Nota integraal bedrijventerreinenbeleid
Tekst van het document
Een goede dienstverlening begint bij het weten wat er bij bedrijven speelt (onder meer door monitoring) en het hanteren van goede uitgangspunten voor ontwikkelingen op bestaande bedrijventerreinen. De gemeente heeft daarbij bijzondere aandacht voor: •
Multinationals. In Bergen op Zoom zijn enkele grote multinationals in de industriële sector gevestigd. Deze bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan de economie en de werkgelegenheid van de gemeente en de regio. Behoud en toekomstige verankering van deze bedrijven is een voortdurend aandachtspunt voor de gemeente.
•
Starters: De gemeente heeft veel startende bedrijven. Met de oprichting van het Starterscentrum Bergen op Zoom begin 2012 worden startende bedrijven optimaal gefaciliteerd om zich in Bergen op Zoom te vestigen en daar verder te groeien. Ook de bedrijventerreinen dienen een goed klimaat te bieden voor de (door)groei van deze bedrijven. Dit betekent dat er ruimte moet zijn om deze bedrijven te kunnen faciliteren op bed rijventerreinen .
Bergen op Zoom heeft op dit moment circa 450 hectare bedrijventerrein. Naar de toekomst toe willen we deze bedrijventerreinen sterk en marktconform houden. In de marktanalyse constateerden we (als algemeen beeld, ook in vergelijking met andere bedrijventerreinen in Brabant) dat de bedrijventerreinen in Bergen op Zoom nu nauwelijks verouderd zijn. Een grote herstructureringsopgave hebben we dus niet. Door middel van structureel beheer en parkmanagement willen we de bedrijventerreinen ook in de toekomst op orde houden. Dit betekent dat we gericht bedrijventerreinen vernieuwen (samen met de markt), inzetten op beheer en onderhoud van werklocaties en duurzaam ruimtegebruik ambiëren. Hoe Investeren in een sterk vestigingsklimaat voor bedrijven doen we op twee manieren zoals hierboven beschreven, namelijk door te investeren in (betere) dienstverlening en door investeringen in het behoud van sterke bedrijventerreinen.
-_._~_.~- =.-·~l GRIFFIE Bergen oß ~om
'''--_._-~--"
38
Dienstverlening: Actie 1: versterken accountmanagement en monitoring. De gemeente zorgt voor goede contacten en korte lijnen met bedrijven op de bedrijventerreinen, zodat we weten waar ontwikkelingen (bijv. ruimtebehoefte) en knelpunten zijn. Het maandelijkse ondernemersspreekuur is één van de instrumenten die daarbij worden ingezet. De functie van accountmanagement wordt voortgezet en versterkt binnen de gemeentelijke organisatie. Om het accountmanagement goed te kunnen uitvoeren, is monitoring noodzakelijk28. De gemeente beschikt over verschillende instrumenten om ontwikkelingen goed in beeld te brengen: de jaarlijkse IBIS-enquête, de werkgelegenheidsenquête die in RWB-verband wordt uitgevoerd en gemeentelijke monitoring. We gaan op korte termijn onderzoeken welke verbeteringen op het gebied van monitoring en accountmanagement wenselijk en mogelijk zijn. Monitoring van de ontwikkelingen op de regionale bedrijventerreinenmarkt is een onderdeel van de uitvoeringsstrategie van de Regionale Agenda Werklocaties. De provincie neemt het initiatief om Brabantbreed een verkenning te verrichten naar de kwaliteit van de basisgegevens die nodig zijn voor het opstellen, uitvoeren en evalueren van beleid op het vlak van werklocaties. Actie 2: Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken.
De gemeente stimuleert verzakelijking29 van de bedrijventerreinenmarkt door private initiatieven maximaal te ondersteunen. Het initiatief ligt vooral bij de private partijen waar het gaat om het op orde houden van de private ruimte en het voorkomen en verhelpen van leegstand, behoudens de kavels die eigendom zijn van de gemeente. Om grip te hebben en houden op de leegstand (we constateerden overigens dat deze onder het gemiddelde ligt van Nederland) willen we een periodiek overleg initiëren met eigenaars, marktpartijen en intermediairs op dit gebied. Dit initiatief wordt in verbinding gebracht met het stadsmakelaar initiatief. In een dergelijk overleg moet onder andere ter sprake komen hoe privaat eigendom courant te houden, de rol van de gemeente hierin, een overzicht van leegstaande panden en monitoring daarvan. Versterken van de bedrijventerreinen: •
Actie 3: opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden bij bestaande (bij actualisatie van bestemmingsplannen) en nieuwe terreinen. We zorgen voor marktconforme uitgifte- en vestigingsvoorwaarden op onze bestaande en nieuwe terreinen. Kortom, realistische en toekomstvaste eisen voor bedrijven ten aanzien van: o bouwhoogtes o bebouwingspercentages o parkeren o aandeel kantoorvloer o beeldkwaliteit o et cetera. Zo willen we ervoor zorgen dat bedrijven nu en in de toekomst goed op onze terreinen uit de voeten kunnen en kunnen doorgroeien. Bovendien dragen we zo ons steentje bij aan de realisatie van courant, waardevast bedrijfsruimtevastgoed in Bergen op Zoom, dat ook op de '2e handsmarkt' nog aantrekkelijk (verkoop- en verhuurbaar) is. Zo voorkomen we leegstand, verlengen we de economische levensduur van panden en locaties in Bergen op Zoom en reduceren we de (maatschappelijke) kosten voor herstructurering in onze gemeente op langere termijn.
28 Monitoring
van de markt, van uitgifte en van gebruik moet niet alleen inzicht verschaffen
in de uitgifte van kavels, maar ook in
het gebruik. Welke bedrijven verlaten de terreinen of vestigen zich? Wat zijn de kavelgroottes ontwikkelingen 29 Roadmap
en prijsniveaus?
En welke
zijn er op het gebied van werkgelegenheid? naar verzakelijking
langetermijnstrategie,
van de bedrijventerreinenmarkt
gericht op waardebehoud
en waardegroei
gebiedsgerichte
aanpak, waarin een grotere (financiële)
eindgebruikers,
beheerders)
in samenspraak
van Rijksoverheid,
betrokkenheid
met de overheden
IPO en VNG: "Verzakelijking
van bedrijventerreinen,
door een professionele
van private partijen (beleggers,
is een en
ontwikkelaars,
gewenst is."
J
~-_·.-""'-"·_--~·=3g.;
G
GRIFFIE
B~~~~~"
•
•
Actie 4: Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. Oppakken van enkele concrete projecten. In Bergen op Zoom is de Stichting Parkmanagement actief. De Gemeente en de Ondernemersverenigingen werken als bestuur van de Stichting hierin samen met de Politie en de Brandweer.30Parkmanagement is een goed instrument om samen met de ondernemers op de bedrijven ervoor te zorgen dat de bedrijventerreinen een kwalitatief hoogwaardige inrichting en uitstraling hebben en houden. Het keurmerk veilig ondernemen is één van de instrumenten die hierbij worden ingezet. Deelname aan parkmanagement is voor de bestaande terreinen momenteel facultatief. De organisatiegraad via de ondernemersverengingen is in Bergen op Zoom goed. Nu willen we de slagkracht van parkmanagement vergroten en zo onze bedrijventerreinen duurzaam versterken. Dit doen we onder andere door: o Het bevorderen van deelname aan parkmanagement door de meerwaarde ervan expliciet te maken aan ondernemers. o Lidmaatschap ondernemersvereniging te stimuleren en financiële bijdrage aan parkmanagement verplicht te stellen bij nieuw te ontwikkelen terreinen. o Verkennen van de mogelijkheden van ondernemersfondsen samen met het georganiseerde bed rijfsleven .
o Met ondernemers en parkmanagement afspraken maken over onderhoud en beheer, onder andere door de op te stellen beheersplannen (IBOR) en door het leggen van koppelingen met bestaande onderhoudsplanningen en budgetten. o Via parkmanagement wordt de veiligheid op bedrijventerreinen gemonitord en indien noodzakelijk wordt collectief gezocht naar instrumenten om deze te verbeteren.
•
Actie 5: Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/modernisering van bestaande bedrijventerreinen. Bij de oudere bedrijventerreinen (zoals de Geertruidapolder, Lage Meren/Meilust en de Poort) wordt in beeld gebracht of modernisering (en op welke punten) wenselijk is. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden om het instrument beeldkwaliteit gericht voor bepaalde zones in te zetten (bijvoorbeeld aan de randen van de bedrijventerreinen). Als onderdeel van het plan Schelde Vesting vindt een herstructurering plaats van (een gedeelte van) het bedrijventerrein Geertruidapolder. Dit moet plekken met een matige uitstraling uit het zicht onttrekken en waar mogelijk ook een effect hebben op de overige gebieden op het terrein. Voor de Lage Meren/Meilust worden de mogelijkheden voor revitalisering/modernisering verkend. De gemeente vindt het belangrijk om revitalisering/modernisering in nauwe samenwerking met eigenaren, gebruikers en investeerders te doen. Dit betekent dat deze partijen een bijdrage leveren in de vorm van menskracht en middelen om de beoogde aanpak vorm te geven en uit te voeren. Hierbij wordt expliciet ook gekeken naar nieuwe verdienmodellen.
•
Actie 6: Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen We willen de mogelijkheden verkennen voor een meer marktconforme waardebepaling in combinatie met een betere differentiatie (naar type terreinen, typen vastgoed, ligging, zichtbaarheid et cetera) van grondprijzen op de Bergse terreinen. Dit doen we in samenhang met een verkenning in regionaal verband of een gezamenlijke methodiek voor het berekenen van grondprijzen mogelijk is.
•
Actie 7: Bevorderen duurzaamheid Activiteiten uit de Kadernota Milieu en duurzaamheid worden - indien mogelijk - gekoppeld aan activiteiten die samenhangen met de uitvoering van de beleidsnota bedrijventerreinen (waaronder de activiteiten die via parkmanagement worden opgepakt). Daarnaast kunnen impulsen zoals de ontwikkeling van de Green Chemistry Campus op bedrijventerrein Theodorushaven aanjagers zijn voor een schonere bedrijvigheid. Ook de aanleg van meer structureel groen en water op bedrijventerreinen past in het streven naar duurzaamheid. De 'eilanden' op Oude Molen zullen het visitekaartje voor duurzame ontwikkeling zijn.
30 Samenwerkingsdocument
Parkmanagement
d.d. 14 februari 2007
"-~=~--'~""'-j [ cm.l_g9 GHIFFIE Bergen
_,"._'D~..,....,
4
m
.... _..".. ...,'
De provincie Noord-Brabant heeft, om de ontwikkeling van duurzame bedrijventerreinen te stimuleren, een menukaart duurzame bedrijventerreinen ontwikkeld (wordt momenteel uitgewerkt tot een voor de regio hanteerbaar werkdocument). Deze menukaart is bruikbaar voor zowel bestaande als nieuwe bedrijventerreinen. De menukaart en zal door de gemeente worden betrokken bij de uitvoering van het bedrijventerreinenbeleid . •
Actie 8: Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats. De gemeente spant zich samen met de bedrijven in dat (vracht)verkeer op een veilige en efficiënte manier de bedrijven kan bereiken (zie ook lijn 5). De gemeente staat positief tegenover initiatieven voor een collectieve parkeervoorziening voor vrachtwagens en zal bij marktinitiatieven op dit gebied een faciliterende rol vervullen.
6.2 Lijn 2: Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan Wat Een sterk vestigingsklimaat begint bij het op de juiste manier in de markt zetten van de bedrijventerreinen. Het moet duidelijk zijn waar een terrein voor staat en welke bedrijven zich er kunnen vestigen (dit houdt ook verband met lijn 4; focus op speerpunten). Om dit mogelijk te maken kiezen we voor een identiteit en segmentering per bedrijventerrein. We willen functiemenging planmatig aanpakken en dus bewuste keuzes maken: verkleuring van pure bedrijventerreinen naar werklandschappen concentreren op enkele plekken of deelgebieden op onze bedrijventerreinen. Meestal zijn de randen van een bedrijventerrein hiervoor het meest geschikt. Waarom Het juiste bedrijf op de juiste plek is een belangrijke voorwaarde voor het laten groeien en bloeien van een bedrijf. Bedrijven met een hogere milieucategorie moeten niet gehinderd worden door woningen of andere omstandigheden en omgekeerd. Bij de bedrijventerreinplanning wordt hier rekening mee gehouden. Ook voor de kleinere bedrijventerreinen geldt dat de keuze voor een profielof identiteit ertoe kan leiden dat bedrijven zich thuis voelen op de plek en er (blijven) investeren. Hierdoor creëren we sterke bedrijventerreinen. De tijd staat echter niet stil.
Trends en ontwikkelingen leiden ertoe dat er steeds meer (stedelijke) functies een plek zoeken op bedrijventerreinen. Denk aan (grootschalige) detailhandel (waaronder webwinkels), onderwijs, voorzieningen en sportaccommodaties. De gemeente streeft ernaar om bedrijven zo goed mogelijk te laten functioneren en overlast en beperkingen voor en van bedrijven te voorkomen. Hoe • Actie 9: Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen. De gemeente streeft naar een vestigingsklimaat waarin een brede economische doelgroep wordt aangesproken. Bedrijven zijn welkom en we zetten speciaal in op sterke sectoren logistiek en Biobased Economy. We willen bedrijventerreinen zo goed mogelijk laten aansluiten bij de wensen en eisen van bedrijven. Ook de mogelijkheid tot (verdergaande) samenwerking met onderwijsinstellingen is een aandachtspunt." We streven naar het juiste bedrijf op de juiste plek. Ook bij de marketing van bedrijventerreinen helpt een helder profiel. Vandaar dat we streven naar een profielenboek waarin we onze bedrijventerreinen 'kleur' geven. We denken onder andere aan profielen die aansluiten bij de vraag die we verwachten, zoals grootschalig (logistiek of hogere milieucategorie), kleinschalig (gemengd), hoogwaardige deelgebieden, wonen-werken, etc. •
Actie 10: Opstellen van een leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren. Vanuit
31 Een goed voorbeeld
Markiezaat
is de ontwikkeling
van een 'techniekboulevard'
op Lage Meren, waarin onderwijs (ROC West-Brabant,
College is gevestigd aan de rand van het terrein) en bedrijfsleven
met elkaar samenwerken
om aansluiting
tussen
theorie en praktijk te verbeteren.
~ q\
[.:~~~~~:
ruimtelijk beleid worden instrumenten ingezet om de gewenste ontwikkelrichting van de bedrijventerreinen mogelijk te maken. Uitgangspunt van het gemeentelijke beleid, zoals verwoord in de Nota detailhandel 2003, is dat detailhandel niet op een bedrijventerrein thuishoort, behoudens specifieke vormen, zoals volumineuze detailhandel (handel in bijv. auto's, caravans, keukens en sanitair) en ondergeschikte detalhandel." Voor verkleuring van bedrijventerreinen (d.w.z. vermenging met andere functies) en nieuwe ontwikkelingen als het fenomeen van webwinkels willen we onze ogen echter niet sluiten, als we daarmee kunnen inspelen op kansen in de markt. Het opstellen van de leidraad voor verkleuring zal met prioriteit ter hand worden genomen. Daarbij worden ook de mogelijkheid van specifieke criteria voor Internetverkopen (webwinkels), op basis waarvan de gemeente een omgevingsvergunning kan verschaffen, meegenomen.
6.3 Lijn 3: Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein Wat Met het op orde houden van onze bestaande bedrijventerreinen zijn we er nog niet. De analyse van vraag en aanbod laat zien dat er tot en met 2025 ook behoefte is aan nieuwe bedrijfsgrond om de groei van de economie te faciliteren. Hiervoor moeten we minimaal één nieuw bedrijventerrein realiseren. Het meest nijpend is de ontwikkeling in het kleinschalige segment. Hier ontstaat op korte termijn al een knelpunt. De ontwikkeling van De Schans VI is hiervoor al in de structuurvisie aangekondigd en zal verder opgepakt worden. Voor de iets langere termijn komt mogelijk De Ster bij Lepelstraat ook in aanmerking voor ontwikkeling tot bedrijventerrein. De invulling van De Ster zal nog nader worden verkend, waarbij ook de relatie met regionale ontwikkelingen (kansen) en de mogelijkheden in de Auvergnepolder worden betrokken. De beschikbare kavels op Noordland reserveren we voor de behoefte aan grootschalige kavels op korte en middellange termijn, waarvan 10 hectare is gereserveerd voor de toekomstige Containerterminal. Waarom De gemeente vindt het belangrijk om bestaande bedrijven de ruimte te bieden zich verder te ontwikkelen. Dit is niet altijd mogelijk op de huidige locatie. De analyse van vraag en aanbod wijst uit dat op termijn een tekort ontstaat in het aanbod van bedrijventerrein in Bergen op Zoom.
Om de autonome groei te kunnen faciliteren en in te kunnen spelen op kansrijke groeisegmenten moet worden voorzien in een breed gedifferentieerd aanbod. De huidige bedrijventerreinen zijn niet voldoende om in de verwachte vraag tot en met 2025 te kunnen voldoen. In hoofdstuk 3 hebben we vraag en aanbod in Bergen op Zoom beschreven. De conclusie die daaruit volgde was: Tot en met 2025 is behoefte aan het ontwikkelen van minimaal één bedrijventerrein voor het kleinschalige segment «5.000 m'). De vraag is in dit segment immers 24 tot 31 hectare tot en met 2025 terwijl het aanbod 12,5 hectare bedraagt. Om te kunnen voldoen aan de vraag naar bedrijventerreinen tot en met 2025 is ook de ontwikkeling van een tweede terrein mogelijk noodzakelijk. Deze vraag kan niet (of zeer beperkt) worden opgevangen in andere regiogemeenten. De vraag is immers voor 80 tot 85% zeer lokaal van aard. Het aandeel regionale verplaatsingen is de afgelopen jaren zeer beperkt geweest. Voor grootschalige bedrijvigheid is op korte termijn voldoende aanbod. Echter de (regionale) ambities rondom de topsectoren (Biobased Economy, logistiek en maintenance), de ontwikkelingen in de logistieke sector, de spin off die de groei van de havens van Rotterdam
32 Op 29
november 2011 heeft het College van B&W de Beleidsuitgangspunten
bedrijventerreinen
vastgesteld.
Volgens de nieuwe uitgangspunten
rechtsreeks
voortvloeit
bovendien
niet meer bedragen dan 30% van de totale bedrijfsvloeroppervlakte.
worden toegestaan
uit de activiteiten
als de zogenoemde
ondergeschikte
is ondergeschikte
van het bedrijf en dus niet 'branchevreemd' flexibiliteitsbepaling
op
alleen toegestaan
is. De bedrijfsvloeroppervlakte
Verder kan ondergeschikte
in het bestemmingsplan
criteria opgesteld op basis waarvan de gemeente een omgevingsvergunning
detailhandel
detailhandel
als die mag
detailhandel
alleen
hierin voorziet. Voor internetverkopen
zijn
kan verschaffen.
r·~-------~--·"-··' \
r
GRIFFIE
L!:_erge~~m
A~
~J
en Antwerpen met zich meebrengen en de mogelijke containerterminalontwikkeling op Noordland geven aanleiding om ook in dit segment na te denken over uitbreiding van het bedrijventerreinaanbod.
Hoe Bij de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen in Bergen op Zoom zullen we de volgende punten in acht nemen: Ontwikkeling zal plaatsvinden met inachtneming van de regionale afspraken (afstemming op gebied van planning, segmentering en fasering van bedrijventerreinen) en binnen de gemeentelijke en provinciale kaders (en volgens de uitgangspunten van de SER-ladder, zoals regionaal afgesproken); monitoring van de vraag is hierbij een voortdurend aandachtspunt. Daarbij streven we naar een plan met marktconforme uitgifte- en vestigingsvoorwaarden, waarbij beeldkwaliteit een belangrijk instrument is om courante en toekomstbestendige locaties te realiseren. We hebben oog voor nieuwe verdienmodellen en joint ventures met marktpartijen. Duurzaamheid (o.a. het aanleggen van de infrastructuur voor glasvezel) en veiligheid zijn thema's die in een vroegtijdig stadium bij de ontwikkeling van plannen zullen worden betrokken. •
Actie 11: a) Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen b) Planologisch mogelijk maken van De Schans VI c) Onderzoek naar invulling en profilering De Ster Om te kunnen voldoen aan de behoefte aan nieuw bedrijventerrein in Bergen op Zoom zetten we in op het planologisch mogelijk maken van nieuwe bedrijventerreinen De Schans VI en De Ster (bij Lepelstraat). Deze locaties zijn al in de structuurvisie aangewezen als locaties waar in de toekomst bedrijventerrein ontwikkeld kan worden. Inzet is om de rol van de gemeente hierbij vooral faciliterend te laten zijn: er zal nadrukkelijk worden gekeken naar de mogelijkheden van verzakelijking. De Schans VI zal worden ontwikkeld en ingevuld in het verlengde van Oude Molen, voornamelijk gericht op de lokale autonome groei. Naar de invulling (profiel) van De Ster zal nader onderzoek worden gedaan. Een startnotitie voor De Ster is eind 2012/begin 2013 voorzien.
•
Actie 12: Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder· Zuid. Deze verkenning zal op korte tot middellange termijn plaatsvinden, als monitoring uitwijst dat de aanvullende ruimtebehoefte blijft bestaan. Multimodale ontsluiting, regionale ontwikkelingen, de relatie met bestaande (en geplande) bedrijventerreinen en landschappelijke inpassing zijn belangrijke thema's die in het onderzoek een rol zullen spelen. Ook de ideeën vanuit de verkenning van de Floriade 2022 zullen hierbij worden betrokken.
6.4 Lijn 4: Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance Wat De gemeente Bergen op Zoom wil de (economische) identiteit en segmentering van bedrijventerreinen verder versterken. De ontwikkeling van sterke clusters van bedrijvigheid wordt gestimuleerd. De gemeente focust daarbij op de speerpunten die ook in de Strategische Agenda van West-Brabant zijn genoemd. Logistiek (Value Added Logistics) en Biobased Economy zijn kansrijke groeisectoren die de gemeente wil en kan accommoderen. Voor de logistiek heeft Bergen op Zoom goede papieren als vestigingslocatie, vooral voor Europese distributiecentra die een link hebben met de Rotterdamse en Antwerpse haven. De ligging aan A4 en aan diep vaarwater (binnenhaven, containerterminal) maken Bergen op Zoom onderscheidend ten opzichte van andere regionale vestigingslocaties in bijvoorbeeld Roosendaal (meer op weg en railverkeer georiënteerd) en Moerdijk (>5 hectare).
----_._.... --~-~~.,,-, ,,~.
,
GRIF-"FiE
[_Ber~:._
43
j
Daarnaast zet de regio in op verdere ontwikkeling van de topsector maintenance. Met name in buurgemeente Woensdrecht vinden ontwikkelingen op dit gebied plaats. De gemeente Bergen op Zoom zal in overleg met de regionale partners de ontwikkeling van maintenance ondersteunen en faciliteren. Ook is er een relatie met de techniekboulevard op bedrijventerrein Lage Meren .. Waarom Ten aanzien van speerpunten willen we inspelen op de kansen in de markt. Bergen op Zoom ligt strategisch ten opzichte van de (groeiende) havens van Rotterdam en Antwerpen, ligt aan het water en de A4 biedt goede achterlandverbindingen. Bovendien zijn diverse bedrijven in Bergen op Zoom bezig met (her)gebruik van reststoffen en duurzaamheid. Speerpunten in onze economische ontwikkeling zijn daarom logistiek en de Biobased Economy. Deze sectoren zijn nu al sterk aanwezig in Bergen op Zoom en de regio West-Brabant, groeien de komende jaren en ook vanuit de speerpunten uit de regionale en nationale agenda's wordt hier de nadruk gelegd. Bedrijventerreinen in Bergen op Zoom kunnen deze speerpuntsectoren uitstekend faciliteren. •
Logistiek: Het gaat hier om een (voornamelijk) bovenregionale markt. Bij deze ontwikkelrichting voor Bergen op Zoom is regionale afstemming en clustering dan ook van belang. Dit zal zich met name concentreren op bedrijventerrein Noordiand. Bergen op Zoom kan zich hierin onderscheiden door de multimodale ontsluiting via weg en water. Met de komst van de buiten containerterminal wordt deze positie verder versterkt. Omdat Bergen op Zoom met beperkt beschikbare ruimte streeft naar het creëren van maximale werkgelegenheid, is het voor Bergen op Zoom vooral interessant om in te zetten op Value Added Logistics (logistieke bedrijvigheid waarbij aanvullende diensten aan een product worden toegevoegd gedurende het logistieke proces).
•
Biobased Economy. Theodorushaven en de Green Chemistry Campus in het bijzonder wordt de regionale toplocatie voor ontwikkelingen op het gebied van Biobased Economy. Op het bedrijventerrein Theodorushaven is in 2011 de Green Chemistry Campus opgericht. Het toekomstbeeld voor de Green Chemistry is dat dit hét centrum wordt van de open chemische innovatie als het gaat om biobased innovaties. De Green Chemistry Campus wil dé motor zijn van de transitie een economie gebaseerd op fossiele grondstoffen naar een economie gebaseerd op groene grondstoffen: de campus moet een terrein worden waar grote en kleine bedrijven, kennisinstellingen en overheden in een open innovatiestructuur samenwerken aan nieuwe producten en technologieën met de focus op biobased materialen, chemicaliën en coatings. Ontwikkeling van de campus vindt plaats op het terrein van het bedrijf SABIC. De campus biedt start ups toegang tot de laboratoria van SABIC, demo-ruimtes en kantoorfaciliteiten terwijl er ook mogelijkheden voor co-siting zijn. Voor een verdere doorontwikkeling is mogelijk additionele ruimte nodig buiten het terrein van SABIC.
Hoe •
Actie 13a: Samen met (regionale) partners opstellen van een marketing en acquisitieplan. Actie 13b: Samen met (regionale) partners uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased. Bergen op Zoom staat niet altijd op de kaart waar het gaat om investeringsbeslissingen van grote partijen. Met een gerichte aanpak met onze partners (zoals Rewin, BOM, Indumij etc.) willen we dit beeld veranderen. We willen de sterke kanten van Bergen op Zoom nadrukkelijk onder de aandacht van investeerders en intermediairs brengen. Men moet weten wat er te koop is in Bergen op Zoom en wat de voordelen zijn van het doen van investeringen. Ook willen we actiever bedrijven benaderen zich te vestigen in Bergen op Zoom. Hiervoor stellen we een marketing en acquisitieplan voor het aantrekken van deze sectoren op. Met name de ontwikkelingen rondom de Green Chemistry Campus (waarvoor reeds extra acquisitie-inspanningen worden gepleegd), de aanleg van de nieuwe containerterminal (en de extra vervoersstromen dat via water binnen komt in Bergen op Zoom) en de A4 (kortste route van Rotterdam naar Antwerpen) zijn argumenten die we moeten gebruiken en verzilveren.
ru~~~~,----~-,---~' .."~"'-'''--''
I ...., GRIFFIE, 441 ~rg~ó~J
6.5 Succesvoorwaarden voor een sterk vestigingsklimaat van Bergen op Zoom Wat Het succes van de bedrijventerreinen is afhankelijk van een aantal factoren in randvoorwaardelijke sfeer die in orde moeten zijn. a) Bereikbaarheid. De multimodale ontsluiting van de bedrijventerreinen (via weg, water en buisleidingenstraat) wordt verder verbeterd en toekomstbestendig gemaakt. Naast de fysieke bereikbaarheid van de bedrijventerreinen is ook een goede digitale infrastructuur van belang. b) Arbeidsmarkt. Voor bedrijven die in Bergen op Zoom gevestigd zijn of overwegen zich te vestigen, is voldoende en gekwalificeerd personeel beschikbaar. c) Regionale samenwerking en provinciale steun (via de RWB en het Regionaal Ruimtelijk Overleg) zijn van belang om ontwikkelingen ruimtelijk en financieel mogelijk te maken is Waarom a) Bereikbaarheid: De bereikbaarheid is voor bedrijven één van de belangrijkste criteria bij de locatiekeuze. Dit speelt in het bijzonder voor logistieke bedrijvigheid (speerpunt van Bergen op Zoom). Daarnaast is multimodale ontsluiting een belangrijk criterium voor de strategische positie van de gemeente in bovenlokale ruimtelijke en economische agenda's en netwerken. Ook in de Visie Goederenvervoer West-Brabant komt dit tot uitdrukking.
b) Arbeidsmarkt: ook de aanwezigheid van voldoende en gekwalificeerd personeel in de (omgeving van) de gemeente is een essentiële voorwaarde voor bedrijven om zich te vestigen. c) Regionale samenwerking en provinciale steun. Om ontwikkelingen planologisch en financieel mogelijk te maken is regionale en provinciale steun veelal noodzakelijk. Daarnaast vindt de gemeente dat lokale ontwikkelingen aan kracht winnen als ze goed aansluiten bij een breder (boven)regionaal verband. Met regionale afstemming en samenwerking willen we bereiken dat vraag en aanbod in de regio op elkaar zijn afgestemd (geen overaanbod, voldoende beschikbare ruimte om in vraag te kunnen voorzien) en ervoor te zorgen dat we goed aansluiten bij de vraag (gedifferentieerd aanbod in de regio). Dit maakt dat we ons als gemeente kunnen onderscheiden en daarmee de regio versterken (i.p.v. elkaar beconcurreren). Hoe a) Bereikbaarheid: De gemeente Bergen op Zoom zet in op goede bereikbaarheid van de bedrijventerreinen (en dus het vestigingsklimaat). Dit zalook op de agenda worden gezet van de op te stellen nota Verkeer en Vervoer, waarbij de aandachtpunten zijn: •
onderzoek doen naar de mogelijkheden voor OV op bedrijventerreinen dat aansluit bij de wensen van bedrijven (zoals collectief vervoer).
•
verkennen of de mogelijkheden die de buisleidingenstraat
•
verder inzetten op het afwikkelen van verkeer via de Randwegen Noord en West. Het instrument van de 'groene golf33 draagt hier in belangrijke mate aan bij en zal verder worden gepromoot.
•
bereikbaarheid via water toekomstbestendig reservering aanleg buiten containerterminal
biedt optimaal worden benut.
maken door herstructurering kades Theodorushaven en
•
via parkmanagement de digitale infrastructuur (glasvezel) op bestaande terreinen te optimaliseren en toekomstbestendig te maken. b) Arbeidsmarkt: Via verschillende gemeentelijke beleidslijnen wordt erop ingezet om voldoende en gekwalificeerd personeel te verleiden om zich in Bergen op Zoom te vestigen. Instrumenten die hierbij
33 In Bergen op Zoom is op de randwegen gemiddelde
een systeem ("tovergroen")
snelheid met meerdere verkeerslichten
kunnen doorrijden
geïntroduceerd
waarbij verkeer bij een bepaalde
zonder te hoeven stoppen.
~l'__'.'OB'e~?:_~,.~,. -' -'--------'",''JO GHiFFIE
c)
worden ingezet zijn onder meer citymarketing, sociaal beleid, stimuleren van aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt, huisvesting van arbeidsmigranten, goed cultureel voorzieningenniveau, aantrekkelijk woningaanbod. Regionale samenwerking en provinciale steun, via daartoe bestemde overlegstructuren en door goede samenwerking met buurgemeenten. En vanzelfsprekend is ook een goede samenwerking met de andere partners (o.a. Ondernemersverenigingen, BZW, KvK, Rewin, BOM) rondom de bedrijventerreinen een voorwaarde voor een succesvolle aanpak.
··
~._~. ~~_~,"_~_J'''.'~'''';;\
G
GRIFFIE
Berge~oo~~J
4öï
7. Uitvoering en planning Actie nr
1
Planning
Strategische lijn34
Acties
Lijn 1
Versterken accountmanagement
Wie
Instrumenten en partners onderdelen
en monitoring
Loopt + vanaf
-
2013
-
2
Lijn 1
Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken
3
Lijn 1
Opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden passen bij gebruikers op bestaande terreinen (bij
die
Prioriteren ambtelijke capaciteit t.b.v. accountmanagement en relatiebeheer Extra bedrijfsbezoeken Bestaande instrumenten gebruiken en verbeteren: IBI8enquête (Provincie), Vestigingsregister (RWB), Bedrijvenenquête in 2013 (gemeente, evt. samen met andere gemeente uitvoeren) Monitoring van regionale bedrijventerreinenmarkt via Regionale Agenda Werken
2013
Periodiek overleg initiëren met eigenaars, marktpartijen en intermediairs; in verbinding brengen met het stadsmakelaar initiatief. Verbindingen leggen, elkaar helpen en gezamenlijk Bergen op Zoom versterken
2013
-
Inventarisatie vestigingsvoorwaarden Aandachtspunt opstellen of actualiseren van
EGE
•
i
EGE 0&8 en EGE EGE RWB EGE, V&P
EGE&RO ~--
34 Lijn 1: Bergen op Zoom investeert
in het bestaande vestigingsklimaat
Lijn 2: Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering Lijn 3: Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling
van bedrijventerreinen,
functiemenging
alleen daar waar het kan
van nieuw bedrijventerrein
Lijn 4: Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Lijn 5: Succesvoorwaarden voor een sterk vestigingsklimaat van Bergen op Zoom
Maintenance
47
actualisatie van bestemmingsplannen)
en nieuwe
bestemmingsplan
terreinen.
4
Lijn 1
Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken.
Loopt
Samen met Ondernemersverenigingen oppakken via St.Parkmanagement. Uitdragen bij bedrijfsbezoeken.
St. Parkmanagement,
ECE Verkennen mogelijkheden ondernemersfondsen
5
Lijn 1
Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/moderni-sering van bestaande bedrijventerreinen.
Loopt
2013
6
Lijn 1
Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen
2013 2013
Herstructurering, plan Schelde Vestingl Geertruidapolder
Project Schelde Vesting
LMM: Verkenning tot planmatige aanpak. Inzet ambtelijke capaciteit in samenwerking met Ondememersvereniging. Financiële vraag (en instrumenten) voor de uitvoering: nu nog niet in beeld. De Poort: beeldkwaliteit & ad hoc maatregelen.
ECE
RO&ECE V&P
Afdeling Grondzaken.
2012/13
Verkennen Regionale afstemming grondprijzen: van Regionale Agenda Werklocaties
via uitvoering
RWB
7
Lijn 1
Bevorderen duurzaamheid
2013
Activiteiten Kadernota Milieu en duurzaamheid koppelen aan activiteiten Parkmanagement. Duurzaamheid vanaf begin meenemen bij ontwikkeling nieuwe locaties
ECE &RO
8
Lijn 1
Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats
2013
Verkennen mogelijkheden samen met private partijen en intermediairs.
Private partijen in de lead. ECE faciliteert
9
Lijn 2
Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen.
2013
Bestaand materiaal samen met Rewin tegen het licht houden.
ECE
Geertruidapolder 1 Schelde Vesting via projectaanpak JP-"_~
!
•I \
....... .",..".,~~__'-'l!
GR!eF"'''''' ,-" it:. Bergen~
•
!
\
I
48
Project Schelde Vesting ECE, ROen MD
10
Lijn 2
Opstellen van een leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren
2013
Leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen
11
Lijn 3
Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen
Vanaf 2013
Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen
V&P en RO
Planologisch mogelijk maken van De Schans VI
Vanaf 2013 2013 2014
Planologisch mogelijk maken van De Schans VI (Bestemmingsplan) Startnotitie en Onderzoek naar invulling en profilering De Ster Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid
RO
12
Lijn 3
Onderzoek naar invulling en profilering De Ster Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid
RO& ECE RO
13a
Lijn 4
Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen van een marketing en acquisitieplan.
2013; beginnen met Geertruidapolder (Schelde Vesting)
Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen van een marketing en acquisitieplan.
ECE/Project Schelde Vesting
13b
Lijn 4
Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased economy.
Loopt al vanaf 2012 20122015
Uitwerken en/of uitvoeren businessplan.
Reg. Stuurgroepen Logistiek en Bbe Samenwerking Gemeente, Rewin, Indumij
Acquisitie van startende bedrijven Biobased Economy voor de Green Chemistry Campus op Theodorushaven. Inzet middelen uit economisch stimuleringsfonds.
!-~-~GRI FFIE- - -~--l I Beigen ;jf0m J
49
Planning acties Loopt al
2013 eerst helft
13a en b: Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen en uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased economy.
1: Versterken accountmanagement
4: Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. 8: Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats
en monitoring
3: Opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden passen bij gebruikers op bestaande terreinen (bij actualisatie van bestemmingsplannen) en nieuwe terreinen.
die
5: Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/modernisering van bestaande bedrijventerreinen. 6: Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen
2013 tweede helft
2014
2: Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken
12: Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid
4: Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. 7: Bevorderen duurzaamheid 11b Planologisch mogelijk maken van De Schans VI "
9: Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen, te beginnen met Geertruidapolder.
I
10: Opstellen van leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren 11a Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen 11 c Onderzoek naar invulling en profilering De Ster ---
!"""""=--~
I
....=
"' ..........._~'''''',.,:''::
GRiFFIE
I Berge~om
........'''='''î
i
I
50
AMENDEMENT
De Gemeenteraad
van Bergen
op Zoom
beraadslaging over het raadsvoorstel"nota
Overwegende •
in vergadering
bijeen
op woensdag
integraal bedrijventerreinenbeleid"
30 januari
2013
in
(RVB12-0124),
dat:
kijkend naar de toekomst
van Bergen op Zoom we moeten
met betrekking tot de Schelde - Seine verbinding
inzetten
op kansen. De ontwikkelingen
een kans voor de toekomst
van Bergen op Zoom kan
zijn; •
een sterk punt van Bergen op Zoom haar strategische ligging is;
•
het
Europarlement
opgenomen
een
motie
aangenomen
heeft,
waarin
staat
dat
Bergen
op Zoom
wordt
in het Ten T programma;
Besluit het raadsvoorstel
als volgt te wijzigen:
Beslispunten I, 2 en 3 Lid 1 tim 13 ongewijzigd
over te nemen;
En toe te voegen bij beslispunt 3: 14. Actief de samenwerking en het Deltri-verband
te zoeken c.q. aan te gaan met de partners van de Vlaams Nederlandse Delta
gericht op toekomstige
ontwikkelingen
waaronder
nadrukkelijk
de Schelde -Seine
verbinding
en gaat over tot de orde van de dag.
il i
I
Ç¥ó
?~~~ ~~ / o\,~ N
o-
/Ij
~
/