Bijlage 3a. Ontwerp Bestemmingsplan
Tekst van het document
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 34 van 96
begeleidt te worden met bomen, met een onderscheidende afstand ten opzichte van elkaar en ten opzichte van het achtergelegen gebied. Ten behoeve van deze zichtbaan komt de bestaande smalle groenstrook (NNB) te vervallen. Het contrast dient hierbij gevonden te worden in de korte afstanden en niet in de lange afstanden. Ook meerdere rijen zijn hierbij denkbaar. De gelijke soort en leeftijd van de bomen zijn hierbij onderscheidend. Het behoud van de bestaande smalle groenstrook zou deze herkenbaarheid tenietdoen. Het noordelijk gebied zal straks plaats moeten gaan bieden aan een hotel met aanverwante functies en diverse bijbehorende parkeerplaatsen en bevoorrading. Het gaat hierbij om één gebouw met mogelijk enige geleding voor de verschillende functies van het gebouw. Dit in tegenstelling tot het zuidelijk gebied waar de verschillende functies ieder gebruik maken van een afzonderlijk gebouw, maar waarbij wel een samengestelde enscenering wordt voorgestaan. In het noordelijk gebied fungeert het hoofdgebouw in ruimtelijke zin als hoofdelement in het landschappelijk ontwerp. Vanuit landschappelijk oogpunt is het gewenst om het gebouw zoveel mogelijk centraal in het gebied te positioneren. Het gebouw staat dan vrij in de groen omrande ruimte en is vanaf de rijksweg en de brede laan duidelijk zichtbaar.
Vanuit de brede laan kan een landschapselement in de vorm van een brede groene haag of water als bindend element dienen. Het realiseren van één duidelijke entree is hierbij uitgangspunt. Binnen deze 'moderne' buitenplaats is het van belang dat het hoofdgebouw ook een opvallende en moderne uitstraling krijgt met een sterke, eigen identiteit. Het zuidelijk gebied zal straks plaats moeten gaan bieden aan een Energyhub en enkele horecavoorzieningen (fastfood). Het gaat hierbij om meerdere bouweenheden. Voor beiden deelgebieden zal de bebouwing duidelijk herkenbaar moeten zijn vanuit de Rijksweg A4, maar ook vanuit de brede entreelaan. Er dient sprake te zijn van een driezijdige oriëntatie; een formele oriëntatie, naar de A4 en de entreelaan, en een informele oriëntatie naar het achterland. Om het landschap een eenduidig en verbindend element te laten zijn voor de verschillende eenheden is het van belang dat er een robuust en eenduidig kader wordt gerealiseerd. Met het realiseren van een robuust element is de hoogte een belangrijk uitgangspunt. In verband met de ontwikkeling zal een deel van het bosgebied worden gekapt. Als gevolg hiervan ontstaan er naar verwachting verschillende 'kale' plekken in de omranding. Om het landschappelijk kader te benadrukken is het gewenst om deze omranding aan te vullen c.q. te completeren.
Het is gewenst om ter plaatse van de parkeervoorzieningen enkele bomen in te passen in het ontwerp. Het gebruik van halverharding/ grasbetontegels bevordert de levensvatbaarheid van de te behouden bomen op de parkeerplaats. Het, binnen de planontwikkeling opgenomen, gedeelte van de toekomstige ontsluitingsweg dient straks als route rondom het landschapspark. Het Poortgebied Bergsche Heide vormt straks het gebaar om de recreant uit te nodigen om het gebied verder te betreden. Met het ruimtebeslag van de weg dient zuinig te worden omgegaan. De nieuwe functie dient zich als gast in het landschap te gedragen. Het voorkomen van een te groot contrast tussen de ontsluitingslus en het landschap staat dan ook voorop. Dit betekent: Opgaande verkeerstechnische elementen zo veel mogelijk weren (lantaarns, bebording); Toevoegen van extra beplanting wordt niet voorgestaan; Fiets- en wandelverbindingen opnemen in het ontwerp; Natuurcompensatie. Voor de bezoekers is het van belang dat naast het beeld van het landschapspark ook de verschillende functies van de deelgebieden herkenbaar zijn. Enerzijds is ervoor gekozen om het Poortgebied niet achter groen te verstoppen, maar door een doordacht ontwerp naar de buitenkant te presenteren (zie onderstaande figuur). Anderzijds is het van belang dat het achterliggende landschapspark zichtbaar blijft en beleefd wordt voor de bezoekers.
De opzet en herkenbaarheid van de bebouwing is hierbij belangrijk. Het Poortgebied biedt ruimte voor het ontwikkelen van meerdere bouwelementen. Het wel of niet optimaal kunnen functioneren van deze functies is in belangrijke mate afhankelijk van de herkenbaarheid vanaf de Rijksweg A4 en de centrale toegangsweg. De horeca-functies kunnen vervolgens weer een positieve aanvulling vormen op het achterliggende landschapspark.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 35 van 96
3.2.3
Ontsluiting Poortgebied
De verkeersstructuur in het Landschapspark wordt gewijzigd. Vanuit het Poortgebied wordt, middels een brede laan, een directe aansluiting gecreëerd op de te creëren ontsluitingslus rond het Landschapspark. Vanuit de brede laan is het noordelijk en het zuidelijk deelgebied te bereiken. Een rotonde ontsluit beide deelgebieden. Deze verkeerskundige oplossing is gekozen, omdat de nadrukkelijke wens bestaat om het vrachtverkeer en het autoverkeer in het zuidelijk deelgebied zoveel mogelijk te scheiden. Het creëren van twee aparte aansluitingen is derhalve noodzakelijk. Echter, twee afzonderlijke kruispunten op relatief korte afstand van elkaar en tot de afrit constructie leiden tot verkeersonveilige situaties. Om die reden is een rotonde opgenomen. Hierbij kent het uitgaand vrachtverkeer een verplichte rijrichting naar de rotonde, alwaar deze, via de rotonde, de andere rijbaan kan bereiken richting de op- en afritconstructie van de A4. Hierdoor wordt de middenberm op slecht één plek doorkruist en ontstaat voldoende opstellengte voor de verkeersregelinstallatie. Bij de energyhub zijn enkele parkeerplaatsen aanwezig, waar chauffeurs voor korte tijd de vrachtwagen kunnen parkeren. Het autoverkeer heeft de beschikking over een apart deel van het tankstation. Daarnaast is er ruime parkeergelegenheid om één van de andere functies in het Poortgebied te bezoeken.
In de uitgevoerde verkeersanalyse van Stantec (Bijlage 4) is de parkeerbehoefte berekend. Binnen het plangebied is voldoende ruimte aanwezig om het benodigd aantal parkeerplaatsen te kunnen realiseren. Ook is in de verkeersanalyse onderzocht wat de consequenties zijn voor het onderliggende wegennet. Omdat een groot deel van de bezoekers passanten zijn, zal de verkeersdruk op het omliggende wegennet niet significant toenemen. Door de realisatie van een nieuwe ontsluitingsstructuur in het Landschapspark zal mogelijk een deel van de verkeersdruk op de Randweg Noord en de Moerstraatsebaan afnemen. In de verkeersanalyse zijn alle conclusies en aanbevelingen weergegeven.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 36 van 96
3.2.4
Energie en duurzaamheid
Het bestemmingsplan voorziet in een innovatief en duurzaam Poortgebied, waarin diverse functies een plaats krijgen. Belangrijk onderdeel is de realisatie van de energyhub, die zich richt op een duurzamere mobiliteit door het aanbieden van duurzame brandstoffen. Er vindt reeds een verschuiving plaats van fossiele- naar duurzame energiebronnen. Deze transitie moet de komende jaren worden doorlopen. Naast de huidige brandstoffen, zoals benzine en diesel, zullen op dezelfde locatie de nieuwe alternatieve energiebronnen moeten worden gerealiseerd om zo gedurende de komende jaren de transitie gestalte te doen. Een locatie waar zowel conventionele als alternatieve energiebronnen kunnen worden getankt, een energyhub, wordt in het Poortgebied gerealiseerd. Het plan draagt dan ook bij aan de doelen die zijn gesteld om de CO2 uitstoot voor de sector mobiliteit en transport te verminderen. Daarbij wordt de energyhub in het Poortgebied zodanig gebouwd dat zij nagenoeg volledig in de eigen energiebehoeften kan voorzien door de integratie van zonnepanelen in het ontwerp. Ook in het overige gedeelte van het Poortgebied heeft het aspect duurzaamheid een belangrijke basis gevormd in het ontwerp. Zo wordt gebruik gemaakt van duurzame en natuurlijke materialen. Daarnaast krijgt het gebied een natuurlijke en landschappelijke inpassing, met een bergingsvijver om het hemelwater te verwerken.
Wat betreft de bebouwing zal deze te allen tijde voldoen aan de minimale eisen die het Bouwbesluit stelt ten tijde van de indiening van de vergunning. Daarnaast zijn op diverse locaties in het Poortgebied oplaadpunten voor elektrische auto's en fietsen voorzien. Het Poortgebied krijgt derhalve niet alleen een duurzame inrichting, maar draagt tevens bij aan de transitie naar een duurzame transportsector.
3.3
De ontsluitingsweg en parkeerterrein
Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan wordt doorsneden door de te realiseren ontsluitingsweg. Deze heeft een lengte van circa 1 kilometer. Het totale wegprofiel van de ontsluitingsweg heeft een breedte van circa 15 meter. Te midden hiervan ligt de rijbaan, met een breedte van circa 6 meter. Aan beide zijden van de rijbaan wordt een zaksloot gerealiseerd. Tussen de sloot en de rijbaan blijft hierdoor een berm over van ongeveer 2 meter per wegzijde (zie de volgende figuur). In het vervolg wordt dit profiel verder uitgewerkt. Verder richting het oosten ontsluit de nieuwe toegangsweg de voormalige camping Vredeburg en de private bestaande vakantieverblijven. Ook maakt de nieuwe weg de aansluiting met een centrale parkeervoorziening van 170 plekken, gelegen tussen de twee bestaande horecabedrijven. Het betreft hier een bosparkeerplaats; de voorzieningen zullen gerealiseerd worden tussen de reeds aanwezige bomen.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 37 van 96
3.4
Recreatie
De verouderde camping is gesaneerd en er is beoogd deze te transformeren tot een voorziening van deze tijd met 150 recreatiewoningen, 65 chalets/stacaravans en 6 boomhutten. Gedacht moet worden aan: een receptie, kantine, verblijfsruimten, sanitaire voorzieningen. Ook een restaurant, verhuurorganisatie dagrecreatie en een inpandig zwembad worden mogelijk gemaakt. Een 6-tal recreatieve boomhutten zijn beoogd aan de zuidzijde van deellocatie recreatie 2, met een nokhoogte van maximaal 15 meter. Dit wordt opgenomen in de regels van voorliggend bestemmingsplan. De boomhutten gaan deel uitmaken van de bedrijfsvoering van het nabijgelegen horecabedrijf Brasserie de Berk aan de Bemmelenberg (gelegen net buiten het plangebied van het bestemmingsplan). Zie onderstaande figuren voor de beoogde locaties van de camping en locatie van de boomhutten.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 38 van 96
3.5
Natuurgebied Kraggeloop
Voor de natuurcompensatie voor de realisatie van het bestemmingsplan zijn percelen in het Kraggeloopgebied ten noordoosten (18.774 m2) en oosten (25.711 m2) van het plangebied aangekocht. De compensatie wordt uitgevoerd conform de richtlijnen binnen de provinciale Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant. Beide gebieden hebben een agrarische bestemming en krijgen met voorliggend bestemmingsplan de bestemming 'natuur'. Inrichting is voor een gedeelte nog nader te bepalen in overleg met natuurorganisaties, het Brabants Landschap, Waterschap Brabants Delta en Provincie Noord-Brabant. Binnen het ontwikkelgebied wordt gestreefd naar het behoud van zo veel mogelijk bestaande beplanting en bomen. Daarnaast wordt er een ecologische verbindingszone planologisch vastgelegd om het NNB robuuster te maken. Uitgangspunt is dat de ecologische zone passeerbaar is voor dieren. In deze corridor van 15 meter breed mogen geen barrières zijn, in de vorm van bebouwing of hekwerken.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 39 van 96
3.6
Programma huidige en toekomstige situatie
De bestaande recreatieve bestemming (ter plaatse van het Poortgebied) wordt uitgebreid, zodat deze beter aansluit op de actuele recreatieve behoeften. De ontwikkeling van het 'Poortgebied', met diverse recreatieve functies, vormt hierin een cruciaal onderdeel. De huidige verrommelde camping ter plaatse wordt gesaneerd, waarvoor een innovatief, duurzaam en toekomstbestendig Poortgebied, met diverse recreatieve functies, in de plaats komt. Een beperkte vormverandering van de huidige recreatieve bestemming is hiervoor noodzakelijk. Daarnaast zullen enkele gronden worden omgezet van een recreatieve bestemming in een groenbestemming, ten einde de groene inpassing te kunnen realiseren. Rondom het Poortgebied wordt een beperkt oppervlak aan bestaande natuur verwijderd. Deze natuur wordt ter plaatse van de bestaande agrarische gronden rondom de Kraggeloop ruim gecompenseerd; deze gronden krijgen een natuurbestemming en worden als zodanig ingericht. In de navolgende tabel is inzicht gegeven in de wijzigingen die voorliggend bestemmingsplan met zich meebrengt ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan.
Programma
Huidige bestemmingsplan
Toekomstig bestemmingsplan
Recreatiewoningen
240
150
Chalets en stacaravans
45+20 (overloopgebied)
65
Kampeerterrein
50 stacaravans of kampeerchalets
6 recreatieve boomhutten
Kampeermiddelen onbeperkt Dienstwoning
Kampeermiddelen onbeperkt -
Recreatieve poort
Informatiecentrum, milieucentrum, restaurant, verhuurorganisatie
Centrale voorzieningen
Kantine, receptie, verblijfsruimten, Receptie, kantine, sanitaire voorzieningen, verblijfsruimten, sanitaire dienstwoningen, voorzieningen, restaurant, informatiecentrum, milieucentrum, verhuurorganisatie dagrecreatie restaurant, verhuurorganisatie en inpandig zwembad. dagrecreatie, zwembad
Speelbos
Speelbos
Speelbos
Hotel
-
Hotel 150 kamers 2.600 m2 restaurant 2.600 m2 congresfaciliteiten 1.000 m2 overige voorzieningen
Fastfoodrestaurants -
2 fastfoodrestaurants (maximaal 1.050 m2 bvo)
energyhub
energyhub (met ondergeschikte horeca/ en detailhandel)
-
Naar aanleiding van de plannen en de wijzigingen in het programma, wordt het bestemmingsplan gewijzigd. Met het plan worden een hotel, 2 fastfoodrestaurants en een energyhub. Met de wijzigingen vindt echter ook een verwijdering van tal van (recreatieve) bouwmogelijkheden plaats,
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 40 van 96
waaronder een dienstwoning en een recreatieve poort. Gelet hierop kan worden geconcludeerd dat het bestemmingsplan geen significante invloed heeft op de hoeveelheid bouwmogelijkheden binnen het plangebied. Het bestemmingsplan brengt tevens een wijziging in oppervlakten van de diverse bestemmingen met zich mee. Met het plan vindt een afname plaats van het oppervlak aan recreatieve en bedrijfsmatige functies en het oppervlak met de bestemming 'Groen' neemt toe. Daarnaast neemt het areaal aan natuur aanzienlijk toe. Per saldo leidt dit bestemmingsplan derhalve tot een kwalitatieve verbetering van het plangebied, een vermindering van de verrommeling en het verkleining van de stedelijke druk op het buitengebied van Bergen op Zoom.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 41 van 96
Hoofdstuk 4
BELEIDSKADERS
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De op 11 september 2020 vastgestelde Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van onze leefomgeving. Hiermee wil het Rijk inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke keuzes het Rijk maakt en welke richting het Rijk meegeeft aan decentrale keuzes. Deze keuzes hangen samen met de toekomstbeelden van de fysieke leefomgeving, de maatschappelijke opgaven en economische kansen die daarbij horen. De NOVI sorteert voor op de Omgevingswet (die naar verwachting in 2022 in werking treedt). Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang met elkaar. Zo kunnen in gebieden betere, meer geïntegreerde keuzes gemaakt worden. Prioriteiten De NOVI schetst een toekomstperspectief naar 2050 waarin vier prioriteiten worden vastgesteld: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Zeespiegelstijging, hoge rivierafvoeren, wateroverlast en lange periodes van droogte zijn hier voorbeelden van. In 2050 zal Nederland klimaatbestendig en waterrobuust zijn. In 2050 moet Nederland ook een duurzame energievoorziening hebben.
Dit vraagt ruimte, onder meer voor windmolens en zonnepanelen. Voorwaarde is dat bewoners goed betrokken zijn en invloed hebben op het gebruik en kunnen meeprofiteren in de opbrengsten. Voor de ontwikkeling van duurzame energie zijn regionale energiestrategieën (RES) essentieel. Medeoverheden geven, in samenwerking met de energiesector, gebruikers en andere belanghebbenden, in de RES invulling aan de inpassing van duurzame energie op het land. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. De Nederlandse economie dient toekomstbestendig te worden, oftewel concurrerend, duurzaam, en circulair. Het gebruik van duurzame energiebronnen en verandering van productieprocessen wordt gestimuleerd. Steden en stedelijke regio's zijn belangrijk voor onze economie. Dit geldt vooral daar waar sprake is van een aantrekkelijke en gezonde omgeving en diversiteit in aanwezige economische functies, opleidingen en andere voorzieningen. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. De leefbaarheid van stedelijk gebied staat voorop.
Hiervoor dienen deze gebieden in te zetten op klimaatadaptatie om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Ook dient de bouw van nieuwe woningen te zijn gericht om een zo breed mogelijk aantal inwoners te bereiken. Mobiliteit dient aan te sluiten op nieuwe ontwikkelingen waarbij onder meer de CO2 Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 42 van 96
uitstoot wordt verminderd. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. Er dient een balans tussen de ontwikkeling van natuur en landbouw te worden gevonden. Hiernaast dient het een prettige omgeving te zijn om te werken, wonen en te recreëren. Biodiversiteit van gebieden en de verduurzaming van landbouw zijn kernpunten. Afwegingsprincipes Het stellen van de bovenstaande prioriteiten kan een situatie maken dat belangen soms botsen. Om in zo'n situatie keuzes te maken worden drie afwegingsprincipes gebruikt: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoekt het Rijk naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. 3.
Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. De uitvoering van de NOVI moet gezamenlijk worden aangepakt. Rijk, provincies en gemeenten gaan meer samenwerken als één overheid. Ook staat participatie centraal. Daarnaast is de NOVI continu in beweging. Het is de bedoeling dat het zich continu aanpast aan ontwikkelingen, in een permanent en cyclisch proces. 4.1.2
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR)
Begin 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. De structuurvisie bevat een concrete, bondige actualisatie van het mobiliteits- en ruimtelijke ordeningsbeleid. Dit beleid heeft onder meer de Nota Ruimte, de Nota Mobiliteit en de Structuurvisie Randstad 2040 vervangen. In de 'Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte' schetst het Rijk ambities van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid voor Nederland in 2040. De SVIR gaat geheel op in de NOVI, behalve enkele onderdelen van Bijlage 6 'Essentiële onderdelen Nota Mobiliteit'. De nationale belangen uit de NOVI komen overeen met de onderwerpen uit de SVIR, aangevuld met enkele aanvullende belangen. De SVIR geldt als kapstok voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt. Het ruimtelijke en mobiliteitsbeleid moet om; het rijk trekt zich grotendeels terug uit het regionale en lokale ruimtelijk ordeningsbeleid en legt de hoofdverantwoordelijkheid voor verstedelijkings- en landschapsbeleid bij de provincie en de gemeente. De SVIR heeft op middellange termijn (tot 2028) drie doelen gesteld: 1. Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijke-economische structuur van Nederland; 2. Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; 3.
Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Uit deze drie hoofddoelen komen dertien onderwerpen voort die van nationaal belang zijn: Een excellente ruimtelijk-economische structuur van Nederland door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in en goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren (nationaal belang 1). Ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en de energietransitie (nationaal belang 2). Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 43 van 96
Ruimte voor het hoofdnetwerk voor vervoer van (gevaarlijke) stoffen via buisleidingen (nationaal belang 3). Efficiënt gebruik van de ondergrond (nationaal belang 4). Een robuust hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen rondom en tussen de belangrijkste stedelijke regio's inclusief de achterlandverbindingen (nationaal belang 5). Betere benutting van de capaciteit van het bestaande mobiliteitssysteem (nationaal belang 6). Het in stand houden van het hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen om het functioneren van het mobiliteitssysteem te waarborgen (nationaal belang 7). Verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico's (nationaal belang 8). Ruimte voor waterveiligheid, een duurzame zoetwatervoorziening en kaders voor klimaatbestendige stedelijke (her)ontwikkeling (nationaal belang 9). Ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten (nationaal belang 10). Ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora- en faunasoorten (nationaal belang 11). Ruimte voor militaire terreinen en activiteiten (nationaal belang 12). Zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten (nationaal belang 13). Het Rijk is verantwoordelijk voor deze nationale belangen.
Structuurvisies hebben geen bindende werking voor andere overheden dan de overheid die de visie heeft vastgesteld. De nationale belangen uit de structuurvisie die juridische borging vragen, worden daarom geborgd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Deze Amvb is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. 4.1.3
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
In het Barro zijn bepalingen opgenomen ter bescherming van nationale belangen, zoals de mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, de uitoefening van defensietaken en bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam. De betreffende onderdelen en/of artikelen in het Barro (tevens Bro, en straks Bkl) blijven ook onder de NOVI gelden. Bij nadere invulling van de uitvoeringsinstrumenten van de NOVI kan blijken dat het nodig is de uitvoeringsregels aan te passen. 4.1.4
Crisis- en herstelwet
De kern van Crisis- en herstelwet (Chw) is dat met nieuwe en/of aangepaste procedures doelgericht wordt gewerkt aan werkgelegenheid en duurzaamheid. De Chw omvat twee categorieën maatregelen: 1. Maatregelen voor afgebakende lijsten met projecten en bevoegdheden; 2. Wijzigingen van bijzondere wetten voor bijzondere projecten. 1. Maatregelen voor afgebakende lijsten met projecten en bevoegdheden In de Chw staan bestuursrechtelijke voorzieningen. Hierdoor kan de gemeente sneller een besluit nemen over een ruimtelijk plan. De plannen waar het om gaat, staan in Bijlage 1 en Bijlage 2 van de Chw. Ontvangt een rechter een beroepschrift voor 1 van de plannen uit de bijlagen van de Chw dan moet er binnen 6 maanden een uitspraak worden gedaan. Voor reguliere projecten is dat binnen 12 maanden. Op de ontwikkeling van het plandeel Poortgebied Bergsche Heide is de Chw van toepassing. Onder Bijlage 1 staan onder andere de volgende projecten/activiteiten genoemd, die zijn geïntegreerd in dit bestemmingsplan: 11.4. aanleg en uitbreiding van tankstations met installaties voor het afleveren van CNG, LNG, L-CNG en andere alternatieve brandstoffen aan voertuigen voor goederen- en personentransport.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 44 van 96
Het belangrijkste voordeel van deze aanwijzing is dat het beroepsrecht is ingeperkt. Bovendien is er een versnelde afhandeling door de bestuursrechter van toepassing. In de publicaties zal de Crisis- en herstelwet van toepassing worden verklaard op voorliggend bestemmingsplan.
2. Wijzigingen van bijzondere wetten voor bijzondere projecten Het Landschapspark Bergsche Heide is tevens aangemeld als innovatief experiment. Het plan valt daarmee onder de tweede categorie van de Chw. Voor innovatieve experimenten is het mogelijk gemaakt wettelijke grenzen opzij te zetten om experimenten mogelijk te maken. Innovaties, crisisbestrijding en bevordering van de duurzaamheid zijn hierbij belangrijke voorwaarden. De experimenten waarmee wordt afgeweken van de, in de Chw genoemde, wetgeving worden vastgesteld via een algemene maatregel van bestuur (het Besluit uitvoering Crisis- en Herstelwet). Hierbij wordt de Europese regelgeving altijd in acht genomen. In een 'tranche' kunnen overheden projecten aanmelden voor de Chw. Het project Bergsche Heide is aangemeld voor de 11e tranche van de Chw. Door de gemeente Bergen op Zoom is verzocht om het project toe te voegen aan artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Dergelijke projecten kunnen experimenteren met een 'verbrede reikwijdte' van het bestemmingsplan . Landschapspark Bergsche Heide Doelstelling van het Landschapspark Bergsche Heide is het komen tot een kwalitatief hoogwaardig park, dat de poort vormt tot de Brabantse Wal. Hiervoor liggen tal van mogelijkheden en de ontwikkeling van het landschapspark wordt gefaseerd uitgevoerd.
Er is met tal van partners een convenant ondertekend waarmee partijen hun commitment uitspreken over de gekozen ontwikkelstrategie en verklaren hiermee zich te conformeren aan het vervolg om te komen tot een nieuw bestemmingsplan. Hiermee wordt de ontwikkeling van het Poortgebied mogelijk gemaakt en wordt de ruimtelijke opzet van het Landschapspark verbeterd, waardoor de voorgestelde recreatieve zonering in het gebied verder wordt versterkt. Het bestemmingsplan 'Poortgebied Bergsche Heide' maakt een cruciaal onderdeel van het landschapspark mogelijk; een hoogwaardige entree en poort nabij de A4 tot het achterliggend gebied. Stedelijke, recreatief aantrekkelijke functies worden gecentreerd in het Poortgebied, waardoor kan worden gekomen tot een geleidelijke overgang naar het achterliggend gebied. Daarnaast wordt de realisatie van een ontsluitingsweg mogelijk gemaakt, waardoor het Poortgebied in verbinding wordt gebracht met de overige in het landschap gelegen (recreatieve) functies. Ten noorden en oosten van deze ontsluitingsweg ligt een omvangrijk recreatieterrein. Hoe dit gebied in de toekomst wordt ingericht is nog niet bekend; dit is afhankelijk van de plannen, wensen en ontwikkelingen die zich in de toekomst voortdoen. Belangrijk is dat de toekomstige invulling aansluit bij de doelstellingen die voor het Landschapspark Bergsche Heide zijn gesteld.
Voorliggend bestemmingsplan maakt de gewenste ontwikkeling voor het plangebied zodanig concreet dat in de komende jaren het Landschapspark vorm kan krijgen in de gewenste situatie. Van ambities tot bestemmingsplan met verbrede reikwijdte Doelstelling is om vanuit alle plannen binnen het bestemmingsplangebied, in combinatie met de ambities voor het landschapspark, te komen tot een planologische regeling die hierop aansluit. Hiervoor is op diverse onderdelen gebruik gemaakt van de mogelijkheden die het Besluit Chw biedt. Hierna is per onderdeel toegelicht hoe dit is vertaald in het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Omgevingskwaliteitseisen: De ambities voor het landschapspark en dus het bestemmingsplangebied zijn groot en de ontwikkeling hiervan vindt organisch plaats. Het Besluit Chw biedt mogelijkheden om regels op te nemen, zodat de kwaliteit voor de toekomst geborgd wordt. Hierbij is het erg belangrijk om de omgevingskwaliteit van het landschapspark te borgen en te zorgen voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hiervoor zijn in het bestemmingsplan omgevingskwaliteitseisen opgenomen Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 45 van 96
met betrekking tot de aspecten landschap, ecologie, water en beeldkwaliteit. Hierdoor is geborgd dat bij te zijner tijd in te dienen omgevingsvergunningsaanvragen dient te worden voldaan aan de gestelde omgevingskwaliteitseisen. Om het bovenstaande mogelijk te maken zijn de volgende onderdelen van artikel 7C van het Besluit Chw toegepast: Lid 1: regels voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving Lid 9: afwijken bestaande milieuregels en opnemen milieukwaliteitseisen Dynamische parkeernormen: Om de kwaliteit van de uiteindelijke inrichting van het bestemmingsplangebied te borgen, is het onderdeel parkeren nadrukkelijk in het bestemmingsplan opgenomen. Daarbij wordt in de regels van het bestemmingsplan een dynamische koppeling gemaakt met de Nota Parkeernormering (december 2015) van de gemeente Bergen op Zoom. Om het bovenstaande mogelijk te maken is het volgende onderdeel van artikel 7C van het Besluit Chw toegepast: Lid 6: koppeling beleidsregels Overigens biedt ook artikel 3.1.2, lid 2, aanhef en onder a, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) de mogelijkheid om met een dynamische verwijzing naar de beleidsregels voor parkeren te verwijzen. Looptijd bestemmingsplan: Ter plaatse van een gedeelte van het bestemmingsplangebied, het achterliggend recreatiegebied, worden de gronden organisch ontwikkeld.
Ook zal de algehele invulling hiervan mogelijk niet binnen de doorlooptijd van een bestemmingsplan (10 jaar) gereed zijn. Het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte is derhalve vastgesteld met een looptijd van 20 jaar. Om het bovenstaande mogelijk te maken is, voor zover nog aan de orde, het volgende onderdeel van artikel 7C van het Besluit Chw toegepast: Lid 2: looptijd van 20 jaar. 4.1.5
Besluit ruimtelijke ordening
Het Rijk heeft in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt moet, sinds de inwerkingtreding van de wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening per 1 juli 2017, aan de volgende voorwaarden voldoen: a.
De toelichting bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling;
b. Indien het bestemmingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, moet het plan een motivering bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In dit kader is een 'Onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking' opgesteld (zie Bijlage 5). In dit document worden deze voorwaarden ten aanzien van de in het bestemmingsplan nieuw mogelijk gemaakte functies onderbouwd. Enkel wordt ingegaan op de functies die in het Poortgebied worden gerealiseerd. De ontsluitingsweg en de recreatieve voorzieningen die behouden blijven worden, blijkens relevante jurisprudentie, niet als 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' aangemerkt. In dat kader zijn de navolgende te realiseren functies aan te merken als 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' en beschouwd in de ladderonderbouwing: Het hotel, inclusief de bijbehorende (ondergeschikte) functies De twee fastfoodrestaurants De energyhub Hierna zijn de meest relevante conclusies uit de ladderonderbouwing opgenomen. a.
De behoefte aan de ontwikkeling
Met de ontwikkeling van het Poortgebied Bergsche Heide kan invulling worden gegeven aan de Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 46 van 96
beleidsambitie om de economische as A4 en het toeristisch-recreatieve potentieel van de Brabantse Wal te versterken. Met de ontwikkeling ontstaat een verzorgingspunt aan de snelweg en een overgangsgebied van de snelweg A4 naar het natuurgebied. Conform het gemeentelijke horecabeleid wordt voor de Bergsche Heide ingezet op 'lichte' horeca. Ook worden mogelijkheden gezien voor horeca nabij op- en afritten van de A4. Met de ontwikkeling van het Poortgebied Bergsche Heide kan op beide doelgroepen worden ingespeeld. De verzorgingsfunctie van deze locatie is regionaal van aard. Met de nieuwe horecafuncties kan ingespeeld worden op: de toename van de bekendheid, meer bezoekers, vergroting van de herkenbaarheid, verhogen gastvrijheid en toegankelijkheid. Behoefte hotelfunctie Op basis van de analyse wordt verwacht dat de Nederlandse hotelbranche weer herstelt na de coronapandemie. Het planinitiatief voor een 4-sterren hotel in het Poortgebied Bergsche Heide speelt in op de zakelijke markt vanwege de ligging aan de A4, en ook op de toeristische markt door de ligging in het entreegebied van natuurgebied de Brabantse Wal. Door in te zetten op meerdere doelgroepen wordt een economisch duurzame exploitatie kansrijk. Door de ligging aan de A4 is de projectlocatie goed bereikbaar vanuit het Belgische achterland.
Uit een kwantitatieve verkenning in de relevante regio wordt geconcludeerd dat er momenteel nog geen hotelaanbod is gevestigd aan de corridor van de A4 (Ridderkerk tot Antwerpen). Dit is een afstand van circa 80 kilometer. Op een vergelijkbare corridor (A16) zijn circa 4 hotels gevestigd. Als wordt gekeken naar het hotelaanbod rond de Brabantse Wal wordt geconcludeerd dat het 4-sterren aanbod schaars is. Zowel vanuit kwantitatief - als kwalitatief oogpunt is er behoefte aan een hotelfunctie aan de A4 en aan het entreegebied van de Brabantse Wal. Behoefte (fast-service) horeca Op basis van de analyse wordt geconcludeerd dat de fast-servicerestaurants KFC en McDonalds een aanvulling zijn op het voorzieningenaanbod langs de A4. Momenteel is hier geen horeca-aanbod gevestigd, terwijl hier wel een horeca-aanbod verwacht mag worden zodat de automobilist of vrachtwagenchauffeur een rustmoment kan pakken. Naast de primaire doelgroep van de A4 passanten spelen de fast-servicerestaurants ook in op de gemeentelijke beleidsambitie dat natuurgebied de Brabantse Wal moet beschikken over goede entreevoorzieningen. Het Poortgebied is een overgangsgebied waarbij auto's een plaats krijgen, fietsen veilig weggezet kunnen worden en waar een 'natje en een droogje' te koop is. De fast-servicehoreca voorziet in de behoefte, naast de andere voorzieningen in het Poortgebied.
Tot slot heeft de ontwikkeling van fast-service horeca een positief effect op de werkgelegenheid van Bergen op Zoom. Vanwege de verzorgingsfunctie voor de passanten aan de A4 worden geen onaanvaardbare effecten op het ondernemersklimaat in de regio verwacht (zoals leegstand). Er is sprake van zowel een kwantitatieve - als kwalitatieve behoefte aan de fast-service horeca. Behoefte energyhub Nederland heeft in het Klimaatakkoord opgenomen dat de uitstoot aan broeikasgassen met 49% moet afnemen ten opzichte van 1990. Gezien de korte periode waarin deze doelstelling nu nog (2022) moet worden bereikt is er de noodzaak om concrete maatregelen te nemen. Het tempo waarin energiebesparing moet worden bereikt is cruciaal om de klimaatdoelstellingen te kunnen halen. Er vindt reeds een verschuiving plaats van fossiele- naar duurzame energiebronnen. Naast de huidige brandstoffen bij brandstofuitgiftepunten, zoals benzine en diesel, zullen op dezelfde locatie de nieuwe alternatieve energiebronnen moeten worden gerealiseerd om zo gedurende de komende jaren de transitie tot stand te laten komen zodat ook echt een CO2-reductie bewerkstelligd kan worden. Het concept Energy Hub voorziet in deze behoefte. DCB Energy is de eerste partij in Nederland die deze zogenaamde Energy Hub verkooppunten gaat implementeren. Het Energy Hub op de locatie A4 is daarbij zeer kansrijk.
De A4-corridor is onderdeel van de beoogde 'Blue Corridors. Dit zijn belangrijke verbindingen voor de logistieke sector. De A4-corridor is nu een veel gebruikte route, zowel voor vrachtvervoer als voor personenvervoer tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen. Het dichtstbijzijnde multifuel brandstofuitgiftepunt aan de snelweg bevindt zich nu in de regio Rotterdam en Antwerpen op de A4 corridor. De afstand tussen beide is te groot om de transportsector optimaal te kunnen faciliteren. Omrijden via de A17 is vanuit
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 47 van 96
duurzaamheidsoverwegingen niet gewenst. Een fijnmaziger netwerk bevordert het gebruik van deze duurzame brandstoffen. Het netwerk van 'duurzame brandstofuitgiftepunten' is in Nederland nog beperkt. De komst van een nieuw afleverpunt op de transportas tussen Rotterdam en Antwerpen is om die reden noodzakelijk, ook om de energiedoelstellingen en verplichtingen te halen. b.
Motivering bestaand stedelijk gebied
Een verzorgingsplaats werkt alleen als deze een directe aansluiting op de snelweg heeft en ook zichtbaar is vanaf de snelweg. Omdat snelwegen maar op enkele plaatsen binnen bestaand stedelijk gebied liggen, zijn verzorgingsplaatsen binnen bestaand stedelijk gebied een uitzondering. Verzorgingslocaties langs snelwegen kunnen alleen binnen bestaand stedelijk gebied worden gerealiseerd als de snelweg door stedelijk gebied loopt of grenst aan stedelijk gebied. Omdat het planinitiatief ook een poortfunctie voor de Brabantse Wal moet krijgen, is alleen een knooppuntlocatie aan de oostzijde van de A4 op het traject langs de Brabantse Wal met een directe aansluiting op het natuurgebied geschikt. In dit geval is daarom gekozen voor een locatie aangrenzend aan het bestaand stedelijk gebied van Bergen op Zoom, met een directe aansluiting op de Brabantse Wal. Conclusie Na de opening van het ontbrekende deel van de A4 is een nieuwe economische corridor tussen Rotterdam en Antwerpen gerealiseerd. De bijbehorende verzorgingsplaatsen met een Energy Hub, fast-service) horeca en overnachtingsmogelijkheden zijn daar nog bij achtergebleven. Er is behoefte aan een nieuwe verzorgingsplaats aan de A4. Ook is er behoefte aan een entreegebied van de Brabantse Wal; een van de drie landschappen van Allure in Noord-Brabant.
Met de ontwikkeling van het Poortgebied Bergsche Heide ontstaat een verzorgingspunt aan de snelweg en een overgangsgebied van de snelweg A4 naar het natuurgebied Brabantse Wal. Met de nieuwe functies kan ingespeeld worden op de toename van de bekendheid, meer bezoekers, vergroting van de herkenbaarheid, verhogen gastvrijheid en de toegankelijkheid van het gebied. De ontwikkeling voldoet aan de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking. 4.1.6
Green Deal
Nederland kiest voor groene groei. Economische groei die rekening houdt met de leefomgeving en duurzame ontwikkeling. Met de Green Deal aanpak geeft het kabinet ruimte aan vernieuwende initiatieven uit de samenleving om de transitie naar een duurzame economie te versnellen. Bij de uitvoering van duurzame initiatieven lopen bedrijven, medeoverheden en groepen burgers soms tegen barrières aan. De Green Deal aanpak is er om die barrières weg te nemen. De rol van de overheid hierbij varieert per initiatief: van het wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving en het toegankelijk maken van netwerken tot het ondersteunen van toegang tot de kapitaalmarkt. Op donderdag 12 maart 2015 is een Green Deal ondertekend voor Landschapspark Bergsche Heide. De Green Deal voor Landschapspark Bergsche Heide is onder andere ondertekend door de ministeries van Economische Zaken en van Infrastructuur en Milieu, Provincie Noord-Brabant, waterschap Brabantse Delta, gemeente Bergen op Zoom en stichting Brabants Landschap. In de deal zijn toezeggingen opgenomen, waaronder het delen van kennis, procesbegeleiding, kwaliteitsbewaking en het zoeken naar financieringsmogelijkheden. Daarnaast wordt vanuit een positieve grondhouding meegewerkt aan het (eventueel) wijzigen van het bestemmingsplan en het bewaken en ontwikkelen van het watersysteem en natuurontwikkeling.
De ondertekening van de Green deal betreft een belangrijke stap in de ontwikkeling van het Landschapspark. Doel van deze Green Deal is om, in samenwerking met partijen en in de context van de Brabantse Wal, meerwaarde toe te voegen aan het gebied Bergsche Heide. Dit moet uiteindelijk leiden tot een innovatief en openbaar toegankelijk Landschapspark, dat als poort zal fungeren richting de Brabantse Wal. Het belang van deze ontwikkeling is dat de plannen toekomstbestendig zijn; energie, biobased economy, duurzame mobiliteit, ecologische en landschappelijke kwaliteit en gezondheid zijn daarom bepalende thema's. De ontwikkeling van het Poortgebied is de eerste fase hierin.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 48 van 96
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Interim Omgevingsverordening
Met het oog op de invoering van de nieuwe Omgevingswet vervangt de Brabantse omgevingsverordening een aantal provinciale verordeningen. Naast een omgevingsvisie moet de provincie vanuit de Omgevingswet ook een omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. De provincie Noord-Brabant heeft als eerste stap een Interim omgevingsverordening vastgesteld waarin de bestaande regels uit de verschillende verordeningen zijn samengevoegd. De Interim omgevingsverordening geldt totdat de Omgevingswet in werking treedt. Met het oog op de invoering van de nieuwe Omgevingswet vervangt de Brabantse omgevingsverordening een aantal provinciale verordeningen. Naast een omgevingsvisie moet de provincie vanuit de Omgevingswet ook een omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. De provincie Noord-Brabant heeft als eerste stap een Interim omgevingsverordening vastgesteld waarin de bestaande regels uit de verschillende verordeningen zijn samengevoegd. De Interim omgevingsverordening geldt totdat de Omgevingswet in werking treedt. Het plangebied behoort tot het landelijk gebied van de provincie Noord-Brabant en behoort tot de groenblauwe mantel. Het beleid in de groenblauwe mantel is gericht op het behoud en vooral de ontwikkeling van natuur, watersysteem en landschap.
Binnen de groenblauwe mantel is ruimte voor de ontwikkeling van gebruiksfuncties zoals landbouw en recreatie, met een meer extensief karakter en als die bijdragen aan de kwaliteiten van natuur, water en landschap. De Groenblauwe mantel wordt via Artikel 3.32 van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (2021) beschermd. Bestemmingsplannen welke negatieve effecten teweeg zullen brengen op de Groenblauwe mantel, zijn niet toegestaan tenzij er geen aanvaardbaar alternatief aanwezig is of/en een groot openbaar belang wordt ingediend. Daarnaast moet de ontwikkeling een positieve bijdrage leveren aan de bescherming en ontwikkeling van de ecologische waarden en de landschappelijke waarden en kenmerken. Via artikel 5.30 van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (geconsolideerde versie 16-11-2021) is de bescherming van het Natuur Netwerk Brabant (NNB) geregeld. Bij het opstellen van een bestemmingsplan zijn gemeenten verplicht aansluiting te zoeken bij de wezenlijke ecologische kenmerken en waarden die in het natuurbeheerplan zijn beschreven. Deze waarden en kenmerken zijn per gebied vastgelegd in een beheertypenkaart en in een ambitiekaart. Als er aantasting van waarden optreedt, geldt dat de negatieve effecten als gevolg van de verstoring, waar mogelijk, worden beperkt en als dat niet mogelijk is, worden gecompenseerd.
Bij gebiedsontwikkelingen speelt vaak dat er een combinatie van activiteiten plaatsvindt in een gebied. Bij een afzonderlijke beoordeling van deze activiteiten ontstaat geen meerwaarde voor het NNB of juist een inbreuk hierop. Door de activiteiten in onderlinge samenhang te beoordelen, kan de kwaliteit en/of kwantiteit van het NNB per saldo verbeteren. Bij de saldobenadering geldt de voorwaarde dat de gemeente de provincie verzoekt om herbegrenzing van het NNB. In artikel 3.22 onder lid 2 van de Interim Omgevingsverordening (2021) is aangegeven welke eisen worden gesteld aan bestemmingsplannen die gebruik maken van de mogelijkheden om de begrenzing van het natuur Netwerk Brabant te wijzingen. De verplichte compensatie vindt naar keuze plaats door oftewel fysieke compensatie of financiële compensatie. Met betrekking tot de ontwikkelingen binnen het Landschapspark Bergsche Heide is een saldobenadering toegepast. Hiermee wordt geborgd dat een combinatie van activiteiten onderlinge samenhang vertoont. Om te compenseren voor het direct beïnvloede areaal aan NNB en het areaal dat beïnvloed wordt door externe werking is gekozen voor een fysieke compensatie. Een toelichting over of voldaan wordt aan de interim verordening is te vinden onder paragraaf 4.2.1.
Omdat het hier ook gaat om een ontwikkeling in het landelijk gebied, is ook de regeling kwaliteitsverbetering landschap (Artikel 3.9) van toepassing. Per geval wordt bekeken of de verplichte compensatie voldoende is om ook aan de verplichte kwaliteitsverbetering te voldoen of dat er aanvullend maatregelen nodig zijn. Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 49 van 96
4.2.2
(ontwerp) omgevingsverordening
De aanstaande Omgevingswet verplicht de provincie een omgevingsverordening vast te stellen. De ontwerp omgevingsverordening treedt naar verwachting op 1 januari 2023, gelijk met de Omgevingswet, in werking treedt. De huidige regels in de Interim omgevingsverordening zijn gehanteerd als uitgangspunt. De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen zijn: Vanwege het vervallen van de Wet bodembescherming zijn nieuwe regels opgenomen om verontreiniging van het grondwater te voorkomen. Het voorstel is om daarvoor ook voorbeschermingsregels vast te stellen. De aanwijzing van voor verzuring gevoelige kwetsbare gebieden (Wav-kaarten) is vervallen. De rechtstreeks werkende regels voor de ontwikkeling van veehouderij en mestbewerking worden vervangen door voorbeschermingsregels. Er is een attentiezone geluid opgenomen langs provinciale wegen waarbinnen aandacht wordt gevraagd voor het oprichten van geluidgevoelige bebouwing. Verder zijn een aantal wijzigingen opgenomen vanwege nieuwe recent inzichten, het gaat om de volgende punten: Er zijn regels opgenomen voor een maximale boordiepte voor bodemenergiesystemen. Er zijn regels opgenomen voor grondverzet in grondwaterbeschermingszones, inclusief de toepassing van PFAS-houdende grond. De regels voor het kappen van houtopstanden zijn aangepast aan de Brabantse Bossenstrategie.
Omgevingskwaliteit heeft een centrale plek gekregen bij de instructieregels voor het omgevingsplan aan gemeenten. Er zijn regelingen voor maatwerk opgenomen ter versterking van omgevingskwaliteit. De mogelijkheden voor collectieve woonvormen in het buitengebied zijn verruimd. Er zijn wijzigingen doorgevoerd in de werkingsgebieden die aangeven waar welke regels gelden. Naast actualisaties zijn er ook gebieden vervallen of samengevoegd. 4.2.3
Structuurvisie Ruimtelijke Ordening - partiële herziening 2014
In maart 2014 is de Structuurvisie RO 2010 - partiële herziening 2014 in werking getreden. De herziening van de Structuurvisie RO (Svro) 2010 vindt zijn grondslag in de nieuwe koers die de provincie Noord-Brabant is ingeslagen met de vaststelling van de 'Transitie van stad en platteland, een nieuwe koers' en de daarop gebaseerde besluitvorming. De structuurvisie is opgebouwd uit twee delen en een uitwerking. In onderdeel A wordt de kern van de visie verwoord op ruimtelijke ontwikkelingen van Noord-Brabant. Deel B van de structuurvisie beschrijft de wijze waarop de provincie de visie uitwerkt in vier robuuste ruimtelijke structuren: Groenblauwe structuur, Landelijk gebied, Stedelijke structuur en Infrastructuur. Een specifiek onderdeel van de structuurvisie zijn de Gebiedspaspoorten. Dit is een uitwerking van de structuurvisie die als aparte documenten zijn vastgesteld. De gebiedspaspoorten bevatten de landschapskenmerken die bepalend zijn voor de kwaliteit van een gebied of een landschapstype en hoe ruimtelijke ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het behoud en versterking daarvan. Het plangebied is op basis van de gebiedenkaart gelegen in het gebied 'Brabantse Wal'.
Voor dit gebied zijn 5 ontwikkelingsthema's benoemd: Ontwikkelen tot een samenhangend natuurgebied (provinciaal landschap en nationaal park); Het versterken van het kleinschalig karakter van het oude zandontginningslandschap; Versterking van de kwaliteit en beleving van de steilrand van de Brabantse Wal; De cultuurhistorische waarden van de Brabantse Wal in hun samenhang verder ontwikkelen, beschermen en toeristisch-recreatief ontsluiten; Het versterken van de ecologische waarden van het landschap door te sturen op te behouden of te ontwikkelen kenmerken van het landschap, waarbij kenmerkende plant- en diersoorten van het kleinschalig besloten landschap, sloot- en greppelkanten, perceelranden en kleine wateren goede indicatoren zijn. Het versterken van de grote verscheidenheid aan bossen bij Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 50 van 96
de verdere ontwikkeling en beheer van de boscomplexen van de Brabantse Wal. Dit kan door in te zetten op ontwikkeling van de natuur- en recreatiewaarde van de bossen in samenhang met het versterken van het eigen karakter van het betreffende boscomplex. Het plangebied maakt, volgens de visiekaart, onderdeel uit van één van de groene geledingszones tussen steden. In het stedelijke kralensnoer op de overgang van zand naar klei (van Bergen op Zoom tot Oss) en in het verstedelijkte gebied van Tilburg, Eindhoven-Helmond en Uden-Veghel zet de provincie in op behoud en ontwikkeling van groene geledingszones tussen de grote stedelijke kernen. De geledingszones hebben tot doel de openheid tussen de stedelijke gebieden te garanderen. Dit wil de provincie bereiken door in te zetten op de verbetering van de groene en recreatieve kwaliteiten van deze gebieden. Dit draagt bij aan een gezond, schoon en aantrekkelijk vestigings- en leefklimaat van Noord-Brabant. Daarnaast is plangebied onderdeel van de 'internationale economische as' en het 'economisch kenniscluster'. De ligging van de internationale economische as is gekoppeld aan de A4. De provincie Noord-Brabant wil haar positie in het hoogontwikkelde afzet- en productiegebied van de Eurodelta versterken door de (inter)nationale bereikbaarheid via weg, water, spoor, lucht en buis uit te bouwen.
De ontwikkeling van een goed functionerend infrastructuurnetwerk is een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van Noord-Brabant en in het bijzonder het stedelijk netwerk BrabantStad. Het is van strategisch belang voor Noord-Brabant dat de vier economische clusters goed met de omgeving én onderling worden verbonden. Daarvoor zijn de (inter)nationale assen die de RandStad, het Ruhrgebied en de Vlaamse steden met elkaar verbinden van groot belang. Denk aan de A2, A16, A4, HSL en de oost-west verbindingen A58/A67.
Op basis van de structurenkaart is het plangebied gelegen in de Groenblauwe mantel en het Kerngebied groenblauw. Het behoud en vooral de ontwikkeling van natuur, water (-beheer) en landschap is binnen de mantel een belangrijke opgave. Nieuwe ontwikkelingen binnen de groenblauwe mantel zijn mogelijk, als deze bestaande natuur-, bodem- en waterfuncties respecteren of bijdragen aan een kwaliteitsverbetering van deze functies of het (cultuurhistorisch waardevolle) landschap. Het beleid is erop gericht dat de belevingswaarde en de recreatieve waarde van het landschap toeneemt. Ontwikkelingen passen qua aard en schaal bij het ontwikkelingsperspectief voor de groenblauwe mantel en houden rekening met omliggende waarden. De gebieden van de groenblauwe mantel in de nabijheid van de stedelijke omgeving richten zich vooral op het recreatieve gebruik en de beleving van het groenblauwe gebied dicht bij de stad. Stad en land komen hier nadrukkelijk samen.
Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 51 van 96
Het kerngebied groenblauw bestaat uit het Natuurnetwerk Brabant inclusief de ecologische verbindingszones en waterstructuren zoals beken en kreken. Het ruimtelijke beleid is gericht op behoud, herstel en ontwikkeling van de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten. Er is geen ruimte voor (grootschalige of intensieve) ontwikkelingen die niet passen binnen de doelstellingen voor het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en beheer/herstel van de waterstructuren. Bestaande functies en bestaand gebruik binnen de groenblauwe kern worden gerespecteerd. Voor de ontwikkeling van functies binnen de groenblauwe kern gelden de EHS-spelregels, zoals die door het Rijk/IPO zijn afgesproken: het 'nee, tenzij'-principe met toepassing van het compensatiebeginsel en met mogelijkheden voor de zogenaamde herbegrenzing en saldobenadering. De ontwikkeling van extensieve recreatie die zich richt op de beleving van natuurgebieden, is goed mogelijk. De ontwikkeling moet wel passen binnen de natuurdoelstellingen van het gebied en bijdragen aan de versterking van de aanwezige natuur- en landschapswaarden. De ambities die zijn geformuleerd in de provinciale structuurvisie zijn in de Verordening ruimte gespecificeerd in de vorm van bindende regels. In de volgende paragraaf is ingegaan op de Verordening ruimte. 4.2.4
Brabantse Omgevingsvisie (2018)
De Brabantse Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Brabantse Omgevingsvisie vervangt in ieder geval 4 provinciale beleidsplannen. Dat zijn de beleidsplannen over milieu en water (PMWP), verkeer en vervoer (PVVP), ruimtelijke ordening (Structuurvisie RO) en natuur (BrUG). Dit gebeurt als gevolg van de Omgevingswet. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Die visie is zelfbindend, dat wil zeggen dat een overheidslaag zich aan haar eigen visie moet houden. Een overheid kan de keuzes uit de Omgevingsvisie vastleggen in regels, de Omgevingsverordening. Aan die regels moeten overheden, bedrijven en burgers zich houden. Met deze omgevingsvisie geeft de provincie richting aan wat zij voor Brabant wil bereiken en biedt daarmee handvatten voor haar handelen in de praktijk. Met de Brabantse Omgevingsvisie sluit men zich aan bij de hoofdopgaven van Rijksbeleid, Europese en mondiale doelstellingen. De omgevingsvisie bevat de agenda richting 2030 en 2050.
Met de omgevingsvisie is de ambitie geformuleerd: hoe moet de Brabantse leefomgeving er in 2050 uitzien? En daarbij worden de mobiliserende tussendoelen gesteld: wat willen de provincie in 2030 voor elkaar hebben om die ambitie te verwezenlijken? 4.2.5
Landschappen van Allure
Om de Brabantse Wal verder te versterken is het project 'De Zoom' aangemeld voor de 'Landschappen van Allure'. De Zoom, waar de visie omheen is gebouwd, tussen de Belgische grens/ Wouwse Plantage en Bergen op Zoom is een bijzonder voorbeeld van een turfvaart. Deze is vanaf de middeleeuwen met veel moeite door de Brabantse Wal heen gegraven. Het project 'De Zoom' zorgt ervoor dat de recreant en bezoeker van het gebied na een rit van bron tot monding van ongeveer 25 kilometer alle landschappelijke en recreatieve aspecten van de Brabantse Wal kan bereiken en beleven. Hierdoor worden nieuwe potentiële consumenten het gebied ingetrokken waardoor bekendheid/ambassadeurschap wordt gecreëerd en de lokale economie wordt gestimuleerd. Niet alleen wordt een langzame verkeersverbinding gerealiseerd, maar worden juist ook de landschappen die door deze route met elkaar worden verbonden, geherstructureerd. Dit, om versnippering tegen te gaan en aaneengesloten landschappen en natuurgebieden te creëren. Onderdeel van het project 'De Zoom' zijn vier gebiedsontwikkelingen, de zogenaamde parels aan De Zoom: Landgoed Lievensberg, Bergsche Heide, Landgoed Wouwse Plantage en Landgoed Visdonk. Deze gebieden dienen als recreatieve poort. Door de clustering bij deze poorten blijft de rust in de rest van de Brabantse Wal behouden en wordt de recreatiedruk op het gebied beter verdeeld.
Bij deze recreatieve poorten gaat het om opvang en geleiding van recreanten naar de omgeving toe, mede vanwege de gewenste rust en noodzakelijke bescherming van wettelijk Poortgebied Bergsche heide 2022 Pagina 52 van 96
beschermde soorten. De route van de turf verbindt de parels aan de Zoom. Om dit optimaal te kunnen laten functioneren worden de routestructuren in de verschillende gebieden (Landgoed Lievensberg, Bergsche Heide, Landgoed Wouwse Plantage en Landgoed Visdonk) aangepast en vanuit de recreatieve poorten kan de bezoeker de achterliggende natuurgebieden bezoeken. De nieuwe beoogde ontsluitingslus staat in directe verbinding met de recreatieve 'route van de Zoom'. De ontwikkeling van Landschapspark de Bergsche Heide is een cruciaal onderdeel om de doelstellingen voor de Brabantse Wal te kunnen bereiken. Het gebied krijgt een poortfunctie. De strategische ligging, op de kop van het natuurgebied, nabij Bergen op Zoom en goed ontsloten door de rijkswegen A4 en A58 maakt deze locatie zeer geschikt als recreatieve poort. De directe aansluiting op de route van de Zoom zorgt voor een goede aansluiting met de overige 'parels'. 4.2.6
Brabantse Bossenstrategie
Op 28 januari 2020 heeft Gedeputeerde Staten de Brabantse Bossenstrategie vastgesteld. Doel van deze strategie is het bijeen brengen en het maken van keuzes bij vragen rondom bossen en bomen waarbij een betere biodiversiteit, een gerichte klimaatmitigatie, koolstofopvang en duurzame houtproductie op een hoger en geïntegreerd niveau wordt gebracht. Daarmee wordt voorgesorteerd op de inzet van nationale en Europese fondsen. Met deze strategie tracht de provincie Noord-Brabant (natuur)organisaties, bedrijven, particulieren, gemeenten en waterschappen te verleiden om de strategie te omarmen en zich in te zetten bij de uitvoering. Met de Brabantse bossenstrategie wordt tevens invulling gegeven aan opgaven uit het Bestuursakkoord om in 2030 13.000 ha extra bos in Brabant te hebben waarvan 2.500 ha in deze collegeperiode. Aan de hand van de kernboodschap 'het areaal bos vergroten, de kwaliteit ervan verbeteren en de afzet verduurzamen', zijn een aantal centrale thema's in de strategie opgenomen; a)
Klimaatadaptatie en bos.
De stikstofdepositie moet omlaag worden en de samenstelling van de bossen dient meer divers te worden om het interne verzuringsproces van de bosbodems te doorbreken. Het doel is om tot 2050 voor alle 60.000 ha met een revitaliseringsaanpak te komen b)
Klimaatmitigatie en bos.
Aanleg van nieuwe bossen draagt bij aan klimaatmitigatie, oftewel het vastleggen van CO2 in bossen. Mede daarom streeft Brabant naar de aanleg van 13.000 ha extra bos in 2030. Daarmee groeit het areaal van het Brabantse bos van 14% naar 16,6%. Naast de aanleg van bos, kan ook de teelt van hout een goede bijdrage leveren aan het klimaatbestendig maken van Brabant. c)