CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

RVB08-0148 Toekomstvisie Bergen op Zoom, ter informatie toegevoegd op verzoek van D66

Raadsvergadering 21 oktober 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Toekomstvisie26.275 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Contactpersoon Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummeren naam

: Toekomstvisie Bergen op Zoom : RVB08-0148 Sector I : SROB, Ruimtelijke Ontwikkeling : 22 september 2008 Afdeling : Caroline Jacobs : C.G.Jacobs@bergenopzoom.nl : 0164-277402 : 1. Bestuur

Voorstel: 1. De Toekomstvisie voor Bergen op Zoom, gericht op het versterken van de identiteit van de gemeente en haar dorpen en wijken en het inzetten op kwaliteit, duurzaamheid, diversiteit en samenwerking, vast te stellen; 2. In te stemmen met de hieruit voorvloeiende beleidskeuzes op het gebied van: a. mensen b. wonen & wijken c. werken d. bereikbaarheid e. natuur & water f. toerisme & recreatie g. onderwijs h. kunst & cultuur i. sport j. veiligheid & milieu k. zorg I. samenwerking en externe gerichtheid 3. De Toekomstvisie iedere vier jaar in dialoog met de samenleving te herijken en de beleidskeuzes te actualiseren en aan te vullen.

Type voorstel: Kaderstellend Controlerend Rest

Zijn in het voorstel een of meer van de volgende aspecten van toepassing? Ja Zijn doelen enlof effecten beschreven

IXI

Nee

Financieleconsequenties lnspraakverordening van toepassing

Communicatieparagraaf: De toekomstvisie is voortgekomen uit de resultaten van de diverse bijeenkomsten met inwoners en vertegenwoordigers van bedrijven en instanties van Bergen op Zoom.

Samenvatting: Bijlagen:(wfaan of een bijlqe is bijgevoegd of ter inzage is gelegd; benoem en nummer deze bijlagen) _ _. - . - ~ i j l a ~nr. e Omschrijving I 1. I toekomstvisie

/

-

.

,

/ Bijgevoegdmer inzage j . .-

I bijgevoegd

i bjgevoegd . -.

--$

lllllllllY A Il rllRVB08-0148 lllllI1 l lllllllIIIIIIIIIIII

3

A

Gemeente

Bergen op Zoom

--?--

Datum raadsvergadering

: 2 0 OKT 2008

Nummer

: RVB08-0148

Onderwerp

: Toekomstvisie Bergen op Zoom 2025

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. 2.

3.

De Toekomstvisie voor Bergen op Zoom, gericht op het versterken van de identiteit van de gemeente en haar dorpen en wijken en het inzetten op kwaliteit, duurzaamheid, diversiteit en samenwerking, vast te stellen; In te stemmen met de hieruit voorvloeiende beleidskeuzes op het gebied van: a. mensen b. wonen & wijken c. werken d. bereikbaarheid e. natuur & water f. toerisme & recreatie g. onderwijs h. kunst & cultuur i. sport j. veiligheid & milieu k. zorg I. samenwerking en exteme gerichtheid De Toekomstvisie iedere vier jaar in dialoog met de samenleving te herijken en de beleidskeuzes te actualiseren en aan te vullen.

Inleiding U heeft vorig jaar besloten (SB1071003) een toekomstvisie op te stellen, die een lonkend perspectief voor Bergen op Zoom in 2025 bevat, richting geeft aan het toekomstige beleid en voortkomt uit een dialoog met de samenleving. Het proces van de totstandkoming van de toekomstvisie was erop gericht om inbreng vanuit de samenleving te verkrijgen. De beoogde toegevoegde waarde is gelegen in de integrale benadering en de onderlinge samenwerking tussen de diverse betrokkenen. Dat houdt in dat de toegevoegde waarde van de toekomstvisie met name is gelegen in de gevoerde dialoog en de herkenbaarheid van de dialoog in toekomstvisie zelf. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om de toekomst in 2025 "te voorspellen". In de komende zeventien jaar tijd zal er ongetwijfeld veel gebeuren, dat van invloed zal zijn op de ontwikkelingen in Bergen op Zoom, waarvan nu nog geen inschatting is te geven. Daamaast is de integraliteit van de toekomstvisie als belangrijke randvoorwaarde

meegegeven. Zowel de fysieke, als de sociale en de economische componenten zijn verwerkt in de toekomstvisie. De toekomstvisie BoZ 2025 is opgesteld met inwoners, bedrijven en instanties in Bergen op Zoom, die samen met de gemeente wilden nadenken, dromen en discussieren over de toekomst. Het interactieve proces om tot de toekomstvisie te komen was inspirerend en heeft geleid tot nieuwe inzichten en een completer beeld van de keuzes waar we gezamenlijk voor komen te staan. De dialoog is in de volle breedte gevoerd op een constructieve manier waarbij de deelnemers niet alleen een eigen mening gaven maar veelal ook openstonden voor de inbreng van anderen. Vanuit de gemeente is bewust gekozen voor een faciliterende rol die zoveel mogelijk ruimte bood voor de inbreng vanuit de inwoners, bedrijven en instanties om met elkaar de dialoog aan te gaan.

Beoogd maatschappelijk effectldoelstelling De toekomstvisie is een uitnodiging aan inwoners, bedrijven en instanties om samen met de gemeente aan de slag te gaan! Om de toekomstvisie actueel te houden is het de bedoeling om iedere vier jaar een bijeenkomst te beleggen met gei'nteresseerde inwoners, bedrijven en instanties om de lopende of nieuwe ontwikkelingen in Bergen op Zoom in het kader van de toekomstvisie te bespreken.

Uitwerking voorstel Proces De afgelopen maanden is zeer intensief gewerkt aan de totstandkoming van de toekomstvisie. Het proces dat bestond uit drie fases is, na afronding van de inventariserende fase en de scenariofase nu in de besluitvorrnende fase. In bijlage 2 van dit voorstel is een uitgebreid verslag opgenomen van de diverse activiteiten. Naast de bijeenkomsten zijn er veel reacties van mensen gekomen via email, brieven en gesprekken. Ook deze reacties zijn natuurlijk meegenomen in de totstandkoming van de toekomstvisie. Tijdens de inventariserendefase zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: Startbijeenkomst college en gemeenteraad van 21 januari 2008 Startbijeenkomst voor inwoners, bedrijven en instanties in de Gertrudiskerk van 10 maart 2008 gekoppeld aan een briefkaartenactie. Pijlerbijeenkomstover Economie van 25 maart 2008 Pijlerbijeenkomstover sociale aangelegenheden van 3 april2008 Pijlerbijeenkomstover ruimtelijke ontwikkeling van 8 april2008. Bijeenkomst wijkcommissies en wijktafels 15 mei 2008. Toekomstgesprekken (mei 2008) Diner Pensant van 15 mei 2008. Mission Olympic enquete 14 mei 2008.

Tijdens de scenariofase zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: Huis aan huisbrief aan de inwoners van Bergen op Zoom over de scenario's met het verzoek om te reageren (via de bijeenkomst, brief, mail of telefoon). Bijeenkomst opstellen scenario's van 30 mei 2008 Bijeenkomst over de scenario's in Den Engel van 3 juli 2008 Bijeenkomst gemeenteraden Bergen op Zoom en Roosendaal over samenwerking van 1 sept. 2008 Op basis van de resultaten van de inventariserende fase en de scenariofase is de concept toekomstvisie opgesteld. De concept toekomstvisie is opgesteld door eerst de belangrijkste "rode dradennin de dialoog en reacties te benoemen, te weten het versterken van de identiteit van Bergen op Zoom (gemeente; stad; dorpen; wijken) en het inzetten op kwaliteit, duutzaamheid, diversiteit en samenwerking. Vervolgens zijn de resultaten van de dialoog die bij deze strategische keuzes aansloten opgenomen in de concept toekomstvisie en waar mogelijk geconcretiseerd in beleidskeuzes. Diverse partners van de gemeente zoals de wijktafels, adviesraden en andere partijen die bij de totstandkoming van de toekomstvisie actief zijn geweest, zijn vooraf in de gelegenheid gesteld om hun reactie op de concept toekomstvisie in te brengen. De reacties van deze partijen zijn zo goed mogelijk verwerkt in de toekomstvisie.

Budget Voor de totstandkoming van de toekomstvisie is gebruik gemaakt van het door u beschikbaar gestelde budget van E 100.000, -. De kosten van de totstandkoming van de toekomstvisie zijn binnen het budget gebleven. Aan de totstandkoming van de toekomstvisie is met name door de eigen gemeentelijke medewerkers met veel enthousiasme gewerkt.

Consequenties van het voorstel De toekomstvisie van de gemeente Bergen op Zoom voor 2025 ("BoZ 2025") geeft richting aan de ontwikkeling van de gemeente in de komende jaren. De gewenste ontwikkelingsrichting is met name bepaald in de strategische keuze voor identiteitversterking, kwaliteit, duutzaamheid, diversiteit en samenwerking.

Alternatieven Op basis van de resultaten van de eerste bijeenkomsten zijn toekomstscenario's opgesteld waarin verschillende (keuze)mogelijkheden zijn geschetst. De scenario's zijn opgesteld door diverse gemeenteraadsleden, medewerkers van de gemeente en externe betrokkenen tijdens een hiervoor georganiseerde bijeenkomst op 30 mei 2008. De scenario's, waarin de rode draden vanuit de diverse bijeenkomsten zijn vennrerkt waren bedoeld als "voer voor discussie" en door deze vrij scherp geformuleerde alternatieven te bespreken werd de gewenste toekomstige ontwikkeling duidelijk. De alternatieve scenario's worden hieronder kort omschreven:

llllllllll lllllllllllY llWlIIIIIIIIIIIIII RVBO8-0148

"Bergen op Zoom in balans" Het huidige beleid en de algemene trends vormen de grondslag voor dit autonome scenario. Een evenwichtige kwalitatief hoogwaardige ontwikkeling van de gemeente staat centraal in dit scenario voor 2025. "Bergen op Zoom de binnentuin van de metropolen Antwerpen en Rotterdam" De kem van dit scenario is het versterken van het woon- en leefklimaat tussen Antwerpen en Rotterdam. Er wordt ingezet op het behoud en het versterken van de landschappelijk kwaliteiten van het tussengebied de Brabantse Wal. Sleutelbegrippen zijn hierbij: rust en kwaliteit. Het accent komt te liggen op Bergen op Zoom als woonstad. "Werk, werk, werk" Het scenario 'werk, werk, werk' staat voor economische groei. Werkgelegenheid is hierbij leidend. Om bedrijvigheid in Bergen op Zoom te houden en te halen, biedt de gemeente een gunstig vestigingsklimaat. In die samenleving staat niemand langs de zijlijn. Er is zelfs ruimte voor groei. "Explosief Bergen op Zoom !" De ontwikkeling van het individu zelf staat centraal in dit scenario voor 2025. De mensen in Bergen op Zoom krijgen maximale ruimte voor hun eigen ontwikkeling zowel voor wat betreft opleiding, carriere als vrijetijdsbesteding. De sleutelbegrippen zijn dynamiek, diversiteit en exteme gerichtheid.

Dubbelstad : Brabantse Buitensteden Kenmerkend voor dit scenario is de samenvoeging van Bergen op Zoom en Roosendaal tot een gemeente. De beide deelgemeenten vullen elkaar aan en zijn met name dwrontwikkeld op hun aanvullende kwaliteiten. De Brabantse Buitensteden zijn samen sterk en profileren en positioneren zich krachtig richting provincie, rijk en ook richting de intemationale overheden en partners. Bij de discussie over deze toekomstscenario's met de diverse betrokkenen en op basis van de overige ontvangen reacties is naar de integrale toekomstvisie toegewerkt. De toekomstvisie is dus nadrukkelijk niet gebaseerd op een van de scenario's maar op basis van de discussie over de scenario's, de diverse andere reacties vanuit de samenleving en de informatie vanuit de inventariserende ronde. Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom,

lllllA ll lllllllllll1 Il llllllllllMIllIl1

De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gezien het vwntel van het college en het presidium van 22 september 2008, nr. RVB08-0148;

BESLUIT:

1. De Toekomstvisie voor Bergen op Zoom, gericht op het versterken van de identiteit van de gemeente en haar dorpen en wijken en het inzetten op kwaliteit, duurzaamheid, diversiteit en samenwerking, vast te stellen; 2. In te stemmen met de hieruit voorvloeiende beleidskeuzes op het gebied van: a. mensen b. wonen & wijken c, werken d. bereikbaarheid e. natuur & water f. toerisme & recreatie g. onderwijs h. kunst & cultuur i. sport j. veiligheid & milieu k. zorg I. samenwerking en exteme gerichtheid 3. De Toekomstvisie iedere vier jaar in dialoog met de samenleving te herijken en de beleidskeuzeste actualiseren en aan te vullen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van De griffier,

2 U OKl 2008

k"

Berge op Zoom

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2025

t p

e c n

o C Toekomstvisie Bergen op Zoom 2021 1

29-9-2008 12:09:39

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2022 2

29-9-2008 12:09:39

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2025 Inleiding De toekomstvisie van de gemeente Bergen op Zoom voor 2025 geeft richting aan de ontwikkeling van de gemeente in de komende jaren. De toekomstvisie is opgesteld met inwoners, bedrijven en instanties in Bergen op Zoom. Samen met de gemeente droomden en discussieerden zij over hoe Bergen op Zoom zich de komende twintig jaar zou kunnen ontwikkelen. Het interactieve proces naar de toekomstvisie inspireerde en leidde tot nieuwe inzichten en een completer beeld van de keuzes waar de gemeente voor komt te staan. De toekomstvisie is een uitnodiging aan inwoners, bedrijven en instanties om samen met de gemeente aan de slag te gaan! Om de toekomstvisie actueel te houden zal om de vier jaar een bijeenkomst belegd worden met geïnteresseerde inwoners, bedrijven en instanties. Hierin worden de lopende en nieuwe ontwikkelingen in Bergen op Zoom besproken.

Kenmerken en trends Het vertrekpunt voor het opstellen van de toekomstvisie zijn de huidige kenmerken van de gemeente en belangrijke trends op ruimtelijk, economisch en sociaal gebied. De stad Bergen op Zoom is een vestingstad met een rijke historie, gelegen op de Brabantse Wal op de overgang van land en zee, zand en klei, hoog en laag. Het is een compacte stad met een historische kern, omgeven door water, bos en heide. Het dorp Halsteren en de kernen Lepelstraat en Heimolen vormen samen de woonkernen in het landelijk gebied van de gemeente Bergen op Zoom. Kenmerkend voor het imago van de inwoners van Bergen op Zoom zijn de begrippen : chauvinistisch, eigenzinnig, creatief en Bourgondisch. De unieke ligging van de gemeente tussen de mainports Rotterdam en Antwerpen en een rijke cultuurhistorie zijn de belangrijkste kenmerken van de gemeente. Bergen op Zoom kent een goede ontsluiting op de landelijke infrastructuur. De inwoners van Bergen op Zoom hechten grote waarde aan de identiteit van hun stad

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2023 3

of dorp en er is sprake van een bloeiend verenigingsleven. De stad is bekend om een groot aantal evenementen: de Maria Ommegang, het Jazzweekend, de Zoomerspelen, het nieuwe evenement “Proefmei”, de Krabbenfoor en natuurlijk een grootse viering van “vastenavend” (carnaval). De schaal, ligging en geschiedenis van Bergen op Zoom rechtvaardigen voor de toekomstige ontwikkeling een hoog ambitieniveau. Belangrijke trends hierbij zijn de krimp van de bevolking, het steeds kleiner worden van huishoudens en de toename van het aantal auto’s. Op economisch gebied zien we de toename van het aantal tweeverdieners, de stijging van het besteedbaar inkomen en de toename van het besteden van tijd en geld aan recreatie. Sociale trends die relevant zijn voor de toekomstvisie zijn de toenemende diversiteit in culturen, de vergrijzing en ontgroening van de bevolking, de stijgende levensverwachting van mensen en de grotere behoefte aan zorg (zowel frequentie als duur). Tenslotte is de klimaatsverandering op langere termijn een aandachtspunt, waarvan de impact overigens moeilijk in te schatten is.

Strategische keuzes : de koers voor 2025 ! De toekomstvisie geeft een samenhangend beeld van de gewenste ontwikkelingsrichting voor Bergen op Zoom. Deze vatten we als volgt samen: Bergen op Zoom heeft een eigen identiteit, die is ontstaan dankzij de overzichtelijke schaal en een aantal bijzondere kenmerken van de gemeente. De veelal creatieve en trotse inwoners van Bergen op Zoom, de historische binnenstad met een Bourgondische sfeer, de ligging aan het water en de bosrijke omgeving zijn de belangrijkste pijlers van de identiteit van de gemeente. Het is van belang dat toekomstige ontwikkelingen bij de identiteit van Bergen op Zoom passen en waar mogelijk versterken. Voor de toekomstige ontwikkeling van Bergen op Zoom moet worden ingezet op duurzaamheid, kwaliteit, diversiteit en samenwerking. Dat betekent een keuze voor een ontwikkeling die gericht is op de leefbaarheid van Bergen op Zoom. De besluitvorming hierover houdt rekening met de gevolgen voor toekomstige generaties. Die duurzaamheid komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in het versterken van het stedelijk groen, natuur en water. De keuze voor kwaliteit zal af te lezen zijn aan onder andere de leefomgeving, het onderwijs en de zorg. Dit moet ertoe leiden

29-9-2008 12:09:39

dat de mensen die in Bergen op Zoom wonen en/of werken de ruimte krijgen voor hun eigen ontplooiing. De keuze voor diversiteit zal zich vertalen in de authenticiteit van wijken en dorpen, een brede werkgelegenheid en daarop aansluitende vormen van onderwijs. Voor deze ontwikkeling moet intensief worden samengewerkt met de inwoners en bedrijven in Bergen op Zoom. De samenwerking richt zich ook naar buiten. De gemeente is in toenemende mate afhankelijk van de samenwerking met andere gemeenten, met name met de duostad Roosendaal en de andere west Brabantse gemeenten binnen de regio, maar ook gemeenten in Zeeland en Vlaanderen. Ook met diverse partners op het gebied van wonen, werken, onderwijs, zorg, vervoer, toerisme & recreatie, natuur, water, sport, veiligheid en milieu is een intensievere samenwerking nodig. Altijd gericht op een positieve ontwikkeling voor inwoners, bedrijven en bezoekers van Bergen op Zoom.

De toekomst van Bergen op Zoom in 2025 Met de gemaakte strategische keuzes voor het versterken van de identiteit en het inzetten op duurzaamheid, kwaliteit, diversiteit en samenwerking is Bergen op Zoom in 2025 een complete en vitale stad. Dat toekomstbeeld van Bergen op Zoom in 2025 kan als volgt worden gekenschetst: De stad, dorpen en wijken zijn authentiek en de eigen identiteit is verder versterkt terwijl Bergen op Zoom zich nu, in 2025, veel meer naar buiten toe openstelt en profileert. De inwoners van Bergen op Zoom zijn een mix van jong en oud, man en vrouw, allochtoon en autochtoon. Ze staan met elkaar in verbinding en benutten elkaars kwaliteiten bij het samen wonen, werken en recreëren. Ze zijn betrokken bij hun gemeente en hun wijk in het bijzonder en hebben met het gebiedsgericht werken de instrumenten - waaronder de financiële middelen - om zelf te bepalen hoe er geïnvesteerd wordt in wonen, werken en welzijn. De gemeente is uitgebreid met de wijken De Markiezaten en Bergse Haven. Er is nog meer keuze in woonmilieus. Binnen nieuwe en oudere wijken staan woningen voor de verschillende doelgroepen. Om voorzieningen in de wijk te houden, is het scala aan functies goed gecombineerd. Stedelijke vernieuwing heeft flink bijgedragen aan de leefbaarheid, onder meer door vrijkomende ruimte te benutten om het groen in de woonomgeving te versterken.

Het groen in de openbare ruimte is

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2024 4

onderling goed verbonden en draagt zo bij aan de natuurlijkheid (biodiversiteit) in de woonomgeving. De inrichting en gebruik van de openbare ruimte is in de loop der jaren door de hele gemeente zo verbeterd, dat deze kwaliteit toevoegt aan wonen en werken in Bergen op Zoom. Het samenspel van gemeente en bewoners levert maatwerk in de wijken en buurten. Citymarketing heeft Bergen op Zoom op de kaart gezet als “woon- en cultuurstad”. Langs de invalswegen en het spoor geeft de gemeente een aansprekend visitekaartje af. Bezoekers weten Bergen op Zoom te vinden en genieten van het Bourgondische leven in de historische binnenstad. De Grote Markt, Beursplein en heringerichte Vismarkt bruisen van de activiteiten, met een horeca, die hier goed op inspeelt. Voor het winkelend publiek is in het stadscentrum voor elk wat wils te vinden, in zowel de onmisbare als de unieke winkel(tje)s. Niet alleen in de Parade en het Vierkantje maar overal in het winkelgebied. Ook in 2025 zijn er nog veel auto’s: deze staan niet meer op straat, maar steeds vaker in ondergrondse en strategisch geplaatste parkeergarages. Bergen op Zoom is weer een echte “Scheldestad” geworden. Met het gezicht naar het water gekeerd, met een passantenhaventje en horecaterrassen, een jachthaven waar altijd leven in de brouwerij is en een boulevard, waar het voor inwoners en toeristen goed toeven is.

Het zilte water van de Binnenschelde is een trekpleister voor de watersporters die een speels en levendig beeld vormen en er voor zorgen dat er ‘altijd wat te doen is’. Bergen op Zoom staat (inter)nationaal bekend als stad van leisure en wellness. Natuurgebied De Brabantse Wal wordt Europees beschermd. Grote delen van de wal zijn afgeschermd en publieksluw en vooral gereserveerd voor de natuurlijke flora en fauna. De bossen en heide rond de stad zijn goed ontsloten voor inwoners en toeristen, die te voet, te fiets of te paard van het gebied kunnen genieten.. Er zijn goede entreevoorzieningen, waarbij auto’s een plaats krijgen, fietsen veilig weggezet kunnen worden en waar een natje en een droogje te koop is. De 18 holes golfbaan en het speelbos zijn aangelegd. Bij de ontsluiting van de natuurgebieden is goed nagedacht over de sociale veiligheid en de entree. De padenstructuur is zo ingericht, dat bezoekers zich veilig en vrij voelen. De verrommeling van de bossen en heide is verdwenen. De bedrijvigheid in Bergen op Zoom is vitaal ! Bedrijven zijn ingesprongen op de mogelijkheden van technische vooruitgang en pakken volop alle kansen van de globalisering van de economie. Duurzaamheid heeft een grote impact gehad op

29-9-2008 12:09:39

productieprocessen. Er wordt minder energie gebruikt en duurzame energiebronnen worden benut. Er ontstaat minder afval en nieuwe machines zijn stiller en minder belastend voor bodem, lucht en water. Er wordt inventief en intensief omgegaan met de beschikbare ruimte en ook op de bedrijventerreinen manifesteert zich de keuze voor kwaliteit. Bergen op Zoom heeft haar bestaande en nieuwe bedrijven aan zich gebonden. Deze zijn actief in vooral innovatieve bedrijvigheid en zakelijke dienstverlening. De nieuwe bedrijven verbreden het werkgelegenheidsaanbod en trekken ook mensen van buiten de gemeente aan. Veel bedrijven richten zich op vrijetijdsbesteding voor allerlei doelgroepen. Vrijetijdsbesteding is in de loop der jaren steeds belangrijker geworden en daardoor lucratief voor het bedrijfsleven. Het opleidingenaanbod sluit goed aan op de aanwezige bedrijvigheid. Er zijn opleidingen op diverse niveaus in de techniek, zorg, cultuur en communicatie.

buurt- en wijkraden als het gaat om sociale veiligheid, het gevoel van veiligheid.

Een open deur: de creativiteit van de Bergenaren kent geen grenzen. De Bergenaar is trotser dan ooit. Een verschil met vroeger is dat dit nu ook naar buiten toe wordt uitgedragen. Kunst en cultuur zijn een belangrijke kwaliteit en hebben het woonleef en werkklimaat een grote impuls gegeven. Mede door culturele kwaliteitsvoorzieningen staat Bergen op Zoom regionaal en (inter)nationaal bekend als een uitdagende en inspirerende gemeente. Wat niet is veranderd, is de viering van vastenavend. Dan gaat het Krabbegat als vanouds helemaal los voor veel bergenaren maar ook voor anderen die zich met het vastenavendfeest verbonden voelen. De aanwezige opleidingsmogelijkheden en banen binden meer jeugd aan Bergen op Zoom. De jeugd hoeft zich in Bergen op Zoom niet te vervelen. Er zijn volop mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, bijvoorbeeld op het gebied van (water)sport in en rond de Binnenschelde. Het is vanzelfsprekend dat de Hbo-opleiding “kleinkunst en muziek” hier is gevestigd. Daarnaast is een Hbo opleiding toegevoegd aan de techniek boulevard die goed aansluit op de arbeidsmarkt in verband met de maintenance bedrijven in de stad en de regio. Deze opleidingen voegt weer een bruisend element toe aan de gemeente met een trendy discotheek en het poppodium als voorbeelden.

De strategische keuzes in de toekomstvisie : het versterken van identiteit en het inzetten op duurzaamheid, kwaliteit, diversiteit en samenwerking zijn richtinggevend voor de ontwikkelingen van de gemeente Bergen op Zoom voor de korte en lange termijn. Voor ieder afzonderlijk thema (mensen; wonen & wijken; werken; bereikbaarheid; natuur & water ; toerisme & recreatie; onderwijs; kunst & cultuur; sport; veiligheid & milieu; zorg en samenwerking) zijn beleidskeuzes gemaakt.

Bergen op Zoom werkt samen met andere gemeenten in de regio en is voortdurend op zoek naar terreinen, waarbij deze elkaar aanvullen en versterken. Iedere gemeente heeft haar eigen kwaliteiten. Juist door die eigen identiteit te versterken hebben we als regio iets bijzonders te bieden. West-Brabant is een merk en via de samenwerking staan we sterk in de provinciale, landelijke en Europese ontwikkelingen. West-Brabant telt mee!

Doorwerking strategische keuzes in beleidskeuzes

Deze keuzes zijn voortgekomen uit de dialoog over de toekomstvisie. Ze verschillen van elkaar in de mate van concreetheid en zijn meer gericht op de kortere en middellange termijn dan op de langere termijn. Het is daarom belangrijk dat de toekomstvisie elke vier jaar herijkt wordt. Dat gebeurt door steeds opnieuw te kijken welke beleidskeuzes van belang zijn voor het versterken van identiteit en het inzetten op duurzaamheid, kwaliteit, diversiteit en samenwerking. Het is de bedoeling dat de beleidskeuzes door de gemeente en de betrokken inwoners, bedrijven en instanties samen worden uitgewerkt en uitgevoerd. Er worden duidelijke afspraken gemaakt over de rolverdeling tussen partijen, de prioritering en fasering.

Veiligheid is een voortdurend aandachtspunt. Vooral in de preventie wordt door de aanwezigheid van politie (bijvoorbeeld tijdens het uitgaan), de inzet van vrijwilligers in de Buurtserviceteams en het gebruik van camera’s veel geïnvesteerd. De kleine groep ontspoorde jeugdigen wordt goed in de gaten gehouden door de politie en het veiligheidshuis. Het gemeentebestuur heeft een luisterend oor bij de

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2025 5

29-9-2008 12:09:40

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2026 6

29-9-2008 12:09:42

Mensen “Niets blijft, behalve toch het idee: je hoeft hier niet geboren te zijn om hier vandaan te willen komen”. Met deze dichtregel van Bert Bevers over Bergen op Zoom wordt het gevoel van veel inwoners over hun band met Bergen op Zoom weergegeven. De bevolking van Bergen op Zoom is aan het vergrijzen. In 2004 telde de gemeente 9.600 personen van 65 jaar en ouder; drie jaar later staat de teller op 10.090. Dit aantal neemt geleidelijk toe tot 12.600 in 2015 bij een inwonertal van 67.115 inwoners. De verwachting is dat ouderen langer deelnemen aan het arbeidsproces. Al dan niet in deeltijd. Daarnaast wordt het gemiddelde welvaartsniveau van oudere mensen hoger. Ouderen vormen als consument een belangrijkere doelgroep. Een ontwikkeling die hierop inspeelt is bijvoorbeeld de toepassing van domotica (domotica omvat alle apparaten en infrastructuren in en rond woningen, die elektronische informatie gebruiken voor het meten, programmeren en sturen van functies).

haar dienstverlening optimaliseert. De digitalisering biedt hiervoor kansen. Bij de voortgang staat de behoefte van de inwoners en bedrijven centraal. Dat kan door deze gedurende er het gehele proces bij te blijven betrekken. Beleidskeuzes: • Kennismaking en dialoog stimuleren tussen inwoners onderling over bijvoorbeeld culturen, achtergronden en integratie. • Versterken van de betrokkenheid van mensen bij hun leefomgeving en de eigen verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving. • Inzetten op het toepassen van domotica faciliteiten in woningen. • Optimaliseren van de dienstverlening van de gemeente, onder andere door het verbeteren van de digitale dienstverlening.

De inbreng van de inwoners van Bergen op Zoom bij de totstandkoming van de toekomstvisie in 2008 leidde tot de strategische keuze in de toekomstvisie, het versterken van identiteit en het inzetten op duurzaamheid, kwaliteit, diversiteit en samenwerking. Hierbij wordt de eigen identiteit en de daarbij behorende schaal van de stad en dorpen en de sociale infrastructuur als positief ervaren. Kenmerkend voor Bergen op Zoom is de diversiteit aan mensen. Om de onderlinge band te versterken is het van belang dat inwoners elkaar ontmoeten. Het verder verbeteren van de leefbaarheid van Bergen op Zoom staat centraal bij de verdere ontwikkeling van de gemeente. De aanwezigheid van voldoende voorzieningen en openbaar groen op wijkniveau en een schone, hele en veilige openbare ruimte is een must. Tegelijk bestaat er behoefte aan multifunctionele openbare ruimte die op allerlei manieren kan worden ingezet voor ontmoetingen in de wijk. Door voorzieningen op wijkniveau, zoals wijkcentrum, supermarkt, bank/pinautomaat, zorginstelling en ook woonzorgvoorzieningen te clusteren ontstaat synergie op het gebied van ”samen wonen”. Dit geeft een impuls aan de leefbaarheid. De gewenste rol van de gemeente ten opzichte van de inwoners kan het beste worden omschreven als een dienstverlenende rol. De eigen verantwoordelijkheid van de inwoners is daarbij het uitgangspunt. Het is van belang dat de gemeente

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2027 7

29-9-2008 12:09:42

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2028 8

29-9-2008 12:09:43

Wonen & Wijken De strategische keuzes in de toekomstvisie voor het behoud van identiteit en het inzetten op duurzaamheid, kwaliteit, diversiteit en samenwerking hebben grote invloed op het thema wonen & wijken. Bergen op Zoom is een aantrekkelijke woongemeente met een grote diversiteit aan woonmilieus, waaronder het landelijk wonen in Lepelstraat, het dorpskarakter van Halsteren, stedelijk wonen in het centrum van Bergen op Zoom en wonen aan het water op de Bergse Plaat. Deze zullen de komende jaren worden uitgebreid met een groen stedelijk woonmilieu voor de uitbreidingslocatie De Markiezaten en een mix van wonen en (water)recreatieve functies in de herstructureringslocatie Bergse Haven. De diversiteit in woonmilieus wordt doorgezet in de typologieën en architectuur en daarbij behorende diversiteit in doelgroepen en persoonlijke voorkeuren en wensen van de bewoners. De keuze voor kwaliteit betekent een verschuiving van grootschalige woningbouwprojecten naar maatwerk in de bestaande wijken in 2025. Dit betekent dat de bebouwingscontour van Bergen op Zoom met de afronding van De Markiezaten en De Schans vast komt te liggen. Het bijzondere woon- en werkklimaat is een krachtige pijler voor de ontwikkeling van de lokale economie. Het bepaalt samen met een goede bereikbaarheid de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat voor bedrijven in Bergen op Zoom.

De gemeente zal samen met onder andere projectontwikkelaars en woningbouwcorporaties invulling geven aan het hoge ambitieniveau op het gebied van wonen en de potentie als woongemeente verder verzilveren. Bergen op Zoom moet beter gepromoot worden als woongemeente. Juist op dit gebied heeft de gemeente de potentie om zich binnen en buiten de regio sterker te profileren. De huidige in- en uitbreidingsplannen voor de woningbouw, waaronder De Markiezaten, Bergse Haven, Het Groene Gordijn, De Schans en Bloemendaal voorzien de komende 15 jaar in een kwalitatief hoogwaardige woningbehoefte. Zowel in de stad als in de kernen Halsteren en Lepelstraat. Het is van belang dat de woningvoorraad in de gemeente goed aansluit op de behoefte, zodat er woningen zijn voor jong en oud, rijk en arm, alleenstaanden en gezinnen. Aandachtspunten zijn bijzondere woonvormen zoals woonzorgwoningen, kangaroo wonen (woningen voor flexibele gezinssamenstellingen) en commune wonen. Daarnaast is het van belang aandacht te geven aan duurzaam bouwen en de levensloopbestendigheid van woningen.

lijke vernieuwingsprojecten gerevitaliseerd. De stedelijke vernieuwing van Fort Zeekant is bijna afgerond en de komende jaren gaat de aandacht vooral uit naar de wijken Nieuw Borgvliet en Gageldonk Oost. Voor het optimaliseren van de leefbaarheid van de bestaande wijken zal in overleg met de wijkcommissies en wijktafels maatwerk moeten worden geleverd. Een duidelijke behoefte is de aanwezigheid van multifunctionele openbare ruimte die flexibel kan worden ingezet voor ontmoetingen in de wijk. De komende jaren gaat de gemeente verder met het gebiedsgericht werken. Daarbij komt er steeds meer initiatief en verantwoordelijkheid op wijkniveau te liggen. Ook de sturingsmogelijkheden worden op wijkniveau aangebracht. Wijkbudgetten zijn hiervoor een belangrijk instrument. Daarnaast is het van belang de leefbaarheid en vitaliteit van de wijken te monitoren, waardoor problemen vroegtijdig gesignaleerd worden. Aandachtspunten hierbij zijn onder andere de betrokkenheid van mensen bij hun wijk, het voorzieningenniveau, de kwaliteit van de openbare ruimte en de bereikbaarheid met openbaar vervoer. Door gebiedsgericht werken wordt maatwerk per wijk geleverd. Afhankelijk van de behoefte en prioriteiten binnen de wijk zelf. Beleidskeuzes: • In samenwerking met de woningcorporaties en ontwikkelaars Bergen op Zoom als woongemeente versterken. • Diversiteit van woonmilieus behouden en versterken.

• Het groen in de woonwijken versterken en met elkaar verbinden. • Goede afstemming van woningaanbod op woningbehoefte. • Na afronding van De Markiezaten en De Schans de woningbouwcontour in stand te houden door in te zetten op inbreidingslocaties in plaats van uitbreidingslocaties voor woningbouw. • Inzetten op stedelijke vernieuwing in de wijken Nieuw Borgvliet en Gageldonk Oost. • Instellen van wijkmonitoring om de vitaliteit van de wijken te volgen en gericht te kunnen bijsturen. • Gebiedsgericht werken verder doorontwikkelen door de verantwoordelijkheid en sturingsmogelijkheden in toenemende mate bij de wijken te leggen.

De wijken Fort Zeekant, Nieuw Borgvliet en Gageldonk Oost worden door stede

Toekomstvisie Bergen op Zoom 2029 9

29-9-2008 12:09:43

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20210 10

29-9-2008 12:09:44

Werken De gemeente Bergen op Zoom heeft dankzij de gunstige ligging binnen de Rijn Schelde Delta met de daarin aanwezige nationale en internationale centra een sterke economisch positie De werkgelegenheid in Bergen op Zoom omvat circa 32.000 arbeidsplaatsen. Stad en regio zijn via de rijkswegen A58 en A4 uitstekend aangesloten op het internationale verkeerswegennetwerk en worden via het Schelde Rijn kanaal ook voor scheepsverkeer ontsloten. De aanleg van het ontbrekende gedeelte van de A4 zal de bereikbaarheid verder verbeteren en naar verwachting grote impact hebben op de economische ontwikkeling van de gemeente. Door het bestaande bedrijfsleven optimaal te faciliteren wordt de vitaliteit van de gemeente gewaarborgd. De bestaande bedrijventerreinen worden vitaal gehouden met goed beheer en onderhoud of eventueel - zoals bij bedrijventerreinen Lage Meren en De Poort – door herstructurering en met behulp van gezamenlijke activiteiten via parkmanagement. De strategische keuze voor duurzaamheid betekent de wens voor duurzame inrichting en -beheer van de bedrijventerreinen. Ook voor bedrijventerreinen geldt geen grootschalige uitbreiding, maar de keuze voor intensivering van het ruimtegebruik op de beschikbare locaties. Concreet betekent dit dat de Auvergnepolder niet voor bedrijvigheid wordt ingezet.

Dat vergt een extra inzet op het gebied van samenwerking met andere gemeenten om in gezamenlijkheid aan de regionale behoefte aan bedrijventerreinen te voldoen. De strategische keuze voor diversiteit leidt op het thema werken tot de verbreding van de economische structuur met werkgelegenheid op het gebied van toerisme en recreatie, maintenance (technisch onderhoud), zorg en zogenaamde value added logistics (bedrijven die niet alleen het vervoer van goederen verzorgen maar ook een waardevermeerderende activiteit toevoegen). De gemeente zal een actieve rol spelen in het aantrekken van deze sectoren. Bij de selectie van nieuwe bedrijven wordt rekening gehouden met het aanbod op de arbeidsmarkt in kwalitatieve en kwantitatieve zin. Juist de startende ondernemer moet worden gefaciliteerd. Hiervoor zijn woonwerkcombinaties en bedrijfsverzamelgebouwen van belang. De gemeente zal zowel voor bestaande als nieuwe bedrijven de administratieve lastendruk minimaliseren. Dat houdt in dat procedures en formulieren zo eenvoudig mogelijk zijn en dat er vanuit de gemeente vaste contactpersonen worden ingezet. Belangrijke locaties voor de toekomst zijn: Noordland, Schans 6de fase en de ”ster bij Lepelstraat” (ontwikkelingslocatie, opgenomen in de gemeentelijke structuur

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20211 11

visie plus en de provinciale structuurvisie). De locatie Lepelstraat kan strategisch ingezet worden als voorraad voor bijvoorbeeld de komst van een belangrijke multinational die zich met een grootschalig bedrijf aan de as Rotterdam Antwerpen wil vestigen. De strategische keuze in de toekomstvisie voor duurzaamheid, kwaliteit en diversiteit betekent voor werken dat intensivering van de regionale samenwerking gewenst en zelfs noodzakelijk is. De keuze van Bergen op Zoom houdt ook in dat voor nieuwe industriële bedrijven op termijn geen locaties beschikbaar zijn in Bergen op Zoom. Deze bedrijven zijn aangewezen op Roosendaal of Moerdijk. Binnen de regio ontstaat zo de ruimte voor gemeenten om zich complementair te ontwikkelen. Met de regio vindt afstemming plaats over welke bedrijven op welke locatie worden geaccommodeerd. Bergen op Zoom richt zich vooral op innovatieve en creatieve bedrijvigheid. Daarnaast moeten de Rooseveltlaan en de spoorzone voorzien in de groeiende kantoorbehoefte met betrekking tot dienstverlening. De Rooseveltlaan wordt de belangrijkste stadsentree. Een poortgebouw over de snelweg kan een landmark voor de stad zijn. Ook deze ontwikkeling is bedoeld als strategische reservering waarmee voldoende kwaliteit gegenereerd kan worden. Beleidskeuzes: • In samenwerking met het bedrijfsleven en het onderwijs werkgelegenheid stimuleren.

• Verbreden van de werkgelegenheidsstructuur door in te zetten op dienstverlening; maintenance (onderhoud); zorg; wellness; creatieve bedrijvigheid; innovatieve bedrijvigheid en value added logistics. • Intensiever ruimtegebruik op bedrijventerreinen en regionale samenwerking op het gebied van uitgifte bedrijventerreinen. • De bestaande bedrijven stimuleren om zo milieuvriendelijk mogelijk te produceren. • Nieuwe bedrijven actief en selectief acquireren op basis van (zo hoog mogelijke) werkgelegenheid en (zo laag mogelijke) milieubelasting. • Stimuleren van startende ondernemingen. • Administratieve lastendruk verlagen door het vereenvoudigen van procedures en formulieren.

29-9-2008 12:09:45

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20212 12

29-9-2008 12:09:46

Bereikbaarheid De strategische keuze voor kwaliteit houdt in dat zowel de spoorlijnomgeving als de invalswegen in Bergen op Zoom een kwaliteitsimpuls moeten krijgen. Daardoor worden ze visitekaartjes van de stad en dragen ze bij aan het gemeentelijk imago. De aanleg van de A4 biedt de komende jaren de kans om Bergen op Zoom te profileren met landmarks (ster Lepelstraat; stadsentree Rooseveltlaan), uitzicht op het landschap van de Brabantse Wal, cultuurhistorische elementen (West Brabantse Waterlinie) en de “parels” van landgoed Lievensberg en Mattemburg (gemeente Woensdrecht). De spooromgeving moet kwaliteitsimpulsen krijgen met de ontwikkeling van de Spoorzone zelf en de herinrichting van de Stationsstraat. De strategische keuze voor duurzaamheid en diversiteit betekent dat Bergen op Zoom de ligging aan het water verder benut door het goederenvervoer over water te stimuleren; onder meer met de aanleg van een containerterminal. Het havengebied moet sterker geprofileerd worden. Net als het stimuleren van het vervoer over water. Dit als milieuvriendelijk alternatief voor het vervoer over de weg. Het gaat hierbij alleen om goederen die bestemd zijn voor bedrijvigheid in Bergen op Zoom zelf. Het is niet de bedoeling de containerterminal te benutten voor goederen die bestemd zijn voor distributie buiten de directe regio.

In dat geval is er sprake van een vergroting van de milieubelasting van Bergen op Zoom. Het is van belang om ook op andere vormen van duurzame mobiliteit in te zetten. Aandachtspunten zijn: vergroten van de aantrekkelijkheid van de binnenstad voor fietsers, optimaliseren van de bevoorrading van de bedrijvigheid in de binnenstad (bijvoorbeeld door het realiseren van een transferium), faciliteren van vrachtverkeer over de hoofdwegenstructuur rond de stad, stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer en het gebruik van de buisleidingenstraat. Parkeermogelijkheden voor auto’s en fietsen zijn van groot belang voor de bereikbaarheid van Bergen op Zoom en de binnenstad. Het autoparkeren door bezoekers van de binnenstad wordt zoveel mogelijk geconcentreerd in parkeergarages en op grotere parkeerterreinen. In verband met de toenemende parkeerdruk is in de toekomst behoefte aan extra parkeerplaatsen. Op drukke momenten worden de parkeerterreinen in de schil rond de binnenstad als overloop gebruikt. Mogelijkheden voor fietsparkeren zijn in de Stadshof, aan de Westersingel en op het Kloosterplein. Om de kwaliteit van de openbare ruimte en leefbaarheid in de binnenstad te verbeteren worden bij nieuwbouwplannen waar mogelijk inpandige (evt. ondergronds) parkeerfaciliteiten voor bewoners aangelegd. Hierdoor ontstaat een verschuiving van parkeren op het maaiveld naar ondergrondsparkeren.

Voor de bewoners van de binnenstad moet voldoende parkeergelegenheid blijven.

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20213 13

Parkeerwachters worden ingezet voor het handhavan van afspraken met bewoners en bezoekers. Beleidskeuzes: • In samenwerking met de vervoerspartners de bereikbaarheid van Bergen op Zoom verbeteren. • De gemeente profileren aan de A4 en passanten uitnodigen Bergen op Zoom te bezoeken. • Het openbaar vervoer stimuleren. • Bevoorrading binnenstad optimaliseren (mogelijk door een transferium te realiseren). • Het gebruik van de containerterminal voor bedrijven in Bergen op Zoom stimuleren, waarbij vervoer over het water het vervoer over de weg gedeeltelijk vervangt. • Het parkeren bij nieuwbouwplannen in de binnenstad zoveel mogelijk inpandig dan wel ondergronds realiseren. • De fiets-, wandel- en ruiterroutes uitbreiden en verbeteren.

29-9-2008 12:09:46

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20214 14

29-9-2008 12:09:47

Natuur & Water Vooral de strategische keuze voor het behoud van identiteit en het inzetten op duurzaamheid, kwaliteit en diversiteit zijn richtinggevend voor de toekomstige ontwikkelingen op het gebied van natuur en water. De ligging van Bergen op Zoom aan het water en omgeven door bossen en heide is van groot belang voor de gemeente. Dit wordt door de inwoners als een buitengewone kwaliteit ervaren. Zij hebben behoefte aan goede uitloopgebieden en dat vraagt om bijbehorende voorzieningen. De gemeente zal de kansen door de ligging aan het water beter benutten en de groene omgeving beter ontsluiten. Het buitengebied mag niet verrommelen en aanwezige ongewenste bebouwing en bedrijvigheid moet waar mogelijk worden gesaneerd. Een belangrijke ontwikkeling in de komende jaren is het terugbrengen van het water in de stad om zodoende de stad weer een gezicht aan het water te geven. Het nieuwe woongebied Bergse Haven, de ontwikkeling van watersportvoorzieningen aan de Binnenschelde (watersportboulevard) en het weer open maken van de oude haven zorgen hiervoor. Ze zijn daarom van groot belang voor toerisme en recreatie. Een fontein of een eiland in de Binnenschelde zou als extra markerend element kunnen worden toegevoegd. Voor het behouden en versterken van de recreatieve functie van de Binnenschelde is het noodzakelijk dat de waterkwaliteit (verzilten) verbeterd wordt.

Daarnaast is het van belang om de verbinding met de Oosterschelde te verbeteren. De capaciteit van de Bergse Diepsluis moet hiervoor worden vergroot.

In het buitengebied geeft de zogenaamde “rood voor groen” operatie een kwaliteitsimpuls aan zowel de bebouwing als de landschappelijke kwaliteiten. Het gaat hier om zowel de ‘ruimte voor ruimte regeling’ als de regeling voor landgoederen. Beleidskeuzes: • In samenwerking met natuur- en milieuorganisaties en waterbeheerders de groene en blauwe structuur in en om de gemeente versterken. • Recreatieve waterinitiatieven in de Binnenschelde stimuleren en op elkaar afstemmen (watersportboulevard). • Het water terugbrengen in de Gedempte Haven. • De waterkwaliteit van de Binnenschelde verbeteren door deze te verzilten. • Meewerken aan het vergroten van de capaciteit van de Bergse Diepsluis ten behoeve van de pleziervaart. • Natuur- en milieueducatie inzetten als instrument om duurzaamheid te stimuleren. • Actief stimuleren van de aanleg van landgoederen in het buitengebied.

Een andere belangrijke opgave is het verbinden van groene en blauwe gebieden. Kleinere natuurgebieden krijgen een grotere ecologische kwaliteit als planten en dieren de gebieden kunnen bereiken. Dat betekent onder meer dat de groene geledingszone tussen Bergen op Zoom en Halsteren zo robuust mogelijk moet zijn en dat stedelijke invulling hier moet worden tegengegaan. Het project Bergse Heide versterkt met onder andere de aanleg van een golfbaan, het verbeteren van het aanbod van kampeergelegenheid en vakantiewoningen de mogelijkheden tot dagrecreatie in het gebied van de Brabantse Wal. Er komen – naast de golfbaan - recreatieve routes voor wandelaars, fietsers / moutainbikers en ruiters. Daarnaast worden er in dit gebied delen afgeschermd om de natuurontwikkeling hier meer de ruimte te geven.

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20215 15

29-9-2008 12:09:47

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20216 16

29-9-2008 12:09:47

Toerisme & Recreatie De strategische keuzes in de toekomstvisie passen goed bij de ambities op het gebied van toerisme en recreatie. Een aantrekkelijk toeristisch en recreatief aanbod draagt bij aan het woongenot van de eigen inwoners en heeft een wervende werking op bezoekers van buiten de regio. De groei van deze sector neemt toe en vormt door de toenemende vrije tijd en de behoefte aan afwisseling (diversiteit) een bron voor werkgelegenheid en bestedingen. De kansen voor toeristisch recreatieve activiteiten in de gemeente, oftewel de “toeristische parels” liggen vooral op het gebied van de historische binnenstad, de ligging aan de Binnenschelde en de natuur. Ontwikkelingen op dit gebied zijn bijvoorbeeld de impulsen die met de herinrichting van de openbare ruimte aan de binnenstad zijn gegeven, de geplande 18 holes golfbaan in het gebied De Heide en de passantenhaven in het plan Bergse Haven. Ook de beoogde kwaliteitsverbetering van de aanwezige campings in Bergen op Zoom past hier goed in. Het is van belang dat de toeristische ambities goed aansluiten op de identiteit en schaal van Bergen op Zoom. Met andere woorden :“massa toerisme” is niet gewenst, toeristische en recreatieve ontwikkelingen die kwaliteit toevoegen wel.

De binnenstad wordt frequent verlevendigd met een groot aantal evenementen, waaronder het Jazzweekend, de Bourgondische Krabbenfoor, spectaculair openluchttheater in het Markiezenhof, open Monumentendag en natuurlijk de grootscheepse carnavalsactiviteiten (“vastenavend”). De aanwezige horeca en het winkelaanbod zorgen er voor dat Bergen op Zoom een vooraanstaande rol vervult als regionaal koopcentrum (funshoppen). Om deze rol verder uit te bouwen moet de diversiteit aan winkels worden vergroot

Beleidskeuzes: • In samenwerking met de diverse partners Bergen op Zoom versterken op het gebied van toerisme en recreatie. • Het funshoppen stimuleren door hoogwaardige onderscheidende detailhandel te acquireren. • De belangrijkste evenementen in Bergen op Zoom (inter)nationaal vermarkten. • Meer uitgaansmogelijkheden, waaronder een discotheek realiseren. • Citymarketing introduceren voor zowel wonen, werken als recreëren. • De Brabantse Wal als toeristisch recreatieve trekker op de kaart zetten, samen met de gemeenten Woensdrecht en Steenbergen.

Op het gebied van toerisme en recreatie is het van belang dat er naast trekkers als een historische binnenstad, de Binnenschelde, toegankelijke natuur en de Brabantse Wal ook een recreatief programma komt dat de jeugd aanspreekt. Hierbij wordt gedacht aan een discotheek, poppodium, gaming en bioscoopcomplex. De komst van citymarketing moet de gemeente op gebied van wonen, werken en recreëren flink promoten.

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20217 17

29-9-2008 12:09:47

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20218 18

29-9-2008 12:09:48

Onderwijs Onderwijs is van cruciaal belang voor de persoonlijke ontwikkeling van mensen. Ongeacht hun leeftijd, afkomst, niveau en specifieke interesses. Het begrip onderwijs behelst niet alleen het basis- en voortgezet onderwijs maar ook peuterspeelzalen en kunstonderwijs. Het onderwijs vanuit het Centrum voor de Kunsten (CKB) Bergen op Zoom sluit goed aan op de strategische keuze voor het versterken van de identiteit en de inzet op diversiteit. Onderwijs zal zich in de toekomst meer richten op het leveren van maatwerk. Daarvoor is het aanbod van speciaal onderwijs in de gemeente van groot belang. Onderwijs verbindt mensen onderling en heeft een functie in de integratie tussen de verschillende bevolkingsgroepen. Juist daarom zijn gemengde scholen gewenst. Met als populatie een mix van verschillende culturen en etnische achtergronden van wijkbewoners. Juist voor het basisonderwijs is het belangrijk dat elke wijk over een eigen school beschikt. Onderwijs bereidt mensen voor op hun werkzame leven en sluit aan op het niveau en talent van de toekomstige beroepsbevolking en de arbeidsmarkt. Het beroepsonderwijs speelt in op de veranderingen in de werkgelegenheid en onderscheidt zich in de komende periode nadrukkelijk van het beroepsonderwijs in andere gemeenten in West-Brabant en Zeeland.

Hiervoor is het van belang om in te zetten op een intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Daarnaast zal het onderwijs krachten moeten ontwikkelen die de jongeren aan de stad bindt. De aansluiting tussen de opleidingen van de beroepsbevolking en de aanwezige arbeidsplaatsen is sterk bepalend voor de vitaliteit van de bedrijven, de hoeveelheid arbeidsmigranten en de werkloosheid onder de beroepsbevolking. De strategische keuzes in de toekomstvisie betekenen voor het beleidsterrein onderwijs dat het ambitieniveau moet worden verhoogd. Met name de komst van een Hbo-opleidingen vergroot de diversiteit binnen het onderwijs. Er moet wel rekening gehouden worden met de identiteit van Bergen op Zoom. Dat kan door in te spelen op bijvoorbeeld de creatieve en culturele ambities en de regionale functie op het gebied van techniek en zorg. Nieuw onderwijs dient (uitgezonderd het basisonderwijs dat in wijken moet plaatsvinden) zoveel mogelijk te worden geconcentreerd in het gebied spoorzone.

aanwezig is. Naast de al ingezette ontwikkeling in Borgvliet, waarbij de bestaande school verbreed wordt met onder andere een gezondheidscentrum en kinderopvang, wordt bekeken op welke manier schoolgebouwen in de wijken een extra bijdrage kunnen leveren aan het verhogen van de leefbaarheid. Nadrukkelijk dient voorkomen te worden dat daar waar maatschappelijke instellingen in een netwerk vorm geven aan de Brede School, alle voorzieningen zich tussen de vier “schoolmuren” afspelen. Beleidskeuzes: • In samenwerking met de onderwijsinstellingen het onderwijs in Bergen op Zoom verbeteren en verbreden. • Scholen en schoolterreinen voor basisonderwijs zijn ook na schooltijd voor de buurt toegankelijk. • In iedere wijk moet voldoende basisonderwijs aanwezig zijn. • Het beroepsonderwijs in samenwerking met het bedrijfsleven verder ontwikkelen met meer technische beroepsopleidingen voor maintenance in de proces -en logistieke industrie en opleidingen in de zorgsector. • Het onderwijsaanbod verbreden door Hbo-onderwijs toe te voegen dat past bij de identiteit van Bergen op Zoom en de aanwezige werkgelegenheid. • Het CKB verder ontwikkelen tot een instituut waarin het kunstonderwijs verder verbreed wordt. • Het onderwijsaanbod is gericht op en toegankelijk voor zo veel mogelijk doelgroepen, waaronder senioren, inwoners van allochtone afkomst en moeilijk lerende mensen.

De ontwikkeling van het concept Brede School wordt doorgezet, waardoor in de toekomst in zoveel mogelijk wijken veel meer dan alleen het “gewone” onderwijs

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20219 19

29-9-2008 12:09:48

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20220 20

29-9-2008 12:09:49

Kunst & Cultuur Kunst en cultuur zijn onlosmakelijk verbonden met de identiteit van Bergen op Zoom. Ook hiervoor geldt dat er moet worden ingezet op kwaliteit en diversiteit. Het Markiezenhof als icoon van Bergen op Zoom en de culturele evenementen zoals de Zoomerspelen en de Maria Ommegang genieten in toenemende mate bekendheid en trekken jaarlijks veel bezoek. Daarnaast heeft stadsschouwburg “de Maagd” een regionale functie op het gebied van muziek-, theater- en toneelvoorstellingen. Vanuit haar eigen identiteit kan Bergen op Zoom zich ontwikkelen tot kenniscentrum, met het centrum voor Kerkmuziek en het Instituut voor Cultuurhistorische en Openluchtspelen als sprekende voorbeelden. De gewenste diversiteit van het aanbod moet ertoe leiden dat zoveel mogelijk doelgroepen (jong en oud, film of theaterliefhebbers, mensen met moderne of klassieke smaakt etc. ) genieten van kunst en cultuur. Kunst en cultuur zijn vanwege het positieve effect op het woon- en leefmilieu van belang voor de economische ontwikkeling van de stad. Een goed woon- leef- en werkklimaat voor de beroepsgroep kunstenaars is onontbeerlijk. Gebieden die zich goed lenen voor deze doelgroep zijn bijvoorbeeld het Havenkwartier en de Vismarkt. De inzet op openluchtevenementen en manifestaties en de daardoor veroorzaakte toename van bezoekers hebben een positieve invloed op de omzet in detailhandel en horeca.

Beleidskeuzes: • In samenwerking met de diverse partners de cultuurhistorische identiteit van Bergen op Zoom versterken. • Optimaliseren van het kunstklimaat voor het creëren van kunst door het faciliteren van de beroepsgroep kunstenaars op het gebied van wonen, werken en exposeren. • Kunst in de Openbare Ruimte realiseren in dorpen en wijken van de gemeente. • Koppeling van onderwijs en creatieve industrie, met name in relatie tot cultuurhistorische evenementen en openluchtspelen. • Stimuleren van wonen, werken en exposeren van en door kunstenaars in Bergen op Zoom. • Het realiseren van een grote bioscoop, discotheek en poppodium. • Het realiseren van een openluchttheater.

Creatieve industrie moet als aanvullende economische component worden ontwikkeld. Met name de productie van cultuurhistorische spelen en openluchtevenementen is een competentie die in Brabant en daarbuiten benut wordt. Er is een sterke samenwerkingsrelatie tussen creatieve bedrijvigheid en onderwijs gewenst. De stichting Kunst in de Openbare Ruimte (KidOr) geeft in Bergen op Zoom op diverse locaties een belangrijke impuls aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Het is de bedoeling om deze impuls breder in te zetten door in iedere wijk of dorp een eigen bij de identiteit van de wijk of dorp passende kunstuiting te realiseren. Kunst en cultuur vormen het visitekaartje van Bergen op Zoom en vertegenwoordigen in het kader van Citymarketing een belangrijke kwaliteit.

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20221 21

29-9-2008 12:09:49

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20222 22

29-9-2008 12:09:50

Sport De strategische keuzes in de toekomstvisie werken ook op het gebied van sport door. Sport “verbroedert” en versterkt de onderlinge band van sporters en supporters en is in dat opzicht identiteitversterkend en bevordert de samenwerking op allerlei manieren. De diversiteit van het sportaanbod moet in de toekomst worden verbreed. Hiervoor ontstaan de komende jaren nieuwe kansen door bijvoorbeeld de aanleg van een golfterrein en een watersportboulevard. Hoewel sportprestaties binnen deze verenigingen centraal staan, dient ook het sociale aspect niet onderschat te worden. Door de gemeente wordt vooral geïnvesteerd in de infrastructuur die bij dit verenigingsleven past. De gemeentelijke sportparken kunnen beter benut worden door de toegankelijkheid en de onderlinge samenwerking tussen de verenigingen te verbeteren.

Beleidskeuzes: • In samenwerking met de sportverenigingen en -organisaties sport in Bergen op Zoom versterken. • Sportparken algemeen toegankelijk maken en de onderlinge samenwerking tussen de verenigingen verbeteren. • Op wijkniveau voorzien in de behoefte aan kleinschalige buitensportvoorzieningen. • De sportinfrastructuur zodanig vorm te geven dat er nieuwe sporten worden toegevoegd. • Indien zich kansen voordoen topsport faciliteren en benutten voor de promotie van de gemeente.

In toenemende mate wordt het verband onderkend tussen sportbeoefening, gezondheid en sociaal maatschappelijke achterstanden. Projecten als Topscore, Kids sport en “Thuis op Straat” (TOS) moeten worden gezien als niet meer weg te denken elementen binnen de sociale leefomgeving van met name de jongeren in Bergen op Zoom. Onderzoek naar de sportbeleving van de inwoners van Bergen op Zoom laat zien dat een groot percentage sporters kiest voor individuele sportbeoefening of sporten buiten verenigingsverband. Daarnaast is bekend dat de jeugd in toenemende mate behoefte heeft aan de mogelijkheid om ook los van verenigingen te sporten. De strategische keuze voor kwaliteit brengt met zich mee dat daar waar zich de komende jaren kansen voordoen wordt ingezet op topsport. Topsport biedt de mogelijkheid om de gemeente op een positieve manier op de kaart te zetten. Juist vanwege de promotionele mogelijkheden die topsport biedt is het van belang om topsport binnen de gemeente te faciliteren. Momenteel heeft Bergen op Zoom op het gebied van basketbal de mogelijkheid om zich te profileren. Het is van belang om alert te reageren als ook andere sporten kansen bieden om zich tot topsport te ontwikkelen.

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20223 23

29-9-2008 12:09:50

Toekomstvisie Bergen op Zoom 20224 24

29-9-2008 12:09:51

Veiligheid & Milieu Het aspect veiligheid is belangrijk voor de leefbaarheid en daarmee de leefkwaliteit in de stad en dorpen. Het zoveel mogelijk waarborgen van de veiligheid van de inwoners van Bergen op Zoom is een taak die door een groot aantal partners gezamenlijk wordt uitgevoerd. De gemeente werkt samen met de gemeente Roosendaal, de politie Midden en West Brabant, het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering Nederland, de Dienst Justitiële inrichtingen, het Bureau Jeugdzorg, HALT, Novadic-Kentron, de Zuidwester, Slachtofferhulp Nederland, en GGZ-WNB in het Veiligheidshuis. Door deze verschillende instanties onder een dak bijeen te brengen verbetert de samenwerking en daarmee ook de effectiviteit van afzonderlijke inspanningen op het gebied van veiligheid sterk. Voor de verschillende wijken moet voor het bevorderen van de veiligheid maatwerk worden geleverd. Buurtbewoners zijn ook zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Respect hebben en tonen voor de politie en elkaar aanspreken op leefbaarheidsen veiligheidsaspecten in de buurt is hierbij erg belangrijk. In de praktijk blijkt dat buurtpreventie hierbij een goed hulpmiddel is, waardoor zowel de criminaliteit afneemt en de betrokkenheid van inwoners bij hun buurt verbetert.

Bovendien wordt door buurtpreventie de leefbaarheid vergroot en weten bewoners elkaar gemakkelijker te vinden voor andere zaken zoals een hulpvraag. Overlast die is gerelateerd aan drugshandel wordt systematisch bestreden met het programma Courage dat gezamenlijk met de gemeente Roosendaal wordt uitgevoerd. Ook in de toekomst is het nodig om preventief en repressief op te treden tegen drugsoverlast en de drugsgerelateerde criminaliteit. Hierbij zal de manier waarop in andere landen wordt omgegaan met het drugsbeleid mede bepalend zijn voor de mate van overlast in onze gemeente. De gemeente richt zich met vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieu in de richting van bedrijven op onder andere veiligheid en het voorkomen of beperken van geluidhinder, geurhinder, bodemverontreiniging, het verbruik van energie en het veroorzaken van afval. Naast de wettelijke taken op het gebied van milieu wordt een preventief beleid gevoerd dat erop gericht is om door natuuren milieueducatie het milieubewustzijn van zowel kinderen als volwassenen te vergroten. Hierbij is bijvoorbeeld energiebesparing van belang. Aandachtspunt is om duurzaamheid op een positieve en indringende manier onder de aandacht te brengen van de bedrijven in Bergen op Zoom. Hiervoor zal het fenomeen “cradle to cradle” (wieg tot wieg) als communicatiemiddel worden ingezet.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=6d0f8e64-dfcb-4e74-a214-35c8ce281e7b