CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Nota integraal bedrijventerreinenbeleid

Beeldvorming 4 maart 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Brief fractie Punt inzake bedrijventerrein22.869 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

.. RAADSVERGADERING

Gemeente --::::::>-

ven Op Z®ihJAN. hslissing: _-

2013

_

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

~Q.UI\ÏlM{.(iiAëA -

Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Contactpersoon Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummer en naam

'-!>~

'5_~I')~(lr-

: Nota integraal bedrijventerreinenbeleid : RVB12-0124 Afdeling : 11 december 2012 : A.MA Vrijenhoek - de Vries : A.MAVrijenhoek@bergenopzoom,nl : (0164) 277657 : 10. Economische zaken

RVB12-0124

Economie, Cultuuren Educatie,

Voorstel: 1. Kennis te nemen van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025, bestaande uit de Analyse (hoofdstukken 1 tim 4), de Visie (hoofdstuk 5) en de Strategische lijnen en Acties (hoofdstukken 6 en 7). 2. Het Visiegedeelte en Strategische Lijnen uit de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid vast te stellen. Hoofdlijn van de visie is de volgende: de ambitie van de gemeente is om nu en in de toekomst te kunnen voorzien in de ruimtebehoefte van bedrijven door het aanbieden van voldoende, kwalitatief passende en duurzame bedrijventerreinen. De gemeente vindt het in de eerste plaats van belang om de huidige bedrijvigheid in Bergen op Zoom te faciliteren, stimuleren en behouden. De strategie voor 2013-2025 bestaat uit een aantallijnen: 1. Bergen op Zoom investeert in het bestaande vestigingsklimaat. 2. Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan. 3. Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein. 4. Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance. 3. In te stemmen met de uitvoering van het uitvoeringsplan uit de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid door het college van burgemeester en wethouders, De benoemde actiepunten zijn: 1.

Versterken accountmanagement en monitoring 2. Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken 3. Opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden die passen bij gebruikers op bestaande terreinen (bij actualisatie van bestemmingsplannen) en nieuwe terreinen. 4. Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. 5. Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/modernisering van bestaande bedrijventerreinen. 6. Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen. 7. Bevorderen duurzaamheid. 8. Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats. 9. Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen. ~,--_<~~.""~.""",,,_

__

GRIFFIE

""""'''-_''''.:<'''''J

\

'_' __ HA~~~~::_r:!_J

.;j J

..--Ge:::-e

~en

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

op Zoom RVB12-0124

10. Opstellen van een leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren. 11. a. Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen. b. Planologisch mogelijk maken van De Schans VI. c. Onderzoek naar invulling en profilering De Ster. 12. Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid. Deze verkenning zal op korte tot middellange termijn plaatsvinden, als monitoring uitwijst dat de aanvullende ruimtebehoefte blijft bestaan. 13. a. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen van een marketing en acquisitieplan. b. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased economy.

Type voorstel: 0' ~ ~

KadersteIlend Controlerend Rest

Zijn in het voorstel één of meer van de volgende aspecten van toepassing? Ja

Nee

Zijn doelen en/of effecten beschreven

0'

~

Financiële consequenties

~

0'

Inspraakverordening

~

0'

van toepassing

Communicatieparagraaf: Bij de totstandkoming van de Nota is een tweetal (interactieve) dialoogbijeenkomsten georganiseerd met vertegenwoordigers van de gemeente Bergen op Zoom en met externe partners, zoals de Ondernemersverenigingen van de bedrijventerreinen, Rewin, Kamer van Koophandel, makelaardij en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij. Tijdens deze bijeenkomsten stond de vraag naar marktontwikkelingen en prioriteiten voor Bergen op Zoom centraal. Dezelfde partijen zijn in een latere fase gevraagd om te reageren op een conceptversie van de nota. Op 8 oktober 2012 hebben wij de gemeenteraad in een bijeenkomst geïnformeerd over de marktanalyse, de hoofdlijnen van de visie en de strategische lijnen. Tijdens de informatiebijeenkomst is met name aandacht besteed aan de marktanalyse, de behoefteraming, de regionale context en de speerpunten voor Bergen op Zoom. Deze onderwerpen hebben in de nota een belangrijke plek gekregen. De gedachtenwisseling met de gemeenteraad heeft input geleverd voor de uiteindelijke tekst van de nota.

Samenvatting: De gemeente Bergen op Zoom heeft de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025 opgesteld. De Nota geeft een beeld van de huidige stand van zaken rondom de bedrijventerreinen in Bergen op Zoom en bevat een integrale visie, strategie en kader voor beleids- en uitvoeringsvraagstukken met betrekking tot bedrijventerreinen.

.'-·-GRW-Fi"E d'''~'-l B~rgen~~_j

J

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

Geme

---::>- ~

Bergen op Zoom

~

RVB12-0124

De ontwikkelingsstrategie van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025 bestaat uit een doelgericht en afgestemd gemeentelijk beleid, doorvertaaid in een uitvoeringsplan dat is gericht op de volgende strategische lijnen: • Bergen op Zoom investeert in het bestaande vestigingsklimaat. • Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan. • Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein. • Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance.

Bijlagen: (geef aan of een bijlage is bijgevoegd of ter inzage is gelegd; benoem en nummer deze bijlagen) ~t~~:r~~ibedrijY~Qt~Er~iQ~Qg~l~ig ~~rg~Q9P ~9()rn ?Q1}~?'Q??

J $:ijj~:~q~~~~

"_._~~="'-'.'-<. GHIFFIE [ Bergen

-- iJil!!-0m

Jfi

..... ''''......-,....

:dl J

Geme ---::::>-

Bergen op Zoom

~

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

RVB12-0124

Datum raadsvergadering

3 0 JAN. 2013

Nummer

: RVB12-0124

Onderwerp

: Nota integraal bedrijventerreinenbeleid

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. Kennis te nemen van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025, bestaande uit de Analyse (hoofdstukken 1 Um 4), de Visie (hoofdstuk 5) en de Strategische lijnen en Acties (hoofdstukken 6 en 7). 2. Het Visiegedeelte en Strategische Lijnen uit de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid vast te stellen. Hoofdlijn van de visie is de volgende: de ambitie van de gemeente is om nu en in de toekomst te kunnen voorzien in de ruimtebehoefte van bedrijven door het aanbieden van voldoende, kwalitatief passende en duurzame bedrijventerreinen. De gemeente vindt het in de eerste plaats van belang om de huidige bedrijvigheid in Bergen op Zoom te faciliteren, stimuleren en behouden. De strategie voor 2013-2025 bestaat uit een aantallijnen: 1. Bergen op Zoom investeert in het bestaande vestigingsklimaat. 2. Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan. 3. Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein. 4. Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance. 3. In te stemmen met de uitvoering van het uitvoeringsplan uit de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid door het college van burgemeester en wethouders. De benoemde actiepunten zijn: 1.

Versterken accountmanagement en monitoring. 2. Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken. 3. Opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden die passen bij gebruikers op bestaande terreinen (bij actualisatie van bestemmingsplannen) en nieuwe terreinen. 4. Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. 5. Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/modernisering van bestaande bedrijventerreinen. 6. Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen. 7. Bevorderen duurzaamheid. 8. Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats. 9. Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen.

r-~-'GRÎF;r~i·Ê"'·"'·~-'''"·1 \ Berge~~~~J

;j "

Geme ~

Bergen op Zoom

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

~~

RVB12-0124

10. Opstellen van een leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren. 11. a. Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen. b. Planologisch mogelijk maken van De Schans VI. c. Onderzoek naar invulling en profilering De Ster. 12. Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid. Deze verkenning zal op korte tot middellange termijn plaatsvinden, als monitoring uitwijst dat de aanvullende ruimtebehoefte blijft bestaan. 13. a. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen van een marketing en acquisitieplan. b. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased economy.

Inleiding De aanleiding voor een nota over bedrijventerreinenbeleid was een onderzoek van de Rekenkamer WestBrabant in 2008. De hoofdaanbeveling van de Rekenkamer was dat de gemeente, in samenspraak met de regio, een integraal bedrijventerreinenbeleid voor de lange termijn zou moeten ontwikkelen, waarin de uiteenlopende ambities voor bestaande en nieuwe terreinen in onderlinge samenhang worden bezien en uitgewerkt in concrete doelen, aanpak en middelen. Begin 2009 heeft u deze aanbeveling overqenomen' en ons gevraagd te komen met een nota integraal bedrijventerreinenbeleid. In maart 2010 heeft u kennisgenomen van een startnotitie. In 2010 en 2011 hebben landelijke en provinciale ontwikkelingen, die bepalend zijn voor het bedrijventerreinenbeleid, verder vorm gekregen. Bij de totstandkoming van de Nota is een tweetal (interactieve) dialoogbijeenkomsten georganiseerd met vertegenwoordigers van de gemeente Bergen op Zoom en met externe partners, zoals de Ondernemersverenigingen van de bedrijventerreinen, Rewin, Kamer van Koophandel, makelaardij en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij. Tijdens deze bijeenkomsten stond de vraag naar marktontwikkelingen en prioriteiten voor Bergen op Zoom centraal. Dezelfde partijen zijn in een latere fase gevraagd om te reageren op een conceptversie van de nota.

Tijdens de informatiebijeenkomst met u op 8 oktober 2012 is met name aandacht besteed aan de marktanalyse, de behoefteraming, de regionale context en de speerpunten voor Bergen op Zoom. Deze onderwerpen hebben in de nota een belangrijke plek gekregen. De gedachtenwisseling met u heeft input geleverd voor de uiteindelijke tekst van de nota. De nota bevat een visie op de toekomstige invulling van bedrijventerreinen in Bergen op Zoom tot en met 2025, gerelateerd aan de visie en afspraken in regionaal verband (Regio West-Brabant). Het bedrijventerreinenbeleid bouwt voort op het gemeentelijk beleid dat tot nu is gevoerd. Nieuw is dat het beleid bijeen wordt gebracht in één nota. Voor de visie op het bedrijventerreinenbeleid kijken we naar specifieke ambities, behoeften en aandachtspunten van de gemeente Bergen op Zoom, rekening houdend met de regionale context. 1 Raadsbesluit van 19 februari 2009

2

I

~~"'''-'"'----'"-'-'~"''''~'-~''~~'-''''''l

" ~

GRiFFiE

.;j j

Geme ---:::;>-

Bergen op Zoom

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

~~

RVB12-0124

Beoogd maatschappelijk effect/doelstelling Bedrijventerreinen spelen een cruciale rol in het behouden en versterken van de economische structuur en groei van de Bergse economie voor de (middel)lange termijn. Mede door de centrale ligging van Bergen op Zoom in de Zuidwestelijke Delta zijn er de komende decennia volop kansen voor de gemeente Bergen op Zoom om de economische positie van de bedrijventerreinen verder te versterken en onze ruimtelijke, economische en sociale ambities te realiseren. Een heldere visie en strategie met betrekking tot de gewenste ontwikkeling van (bestaande en nieuwe) bedrijventerreinen is van belang voor een goede en doelgerichte samenwerking met onze bedrijven en (regionale) samenwerkingspartners. De bijgesloten 'Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025' voorziet daarin.

Uitwerking voorstel Met ondersteuning van Stec Groep is een Nota integraal bedrijventerreinenbeleid opgesteld. De beleidsnota bevat zeven hoofdstukken. In hoofdstuk 1 zijn de doelstellingen en ambities van de beleidsnota verwoord. Hoofdstuk 2 schetst de beleidscontext waarbinnen de nota tot stand komt. In hoofdstuk 3 wordt de situatie in Bergen op Zoom beschreven: de sociaaleconomische context en de huidige stand van zaken met betrekking tot bedrijventerreinen. De marktanalyse in hoofdstuk 4 geeft een beeld van vraag en aanbod en prognoses voor toekomstige vraag. Op basis van de vraagaanbodconfrontatie worden conclusies getrokken met betrekking tot de ontwikkelbehoefte. Hoofdstuk 5 geeft de regionale en lokale visie weer en bepaalt daarmee het kader voor bedrijventerreinenbeleid. Hoofdstuk 6 vertaalt de regionale en lokale visie in een strategie (strategische lijnen), waarbij de speerpunten (acties) voor de uitvoering worden genoemd. De speerpunten voor de uitvoering zijn in hoofdstuk 7 in de vorm van een uitvoeringsplan overzichtelijk weergegeven. Visie Hoofdlijn van het Visiegedeelte is de volgende: de ambitie van de gemeente is om nu en in de toekomst te kunnen voorzien in de ruimtebehoefte van bedrijven door het aanbieden van voldoende, kwalitatief passende en duurzame bedrijventerreinen.

Bedrijventerreinen spelen immers een cruciale rol in het behouden en versterken van de economische structuur en groei van de Bergse economie voor de (middel)lange termijn. De gemeente vindt het in de eerste plaats van belang om de huidige bedrijvigheid in Bergen op Zoom te faciliteren, stimuleren en behouden. Dit willen we doen door zorgvuldig om te gaan met de bedrijven en met de locaties waarop deze bedrijven gevestigd zijn. De gemeente wil instrumenten inzetten om te sturen op versterking van de identiteit van de bedrijventerreinen. Er zal gericht op worden ingezet om een optimale aansluiting te realiseren tussen kansen, ontwikkelingen en de verschillende beschikbare (en te ontwikkelen) locaties. Met het op orde houden van onze bestaande bedrijventerreinen zijn we er nog niet. De analyse van vraag en aanbod laat zien dat er tot en met 2025 ook behoefte is aan nieuwe bedrijventerreinen om de groei van de economie te faciliteren. Bij het aantrekken van nieuwe bedrijven en doorgroei van bestaande bedrijvigheid ligt de focus voor Bergen op Zoom op bedrijvigheid in de groeisectoren. Aansluiting bij de regionale ambities vindt de gemeente van groot belang. De gemeente trekt hierbij samen op met partners vanuit bedrijfsleven, onderwijs en andere (regionale) overheden.

De belangrijkste ontwikkelrichtingen, ook in regionaal verband, liggen voor Bergen op Zoom in de Biobased Economy, de logistiek en maintenance.

3

l

r'"---GRïFFiE.~-",~~-~·m_jl Berge~v~~·

Gemeente

---::>-

~ 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

RVB12-0124

Strategie Met de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025 wordt een strategie voorgestaan die bestaat uit een aantallijnen: 1. Bergen op Zoom investeert in het bestaande vestigingsklimaat. 2. Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan. 3. Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein. 4. Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance. Kortheidshalve wordt verwezen naar de hoofdstukken 6 en 7 van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid waarin deze opgaven zijn uitgewerkt. Uitvoering Het Uitvoeringsplan is een uitvloeisel van de Strategie. Daarin is een aantal concrete acties opgenomen welke door ons zullen worden uitgevoerd. De resultaten daarvan zullen met u worden gedeeld. De benoemde actiepunten zijn: 1. Versterken accountmanagement en monitoring. 2. Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken. 3. Opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden die passen bij gebruikers op bestaande terreinen (bij actualisatie van bestemmingsplannen) en nieuwe terreinen. 4. Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. 5.

Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/modernisering van bestaande bedrijventerreinen. 6. Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen. 7. Bevorderen duurzaamheid. 8. Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats. 9. Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen. 10. Opstellen van een leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren. 11. a. Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen. b. Planologisch mogelijk maken van De Schans VI. c. Onderzoek naar invulling en profilering De Ster. 12. Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid. Deze verkenning zal op korte tot middellange termijn plaatsvinden, als monitoring uitwijst dat de aanvullende ruimtebehoefte blijft bestaan. 13. a. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen van een marketing en acquisitieplan. b. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased economy. Inhoudelijk wordt verwezen naar de hoofdstukken 6 en 7 van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid.

4 r'"·""""-"'~·""~··~'''""~··-·~-·-'~l GRiFFiE . '

I'

L_B~~O~

.dj -

Geme

---::::=---

Bergen op Zoom

~

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111III

RVB12-0124

Consequenties van het voorstel Door vaststelling van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid en instemming met de uitvoering van het Uitvoeringsplan door ons wordt invulling gegeven aan uwen onze ambitie om het gemeentelijk beleid met betrekking tot bedrijventerreinen integraal in één nota samen te brengen. De nota sluit voorts aan bij de Structuurvisie 2030. (Uitvoering van) de nota heeft geen financiële consequenties voor de begroting.

Alternatieven De Nota integraal bedrijventerreinenbeleid geeft een duidelijk beeld van de huidige stand van zaken rondom de bedrijventerreinen in Bergen op Zoom en bevat een integrale visie, strategie en kader voor beleids- en uitvoeringsvraagstukken met betrekking tot bedrijventerreinen. Dit integrale kader geeft een tegenwicht aan het alternatief om besluit- en beleidsvorming met betrekking tot bedrijventerreinen versnipperd en ad hoc te laten plaatsvinden, dan wel om de bedrijventerreinenmarkt grotendeels door de markt te laten dicteren. Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom,

J. Sengers

Loco-Gemeentesecretaris

c

5

'~-'-«~~_O~"-~oo·~·"·""""-'''·· o

"i

GRIFFIE

I

BergentP~oom

\

--tp-_._-"'''' .... ~

j

Geme . --:>-

~

Bergen op Zoom ~~

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111III

RVB12-0124

De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gezien het voorstel van het college van 11 december 2012, nr. RVB 12-0124; gelet op de bepalingen van de gemeentewet;

BESLUIT:

1. Kennis te nemen van de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid Bergen op Zoom 2013-2025, bestaande uit de Analyse (hoofdstukken 1 tim 4), de Visie (hoofdstuk 5) en de Strategische lijnen en Acties (hoofdstukken 6 en 7). 2. Het Visiegedeelte en Strategische Lijnen uit de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid vast te stellen. Hoofdlijn van de visie is de volgende: de ambitie van de gemeente is om nu en in de toekomst te kunnen voorzien in de ruimtebehoefte van bedrijven door het aanbieden van voldoende, kwalitatief passende en duurzame bedrijventerreinen. De gemeente vindt het in de eerste plaats van belang om de huidige bedrijvigheid in Bergen op Zoom te faciliteren, stimuleren en behouden. De strategie voor 2013-2025 bestaat uit een aantallijnen: 1. Bergen op Zoom investeert in het bestaande vestigingsklimaat. 2. Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan. 3. Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein. 4. Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance. 3. In te stemmen met de uitvoering van het uitvoeringsplan uit de Nota integraal bedrijventerreinenbeleid door het college van burgemeester en wethouders. De benoemde actiepunten zijn: 1. Versterken accountmanagement en monitoring.

2. Afstemming en periodiek overleg met marktpartijen en regionale partners oppakken. 3. Opstellen van marktconforme vestigingsvoorwaarden die passen bij gebruikers op bestaande terreinen (bij actualisatie van bestemmingsplannen) en nieuwe terreinen. 4. Stimuleren parkmanagement en deelname van ondernemers vergroten door meerwaarde ervan expliciet te maken. 5. Verkennen van de wenselijkheid en mogelijkheid tot herstructurering/revitalisering/modernisering van bestaande bedrijventerreinen. 6. Verkennen van marktconformiteit van grondprijzen Bergse bedrijventerreinen. 7. Bevorderen duurzaamheid. 8. Stimuleren en faciliteren marktinitiatieven voor een collectieve vrachtwagenparkeerplaats. 9. Opstellen van een profielenboek voor Bergse bedrijventerreinen. 10. Opstellen van een leidraad voor verkleuring van bedrijventerreinen (ten aanzien van detailhandel, kantoren, zorg, leisure, etc.) en aanwijzen locaties die mogen verkleuren. 11. a. Verkennen van mogelijkheden om De Schans VI te ontwikkelen.

-

6

~"~_,,~~_,,,~o'''~''~'''~'"'-'.'

G

I

GRIFFiE gen~om ..___Mi fl

di .

~~ .

~en

,J

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

op Zoom

RVB12-0124

•

b. Planologisch mogelijk maken van De Schans VI. c. Onderzoek naar invulling en profilering De Ster. 12. Verkenning van de mogelijkheid tot planvorming voor (een deel van) de Auvergnepolder-Zuid. Deze verkenning zal op korte tot middellange termijn plaatsvinden, als monitoring uitwijst dat de aanvullende ruimtebehoefte blijft bestaan. 13. a. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) opstellen van een marketing en acquisitieplan. b. Samen met (regionale) partners (zoals Rewin, BOM, Indumij) uitvoering geven aan marketing en acquisitie van speerpuntsectoren logistiek en biobased economy. 14. Actief de samenwerking te zoeken C.q. aan te gaan met de partners van de Vlaams Nederlandse Delta en het Deltri-verband gericht op toekomstige ontwikkelingen waaronder nadrukkelijk de Schelde-Seine verbinding Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 30 januari 2013.

De griffier,

-----

C.J.M. Terstappen

7

[B:~~;;hJ

COMMISSIE-ADVIES : Burger en Bestuur : 24 januari 2013 : Ge : RVB12-0124 : Nota integraal bedrijventerreinenbeleid

Commissie Datum Agendapunt Nummer raadsvoorstel Naam raadsvoorstel

x

GBWP

De fractie laat ruim voor de raadsvergadering weten of het een A of B stuk wordt.

WO

x x

PvdA D66

De fractie beraadt zich of het nodig is om e.e.a. sche te zetten.

CDA BSD

x

Groen Links SP

x

Fractie Advies aan de gemeenteraad

B·stuk

Toezeggingen:

-

De secretaris,

/fJI~ V

Nieuwe ontwikkelingen worden krachtig opgepakt en het visiegedeelte van de nota zal een zware rol gaan spelen in de (regionale) overlegstructuren waar de gemeente in acteert. Te rapporteren over biobased.

De voorzitter,

wooz da U80J8S 8lu88W88 9GOG-£~OG P!818qu8U!8JJ8lU8Afpp8q leeJ08lu! elaN

Nota integraal bedrijventerreinenbeleid 1. Inleiding 1.1 Aanleiding

1 3 3

1.2 Karakter en doel van de nota

3

1.3 Totstandkoming nota

.4

1.4 Partners

.4

1.4 Leeswijzer

5

Beleidscontext 2.1 Landelijk beleid

6 6

2.2 Provinciaal en regionaal beleid

6

2.3 Lokale beleidscontext

8

Profiel economie en bedrijventerreinen in Bergen op Zoom 3.1 Sociaal-economische situatie Bergen op Zoom

9 9

3.2 Trends

10

3.3 De bedrijventerreinen in Bergen op Zoom

13

3.5 Veroudering op bedrijventerreinen in Bergen op Zoom

23

Marktanalyse: vraag en aanbod 4.1 Vraag naar bedrijventerreinen in Bergen op Zoom tot en met 2025

25 25

4.2 Segmentering van de vraag naar bedrijventerreinen

28

4.3 Aanbod bedrijventerreinen via methodiek SER-ladder

29

4.4 Confrontatie vraag en aanbod

31

2.

3.

4.

5. Visie en ambitie 5.1 Regionale visie

6.

33 33

5.2 Visie Bergen op Zoom

34

Strategische lijnen 6.1 Lijn 1: Bergen op Zoom investeert in het bestaande vestigingsklimaat

38 38

6.2 Lijn 2: Bergen op Zoom zet in op sterke identiteit en segmentering van bedrijventerreinen, functiemenging alleen daar waar het kan

.41

6.3

.42

Lijn 3: Bergen op Zoom zet in op de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein

6.4 Lijn 4: Bergen op Zoom focust op de speerpunten Value Added Logistics en Biobased Economy en de spin off van het regionale speerpunt Maintenance .43 6.5 Succesvoorwaarden voor een sterk vestigingsklimaat van Bergen op Zoom

7. Uitvoering en planning.......................

.45

47 ....................................... ... ::~=~~ii~i:~::~1 ~rg~_1

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Voor u ligt de beleidsnota integraal bedrijventerreinenbeleid van de Gemeente Bergen op Zoom. De aanleiding voor een nota over bedrijventerreinenbeleid is een onderzoek van de Rekenkamer West-Brabant in 2008. De hoofdaanbeveling van de Rekenkamer was dat de gemeente, in samenspraak met de regio, een integraal bedrijventerreinenbeleid voor de lange termijn zou moeten ontwikkelen, waarin de uiteenlopende ambities voor bestaande en nieuwe terreinen in onderlinge samenhang worden bezien en uitgewerkt in concrete doelen, aanpak en middelen. Begin 2009 heeft de gemeenteraad deze aanbeveling overqenornen' en het college gevraagd te komen met een nota integraal bedrijventerreinenbeleid. In maart 2010 heeft de raad kennisgenomen van een startnotitie. In 2010 en 2011 hebben landelijke en provinciale ontwikkelingen, die bepalend zijn voor het bedrijventerreinenbeleid, verder vorm gekregen. Het proces van regionale afstemming in de Regio West-Brabant heeft er toe geleid dat de regio in juni 2012 overeenstemming heeft bereikt over de Regionale Agenda Werklocaties (dynamisch document). Vervolgens zijn (op basis van deze Regionale Agenda Werklocaties) in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) van juni met de provincie afspraken gemaakt over de ontwikkelopgaven in de regio. De regionale visie en afspraken hangen samen met de gemeentelijke beleidsnota.

Beide processen zijn daarom (toewerkend naar een resultaat eind 2012) op elkaar afgestemd.

1.2 Karakter en doel van de nota De nota bevat een visie op de toekomstige invulling van bedrijventerreinen in Bergen op Zoom tot en met 2025, gerelateerd aan de visie en afspraken in regionaal verband (Regio West-Brabant). Het bedrijventerreinenbeleid bouwt voort op het gemeentelijk beleid dat tot nu is gevoerd. Nieuw is dat het beleid bijeen wordt gebracht in één nota en dat regionale visies en gemeentelijke beleidsnota's op aanpalende terreinen hierbij expliciet worden betrokkent. Voor de visie op het bedrijventerreinenbeleid kijken we naar specifieke ambities, behoeften en aandachtspunten van de gemeente Bergen op Zoom, rekening houdend met de regionale context. Deze nota gaat primair over bedrijventerreinen. Kantoor- en detailhandelslocaties worden alleen betrokken bij de nota voor zover er sprake is van menging van deze functies op een bedriiventerrein.' In de nota worden alle belangrijke aspecten in samenhang belicht en vertaald in concrete doelen en acties voor de lange termijn. Na instemming door de raad staan de hoofdlijnen van beleid vast en beschikt de raad over een helder toetsingskader voor de uitwerking van de verschillende actielijnen. Tegelijk biedt de nota helderheid aan ondernemers en andere partijen over mogelijkheden in het ontwikkelen van de bestaande en nieuwe bedrijfsactiviteiten op bedrijventerreinen in Bergen op Zoom.

Tevens geeft de nota aan welke (delen van de) bedrijventerreinen (op termijn) aan herstructurering of verbetering toe zijn. Aan de nota is een uitvoeringsplan gekoppeld, waarin de speerpunten voor beleidsuitvoering tot 2025 zijn opgenomen. Het integraal bedrijventerreinenbeleid heeft een horizon tot 2025.

1 Raadsbesluit

van 19 februari 2009 de Structuurvisie, de strategische agenda van de Regio West Brabant, de Nota Grondbeleid, Nota Zakelijke dienstverlening, Kadernota Milieu en duurzaamheid en de Strategische Havenvisie 3 Voor de gemeentelijke visie op kantoor- en detailhandelslocaties verwijzen wij naar de nota Zakelijke Dienstverlening resp. de nota detailhandel (2003).

2 Zoals

(2011)

-""-_._-~~-.'~~~l GRIFFIE

-... ·'r

~

~~

I

1.3 Totstandkoming nota Als voorbereiding op het daadwerkelijk maken van de beleidnota is, na het opstellen van een startnotitie, eerst een beleidsinventarisatie uitgevoerd. Op basis van dit beschikbare (breder regionaal ingestoken) onderzoeksmateriaal werd duidelijk dat behoefte was aan een analyse van vraag- en aanbod op de bedrijventerreinenmarkt specifiek voor Bergen op Zoom. Daarom heeft de gemeente in mei 2012 de opdracht gegeven aan adviesbureau Stec Groep om ons te ondersteunen bij het maken van de nota, waarbij vooral gevraagd is om een gedegen analyse van vraag en aanbod te leveren. Vervolgens is op 11 juni 2012 een tweetal (interactieve) dialoogbijeenkomsten georganiseerd met vertegenwoordigers van beleidsafdelingen van de gemeente Bergen op Zoom en met externe partners, zoals de Ondernemersverenigingen van de bedrijventerreinen, Rewin, Kamer van Koophandel, makelaardij en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij. Tijdens deze bijeenkomsten stond de vraag naar marktontwikkelingen en prioriteiten voor Bergen op Zoom centraal. Dezelfde partijen zijn in een latere fase gevraagd om te reageren op een conceptversie van de nota.

1.4 Partners De gemeente vindt het belangrijk om het bedrijventerreinenbeleid vorm te geven en uit te voeren samen met de partijen die eveneens een rol spelen bij de economische en ruimtelijke ontwikkeling van Bergen op Zoom (en de Regio West-Brabant). Daarom zijn deze externe partijen betrokken bij de totstandkoming van de nota. In een bijeenkomst op 11 juni 2012 heeft een bijeenkomst plaatsgevonden waarbij een groot aantal van de onderstaande partners heeft meegedacht over de hoofdthema's van visie. Hieronder een korte omschrijving van de verschillende rollen van ons samenwerkingspartners in het huidige beleid. Partner Gemeente Bergen op Zoom

St. Parkmanagement en Ondernemersverenig ingen Theodorushaven, Noordland en de Poort (TNP), ondernemersvereniging Oude Molen (OVOM), Lage Meren Meilust (LMM). Provincie Noord-Brabant

4 Het

"Convenant

Bedrijventerreinen

Rol m.b.t. bedrijventerreinen - beleidskaders stellen - inspelen op trends en ontwikkelingen (binnen regionale en landelijke context) - gronduitgifte - regionale samenwerking en afstemming binnen Regio West-Brabant (RWB) - partner in beleidsuitvoering (o.a. via parkmanagement, samen optrekken met ondernemers) - realiseren, coördineren en/of bevorderen van werkzaamheden die ervoor zorgen dat de bedrijventerreinen een kwalitatief hoogwaardige inrichting en uitstraling hebben en houden. Waaronder keurmerk veilig ondernemen. - schakel overheid-bedrijfsleven

- Regisseur van provinciale en interregionale bedrijventerreinenbeleid - Vaststellen Provinciale beleidskaders in structuurvisie en hanteren indien nodig instrument op basis van WRo (=rol vlgs Convenant Bedriiventerreinen']

2010-2020"

is in november 2009 door het Rijk, IPO en VNG ondertekend.

zijn afspraken gemaakt over de planning en financiering ontwikkeling

van zowel de herstructurering

In het convenant

van bestaande bedrijventerreinen

als de

van nieuwe bedrijventerreinen.

~"._-_. "ORIFRE -'~~"~I~ iI Bergen ~1.3 O(~?m 4

'-----~-_.

NV Rewin

Regio West-Brabant

SZW Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en De Brabantse herstructureringsmaatschappij (BHB) Kamer van Koophandel (KvK)

NV Maatschappij ter Bevordering van de Industrievestiging in Bergen op Zoom (NV Indumij): vertegenwoordigd zijn de gemeente Bergen op Zoom, Kamer van Koophandel voor ZuidwestNederland en twee vertegenwoordigers van het lokale bedrijfsleven.

- ondersteuning en informatie aan bedrijven over vestigingsmogelijkheden in West-Brabant. - acquisitie nieuwe bedrijvigheid - ondersteuning bedrijven bij het ontwikkelen van groeistrategieën bij het realiseren van benodigde investeringen. Verantwoordelijk voor de regionale afstemming van de ontwikkeling (kwalitatief en kwantitafief) van bedrijventerreinen. Op basis van deze afstemming worden de programma-afspraken met de Provincie gemaakt. - ondernemerscollectief, regionaal netwerk van ondernemers - schakel overheid-bedrijfsleven - actieve rol in de uitvoering van de herstructureringsopgave (processturing, kennis- en expertisecentrum) op bedrijventerreinen. - investeringsbevordering in Noord-Brabant - Acquisitie internationale bedrijven - werkt mee aan projecten die het ondernemersklimaat in de regio verbeteren of de regionale bedrijvigheid een impuls geven. Zoals de aanleg van wegen, het reserveren van ruimte voor bedrijven in bestemmingsplannen of de vernieuwing van een oud bedrijventerrein. - schakel tussen bedrijfsleven en overheid Promotie van Bergen op Zoom als aantrekkelijke vestigingsplaats, onder meer door Citymarketing en de inzet van middelen uit het Economisch Stimuleringsfonds voor economische initiatieven en projecten die kansrijk zijn en geïdentificeerd worden vanuit landelijke, provinciale en/of regionale programma's.

1.4 Leeswijzer De beleidsnota bevat zeven hoofdstukken. In hoofdstuk 1 zijn de doelstellingen en ambities van de beleidsnota verwoord. Hoofdstuk 2 schetst de beleidscontext waarbinnen de nota tot stand komt. In hoofdstuk 3 wordt de situatie in Bergen op Zoom beschreven: de sociaaleconomische context en de huidige stand van zaken met betrekking tot bedrijventerreinen. De marktanalyse in hoofdstuk 4 geeft een beeld van vraag en aanbod en prognoses voor toekomstige vraag. Op basis van de vraagaanbodconfrontatie worden conclusies getrokken met betrekking tot de ontwikkelbehoefte. Hoofdstuk 5 geeft de regionale en lokale visie weer en bepaalt daarmee het kader voor bedrijventerreinenbeleid. Hoofdstuk 6 vertaalt de regionale en lokale visie in een strategie (strategische lijnen), waarbij de speerpunten (acties) voor de uitvoering worden genoemd. De speerpunten voor de uitvoering zijn in hoofdstuk 7 in de vorm van een uitvoeringsagenda overzichtelijk weergegeven.

m_._._~....-.~--,.5'~=~

'I..

G

GRIFFIE

~ff~90m

2. Beleidscontext 2.1 Landelijk beleid De ruimtelijke kaders spelen een belangrijke rol. In de landelijke Nota ruimtelijke ordening zijn de kaders voor ruimtelijke basiskwaliteit opgenomen. Deze uitgangspunten zijn uitgewerkt in provinciale, regionale en gemeentelijke (structuur)visies. Het bedrijventerreinenbeleid heeft de afgelopen jaren hoog op de nationale en provinciale politieke agenda gestaan. Het rapport van de Taskforce (Her)ontwikkeling Bedrijventerreinen, met als titel 'Kansen voor kwaliteiteen ontwikkelingsstrategie voor bedrijventerreinen'("rapport Noordanus", 2008) heeft geleid tot een convenant tussen Rijk-IPO-VNG.5 De belangrijkste afspraken uit het convenant zijn dat de partijen het Transatlantic Market scenario als randvoorwaarde nemen voor het opstellen en beoordelen van de raming van de uitbreidingsvraag voor bedrijventerreinen en dat de SER- ladder uitgangspunt is bij de uitvoering van de afspraken over nieuwe terreinen. Het primaat van de uitvoering rondom planning en herstructurering van bedrijventerreinen is neergelegd bij de provincies. In 2010 heeft het rijk daarnaast een agenda voor verzakelijking uitgebracht om de betrokkenheid van private partijen op de bedrijventerreinenmarkt te vergroten. De rijksoverheid heeft na 2010 (ook financieel) afstand genomen van het bedrijventerreinenbeleid en de provincies hebben invulling gegeven aan hun regierol.

Door de terugtredende rijksoverheid is verzakelijking (slimme verdienmodellen) niet alleen wenselijk (met het oog op vergroten van betrokkenheid van private partners), maar ook noodzakelijk om herstructureringsopgaven te kunnen financieren.

2.2 Provinciaal en regionaal beleid De provincie Brabant heeft zijn uitgangspunten voor bedrijventerreinenbeleid vastgesteld in de Nota werklocaties in Noord-Brabant, in de provinciale herstructureringsprogramma's en de Provinciale strategie werklocaties. Op basis van de provinciale Verordening Ruimte worden alleen ruimtelijke plannen voor bedrijventerreinen aanvaard die passen bij regionale afspraken. In de Verordening Ruimte is bepaald dat in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) de deelnemers regionale afstemming plegen en afspraken maken over de planologische inpassing van de aanleg van bedrijventerreinen. Daarnaast is in 2009 is het regionaal gronduitgifteprotocol door gemeenten en provincie ondertekend, waarmee zuinig ruimtegebruik wordt nagestreefd. In dit protocol is vastgelegd dat alvorens uitgifte van bedrijventerrein plaatsvindt, de SER-ladder wordt doorlopen. Bergen op Zoom maakt samen met 18 andere West-Brabantse gemeenten en de Zeeuwse gemeente Tholen deel uit van de Regio West-Brabant. In het RRO van juni 2012 zijn met de Provincie (plannings-)afspraken gemaakt over de wijze waarop in de regio wordt omgegaan met bedrijventerreinen. Doel van deze afspraken is om binnen de regio te komen tot een gezond vestigingsklimaat en om de kansen voor de regio te benutten.

De basis voor de afspraken met de provincie was de 'Regionale Agenda Werklocaties' voor de regio West Brabant. Deze agenda is het resultaat van een intensief doorlopen proces, waaraan alle 19 deelnemende gemeenten, de provincie en de Kamer van Koophandel Zuid-West Nederland hun bijdrage hebben geleverd. De Regionale Agenda Werklocaties (RAW) bevat een gedeelde visie op de ontwikkeling van bedrijventerreinen in de subregio's en de regio West- Brabant als geheel (voor nadere toelichting op de visie: zie hoofdstuk 5). In dit document hebben de ontwikkelingen van de gemeente Bergen op Zoom met betrekking tot bedrijventerreinen en speerpuntsectoren een plek gekregen. De RAW is een dynamisch document, dat jaarlijks zal worden geactualiseerd op basis van actuele ontwikkelingen. De programma-afspraken die in het RRO met de provincie

5 Afspraken gemaakt tussen Rijk en regio's over de aanpak van de herstructurering van bedrijventerreinen worden tot 2013 gerespecteerd. Met ingang van 2014 zijn er geen middelen vanuit het Rijk meer beschikbaar voor herstructurering van grote bedrijventerreinen. Provincies zijn daarna dan ook niet meer gehouden aan de in het convenant geformuleerde ambities. i.'-~"~-"'-"~-=.

i .

m •• ~~_,,;]

Rn

GRIFFIE

L::~_~om

..

-

6

zijn gemaakt betreffen de ontwikkeling (kwalitatief en kwanttaflef van bedrijventerreinen voor de periode tot 2020, met een doorkijk naar de middellange termijn (2040). Daarnaast is de RAW (versie 2012) een groeidocument, omdat de regio de ambitie heeft om voor een aantal aspecten (afwegingskader, grondprijsbeleid, monitoring, herstructurering, etc.) nog een verdiepingsslag te maken en dat vervolgens te vertalen in een uitvoeringsagenda. Als beleidsuitgangspunt wordt in de RAW een tweesporenbeleid voorgestaan, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de bedrijventerreinenstrategie van de Provincie Noord-Brabant. Spoor 1: subregionale analyse (basis op orde) Op grond van de economische ontwikkelingen kiest de provincie provinciebreed voor het TM scenario om de vraag naar bedrijventerreinen te ramen. Ook in Bergen op Zoom gaan we van dit scenario uit bij de behoeftebepaling (zie hoofdstuk 3). Uit de regionale analyses blijkt dat er in de regio West-Brabant tot 2020 behoefte is aan in totaal480 hectare bedrijventerrein. De geraamde regionale ruimtebehoefte aan bedrijventerreinen, vormt de basis voor de regionale programma-afspraken voor de middenlange termijn (2012 Um 2020). Uitgangpunt is dat de geraamde vraag en het aanbod zoveel mogelijk met elkaar in overeenstemming worden gebracht.

Op het niveau van de totale regio West-Brabant is er in principe geen sprake van een overaanbod aan plannen ten opzichte van de geraamde vraag. In de subregio Westhoek6 - waar Bergen op Zoom onderdeel van uit maakt - is, ondanks het feit dat verschillende gemeenten hun ambities hebben bijgesteld, sprake van een overaanbod van circa 40 hectare. Dit overaanbod kon worden gereduceerd tot 4 hectare door voorlopig een gedeelte van de plannen in de subregio te accorderen. Voor Bergen op Zoom betekende dit in juni 2012 een akkoord voor 13 hectare. Over het resterende deel (voor Bergen op Zoom 12 hectare) wordt in een volgend RRO, in afwachting van onderbouwing vanuit de beleidsnota bedrijventerreinen, een definitief besluit genomen. Spoor 2: Ruimte voor TOP sectoren (stimuleren van Maintenance, Logistiek en Biobased Economy). Met het oog op de uitgesproken regionale ambities, is er naast het versterken van de "basis", ook sprake van het faciliteren van de topsectoren en een aantal "Specials", die moeten voldoen aan een bepaalde kwaliteit. Om de 3 TOP-sectoren Logistiek, Maintenance en Biobased Economy voldoende ruimte en kwaliteit te bieden is extra ruimte in de regio noodzakelijkJ Daarbij wordt in ieder geval gestreefd naar clustering van bedrijvigheid en het aanhaken bij reeds bestaande initiatieven.

Voor de Logistiek is ruimte voorzien in Moerdijk (Logistiek Park Moerdijk) en de ontwikkeling van een containerterminal in Bergen op Zoom. Beide haken aan bij de ontwikkelingen van de Rotterdamse Haven. Tevens is er boven de reguliere vraag, behoefte aan additionele ruimte voor de vestiging van Dinalog Campus in Breda. Ook de ontwikkeling van het BBC (Boomteelt Business Centrum) is Zundert, valt onder de (specifieke) logistieke ruimtebehoefte. Voor Maintenance is ruimte noodzakelijk in Woensdrecht (binding met luchtvaartactiviteiten Aviolanda). De maritieme onderhoudssector is gevestigd in Werkendam, waarvoor momenteel nog geen extra ruimtebehoefte wordt voorzien. Voorts is specifieke ruimte nodig voor bedrijvigheid die binding heeft met de Biobased Economy. Het gaat daarbij onder meer om het Agro Food Cluster Nieuw Prinsenland in Dinteloord. Mogelijk is in de toekomst ook nog additionele ruimte benodigd voor de Green Chemistry Campus in Bergen op Zoom. Overzicht van extra ruimtebehoefte voor "speciale" bedrijventerreinen

6 Subregio Westhoek: 7

Roosendaal,

De extra ruimtebehoefte

(Stadsregio

Rotterdam,

Noord-Brabant)

Bergen op Zoom, Moerdijk, Halderberge,

voor logistiek wordt ook onderschreven Havenbedrijf

Rotterdam,

is gewerkt. Zie paragraaf 5.1.

Steenbergen,

Woensdrecht.

door de visie bedrijventerreinen

regio Drechtsteden,

Provincie Zuid-Holland,

waaraan in DelTri-verband

Regio West-Brabant

r-."._-'_"_.'---"'"--''''''' ~

-, ;'.j(,

en Provincie

GRIFFIE. 7

~erge~_

'

Gemeente

:

Moerdijk

LPM

Moerdijk

Industrieterrein Moerdijk (SHELL-terrein)

rest flila):

,plam\:(f.1a')i 150

128

Dinalog Campus

Additionele behoefte agv Campus

5

Steenbergen

Agro Food Cluster West-Brabant (AFCWB)

48

Zundert

Boomteelt Business Centrum Zundert

20

Woensdrecht

Rest- en Zoekruimte Aviolanda (Maintenance)

20

Halderberge

Airparc Seppe

3

Bergen op Zoom

Containerterminal

(Noordiand)

10

Totaal ~in hectaren:):

256,

128

Bron: Regionale Agenda Werklocaties 2012, Regio West-Brabant Deze 'speciale' bedrijventerreinen bovenop het geplande aanbod.

zijn in de regionale vraagaanbodconfrontatie

niet meegeteld. Ze zijn dus 'extra'

2.3 Lokale beleidscontext Op gemeentelijk niveau is de gemeentelijke structuurvisie is een belangrijk richtinggevend kader voor de beleidsnota bedrijventerreinen. De Structuurvisie is op 29 september 2011 door de gemeenteraad vastgesteld. De belangrijkste uitgangspunten uit de Structuurvisie met betrekking tot werkgelegenheid en bedrijvigheid zijn: •

naast vergroting wordt ingezet op verbreding van de werkgelegenheid;

•

belangrijk is het bieden van doorgroeiruimte aan bestaande bedrijven;

•

indien de noodzaak daarvoor blijkt, wordt pas na 2020 ingezet op het inrichten van een gedeelte van de Auvergnepolder als bedrijventerrein;

•

het afronden van het bedrijventerrein Oude Molen (Schans 6e fase) en de realisatie van de Ster bij Lepelstraat als bedrijventerrein worden ingezet om de gemeente te presenteren langs de A4;

•

het realiseren van duurzaam gebouwde bedrijvigheid op zowel de nieuwe als bestaande bedrijventerrein, zal actief gestimuleerd worden. De ontwikkeling van de Green Chemistry Campus voor biobased producten op bedrijventerrein Theodorushaven zal mede ingezet worden om Bergen op Zoom een meer duurzaam profiel te geven;

•

verbeteren van de beeldkwaliteit van werkgebieden vooral waar de terreinen grenzen aan representatieve zijden van de stad zoals de snelweg A4 en langs de hoofdwegenstructuur;

•

de oudere bedrijventerreinen zoals De Lage Meren/Meilust en De Poort-Staakberg dienen indien noodzakelijk tijdig gerevitaliseerd of gemoderniseerd te worden.

•

mogelijkheden voor functiemenging kunnen worden bezien, echter mogen die niet leiden tot beperking van de milieuruimte van de omliggende bedrijven.

Daarnaast zijn de uitgangspunten vanuit andere relevante nota's, zoals de Strategische Visie Theodorushaven, de Kadernota Milieu en Duurzaamheid, de Nota Zakelijke Dienstverlening, de Nota Grondbeleid en de Visie Goederenvervoer West-Brabant verwerkt in de Beleidsnota bedrijventerreinen.

r'! ~"--' .... _._~~._.~ ..J. GRIFFIE I Bergen o~om l-

__", ~

".

8

3. Profiel economie en bedrijventerreinen in Bergen op Zoom 3.1 Sociaal-economische situatie Bergen op Zoom Inwoneraantal neemt tot 2020 toe, maar vergrijst In lijn met de landelijke bevolkingsprognoses krijgt ook de gemeente Bergen op Zoom te maken met vergrijzing en ontgroening. De bevolking groeit tot 2020 tot circa 67.000 inwoners (circa 1,5%)8. Dit loopt ongeveer parallel aan de ontwikkeling van de bevolking van West-Brabant. Na 2020 stabiliseert de bevolkingsomvang in Bergen op Zoom zich. Naast de omvang wijzigt de bevolkingssamenstelling naar leeftijd eveneens. Over het algemeen wordt de bevolking ouder. Het aandeel van de bevolking tussen 15 en 65 jaar daalt van circa 65% naar 60% in de periode 2010-2030. Van de werkzame beroepsbevolking in Bergen op Zoom is 75% laag tot middelbaar opgeleid en 25% is hoog opgeleid. Het aantal hoger opgeleiden ligt iets onder het gemiddelde niveau in West-Brabant (30%). Forse toename aantal bedrijfsvestigingen in Bergen op Zoom De gemeente Bergen op Zoom heeft ruim 4.100 vestigingen van bedrijven en instellingen. In de periode 2001 2011 is het aantal vestigingen per saldo met 1.000 vestigingen toegenomen (+33%). 9De toename van het aantal ZZP-ers en kleine zelfstandigen is één van de hoofdoorzaken van dit groeicijfer. Grootste toename is te zien in de bouw (+95%), logistiek (+48%) en dienstverlening (+55%).

In de industrie en handel bleef het aantal vestigingen nagenoeg gelijk (bron: Vestigingenregister West Noord-Brabant, 2012). Werkgelegenheid op bedrijventerreinen belangrijk voor economie van Bergen op Zoom Circa 40% van de werkgelegenheid in Bergen op Zoom bevindt zich op een bedrijventerrein. Ter vergelijking, dit is in Nederland ongeveer 33%10. Bedrijventerrein zijn dus belangrijk voor de economie van Bergen op Zoom. De sector industrie is sterk vertegenwoordigd op bedrijventerreinen met 43% van de totale werkgelegenheid. Opvallend is dat de sector industrie sinds 2001 circa 2.000 arbeidsplaatsen verloren heeft, een daling van bijna 15%. Hier staat tegenover dat de ruimtebehoefte van de sector gelijk is gebleven. Machines vervangen mensen en zorgen voor een hogere output. Uit cijfers van het CBS (2009) blijkt dat de ruimteproductiviteit in de periode vanaf 2000 toeneemt in de sector industrie, ondanks een dalende werkgelegenheid. Prognosemodellen zijn gebaseerd op werkgelegenheid als voorspeller voor de ruimtebehoefte op lange termijn. Hierdoor zal het effect van de sector industrie daarom onderbelicht blijven. Het verlies aan industriebanen wordt gecompenseerd door een toename van de sectoren handel (+300), logistiek (+700) en dienstverlening (+400). De sector bouw daalde ook en wel met 300 arbeidsplaatsen.

8 De

Primos cijfers zijn de prognose cijfers die het ministerie van VROM gebruik voor hun berekeningen

bevolking,

huishoudens

9 In de betreffende

en woningbehoefte.

Deze zijn gebaseerd

periode zijn er 2500 vestigingen

op het gebied van

op gegevens van het CBS.

opgericht (2250) of gevestigd

(250). 1350 vestigingen

zijn opgeheven,

iets

minder dan 100 zijn er vertrokken. 10 Planbureau

voor de Leefomgeving

(2008): Werkgelegenheidsgroei

op bedrijventerreinen.

"-'--'-"-'-.'~'-~~-"""'-'''"''''''

[_!e~en~~J r' GRIFFIE

9

I

Figuur 1: Werkzame personen per bedrijventerrein

naar sector, 2011

.Industrie 43% 8%

.Bouw III Handel en horeca

.Transport

& communicatie

• Zakelijke diensten • Overige diensten

11%

6%

Bron: gemeente Bergen op Zoom, 2012 Opkomst kleinschalige bedrijvigheid Sinds 2001 bespeuren we een toename van het aantal kleinschalige bedrijven op bedrijventerreinen. Was in 2001 nog 75% van de bedrijven op de bedrijventerreinen kleiner dan 20 werkzame personen, in 2011 was dit 80% van de bedrijven. Deze opkomst van kleinschalige ondernemers zien we overal in Nederland terug. Overigens blijft het aandeel werkzame personen bij grote bedrijven onverminderd hoog. Circa 65% van de werkzame personen op bedrijventerreinen werkt bij bedrijven met meer dan 100 werkzame personen. Dit terwijl deze groep bedrijven slechts 6% van de bedrijvenpopulatie op bedrijventerreinen in Bergen op Zoom uitmaken.

3.2 Trends Hieronder kort een zevental trends waar we als Bergen op Zoom de komende jaren mee te maken krijgen en waar we met betrekking tot bedrijventerreinen rekening mee moeten houden. Trend 1: constante uitbreidingsvraag werklocaties slaat om in vervangingsvraag De vrijwel constante uitbreidingsvraag naar werklocaties uit de afgelopen decennia is ten einde. De bedrijventerreinenmarkt wordt steeds meer een vervangingsmarkt. Ofwel: de vraag naar bedrijfsruimte is steeds minder ingegeven door (flinke) groei van bedrijven, maar vooral het gevolg van economisch-functionele en technische veroudering van vastgoed (pand sluit kwalitatief niet meer aan bij eisen van de bedrijven) en door het onttrekken van oude locaties aan hun functie (transformatie). Het belang van aandacht voor herontwikkeling van bestaand vastgoed en bestaande bedrijventerreinen wordt hierdoor groter. Nieuwe uitleg is minder aan de orde. Dit betekent niet dat er helemaal geen nieuwe locaties nodig zijn. Het gaat er vooralom dat ingezet wordt op locaties die ook echt kwaliteit en toegevoegde waarde hebben, de bestaande voorraad niet kannibaliseren en helpen bij het pakken van economische (groei)kansen. Dit betekent voor Bergen op Zoom dat steeds vaker het motief van bedrijven die willen verhuizen gestoeld zal zijn op (het ontbreken van) functionaliteit van pand en kavel.

Investeringen in het behoud van functionaliteit van panden zijn hierdoor steeds meer noodzakelijk. Trend 2: verschijningsvorm steeds meer bepalend in locatiekeuze eindgebruikers, maar pas op de plaats door crisis De economie verdienstelijkt. Een traditionele sector als de industrie krimpt ten gunste van dienstverlenende activiteiten en sectoren als leisure, grootschalige retail en zorg. En binnen de traditionele sectoren zien we het r~-··-~~==·-~·~·"""'.10 ~ GRIFFIE

I 1,,~:rg_:~~0~_J

aandeel van onderzoeksactiviteiten en services toenemen. Laagwaardige activiteiten worden geautomatiseerd of verplaatsen naar regio's met lagere lonen. Gevolg hiervan is dat de component verschijningsvorm (beeldkwaliteit) steeds belangrijker is geworden in de vraag naar en keuzes in bedrijfsvastgoed en locaties onder bedrijven. De beeldkwaliteit van het vastgoed en de uitstraling van de openbare ruimte zijn bovendien twee van de meest in het oog springende locatiekenmerken en in de praktijk een marktconform - voor bedrijven zeer herkenbaarcriterium om bedrijventerreinen langs te segmenteren. Door de economische ontwikkelingen van de afgelopen jaren, zien we bij bedrijven wel een tijdelijke opleving van het belang van lage kosten en flexibiliteit ten koste van investeringen in kwaliteit/uitstraling van vastgoed en locatie. Ondernemers en personeel willen zich niet steeds (langdurig) binden waardoor huurcontracten (en arbeidscontracten) gemiddeld genomen korter worden. Daarnaast is er steeds meer behoefte aan ruimtes die zo flexibel mogelijk zijn in te delen en te gebruiken. Dit betekent echter niet dat 'kwaliteit' daardoor minder belangrijk is. Juist nu gaat het erom dat locaties zich echt onderscheiden ten opzichte van de middelmaat en excelleren en concurreren op de combinatie van (passende) kwaliteit, flexibiliteit en kosten.

Hiermee kunnen gemeenten/regio's het verschil maken. Dit betekent dat Bergen op Zoom een verscheidenheid aan bedrijventerreinen moet aanbieden om bedrijven te bedienen. Hierbij past een segmentering op verschijningsvorm en omvang in plaats van op sector of activiteit. Trend 3: blijvende vraag naar sterke, logistieke locaties Door groeiende handels- en doorvoervolumes in de Nederlandse havens en de uitbouwen modernisering in de sector als geheel is het marktperspectief voor logistiek zonder meer positief. Zo concluderen ook recente marktrapporten van CBRE, DTZ Zadelhoff en Jones Lang LaSalle. Ondanks de crisis is er een relatief constante opname van logistiek vastgoed. De Rotterdamse Haven is bovendien de belangrijkste toegangspoort tot de Europese markt. Als gevolg daarvan is de groeiverwachting van logistiek vastgoed op de transportassen richting Noord- en Zuidoost-Europa en Duitsland ook op lange termijn positief. Dit betekent dat logistiek, maar juist ook aanverwante activiteiten (VAL, diensten) ruimte blijven vragen. De belangrijkste vestigingseis van logistieke bedrijven is multimodaliteit -ligging bij een snelwegafslag, aan spoor en water - en voldoende, geschikt arbeidspotentieel. Overige factoren die de locatiekeuze van logistieke bedrijvigheid beïnvloeden: •

beschikbaarheid van ruime kavels (>2,5 hectare is steeds vaker gewenst);

•

proactieve houding, bedrijven met 'open armen ontvangen' is een succesfactor gebleken in West-Brabant de afgelopen jaren;

•

ruime bouwvoorschriften;

•

de beveiliging van het terrein.

In Bergen op Zoom is met name door de ontwikkeling van de A4 en een containerterminal logistieke potentie van het gebied qroot".

op Noordland de

Dit betekent voor Bergen op Zoom dat de kansen die het doortrekken van de A4 en de gunstige ligging tussen Antwerpen en Rotterdam en aan het water bieden verzilverd moeten worden om hier een graantje van mee te pikken. Trend 4: kleinschalig ondernemerschap

11 Zie ook onderzoek

hJ ~

van Oranjewoud

neemt toe

uit 2010

r:~:'~o:~TI] L__ ~~--

Door trends als 'het nieuwe werken' en de vraag naar flexibele arbeid zal de vraag naar kleinschalige huisvesting verder groeien. Deze ruimtevraag komt deels op 'formele' werklocaties terecht (vooral bedrijventerreinen en gemengde economische zones), deels niet (in de wijk, in een creatief cluster, in het centrum of boven winkels). Kleine en middelgrote ondernemers zijn de groeikampioenen van de toekomst. In het bedrijventerreinenbeleid moet voldoende rekening gehouden worden met deze (nieuwe) doelgroep door in te spelen op de wens voor kleinschalige bedrijfskavels op bedrijventerreinen. Met het faciliteren van deze groep bedrijven kunnen gemeenten een bijdrage leveren aan het behoud van de economische kracht en inspelen op een 'bredere' economie. Dit betekent voor Bergen op Zoom dat kleine ondernemers steeds vaker de nieuwe afnemers zijn van bedrijfskavels of bedrijfsverzamelgebouwen. Bij de planning van bedrijventerreinen moet hier rekening mee gehouden worden. Trend 5: nieuwe functies zoeken plek op bedrijventerrein Stedelijke functies en voorzieningen zoeken steeds vaker een plekje op een werklocatie. Het kan gaan om grootschalige functies, als PDV/GDV of een onderwijsinstelling, maar ook kleinere voorzieningen of functies als fitnesszalen. Enkele voorbeelden: •

Volumineuze detailhandel wil graag clusteren en thematiseren vanwege de concurrentiekracht en omdat de consument wil kijken en vergelijken en wil winkelen in alle gemak en comfort.

•

(Beroeps)onderwijs - ROC's en opleidingen gelieerd aan logistiek/techniek (zoals het onderwijscluster op bedrijventerrein Lage Meren) - wil op een centrale plek zitten, goed bereikbaar en dichtbij bedrijven.

•

Voorzieningen voor binnensport (sportscholen, dojo's, klimhallen, kartbanen) zoeken betaalbare, goed bereikbare ruimte, waar bezoek ook in de avonduren geen overlast veroorzaakt.

•

Collection and Delivery Points (COP) waar e-shoppers hun aankoop kunnen afhalen. Dit zijn grotendeels opslagloodsen, met een (klein) deelontvangstruimte. De internetverkoop en goederenstroom van producenten en retailers naar consumenten neemt volgens het Dutch Warehouse Market Bulletin toe, waardoor etailers, postorderbedrijven en importeurs van merkproducten zich over het land verspreiden. Sommige bedrijventerreinen kunnen geschikte plekken zijn voor een aantal van deze activiteiten, mits het aandeel winkelvloeroppervlak beperkt blijft (zodat concurrentie met de binnenstad wordt voorkomen). Uiteindelijk zullen er pure bedrijventerreinen blijven bestaan. Maar daarnaast ontstaan (of zijn) er gemengde economische zones, waarbij naast bedrijfspanden ook zorgvoorzieningen, onderwijs, winkels, sportaccommodaties of leisure-achtige voorzieningen te vinden zijn. Dit betekent dat Bergen op Zoom een richtlijn moet ontwikkelen hoe om te gaan met deze nieuwe functies die ruimte vragen op bedrijventerreinen. Wat mag wel en wat absoluut niet? Trend 6: kansen verzakelijking bedrijventerreinen nemen toe Beleggers tonen interesse in bedrijfsruimte en projectontwikkelaars in ontwikkeling van (nieuwe) werklocaties.

De Roadmap Verzakelijking (Rijk, IPO en VNG, 2010) concludeert dat een andere manier van bedrijventerreinenplanning en -beheer kan ontstaan: gericht op waardebehoud, voorkomen van overaanbod en van gebiedontwikkeling. Verzakelijking betekent ook dat er nieuwe gebiedsconcepten ontstaan, samenwerkingsvormen van overheid en markt en beheersconcepten. We zien hier deels al initiatieven in Bergen op Zoom, zoals op Oude Molen, Noordland en mogelijk ook op de geplande locatie De Schans 6. Belangrijk voor meer investeringen van vastgoedmarktpartijen is wel een zekere marktschaarste. Hier zijn gemeenten deels verantwoordelijk voor.

[ Box: definitie verzakelijking

r-"--'-<>~~~'---

I

GRIFFIE

_"B~~en

JJJi9r::_m

112

Verzakelijking is een langetermijnstrategie, gericht op waardebehoud en waardegroei van bedrijventerreinen, door een professionele, gebiedsgerichte aanpak, waarin een grotere (financiële) betrokkenheid van private partijen (beleggers, ontwikkelaars, eindgebruikers, beheerders) in samenspraak met de overheden gewenst is. Dit betekent voor Bergen op Zoom dat gezocht moet worden naar nieuwe verdienmodellen om samen met private partijen plannen of beleid uit te voeren. Trend 7: duurzaamheid echt toepassen bij gebouw· en gebiedsontwikkeling De aandacht voor duurzaamheid groeit. Niet alleen bij de consument, maar ook bij ondernemers. Bedrijven willen uit ideële of kostenoverwegingen hun energieverbruik en milieubelasting verminderen, uit oogpunt van imago en/of voor een gezonde en productieve werkomgeving. Box: duurzaamheid gebouwen uitdrukken in een score De duurzaamheidscore van gebouwen wordt gewaardeerd via de Milieu-index. Dit is een rekenmodel dat in opdracht van de Rijksgebouwendienst is ontwikkeld. Dit zogenaamde GreenCalc+model is een calculatie- en communicatiemodel om de milieubelasting van gebouwen meetbaar en vergelijkbaar te maken. De Dutch Green Building Council (DGBC) ontwikkelt een duurzaamheidslabel op basis van het Britse BREAAM-model.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=ca7c2ba0-5c82-49b8-9250-9586b83d6424