CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 7 - Aanvulling op bijlage B projectboek

Commissie (Ruimte, Duurzaamheid en Economie) 3 maart 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: 23 februari 2022 geplaatst: Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom - Schouwen Duiveland30.043 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

33

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 6 van 32

reviewen, zou ik hierover stevige opmerkingen maken. Nog 1 vraag over de EMC-zone: wat is de af stand daarvan en welke woning betreft het dan?

Wouter: De exacte afstand weet ik niet uit mijn hoofd. Dat moet ik navragen bij onze techneuten want dat verschilt per hoogspanningsverbinding. De woning die mogelijk net binnen de magneetveldzone valt (maar dit moet nog specifiek berekend worden) is een woning bij Kijkuit die het meest dicht op de bestaande verbinding staat.

(via chat): Waarom wordt er zo stellig uitgegaan van vakwerkmasten in plaats van Wintrackmasten? Waarom dit beleid? Omwoners vinden dit super lelijk. (via chat): Waarom praten we hier alsof deze locatie gekozen is. We hebben als actiegroep andere opties ter bespreking aangegeven.

Het is inderdaad goed om nog te benadrukken: er is nog geen keuze gemaakt door de gemeente.

Uit de werkateliers is de voorkeurslocatie BOZ-1 gekomen. Die locatie is 'uitgekozen' in overleg met bewoners van het dan voorgestelde zoekgebied. De inwoners van lepelstraat en kladde zijn in dit traject nooit meegenomen. Deze bijeenkomst moet dit corrigeren. Onze invloed is dus achteraf.

Dat klopt. Het gaat er met name om dat uw mening wordt meegenomen in het aspect ‘omgeving’. Daarin staat hoe de omgeving tegen de verschillende locatiealternatieven aankijkt.

moet het hele proces dan niet opnieuw worden gevoerd

De locatie was – ook als u eerder betrokken was geweest - alsnog in het projectboek terecht gekomen. Alle locaties die ingebracht zijn (want dat zijn er nog veel meer) zijn onderzocht op haalbaarheid. Het maakt daarbij niet uit wie de locatie inbrengt of hoe de omgeving er tegenaan kijkt. Andersom zijn er ook suggesties gedaan in het zuidelijke zoekgebied. Die zijn ook onderzocht.

34

DATUM REFERENTIE PAGINA

(via chat): Wat gaat TenneT doen aan de waardevermindering van huizen die in de buurt van een mast komen te liggen?

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 7 van 32

In onze schade- en vergoedingengids leest u welke vergoedingen TenneT in welke gevallen uitkeert.

5. Proces tot nu toe Peggy geeft een toelichting op het proces tot nu toe. Zie slide 18 in de presentatie in de bijlage.

Vraag / reactie

Antwoord

Ik zie in het processchema een voorstudie van Arcadis staan. Maar ik heb in het projectboek ook zien staan dat D-Cision eerder iets heef t gedaan, maar dat dat onderzoek niet is afgewacht?

Peggy / Wouter: D-Cision heeft in 2018 op verzoek van de regionale netbeheerders een netstudie uitgevoerd. Die had als doel: het vinden van een nettechnische oplossing die leidt tot de laagst maatschappelijke kosten, die toekomstvast is en die op hoofdlijnen haalbaar en maakbaar is. Er is technisch gekeken naar verschillende oplossingsrichtingen om het elektriciteitsnetwerk op Schouwen-Duiveland en Tholen te versterken. Daar is een oplossingsrichting uitgekomen die vervolgens door Arcadis verder is uitgewerkt.

Ik las inderdaad dat het onderzoek nog niet in detail was uitgewerkt en dat TenneT toen Arcadis heeft gevraagd om het te concretiseren in een haalbaarheidsstudie.

De woordkeuze ‘niet in detail uitgewerkt’ lijkt inderdaad alsof de studie niet afgemaakt is, maar dat is niet het geval. Het gaat om het niveau van de studie. Er vindt eerst een netstudie plaats naar een oplossingsrichting (door D-Cision). Daaruit bleek dat er in de buurt van Bergen op Zoom en op Schouwen-Duiveland een station zou moeten komen. Die hoogover studie is daarna verder concreet uitgewerkt door Arcadis in een haalbaarheidsstudie, waar meer ingezoomd is op mogelijke stationslocaties. De studies zijn terug te vinden op onze projectwebsite: www.tennet.eu/boz

35

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 8 van 32

Wat ik daarnaast gek vindt, en dat heb ik ook al in de chat gemeld, is dat TenneT de reacties van de omwonenden in Lepelstraat ophaalt en naar de gemeente verstuurt.

Peggy: Wij organiseren het omgevingsproces, dit hoort daarbij.

Het zorgt toch voor een schijn van partijdigheid? Ik wil niet zeggen dat het zo is, maar het is toch vreemd dat het niet rechtstreeks kan?

Sander: De initiatiefnemer is bij dit soort processen verantwoordelijk voor de omgevingsdialoog. Dat is straks bij de nieuwe omgevingswet ook het geval. Met als doel dat het bevoegd gezag een weloverwogen keuze kan maken. We hebben er bewust voor gekozen om die schijn van partijdigheid te voorkomen, door juist ook alle reacties integraal (dus 1 op 1) door te zetten naar de gemeente. Die zijn onderdeel van de stukken in het besluitvormingsproces. Dat doen we ook nu weer in deze extra dialoogronde. Daarnaast wordt er wel een samenvattend omgevingsbeeld opgesteld.

Ik wil jullie ook nergens van beschuldigen, maar ik heb er wel moeite mee dat de gemeente een besluit moet nemen op basis van een inf ormatiestroom van 1 kant. In die kant is onze informatie vast wel meegenomen, maar dat kan ik niet allemaal checken.

Bastian: We zijn als gemeente ook zelf aanwezig bij alle avonden. We zijn ook heel nauw betrokken en spreken omwonenden ook zelf. We hebben dus een goed beeld over de reacties en het proces. Tot nu toe is ook alles echt letterlijk onze kant op gekomen.

Toch snap ik niet dat er geen rechtstreekse lijn is tussen omwonenden en de gemeente en TenneT en de gemeente. Ik kan me voorstellen dat mensen een naar gevoel hebben bij het sturen van het ene belang na het andere belang en dat je dan maar moet hopen dat het goed terecht komt. Ik ga er echt niet vanuit dat er iemand misbruikt van maakt, maar het komt niet helemaal fair over.

Bastian: Ik begrijp uw punt, ik neem het mee.

36

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 9 van 32

(via chat): Waarom is het bij Tennet niet opgekomen om alle inwoners te betrekken bij de te nemen keuzes. Ook de gemeente heeft nagelaten om te kijken of alle betrokken inwoners ook worden betrokken in dit proces. De wethouder geeft zelfs aan dat het communicatieproces prima is verlopen. dat is dus niet zo in de praktijk. In het schetsen van een omgevingsbeeld sluipt per definitief altijd een zekere subjectiviteit. In de werkateliers is er op den duur met een vinger gewezen naar locatie BOZ-1 (die nota bene buiten het zoekgebied ligt). Is er toen nooit bij de gemeente of TenneT een lampje gaan branden dat het wellicht goed zou zijn om de inwoners van Kladde te betrekken? Het is een verandering van context en speelveld. Wat het nog meer bevreemd maakt, is dat in alle communicatie daarna altijd een verdedigende toon is gebruikt, waarbij gesteld werd dat iedereen altijd heef t kunnen meespreken. Er is telkens achterwege gelaten dat er een f out is gemaakt. Geen sorry, dit is niet goed gegaan. Als er ergens wat eerder in het proces wat meer weemoedigheid was, had dat een enorm verschil gemaakt in de open dialoog die we allemaal met de beste wil van de wereld willen hebben. We beseffen allemaal wel dat er iets moet komen, maar dit blijf t toch echt een punt dat we toch even moeten benoemen.

Sander: Een terecht punt, met de kennis van nu hadden we de inwoners van Kladde na het toevoegen van BOZ-1 en BOZ-2 in de werkateliers nog een extra brief gestuurd. Dat is een inschattingsfout die we gemaakt hebben. Wij gingen er vanuit – mede ook door de grote, vroegtijdige, aandacht ervoor in de media vanaf april 2021 - dat het wel in beeld was bij de bewoners van de noordelijke buurtschappen. Dat bleek achteraf dus ten onrechte, waarvoor onze excuses.

De inwoners van Kladde waren echt niet op de hoogte van de realiteit. Het is binnen enkele maanden gegaan van een niet bestaande locatie (zelfs buiten zoekgebied) naar opeens een voorkeurslocatie van de gemeente die voorligt voor besluitvorming. Wij gingen er van uit dat dit project ons wel

37

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 10 van 32

allemaal aanging, maar niet direct in onze achtertuin plaatsvond. Daarom namen we de berichtgeving voor kennis aan, maar hebben we er ook niet meer mee gedaan. Was deze optie überhaupt op tafel gekomen als wij als inwoners van Kladde vertegenwoordigd waren geweest bij de werkateliers, want dan was er geen draagkracht geweest?

Sander: Ja, de locatie was alsnog in het projectboek terecht gekomen. Alle locaties die ingebracht zijn (want dat zijn er nog veel meer) zijn onderzocht op haalbaarheid. Het maakt daarbij niet uit wie de locatie inbrengt of hoe de omgeving er tegenaan kijkt. Andersom zijn er ook suggesties gedaan in het zuidelijke zoekgebied. Die zijn ook onderzocht. Er is eerst en vooral gekeken of locatiesuggesties kunnen. In het projectboek wordt vervolgens geschetst hoe het met het draagvlak vanuit de omgeving voor zo’n locatie zit, in het omgevingsbeeld. Dat omgevingsbeeld zou vermoedelijk wel anders geweest zijn als u eerder betrokken zou zijn geweest. De mening van de noordelijke buurtschappen is daar nu onvoldoende in mee genomen. Daarom gaan we dat nu aanpassen naar aanleiding van deze extra bijeenkomsten, zodat het meegenomen kan worden in een nieuwe af weging door de gemeente.

(via chat): Dit kan je niet even "inhalen" / repareren. Met excuses gaat een voorstel aan de raad niet van taf el... (via chat): Wij hebben niets aan excuses. wij willen dat onze optie wordt besproken en dat het label voorkeurslocatie van BOZ1 afgaat. Gezien het tijdsbestek waarin het besluit genomen moet worden, lijkt onze input er niet veel meer toe te doen. BOZ-1 en BOZ-2 zijn aangedragen vanuit Halsteren, omgeving Spinolaberg. Die zeiden: doe het maar niet hier. In het omgevingsbeeld van BOZ-1 en BOZ-2 is als ‘positief’ argument gebruikt dat de locaties

Sander: Die opmerking hebben we in de bijeenkomst woensdag ook meegekregen. We gaan dat omgevingsbeeld herzien.

38

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 11 van 32

zijn aangedragen in de werkateliers. Dat is verdraaiing van feiten en beïnvloeding van meningsvorming bij de gemeente. Dat is kwalijk.

Peggy: We vinden het erg belangrijk dat we deze geluiden nu ook meekrijgen. We doen er nu zeker nog wat mee, daar kunt u ons op vertrouwen.

Het mag niet zo zijn dat onze informatie gekleurd bij de gemeente terecht komt. In het omgevingsbeeld zijn dus blijkbaar eerder f outen terecht gekomen.

Peggy: Wij zetten uw reacties 1 op 1 door naar de gemeente. Daarnaast schetsen we een omgevingsbeeld p er locatie. Dat is een samenvatting van alle reacties die wij hebben binnen gekregen, ook die van de zuidelijke buurtschappen. Het is een verzameling van meningen. Soms zijn dat ook meningen waar u het wellicht niet mee eens bent. Het klopt dat de meningen vanuit de noordelijke buurtschappen ondervertegenwoordigd zijn. Daarom gaan we het ook aanpassen. Bastian: Er zijn altijd mogelijkheden om ons als gemeente rechtstreeks te benaderen. Dat hebben we ook zelf al gedaan. Er is maandag een gesprek geweest in Kladde tussen een bewonersvertegenwoordiging en de gemeente en ik heb zelf al verschillende bewoners persoonlijk gesproken. Contact zoeken met de gemeente mag altijd, ook op dit onderwerp. Het is in dit soort processen wel altijd gebruikelijk dat de initiatiefnemer leidend is in het omgevingsproces. Wij toetsen of het goed gegaan is en zijn aanwezig bij alle avonden. Daardoor kunnen wij ook goed beoordelen of het geschetste beeld overeenkomt met de werkelijkheid.

Maar we zijn hier aan het discussiëren over locatie-opties die plotseling zijn gekomen omdat Kladde in het verleden niet is meegenomen, daardoor wordt de wedstrijd niet f air gespeeld. Ik wil controle over wat er met mijn visie gebeurt en hoe die bij de gemeente terechtkomt.

Maar we zitten nu al halverwege de wedstrijd en wij worden nu pas betrokken. We moeten ontzettend vechten om gehoord te worden, terwijl het besluit al half genomen is.

Kunnen we nog een officieel apart overleg inplannen met de gemeente. Dus enkel tussen de gemeente en omwonenden?

Jimme: Wij hopen u vanavond inzicht te kunnen geven in het trechteringsproces en hoe de verschillende locatiealternatieven op een objectieve manier beoordeeld zijn. Daarnaast is er nog steeds ruimte binnen het proces om uw mening duidelijk mee te geven aan de gemeente, die nog geen besluit heeft genomen. Alle locaties worden nog gelijkwaardig behandeld. Bastian: Dat kan. Maar zo’n overleg heeft afgelopen maandag ook al plaatsgevonden.

39

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 12 van 32

Ja, maar ik bedoel een nieuw overleg als alle inf ormatie beschikbaar is. We kunnen het daar achteraf nog over hebben.

Ik neem sowieso nog contact met u op om het daar over te hebben.

Uit de vorige sprekers blijkt ook wel sterk het gevoel dat hier heerst: we staan met 5-0 achter en moeten proberen een besluit terug te draaien dat in onze optiek op basis van verkeerde data genomen is. Ik zou het prettig vinden dat de gemeente hardop uitspreekt dat de voorkeurslocatie BOZ-1 die nu is aangedragen, na toevoeging van de nieuwe inf ormatie weer net zo zwaar wordt meegewogen als alle andere locaties. Ik hoor nu alleen dat alle nieuwe inf ormatie toegevoegd wordt aan de bestaande rapporten. Er staat nergens dat het raadsvoorstel wordt heroverwogen. (via chat): Gaan onze argumenten dan nu wel een rol spelen in het besluitvormingsproces? Dit zou dan moeten leiden tot de locatie 4b.

Bastian: De stukken die wij ontvangen gaan we goed bespreken in het college. Er wordt een oordeel over geveld en pas daarna doorgezet naar de raad. Ik kan nog niet vooruitlopen op de feiten. Het zou kunnen dat het voorstel wordt aangepast, maar ik kan niet praten voor het college. Als uit de gegevens blijkt dat het omgevingsbeeld anders wordt, wordt dat meegenomen in de af weging voor een voorkeurslocatie.

Ja, uw argumenten en zorgen worden meegenomen in het omgevingsbeeld en zijn onderdeel van het besluitvormingsproces.

6. Toelichting trechteringsproces locatiealternatieven Jimme Zoete licht toe hoe Witteveen+Bos de locatiealternatieven getrechterd heeft. A lle locaties uit de eerdere haalbaarheidsstudie van Arcadis en de nieuw aangedragen locaties zijn getrechterd op basis van wettelijke kaders en uitgangspunten van TenneT. Er is gekeken naar belemmeringen in het totale zoekgebied en no go’s, die ervoor zorgen dat een locatiealternatief niet haalbaar is. Jimme licht daarbij nader toe waarom de locaties aan de Zuider Kreekweg, bij Sabic en bij de Ster van Lepelstraat niet haalbaar zijn. Zie ook sheet 22 t/m 31 in de presentatie in de bijlage. Vraag / reactie

Antwoord

(via chat): Waarom zijn de locaties BoZ 1 en 2 nooit naar voren gebracht in de voorstudie van Arcadis?

De locaties BOZ-1 en BOZ-2 zijn aangedragen in de werkateliers. De voorstudie van Arcadis heeft daarvoor al plaatsgevonden en f ocuste zich op het gebied direct rond de bestaande hoogspanningsverbinding.

Zijn de nieuwe locaties ook alsnog door Arcadis onderzocht (dus achteraf)?

Nee. Arcadis heeft een voorstudie gedaan. Witteveen+Bos heeft dat afgelopen jaar geconcretiseerd in een locatie- en haalbaarheidsonderzoek.

40

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 13 van 32

(via chat): locaties zijn aangedragen door inwoners van halsteren die het station ook niet in hun achtertuin willen hebben!! (via chat): Aangedragen door bewoners uit andere gebieden zonder de betrokkenen van de nieuwe locaties in te lichten dan wel te betrekken... zo kunnen wij ook nog wel 20 locaties aanwijzen Het BEVI punt: is dat een beleid van TenneT of is dat nou iets wat Sabic niet wenselijk vindt?

Jimme: De locatie bij Sabic valt binnen de BRZO/BEVI terreingrens. Dat is een van de redenen dat de locatie af valt. Daarnaast is er een risicocontour, die reikt wat verder. Locatie 4 en 5 vallen binnen die contour, maar dat is geen no-go. TenneT maakt dan een risicoafweging om te kijken of er aanvullende maatregelen nodig zijn om risico’s te mitigeren.

Wat betref t Natura-2000 bij de Sabic locatie: mag je daar niet in bouwen? Gaat het daar om?

Jimme: Klopt. Er is een tijdelijke lijn nodig die door het Natura2000 gebied heen loopt, om het station op die locatie te bouwen. Dat komt omdat het station op die locatie onder de bestaande hoogspanningslijn gebouwd zou moeten worden. Vanuit de Wet natuurbescherming geldt dan: als er een alternatief is waar je geen Natura-2000 gebied schaadt, gaat dat voor

Gaat het dan om het aantonen dat je geen verhoogde stikstofdepositie hebt, of echt om bouwwerkzaamheden in Natura-2000 gebied?

Vooral dat laatste. De indirecte effecten op Natura-2000 gelden voor meerdere locaties (BOZ-4 en BOZ-5, maar zijn te mitigeren.

Er loopt nu toch ook al een hoogspanningslijn door dat Natura-2000 gebied?

Klopt. Maar die lijn stond er vermoedelijk al voor het gebied Natura-2000 werd. Dat zoek ik nog even na. Het gaat om nieuwe bouwactiviteiten waarbij deze regelgeving geldt.

41

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 14 van 32

(via chat): Beoordeling op wettelijke kaders en belemmeringen van TenneT. Is dat niet veel te beperkt voor een project met een dusdanige impact? 7. Effectbeschrijving kansrijke locatiealternatieven Jimme licht toe hoe de 5 kansrijke locatiealternatieven beoordeeld zijn: op de aspecten milieu, kosten, techniek, omgeving (hoe kijkt de omgeving tegen de locatiealternatieven aan?) en samenhang met Schouwen-Duiveland (past het binnen de maximale kabellengte van 30 km.). Zie ook sheet 33 t/m 35 van de presentatie in de bijlage. Vraag / reactie

Antwoord

Ik geloof best dat de intentie er is om de besluitvorming los te koppelen van de onaf hankelijke onderzoeken die uitgevoerd zijn. Alleen je hebt ook te maken met ingewikkeldheden, waardoor je dat nooit helemaal los kan knippen. Daar zit een grijs gebied in. Ik lees daar te weinig over terug. Het is bijvoorbeeld veel lastiger om met grote internationale partijen als Sabic afspraken te maken, dan met een groepje omwonenden, die je na een participatieproces makkelijker opzij kan zetten. Er staat dat TenneT geen voorkeur heeft en dat er nog een nadere uitwerking volgt na keuze van het voorkeursalternatief. Kun je dat nog duiden? TenneT heef t toch ook f inanciële en technische belangen?

Jimme: Ik begrijp je punt. Probeer dat zoveel mogelijk uit te schrijven in bijvoorbeeld het reactieformulier, zodat dat signaal ook duidelijk wordt en meegenomen kan worden.

Heef t Witteveen+Bos een overeenkomst af gesloten met de gemeente of met TenneT?

Jimme: Mijn opdrachtgever is TenneT

Jimme: TenneT heef t het belang dat straks een van de vijf locaties wordt aangewezen. Het maakt hen niet uit welke locatie dat is, want ze zijn alle vijf technisch realiseerbaar. De kosten en technische consequenties zijn in kaart gebracht in het projectboek. De gemeente bepaalt de weging daarvan. De locaties die afgevallen zijn kunnen niet volgens de standaarden van TenneT, daarom zijn die al afgevallen.

Peggy: Van de vijf aspecten in het projectboek (milieueffecten, technische consequenties, kosten, omgevingsbeeld en samenhang met Schouwen-Duiveland) gaan we het aspect omgevingsbeeld dus nog wijzigen.

42

DATUM REFERENTIE PAGINA

Wie schrijf t dat omgevingsbeeld? TenneT heef t dus een onderzoeksbureau ingeschakeld die in opdracht van TenneT de visie van de bewoners weer gaat geven?

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 15 van 32

Jimme: De input wordt verzameld en integraal aangeleverd bij de gemeente. Daarnaast staat er een samenvattend omgevingsbeeld in het projectboek. Witteveen+Bos heef t daarvoor de aanzet gedaan. Dat gaan we aanpassen met jullie nieuwe input erin verwerkt.

8. Omgevingsbeeld We maken een sprongetje naar het omgevingsbeeld dat geschetst is voor de locatiealternatieven, omdat daar de meeste vragen over leven. Peggy licht toe hoe de omgevingsbeelden zijn ontstaan. Vraag / reactie

Antwoord

Het klopt dat alle brieven en input tot nu toe geanonimiseerd zijn toegevoegd aan een bijlagenboek. Daarnaast is er ook een samenvatting gemaakt door Witteveen+Bos; het omgevingsbeeld. Dat werd heel denigrerend beschreven als ‘nimby’. Dat vind ik een f oute kwalificatie van het proces. We hebben zorgvuldig onze input gegeven, denkend vanuit algemeen belang, dan is het niet netjes dat we als nimby’ers worden weggezet. Aan de petitie vanuit Halsteren werd wel veel waarde gehangen, terwijl dat nou juist puur nimby is. Dat vind ik een kwalijke beïnvloeding van meningsvorming.

Jimme: De term Nimby hebben we niet negatief bedoeld. We zagen in de reacties veel terugkomen: ‘doe het niet hier, doe het ergens anders’. Het is dan een veelgebruikte term die we hebben geprobeerd te duiden.

We hebben juist een locatie proberen te vinden die acceptabel is voor iedereen en die past bij de gemeente Bergen op Zoom. Dat is in ons geval een locatie nabij het industriegebied, op een plek waar al veel activiteit is. Niet in een ongerepte open polder. Ik begrijp dan alleen niet dat die petitie uit Halsteren zo zwaar is meegenomen.

Dat snap ik. Daarom onderzoeken we locatie 4B nu ook weer kritisch op dezelfde manier als de andere locatiealternatieven. We proberen alle locaties op dezelf de manier te behandelen. Nogmaals: de term nimby hebben we oprecht niet negatief bedoeld, als dat wel zo op u is overgekomen: sorry daarvoor. Jimme: Het is niet zo dat de petitie zwaarder weegt dan andere inbreng. Hij is ingediend en daarom benoemd. Het omgevingsbeeld is een samenvatting van de verzameling van meningen die we ontvangen hebben, zowel positief als negatief.

43

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 16 van 32

Peggy: We gaan op die manier ook de petitie die nu vanuit de noordelijke buurtschappen is ingediend meenemen in het omgevingsbeeld. Je ziet bij het omgevingsbeeld bij alle locatiealternatieven ook eigenlijk de tweestrijd: het heeft altijd twee kanten. Je ziet zorgen vanuit de omwonenden, je ziet van de andere kant ook dat positieve punten benoemd worden vanuit mensen die wat verder van de locatie afwonen. Dat geldt bij alle locaties zo. We gaan dat wel extra proberen te verduidelijken. (via chat): We zitten nu dus een participatieproces in te halen wat nooit heeft plaatsgevonden. Dat kan dus helemaal niet.... Dat had minimaal wel een opmerking in het projectboek en de begeleidende communicatie verdiend. Nu hebben TenneT én het bevoegd gezag zelf NIMBY in de hand gewerkt. Los van erkenning nu (inschattingsfout): gaan deze omissies alsnog benoemd worden in de inf ormatie die aan het projectboek wordt toegevoegd? Het risico is wel dat er door deze samenvattingen een vertekend beeld ontstaat. Als 1 persoon een positief punt noemt en dat wordt meegenomen als positief, terwijl 20 anderen een negatief punt noemen. Weegt dat dan op tegen elkaar? Kun je er niet beter bijzetten in welke mate de meningen gegeven zijn? Of een duidelijke disclaimer erbij, dat het niet perse iets zegt over de hoeveelheid meningen die binnengekomen zijn.

Eens, een goede disclaimer maakt transparant wat er ook niet duidelijk is en wat de ‘gap’ is tussen de informatie op basis waarvan het bevoegd gezag tot een voorkeur

Sander de Schepper: De reacties in het omgevingsbeeld zijn wel reacties die vaker genoemd zijn, anders zouden we ze niet opnemen. We hebben overigens alle reacties in een register gezet, waardoor we eenvoudig de voorkeuren en af keuringen voor een locatie kunnen ‘tellen’. Goed punt om dat nog duidelijker te benadrukken in de vorm van een disclaimer.

Peggy Steenbergen: Bedankt voor deze tip om de disclaimer nog scherper neer te zetten. Daar gaan we kritisch naar kijken.

44

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 17 van 32

komt. Dan is het voor ons als burgers ook inzichtelijker waar wij het bevoegd gezag op kunnen aanspreken, als zij niet goed beargumenteren waarom ze een bepaalde keuze maken. Ik denk dat er ook in de tussenruimte bij de gemeente iets mis is gegaan in het proces, waardoor jullie als TenneT nu de kastanjes uit het vuur moeten halen. We horen wel heel vaak ‘daar gaan we naar kijken of dat nemen we mee’. Feit blijft wel dat we nu eigenlijk pas ons zegje kunnen doen, terwijl er al een voorstel ligt voor de raad. Het is niet zo dat dat voorstel wordt ingetrokken. We staan 5-0 achter, maar met deze inhaalrace zijn we er niet.

Bastian: De raad heef t een eigen bevoegdheid om te beslissen. Ze hebben een voorstel gekregen met een voorkeur, maar daar mogen ze van afwijken. Vandaar dat deze ronde nu plaatsvindt. De raad kan jullie informatie gebruiken om een goede keuze te maken. Het klopt dat het voorstel niet is ingetrokken, maar de raad is vrij om het voorstel aan te passen / aan te vullen met amendementen.

Strikt genomen wil je deze discussie hebben als het voorstel is teruggenomen. Dan is het proces eerlijker. Dan komt het college met een voorstel dat is genomen op basis van volledige informatie. Het voelt nu als een leuk redmiddel, dat verre van voldoende is. (via chat): het projectboek is in deze vorm toch niet meer bruikbaar ? gemeente moet zich nu baseren op onvolledige info en zit bovendien in een situatie waarin al een richting gekozen lijkt (via chat): de beste manier om ons vertrouwen terug te winnen is, terugspoelen naar het moment waarin in het proces de locaties 1 en 2 naar voren kwamen. En dan met de door ons ingebrachte suggesties opnieuw een advies voor besluitvorming op te stellen. tennet en witteveen hebben veel tijd gestoken in de opzet van het projectboek en

45

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 18 van 32

de adviezen. Om die in een maand op basis van onze input om te buigen, daar heb ik mijn twijf els bij. Ik ben het met … eens, de besluitvorming staat onder spanning. We kunnen ons nog niet vrij uitspreken omdat er nog een voorstel voor locatie BOZ-1 ligt.

Bastian: Het college wacht de nieuwe informatie af en gaat dan een nieuwe af weging maken. De nieuwe informatie wordt dan met begeleidend schrijven aan de raad aangeboden. Ze geven daarbij ook hun visie op het onderwerp.

Kunnen wij onze mening ook nog kenbaar maken aan de raad

Bastian: Een deel van u heef t dat al gedaan tijdens de beeldvormende raadsvergadering. Daar hebben de insprekers hun visie al heel duidelijk kenbaar gemaakt. Dat is ook de reden dat we hier nu weer samen zitten. U mag uw mening altijd nog kenbaar maken. Het klopt dat we nu wat later in het proces zitten, maar de ruimte wordt zeker genomen om alle informatie en alle input waarvan u ons nu nog voorziet mee te nemen in de af weging voor een voorkeurslocatie. De raad krijgt die inf ormatie ook nog tijdig, zodat ze het goed kunnen bestuderen en het een rol kan spelen in de definitieve besluitvorming. Dat is ook het doel waarom we nu samenzijn. Bastian: Dat vinden wij niet erg. Persoonlijk niet, maar het college ook niet. Het gaat erom dat wij een weloverwogen besluit kunnen nemen. Uw mening draagt daar aan bij. Hoe laat we nu ook in het proces zitten, dit draagt bij aan betere besluitvorming. U heef t nog invloed.

Het blijf t wel voelen als een doekje voor het bloeden, omdat we niet het hele participatieproces hebben doorlopen. Dat moet de gemeente zich ook realiseren. Dit roept mogelijk ook weer een tegenreactie op van de ‘andere kant’. We zijn heel erg lastig nu. (via chat): een kans om iets te zeggen op een moment dat er een voorstel ligt. dat is niet teruggetrokken. (via chat): maanden kunnen niet ingehaald worden in 2 uur.

46

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 19 van 32

(via chat): de gemeente is er niet voor zijn inwoners! in ieder geval niet voor die van noord. Is er een raadslid aanwezig? de raad gaat af op de aan hen geleverde informatie van tennet en witteveen. (via chat): Hoeveel druk is dat er gewoon een besluit moet komen alvorens de gemeente BOZ buiten spel wordt gezet door het ministerie??? (via chat): maar tennet voert wel de druk op gezien de tijdsdruk die er volgens hen is om te voorkomen dat het Rijk zich er mee gaat bemoeien. Wat het Rijk zou kunnen constateren is dat het hele proces niet goed is gevoerd. (via chat): wij willen in een later stadium zichtbaar hebben welke invloed/rol onze inbreng heeft gespeeld bij het heroverwogen advies. (via chat): ik zie dat de wethouder mee luistert. neemt hij deze discussie mee bij het besluitvormingsproces binnen het college?

Bastian: Ja

Beter laat dan nooit, dat is waar. Maar we zitten in blessuretijd. Er is geen ruimte meer. Als er geen besluit wordt genomen gaat het naar het Rijk. Er is dus geen tijd meer om gedegen ons echt de kans te geven een goed gesprek te voeren. Het blijft nu scheef.

Sander: We snappen dat dat wellicht zo voelt. Het is wel zo dat 4 van de beschreven aspecten in het projectboek, namelijk milieueffecten, kosten, technische consequenties en samenhang met SchouwenDuiveland, verder niet veranderen n.a.v. uw inbreng. Dat zijn vaststaande zaken die onderzocht zijn. Het gaat puur om het omgevingsbeeld. Sander: We hebben de gemeentes gevraagd om in eerste instantie een eigen keuze te maken. Schouwen-

Het speelveld is wel al veranderd, bijvoorbeeld door de keuze van SchouwenDuiveland voor SD-1. Dat weegt ook mee.

47

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 20 van 32

Duiveland zou in het proces eerder ook al voorlopen op Bergen op Zoom. Het lijkt nu alsof wij heel erg ageren tegen locatie BOZ-1 en vinden dat allerlei factoren niet goed zijn meegewogen, maar dat hangt ook samen met het feit dat we vinden dat locatie BOZ-4B eerder niet goed is bekeken. Dat hadden we als we eerder betrokken waren toen al kenbaar kunnen maken. We zitten nu heel erg naar locatie 1 te kijken, maar in samenhang kunnen we het proces niet meer goed doorlopen. Dat geeft een gevoel: hoe kun je nu nog in zo’n korte tijd in samenhang tot een goede weging komen? Met alle respect: jullie werkelijkheid is een technische werkelijkheid. Veel zachte f actoren zijn niet meegenomen. Bijvoorbeeld recreatieve waarde. Zowel de gemeente als TenneT zeggen dat de grootste verschillen zitten in hoe mensen over de locaties denken. Die technische aspecten moeten we achter ons laten. Het gaat om de mensen. Niet om TenneT. Zowel Witteveen+Bos en de gemeente moeten op basis daarvan besluiten nemen. Het aspect landschap is in het projectboek beschreven als een technische werkelijkheid. Als je niet ziet dat er verschil zit tussen de zuidelijke en noordelijke polders, dan heb je het niet goed begrepen. Je kan dat niet vanachter een bureau bepalen. Recreatie is een maat voor sociale waardering voor een gebied.

Er zit op de Kladde een horecagelegenheid die zijn bestaansrecht ontleent aan het f eit dat er hier zoveel gerecreëerd wordt. Dat zegt genoeg voor zo’n klein buurtschap. Er zijn aannames gedaan van mensen van veraf die echt niet weten hoe er hier geleef d wordt. De noordelijke polder heeft nu nog waarde, dat gaat straks verloren als er een station

Jimme: De tijd is zeker kort. Maar dat neemt niet weg dat we wel degelijk alle inhoudelijke informatie nog tijdig op tafel kunnen krijgen voor de gemeenteraad om besluitvorming mogelijk te maken.

48

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 21 van 32

staat met wat masten en een hele hoop geluid. In het zuiden is het landschap al aangetast. Er is ongekwalificeerd gekeken naar het aspect landschap. Er staat dat locatie BOZ-1 niet of nauwelijks ef f ect heeft op landschappelijk objectniveau. Dat heef t ons erg verbaasd. Het staat in schrijnend contrast met het te verwachten toekomstbeeld, als er daadwerkelijk een station op deze locatie komt. Het oorlogsmonument is op hoogte gelegen en heef t vol uitzicht op de polder. Hoe kan het dat zo’n opmerking ongewijzigd en ongereviewd in het projectboek terecht komt? Daar begrijpen wij helemaal niks van.

(via chat): hoe kan iemand met droge ogen beweren dat de verstoring van landschappelijke belevingswaarden bij 1 en 2 kleiner zijn dan bij 4 ? ("niet of nauwelijks effect" wordt beweerd. ) Alleen al door duizenden Stravagebruikers blijkt de belevingswaarde van de noordelijke polders veel groter dan die van de zuidelijke. Was Witteveen en Bos wel of niet op de hoogte va die cijfers ? (via chat): onze meningen stonden niet in het huidige omgevingsbeeld. dus niet representatief. dat had tennet, witteveen en de gemeente hebben moeten constateren. (via chat): De discussie over wat wel en niet telt in het omgevingsbeeld: in hoeverre is dat onderwerp van gesprek tussen gemeente en TenneT?

Jimme: Er zijn geen landschapsnormen in Nederland. Een landschapsarchitect heeft criteria bepaald in de haalbaarheidsstudie en die vervolgens laten toetsen. De landschapsarchitect kijkt daarbij naar relevante criteria voor een hoogspanningsstation en legt dat voor bij een senior collega, die dat controleert. Vervolgens is het ook nog door Witteveen+Bos gecontroleerd. Op die manier wordt het vastgesteld. Het is dus zeker niet uit de lucht gegrepen, maar wel meningsgevoelig, dat besef ik. U ziet en beleef t dat anders. Daarom maken we onderscheid tussen het aspect ‘landschap’ en het aspect ‘omgeving’. Omwonenden en belanghebbenden kunnen daarom in het omgevingsbeeld aangeven hoe zij juist tegen die belevingswaarden aankijken. Nee, die cijfers zijn niet meegenomen in het aspect landschap.

TenneT / Witteveen+Bos verwerken alle meningen tot een samenvattend omgevingsbeeld. De gemeente is aanwezig geweest bij alle bijeenkomsten, dus kan controleren of dat beeld klopt. Daarnaast wordt ook alle input integraal doorgezet naar de gemeente.

49

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 22 van 32

Uiteindelijk bepaalt de gemeente zelf de weging van de 5 verschillende aspecten in het afwegingskader, waaronder het aspect ‘omgeving’. (via chat): Beoordelingkader tabel 2.3 pagina 89 regel "omgeving" er wordt geen beoordelingsmethodiek genoemd! conclusie: onbelangrijk! Je haalt landschap en geluid uit elkaar. Dat kan eigenlijk niet. Stel je staat bij het oorlogsmonument en je kijkt naar het water. Dan stel je dat je het object op dat moment niet beleef t. Je moet dat echter in samenhang met geluid zien. Dat doet namelijk enorm afbreuk aan de beleving van het landschap. Bij 4 is blijkbaar sprake van cumulatie van geluid; maar hier ga je van niks naar best wel heel veel. Dat is moeilijk in een tabel te vatten, maar dat wil ik wel benoemd hebben. De geluidsbeleving is ook een landschappelijke beleving. Kun je je voorstellen dat we ons niet serieus genomen voelen, als je zoiets over je landschap terugleest? Als je zegt dat BOZ-1 en BOZ-2 nauwelijks effect hebben op belevingswaarden en dat BOZ-4 wel effect heef t op belevingswaarden, dan lijkt het alsof er met twee maten wordt gemeten. Er staat dat de zichtlijnen van de bezoekers van de Herdgang worden verstoord bij een station op locatie BOZ-4 en BOZ-5. Het wordt neergezet als een aantasting van de landschapsbeleving.

Bij BOZ-1 en BOZ-2 krioelt het van de mensen die allemaal om zich heen kijken en dat wordt niet gekwalificeerd als zijnde aantasting van de landschapsbeleving. Daar klopt niks van. Het gaat er niet zozeer om wat wij beleven. Wij constateren dat deze score gewoon niet klopt en aangepast moet worden. Kunt u dat beamen? Ik heb nog geen verklaring

Jimme: Het klopt dat geluidsbeleving in deze f ase niet is meegenomen als zijnde landschapsbeleving. Ik denk dat het goed is als jullie dat zouden inbrengen in het f ormulier als input voor het omgevingsbeeld.

Jimme: Ik kan me nogmaals voorstellen dat deze kwalificering voor u tegen het zere been aan is. Het is meningsgevoelig en u kunt en mag dat anders beleven. Ik kan me ook voorstellen dat u zorgen heeft over dat deze ‘minder effect’ score mogelijk doorslaggevend ef f ect heeft in de locatiekeuze.

Jimme: Ik kan niet direct zeggen dat ik het daarmee eens ben. Het is niet de mening van 1 landschapsarchitect. Het beoordelingskader dat de landschapsarchitect opstelt,

50

DATUM REFERENTIE PAGINA

gehoord over waarom BOZ-4 en BOZ-5, die dichtbij bestaande industrie liggen, een minnetje krijgen en BOZ-1 en BOZ-2 een 0 (nauwelijks effect), terwijl het een open polder is. Moet die score niet omgedraaid worden?

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 23 van 32

wordt gecontroleerd. Dat geldt ook voor de uitkomsten en de toepassing van het beoordelingskader op de verschillende locaties. Dat wordt bijzonder zorgvuldig en netjes gedaan. Het leidt tot deze kwalificatie. Ik kan alleen noteren dat u het daarmee oneens bent en samen met de landschapper kijken of ze daar nog steeds achter staan.

(via chat): het projectboek beziet onze polder als een stukje inwisselbaar landschap dat beschreven moet worden. Deze polder is wel het enige groene en relatief stille buitengebied wat wij als bevolking hier nog hebben ; Deze polder is van groot belang voor inwoners die er rust, natuur en ontspanning zoeken en wordt intensief bezocht. laten we hopen dat de gemeente wel het belang van haar inwoners vooropstelt ipv onze leef omgeving te zien als inwisselbaar en van weinig waarde. (via chat): Wordt flora en fauna ook meegenomen ??? iedere dag zien we reeen, witte reigers, en nog andere dieren Kun je vanuit jullie perspectief een duiding geven op de inhoud waarom de kwalificatie is zoals jullie zeggen dat hij is?

En aansluitend: kunnen jullie daar ook de masten in meenemen? Want die zijn totaal niet meegenomen in de omschrijving van landschapseffecten.

Jimme: Ik zou dan moeten herhalen wat er in het projectboek staat. Dat is bepaald door een landschapsarchitect. Ik voel mij niet geclassificeerd om dat nader te doen. Wat ik kan aanbieden is dat ik die duiding opnieuw ophaal en zorg dat er een schriftelijke reactie komt. Jimme: Die ef fecten zijn wel geduid als apart onderdeel in het projectboek, maar heeft de score van het aspect landschap niet zozeer veranderd.

Ik zie het echt niet voldoende terugkomen. Is er ergens een lijst met informatie die TenneT heef t en gebruikt en de oorsprong daarvan? Witteveen+Bos heeft wat

Jimme: We doen dat bij het aspect landschap door vooraf een beoordelingskader op te stellen. Dat doet de

51

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 24 van 32

onderzocht, een landschapsarchitect heeft wat onderzocht. Jullie krijgen ontzettend veel inf ormatie binnen. Wij hebben daar als omwonenden ook een mening bij. Hoe kan ik al die inf ormatie kwalificeren?

landschapsarchitect. Dat beoordelingskader wordt gecontroleerd door een senior landschapsarchitect. Na akkoord wordt de beoordeling uitgevoerd. Die wordt ook weer gecontroleerd door de senior landschapsarchitect. De eindcontrole vindt plaats door de projectleider vanuit Witteveen+Bos. We hanteren daarbij toetsformulieren. Ik wil daar best transparantie in verschaffen, zodat duidelijk is wie de kwalificatie heeft bepaald. Meerdere mensen geven aan dat ze het niet eens zijn met de kwalificatie die opgesteld is. Dat is een helder signaal. Ik noteer dat en ga dat bespreken.

Dat komt omdat het een puur technische kwalif icatie is. Sociale waarde kun je niet zomaar overboord gooien. Daar wordt helemaal niet naar gekeken. Betrek het sociale aspect er meer bij. Wat betekent het gebied voor bewoners?

Jimme: Dat klopt. Dat is niet onder het aspect landschap in deze f ase onderzocht. Dat sociale aspect, de belevingswaarde, moet tot uiting komen in het omgevingsbeeld. Uw meningen gaan we daarin verwerken.

Dat is de essentie. De grote verschillen zitten hem bij dit project in – en dat geven jullie zelf ook – wat de mensen belangrijk vinden. De hele besluitvorming moet daar ook over gaan. Niet over wat een landschapsarchitect belangrijk vindt. (via chat): waarom onderzoekt nu dezelfde partij de nieuw geopperde locatie 4 b onderzoeken, als het huidige onderzoek al niet goed gedaan is! Bij locatie 4b moet worden meegewogen de gewijzigde situatie van die polder. de criteria die voor de afwijzing golden, gelden niet in de toekomst. Hoe gaan jullie nu dat omgevingsbeeld dan aanpassen? Waarom doet Witteveen+Bos dat?

Jimme: Ik hoor een zorg dat wij opnieuw betrokken zijn bij het duiden van het omgevingsbeeld. Wij verzamelen heel f eitelijk alle reacties. Die zetten we in een register. Witteveen+Bos heeft daarvan een samenvatting opgenomen in het projectboek, het omgevingsbeeld. Dat omgevingsbeeld gaan we aanpassen, want u vindt dat omgevingsbeeld nog

52

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 25 van 32

onvolledig en bent het niet in alle gevallen eens met de duiding. Daarom is het belangrijk om nogmaals te benadrukken dat alle input die u tijdens deze sessies geeft integraal onderdeel wordt van de besluitvorming en dat wij er zorg voor dragen dat uw geluid gelijkwaardig meegenomen wordt. Peggy: Laat ons inderdaad zo goed mogelijk weten hoe u het gebied ervaart. (via chat): Het positeve item genoemd in het omgevingsbeeld BOZ-1 "locatie is aangedragen in werkatelier" zullen erg zwaar gewogen woden door lezers van deze slides, en wordt geinterpreteerd als "alle bewoners hebben deze locatie zelf aangedragen" Dit positief punt zou verwijderd moeten worden in mijn beeld. Wat is er op tegen om helemaal terug te gaan naar de tekentafel? Ik hoor alleen dat dingen worden meegenomen. Ik hoor niet dat het proces opnieuw goed wordt doorlopen. Het is alleen bandjes plakken. Dat zou zeker erg helpen. Laat zien in het besluitvormingsproces wat er met onze input is gedaan. Dat is natuurlijk vooral aan de gemeente.

We waren erg verrast hoe jullie ook in de voorstudie (van Arcadis) met Sabic zijn omgegaan. Hebben zij als toekomstig grootverbruiker niet een te grote stem in het proces? Ze geven geen toestemming voor de plaatsing van een station op hun grond. Hoe staat dat in verhouding tot de afwachtende houding van andere grondeigenaren, zoals boeren die straks met de rug tegen de muur

We gaan dit aanpassen in het omgevingsbeeld.

Peggy: We nemen uw reacties en zorgen echt goed mee in de besluitvorming. Daar is de omgevingsdialoog ook voor bedoeld. Ik hoor echter ook dat u dat nog niet voldoende vindt. Klopt het dat u duidelijk zichtbaar wilt terugzien wat er met uw input in de besluitvorming is gedaan? Peggy: Als jullie nog informatie missen, gaan we daarover nog graag in gesprek met u. We beseffen ook dat we in een sessie van 2 uur niet alles kunnen toelichten. We vinden het ook belangrijk dat u juist uw vragen kunt stellen en uw zegje nu kunt doen. U kunt ons altijd bellen. Peggy: De reden dat we extra met Sabic in gesprek zijn geweest, is juist om te onderzoeken of het toch mogelijk was op dat terrein. Dat was mede op verzoek van een deelnemer aan de werkateliers.

53

DATUM REFERENTIE PAGINA

staan? Jullie gaan daar blijkbaar anders mee om. Tijdens de beeldvorming bleek dat ook die grondeigenaren zich grote zorgen maken. Sabic is straks grootafnemer en heef t belang bij het station. Wij krijgen straks een station, terwijl Sabic grootafnemer is. Maar ze willen het niet op hun eigen grond. Ik vraag me af of er geen andere belangen spelen. Aanvullend: er staat dat de BRZO contouren bij 4 een grote rol spelen. Dat doet vermoeden alsof het allemaal wel heel lastig wordt als jullie er met Sabic uit moeten komen voor locatie 4.

Voor al die extra masten bij BOZ-1 moet je toch ook bij boeren gaan onteigenen. Daar moet je toch ook een net gesprek mee voeren, vooraf.

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 26 van 32

Wouter: Het station bouwen we niet alleen voor Sabic. Ik sluit niet uit dat ze grootverbruiker worden, maar het station is primair nodig omdat er algemeen aansluitvermogen tekort is op Schouwen-Duiveland, Tholen en in WestBrabant. Ook wij zagen zeker voordelen bij de plaatsing van een station op Sabic-terrein, laten we daar duidelijk in zijn. Daarom hebben we uitgebreid gekeken of we het passend konden maken. Bijvoorbeeld door het station op te knippen of anders te plaatsen. Het lastige is gewoon dat het terrein beperkingen met zich meebrengt. Qua ruimtebeslag, maar ook vanwege veiligheid. Het f eit dat ze daarnaast hun grond liever niet kwijt willen, was slechts één van de redenen dat het op deze locatie niet kan. Sander: Er is nog geen keuze gemaakt. Zodra er een voorkeurslocatie is gekozen, gaat onze afdeling grondzaken met de betreffende perceeleigenaren in gesprek. We proberen er altijd in der minne uit te komen met perceeleigenaren. Peggy: Wel hebben alle perceeleigenaren in het zoekgebied (voor alle mogelijke stationslocaties, mogelijke mastposities en mogelijke kabeltracés) al aangeschreven om hen uitleg te geven over het proces dat we doorlopen als de stationslocaties, eventuele mastposities en het kabeltracé bekend zijn. Ze zijn ook uitgenodigd voor een webinar dat in januari plaatsgevonden heeft, in samenspraak met ZLTO. Daar is veel gebruik van gemaakt.

Het webinar is hier terug te kijken.

54

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 27 van 32

Er lijkt toch een 2e agenda te zitten, in de overleggen met Sabic. Er komt blijkbaar mogelijk een 2e waterstoffabriek. Ik heb zelf tot 3 maanden geleden bij Sabic gewerkt als plantmanager van de chloorfabriek. Daar speelden totaal geen plannen voor een waterstoffabriek. Nu wordt dat aangedragen als reden dat er geen ruimte is. Waar komen deze verhalen vandaan? Daarnaast heb ik vragen over de veiligheidszone. Ik heb 5 jaar slapeloze nachten gehad, over dat als er iets gebeurt bij Sabic, heel Halsteren platligt. Dat is een Brzo scenario. Nu hoor ik dat een hoogspanningsstation daar niet past omdat het risico te groot is. Als er daar iets gebeurt, heef t heel Bergen op Zoom een probleem. Ik vind het dan ook totaal uit zijn verband gerukt. Brzo lijkt als een reden aangegrepen te worden door Sabic om de plannen op het terrein tegen te gaan. Wat kunnen wij daar tegenin brengen? Het is een complexe materie. (via chat): Ik begrijp dat Tennet geen risico wil nemen in de leveringszekerheid maar zoals … al aangeef t de essentie van Bevi is de bescherming van de omwonenden.

Wouter: We hebben verschillende, intensieve gesprekken gehad met Sabic en verschillende scenario’s bekeken, zelfs 8 a 9 verschillende locaties op het terrein. We hebben bijvoorbeeld ook gekeken of het huidige contractorpark kan. Het is helaas niet passend te krijgen.

Het station is een maatschappelijk belang. Sabic moet daar openheid in betrachten. Kosten tellen ook mee. BOZ-1 is door alle extra masten een begrotelijke kwestie. Wij betalen daar als Nederlanders allemaal indirect aan mee. De gemeente hoeft dat niet te betalen.

Wouter: Dat kan ik alleen maar beamen. BOZ-1 is veruit de duurste locatie die in het projectboek staat. Kosten is ook een aspect in het afwegingskader. De gemeente bepaalt hoe zwaar ze de verschillende aspecten wegen. Er is budget voor alle mogelijke locaties, maar het klopt dat het uiteindelijk om maatschappelijke kosten gaat. Wij brengen enkel de effecten / consequenties van de verschillende locatiealternatieven in kaart. De gemeente bepaalt hoe zwaar de verschillende aspecten tellen in haar af weging.

(via chat): als de meningen van de burgers in geen enkele variant zouden worden meegenomen tot welke prioritering komt tennet/witteveen

55

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 28 van 32

dan. En welke rol speelt geld dan in? als voor Tennet de duurste variant bijv. 4b zou zijn, dan zou de gemeente moeten zeggen dat is jammer tennet, maar wij kiezen voor onze inwoners.

BOZ-1 is van de 5 locaties de duurste variant. De haalbaarheid van locatie 4B wordt momenteel onderzocht.

(via chat): de laatste petitie betreft niet alleen locatie 1 maar ook de locaties 2 en 3!

Bedankt voor de duiding. Goed om te weten.

(via chat): hoe zit het met bestemmingsplan wijzigingen??? ervaring leert dat voor een kleine wijziging al jaren nodig is

Daarvoor moeten inderdaad ruimtelijke procedures doorlopen worden. Dat geldt overigens voor alle locaties waar we aan het werk gaan. In de planning wordt daar rekening mee gehouden, ook met de bezwaarprocedures.

9. Vervolgproces Peggy licht kort toe wat de vervolgstappen zijn. Zie sheet 79 van de presentatie in de bijlage. Bastian geeft aan welke stappen de gemeente na deze week gaat zetten richting de besluitvorming. Peggy bedankt alle aanwezigen voor hun inbreng en constructieve houding. Vraag / reactie

Antwoord

Van onze kant ook bedankt voor deze bijeenkomst. Daarnaast wil ik een kort betoog houden over locatie BOZ-1. Van alle voorgestelde locaties geldt voor deze locatie het meest dat deze locatie in een gebied ligt waar alle mensen ver van alle voorzieningen afwonen. Deze bewoners van het buitengebied hebben er bewust voor gekozen om het gemak van voorzieningen dichtbij op te offeren voor iets anders. Voor het feit dat ze altijd de auto moeten nemen voor de dagelijkse voorzieningen en dat ze lang onderweg zijn. Maar dat wordt beloond met datgene wat voor hen aanleiding is geweest om hier te gaan wonen, namelijk een prachtig natuuren cultuurlandschap dichtbij huis en een vrij en groen uitzicht. De nabijheid van een mega hoogspanningsstation en elf masten komt

56

DATUM REFERENTIE PAGINA

voor hen veel harder aan dan voor inwoners van deze gemeente die dichter bij voorzieningen wonen en de nabijheid van een groene omgeving rondom nooit tot een doorslaggevend criterium hebben gemaakt voor hun woonplaats. Al zou er sprake zijn van dezelf de afstand van het hoogspanningsstation of de masten tot de woning of perceel, dan moge toch duidelijk zijn dat de invloed op het totale leefmilieu veel groter is voor die bewoners die het weidse, groene milieu als hun omgeving hebben omarmd. Dit inzicht is echter niet meegenomen in de voorstudie, door het niet raadplegen van ons als bewoners, maar ook niet in de technische beoordeling van milieuaspecten door Witteveen+Bos en daardoor tenslotte vooralsnog ook niet meegenomen door de gemeente in het aangeven van de voorkeurslocatie. Wij gaan er als bewoners vanuit dat deze negatieve invloed op onze mentale en fysieke gezondheid, alsnog op een rechtvaardige manier wordt meegewogen. Ik heb nog 1 korte vraag aan een ietwat stille aanwezige. Maar ik ben blij dat hij wel aanwezig was: wethouder Barry Jacobs. Ik ben heel benieuwd naar uw visie, na het gesprek dat we vanavond met z’n allen hebben gevoerd.

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 29 van 32

Barry Jacobs: Als college zijn we echt voornemens om opnieuw naar de besluitvorming te kijken. Als je de bijeenkomsten van maandag in Kladde, gisteren vanavond bijwoont, dan brengt dat ook weer nieuwe inzichten met zich mee. Daarnaast zijn we in af wachting van het onderzoek naar de verschoven locatie 4. Die informatie moet samenkomen. Dat is het punt waar we op wachten. We halen nu veel inf ormatie op. Ik ben blij dat we die reparatieslag hebben gedaan. Uiteindelijk is het heel simpel: als we als college geen nieuw besluit nemen, dan vraagt de gemeenteraad aan ons waarom we geen ander besluit hebben genomen. Als we wel een nieuw besluit nemen, dan zullen we moeten motiveren op basis waarvan we dat besluit nemen. Wat ik heb af gesproken met onze ambtenaren, is dat we zo objectief mogelijk naar het wegingskader moeten kijken.

57

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 30 van 32

Vanavond viel het woord ‘consensus’ en breed gedragen. Ik ben wel echt bang dat we in dit dossier altijd mensen moeten gaan teleurstellen. Daarom moeten we goed kijken naar het algemeen belang. Dat willen we zo objectief mogelijk doen. Uiteindelijk moet de locatiekeuze dan voor zich spreken. Dat is geen prettige keuze. Ik word er niet vrolijk van om te zeggen dat het of daar of daar moet komen. Toen wij voor het eerst te horen kregen dat er gezocht moest worden naar een locatie voor een hoogspanningsstation (en dat was nog voor een van de deelnemers aan de werkateliers aan ons vroeg om eens goed naar de spie bij Sabic te kijken) was mijn eerste reactie: kijk naar de spie! Op het moment dat het daar lukt, dan heb je qua acceptatie een goede locatie. Het heef t niets te maken met belangen of posities van Sabic. Er zijn tot 3x toe gesprekken geweest, bij het laatste gesprek ben ik zelf ook aanwezig geweest. Ik heb daar ook echt om uitleg gevraagd waarom het niet kan. Dat zijn technische aspecten. Het heeft echt te maken met veiligheidscontouren. Het debat gaat zometeen veel meer om locaties die het niet zijn geworden, dan om locaties die het wel zijn geworden. Want ook die moet je goed kunnen uitleggen. Uiteindelijk blijven er 5 locaties over. Mogelijk wordt daar de verschoven locatie 4 nog aan toegevoegd, als die haalbaar is.

Dan laten we die locatie zeker meewegen in de keuze die we gaan voorleggen aan de gemeenteraad. Het andere punt is – en daar heeft de raad in een motie toe opgeroepen – dat we met een wegingskader moeten komen, met een objectivering. Daar gaan we goed naar kijken. Wat nemen we mee van jullie feedback over met name: hoe kijk je naar de omgeving? We moeten beargumenteerd aangeven wat we daarin wel of niet kunnen meenemen. Dat kader, die meetlat, zullen we kritisch moeten bekijken. Ik verwacht dat we daarin wel wat zaken gaan aanpassen en het dan opnieuw langs alle locaties gaan leggen. Wat ik niet kan beloven is dat dat letterlijk de 1 op 1 vertaling is van wat jullie hebben ingevuld. Daar moeten

58

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 31 van 32

we echt zelf ons beeld over vormen en dat moeten we ook kunnen uitleggen aan de gemeenteraad. Die stap gaan we nemen komende week. Daar gaat uiteindelijk een schrijven over uit naar de gemeenteraad, zodat ze ook weten wat met jullie feedback gedaan hebben. Daarna wachten we het onderzoek af naar de verschoven locatie 4. Die leggen we –als hij haalbaar is - ook langs de meetlat, en anders houden we het bij de 5 locaties zoals ze nu zijn. En dat zal leiden tot een uitkomst. TenneT geeft aan geen voorkeur te hebben. Dat geldt in die zin voor de gemeente ook. Als die meetlat goed is komt er een objectief resultaat uit. Je weegt belangen tegen elkaar af en je kunt voor alle locaties argumenten voor, maar ook argumenten tegen bedenken. Dat geldt voor alle 5 locaties. Zo kijken we er naar. Ook de gemeenteraad zal er daarna met elkaar het gesprek over gaan voeren. Ze zullen ook aan mij de vraag stellen, waarom die wel en die niet. Daar moet die meetlat, die objectivering bij helpen. Als je mij nu vraagt: is het al een gelopen race? Dan zeg ik nee. Het is zeker nog geen gelopen race. Als je vraagt: zijn we als bewoners van de noordelijke buurtschappen op het verkeerde been gezet? Ja, dat wel. Is dat bewust gedaan? Nee. Zeker niet. Maar als mensen nu zo massaal aangeven ‘wij zijn niet betrokken’, dan had ik dat graag wel al iets eerder gehoord.

We hebben eerder nog een poging gedaan om mensen te spreken. Dat gaf mij niet de aanleiding om te twijf elen aan het feit dat mensen gehoord waren. Tijdens de beeldvormende raadsvergadering is dat signaal echter wel goed door jullie afgegeven. Daarom heeft de gemeenteraad terecht gezegd: dat is niet goed en dat moet opnieuw. En ja, het is zo dat de omgevingsdialoog een verantwoordelijkheid is van de initiatiefnemer. Wij moeten controleren of dat goed verloopt. Dat doet de raad ook. Voor de definitieve weging van belangen zijn wij als gemeente aan zet. Jullie zijn terecht heel kritisch en heel scherp. Maar we vragen veel van TenneT en Witteveen+Bos en ik ben blij dat ze die tijd nemen. Er wordt goed geluisterd, waarvoor dank.

59

DATUM REFERENTIE PAGINA

TenneT TSO B.V. 18 februari 2022 003.120.20 0998699 32 van 32

Het is voor mij nu afwachten wat het resultaat is van het onaf hankelijk onderzoek. Komende week leggen we de meetlat er opnieuw langs, daarbij betrekken we jullie inf ormatie. En dan zal ik met het college gaan spreken over een nieuw besluit. Stel daar komt dezelfde locatiekeuze uit, dan zal dat wel gebaseerd zijn op een nieuwe meetlat. Stel het is een andere locatie, dan komt dat door die nieuwe meetlat. We gaan er als college opnieuw over praten. Ik verwacht dat het gebruik van die nieuwe meetlat er ook toe leidt dat we een nieuw raadsvoorstel moeten gaan voorleggen. Alleen daarmee zeg ik niet wat de uitkomst wordt. Alles opties staan open. Mooier kan ik het niet maken. Maar daarom ben ik wel echt blij met deze stap die alsnog gemaakt wordt. Binnenkort is er een uitzending van Nieuwsuur waar dit project aan bod komt. Daarin wordt mij ook de vraag gesteld ‘Wat weegt nu zwaarder? Het maatschappelijk belang van dat station en de planning van TenneT? Of dat je nu toch weer meer mensen gaat betrekken?’ Daarbij gaf ik ook aan: ‘Ja, het weegt zwaarder dat je nu mensen nog goed hoort. Dat is belangrijk. Maar we begrijpen het maatschappelijk belang natuurlijk ook, met elkaar. (via chat): dank je Barry voor je reactie. (via chat): Bedankt ook voor het respect naar elkaar. 10. Afsluiting Peggy sluit de bijeenkomst af. Ze bedankt alle aanwezigen voor hun inbreng.

Heeft u de komende tijd nog vragen, suggesties of zorgen die u wilt delen? Neem dan vooral contact op. Dat kan per mail, via netversterking-sd-tholen-boz@tennet.eu. Of telefonisch, bij omgevingsmanager Peggy Steenbergen (06 55 23 64 57). Bijlagen: - Presentatie slides

60

B 23

Reactieformulieren survey kansrijke locaties na extra bijeenkomsten

61

Beoordeling kansrijke locaties hoogspanningsstation Bergen op Zoom

#1 VOLTOOID Verzamelprogramma: Begonnen: Laatst gewijzigd: Bestede tijd:

Web Link 2 (Webkoppeling) vrijdag 11 februari 2022 9:31:04 vrijdag 11 februari 2022 10:13:18 00:42:13

Pagina 1: Laat uw mening horen! V1 Locatie BOZ-1: GlymeswegDe locatie op deze afbeelding is indicatief en staat nog niet vastHoe kijkt u aan tegen de vestiging van een hoogspanningsstation op locatie BOZ-1 (Glymesweg)? Wat zou volgens u pleiten voor deze locatie? Of waarom is deze locatie juist onbespreekbaar? Onbespreekbaar. Lag niet binnen zoekgebied. Plan tast open en stille karakter van de polder ernstig aan. Dit in combinatie met de voorspelde geluidsovelast voor vrijwel alle woningen aan de kladseweg, kladde, ruige velden en deels de slotweg. Dit een no go. Het geluid wordt hier door het open karakter van de polder icm met west/zuidwesten wind richting de woningen gedragen. Denk ook na over het bouwen... Hoe gaat al het zware bouwmateriaal richting de bouwlocaties? Die zijn nagenoeg alleen te bereiken over smalle wegen met veel verkeersdrempels. De huizen langs deze huizen zijn geen van alle onderheid waardoor we ook nog scheuren in de woningen krijgen???

V2 Locatie BOZ-2: Gemaal de PalsDe locatie op deze afbeelding is indicatief en staat nog niet vastHoe kijkt u aan tegen de vestiging van een hoogspanningsstation op locatie BOZ-2 nabij gemaal de Pals / Noorder Kreekweg? Wat zou volgens u pleiten voor deze locatie? Of waarom is deze locatie juist onbespreekbaar? Als er geen ruimte in de auvergnepolder of Nieuw Beijmoersepolder is, dan gaat deze locatie gaat boven BOZ 1 en BOZ-3. Hier zijn er natuurlijke barrières (dijk en bosstrook) die de locatie deels uit het zicht halen en ook het geluid minder doen dragen. Daarbij zijn er veel minder woningen in de buurt dan bij BOZ-1. Ook de aanlegkosten zijn lager.

V3 Locatie BOZ-3: KijkuitDe locatie op deze afbeelding is indicatief en staat nog niet vastHoe kijkt u aan tegen de vestiging van een hoogspanningsstation op locatie BOZ-3 (Kijkuit)? Wat zou volgens u pleiten voor deze locatie? Of waarom is deze locatie juist onbespreekbaar? Eerst Nieuw Beijmoersepolder dan auvergnepolder, dan Boz-2, dan Boz-3 en dan Boz-1. Ook hier zijn huizen in de buurt die last krijgen van geluidsoverlast. Naar mijn mening is op deze locatie minder sprake van aantasting van de open polder omdat deze tegen de bosrand gaat grenzen. Daar deze aan de west/zuidwest ligt zal deze bosrand het geluid ook minder dragen dan bij BOZ-1.

V4 Locatie BOZ-4: AuvergnepolderDe locatie op deze afbeelding is indicatief en staat nog niet vastHoe kijkt u aan tegen de vestiging van een hoogspanningsstation op locatie BOZ-4 (Auvergnepolder)? Wat zou volgens u pleiten voor deze locatie? Of waarom is deze locatie juist onbespreekbaar? Na de Nieuw Beijmoersepolder, de meest geschikte locatie. Dicht tegen de industrie in een gebied waar al geen stilte meer dus hier zal de veroorzaakte geluidsoverlast minder inpact hebben. Tevens zijn er zeer weinig woningen (1 boerderij moet al herbouwd worden) 62

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=ff3b1c04-6763-4cd1-8d64-824d16896b37