong over de snelweg niet heeft gemaakt. Bedrijven met een binding met Bergen op Zoom verdienen de voorkeur, omdat er minder kans is dat ze elders worden gehuisvest. Dienstverlening heeft voor Bergen op Zoom de toekomst met als voordeel een hoge arbeidsquote en weinig milieubelasting. Het is van belang om hboopleidingen naar Bergen op Zoom te trekken. De gemeente is kwetsbaar als ze te afhankelijk is van grote multinationals als Sabic en Philip Morris. Het is van belang om verbreding te zoeken in de werkgelegenheid en opleidingen. Specialistische bedrijvigheid op het gebied van techniek en innovatie moet worden gekoesterd. De bestaande bedrijventerreinen dienen beter uitgenut te worden om te voorkomen dat er onnodig nieuwe bedrijventerreinen worden aangelegd, terwijl de bestaande terreinen verpauperen en bedrijfsgebouwen leegstaan. Voor de fileproblemen zullen oplossingen moeten worden gezocht in openbaar vervoer, de combinatie van wonen en werken (dichter bij elkaar), telewerken (gedeeltelijk) en flexibele werktijden. Hierbij zal ook van belang zijn om soms echt vrij te zijn zonder dat de PDA van de zaak alsmaar aandacht eist, kortom de zondagsrust terug invoeren! Samenwerking wordt steeds belangrijker, we moeten regionaler gaan denken.

Toerisme Geconstateerd wordt dat de kracht van Bergen op Zoom de historische binnenstad is en de ligging tussen bossen, heide en water. De potenties moeten beter worden uitgenut door wandel- en fietsroutes aan te leggen en te promoten. Het water van de Binnenschelde moet weer zout worden, Bergen op Zoom aan zee… De verzilting is een kans voor watersport en alle daaraan gerelateerde zaken. Ook de Brabantse Wal moet een sterk merk worden om toeristen te trekken. Dit vereist samenwerking met andere gemeenten en het ontwikkelen van een gezamenlijke visie. Om toerisme en recreatie in het buitengebied te stimuleren moet verrommeling, zoals bijvoorbeeld bij Heimolen, worden tegengegaan. Alle toeristisch recreatieve initiatieven moeten op elkaar worden afgestemd en in samenhang worden bezien. Hierbij worden de golfbaan, een camping en de jachthaven genoemd.

Wonen Bergen op Zoom is een goede stad om in te wonen, omdat er een grote diversiteit aan woonmilieus aanwezig is. Halsteren ontwikkelt zich goed, maar in Lepelstraat is het moeilijk om de voorzieningen op peil te houden. Mensen die ervoor kiezen om te wonen in Lepelstraat of het buitengebied moeten op de koop toenemen dat zij afhankelijk zijn van andere kernen voor de voorzieningen. De dorpen en de stad moeten vooral niet aan elkaar vast worden gebouwd, om de eigen identiteit te benadrukken. De diversiteit van woonmilieus moet worden doorgetrokken in de stedenbouw en architectuur. Voor woningen in 2025 zal nog meer dan nu de eigen identiteit van de wijk, de kwaliteit van de woning en de openbare ruimte van belang zijn en de mogelijkheden om privacy te waarborgen.

30

‘De tafel van Brigitte Broijl’ Aanwezige gasten tafel Brigitte: Peter Slijpen (raadslid); René Suijkerbuik; Heiner Renier; Hans Smeenk; Jac de Crom; Gerda vd Ploeg; Carlo Martens. Natuur Aan tafel wordt opgemerkt dat er ten opzichte van bebouwd gebied een fors deel groen in en rond Bergen op Zoom aanwezig is. Er moet zorgvuldig met de aanwezige natuur worden omgegaan; de Brabantse wal is uniek en moet worden gekoesterd. Toch wordt ook ingezien dat er behoefte is aan woningen en een kwalitatief goede woonomgeving. Dat betekent dat er in eerste instantie gekozen moet worden voor inbreiding om natuur te ontzien, maar wel tot op beperkte hoogte. Zodra de leefomgeving te ‘krap’ wordt, zal ook een beroep kunnen worden gedaan op het buitengebied. Sommigen opperen daarbij niet verder te gaan dan de Brabantse Wal. Een belangrijke stelling daarbij is dat woningbouw niet per se natuur hoeft uit te sluiten. Door zorg te dragen voor de ontwikkeling van natuur op en rond de woonpercelen kan er ook sprake zijn van het zo goed mogelijk behouden van de natuurlijke karakteristiek. Daarbij zal de burger deels zelf ook verantwoordelijkheid moeten nemen. Tenslotte wordt in relatie tot de natuur geopperd om eventuele nieuwe industrie/bedrijvigheid hoogwaardig te laten zijn voor een zo min mogelijke aanslag op de natuur.

Bedrijvigheid De stelling zoals geopperd door Giel Jansen dat er gekozen moet worden tussen bedrijvigheid en toerisme wordt aan tafel niet gedeeld. Integendeel: de deur voor nieuwe bedrijvigheid moet juist open staan. Gelegen tussen Antwerpen en Rotterdam en de komst van o.a. de A4 leent Bergen op Zoom zich juist als goede locatie. Het is belangrijk om in te zetten op kennisindustrie. Een (niet door iedereen gedeelde) mening is dat er een hoog cognitief niveau is binnen Bergen op Zoom en dat daar meer mee gedaan moet worden. Anderen menen juist dat er sprake is van een relatief grote lagere sociale klasse. Daarom moet de huidige werkgelegenheid behouden blijven, maar zal het kennisniveau in de gemeente toe moeten nemen door meer hoger onderwijs aan de stad te verbinden. 31

In de infrastructuur worden nog grote problemen voorzien. Zelfs de komst van de A4 zal niet voldoende capaciteit bieden om toekomstige bedrijvigheid en verkeersstromen op te vangen. Ontsluiting en vestigingsbeleid zijn daarom belangrijke aandachtspunten om een geslaagde bedrijvigheid te bereiken. Laatste aandachtspunt is de huidige leegstand: zorg dat eerst leegstand wordt opgevuld of geherstructureerd, voordat allerlei nieuwe locaties (in het groen) worden gezocht. Toerisme Aan tafel wordt de mening gedeeld dat het toerisme in Bergen op Zoom niet echt leeft. Dit terwijl er in potentie diverse ingrediënten aanwezig zijn om de toerist te bedienen. Eén van de tafelgasten die een aantal decennia in Bergen woont, maar van origine van ‘boven de rivieren’ komt, begrijpt niet dat veel Bergenaren richting Zeeland trekken, terwijl er zoveel water dichtbij is.

Bergen op Zoom zal zich vooral moeten richten op dagjesmensen of eventueel ‘weekendje-wegtoeristen’. Wel met mate, want één grote toeristenstroom is niet gewenst. Aanwezige ingrediënten: • Water (in combinatie met sport zeer aantrekkelijk, ontwikkel een aantrekkelijke jachthaven) • Groen (ook in combinatie met sport/outdooractiviteiten zeer aantrekkelijk) • Cultuurhistorie (waardevolle bijzondere binnenstad, de aarbeien, asperges en ansjovis) • De combinatie van culturele mogelijkheden binnen de stad (restaurants, theaters op loopafstand) Men zal verrommeling moeten tegengaan. De grootste valkuil schuilt in de mentaliteit en de huidige aanpak: deze is teveel gericht op Bergenaren. De stad incl. inwoners zullen meer open moeten breken. Wonen Sommige tafelgasten verwachten dat door de demografische trends (vergrijzing) er sprake zal zijn van het vrijkomen van meer huizen. Volbouwen van Bergen op Zoom in het groen is dan ook niet gewenst. Dat betekent dat er meer gekeken wordt naar inbreiding (bijv. oude industriegebieden) en uitbreiding langs bestaande assen, zoals bij Halsteren en Lepelstraat. Is dit bedreigend voor de dorpen en verschillende identiteiten die dorp en stad nu hebben? Aan tafel lijkt het gevoel van dreiging niet heel sterk te zijn. Sterker nog: er wordt zelfs geopperd om te profiteren van elkaar. Dorps wonen vlak bij de stad is aantrekkelijk.

Als voorbeeld wordt Amsterdam en Amstelveen genoemd. Al is Amstelveen tegenwoordig vastgegroeid aan Amsterdam, toch heeft het een eigen identiteit en wordt het dorp nog ervaren als dorp. Anno 2025 -is hier aan tafel de verwachting- dat de dorpsbewoner anders zal denken dan de dorpsbewoner nu. 32

Een van de tafelgasten geeft ook aan niet veel te richten op allerlei identiteiten van wijken binnen de stad, omdat je daarmee juist zorgt voor een teveel op zichzelf gericht gebied, waar het voor nieuwe bewoners lastig integreren is.

‘De tafel van Jesse van Tetterode’ Natuur • Hoewel in de hoogte gebouwd kan worden, zal er ook altijd behoefte bestaan aan huizen met een tuin. Onder toezicht van gemeente dient op beperkte schaal bouwen in het groen mogelijk te blijven. De gemeente moet hier de grenzen stellen. • Je kan ook op een andere manier naar ‘bouwen’ kijken. Probeer het ‘groen’ in hoogbouw mee te nemen. • Bij wonen in het groen wordt het groen aan de individuele Bergenaar ‘gegeven’ ten koste van het collectieve gebruik. • Als het groen bestemd is voor collectief gebruik, zou er meer aandacht geschonken kunnen worden aan groenbeleving. d.m.v. van paden voor mountainbikes, horecavoorzieningen etc. De enige groenbeleving die Bergen op Zoom nu heeft is ’t Appeltje. Voor boswandelingen ga je nu toch eerder naar de Kalmthoutse Heide. • Bergen op Zoom moet niet te veel troeven in zetten op toerisme. Bergen zal nooit goed kunnen concurreren met Antwerpen, Breda of Rotterdam. • Bergen op Zoom moet te veel hinken op twee gedachten: of je wilt industrie aantrekken, of je wilt de groene long tussen Rotterdam en Antwerpen blijven vormen. Op termijn pluk je daar de vruchten van. • Bergen op Zoom zou in de vorm van een krab gebouwd kunnen worden. • De Molenplaat zou meer gebruikt moeten worden voor toerisme (een vakantiepark bijvoorbeeld). Industrie is hier uitgesloten.

Bedrijvigheid • Het heeft geen zin om meer bedrijven naar Bergen te halen, want voor de bedrijven die Bergen zou willen hebben, is hier onvoldoende gekwalificeerd personeel aanwezig. Dit betekent dat deze bedrijven vervolgens werknemers van buiten aantrekken, wat inhoudt dat Rotterdammers naar Bergen komen om hier van 9 tot 5 te werken en daarna weer teruggaan. En wat is daarvan de meerwaarde? • De stad ontbeert een goede HBO-opleiding. Bergen zou veel meer moeten doen, om jongeren aan zich te binden. Bergen heeft daar echt een grote steek laten vallen. • Waarom zet de stad toch nog steeds in op industrie? Laat dat over aan Rotterdam en Antwerpen. Bergen moet veel meer inzetten op waar ze goed in is: creativiteit (muziek, theater).

• •

De Auvergnepolder moet niet uitgebreid worden. De Auvergnepolder is een van de oudste polders van Nederland met een hoge cultureel historische waarde. Dit gegeven zou veel meer onder de aandacht gebracht moeten worden. Door het bebouwen van de Auvergnepolder, haal je weer het vrachtverkeer in Halsteren. 33

• • • •

De Halsterseweg zou nog meer vrachtwagenluw gemaakt moeten worden, door bijvoorbeeld de kruising van de Halsterseweg en de Randweg Noord te ondertunnelen, zodat vrachtverkeer uit de Theodorushaven zo snel mogelijk afgeleid kan worden. Vraag je af wat bedrijven, die zich hier vestigen, voor de stad terug willen en kunnen doen. De bedrijventerreinen die reeds bestaan, zouden eerst verdicht kunnen worden. De ster van Lepelstraat is een logische plek voor kleinschalige bedrijvigheid. Daarna zou de stad een halt moeten roepen aan nieuwe bedrijventerreinen.

Toerisme • Bergen zou veel meer moeten doen met het omringende water. Waarom zijn er nog steeds geen waterfietsen op de Binnenschelde? Kunnen er doflijnen zwemmen? • Op het Markiezaatsmeer kunnen fluisterboten varen. • Bergen moet zich eerder op het blauw dan op het groen richten. • In plaats van de binnenstad, zouden er ook rondleidingen over het industriegebied plaats kunnen vinden. • Er dient historiserend en onderscheidend gebouwd te worden. • Bergen moet veel meer voorzieningen voor de jeugd hebben. De nieuwe speeltuin stelt ook niets voor als je het vergelijkt met de speeltuinen in België, bijvoorbeeld Brasschaat • De Zeeland zou ingezet moeten worden voor creativiteit, speelvoorzieningen of toerisme. • De Brabantse Wal heeft maar een beperkte aantrekkingskracht voor toeristen. Het water trekt meer mensen. Verstedelijking • De Ster van Lepelstraat moet ontwikkeld worden in plaats van de Auvergnepolder • Halsteren moet niet aan Bergen vastgroeien. De Intratuin ligt hier mooi tussen, maar zou zich ook op de Vetterik kunnen vestigen, zodat op de huidige plek beperkte woningbouw plaats kan vinden. • Intratuin is trouwens een echte toeristische trekpleister. Hiervoor staan ze wel vanuit Zeeland en Brabant in de file. • Bergen moet zich vooral richten op de gettovorming in Gageldonk.

Probeer binnen de gemeente een betere verdeling te krijgen en ook allochtonen in Halsteren te huisvesten. • Er is behoefte aan vrije kavels. • Er is behoefte aan starterwoningen. • Halsteren moet het dorps karakter behouden.

‘De tafel van Henk de Groen’ Henk de Groen; Hans Herrings; Janine Behr; Yvonne Kammeijer; Angela van Laarhoven; Wendy Matthijssen; Madeleine Hoogesteger; Jessy van Hooydonk; Cor de Haan; Ran de Clerck NATUUR Beter verdichten dan uitbreiden! • Respect behoud van belang. Offeren mag. Compenseren moet. • We zijn dicht bij de natuur nu, en dat willen we zo houden. • Dicht bij de natuur is in het belang van bewoner en voor de toerist. • Als men moet bouwen dan graag in de hoogte in de stijl van huidige traditie van historie. • Kan men beleid vastleggen ten behoeve van natuur en dit beleid handhaven tijdens recessie? • Handel eerst in het voordeel van de eigen bewoners, dan pas voor de toerist. 34

• • • • • • •

Hoever willen we groeien qua stad? Niet ver --> niet iedereen aan tafel is het hiermee eens. Groter groeien naar een grote stad geeft ‘Grotestads’-problemen. Leefbare stad behouden. Bestaande natuur niet in dammen. Voor de kleine kernen is het groen heel belangrijk. Door van de natuur af te blijven ontwikkelen de kleine kernen, omdat de stad niet kan uitbreiden. Wat te doen als de inbreidlocaties vol zijn? Antwoord, dit zal een moeilijke opgave worden.

BEDRIJVIGHEID Keuze: Werkgelegenheid goed zo of uitbreiden? • Bestaande industrie behouden en kleinschalige kwalitatief hoogwaardige industrie aantrekken. • Industrieruimte (leegstaand) benutten, dan hoeft men misschien niet uit te breiden. • Politiek moet besluitvaardig zijn / daadkrachtig over komst bedrijven. • Selectief zijn op toelaten bedrijf. • Niet blijven snoepen aan groen. • Politiek moet vastleggen hoever we gaan met uitbreiden / behouden. • Mensen (burgers en politiek) moeten aangeven dat ze van bepaalde punten / plaatsen moeten afblijven. • Stel als stad een toelatingsprofiel vast welke industrie men wil toelaten. • Raadslid is blij met inspraak / mening van bewoners. • Moet je wonen en werk blijven scheiden, wonen hier, werken elders? Niet meer beïnvloedbaar volgens tafelgenoten. • Zorgzame stad worden, voor zowel burgers als bedrijven. • Thuiswerken promoten, kan niet overal. Is maar voor een kleine groep weggelegd. • Jonge mensen baanhoppen te veel, duo reizen is een mogelijke oplossing om de verkeersstroom in te dammen. TOERISME Mondjesmaat toerisme, onderdeel historie en natuur. • We onderschatten ons als stad, en de toeristen weten niet wat er te vinden is in onze stad. • Brabantse Wal, water en natuur trekker maken op onderdeel milieu. Ook de industrie en landbouw. Specialisme zou goed zijn voor imago.

• Commerciële communicatie (reclame maken voor de stad). • Steek in op cultuur, ook in deopleiding toneel, muziek. Dit versterkt de eigen identiteit. • Bergen heeft geen ingangsplaats (smoel / toegangspoort). • Centrum ligt verborgen. Is niet bekend bij vele bezoekers van de stad.

35

WONEN Dorp – Dorps houden en industrie ruilen voor natuur en natuur voor industrie. • • • • • •

Het ruilen van functies is goed, industrie naar de snelweg verplaatsen en de oude industrieterreinen terug geven aan de natuur die voor de snelweg moest wijken. Kijk naar Hemi, die nu weggaat. De industrie zit namelijk nu op verkeerde plaats midden in een woonwijk. Industrie specialiseren per locatie, alle specialismen bij elkaar onderbrengen. Dit vergroot de samenwerking en het imago voor aspirant bedrijven. Bouwen aan een specialisme doet men ook door de benodigde opleidingen hier naartoe te halen. Identiteit per kern / wijk zal vermoedelijk blijven bestaan, dit is een groot goed. Wonen, de keuze zal worden gemaakt op basis van gevoel. Op gevoel kiest men voor de stad of voor het dorp.

‘De tafel van Frans van Loon’ NATUUR Zit Bergen op Zoom ‘op slot’ door natuurlijke elementen als Brabantse Wal, bos, polderlandschap v.v.? • Waarom steeds maar groeien; na 2020 loopt de bevolkingsomvang terug; streef naar verluchtiging. • Verdichten binnen bestaand stedelijk gebied kan een positieve bijdragen leveren aan het huidig stedelijk beeld; Bergen op Zoom is veel te laag en daardoor is het op vele plaatsen leeg. Een contrast tussen hogere bebouwing en natuurlijke omgeving is een zeer interessant thema voor stedelijke ontwikkeling. • Natuur niet aantasten; benut meer de kansen van ondergronds bouwen voor secundaire functies. • Breng meer structuur in het stedelijk groen; mensen willen in het groen wonen. • Pas aan de Auvergnepolder denken als de bestaande bedrijventerreinen geherstructureerde zijn; vooralsnog ‘handen af van Auvergnepolder’.

BEDRIJVIGHEID Moet Bergen op Zoom kiezen voor groei of moet zij alleen de bestaande kwaliteit verbeteren. Moet er in de toekomst wel/geen scheiding tussen wonen, werken en natuur of moet het ‘beter’ i.p.v. ‘meer’? • Bedrijvigheid legt grote druk op het woon- en leefmilieu; dit is nadrukkelijk bij de infrastructuur voelbaar. Bergen op Zoom moet kijken in hoeverre de bestaande infrastructuur reeds optimaal wordt benut (snelwegen, spoor, water). Als daar ruimte zit is groei mogelijk. • Rangeerspoor handhaven en opnieuw benutten als logistieke mogelijkheid. 36

• Bergen op Zoom moet zich richten op hoogwaardige bedrijvigheid; de mogelijkheden rondom Maintance Valley, maar ook andere bedrijven bieden daarvoor de mogelijkheden. Gemeente moet met ROC gaan praten om ook de opleidingen daarvoor naar hier te halen. • Jongeren blijven na opleiding weg uit Bergen op Zoom omdat er te weinig uitdaging is; uitdaging is te vinden in werk, huisvesting, uitgaan etc. • MKB vergt minder infrastructuur • Kijk ook of je regionaal bedrijven kunt vestigen; werken op Borghwerf en wonen/uitgaan in Bergen op Zoom. • Herstructurering van bedrijventerreinen moet een thema worden. • Toeristische sector is qua werkgelegenheid nauwelijks benut; het is tot op heden geen item; er liggen kansen. • Bergen op Zoom moet kiezen voor specifieke bedrijfstak. TOERISME BoZ beschikt over vele historische, culturele en ecologische kwaliteiten; moeten wij die kansen verder uitnutten? • Fietsstructuren meer met elkaar verbinden, duidelijker zichtbaar maken en beter promoten. • Zet in op de ouderen • Het decor ligt er maar je moet met ‘iets’ komen; alleen de kermis is te beperkt. Jeugdevenementen en speciale museale thema’s kunnen trekker zijn. • Er is beslist te weinig voor jongeren; daardoor trekken zij weg. De doelgroep 30/35 en ook senioren staan centraal, maar voor jongeren is geen aandacht/voorziening.

WONEN Bergen op Zoom kent drie woonmilieus (Bergen op Zoom, Halsteren, Lepelstraat); moet je die met elkaar verbinden of moet je iets inleveren om elders te realiseren? • Laat de kernen de eigen identiteit behouden. Zie dorpswonen als complementair op stedelijk wonen. Niet alles volbouwen; daaraan bestaat geen behoefte. • Let meer op de jongeren; zij zijn belangrijk voor de stad omdat je sterker vergrijst als jongeren wegtrekken. Realiseer woningen voor jongeren. • Realiseer ook woningen voor de hogere inkomens; Bergen op Zoom is teveel van hetzelfde, zet in op kwaliteitverbetering.

‘De tafel van Johan van Beek’ Aan tafel: Ineke van Trijen, Jan van Trijen, Ton van de Meeren, Trude van Loon, Leon van Loon (raadslid), Peter van Meel, Michel Hertzman, Andy Wijsman, Kim Geluk en Rene Asselbergs NATUUR Gepleit wordt voor zuinig ruimtegebruik. Verdichting van de stad vind men geen probleem, indien daarmee natuur gespaard wordt. Het voorbeeld van de Markiezaten wordt aangehaald waarbij natuur en stad in elkaar grijpen. Wel dient binnen de stad gewaakt te worden voor voldoende groen. Beter de laagbouw verder verdichten dan kiezen voor hoogbouw. Halsteren dient haar dorpse uitstraling te behouden. TOERISME Men ervaart de verborgen ligging van Bergen op Zoom juist als een kracht. Dit kan verder worden uitgenut als kwaliteit. Gepleit wordt voor wandeltoerisme. Gepleit wordt voor een disco. Werkgelegenheid in deze sector 37

(toerisme) kan een kans zijn voor de toekomst. De jongeren geven aan graag in de toeristische sector te willen werken. Verder wordt gepleit HBO-onderwijs in de toeristische sector naar de stad te halen. Het in de stad houden van gekwalificeerde mensen kan de toeristische waarde van de stad juist verhogen. BEDRIJVIGHEID Aangegeven wordt dat het van belang is voor de jeugd dat er voldoende werkgelegenheid is. Dit dient als tegenwicht aan de dreigende vergrijzing. Met name wordt gepleit voor kleinschalige bedrijvigheid. Ook versterking van Bergen op Zoom als winkelkern verdient nadere aandacht. WONEN-RUIMTE Kiezen voor de intensivering van Noordland, daarbij het terrein beter ontsluiten door een nieuwe ontsluiting vanaf de Eendrachtsweg. De Ster bij Lepelstraat dient te worden benut voor kennisindustrie. Identiteit van de kernen wordt als heel belangrijk ervaren. Enerzijds vindt men het niet gewenst dat de drie kernen aan elkaar groeien, anderzijds wordt aangeven dat identiteit juist in de mensen zit. Daar verandert aan elkaar groeien niets aan.

‘De tafel van Frans de Looij’ Aan de tafel: Bert Burggrave (OAR), Jos Aarts (OAR), Wim de Haan (IVN Groene Zoom), Fred van Elsakker, Maaike van Toledo (gemeente Wijkmanager), Theo Santegoets (gemeente Beheer en Advies), Frans de Looij (gemeente Beleidsatelier RO) en Ingrid Kosters (gemeente medewerker RO) BOUWEN Is het verdichten van de stad de oplossing voor de combinatie van natuur en bouw? Of kan er in het groen ook weloverwogen gebouwd worden? Er wordt gezegd, dat het lijkt alsof het alleen over Bergen op Zoom gaat. Halsteren en Lepelstraat moeten ook meegenomen worden in de discussie. In de toekomst zijn er meer woningen nodig voor alleenstaanden. Ouderen willen graag naar de binnenstad, waar voorzieningen zijn. Er is weinig groen in de stad, bestaand groen zoveel mogelijk handhaven. Van belang is ook het leggen van groene verbindingen tussen de diverse groengebieden. Er moet geen hoogbouw komen. De vraag is er bij de nieuwbouwplannen wel gebouwd wordt naar de behoefte van de mensen. Het bestaande groen moet behouden blijven. Hier moet omheen worden gebouwd. De groenzones, zoals de Brabantse Wal moeten behouden blijven. Landgoederen kunnen gebruikt worden om groen te financieren; dit moet wel een verbetering opleveren zoals bijvoorbeeld het saneren van kassencomplexen. Dus niet op open plekken en geen vorming van afgesloten, elitaire enclaves.

De natuur moet opengesteld worden, zoals bijvoorbeeld het Markiezaatsmeer. En de natuur moet beter ontsloten worden vanuit Halsteren. BEDRIJVIGHEID Biedt de A4 en de spanning tussen Rotterdam en Antwerpen kansen op werkgelegenheid, of een bedreiging? De gemeente moet op kwaliteit selecteren voor een mooie combinatie tussen wonen en werken. Bergen op Zoom moet zich meer profileren naar toerisme en recreatie, geen bedrijvigheid. Zodat de werkgelegenheid hierop aangepast wordt. Grootschalige bedrijven naar Moerdijk. Bergen op Zoom moet wel zorgen voor werkgelegenheid voor de eigen bevolking, om onder meer het pendelen tegen te gaan. Grootschalige bedrijvigheid is niet goed voor de natuur en Bergen op Zoom is omringd door natuur. 38

De A4 wordt een verbinding en geen ontwikkeling voor Bergen op Zoom. Dit is destijds afgesproken en hieraan moet worden gehouden. Er moet worden nagedacht hoe er gewenste bedrijvigheid wordt binnengehaald. De gemeente moet de regie houden op ontwikkelingen met een keuze voor verbetering van kwaliteit voor wonenwerken-recratie. Aansluiting zoeken met Maintenance Valley en high technology bedrijven. Een HBO (dependance) vestigen. Er moet meer gebruik gemaakt worden van het water als toeristische trekpleister. En meer soorten van recreatie op het water mogelijk gemaakt worden. Van belang is een goede waterkwaliteit door het terugbrengen van het zoute water. TOERISME Willen we van Bergen op Zoom wel een ‘echte’ toeristenstad maken!? Er ontbreken nog een aantal toeristische voorzieningen. Zoals een openbaar toilet! De toegangswegen zijn saai en moeten meer uitstraling en daardoor uitnodigen voor toeristen. De historische waarde van water, wal en bos moet meer uitgedragen worden. Bergen op Zoom heeft weinig promotie, er is weinig bekendheid, ondanks de vele evenementen. We moeten één sterk evenement extra promoten, waar Bergen op Zoom uiteindelijk bekend om gaat staan. Dit zou dan moeten onderscheiden van andere landelijke evenementen en moeten aansluiten op de sterke kanten van Bergen op Zoom, stad van stoet en spel en de cultuurhistorie.

Je mag best selectief zijn met betrekking tot de doelgroep van toeristen, die je naar de stad wil halen. Fred is geen voorstander van toerisme gezien de energieverspilling die dit met zich meebrengt. WONEN-RUIMTE Moet Bergen op Zoom een grote woongemeente worden waar alle ‘dorpen’ aan elkaar zijn gegroeid? De dorpen moeten gescheiden blijven, met grote open zones. De Intratuin moet weggehaald worden en daar moet een brede groene zone gemaakt worden. Tussen de groene zones moet er gesaneerd worden. Daardoor wordt de identiteit behouden en wordt overlast tegen gegaan. Belangrijk is voldoende voorzieningenniveau in de wijken en dorpen. Vooral Lepelstraat. Lepelstraat hoeft niet te groeien. Gesubsidieerde voorzieningen wel nodig voor de leefbaarheid. Hier komt eventueel een dorpspunt (servicepunt) waar diensten worden verleend.

39

7. De wijk van de toekomst Eén van de bijeenkomsten over de Toekomstvisie was die van donderdagavond 15 mei. De wijkcommissies, dorpsraden en deelnemers van de wijk- en dorpstafels zaten in de raadzaal bij elkaar om te discussiëren over ‘de wijk van de toekomst’. Wethouder Veraart heette de ruim 50 aanwezigen van harte welkom en daagde hen uit om met de wijk- en dorpsvisies als springplank te dromen over de wijk in 2025. Het avondvoorzitterschap was in handen van Annemiek Beukman, directeur van de sector Maatschappelijke Dienstverlening. Als opwarmer voor de groepsdiscussies presenteerde zij een aantal statements over hoe de wijk er 2025 uit zou kunnen zien, zoals: er is meer ruimte voor groen en spelen; er zijn speeltuinen voor ouderen; wijkcommissies zijn overbodig geworden, iedereen communiceert direct met elkaar via internet; mensen werken meer en meer vanuit huis; en, winkels zijn niet meer nodig, alles wordt thuisgebracht (na bestelling via internet). Vervolgens werd in vier groepen geanimeerd gediscussieerd over de wijk van de toekomst. De onderwerpen die daarbij aan de orde kwamen, varieerden van hoe mensen met elkaar omgaan in de toekomst tot winkels in de wijk, verschillende soorten woningen en inrichting van de openbare ruimte.

Onderwerpen die in alle groepen besproken werden, zijn: • de gevolgen van de (steeds verdergaande) individualisering en het bevorderen van sociale samenhang ('ook in 2025 willen mensen ergens bijhoren'); • het inrichten van de openbare ruimte: uitnodigend (gericht op ontmoeting), multifunctioneel en flexibel (relatief eenvoudig aan te passen aan de behoeften van de inwoners); • het feit dat Bergen op Zoom in 2025 (nog steeds) een mooie stad is; maar er is wel toerisme nodig om de boel draaiende te houden. Zet Bergen op Zoom wat dat laatste betreft op de landelijke / regionale kaart; • voorzieningen in de wijk: elke wijk heeft een bepaald minimaal voorzieningenniveau, maar stad en dorpen vragen daarbij hun eigen invalshoek.

8. Toekomstgesprekken door ambtenaren Bericht intranet gemeente Bergen op Zoom: “Zoals jullie weten wordt er momenteel hard gewerkt aan de toekomstvisie voor Bergen op Zoom. Tijdens diverse bijeenkomsten hebben inwoners en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en allerlei instanties al input geleverd voor de toekomstvisie. Je kunt hierover meer lezen onder de button toekomstvisie op onze website. Omdat we zoveel mogelijk mensen willen laten meedenken over de toekomstvisie, vragen wij jullie als ambtenaren van de gemeente Bergen op Zoom om allemaal een gesprek over de toekomst te voeren met iemand die in Bergen op Zoom woont of werkt. Het idee is eenvoudig: kies iemand uit (bijvoorbeeld een buurman- of vrouw of een familielid, de voorzitter van jouw sportvereniging etc) en vraag deze persoon naar zijn of haar ideeën over de toekomst van Bergen op Zoom. Het zou leuk zijn dat er ook jongeren worden geïnterviewd, omdat zij natuurlijk in 2025 "aan zet zijn". Het gesprek(je) kun je in werktijd voeren. Het moment van het interview mag je zelf bepalen, zolang het maar in de week van 13 t/m 16 mei plaatsvindt, dit in verband met de media-aandacht die we met deze actie willen genereren én de aankondiging vooraf via de gemeentelijke kanalen. Mocht je om wat voor reden dan ook niet in de gelegenheid zijn om in genoemde week je gesprek te houden, meld dit dan even bij je leidinggevende.

40

Om de ideeën en denkbeelden die in deze gesprekken naar voren komen te kunnen verwerken, vragen we je het gesprek aan de hand van de bijgevoegde vragenlijst te houden. Het is de bedoeling dat je het gesprek kort samenvat. We adviseren de vragenlijst met ruimte voor verslaglegging een pen en een bedankje voor degene die je interviewt (te verkrijgen bij Ines Dam) mee te nemen. Het bedankje is een Bergs blikje drop. Het idee erachter: als dank voor jouw blik op de toekomst een blik(je) drop. We wensen jullie hele leuke, inspirerende gesprekken toe.”

9. Diner Pensant De burgemeester heeft op 15 mei tijdens een zongenaamd “Diner Pensant” aan de hand van door de deelnemers ingebrachte discussieonderwerpen met een select gezelschap van (ex) Bergenaren over de toekomst van Bergen op Zoom gesproken. Stellingen Diner Pensant: • "Bergen op Zoom, de perfecte mix van Bourgondische omgeving en moderne zakelijkheid; droombeeld of wensbeeld ? " • “Bergen op Zoom valt buiten de boot voor de B5. Ga een nieuw samenwerkingsverband aan : “Bourgondische”steden van Brabant (Den Bosch, Breda, Bergen op Zoom). De vraag is of in dit gemeenschappelijke kenmerk een gezamenlijk belang gevonden kan worden op bijvoorbeeld toeristisch gebied”. • “Hoe komt het dat Bergen op Zoom, bolwerk van grenzeloze creativiteit en historisch schoon, zo slecht in staat is om dat te communiceren naar de rest van Nederland? Bijna niemand kent de waarde van deze fraaie stad, de creatieve uitingen lijken vooral naar binnen gekeerd”. • “Sinds “Merck toch hoe sterck” zijn de tijden veranderd en Bergen op Zoom moet meer de samenwerking zoeken met de regio om “samen sterck” te staan”. • “Werk, werk, werk” moet het leidend principe zijn voor keuzes die zijn gericht op de toekomst van Bergen op Zoom.

• “Het Markiezenhof moet een nationale publiekstrekker worden als aquarelmuseum.” • “De toekomst van Bergen op Zoom staat of valt met de multiculturele integratie.” • “BoZ onderscheidt zich door de natuurlijke bronnen: de ligging, geschiedenis en de bergenaren!” • “Bergen op Zoom moet zich met evenementen richten op kwaliteit en niet op kwantiteit”.

41

10. Mission olympic Op 12 augustus 2008 gaf wethouder Maarten van Eekelen het startschot voor sportstad The City op Plein 13. De City is een olympische sportstad waarin jongeren tussen 12 en 19 jaar onder professionele begeleiding van Bergse sportverenigingen kennis kunnen maken met verschillende sporten. Mission Olympic, The City is een initiatief van NOC-NSF en Coca Cola Nederland en is door de gemeente Bergen op Zoom hier naartoe gehaald. Wethouder Van Eekelen zei het bijzonder leuk te vinden om opnieuw op Plein 13 het startschot voor Mission Olympic te geven. Het sportaanbod werd mede mogelijk gemaakt door een groot aantal sportclubs uit Bergen op Zoom.

11. Raadsbijeenkomst scenario’s De deelnemers bestaande uit raads- en duoleden, externe betrokkenen en medewerkers van de gemeente gaan in 3 groepen uiteen om de “rode draden” gezamenlijk te bespreken. In de plenaire terugkoppeling wordt met elkaar gedeeld welke thema’s het meest van belang zijn voor het maken van onderscheidende scenario’s. Daarnaast wordt ervoor gepleit om waar mogelijk in de diverse scenario’s, maar toch zeker in het stadium van de toekomstvisie te toetsen aan de aspecten kwaliteit, duurzaamheid, identiteit en diversiteit. De deelnemer gaan opnieuw in 3 groepen uiteen om mogelijke thema’s en bijbehorende benamingen voor de scenario’s te bedenken: Tijdens de plenaire discussie over de mogelijke scenario’s wordt gekozen voor de volgende drie scenario’s in aanvulling op het autonome scenario en het dubbelstadscenario: • “Werk, werk, werk” • Bergen op Zoom, binnentuin van de metropolen Rotterdam en Antwerpen • Explosief Bergen op Zoom !

42

De scenario’s “BoZ UW toekomst”, BoZ als (t)huis; BoZ (economisch) veelzijdig; BoZ doelgroepgericht; BoZ Jonge Stad en Waterfront vallen af. De deelnemers gaan voor de derde maal in drie groepen uit een om de gekozen scenario’s op basis van de “rode draden” van de inventariserende fase van de toekomstvisie op te bouwen. Na afloop worden de kort uitgewerkte scenario’s als volgt plenair gepresenteerd : Bergen op Zoom; Binnentuin van Metropool Antwerpen - Rotterdam • Woonfunctie wordt centraal gesteld • Leefbaarheid in de wijken optimaliseren • Groene buffer tussen Antwerpen en Rotterdam– ‘muren’ slechten • Optimale vervoersverbinding • Dienstverlenend naar Antwerpen en Rotterdam • Eigen identiteit deels loslaten, nieuwe bewoners met open armen ontvangen • Recreatie en verblijf voor hele regio en Antwerpen en Rotterdam • Vuurtoren / lichtmast - zichtbaar zijn • Schaarsteproduct laten zien (ruimte en verblijf) • Werkgelegenheid van Rotterdam en Antwerpen benutten • Rood voor groen regeling in het buitengebied “Werken, Werken, Werken” • Pakken wat je pakken kan • Externe groei arbeidsvraag • Wegennet opwaarderen – meer traffic (ook spoor en water) • Zorg = als economische tak van belang • Groen: vestigingsplaats bedrijfsactiviteiten • Sociaal: iedereen doet mee • Meer evenementen • Zeeland als groot achterland • Onderwijs: groeit mee met economische groei • Regionale functie:

buitengebied doet mee voor economische groei • Bevolkingsgroei Explosief Bergen op Zoom • Dynamisch, zelfontplooiing, • Flexibiliteit, externe gerichtheid • Bereikbaarheid + vliegveld • Bewegend water, energie… • natuurBELEVING – bewegend, waar je wat mee kan doen • Multifunctionele ruimte; flexibiliteit • Diversiteit leefmilieus • Bewoners komen en gaan. • Brede werkgelegenheid, faciliterende overheid • Economie: (be)zoek de klant • Creatieve cross-overs, cultural valley, iedereen welkom – dynamisch • Krimp = kans • Ruimte voor kunst • Minder bestuurlijke sturing • Ongeorganiseerde sport, gamen, 43

De heer Oosterhout van BMC complimenteert de aanwezigen met de opgestelde toekomstscenario’s. Hij geeft naar aanleiding van de presentaties aan dat bij scenariobouw de focus niet op kwaliteit maar op extreme punten moet worden gelegd om de discussie de benodigde scherpte te geven. Hij adviseert om de scherpte goed te bewaken bij het nader uitwerken van de scenario’s. De scenario’s zullen worden uitgewerkt en vervolgens (na goedkeuring van de stuurgroep en toetsing door het college en het presidium) via onder andere een huis-aan-huis brief van de burgemeester onder de inwoners worden verspreid. Op basis van de discussie over de scenario’s zal de concept toekomstvisie worden opgesteld.

12. Bijeenkomst toekomstvisie in den Enghel op 3 juli Bergen op Zoom is een ambitieuze gemeente die nadenkt over haar toekomst. In het voortraject van de toekomstvisie BOZ 2025 zijn veel mensen met ideeën gekomen over de toekomst van onze mooie gemeente. Deze ideeën zijn vertaald in 5 toekomstscenario’s. Op 3 juli konden inwoners van Bergen op Zoom hun mening geven over deze vijf scenario’s. Inwoners werden uitgenodigd via een brief van de burgemeester die huis-aan-huis is verspreid. Burgemeester Han Polman heette om 20.00 uur iedereen van harte welkom. Hij benadrukte nog eens het belang van de toekomstvisie voor Bergen op Zoom en gaf aan dat de inbreng van inwoners erg belangrijk is. Hij gaf vervolgens het woord aan vijf "vertegenwoordigers" van de scenario's", die elke met verve een scenario presenteerde: 1. " Bergen op Zoom in Balans" door Dominee Vermeulen

44

2. "Bergen op Zoom de Binnentuin van de metropolen Antwerpen en Rotterdam" door mevrouw Behr, wijktafel Centrum

3. "Werk, werk, werk" door de heer Samuels, directeur Ecopoint

45

4. "Explosief Bergen op Zoom!" door de heer Van Oorschot, leraar

5. "Dubbelstad: Brabantse Buitensteden" door mevrouw Van de Ven, directeur Aramis Wonen

Na deze presentaties moesten de Bergenaren kleur bekennen met het omhangen van de slinger van hun keuze. Met groene en oranje stickers konden ze aangeven welke punten ze uit de scenario's goed en slecht vonden. Op flipovers kon de keuze toegelicht worden, dit leverde de volgende opmerkingen op: Bergen op Zoom in Balans •

Geen beeld bij dit scenario.

•

Dit scenario kan niet zonder sterke economie.

•

Ontwikkeling nieuwe woonvormen en mogelijkheden (combinaties)

•

Creativiteit.

•

Dit scenario kan niet zonder samenwerking met Roosendaal. 46

•

Goed scenario; wel in balans blijven.

•

Dit scenario maakt het aantrekkelijk om in BoZ te wonen.

•

Culturals hills, want cultuur is "verheven".

•

Campus op juiste plaats (techniek op industrieterrein en groen/cultuur in landschap).

•

Buisleidingenstraat; zo veel mogelijk onder de grond.

Bergen op Zoom de Binnentuin van de metropolen Antwerpen en Rotterdam •

Overdekt maken van de noordwestelijke randweg als industrie nog verder moet groeien en van deze verbinding nog meer wordt gevergd.

•

Aandacht groeninrichting / recreatie / herstellen van de Brabantse Wal door verbinding van koepel en Groenewoud.

•

Meer cultuur door bijvoorbeeld samenwerking met de belangrijke culturele centra van Rotterdam en Antwerpen.

•

Station op de plaats waar de Markiezaatsweg de spoorbaan kruist.

•

Meer bussen, busjes en shuttles.

•

Uitbreiding woningbouw te midden van groen en water. Een oase van rust voor mensen die werken in Antwerpen en Rotterdam; verbinding tussen deze metropolen is van belang dmv de A4, maar ook via het spoor; personenvervoer + goederenvervoer.

Werk, werk, werk •

Selectief zijn bij keuze bedrijven.

•

Evenwicht met natuur binnen contouren bedrijventerreinen.

•

Startersfaciliteiten woonmarkt verbeteren.

•

Meer informatie delen over innovaties (bijv. suikerlab / oesters / ecopoint)

•

Ecopoint als voorbeeld.

•

Vitaliteit van de regio.

•

Automatische samenwerking stimuleren (zie ook scenario 5)

•

Vanuit werk komt balans.

•

Diversiteit in cultuur / onderwijs (ook techniek!)

•

Er is genoeg industrie.

•

Industrie zo schoon mogelijk.

•

Duurzaamheid (PPP!) 47

•

Maatschappelijk sociaal verantwoord.

•

Creatieve industrie stimuleren

•

Zorg voorziet in veel werk.

•

Spoorlijn Antwerpen / Rotterdam.

•

Meer aandacht voor groen.

•

Controle op bedrijven om overlast te voorkomen.

Explosief Bergen op Zoom •

Auvergnepolder agrarisch.

•

Duidelijke scheiding tussen de kernen Halsteren en Lepelstraat.

•

Noordelijke randweg overdekt ivm zwaar transport.

•

Dit scenario gaat niet zonder goede economie en dubbelstad.

•

Elektrische auto's.

•

Kwalitatief en duurzame woningbouw.

•

Te behoudend; we doen het eigenlijk al goed genoeg.

•

MBO en HBO opleidingen.

Dubbelstad: Brabantse Buitensteden •

Gewaagd?

•

Naar buiten gericht meest bestand tegen de veranderingen in de omgeving.

•

Grootschalige inzet is nodig.

•

Eigenheid moet behouden blijven.

•

Roosendaal als gesprekspartner.

•

Krachten bundelen: win/win.

•

Niet concurreren, maar samen.

•

Bedrijven naar Roosendaal, niet naar de Auvergnepolder.

Na de sticker- en slingerronde volgde een discussie met alle aanwezigen. Dat leverde het volgende op: •

De positieve punten uit de scenario's 1 t/m 4 realiseren in scenario 5.

•

Indien scenario 5, moet BoZ qua identiteit er behoorlijk op inleveren. 48

•

Regio sterker maken door samenwerking met Roosendaal, maar wel beide steden hun eigen identiteit behouden.

•

Scenario 4; aanleg vliegveld gaat te ver.

•

Wisselwerking cultuur / hoger onderwijs.

•

Scenario 3; technisch werk is in BoZ/ West Brabant weggevallen.

•

Met allochtonen naar een nieuwe identiteit zoeken.

•

De scenario's 3, 4 en 5 zijn onrealistisch ivm te weinig werkgelegenheid, verpaupering en bevolkingsafname.

Na de stickerrondes en de discussie werd snel duidelijk welk scenario de voorkeur had. Explosief Bergen op Zoom kon de bezoekers niet bekoren. Ook Bergen op Zoom in balans scoorde laag. Het staat voor het huidige beleid, dus Bergenaren zijn wel toe aan verandering. Duidelijk werd wel dat een vliegveld en helikopterlandingsplaatsen een stap te ver zijn in de ontwikkeling. Inzetten op natuur en groen. Maar ook werk vinden Bergenaren erg belangrijk. "De vitaliteit van de regio wordt bepaald door de werkgelegenheid", stelde een voorstander van het scenario werk, werk, werk. "Zonder werk komen ook de andere scenario's niet van de grond."

Samenwerken met Roosendaal was eigenlijk de belangrijkste boodschap. Vasthouden aan de eigen identiteit, maar profiteren van de schaalgrootte van een dubbelstad voor wat betreft de voorzieningen. Burgemeester Han Polman sloot de succesvolle avond af, "alle scenario's gaan uit naar de mens. Elke toekomst kun je maken door samenwerking".

49

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=6d0f8e64-dfcb-4e74-a214-35c8ce281e7b