Bijlage B Visie Gebiedsprofielen binnenstad Bergen op Zoom
Tekst van het document
Zoom is begeleid door een projectgroep bestaande uit vertegenwoordigers
via een intensief co-creatieproces waarin diverse stakeholders betrokken
van marktpartijen en de gemeente Bergen op Zoom:
zijn. De volgende stappen zijn doorlopen:
De heer L. Videler
Voorzitter ondernemersvereniging Sterck
14 februari
Startoverleg projectgroep
De heer M. Rikken
Centrummanager ondernemersvereniging Sterck
7 maart
Overleg beleidsmedewerkers gemeente
De heer L. van de Ven
Ondernemersvereniging Grote Markt
29 maart
Informatiebijeenkomst vastgoedeigenaren
De heer J. Weyts
Vereniging Binnenstad (eenmaal vervangen door Mevrouw M. Hagendijk)
12 april
Eerste werkatelier Zuivelstraat-Wouwsestraat
De heer M. van ’t Hof
Duoburgerlid gemeenteraad
12 april
Eerste werkatelier Parade-Sint Josephstraat
De heer P. van der Velden
Portefeuillehouder Binnenstad
13 april
Informele bijeenkomst gemeenteraad
De heer R. Stomp
Projectleider Binnenstad gemeente
18 april
Eerste werkatelier Bosstraat
Mevrouw C. de Munck
Adviseur Binnenstad gemeente
18 april
Eerste werkatelier Grote Markt
De heer M. Kok
Adviseur Binnenstad gemeente
19 april
Eerste werkatelier Vierkantje
De heer G. Jorritsma
Adviseur Binnenstad gemeente
19 april
Eerste werkatelier Steenbergsestraat-Lievevrouwestaat
De heer K. Stoffer
Adviseur Ruimtelijke Ordening gemeente
8 mei
Overleg Van Spronsen (horeca-onderzoek)
De heer N. Weijgers
Stedenbouwkundige gemeente
18 mei
Discussiebijeenkomst projectgroep
De heer G. Geijsel
Adviseur Verkeer gemeente
23 mei
Tweede werkatelier Zuivelstraat-Wouwsestraat
De heer R. Flipsen
Adviseur Wonen gemeente
23 mei
Tweede werkatelier Parade-Sint Josephstraat
29 mei
Tweede werkatelier Bosstraat
29 mei
Tweede werkatelier Grote Markt
31 mei
Tweede werkatelier Vierkantje
31 mei
Tweede werkatelier Steenbergsestraat-Lievevrouwestraat
27 juni
C-Discussie college van B&W
27 juni
Overleg Van Spronsen (horeca-onderzoek)
6 juli
Informele bijeenkomst gemeenteraad
21 augustus
Overleg beleidsmedewerkers gemeente
31 augustus
Conceptbespreking projectgroep
19 september
Informatiebijeenkomst gemeenteraad
27 september
Plenaire bijeenkomst stakeholders
36 van 40
1716.0516 Gebiedsprofielen Bergen op Zoom - 10 oktober 2017
Bijlage 3 Verslaglegging werkateliers
sluit volgens aanwezigen niet aan bij het gerichte bezoekmotief van de consument.
Samenvatting eerste ronde werkateliers
•
Wisselende openingstijden wordt door deelnemers als zwak punt
De binnenstad is opgedeeld in zes deelgebieden en per deelgebied worden
genoemd. Ondernemers gaan niet gelijk open, waardoor de consument
twee werkateliers gehouden. In de eerste werkateliers is voor de binnenstad
niet weet waar die aan toe is en/of wegblijft op o.a. koopzondagen
en de deelgebieden gediscussieerd over sterke en zwakke punten, kansen
(Roosendaal op zondag wel open).
en bedreigingen, onderscheidend vermogen, doelgroepen, bezoekmotieven
•
De routing in de binnenstad is als knelpunt gesignaleerd. Bezoekers
en kansrijke functies. Deze notitie bevat de belangrijkste uitkomsten van de
‘begrijpen’ het centrumgebied niet meer. Het is te groot en de routes zijn
eerste reeks deelgebieden. Het is een beknopte samenvatting van de
niet logisch/duidelijk. Een compactere en overzichtelijkere routing is
hoofdonderwerpen die meerdere malen aan de orde zijn geweest.
gewenst. •
Betrokkenen geven aan dat de hoge huurprijzen een van de oorzaken is
Huidige positie en doelgroepen
van leegstand. Dit geldt vooral voor het A1-winkelmilieu. Het huurprijs-
•
Betrokkenen herkennen zich over het algemeen in de constatering dat
niveau zou door eigenaren omlaag moeten worden gebracht om nieuwe
de regiofunctie van de binnenstad behoorlijk is afgenomen. De meeste
invulling eerder mogelijk te maken.
bezoekers komen uit Bergen op Zoom zelf en dorpen in de directe •
•
•
De monumentale uitstraling van de binnenstad is een sterk
omgeving (o.a. Tholen).
onderscheidend punt. Alleen er is volgens betrokkenen te weinig
Geconstateerd wordt dat de binnenstad steeds meer wordt bezocht voor
dynamiek en sfeer. De Markt is leeg en er zijn te weinig activiteiten die
gerichte aankopen en boodschappen. Er is steeds minder sprake van
de binnenstad verlevendigen (bv. evenementen, speelvoorzieningen
recreatief winkelen.
voor kinderen). Grote evenementen zijn er maar enkele malen per jaar
Wel wordt opgemerkt dat er best veel toeristen zijn. Belgen winkelen
en dragen maar beperkt bij tot extra omzet.
graag in Nederland (langer/vaker sale). Daarnaast zijn er binnenlandse
•
De onderlinge samenwerking kan worden verbeterd. Samenwerking
toeristen die in een van de hotels verblijven voor een ‘weekendje weg’.
tussen eigenaren en ondernemers kan de invulling en het functioneren
Belangrijke concurrent is Roosendaal, omdat daar de winkels wel op
van de straten verbeteren. Inactieve eigenaren zouden volgens
zondag open zijn (binnenstad en Rosada).
deelnemers aangesproken moeten worden als ze panden leeg laten staan en niet onderhouden.
Belangrijke aandachtspunten •
Zowel de parkeercapaciteit als het tarief en regime (vooraf betalen bij
Kansen
een ‘lastige’ meter) zijn vaak genoemd als niet gastvrij. Mede ook omdat
•
bij De Zeeland wel gratis parkeren is. Het parkeerbeleid in de binnenstad
1716.0516 Gebiedsprofielen Bergen op Zoom - 10 oktober 2017
De monumentale omgeving wordt gezien als een belangrijke (onderscheidende) kwaliteit, met name in het westelijk deel van de
37 van 40
binnenstad, en kan meer worden benut. Dit biedt kansen voor een •
•
•
Of het toestaan van wonen op de begane grond gewenst is, hangt af van
verrassend, afwisselend dwaalmilieu (negenstraatjes-achtig).
het deelgebied. In rustige deelgebieden wordt wonen op begane grond
Bergen op Zoom kan volgens de deelnemers profiteren van de groei in
minder als probleem gezien en zelfs als oplossing voor leegstaand
het binnenlands toerisme. De binnenstad is interessant genoeg (te
vastgoed, in andere deelgebieden leidt het volgens betrokkenen tot een
maken) voor een Nederlandse dagtoerist of voor een weekendje weg.
‘gatenkaas’, wat nadelig is voor winkels die het van de passantenstroom
Daarnaast is er groot onbenut potentieel in de doelgroep Duitsers die op
moeten hebben.
vakantie zijn in Zeeland. Die zijn nu vooral gericht op Middelbrug en
•
•
•
Aan de randen van de binnenstad liggen veel winkels en voorzieningen
Goes, maar ook Bergen op Zoom kan voor hen interessant zijn als
die interessant zouden kunnen zijn om te vestigen in een van de
alternatief.
deelgebieden en leegstaand vastgoed te vullen.
De doelgroep jongvolwassenen (25 – 35 jaar) zou meer aangesproken kunnen worden, zowel als ondernemer als als bezoeker. Deze doelgroep
Samenvatting tweede ronde werkateliers
is niet bovenmatig aanwezig (geen studentenstad) maar wel belangrijk
In de tweede ronde van werkateliers zijn de uitkomsten van de eerste
voor de dynamiek en levendigheid in de binnenstad.
atelierronde teruggekoppeld en is van gedachten gewisseld over nut en
Er is toenemende behoefte aan horeca. Dit biedt kansen om bepaalde
noodzaak van het ruimtelijk concentreren van de detailhandel. Vervolgens
plekken/pleintjes in de binnenstad meer verblijfsfunctie te geven en
hebben de deelnemers in kleine groepjes het gewenste functieprofiel
aantrekkelijker te maken (o.a. Gouvernementsplein, Bosplein, plein
kunnen aangeven voor hun deelgebied en voor de overige deelgebieden
Parade).
door functiestickers op een plattegrond van de binnenstad te plakken. Dit verslag is een beknopte samenvatting van de voorlopige conclusies.
Functies en locaties •
Over het algemeen wordt positief gereageerd op de gedachte van
Aanvullingen en reacties op de terugkoppeling eerste werkatelier
functiemenging. Dus niet alleen richten op detailhandel maar op een
•
breder scala aan publieksgerichte voorzieningen. De vraag is wel wat dat dan precies voor functies zijn en of het voldoende is om de leegstand •
Betrokkenen herkennen zich in het verslag en de terugkoppeling die wordt gepresenteerd.
•
Meerdere deelnemers geven aan dat een gebiedsprofielenvisie niet helpt
mee te vullen.
als er niet ook op korte termijn acties worden ondernomen op het gebied
Over de concentratiegedachte wordt wisselend gedacht. Afgezien van
van parkeren, bewegwijzering en het schoonhouden van winkelstraten.
het feit dat winkels niet zomaar zijn te verplaatsen, vinden veel
Met name het huidige parkeerbeleid is een belemmering voor
betrokkenen in met name de aanloopstraten dat concentratie niet de
binnenstadsbezoekers. DTNP en gemeente geven aan dat er met een
oplossing is. De ene winkel geeft de voorkeur aan een aanloopstraat, de
functieprofielenvisie een kader is waarin ook ruimtelijke randvoor-
andere winkel zit liever in het A1-milieu. Deze keuzemogelijkheid zou
waarden per deelgebied worden benoemd. Op basis hiervan kunnen
volgens hen moeten blijven bestaan.
vervolgens concrete gerichte maatregelen worden genomen. Daarnaast
38 van 40
1716.0516 Gebiedsprofielen Bergen op Zoom - 10 oktober 2017
•
wordt gewerkt aan de genoemde punten binnen andere projecten uit de
voor de consument (hinderlijk bij het doen van combinatiebezoeken).
Brede Aanpak Binnenstad.
Voor (winkel)ondernemers die het moeten hebben van veel passanten
Er wordt door enkele deelnemers een nuance geplaatst bij de
voor de deur is dit daarom een probleem, terwijl dit voor de
afnemende regiofunctie. De regiofunctie is inderdaad beperkt en moet
aanloopstraten veel minder geldt (worden zeer doelgericht of vanuit
zeker niet overschat worden. Maar de regiofunctie was ook al niet groot.
recreatief motief bezocht).
Inwoners van de gemeente en omliggende kernen hebben er alleen wel
•
Het scenario waarin het kernwinkelgebied een vergelijkbare omvang
meerdere alternatieven bij gekregen (o.a. De Zeeland en internet die
behoudt, maar er ook meer andere publieksgerichte functies
zich richten op gemak, en de grote binnensteden die aan aantrekkings-
gestimuleerd worden (scenario 3), doet daarom het meeste recht aan
kracht winnen).
hetgeen in de ateliers is opgehaald en is door de flexibiliteit juist toekomstgericht. Wonen en andere niet-publieksgerichte functies op de
Discussie scenario’s concentreren versus mengen
begane grond blijven uitgesloten in het achtje, en de aanloopstraten
•
behouden het huidige gemengde profiel.
De deelnemers kregen een drietal scenario’s voorgesteld waarin de detailhandel in bepaalde mate wordt geconcentreerd in een compact
•
gebied of dat er in de winkelstraten juist meer wordt ingezet op het
Gewenste functies per deelgebied
toevoegen van andere functies om leegstand mee te vullen.
•
Verregaande concentratie, oftewel een compacter kernwinkelgebied
plattegronden kunnen aangeven welke functies het beste aansluiten per
(scenario 1), wordt door de meeste betrokkenen als niet wenselijk en/of
straat of deelgebied. Deelnemers konden kiezen uit zeer uiteenlopende
niet reëel (of zelfs een utopie) geacht, omdat bepaalde winkelonder-
voorgedrukte functies en desgewenst nieuwe functies bedenken of
nemers bewust niet in de loop, maar in de aanloopstraat gevestigd zijn
functies meer dan 1 keer plakken (blanco stickers en pen). Aan het einde
(daar betere vestigingskwaliteiten, o.a. ander bereikbaarheidsprofiel en
van de bijeenkomst werden de uitkomsten plenair toegelicht/besproken.
ruimtelijke kwaliteit), omdat het niet logisch is dat een aanloopstraat of
•
Groepsgewijs hebben deelnemers van de werkateliers met stickers op
•
Er werd actief meegedaan. De meeste groepjes focusten zich in eerste
een deel van het huidige winkelgebied wordt opgeofferd voor het
instantie op de gewenste functies voor het eigen deelgebied, maar vaak
probleem in de hoofdwinkelstraat, omdat de verplaatsingsbereidheid bij
hadden ze ook voor andere delen van de binnenstad ideeën voor
veel ondernemers beperkt is en omdat winkels afgewisseld met andere
kansrijke functies. Zeer veel verschillende functies en ideeën zijn de
publieksgerichte functies meer kwaliteit bieden dan een monofunctioneel
revue gepasseerd, waarbij de heren van DTNP als toehoorder van alle
kernwinkelgebied (diversiteit is een kwaliteit).
terugkoppelingen bepaalde suggesties meerdere keren voorbij hoorden
Scenario waarin maximaal mogelijkheid voor functiemenging wordt
komen.
geboden (scenario 2) leidt tot veel weerstand, met name in het ‘achtje’ (huidige kernwinkelgebied). Met niet-publieksgerichte functies, zoals wonen, tussen de andere publieksfuncties leidt dit tot een gatenkaas 1716.0516 Gebiedsprofielen Bergen op Zoom - 10 oktober 2017
39 van 40
Bijlage 4 Kenmerken binnenstadsbezoekers en -gedrag Bergen op Zoom, onderzoek DTNP en Radboud Universiteit Nijmegen, april 2017 (N = 240) Op een donderdag en een zaterdag in
Bezoekfrequentie
Bezoekmotief
Bezoekduur
Bestedingen
Loopafstanden
Vervoermiddel
april 2017 zijn door studenten bij de uitgangen van het kernwinkelgebied van Bergen op Zoom in totaal 240 enquêtes afgenomen onder bezoekers die de binnenstad verlieten. Respondenten zijn bevraagd op hun feitelijke bezoekgedrag. De uitkomsten geven een goede indicatie van het huidige profiel van bezoekers in het kernwinkelgebied (buiten vakantieperioden). De steekproef (aantal respondenten) is te klein om statistisch betrouwbare uitspraken te doen.
Herkomst bezoekers
40 van 40
1716.0516 Gebiedsprofielen Bergen op Zoom - 10 oktober 2017