CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Projectboek Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom

Raadsvergadering 26 oktober 2023, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Initiatiefvoorstel intrekking raadsbesluit voorkeurslocatie Hoogspanningsstation Halsteren22.215 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

omwonenden om te kijken hoe we het hoogspannings­

station er met bepaalde landschapsingrepen uit komt te

station zo goed mogelijk in de omgeving kunnen inpassen”,

zien. Beelden geven de betrokkenen vaak al veel

vertelt Mascha. “Ons streven is om het station netjes bij het

duidelijkheid. We willen ook eerlijk laten zien hoe het beeld

landschap aan te laten sluiten. Het is begrijpelijk dat

verandert, ook na de ingreep nog. Want beplanting heeft nu

omwonenden niet blij zijn met de komst van een hoogspan­

eenmaal tijd nodig om tot wasdom te komen. Uiteindelijk

nings­station in de omgeving. In gesprekken wil ik de

grijpen we in, in een omgeving waar mensen wonen,

omwonenden laten zien hoe we zo’n station toch op een

werken en recreëren. De stem van de omgeving vind ik dan

goede manier onderdeel kunnen maken van het landschap,

ook erg belangrijk!”

zonder dat het een doorn in het oog wordt.”

Bouwstenen Om een hoogspanningsstation in te passen in de omgeving maken we gebruik van verschillende bouwstenen. Je kan het station bijvoorbeeld wegstoppen achter een rij bomen of een dijk, of je kiest juist voor behoud van openheid met lage begroeiing. Er gaan een heleboel stappen vooraf aan het kiezen van de beste oplossing. “Allereerst is het heel belangrijk om te weten op welke locatie het station precies komt. Het is echt maatwerk. Eerst analyseer ik de omgeving van de locatie waar het station komt. Daarna ga ik kijken welke bouwstenen daar bij passen. Rietvelden gebruik je bijvoorbeeld niet bij een station dat in een bosrijke omgeving komt, maar passen wel goed bij een locatie in de buurt van water. Op andere locaties passen dijken of bomen weer beter.”

Drie vragen aan...

49

Drie vragen aan... De gemeenten Bergen op Zoom, Schouwen-Duiveland, Steenbergen en Tholen maken samen een integrale keuze voor de stationslocaties en het kabeltracé. Begin van dit jaar onderstreepten de gemeentes het belang van een participatiepoces. We vroegen de betrokken wethouders hoe ze dat proces ervaren hebben.

Barry Jacobs

Ankie Smit

Wethouder gemeente Bergen op Zoom

Wethouder gemeente Schouwen-Duiveland

Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?

Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?

De energietransitie zorgt ervoor dat het energienetwerk

Schouwen-Duiveland heeft duurzaamheid hoog in het

overvol raakt. Om in de toekomst voldoende ruimte te

vaandel en wil graag bijdragen aan het bereiken van de

hebben voor de duurzame energieopwekking bij bedrijven

lokale en landelijke klimaatdoelstellingen. Dit willen we doen

en inwoners van Bergen op Zoom is een uitbreiding van de

door onder andere het opwekken van duurzame energie.

stations noodzakelijk. We vergeten de belangen van onze

Zonder dit elektriciteitsstation is dit voor Schouwen-

inwoners niet. We willen dat de impact van het nieuwe

Duiveland lastig.

hoogspanningsstation op de omgeving minimaal is.

Wat is jullie ervaring / mening over het proces?

Wat is jullie ervaring / mening over het proces? We vonden het belangrijk dat Tennet inwoners en

We zien dat er een goed omgevingsproces is gevoerd

ondernemers zou betrekken om tot een goede locatiekeuze

waarbij iedereen die dat wilde zijn inbreng heeft kunnen

te komen. Het projectboek is daar de uitkomst van.

geven. Mede door de inbreng van de omgeving hebben we

We hopen dat betrokkenen zich hierin herkennen.

nu een completer beeld van alle zoeklocaties.

Hoe zien jullie je rol in de komende periode? Hoe zien jullie je rol in de komende periode?

Tennet zal als initiatiefnemer een aanvraag doen voor het

De komende periode staat in het teken van de besluit­

realiseren van dit station. Als overheid zullen wij hen

vorming, waarbij we de belangen van onze inwoners zeker

faciliteren bij het doorlopen van de ruimtelijke procedure.

niet vergeten. Het project voor een nieuw hoogspannings­ station overkomt ons als gemeente ook. Het is voor de gemeente ook niet eenvoudig om de juiste keuze te maken. We willen deze keuze dan ook op basis van de onderzoeken en het omgevingsproces beargumenteerd maken.

50

Drie vragen aan...

Wilma Baartmans

Peter Hoek

Wethouder gemeente Steenbergen

Wethouder gemeente Tholen

Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?

Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?

Netwerking is van cruciaal belang voor de gemeente

Een goed en toekomstbestendig netwerk voor de gehele

Steenbergen. Hierdoor halen we de (door de gemeenteraad

gemeente Tholen.

gestelde) duurzaamheidsdoelstellingen over het opwekken van duurzame energie.

Wat is jullie ervaring / mening over het proces?

Wat is jullie ervaring / mening over het proces?

Door middel van online werkateliers is het proces zo breed

Het proces verloopt zorgvuldig. We vrezen wel dat het

daarvan relevant, omdat deze betrokken worden bij de te

lang gaat duren voordat de netwerkversterking echt op

maken locatiekeuze voor de nieuwe netwerkstations. De

orde is. Hierdoor lopen we de kans dat we doelstellingen

keuze voor de beste locaties en de mogelijke gevolgen

voor 2030 niet kunnen halen.

daarvan voor Tholen moeten nog wel helder worden.

Hoe zien jullie je rol in de komende periode?

Hoe zien jullie je rol in de komende periode?

Onze rol is afhankelijk van de keuze van het tracé. Als dit

Vanuit de gemeente Tholen constructief ten aanzien van de

niet over ons grondgebied gaat lopen, is onze rol beperkt en

gehele netwerkversterking. Als onderdeel daarvan realiseren

willen we vooral op de hoogte worden gehouden. Als het

we in de gemeente Tholen, samen met betrokkenen, een

tracé wel over onze gemeente gaat lopen, willen we

nieuw lokaal hoogspanningsstation. Tholen zal ook de

natuurlijk betrokken zijn over hoe het tracé dan het beste

komende tijd de locatiekeuze en verdere uitwerking be­

kan worden ingepast.

oordelen vanuit de basishouding dat sprake moet zijn en

mogelijk vorm gegeven. Ook voor Tholen zijn de uitkomsten

blijven van een goede ruimtelijke kwaliteit.

Belangrijke thema’s

Belangrijke thema’s Tijdens de werkateliers kregen we veel vragen over de invloed van een hoogspanningsstation op de gezondheid. Wat is de invloed van geluid en elektromagnetische velden? Maar ook: hoe gaan we om met overstromings­ risico’s? Wat doet TenneT tijdens de aanleg om verzilting te voorkomen? En waarom kun je een hoogspanningsstation niet direct bij een windmolen bouwen? Deze thema’s komen hier aan bod.

51

52

Belangrijke thema’s

Geluid

Een hoogspanningsstation veroorzaakt geluid.

In de rekenmodellen voor geluidsniveaus wordt met veel

Met name de transformatoren veroorzaken een lage

aspecten rekening gehouden. Op hoofdlijnen zijn dat:

bromtoon. Daarbij geldt dat 380/150 kV-transformatoren meer geluid produceren dan de kleinere 150/20 kV-

•

de geluidbronsterkte;

transformatoren. Bij het 380/150/20 kV-hoogspan­

•

de frequenties die veroorzaakt worden door de bron;

ningsstation bij Bergen op Zoom is dan ook meer geluid

•

de bedrijfsvoering (transformatoren staan dag en nacht

te verwachten dan bij het 150/20 kV- hoogspannings­

aan, dus de nachtperiode is maatgevend voor het

station op Schouwen-Duiveland.

geluid);

Een normaal toelaatbare norm voor geluidsbelasting,

•

de wijze waarop een transformator opgesteld staat;

•

welke objecten, zoals muren en gebouwen, er in de

overdag en buiten woningen, is in Nederland wettelijk

omgeving van het station staan die voor afscherming

gesteld op 50 dB(A). Voor de avond en de nacht gelden

en reflectie zorgen;

strengere waarden, respectievelijk 45 dB(A) en 40 dB(A).

•

de bodemgesteldheid (geluid kan weerkaatst of

De laatste waarde is te vergelijken met de geluidsbelasting

geabsorbeerd worden door de bodem. Als het geluid

in een bibliotheek.

over een harde ondergrond gaat, zoals water of een verharde weg, dan draagt het geluid verder dan geluid

Geluidscontouren

dat over een absorberende bodem, zoals grasland,

Omdat de stationslocaties nog niet bekend zijn en de stations nog niet gerealiseerd zijn, kunnen we nog geen

gaat); •

het verschil in hoogte (als een woning significant hoger

concrete metingen doen. In plaats daarvan laten we

ligt dan een station dan wordt gekeken hoe dat geluid

berekeningen maken, die een goede prognose geven van

naar boven toe straalt naar de woning);

het verwachte geluid dat optreedt bij de hoogspannings­

•

de weersinvloeden. Hiervoor wordt een jaargemiddelde

stations. Voor alle kansrijke locaties zijn geluidscontouren­

correctieterm toegepast uit de eerdergenoemde

kaarten gemaakt. Deze berekeningen zijn uitgevoerd volgens

handleiding.

de Nederlandse richtlijn ‘Handleiding Rekenen en Meten Industrielawaai’.

Belangrijke thema’s

53

Uitgebreid onderzoek

Laagfrequent geluid

In het geluidsonderzoek dat later wordt uitgevoerd voor de

Laagfrequent geluid zijn de frequenties tot 100 á 125 Hz.

definitieve stationslocaties, kijken we naar:

Niet iedereen hoort deze frequenties, maar het laagfrequent

•

de gemiddelde geluidsniveaus, van de transformatoren;

geluid kan voor degenen die het wel horen als heel hinderlijk

•

de maximale geluidsniveaus of piekgeluiden van de

ervaren worden. Voor laagfrequent geluid zijn op dit

schakelaars, die worden getoetst aan de richtlijnen en

moment geen wettelijke normen vastgesteld of richtlijnen

wat acceptabel is voor de omgeving;

aangewezen door de overheid. Wél wordt er bij het bepalen

de cumulatie met andere geluidssoorten zoals: weg/

van de geluidscontouren rekening gehouden met een

railverkeerlawaai, industrielawaai van bedrijven of

correctiefactor voor laagfrequent geluid.

•

industrieterreinen en vliegtuiglawaai (indien aan de orde).

Meer informatie over dit thema is te vinden op: www.tennet.eu/nl/ons-hoogspanningsnet/ betrokken-bij-de-omgeving/geluid/

Magneetvelden en gezondheid De rijksoverheid is verantwoordelijk voor beleid en regelgeving op het gebied van magneetvelden. In Nederland wordt voor de bescherming van de bevolking een referentieniveau van 100 microtesla gehanteerd. Dit referentieniveau is door de Europese Unie vastgelegd. Dit niveau wordt in Nederland nergens op voor het publiek toegankelijke plaatsen door bovengrondse hoogspanningsverbindingen overschreden. Het Nederlandse voorzorgsbeleid voor nieuwe situaties gaat een stap verder. Voor nieuwe situaties adviseert de rijksoverheid aan gemeenten, provincies en beheerders van hoogspanningsnetten om bij bovengrondse hoogspannings­ lijnen uit voorzorg zoveel mogelijk te voorkomen dat kinderen langdurig verblijven in een magnetische veldsterkte die jaargemiddeld hoger is dan 0,4 microtesla. Dit beleid is leidend voor TenneT.

54

Belangrijke thema’s

Concreet is het advies om geen woningen, scholen, crèches

adviezen en nemen die zoveel mogelijk mee in de

en kinderdagverblijven te bouwen in de nabijheid van een

planvorming.

bestaande hoogspanningslijn en om bij het inpassen van een nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn zo veel als

Voor magneetvelden rondom hoogspanningsstations

redelijkerwijs mogelijk te vermijden dat er nieuwe situaties

hanteren we op dit moment contouren van 40 meter.

ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in het gebied

Mogelijk wordt in het nieuwe beleid geadviseerd om 50

rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het

meter aan te houden. De contouren van magneetvelden

jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla.

vallen overigens zeer ruim binnen de contouren die we

Als deze situaties toch ontstaan is er sprake van gevoelige

reeds voor geluid aanhouden; namelijk 300 meter.

bestemmingen en worden maatregelen genomen.

Er is dus een ruime marge.

Het gaat daarbij in het voorzorgsbeleid officieel alleen om

Meer informatie over dit thema is te vinden op:

bovengrondse hoogspanningslijnen. De gezondheidsraad

•

heeft de rijksoverheid onlangs geadviseerd om het voorzorgsbeleid uit te breiden naar andere bronnen, zoals

betrokken-bij-de-omgeving/gezondheid/ •

ondergrondse elektriciteitskabels en transformatorstations.

www.ggdleefomgeving.nl/straling/ hoogspanningslijnen-en-trafohuisjes/

Wij volgen de ontwikkelingen op de voet, en luisteren in afwachting van het nieuwe voorzorgsbeleid goed naar de

www.tennet.eu/nl/ons-hoogspanningsnet/

hoogspanningslijnen-en-trafohuisjes-en-gezondheid/ •

www.kennisplatform.nl/

Verzilting Verzilting van agrarische percelen is langs de gehele Nederlandse kustlijn geen onbekend fenomeen. Het klimaat verandert en de leveringszekerheid van zoet water en de toenemende verzilting in laag Nederland is dan ook een aandachtspunt. Zeker als er werkzaamheden zijn waarbij sprake is van bemaling en grondroering. Ook in Zeeland staat de beschikbaarheid van voldoende zoet water onder druk, er is te weinig aanvoer van zoet water. De zoetwaterschaarste wordt versterkt door verzilting van landbouwgronden. Wij zijn ons bewust van dit probleem en gaan er zeer zorgvuldig mee om. Wij zijn open en transparant over de maatregelen die

vertegenwoordigers. We doen er alles aan om verzilting te

genomen worden om verzilting tegen te gaan. Verzilting is

voorkomen. Voor we beginnen met de bouw van de

een terugkerend agendapunt tijdens de gesprekken die we

stationslocaties en de aanleg van de kabel voeren we

voeren met perceeleigenaren en agrarische

bodem- en veldonderzoeken uit.

Belangrijke thema’s

55

Hoogwater Wat gebeurt er met de elektriciteitsvoorziening bij hoogwater of overstromingen? Het is belangrijk dat het elektriciteitsnet blijft werken. Daarom besteden we samen met de andere netbeheerders veel aandacht aan klimaatadaptatie van het energiesysteem. We berekenen de (overstromings)risico’s van onze kritische infrastructuur en brengen de mogelijke gevolgen in kaart. We kijken daarbij ook naar overstromingsrisico’s door overvloedige regenval. Daarnaast analyseren we het gedrag van energienetten en transformatorstations bij bepaalde waterstanden en maken we berekeningen van uitvalgebieden en hersteltijden. Soms zijn ingrijpende aanpassingen nodig, zoals bijvoorbeeld het verhoogd realiseren van nieuwe hoogspanningsstations, of het ophogen van de bestaande installaties. Bij de realisatie van een nieuw hoogspanningsstation stellen we een overstromingsprofiel op. We kijken daarbij niet

Windturbines

alleen naar de bestaande doorbraak-scenario’s, maar ook naar de toekomstige situatie, na bijvoorbeeld dijk­

In het kader van de energietransitie is er een opgave

versterking. Dat levert een waardevolle database op met

voor windenergie en worden er nieuwe windturbines

onder andere gegevens over het overstromingsrisico, de

gebouwd. Sommige windturbines staan, of komen

mogelijke waterdiepte daarbij en het type water – zoet, zout

dicht bij de kansrijke locaties voor de hoogspan­

of brak. Aansluitend hierop volgen studies naar de

ningsstations. Ook hier speelt veiligheid een rol. Een

daadwerkelijke invloed van hoogwater op het functioneren

windturbine heeft een aantal risico’s, namelijk het

van het hoogspanningsnet en het elektriciteitssysteem.

afbreken van (een gedeelte van) een windturbineblad, het omvallen van een windturbine door mastbreuk of het naar beneden vallen van de gondel en/of rotor. Daarnaast bestaat het risico van afbreken van ijzel op de wieken en het wegslingeren hiervan. Om die reden moeten we rekening houden met een veiligheids­ contour rondom een windmolen. De grootte van die zogenaamde ‘risicozone’ ligt aan het type mast. De hoogte en het toerental zijn van invloed op de werpafstand. Omdat we nu nog niet van alle windmolens in het gebied gegevens hebben, houden we rekening met de maximale werpafstand bij nominaal toerental, te weten 245 meter.

Zodra de stationslocaties bekend zijn, voeren we deze studie uit.

56

Belangrijke thema’s

Bovengronds of ondergronds? We hateren het beleid dat nieuwe verbindingen van

in ontwikkeling. Er treden meer storingen op en het risico

110 kV en 150 kV zoveel mogelijk met een ondergrondse

op netinstabiliteit is beduidend groter dan bij bovengrondse

kabel worden aangelegd. Verbindingen tot en met

verbindingen. Uit ervaring blijkt dat het oplossen van deze

150 kV zijn relatief eenvoudig ondergronds aan te leggen.

storingen veel tijd vergt (tot 480 uur per storing). Met het

De bedrijfsvoering is gebaseerd op bewezen technologie en

oog op de leveringszekerheid is het dus niet verantwoord

de kosten van aanleg en bedrijfsvoering zijn vergelijkbaar

om ondergrondse aanleg van 220 kV- en 380 kV-

met de kosten voor een bovengrondse verbinding. De

verbindingen grootschalig toe te passen. Er moet eerst

150 kV-verbinding tussen Schouwen-Duiveland en Bergen

wereldwijd meer ervaring worden opgedaan.

op Zoom wordt om die reden volledig ondergronds aangelegd.

In Nederland wordt een ondergrondse 380 kV-verbinding inmiddels op een aantal locaties op kortere afstand

Op 220 kV- en 380 kV-spanningsniveau is het nog een stuk

(maximaal 20 kilometer) toegepast. Het gaat daarbij om

minder gebruikelijk om de verbinding ondergronds te

niet-cruciale verbindingen. Vanwege de leveringszekerheid

leggen. Technisch is het weliswaar mogelijk deze

is het zeer ongewenst om kabels op te nemen in cruciale

verbindingen ondergronds aan te leggen, maar de

verbindingen, zoals de landelijke 380 kV-ring en de

bedrijfsvoering op deze spanningsniveaus verkeert nog

interconnectoren (verbindingen met het buitenland).

Belangrijke thema’s

De bestaande 380 kV-verbinding tussen Rilland en Geertruidenberg valt hier ook onder. Om die reden is het niet toegestaan om het nieuwe hoogspanningsstation bij Bergen op Zoom met een ondergrondse kabel in te lussen op de bestaande verbinding. Ten zuiden van Bergen op Zoom wordt in de toekomst wel een deel van de nieuwe 380 kV-verbinding tussen Rilland en Tilburg (Zuid-West 380 kV Oost) ondergronds gebracht. Het is daar wel mogelijk omdat de nieuwe verbinding geen interconnector is en dus niet tot de kritische hoogspanningsring behoort. Daarnaast spelen daar meer factoren die verkabeling verantwoorden, zoals het doorkruisen van Natura-2000 gebied en een hoogteverschil.

57

58

Deel 2: Locatie - en haalbaarheidsstudie Effectbeschrijvingen van de kansrijke locaties en tracé-alternatieven

59

Inhoud

60

Inhoud 1. Leeswijzer

62

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

64

2.1 Overzichtskaart alternatieven

64

2.2 Toelichting locatie­alternatieven Bergen op Zoom

66

2.2.1 Voorstudie

67

2.2.2 Zoekgebied en zoeklocaties

67

2.2.3 Locatiealternatieven

71

2.3 Toelichting locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

74

2.3.1 Voorstudie

75

2.3.2 Zoekgebied en zoeklocaties

75

2.3.3 Locatiealternatieven

79

2.4 Toelichting tracéalternatieven

83

2.4.1 Voorstudie

83

2.4.2 Tracéalternatieven

84

2.5 Beoordelingskader

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

87

92

3.1 Toelichting opgave

92

3.2 Analyse milieu

93

3.2.1 Natuur

93

3.2.2 Geluid

95

3.2.3 EM-velden

97

3.2.4 Landschap

98

3.2.5 Cultuurhistorie

106

3.2.6 Archeologie en aardkunde

107

3.2.7 Veiligheid

109

3.2.8 Water

111

3.2.9 Bodem

113

3.2.10 Infrastructuur

115

3.2.11 Ruimtegebruik

116

3.3 Analyse omgevingsbeeld

117

3.4 Analyse (net)techniek

120

3.5 Analyse kosten

123

3.6 Overzichtstabel

124

Inhoud

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

126

4.1 Toelichting opgave

126

4.2 Analyse milieu

127

4.2.1 Natuur

127

4.2.2 Geluid

129

4.2.3 EM-velden

130

4.2.4 Landschap

131

4.2.5 Cultuurhistorie

137

4.2.6 Archeologie en aardkunde

138

4.2.7 Veiligheid

141

4.2.8 Water

144

4.2.9 Bodem

146

4.2.10 Infrastructuur

147

4.2.11 Ruimtegebruik

148

4.3 Analyse omgevingsbeeld

150

4.4 Analyse (net)techniek

152

4.5 Analyse kosten

155

4.6 Overzichtstabel

156

5. Analyse tracéalternatieven

158

5.1 Toelichting opgave

158

5.2 Analyse milieu

159

5.2.1 Natuur

159

5.2.2 EM-velden

163

5.2.3 Cultuurhistorie

166

5.2.4 Archeologie en aardkunde

170

5.2.5 Veiligheid

177

5.2.6 Water

179

5.2.7 Bodem

184

5.2.8 Infrastructuur

187

5.2.9 Ruimtegebruik

190

5.3 Analyse omgevingsbeeld

193

5.4 Analyse (net)techniek

194

5.5 Analyse kosten

198

5.6 Overzichtstabel

199

6. Samenhang

201

61

62

1. Leeswijzer

1. Leeswijzer Deze locatie- en haalbaarheidsstudie beschrijft de totstandkoming van alternatieven en de analyses van deze alternatieven. De alternatieven zijn onderzocht op milieu, omgeving, techniek en kosten. Tot slot zijn de mogelijke combinaties van locatiealternatieven in relatie tot de (kabel) technische mogelijkheden in beeld gebracht. Deze onderdelen zijn uiteengezet in de volgende hoofdstukken: •

hoofdstuk 2 geeft een toelichting op de alternatieven en het beoordelingskader;

•

hoofdstuk 3 presenteert de analyse van de locatiealternatieven nabij Bergen op Zoom;

•

hoofdstuk 4 presenteert de analyse van de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland;

•

hoofdstuk 5 presenteert de analyse voor de tracéalternatieven;

•

hoofdstuk 6 laat een beknopt overzicht zien van de samenhang en mogelijke combinaties van locatie­ alternatieven.

1. Leeswijzer

63

64

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader Dit hoofdstuk presenteert het overzicht van de onderzochte alternatieven en het beoordelingskader. Paragraaf 2.1 laat de overzichtskaart van de onderzochte alternatieven zien. De paragrafen 2.2 en 2.3 geven een toelichting op de onderzochte locatiealternatieven en paragraaf 2.4 presenteert de toelichting op de tracé­ alternatieven. Tot slot presenteert paragraaf 2.5 het beoordelingskader.

2.1 Overzichtskaart alternatieven Voor het project Netversterking Schouwen-Duiveland,

Daarnaast zijn tracévarianten ontwikkeld om de locatie­

Tholen en omgeving Bergen op Zoom (hierna: SD-T-BOZ)

alternatieven aan te sluiten op de tracéalternatieven tussen

wordt gezocht naar locaties voor een nieuw te realiseren

beide zoekgebieden. Figuur 2.1 laat alle kansrijke alter­

150/20 kV-hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland,

natieven voor de Netversterking SD-T-BOZ zien die in

een nieuw te realiseren 380/150/20 kV-hoogspanningssta-

voorliggende studie zijn onderzocht.

tion bij Bergen op Zoom en de nieuw te realiseren 150 kV-kabelverbinding tussen beide stations. Voor deze locaties

De alternatieven zijn gedeeltelijk afkomstig uit de reeds

en routes zijn verschillende mogelijkheden en alternatieven.

uitgevoerde voorstudie van Arcadis. De zoeklocaties die

Deze studie beschouwt zes locatiealternatieven voor een

in de voorstudie als kansrijk zijn aangemerkt, zijn in deze

locatie voor een hoogspanningsstation op Schouwen-

haalbaarheidsstudie verder onderzocht. Ook zijn de

Duiveland (SD-1 tot en met SD-6), vijf locatiealternatieven

zoeklocaties die in de voorstudie als kansarm zijn aange-

voor een locatie voor een hoogspanningsstation nabij

merkt in deze haalbaarheidsstudie definitief afgevallen.

Bergen op Zoom (BOZ-1 tot en met BOZ-5) en vier tracé-

Naast de zoeklocaties uit de voorstudie, zijn zoeklocaties

alternatieven voor de kabelverbinding tussen Schouwen-

ingebracht tijdens het omgevingsproces. Dit proces heeft

Duiveland en Bergen op Zoom (NN, NM, ZM en ZZ).

TenneT in april 2021 opgestart en heeft parallel gelopen aan deze haalbaarheidsstudie.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Figuur 2.1 | Overzichtskaart kansrijke alternatieven.

Tot slot zijn nieuwe zoeklocaties ontwikkeld die aansluiten bij de traceringsprincipes van TenneT. Daarmee is de bandbreedte aan mogelijke alternatieven in kaart gebracht. De onderzochte alternatieven in deze locatie- en haalbaarheidsstudie zijn dus afkomstig uit: •

de voorstudie, of

•

het omgevingsproces, of

•

de alternatievenontwikkeling op basis van traceringsprincipes van TenneT.

Deelgebieden

Onderzocht in voorstudie Arcadis

• Ingebrachte locaties omgevingsproces; • Alternatievenontwikkeling

Zoeklocaties Trechtering o.b.v. wet- en regelgeving en beleid TenneT

Locatiealternatieven

Onderzocht in haalbaarheidsstudie

Keuze bevoegd gezag

Figuur 2.2 laat een schematische weergave zien van naamgeving en de totstandkoming van de locatie­

Voorkeursalternatief

alternatieven die zijn onderzocht in deze locatie- en haalbaarheidsstudie.

Figuur 2.2 | Schematische weergave naamgeving en totstandkoming locatiealternatieven

65

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

66

2.2 Toelichting locatie­alternatieven Bergen op Zoom

•

uitgebreid. Als een station op grotere afstand (meer dan ca. 500m) van de 380kV-verbinding gerealiseerd wordt is de kans groot dat er een bovengrondse verbinding van het nieuwe station naar de bestaande verbinding moet worden aangelegd. Het te realiseren 380kV-station en 150kV-station worden bij voorkeur samen op een kavel gerealiseerd met een afmeting van 180 bij 580 meter. Mocht dit niet goed inpasbaar zijn is verkend of een andere oriëntatie van het 380kV- of 150kV-station nog mogelijkheden biedt om tot een realistische locatie te komen.

Het zoekgebied in West-Brabant kent een grote en is daarom Deze paragraaf geeft een toelichting opverscheidenheid de totstandkoming van ingedeeld in deelgebieden. In deze deelgebieden is op het eerste gezicht ruimte voor een station met de gewenste afmetingen, en wordt de locatiealternatieven bij Bergen op Zoom (2.2.1 en 2.2.2). op het eerste gezicht voldaan aan bovenstaande voorwaarden. Per deelgebied worden de planologische Paragraaf 2.2.3 presenteert belemmeringen in detail bekeken. een korte beschrijving van deze

locatiealternatieven. Er zijn 6 deelgebieden bepaald die hieronder verder worden uitgewerkt (Figuur 4-2). Deelgebieden 1 en 5 zijn concrete locaties omdat er niet veel andere mogelijkheden zijn op deze locatie. De Deelgebieden 2,3,4 en 6 worden beoordeeld als zone. Hier is een station op meerdere plekken binnen de zone mogelijk.

Figuur 4-2: Deelgebieden binnen Figuur 2.3 | Zoekgebieden voorstudie Bergenzoekgebied op Zoom. Bron:West-Brabant haalbaarheidsstudie ‘ontsluiten 150 kV Schouwen-Duiveland en Tholen, Arcadis (2020).

4.2.3

Deelgebied 1

Een station in de nabijheid van de bestaande 380kV-verbinding heeft de voorkeur. Een mogelijke locatie voor het hoogspanningsstation is bij de kruising van de bestaande 380kV-verbinding met de snelweg A4. Vanaf deze afrit loopt de Eendrachtweg (N268) richting het westen. Aan de oostzijde van de A4 bevinden zich beschermde natuurwaarden. Realisatie van een hoogspanningsstation is hier niet wenselijk volgens uitgangspunten van TenneT. Het gebied aan de westzijde van de A4 bestaat grotendeels uit hogere zandgronden met een kleinschalig verkavelingspatroon, bosschages en verspreide bebouwing.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

67

2.2.1 Voorstudie De in juni 2020 uitgevoerde voorstudie heeft verschillende

Het zoekgebied is opgedeeld in twee kleinere zoekge-

potentiële locaties in beeld gebracht in het gebied ten

bieden, noord en zuid, zoals afgebeeld op figuur 2.4. Het

noordwesten van Bergen op Zoom. In de voorstudie zijn 6

gebied tussen de Eendrachtweg (N286) en de bebouwing

deelgebieden onderzocht, zie figuur 2.3.

aan de Tholenseweg wordt hierbij buiten beschouwing

Op basis van belemmeringen zijn locaties 2, 4 en 6 als

gelaten omdat dit gebied ongeschikt is bevonden voor de

meest gunstig aangemerkt. Deelgebied 1 wordt in de

realisatie van een hoogspanningsstation. Dit door de

voorstudie kansarm geacht vanwege een hoge bebouwing-

aanwezigheid van een archeologisch monument van hoge

sdichtheid, waarbij geluidshinder en overige omgevings­

archeologische waarde aan de Oude Beijmoerseweg en een

hinder op een groot aantal woningen verwacht wordt.

buisleiding langs de Tholenseweg. Daarnaast is het gebied

Daarnaast vraagt deze locatie om de sloop van een aantal

ten oosten van het Lange Water cultuurhistorisch landschap

woningen. Deelgebied 3 is minder kansrijk geacht vanwege

(met bepalende verkavelingspatronen) en is er mede door

de aanwezigheid van een archeologisch monument en

bestaande wegen en bebouwing beperkte ruimte om het

cultuurhistorische waarden. Daarnaast moet het station

hoogspanningsstation op voldoende afstand tot woningen

door beperkte ruimte dichtbij geluids- en EM-gevoelige

te realiseren.

objecten (zie onder andere 3.2.3) in Halsteren komen te liggen. Deelgebied 5 is kansarm geacht vanwege beperkte ruimte, inklemming tussen Natuurnetwerk Nederland (NNN)

2.2.2.2 Zoeklocaties

en Natura 2000 gebied, een primaire waterkering, een inrichting waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen en

Met de voorstudie als uitgangspunt is TenneT in gesprek

windturbines binnen 250 meter.

gegaan met bewoners en belanghebbenden uit de omgeving in zogenaamde werkateliers. Vanuit deze participa-

2.2.2 Zoekgebied en zoeklocaties 2.2.2.1 Beschrijving zoekgebied

tiegesprekken zijn drie nieuwe varianten door de omgeving aangedragen, weergegeven als V1, V2 en V3 in afbeelding 2.4. Ook heeft de omgeving TenneT verzocht om deelgebied 5 nogmaals te onderzoeken in deze locatie- en haalbaarheidsstudie. Hierdoor zijn totaal negen zoeklocaties meegenomen in de alternatievenontwikkeling van deze studie. Figuur 2.4 laat deze zoeklocaties zien.

Het zoekgebied in deze locatie- en haalbaarheidsstudie bouwt voort op de voorstudie van Arcadis, namelijk het gebied ten noordwesten van Bergen op Zoom. In het zuiden wordt het zoekgebied begrensd door de Oosterschelde en natuurgebied Prinsesseplaat, in het westen door het Schelde-Rijnkanaal en in het oosten door verschillende buurtschappen uit de gemeente Bergen op Zoom. Richting het noorden is het zoekgebied ten opzichte van de voorstudie vergroot vanwege ingebrachte locaties vanuit de omgeving tijdens de werkateliers. Het zoekgebied wordt daar begrensd door de Kladsedijk.

68

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Figuur 2.4 | Zoekgebieden en zoeklocaties alternatievenontwikkeling Bergen op Zoom.

TenneT hanteert traceringsuitgangspunten om te komen tot

6.

kansrijke locaties. Deze traceringsuitgangspunten zijn vastgesteld op basis van geldende wet- en regelgeving,

risico zoals windturbines en risicovolle inrichtingen; 7.

houd rekening met de afstand tot de bestaande GT-RLL380-verbinding2 in verband met de aanleg

aanvullend beleid van TenneT en project-specifieke

van nieuwe bovengrondse lijnen;

(ontwerp)eisen. Voor de zoeklocaties nabij Bergen op Zoom gelden de volgende traceringsuitgangspunten:

houd rekening met locaties met een extern veiligheids­

8.

houd rekening met de maximale afstand tot de

1.

ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar;

locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland

2.

benodigde oppervlakte is circa 12 ha (+ circa 3 ha

(30 kilometer realistisch tracé3).

inpassing, nader te bepalen); 3.

houd rekening met omgevingshinder (zone van

Op basis van deze traceringsuitgangspunten zijn vier

40 meter vanaf het hekwerk);

zoeklocaties als niet-haalbaar beoordeeld. Deze locaties zijn

4.

zoveel mogelijk voorkomen van geluidshinder;

afgevallen in de alternatievenontwikkeling. Figuur 2.5 laat

5.

vermijd zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten

deze afgevallen zoeklocaties zien.

zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en water­ keringen;

2 3

De 380 kV-verbinding tussen Geertruidenberg (GT) en Rilland (RLL) Gedurende het omgevingsproces is een maximale lengte van 25 kilometer gecommuniceerd. Door technische aanpassingen na nader onderzoek is het mogelijk geworden de maximale lengte te vergroten naar 30 kilometer.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

69

Figuur 2.5 | Afgevallen zoeklocaties alternatievenontwikkeling Bergen op Zoom

Deelgebied 1

tezamen maakt locatie niet haalbaar. Dit sluit aan bij de

Deelgebied 1 (A4) is als niet haalbaar beoordeeld, omdat

voorstudie.

deze overlapt met bestaande bebouwing, dichtbij veel bestaande woningen ligt (geluidshinder), overlapt met de

Variant V3

beheerzone van de A4 en de locatie zeer beperkt bereik-

Variant V3 (Zuider Kreekweg) is niet haalbaar beoordeeld

baar is met de benodigde kabels. Dit maakt dat deze

omdat deze overlapt met een woning. Dit is vanuit TenneT

locatie op voorhand als niet haalbaar is beoordeeld. Dit sluit

beleid geen optie, zolang er alternatieven voorhanden zijn.

aan bij de voorstudie.

Daarnaast ligt de locatie binnen de risico-richtafstand (245 meter) tot de windturbines op de zuidelijke dijk van de

Deelgebied 3

Auvergnepolder die TenneT minimaal aanhoudt om veilig-

Deelgebied 3 is afgevallen omdat het overlapt met een

heidseffecten en effecten op leveringszekerheid te

archeologisch monument. Dit is vanuit nationale wetgeving

voorkomen. Ook is er onvoldoende ruimte voor inpassing,

en provinciale regels niet toegestaan. Bij het vermijden van

mede door de beschermingszone4 (of vrijwaringszone) van

het monument blijft er te weinig ruimte over voor het

een primaire waterkering. Daarnaast is voor deze locatie een

hoogspanningsstation. Daarnaast ligt deze locatie dicht bij

permanente en tijdelijk hoogspanningslijn nodig door Natura

de bebouwing van Halsteren, wat onwenselijk is vanuit

2000-gebied en NNN-gebied. Dit is vanuit wet- en regelgev-

geluidshinder. Daarnaast is de locatie vanuit landschap-

ing niet vergunbaar. Daarmee is de locatie als niet haalbaar

pelijk en cultuurhistorisch perspectief niet wenselijk. Alles

beoordeeld.

Zone rondom een waterkering waarbinnen geen (zone A) of beperkte (zone B) activiteiten zijn toegestaan om de bescherming van (de waterkerende functie van) de waterkering te garanderen. Vastgelegd in de Keur en Legger van het Waterschap.

4

70

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Deelgebied 5 Deelgebied 5 (SABIC) is als niet haalbaar beoordeeld omdat

tussen TenneT en SABIC, waarvan de conclusie was dat

deze locatie binnen de terreingrens en plaatsgebonden

SABIC geen toestemming geeft voor realisatie van een

risicocontour (PR 10-6) ligt van een inrichting waar gewerkt

hoogspanningsstation op zijn terrein. Dit besluit is daarnaast

wordt met gevaarlijke stoffen. Het gaat om een BRZO-

door SABIC ook per brief kenbaar gemaakt. Alles tezamen

inrichting (Besluit risico’s zware ongevallen) die valt onder

maakt deze locatie niet haalbaar. Dit sluit aan bij de

het Bevi (Besluit externe veiligheid inrichtingen). Vanuit

resultaten van de voorstudie.

wetgeving en vanuit beleid van TenneT is dit niet haalbaar. Daarnaast is werken en ruimtebeslag in Natura 2000-gebied en NNN-gebied voor deze locatie onvermijdelijk. Ook dit is niet vergunbaar. Ook overlapt deze locatie met een bestaand bosstrook en ligt de locatie binnen de risicorichtafstand (245 meter) tot de windturbines op de zuidelijke dijk van de Auvergnepolder die TenneT minimaal aanhoudt om veiligheidseffecten en effecten op leveringszekerheid te voorkomen. Tot slot hebben gesprekken plaatsgevonden

Figuur 2.6 | Locatiealternatieven Bergen op Zoom

5

 RZO-inrichtingen zijn bedrijven waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn boven een in het Besluit risico’s zware ongevallen (2015) bepaalde B drempelwaarde.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

2.2.3 Locatiealternatieven Voor de navolgbaarheid en het onderscheid tussen de voorstudie en deze studie, is de naamgeving voor de

Locatiealternatief BOZ-1 (voorheen: variant 1 - Glymesweg)

onderzochte locatiealternatieven in deze studie aangepast naar BOZ-1, 2, 3, 4 of 5. Hiermee wordt ook een mogelijk foutieve interpretatie van het verschil tussen een ‘variant’ en ‘deelgebied’ weggenomen. Dit zorgt ervoor dat alle locatiealternatieven als gelijk behandeld worden, ongeacht of deze zijn ingebracht door de omgeving of voortkomen uit de voorstudie. De getallen zijn toegekend op basis van ligging, niet op basis van voorkeur. Figuur 2.6 laat de locatiealternatieven zien.

Glymesweg

Locatiealternatief BOZ-1 ligt in zoekgebied noord en is de meest noordelijke locatie. De locatie is ingebracht door deelnemers aan de omgevingsdialoog en ligt in de hoek van de kruising van de Glymesweg en Rubeerdijk. Het locatiealternatief ligt noordelijk op 250 meter afstand van het NNN-gebied het Lange Water en is hemelsbreed 1.400 meter verwijderd van de bestaande 380 kVverbinding. Daarnaast bevindt deze locatie zich op circa 700 meter van de dichtstbijzijnde woningen.

71

72

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Locatiealternatief BOZ-2 (voorheen: variant 2 - Gemaal de Pals)

Noorder Kreekweg

Locatiealternatief BOZ-3 (voorheen: deelgebied 2 - Kijkuit)

Kijkuit

Locatiealternatief BOZ-2 ligt in zoekgebied noord en is

Locatiealternatief BOZ-3 ligt in zoekgebied noord ten

ingebracht door deelnemers aan de omgevingsdialoog.

noordwesten van het buurtschap Kijkuit. De locatie is

De locatie is ingeklemd tussen de waterkering van het

ingeklemd tussen het NNN-gebied het Lange Water aan de

Schelde-Rijnkanaal in het westen en het NNN-gebied het

westzijde, de Groenedijk aan de noordzijde en de Heenweg

Lange Water in het noorden en het oosten. De afstand tot

aan de oostzijde. Het locatiealternatief ligt binnen 300 meter

woningen is circa 400 meter tot bebouwing in de gemeente

van de bestaande 380 kV-verbinding, ter hoogte van het

Tholen (overkant Schelde-Rijnkanaal) en circa 700 meter tot

punt waar de verbinding vanuit het zuiden een knik maakt

bebouwing in de gemeente Bergen op Zoom.

richting het oosten. De woningen in het buurtschap Kijkuit (ten zuidoosten) liggen op circa 300 meter en liggen

De bestaande 380 kV-verbinding ligt hemelsbreed op ruim

circa 3 tot 4 meter hoger dan het locatiealternatief.

700 meter afstand. Het locatiealternatief ligt direct ten

Aan de noordoostzijde liggen op circa 200-300 meter

oosten van het gemaal De Pals en overlapt met de

afstand meerdere panden met woonfunctie - waaronder

Noorder Kreekweg en een mestopslag op het veld (geen

een verzorgingstehuis - in en rondom het buurtschap

bouwwerk).

Waterkant, wat ongeveer 2-3 meter hoger ligt dan het locatiealternatief.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

73

Locatiealternatief BOZ-4 (voorheen: deelgebied 6 - Auvergnepolder)

Locatiealternatief BOZ-5 (voorheen: deelgebied 4 Spinolaberg)

Auvergnepolder

Nieuw-Beijmoersepolder

Locatiealternatief BOZ-4 ligt in zoekgebied zuid in het open

Locatiealternatief BOZ-5 ligt in zoekgebied zuid ten westen

landschap tussen de Zuider Kreekweg en het Lange Water.

van het buurtschap Kannewielseweg / Klaverblokken

In het zuidoosten van de locatie liggen het NNN-gebied

(Spinolaberg) en is ingeklemd tussen de Nieuw

het Lange Water, de 380 kV-verbinding en het industrie­

Beijmoerseweg aan de oostzijde en de Sint Ignatiusdijk aan

gebied Theodorushaven zich op respectievelijk 300 meter,

de westzijde. Ten zuiden van de locatie ligt een inrichting

400 meter en 450 meter. De dichtstbijzijnde woningen liggen

waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen, gelegen op het

op circa 300 meter van het locatiealternatief.

industrieterrein Theodorushaven. Tussen het industrieterrein en het locatiealternatief ligt een groenstrook die onderdeel uitmaakt van het NNN. De woningen in het buurtschap Kannewielseweg / Klaverblokken (Spinolaberg) liggen circa 5 tot 10 meter hoger. Vijf woningen aan de voet van de heuvel ligt binnen 300 meter afstand van het locatie­ alternatief. Daarnaast ligt de locatie in cultuurhistorisch landschap de Brabantse Wal en liggen de bestaande 380 kV-verbinding en het NNN-gebied het Lange Water binnen 300 meter in noordwestelijke richting.

74

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

2.3 Toelichting locatiealternatieven Schouwen-Duiveland Deze paragraaf geeft een toelichting op de totstandkoming van de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland (2.3.1 en 2.3.2). Paragraaf 2.3.3 presenteert een korte beschrijving van deze locatiealternatieven.

Figuur 2.7 | Zoekgebieden voorstudie binnen Schouwen-Duiveland. Bron: haalbaarheidsstudie ‘ontsluiten 150 kV Schouwen-Duiveland en Tholen, Figuur 4-10: Deelgebieden zoekgebied Schouwen-Duiveland Arcadis (2020).

4.3.3

Deelgebied 1

Deelgebied 1 bevindt zich ten zuiden/zuidoosten van Zierikzee. Aan de noordkant wordt het deelgebied begrenst door de Rijksweg N59. De Weg Naar De Val (N256) doorkruist het deelgebied van noord naar zuid. In het deelgebied bevindt zich een 50kV-station van Enduris. De nabijheid van dit station is een voordeel voor een nieuwe stationslocatie (zie paragraaf 4.3.2). Daarbij bevindt het station zich in nabijheid van een bedrijventerrein, grenzend aan de kern van Zierikzee. Het bedrijventerrein (met grootschalige logistieke

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

75

2.3.1 Voorstudie De voorstudie van Arcadis heeft op Schouwen-Duiveland

Dit zoekgebied wordt gekarakteriseerd door nabijheid bij

drie zoekgebieden gedefinieerd: deelgebied 1 ten zuidoos-

de bestaande bedrijvigheid en energie-infrastructuur van

ten van Zierikzee, deelgebied 2 tussen Nieuwerkerk,

Zierikzee. Het zoekgebied midden ligt in de polders en

Sirjansland en Oosterland en deelgebied 3 dat begrensd

omgeving Nieuwerkerk. Dit zoekgebied wordt gekarak­

wordt door Zierikzee, Kerkwerve, Brouwershaven en

teriseerd door open polderlandschap en de dorpskernen

Sirjansland. Figuur 2.7 laat deze zien.

Nieuwerkerk en Oosterland.

De voorstudie concludeert dat de deelgebieden zich niet onderscheiden op doorslaggevende effecten op milieuthe-

Het oostelijk zoekgebied ligt in de omgeving Oosterland,

ma’s als natuur, cultuurhistorie en archeologie. Wel kunnen

Bruinisse en Sirjansland. Dit zoekgebied kenmerkt zich ook

binnen de deelgebieden effecten zijn op een schaalniveau

door open polderlandschap en de dorpskernen Oosterland

dat beter aansluit bij de omvang van het te realiseren

en Bruinisse. Het gebied ten zuiden van Oosterland, tussen

hoogspanningsstation.

zoekgebied midden en oost is niet als zoekgebied meegenomen omdat het Natura2000-gebied betreft, waar

2.3.2 Zoekgebied en zoeklocaties 2.3.2.1 Beschrijving zoekgebied

realisatie van een hoogspanningsstation vanuit wet- en regelgeving niet haalbaar is. Binnen deze zoekgebieden is gezocht naar zoeklocaties die mogelijk kansrijk zijn. Vanuit de omgeving is ook gevraagd te kijken naar een locatie op de Grevelingendam/Philipsdam. Deze locatie is niet haalbaar vanwege onvoldoende ruimte

Het zoekgebied voor deze studie is beperkt tot het zuid­

op de dammen, de nabijheid van windturbines, de ligging in

oostelijk deel van Schouwen-Duiveland (zie figuur 2.8).

het midden van Natura 2000-gebied en de ongunstige

Dit komt door technische beperkingen in tracélengte van

ligging voor Enduris (door beperkingen in kabellengte,

TenneT (30 kilometer tot hoogspanningsstation Bergen op

zie ook 2.3.2.2). Daarmee is deze locatie vooraf als niet

Zoom) en Enduris (20 kilometer aansluitgebied vanaf station,

haalbaar beoordeeld en niet opgenomen in de zoek­

zie 2.3.2.2). Hierdoor is afgeweken van de zoekgebieden

gebieden of als zoeklocatie. Figuur 2.8 laat de zoekgebieden

van de voorstudie, omdat met name het deelgebied 3 te ver

zien die zijn meegenomen naar de volgende stap: de

noordelijk ligt. Daarmee is deelgebied 3 uit de voorstudie

alternatievenontwikkeling.

vanuit Bergen op Zoom niet bereikbaar met de ontwerp­ eisen van TenneT. Schouwen-Duiveland is dunbevolkt en bestaat voornamelijk uit agrarisch gebied. Daarmee is sprake van relatief veel onbebouwde gronden met een agrarische functie die mogelijk in beeld kunnen komen voor realisatie van een hoogspanningsstation. Het zoekgebied in deze studie is opgedeeld in drie kleinere zoekgebieden: west, midden en oost. Het westelijke zoekgebied is relatief klein en ligt ten zuiden van Zierikzee.

76

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Figuur 2.8 | Zoekgebieden en zoeklocaties alternatievenontwikkeling Schouwen-Duiveland.

2.3.2.2 Zoeklocaties Met de voorstudie als uitgangspunt is TenneT in gesprek

TenneT hanteert traceringsuitgangspunten om te komen tot

gegaan met bewoners en belanghebbenden uit de

kansrijke locaties. Deze traceringsuitgangspunten zijn

omgeving in zogenaamde werkateliers. In deze

vastgesteld op basis van geldende wet- en regelgeving,

participatiegesprekken zijn varianten aangedragen die zijn

aanvullend beleid van TenneT en project-specifieke

meegenomen in de alternatievenontwikkeling. In totaal zijn

(ontwerp)eisen.

14 locaties meegenomen in de alternatievenontwikkeling. Deze locaties onderscheiden zich van elkaar door aansluiting bij verschillende voorkeuren, zoals de ligging nabij (energie-)infrastructuur of bestaande bedrijvigheid of juist de afstand tot dorpskernen.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

77

Figuur 2.9 | Aansluitgebieden Enduris.

Voor de zoeklocaties op Schouwen-Duiveland gelden de

Voor het traceringsuitgangspunt onder ad. 8 zijn de

volgende traceringsuitgangspunten:

aansluitgebieden vanuit Enduris relevant. Figuur 2.9 laat

1.

ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar;

deze zien. Hierbij geldt: het hoogspanningsstation realiseren

2.

benodigde oppervlakte is circa 4,5 ha (+ circa 1 ha

in het groene oostelijke gebied, betekent dat Enduris de hele

inpassing, nader te bepalen);

gemeente kan bedienen. Realisatie in geel gebied, betekent

houd rekening met omgevingshinder (zone van 40

dat Enduris tot het andere gele gebied komt, en hetzelfde

meter vanaf het hekwerk);

geldt voor oranje en rood.

3. 4.

zo veel mogelijk voorkomen van geluidshinder;

5.

vermijd zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten

Hierbij is realisatie in een rood gebied nadrukkelijk

zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en

onwenselijk vanuit Enduris, omdat hiermee de

waterkeringen;

kabelverbinding maximaal tot het dorp Serooskerke reikt.

houd rekening met locaties met een extern

Het gebied ten westen van dit gebied blijft daarmee beperkt

veiligheidsrisico zoals windturbines en risicovolle

in de netcapaciteit, met gevolgen voor toekomstige

inrichtingen;

ontwikkelingen. Realisatie ten oosten en zuiden van het rode

houd rekening met de afstand tot stationslocaties

gebied binnen het zoekgebied van deze studie is technisch

Bergen op Zoom (30 kilometer realistisch tracé);

onhaalbaar met de technische ontwerpeisen en maximale

houd rekening met de maximale tracélengte van 20

kabellengte van Enduris.

6.

7. 8.

kilometer vanaf het 20 kV-deel van Enduris zodat Enduris het gehele eiland kan bedienen; 9.

vestiging op bestaand industrie- en/of bedrijventerrein (voorkeur);

10. aansluiting bij bestaande bedrijvigheid (voorkeur); 11. aansluiting bij energie-infrastructuur (voorkeur).

78

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Figuur 2.10 | Afgevallen zoeklocaties alternatievenontwikkeling Schouwen-Duiveland.

Op basis van deze traceringsuitgangspunten zijn vijf zoeklocaties als niet kansrijk en drie zoeklocaties als niet-haalbaar beoordeeld. Deze locaties zijn afgevallen in de alternatievenontwikkeling. Tabel 2.1 geeft een toelichting op de afgevallen zoeklocaties en figuur 2.10 laat deze afgevallen zoeklocaties op kaart zien.

Afgevallen zoeklocatie

Beoordeling

Toelichting

W1

Niet kansrijk

• grenst aan 4 boerderijen, waarvan 1 met mini-camping; • verwachte geluidshinder en mogelijke normoverschrijding.

M2, M3 en M4

Niet kansrijk

• grenzen aan woonwijken en/of woningen (<150 meter); • verwachte geluidshinder en mogelijke normoverschrijding; • ongunstige ligging voor Enduris (geel en rood gebied).

O2

Niet haalbaar

• grenst aan woonwijk (< 50 meter) Oosterland; • grote kans op normoverschrijding geluid door ligging naast woonwijk; • zeer ongunstige ligging voor Enduris (rood gebied).

O3, O4 en O5

Niet haalbaar

ligging buiten aansluitgebied Enduris, technisch niet mogelijk om westzijde van het eiland te bereiken zonder aanvullende maatregelen. Vanuit maatschappelijke kosten en aanvullende omgevingshinder niet wenselijk.

Tabel 2.1 | Toelichting afgevallen locaties Schouwen-Duiveland.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Figuur 2.11 | Locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

2.3.3 Locatiealternatieven Voor de navolgbaarheid en het onderscheid tussen de voorstudie en deze studie, is de naamgeving voor de onderzochte locatiealternatieven in deze studie aangepast naar SD-1, 2, 3, 4, 5 en 6. Dit zorgt ervoor dat alle locatiealternatieven als gelijk behandeld worden, ongeacht of deze zijn ingebracht door de omgeving of voortkomen uit de voorstudie. De getallen zijn toegekend op basis van ligging, niet op basis van voorkeur. Figuur 2.11 laat de locatiealternatieven zien.

79

80

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Locatiealternatief SD-1 (voorheen: W2)

Locatiealternatief SD-2 (voorheen: W3)

Bedrijventerrein Zierikzee

Weg naar de Val

Locatiealternatief SD-1 in zoekgebied west ligt ten zuiden

Locatiealternatief SD-2 in zoekgebied west ligt in de

van Zierikzee en is omringd door bedrijventerreinen. Het

zuidoosthoek van de polder ten zuiden van Zierikzee.

locatiealternatief is ingeklemd tussen de Straalweg in het

Deze locatie is ingebracht door deelnemers aan de

westen, het Groene Weegje en de Gouwepoort in het

omgevingsdialoog en grenst aan de oost- en zuidzijde

Noorden en de Ruigendijkweg in het oosten. Ten noord-

aan de provinciale weg N256. Daarmee wordt de locatie

westen ligt een agrarische inrichting en ten zuidoosten ligt

aan de oostzijde gescheiden van een primaire waterkering

het Natura 2000-gebied Oosterschelde op ongeveer

van de Oosterschelde. De locatie ligt direct naast Natura

400 meter afstand. Het locatiealternatief ligt op circa

2000-gebied Oosterschelde en dichtbij NNN-gebieden.

40 meter van (bedrijfsmatige) woonbebouwing van Zierikzee.

De westgrens van de zoeklocatie ligt langs een waterweg

De locatie ligt in het groene aansluitgebied van Enduris, wat

(sloot) op de plek waar voorheen de Meeldijk lag. Het

betekent dat vanuit deze locatie het gehele eiland op de

locatiealternatief ligt op circa 400 meter van de dichtst­

nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten kan worden.

bijzijnde agrarische woning. De locatie ligt in het groene aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze locatie het gehele eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten kan worden.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

81

Locatiealternatief SD-3 (voorheen: M6)

Locatiealternatief SD-4 (voorheen: M5)

Gouweveerseweg-Groenedijk

Rijksweg N59

Locatiealternatief SD-3 in zoekgebied midden ligt in het

Locatiealternatief SD-4 in zoekgebied midden ligt ten oosten

open polderlandschap ten zuidoosten van Zierikzee en is

van Zierikzee en is ingebracht door deelnemers aan de

ingebracht door deelnemers aan de omgevingsdialoog.

omgevingsdialoog. De locatie ligt aan de Groene Dijk in het

De locatie wordt begrensd door de Gouweveerseweg aan

oosten en de N59 in het noorden. Het locatiealternatief ligt

de noordoostzijde en de Groenedijk aan de zuidoostzijde.

op circa 150 meter van de dichtstbijzijnde agrarische

In noordoostelijke richting ligt het NNN-gebied het Diepe

woning. Ten westen van de locatie ligt de Gouweveerseweg

Gat en in zuidwestelijke richting bevindt zich het Natura

met daaraan een camping. De locatie ligt in het groene

2000-gebied Oosterschelde. Het locatiealternatief ligt op

aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze

circa 70 meter van de dichtstbijzijnde agrarische woning.

locatie het gehele eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur

Ten zuidwesten van de locatie staan drie windturbines

aangesloten kan worden.

aan de Gouweveerseweg. De locatie ligt in het groene aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze locatie het gehele eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten kan worden.

82

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Locatiealternatief SD-5 (voorheen: M1)

Locatiealternatief SD-6 (voorheen: O1)

Kieweg

Maatje Harings Jobsweg

Locatiealternatief SD-5 in zoekgebied midden ligt in

Locatiealternatief SD-6 in zoekgebied oost ligt aan de

het open polderlandschap ten noorden van de N59.

noordwestkant van Oosterland. De locatie is ingeklemd

De locatie wordt begrensd door de Kieweg in het zuiden

tussen rijksweg N59 in het zuiden, de Maatje Harings

en de Oudepolderdijk in het westen. Het locatiealternatief

Jobsweg in het oosten en de Platte Capelledijk in het

ligt op circa 350 meter van de dichtstbijzijnde agrarische

westen. Aan de overzijde van de Maatje Harings Jobsweg

woning. De locatie ligt in het groene aansluitgebied van

ligt het bestaande 50 kV-station van Enduris. Het locatie­

Enduris, wat betekent dat vanuit deze locatie het gehele

alternatief sluit aan bij agrarische bedrijvigheid van

eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten

Oosterland en ligt op circa 40 meter van dichtstbijzijnde

kan worden.

(agrarische) woningen. De locatie bevindt zich in het rode aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze locatie slechts een klein deel van het eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten kan worden.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

83

2.4 Toelichting tracéalternatieven Deze paragraaf geeft een toelichting op de totstandkoming van de tracéalternatieven tussen de stationslocaties op Bergen op Zoom en Schouwen-Duiveland.

2.4.1 Voorstudie

Het tracé loopt door tot aan Oosterland. De belangrijkste aandachtspunten die naar voren worden gebracht zijn de

In de voorstudie is enkel een indicatief tracé bepaald tussen

doorkruisingen van twee grote waterwegen en hun primaire

West-Brabant en Schouwen-Duiveland om inzicht te krijgen

waterkeringen. Daarnaast is het Zijpe een Natura 2000-

in de belangrijkste planologische aandachtspunten. Dit tracé

gebied en aangewezen als aardkundig waardevol gebied.

loopt van het zoekgebied Bergen op Zoom richting het

Realisatie van een dergelijk tracé wordt ondanks deze

noorden en kruist het Schelde-Rijnkanaal ter hoogte van

aandachtspunten in de voor­studie niet als onhaalbaar

Sint Philipsland. Via Sint-Philipsland bereikt het tracé

beoordeeld. Figuur 2.12 laat het indicatie tracé uit de

Schouwen-Duiveland met een doorkruising van het Zijpe.

voorstudie zien.

Figuur 2.12 | Voorstudie tracéalternatief

Figuur 5-1 Indicatieve route tussen West-Brabant – Schouwen-Duiveland met belemmeringen

5.2

Beoordelingskader stap 3

84

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

2.4.2 Tracéalternatieven

2.4.2.1 Tracéalternatieven

Om tot kansrijke tracéalternatieven te komen hanteert

Op basis van de traceringsuitgangspunten zijn vier

TenneT traceringsuitgangspunten. Deze tracerings­

tracéalternatieven ontwikkeld die de locatiealternatieven bij

uitgangspunten zijn vastgesteld op basis van geldende

Bergen op Zoom verbinden met de locatiealternatieven op

wet- en regelgeving, aanvullend beleid van TenneT en

Schouwen-Duiveland. Zie figuur 2.13 (en figuur 2.1) voor

projectspecifieke (ontwerp)eisen. Voor de tracéalternatieven

het overzicht van tracéalternatieven. De totstandkoming

gelden de volgende traceringsuitgangspunten:

en tracering van de bovengrondse verbinding van de

1.

ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar;

bestaande 380 kV-lijn naar de locatiealternatieven bij Bergen

2.

benodigde kabelcorridorbreedte is 50 meter (algemene

op Zoom is hierbij buiten beschouwing gelaten. Deze werkt

aanlegstrook, inclusief werkstrook);

TenneT verder uit na keuze voor een locatiealternatief en

tracé is zo kort mogelijk, maar maximaal

wordt behandeld en onderzocht in een aparte procedure.

3.

30 kilometer; 4. 5. 6.

7.

vermijd zoveel mogelijk steden, dorpen en woningen

Afwijkend van de voorstudie zijn ook zuidelijke

(ten minste 25 meter van woonbebouwing);

tracéalternatieven beschouwd. Deze alternatieven lopen via

vermijd zoveel mogelijk locaties met een extern

Tholen en steken tussen Stavenisse en Sint Annaland het

veiligheidsrisico, zoals windturbines en BRZO-bedrijven;

Mastgat over naar Schouwen-Duiveland, middels een 2,7

vermijd zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten,

kilometer lange horizontaal gestuurde boring (ook wel HDD:

zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en water­

Horizontal Directional Drilling genoemd, zie paragraaf 5.4).

keringen;

Deze optie is onderzocht vanwege de beperkingen in de

vermijd zoveel mogelijk ondergrondse infrastructuur

lengte van het kabeltracé vanuit zowel TenneT (30 kilometer)

(kabels, pijpleidingen, rioolwaterleidingen en drink­

als Enduris (20 kilometer).

waterleidingen); 8. 9.

ondergrondse verbindingen en bovengrondse

Het tracéalternatief over Sint Philipsland is ondanks het

hoogspanningslijnen mogen parallel lopen en kruisen;

gelimiteerde aansluitbereik vanuit Enduris gehandhaafd in

rijkswegen, provinciale wegen en spoorwegen

deze studie omdat de definitieve technische haalbaarheid

(zoveel mogelijk) haaks kruisen;

van de HDD-boring onder het Mastgat pas later bekend

10. onderlinge beïnvloeding met buisleidingen, spoorlijnen,

werd. Een boring van deze lengte is complex, maar

kabels en dergelijke zoveel mogelijk voorkomen.

technisch haalbaar gebleken (zie ook paragraaf 5.4).

Daarnaast is zoveel mogelijk rekening gehouden met het

Tracéalternatief Noord-Noord

volgen van perceelsgrenzen. Dit zodat de tracéalternatieven

Tracéalternatief Noord-Noord (NN) loopt vanaf zoekgebied

zo min mogelijk dwars over percelen lopen. Het volgen van

noord bij Bergen op Zoom langs de oostzijde van het

perceelsgrenzen verkleint de omgevingshinder voor

Schelde-Rijnkanaal langs Nieuw-Vossemeer richting het

perceeleigenaren en heeft de voorkeur van TenneT.

noorden. Ter hoogte van de Zeelandweg West (N257) kruist

Omdat zoveel mogelijk perceelsgrenzen worden gevolgd,

deze het Schelde-Rijnkanaal en passeert de bebouwing

kent het tracéalternatief een aantal haakse bochten. Voor

rond Sint Philipsland aan de noordzijde. Vervolgens bundelt

het gehele kabeltracé geldt dat het, na keuze van een

het tracéalternatief met de Rijksweg in noordwestelijke

voorkeursalternatief, verder geoptimaliseerd wordt op het

richting De Sluis. Vanaf De Sluis wordt het Zijpe gekruist

nog meer volgen van perceelsgrenzen.

naar Schouwen-Duiveland.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

85

Zijpe

Mastgat

Oosterschelde

Figuur 2.13 | Overzicht tracéalternatieven en tracévarianten, inclusief belemmeringen.

Tracéalternatief Noord-Midden

Tracéalternatief Zuid-Midden

Tracéalternatief Noord-Midden (NM) kruist vanaf zoekgebied

Tracéalternatief Zuid-Midden (ZM) kruist, net als

noord bij Bergen op Zoom vrijwel direct het Schelde-

tracéalternatief NM, vanaf zoekgebied noord bij Bergen op

Rijnkanaal naar Tholen (provincie Zeeland). Het industrie­

Zoom vrijwel direct het Schelde-Rijnkanaal naar Tholen

gebied van Tholen wordt aan de noordzijde gepasseerd.

(provincie Zeeland). Het industriegebied van Tholen wordt

Bij Oud-Vossemeer wordt afgebogen van de Oud

aan de noordzijde gepasseerd. Bij Oud-Vossemeer wordt

Vossemeersedijk en Molendijk om bebouwing te ontwijken.

afgebogen van de Oud Vossemeersedijk en Molendijk om bebouwing te ontwijken. Vanaf de Broekseweg buigt dit

Vervolgens wordt de Krabbenkreekweg richting het noorden

tracéalternatief af naar het westen. Hier loopt het

gevolgd om daarna de Krabbenkreek te kruisen en ten

tracéalternatief tussen de weilanden aan de Bram

westen van Sint Philipsland uit te komen. Tot slot bundelt

Groenewegeweg door in noordelijke richting. Daarna

het tracéalternatief met de rijksweg in noordwestelijke

worden achtereenvolgens de Kleine Dijk, de Muiterijweg en

richting De Sluis. Vanaf De Sluis wordt het Zijpe gekruist

de Lange Kruisweg gevolgd. In noordwestelijke richting

naar Schouwen-Duiveland.

loopt het tracéalternatief door weilanden naar de rand van het Mastgat. Deze wordt gekruist om uit te komen op Schouwen-Duiveland.

86

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

Tracéalternatief Zuid-Zuid Tracéalternatief Zuid-Zuid (ZZ) kruist vanaf zoekgebied zuid bij Bergen op Zoom direct het Schel-Rijnkanaal naar Tholen.

2.4.2.3 Tracévarianten in zoekgebied Schouwen-Duiveland

Tholen wordt aan de zuidzijde gepasseerd waarna het tracéalternatief tussen de weilanden door in de richting van

Binnen het zoekgebied Schouwen-Duiveland zijn

Poortvliet loopt. Het tracéalternatief gaat tussen Poortvliet

tracévarianten ontwikkeld om de locatiealternatieven aan te

en Oud Kerkhof door en bundelt vervolgens een stuk met

sluiten op de tracéalternatieven. Deze tracévarianten zijn

de Lange Weg en de Bram Groenewegeweg.

volgens dezelfde traceringsuitgangspunten ontwikkeld zoals

Daarna worden achtereenvolgens de Kleine Dijk, de

beschreven onder de tracéalternatieven. De tracévarianten

Muiterijweg en de Lange Kruisweg gevolgd.

verschillen in lengte door de verschillen in afstand tussen de locatiealternatieven en de tracéalternatieven. Figuur 2.13 en

In noordwestelijke richting loopt het tracéalternatief door weilanden naar de rand van het Mastgat. Deze wordt gekruist om uit te komen op Schouwen-Duiveland.

2.4.2.2 Tracévarianten in zoekgebied Bergen op Zoom Binnen het zoekgebied Bergen op Zoom zijn tracévarianten ontwikkeld om de locatiealternatieven aan te sluiten op de tracéalternatieven. Deze tracévarianten zijn volgens dezelfde traceringsuitgangspunten ontwikkeld zoals beschreven onder de tracéalternatieven. De tracévarianten verschillen in lengte door de verschillen in afstand tussen de locatiealternatieven en de tracéalternatieven. Figuur 2.13 en 2.1 laten de tracévarianten zien.

2.1 laten de tracévarianten zien.

2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader

87

2.5 Beoordelingskader De locatie- en tracéalternatieven worden in hoofdstuk 3, 4 en 5 per thema integraal beoordeeld aan de hand van het beoordelingskader in tabel 2.3. De beoordelingen zijn toegekend aan de hand van de beoordelingsschaal zoals weergegeven in tabel 2.2.

Score

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

0

De belemmering heeft geen of nauwelijks effect ten aanzien van het thema

-

De belemmering heeft een effect ten aanzien van het thema, dit effect is mogelijk oplosbaar door mitigerende maatregelen of verlegging van het alternatief

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=72e52a0b-be2b-4675-876e-ef1803226707