CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. Projectboek deel 2 Locatie en haalbaarheidsstudies

Commissie (Ruimte, Duurzaamheid en Economie) 3 maart 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Eerder verstrekt: Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom - Schouwen Duiveland26.576 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Afstand

Bereikbaarheid 380 kV-verbinding

BOZ-5

• Afstand tot woningen • Aangedragen

Negatief (zorgen en afkeuren)

Tracés

BOZ-4

Omgevingsproces

Positief (belangen en voorkeuren)

Bereikbaarheid

BOZ-3

125

Tijdelijke lijn Bereikbaarheid Enexis

Bereikbaarheid Enexis (toekomstige kabels)

Goed

Bereikbaarheid verharde weg

Bereikbaarheid verharde weg

Toegangsweg nodig

Kosten Verwachte kosten (relatief)

Verwachte kosten Verklaring kosten

• v erbinding naar 380 kV (2 km) •1  1 nieuwe masten • k abeltracé naar tracéalt. NN en NM/ZM (100 m)

Tabel 3.14 | Overzicht analyses locatiealternatieven Bergen op Zoom

126

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland Dit hoofdstuk presenteert de analyse voor de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland. Paragraaf 4.1 gaat kort in op de opgave. Daarna volgt een uiteenzetting van de effecten op milieu (4.2), omgeving (4.3), techniek (4.4) en kosten (4.5). Tot slot laat paragraaf 4.6 het overzicht van beoordelingen zien. Deze overzichtstabel biedt inzicht in de beoordelingen, maar is niet per definitie als los onderdeel leesbaar. Voor sommige beoordelingen biedt de bijbehorende toelichting uit de analyses de benodigde nuances of aandachtspunten die nodig zijn voor de afweging van de alternatieven.

4.1 Toelichting opgave Op Schouwen-Duiveland wordt een 150/20 kV-hoogspanningsstation gerealiseerd. Vanuit hier wordt een 150 kV-verbinding naar het te realiseren 380/150/20 kV-hoogspanningsstation nabij Bergen op Zoom gerealiseerd. Het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland krijgt een oppervlakte van circa 3,5 hectare (250 bij 180 meter), exclusief landschappelijke inpassing. Deze locatie- en haalbaarheidsstudie onderzoekt in dit gebied 6 locatiealternatieven, namelijk SD-1 tot en met SD-6 (op volgorde west-oost).

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

127

4.2 Analyse milieu 4.2.1 Natuur De locatiealternatieven zijn op het thema natuur beoordeeld

Locatiealternatief SD-5 onderscheidt zich positief van de

op:

overige locatiealternatieven doordat deze locatie ver van

• • •

ligging in Natura 2000-gebied of binnen

Natura 2000-gebied ligt. De locatiealternatieven SD-1

verstoringsafstand;

(circa 400 meter), SD-2 (grenzend aan), SD-3 (circa

ligging in overige beschermde gebieden, zoals

350 meter), SD-4 (circa 1,2 kilometer) en SD-6 (circa

Natuurnetwerk Nederland (NNN-) gebieden;

900 meter) liggen nabij Natura 2000-gebied Oosterschelde.

aanwezigheid beschermde soorten flora en fauna

Natura 2000-gebieden zijn gebieden die beschermd zijn

(op basis van de Nationale Databank Flora en Fauna).

onder Europese richtlijnen, met als doel de Europese biodiversiteit te waarborgen.

Figuur 4.1 laat de ligging van de locatiealternatieven ten opzichte van natuurgebieden zien.

Oosterschelde

Figuur 4.1 | Analyse natuur Schouwen-Duiveland

128

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

De Oosterschelde is onder deze Europese richtlijnen

nodig is een activiteit met enkel stikstofuitstoot tijdens de

aangewezen als Vogel- en Habitatrichtlijngebied. Voor

aanlegfase te toetsen op stikstofdepositie op Natura

bescherming van soorten (flora en fauna) binnen dit gebied

2000-gebieden. Zowel bij de hoogspanningsstations als bij

gelden een aantal verbodsbepalingen, zoals een verbod tot

de kabels is enkel sprake van stikstofuitstoot tijdens de

opzettelijk doden van dieren en planten, het vernielen van

aanlegfase en niet tijdens de gebruiksfase. Daarom is voor

nesten, rustplaatsen en eieren of het verstoren van dieren.

het aspect stikstof geen vervolgonderzoek nodig, zolang

De bouwwerkzaamheden voor het 150/20 kV-hoogspan­

gebruik gemaakt kan worden van de Bouwvrijstelling.

ningsstation binnen de locatiealternatieven SD-1, SD-2, SD-3, SD-4 en SD-6 kunnen een verstorende werking

Geen van de locatiealternatieven ligt in overige beschermde

(geluid, licht, trillingen) hebben op het Natura 2000-gebied

gebieden. De provincie Zeeland hanteert voor beschermde

Oosterschelde. De verstoringsafstand van dergelijke

gebieden een verstoringsafstand van 100 meter waarbinnen

werkzaamheden is ongeveer 1,5 kilometer. Hierdoor zijn

moet worden aangetoond dat geen sprake is van externe

effecten op het Natura 2000-gebied Oosterschelde niet

werking door indirecte effecten (verstoring). Dit is relevant

uitgesloten. Nader onderzoek na keuze van een

voor alle locatiealternatieven, met uitzondering van SD-1.

voorkeursalternatief moet verder in beeld brengen welke

De overige locatiealternatieven liggen nabij NNN-gebieden,

soorten (habitattypen) hier voorkomen en of er

ecologische verbindingszones of natte (robuuste)

instandhoudingsdoelstellingen in gevaar worden gebracht.

ecologische verbindingszones. Dit zijn lijnvormige natuurzones (zoals bomenrijen of kreekoevers) die een

Voor alle locatiealternatieven geldt dat tijdens de aanlegfase

verbinding vormen tussen natuurgebieden. Hiermee zijn ze

sprake kan zijn van stikstofdepositie op Natura

belangrijk met betrekking tot mogelijkheden voor

2000-gebieden. De werkzaamheden resulteren in emissies

verplaatsing van diersoorten. Door ligging nabij deze

van met name stikstofoxiden (NO2). Deze komen vrij uit de

ecologische zones zijn indirecte effecten (door verstoring)

verbrandingsmotoren van vrachtverkeer en mobiele

niet uitgesloten. In vervolgonderzoek moeten de indirecte

werktuigen. Deze emissies kunnen resulteren in

effecten worden uitgesloten.

stikstofdeposities in de nabijgelegen beschermde Natura 2000-gebieden (stikstofdeposities kunnen ver reiken;

Op basis van de NDFF zijn geen beschermde flora en fauna

> 3 kilometer en soms zelfs > 10 kilometer). Door de aard

aanwezig binnen de locatiealternatieven, maar veldbezoek

en omvang van de werkzaamheden, in combinatie met de

na keuze van een voorkeursalternatief moet hierover

geringe afstand tot het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige

uitsluitsel geven. Door de aanwezigheid van bosschages

Natura 2000-gebied Oosterschelde, zijn effecten van

en watergangen met natuurvriendelijke oevers is het

stikstofdepositie op voorhand niet uit te sluiten. Per 1 juni

voorkomen van zoogdieren, vleermuizen, vogels en

2021 is echter de wet Stikstofreductie en Natuurverbetering

amfibieën niet uitgesloten. Dit geldt voor alle locatie­

in werking getreden. Onderdeel van deze wet is de

alternatieven, waardoor deze niet onderscheidend zijn

Bouwvrijstelling. Deze vrijstelling houdt in dat het niet langer

ten opzichte van elkaar.

Criterium

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Natuur

SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Ligging in Natura 2000-gebied of binnen verstoringsafstand

-

-

-

-

0

-

Ligging in overige beschermde gebieden

0

0

0

0

0

0

Aanwezige beschermde soorten flora en fauna

0

0

0

0

0

0

Tabel 4.1 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - natuur

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

129

4.2.2 Geluid De locatiealternatieven zijn op het thema geluid beoordeeld

‘passend’ zijn. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen

op:

verschillende gebieden, zoals een rustige woonwijk of een

• de ligging van geluidsgevoelige objecten binnen de VNG-richtafstand (300 meter).

gemengd gebied. Met deze milieuzonering wordt in de ruimtelijke inrichting preventief rekening gehouden met milieubelastende en milieugevoelige functies ter

Geluidsgevoelige objecten zijn woningen (ook

bescherming van de leefkwaliteit. Van de Handreiking van

bedrijfswoningen, ligplaatsen van woonschepen en

de VNG kan door jurisprudentie alleen gemotiveerd worden

woonwagenstandplaatsen), onderwijsgebouwen,

afgeweken. Per situatie is maatwerk nodig om te bepalen

kinderdagverblijven, ziekenhuizen, verpleeg- en

welke richtafstanden van toepassing zijn, omdat

verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen en

bijvoorbeeld een ligging nabij een rustige woonwijk andere

kinderdagverblijven. Om deze objecten te beschermen

richtafstanden kent dan ligging nabij een gemengd gebied.

tegen geluidshinder, zijn in de VNG-publicatie ‘Handreiking

In deze studie is uitgegaan van de richtafstanden die van

bedrijven en Milieuzonering (VNG)’ richtafstanden

toepassing zijn op het gebiedstype ‘rustige woonwijk’,

opgenomen tussen geluidsgevoelige objecten en bedrijven

waarmee rekening wordt gehouden met de zogenaamde

die geluidsbelasting veroorzaken. Deze richtafstanden geven

‘worst case’ situatie.

aan welke gemiddelde afstanden tot woonbebouwing

Overige geluidsgevoelige objecten

Figuur 4.2 | Analyse geluid Schouwen-Duiveland

130

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Criterium Geluid Geluidsgevoelige objecten binnen richtafstand (300 meter)

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

-

0

-

-

0

-

Tabel 4.2 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - geluid

Het voorgenomen 150/20 kV-station op Schouwen-

4.2.3 EM-velden

Duiveland krijgt een totaal transformatorvermogen van 200-1.000 MVA. Daarmee gaat het om een hoogspannings­

De locatiealternatieven zijn op het thema EM-velden

station dat wordt aangemerkt als inrichting in milieucategorie

beoordeeld op:

4.2. Hiervoor geldt een richtafstand tot geluidsgevoelige

• EM-gevoelige objecten binnen de aanlegzone

objecten van 300 meter.

(40 meter vanaf hekwerk station).

De locatiealternatieven SD-1, SD-3, SD-4 en SD-6

Onder EM-gevoelige objecten worden objecten als

onderscheiden zich negatief van de locatiealternatieven

woningen, crèches, scholen en kinderopvangplaatsen

SD-2 en SD-5. Bij deze locatiealternatieven liggen meerdere

verstaan. Voor hoogspanningsstations en ondergrondse

geluidsgevoelige objecten binnen de VNG-richtafstand van

hoogspanningsverbindingen heeft de Rijksoverheid

300 meter. Voor alle locatiealternatieven is voldoende

vooralsnog geen voorzorgbeleid geformuleerd met

schuifruimte beschikbaar om het hoogspanningsstation in

betrekking tot EM-velden. Wel is er beleid dat van

te passen buiten de 300-richtafstand. Figuur 4.2 laat dit

toepassing is op bovengrondse hoogspannings­

zien.

verbindingen, waaruit volgt dat EM-gevoelige objecten niet binnen de 0,4 microtesla magneetveldcontour van

Zonder het benutten van schuifruimte is de afstand tot

bovengrondse hoogspanningsverbindingen mogen

geluidsgevoelige objecten volgens de VNG-Handreiking

liggen.

‘niet-passend’. Geluidshinder op de aanwezige geluids­ gevoelige objecten is daarom niet uitgesloten. Door het

Ondanks dat er voor stations geen beleid is, houdt TenneT

benutten van schuifruimte binnen het locatiealternatief kan

ook bij hoogspanningsstations en ondergrondse

het hoogspanningsstation op een locatie worden ingepast

kabelverbindingen, rekening met de ligging van de

die volgens de VNG-handreiking ‘passend’ is. Nader

0,4 microtesla magneetveldcontour. TenneT heeft in het

onderzoek na keuze van een voorkeursalternatief moet

verleden bij diverse vergelijkbare hoogspanningsstations

uitwijzen in welke mate geluidshinder daadwerkelijk

magneetveldberekeningen uitgevoerd. Daaruit volgt dat de

optreedt en of en hoe met de definitieve inrichting van

contour van 0,4 microtesla (jaargemiddeld) voor

het hoogspanningsstation aan de geluidsnormen voldaan

hoogspanningsstations buiten het hoogspanningsstation

wordt.

kan liggen, maar altijd op minder dan 40 meter van het hek. Daarom wordt bij de ontwikkeling van nieuwe hoogspan­ningsstations getoetst aan de ligging van EMgevoelige objecten binnen een aanlegzone van 40 meter van het hekwerk rondom het hoogspanningsstation. Bij geen van de locatiealternatieven ligt een EM-gevoelig object binnen de aanlegzone van 40 meter vanaf het hekwerk. Figuur 4.3 laat dit zien. De locatiealternatieven onderscheiden zich daarom niet op het thema EM-velden.

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

131

Figuur 4.3 | Analyse EM-velden Schouwen-Duiveland

Criterium EM-velden EM-gevoelige objecten binnen richtafstand (40 meter)

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

0

0

0

0

0

0

Tabel 4.3 | Analyse EM-velden Schouwen-Duiveland

4.2.4 Landschap De locatiealternatieven zijn op het thema landschap

Op Schouwen-Duiveland wordt een 150/20 kV-hoogspan­

beoordeeld op:

ningsstation gerealiseerd met een oppervlakte van circa

•

landschappelijke effecten op gebiedsniveau;

3,5 hectare (250 bij 180 meter), exclusief landschappelijke

•

landschappelijke effecten op objectniveau;

inpassing. Op Schouwen-Duiveland worden geen

• mogelijkheden voor landschappelijke inpassing (geen beoordeling).

bovengrondse hoogspanningslijnen gerealiseerd, maar is enkel sprake van ondergrondse kabels.

132

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

De landschappelijke effecten op gebiedsniveau zijn

De landschappelijke effecten op objectniveau hangen

onderzocht aan de hand van de landschapstypen met

samen met de beleving van en vanuit specifieke

bijbehorende gebiedskarakteristieken en de samenhang

landschappelijke elementen. Voorbeelden hiervan zijn

daartussen. Het landschap is opgebouwd uit verschillende

belevingswaarden van of vanuit een open gebied, een

kenmerkende landschappelijke elementen. Voorbeelden

uitkijkpunt, een landschappelijk hoogteverschil, een

hiervan zijn de mate van openheid, karakteristieke

recreatiegebied of een natuurgebied. De landschappelijke

bebouwing, dijkstructuren, groenstructuren,

effecten op objectniveau worden onder dit criterium in beeld

verkavelingspatronen en markante hoogteverschillen.

gebracht aan de hand van zichtlijnen van en vanaf objecten

De samenhang van de functie, vorm en betekenis van deze

of gebieden en de gevolgen voor de belevingswaarde.

landschappelijke elementen bepaalt de herkenbaarheid van

De landschappelijke effecten op objectniveau spelen

een plek. Bij dit criterium is de invloed van een 150/20

daarmee op een kleiner schaalniveau dan de

kV-station op de (in beleid vastgelegde)

landschappelijke effecten op gebiedsniveau.

gebiedskarakteristiek en de samenhang tussen de landschappelijke elementen beoordeeld. Dit is de

De mogelijkheden voor landschappelijke inpassing zijn sterk

beoordeling van landschappelijke effecten op

afhankelijk van de definitieve locatie en dimensies van het

gebiedsniveau.

hoogspanningsstation en de voorkeuren en keuzes in landschappelijke inpassing. De locatiealternatieven zijn

Figuur 4.4 | Zeekleigebieden Schouwen-Duiveland

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

daarom niet beoordeeld op dit criterium. Wel zijn voor de

watersnoodramp in 1953, waarbij beplanting werd

verschillende locatiealternatieven globale oplossings­

weggevaagd en het landschap werd ingericht voor

richtingen in beeld gebracht die mogelijk toegepast kunnen

landbouw en bescherming tegen het water.

133

worden bij landschappelijk onderzoek na keuze van een voorkeursalternatief. De oplossingsrichtingen zijn

De locatiealternatieven SD-1, SD-2, SD-3 en SD-4 liggen in

nadrukkelijk bedoeld ter indicatie en illustratie van mogelijke

de Gouwepolders. De Gouwepolders vormen een open tot

landschappelijke inpassing. Verdere uitwerking van de

halfopen landschap, met veel binnendijken op geringe

landschappelijke inpassing volgt na keuze van een

afstand van elkaar. De locatiealternatieven SD-1 en SD-2

voorkeursalternatief. Dit wordt uiteindelijk– in overleg met

liggen ten zuiden van Zierikzee. Locatiealternatief SD-1

bewoners en belanghebbenden uit de omgeving -uitgewerkt

grenst aan de bestaande bebouwing van Zierikzee waarmee

in een landschapsontwerp.

het halfopen landschap niet of nauwelijks wordt aangetast. Ook wordt het verkavelingspatroon en de dijkenstructuur

Landschappelijke effecten op gebiedsniveau

niet aangetast. Daarmee leidt dit alternatief niet of nauwelijks

De locatiealternatieven SD-1 en SD-6 onderscheiden zich

tot landschappelijke effecten op gebiedsniveau.

positief van de overige locatiealternatieven omdat deze

Locatiealternatief SD-2 sluit aan bij de bestaande zeedijk

locaties niet of nauwelijks landschappelijke effecten op

(Weg naar de Val) en tussengelegen provinciale weg N256.

gebiedsniveau veroorzaken.

Daarmee ligt deze locatie in de halfopen polder en wordt het halfopen karakter van deze polder aangetast. Daarmee leidt

Schouwen-Duiveland is gevormd door de voormalige

dit alternatief tot beperkte landschappelijke effecten op

eilanden Schouwen, Duiveland, Bommenede en Dreischor.

gebiedsniveau. Het verkavelingspatroon en de

Tussen de voormalige eilanden Schouwen en Duiveland

dijkenstructuur wordt niet aangetast.

bevond zich de zeearm de Gouwe. Na inpoldering en samenvoeging van deze eilanden en zeearm (de

Locatiealternatief SD-3 sluit aan bij de Groenedijk, die de

Gouwepolders), ontstond het zeekleilandschap Schouwen-

grens vormt tussen de zuidelijke Gouwepolders en de

Duiveland. De eilanden Schouwen (westelijk) en Duiveland

westelijke polders van Duiveland. Het locatiealternatief ligt in

(zuidoostelijk) vormen hierbij het zogenoemde ‘oudland’,

de hoek van deze binnendijk, waarmee het gedeeltelijk in de

terwijl de Gouwepolders het zogenaamde ‘nieuwland’

halfopen polder ligt en gedeeltelijk aansluit bij de bestaande

vormen. Figuur 4.4 laat dit zien.

dijkenstructuur. Realisatie van het hoogspanningsstation leidt daarmee tot aantasting van het halfopen landschap ter

Binnen het oudland en nieuwland zijn verschillende polders

plaatse, omdat de locatie gedeeltelijk middenin de halfopen

gedurende verschillende tijdsperioden ontstaan. Dit komt

polder ligt. Wel sluit een hoogspanningsstation op deze

doordat Schouwen-Duiveland in de loop der eeuwen door

locatie aan bij de windturbines (afstand 250 meter),

stormvloeden en dijkvallen meerdere malen land verloor

waardoor het past bij een bestaand energielandschap.

aan- en terugwon van de zee. Typerend voor Schouwen-

Hiermee wordt het landschappelijk effect beperkt. Het

Duiveland zijn daarmee de vele inlaagdijken (‘reservedijken’)

verkavelingspatroon en kenmerkende historische

die in het huidige landschap nog goed zijn terug te zien. Met

dijkenpatroon wordt hier niet aangetast. Hetzelfde geldt voor

name in de halfopen en smalle Gouwepolders is de

locatiealternatief SD-4, welke ook op de grens ligt van de

inpolderingsgeschiedenis nog goed te zien. Het landschap

zuidelijke Gouwepolders en de polders van Duiveland. Dit

in het plangebied bestaat hoofdzakelijk uit grote agrarische

locatiealternatief ligt in de hoek tussen de Groenedijk en de

polders gekenmerkt door openheid en verre zichten. De

N59. De grens tussen de polders wordt haaks doorsneden

kleinere polders en landschappen (zoals de Gouwepolders

door deze provinciale weg. Door aansluiting bij deze weg,

en polder bij Bruinisse) worden veelal omgeven en

wordt de openheid van het halfopen landschap hier beperkt

gekenmerkt door dijken in plaats van beplanting. Dit komt

aangetast. Ook hier wordt het historische dijkenpatroon niet

voort uit de grootschalige herverkaveling na de

aangetast. Omdat beide alternatieven wel de openheid van

134

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

de polders beperkt aantasten, leiden deze alternatieven tot

Locatiealternatief SD-1 sluit aan bij de bedrijfsmatige- en

landschappelijke effecten op gebiedsniveau.

industriële bebouwing van Zierikzee. Vanaf de bedrijfsweg Gouwepoort, is momenteel vrij uitzicht in zuidelijke richting

Locatiealternatief SD-5 ligt in de polder Duiveland, op de

over het polderlandschap richting de Oosterschelde.

grens met de Gouwepolders. De locatie sluit aan bij de

De belevingswaarde van dit vrije uitzicht over het

Oudepolderdijk. Het landschap wordt hier gekenmerkt door

kenmerkende polderlandschap vanaf het bedrijventerrein en

openheid, blokverkaveling en bedijking. De locatie ligt in het

het verkeer op de Gouwepoort wordt aangetast door

midden van het open zeekleilandschap, wat gekenmerkt

realisatie van het hoogspanningsstation binnen SD-1.

wordt door grootschalige agrarische activiteiten. Hierdoor is

Hoewel deze effecten relatief beperkt zijn omdat het karakter

sprake van grote kavels, waarmee de openheid van het

aan de overzijde van de weg ook bedrijfsmatig is, is sprake

polderlandschap benadrukt wordt. Rondom de dijk en

van beperkte landschappelijke effecten op objectniveau.

Kieweg staan enkele bomen, die de openheid van het

Omdat locatiealternatief SD-1 aanzienlijk groter is dan de

landschap licht onderbreken. Realisatie van het

benodigde oppervlakte van 3,5 ha (exclusief

hoogspanningsstation binnen dit locatiealternatief leidt tot

landschappelijke inpassing), kan schuifruimte benut worden

aantasting van de openheid en landschappelijke effecten op

om het hoogspanningsstation zoveel mogelijk te laten

gebiedsniveau. Het verkavelingspatroon en de

aansluiten bij de aanwezige bedrijvigheid aan de

dijkenstructuur worden niet aangetast.

Gouwepoort, Straalweg en Ruigendijkweg. Daarmee kunnen landschappelijke effecten op objectniveau beperkt of bijna

Locatiealternatief SD-6 ligt ten noorden van Oosterland,

volledig weggenomen worden. Landschappelijke effecten op

tussen de N59 en de Platte Capelledijk. Het landschap op

objectniveau treden daarom niet of nauwelijks op.

deze locatie is halfopen tot kleinschalig. De locatie wordt omgeven door de verhoging van de dijk en de daarop

Locatiealternatief SD-2 ligt in de hoek van de halfopen

aanwezige hoog opgaande beplanting. Het landschap ter

polder, grenzend aan de provinciale Weg naar de Val (N256).

plaatse wordt niet gekenmerkt door grote open agrarische

Deze weg vormt de toegangsweg van Schouwen-Duiveland

kavels, maar kleinschalig grondgebruik met enkele kassen

via de zuidzijde, waarmee het een relatief drukke

(glastuinbouw). Hierdoor zijn de vergezichten al verdwenen,

verkeersroute is. Vanaf deze weg is vrij zicht over de

en wordt dit deel van landschap beperkt gekarakteriseerd

halfopen polder aan de noord- en westzijde. Realisatie van

door openheid, maar meer door kleinschaligheid. Het

een hoogspanningsstation op deze locatie tast de

hoogspanningsstation heeft door de schaal van het

belevingswaarde van de openheid van het polderlandschap

hoogspanningsstation ten opzichte van het kleinschalige

vanaf de Weg naar de Val aan. Daarmee leidt dit

landschap een vergrotende werking op het landschap ter

locatiealternatief tot beperkte landschappelijke effecten op

plaatse. Omdat deze vergrotende werking beperkt is tot het

objectniveau.

landschap tussen de N59, de Platte Capelledijk en de kassen, zijn deze effecten relatief beperkt. Toch wordt het

Locatiealternatief SD-3 ligt in de hoek van de Groene Dijk en

landschap op gebiedsniveau aangetast door de bouw van

de Gouweveerseweg. Op de Groene Dijk is veel begroeiing

het hoogspanningsstation binnen locatiealternatief SD-6.

aanwezig en ligt enkel een fietspad. Vanaf dit fietspad is in westelijke richting vrij uitzicht over het polderlandschap. Op

Landschappelijke effecten op objectniveau

de Gouweveerseweg ligt een lokale weg voor voornamelijk

Landschappelijke effecten op objectniveau komen

agrarisch- en bestemmingsverkeer. Vanaf deze weg is vrij

voornamelijk voort uit aantasting van de belevingswaarden

uitzicht over het open polderlandschap. De realisatie van

van en vanuit landschappelijke elementen. Hiervoor is de

een hoogspanningsstation op deze locatie leidt tot

aantasting van belevingswaarden door ligging ten opzichte

aantasting van de belevingswaarde van de open polders,

van objecten en belemmering van zichtlijnen vanuit

gezien vanaf de weg (fietspad en lokale weg). Deze effecten

woongebieden, uitkijkpunten of recreatieve- of

worden beperkt door de ligging nabij (250 meter) drie

verkeersroutes een belangrijke indicator.

bestaande windturbines langs de Gouweveerse Zeedijk.

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Criterium Landschap

135

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Landschappelijke effecten op gebiedsniveau

0

-

-

-

-

-

Landschappelijke effecten op objectniveau

-

-

-

-

-

-

Tabel 4.2 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - geluid

Hierdoor sluit een hoogspanningsstation op deze locatie aan

Daarom leidt het hoogteverschil niet tot nauwelijks tot een

bij een bestaande energielandschap. Omdat de wegen geen

versterking van het effect op de landschappelijke

drukke verkeersroutes zijn en er weinig bebouwing in de

belevingswaarde. Omdat de belevingswaarde van het open

omgeving aanwezig is, leidt de bouw van het

polderlandschap vanaf de Oude Polderdijk en Kieweg wordt

hoogspanningsstation op deze locatie tot beperkte

aangetast, is sprake van beperkte landschappelijke effecten

landschappelijke effecten op objectniveau.

op objectniveau.

Locatiealternatief SD-4 ligt aan de N59 en Groene Dijk. De

Realisatie van een hoogspanningsstation binnen

N59 betreft een drukke verkeersroute, vanaf waar vrij uitzicht

locatiealternatief SD-6 leidt tot beperkte landschappelijke

is over het open polderlandschap. Dit vrije uitzicht wordt in

effecten op objectniveau. Dit komt door de beperkte

de huidige situatie in beperkte mate weggenomen door

aantasting van de beleving van het agrarisch landschap

aanwezige beplanting, maar de bouw van een

vanaf de Platte Capelledijk en Maartje Harings Jobsweg

hoogspanningsstation leidt tot verdere aantasting van de

(lokale wegen) en de woningen langs de N59 en parallelweg.

belevingswaarde van het landschap vanaf deze drukke weg.

Vanuit deze woningen wordt de beleving van het relatief

Daarnaast leidt realisatie van een hoogspanningsstation hier

kleinschalige landschap binnen deze dijken, wegen en

tot aantasting van de beleving van de openheid van de

bebouwing aangetast. Daarmee leidt de bouw van het

polder vanaf het fietspad op de Groene Dijk. Daarmee leidt

hoogspanningsstation binnen dit locatiealternatief tot

de bouw van het hoogspanningsstation binnen dit

beperkte landschappelijke effecten op objectniveau. Het

locatiealternatief tot landschappelijke effecten op

zicht en de belevingswaarde vanaf de N59 wordt niet

objectniveau.

aangetast door bestaande bomen langs de weg die het zicht op het landschap van het locatiealternatief

De bouw van een hoogspanningsstation binnen locatie­

belemmeren. Dit maakt dat het hoogspanningsstation niet of

alternatief SD-5 leidt tot beperkte aantasting van de

nauwelijks zichtbaar is vanaf de weg, en daarmee ook niet

belevingswaarde vanaf de Oude Polderdijk en Kieweg van

vanuit Oosterland.

het open en grootschalige polderlandschap. Ook hier betreft het geen drukke wegen en ligt er weinig bebouwing rondom, waarmee de effecten op objectniveau beperkt zijn. Daarnaast vormt deze binnendijk de overgang tussen de iets hoger gelegen Gouwepolders en de lager gelegen polders van Duiveland (hoogteverschil is circa één meter). Dit hoogteverschil is beperkt zichtbaar in het landschap door aanwezigheid van de dijk (Oude Polderdijk) die de polders scheidt, inclusief de op de dijk aanwezige weg en bomenrij.

136

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Mogelijkheden voor landschappelijke inpassing

Figuur 4.5 visualiseert een aantal oplossingsrichtingen (links)

De locatiealternatieven kunnen op verschillende manieren

kunnen worden om het 150/20 kV-hoogspanningsstation

worden ingepast bij het bestaande landschap. Hiervoor

landschappelijk in te passen. Na keuze van een

bestaan diverse oplossingsrichtingen en ‘bouwstenen’.

voorkeursalternatief wordt in een uitgebreid landschaps­

Zo zijn er oplossingsrichtingen en bouwstenen die het

onderzoek in kaart gebracht welke landschappelijke

hoogspanningsstation landschappelijk inpassen door

bouwstenen het best bij de desbetreffende locatie past.

toevoeging van bomenrijen om aan te sluiten bij bestaande

Zonder uitgebreid landschapsonderzoek kan geen

bosschages. Ook kan gedacht worden aan toevoeging van

betrouwbare en feitelijk onderbouwde uitspraak worden

rietoevers bij bestaande watergangen met rietbeplanting of

gedaan over de beste bouwstenen per locatie. Daarom is dit

het toevoegen van lage beplanting of dijken om het zicht op

in deze fase van het project (locatie- en haalbaarheidsstudie)

het hoogspanningsstation te ontnemen. Ook kan een dijk

niet gedaan.

en mogelijk toepasbare bouwstenen (rechts) die ingezet

worden aangelegd om het hoogspanningsstation landschappelijk in te bouwen en aan te laten sluiten bij het bestaande dijkenlandschap. In open gebieden kan gekozen worden voor behoud van openheid door rondom het hoogspanningsstation geen beplanting of dijken aan te leggen. Dit is sterk afhankelijk van de locatie waar het hoogspanningsstation gerealiseerd wordt.

Figuur 4.5 | Oplossingsrichtingen (links) en bouwstenen (rechts) landschappelijke inpassing hoogspanningsstation

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

137

4.2.5 Cultuurhistorie De locatiealternatieven zijn op het thema cultuurhistorie

De meeste polders in het plangebied zijn ontstaan tussen

beoordeeld op:

circa 1300 en 1700. Tussen de meeste van deze polders

•

liggen historische dijken, die momenteel nog steeds een

ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden.

primaire (actieve, directe) of secundaire (inactieve, indirecte) De cultuurhistorische waarden op Schouwen-Duiveland

waterkerende functie hebben. Een aantal van deze dijken is

komen voort uit de rijke inpolderingshistorie van het gebied.

geslecht, wat betekent dat ze bijna verdwenen zijn. Een

Het zuidoostelijk deel van Schouwen-Duiveland (het

voorbeeld hiervan is de Meeldijk, gelegen ten zuiden van

plangebied voor dit project) bestaat uit diverse polders,

Zierikzee door de Zuidhoekpolder. De Meeldijk hoorde

gescheiden door bestaande en verloren dijken. Figuur 4.6

voorheen bij de voormalige Zuidernieuwlandpolder, maar

laat het historisch polderlandschap zien. Binnen het gebied

heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 door doorbraak

is geen eenduidig beschermingsregime op gebiedsniveau.

geen waterkerende functie meer voor deze polder. De dijk is

Wel worden elementen zoals biotopen beschermd, er is

daarom min of meer verdwenen, hoewel deze door een

echter geen sprake van overlap tussen deze elementen en

kreek (watergang) nog steeds zichtbaar is in het landschap.

de locatiealternatieven.

Locatiealternatief SD-2 grenst aan deze Meeldijk en locatiealternatief SD-1 overlapt met de Meeldijk.

Figuur 4.6 | Historisch polderlandschap Schouwen-Duiveland

138

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Criterium

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Cultuurhistorie Ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden

SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

0

0

0

0

0

0

Tabel 4.5 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Cultuurhistorie

Schuifruimte binnen het omvangrijke locatiealternatief SD-1 biedt voldoende mogelijkheden om overlap met de Meeldijk te voorkomen. Omdat deze voormalige dijk geen uitgesproken cultuurhistorische waarde is (en niet beschermd is), is aantasting van cultuurhistorische

te brengen in het landschap.

4.2.6 Archeologie en aardkunde

Alle locatiealternatieven liggen in de historische polders van

De locatiealternatieven zijn op het thema archeologie

Schouwen-Duiveland. Geen van de locatiealternatieven

en aardkunde beoordeeld op:

overlapt met historische bestaande dijken. Wel grenzen

•

waarden hier niet van toepassing. Wel bieden beide locatie­alternatieven kansen om de verdwenen dijk terug

waarden;

locatiealternatieven SD-3, SD-4 en SD-5 aan historische dijken (waaronder de Groene Dijk), die cultuurhistorische

•

ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden;

waarden hebben in relatie tot het historisch polder­ landschap. Daarmee is dit een aandachtspunt. Ook heeft

ligging in gebieden met bekende archeologische

•

ligging in gebieden met aardkundige waarden.

de realisatie van het hoogspanningsstation geen wezenlijk effect op de cultuurhistorische waarde van een van deze

Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden

polders, die ook niet als zodanig beschermd zijn. Geen van

gaat om overlap met archeologische monumenten. Deze zijn

de locatiealternatieven overlapt met overige cultuur­

opgenomen en weergegeven op de Archeologische

historische elementen, zoals beschermde molenbiotopen,

Monumentenkaart (AMK). Ligging in gebieden met verwachte

landgoederen en kastelen of groen erfgoed. Daarmee heeft

archeologische waarden is beoordeeld aan de hand van de

de bouw van een hoogspanningsstation binnen de

Indicatieve kaart archeologische waarden (IKAW). Zowel de

locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland niet of

AMK als de IKAW zijn bronnen van de Rijksdienst voor

nauwelijks effect op cultuurhistorische waarden.

cultureel erfgoed, in samenwerking met provincies. Beide kaarten worden in de ruimtelijke ordening gebruikt om gebieden met (mogelijke) archeologische waarden aan te duiden en passende onderzoeken uit te voeren. Ligging in gebieden met aardkundige waarden wordt geduid aan de hand van de Aardkundig waardevolle gebiedenkaart (incl. signaleringskaart) van de provincie Zeeland.

Archeologie De locatiealternatieven overlappen niet met bekende archeologische waarden. Alle locatiealternatieven liggen in een gebied met een lage trefkans op archeologische waarden, met uitzondering van locatiealternatief SD-5 (middelhoge trefkans). Figuur 4.7 laat dit zien.

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

139

Figuur 4.7 | Analyse Archeologie Schouwen-Duiveland

Ligging in een gebied met een lage trefkans op

gebied. Meestal zijn dit verschijnselen zoals zandruggen,

archeologische waarden betekent niet dat er geen

stuwwallen of voormalige geulen of zeearmen. Aan

archeologische waarden aanwezig kunnen zijn. Zonder

bepaalde aardkundige waarden is een (inter)nationale

nader onderzoek kan bij uitvoering van de werkzaamheden

beschermingsstatus toegekend.

gestuit worden op archeologische waarden, met mogelijke

Hierbij is nader onderzoek nodig waarin wordt aangetoond

aantasting of vernietiging tot gevolg. Voor locatiealternatief

dat de aardkundige waarden niet of beperkt worden

SD-5 geldt dat de trefkans middelhoog is, waarmee de kans

aangetast (afhankelijk van het exacte beschermingsregime).

op het aantreffen van archeologische waarden hier hoger is

Naast dit beschermingsregime, heeft de provincie Zeeland

dan op de overige locaties. Voor alle locatiealternatieven

een signaleringskaart waarop mogelijk aardkundige waarden

geldt dat archeologisch (bureau)onderzoek voor uitvoering

zijn weergegeven. Geen van de locatiealternatieven ligt in

van de werkzaamheden uitsluitsel moet geven over de

een mogelijk aardkundig waardevol gebied, zoals aangeduid

mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden en de

op de Signaleringskaart Aardkundig waardevolle gebieden

bijpassende maatregelen.

(provincie Zeeland). Uitzondering hierop vormt locatiealternatief SD-6, waarbinnen een voormalige kreek

Aardkunde Binnen het plangebied (op land) liggen geen bekende aardkundige waarden. Daarmee overlapt geen van de locatiealternatieven met aardkundig waardevolle gebieden. Aardkundige waarden zijn onderdelen van een landschap die iets vertellen over de natuurlijke ontstaanswijze van een

ligt. Figuur 4.8 laat dit zien.

140

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Figuur 4.8 | Analyse Aardkunde Schouwen-Duiveland

Omdat de voormalige kreek binnen locatiealternatief SD-6

schuifruimte binnen dit locatiealternatief om de voormalige

niet als aardkundig waardevol gebied is aangeduid, leidt de

kreek zoveel als mogelijk te vermijden. Daarmee kan ook de

bouw van het hoogspanningsstation binnen deze locatie niet

waarde op de aardkundige signaleringskaart worden

direct tot effecten op aardkundige waarden. Wel kan tijdens

vermeden.

een vervolgfase rekening worden gehouden met

Criterium Archeologie en aardkunde

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden

0

0

0

0

0

0

Ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden

0

0

0

0

-

0

Ligging in gebieden met aardkundige waarden

0

0

0

0

0

0

Tabel 4.6 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Archeologie en Aardkunde

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

141

4.2.7 Veiligheid De locatiealternatieven zijn op het thema veiligheid

Geen van de locatiealternatieven overlapt met een risicovolle

beoordeeld op:

inrichting of bijbehorende risicocontour. De

•

locatiealternatieven SD-1 en SD-6 grenzen aan agrarische

blootstelling van TenneT-assets aan risicobronnen.

inrichtingen, waarvoor geen richtafstanden gelden. Daarmee TenneT streeft vanuit zijn beleid naar het vermijden van

worden TenneT assets binnen geen van de

risicobronnen zoals inrichtingen waar gewerkt wordt met

locatiealternatieven blootgesteld aan risico’s vanuit

gevaarlijke stoffen of vergelijkbare inrichtingen (richtafstand

risicovolle inrichtingen.

800 meter), windturbines (richtafstand 245 meter), buisleidingen met gevaarlijke stoffen (zoals aardgasleidingen)

Figuur 4.10 laat het overstromingsrisico voor het plangebied

en locaties waar een overstromingsrisico is die hoger is dan

op Schouwen-Duiveland zien. De locatiealternatieven SD-1

TenneT nastreeft. De locatiealternatieven zijn beoordeeld op

en SD-6 liggen in een gebied waar het overstromingsrisico

blootstelling aan deze risicobronnen. Figuur 4.9 laat de

‘klein’ (eens in de 1.000 jaar) en ‘middelgroot’ (eens in de

ligging van de locatiealternatieven ten opzichte van de

100 jaar) is11.

aanwezige risicobronnen in het plangebied zien.

Figuur 4.9 | Analyse veiligheid Schouwen-Duiveland

11

 onform handboek Overstromingsrisico’s op de risicokaart, via: https://www.helpdeskwater.nl/publish/pages/132175/ C handboek_overstromingsrisicos_op_de_kaart.pdf

142

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Figuur 4.10 | Analyse overstromingsrisico Schouwen-Duiveland met kleine kans (links) en middelgrote kans (rechts).

Meerdere gebieden hebben zowel een kleine als een

overstromingsdiepten niet verschillen bij beide

middelgrote overstromingskans, waarbij de middelgrote

overstromingsrisico’s (zie figuren 4.11 en 4.12).

overstromingskans leidend is (deze komt immers vaker voor). Voor het plangebied geldt dat de maximale

Figuur 4.11 | Analyse overstromingsrisico Schouwen-Duiveland, maximale overstromingsdiepte (kleine kans, 1/1.000 j)

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

143

Figuur 4.12 | Analyse overstromingsrisico Schouwen-Duiveland, maximale overstromingsdiepte (middelgrote kans, 1/100 j)

TenneT hanteert in het kader van leveringszekerheid beleid

gelijk, namelijk een maximale overstromings­diepte van

over overstromingsrisico’s van hoogspanningsstation. Eén

circa 0,5 meter voor locatie­alternatief SD-1 en een maximale

daarvan is een maximale overstromingsdiepte van 2,5

overstromingsdiepte van circa 0,5 - 2 meter voor

meter, zodat het railportaal van het hoogspanningsstation

locatiealternatief SD-6. Omdat de maximale overstromings­

nooit onder water komt te staan. Figuur 4.11 laat de

diepte lager dan 2,5 meter is, is dit risico voor TenneT

maximale overstromingsdiepte bij een kleine overstromings­

acceptabel. Na keuze van een voorkeurs­alternatief wordt

kans zien. Figuur 4.12 laat de maximale overstromingsdiepte

dit nader in kaart gebracht om te kijken of er eventuele

bij een middelgrote overstromingskans zien. Voor beide

aanvullende maatregelen getroffen moeten worden.

situaties is de maximale overstromings­diepte nagenoeg

Criterium Veiligheid Blootstelling van assets aan risicobronnen (incl. overstromingsrisico) Tabel 4.7 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Veiligheid

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

0

0

0

0

0

0

144

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

4.2.8 Water De locatiealternatieven zijn op het thema water beoordeeld op:

bij realisatie van het hoogspanningsstation. Hierop zijn regels

• de ligging in beschermingszone water (waterwingebied,

van het waterschap op van toepassing, vaak met betrekking

grondwaterbeschermingsgebied, boringsvrije zone of

tot compensatie. Effecten zijn hierdoor te mitigeren.

intrekgebied); •

de ligging in een waterbergingsgebied;

Ook overlappen locatiealternatieven met beschermings­

•

de ligging in of nabij een waterkering of vrijwaringszone;

zones van primaire en regionale waterkeringen. Primaire

•

de aanwezigheid van watergangen;

waterkeringen zijn direct waterkerend en bieden

•

en de verziltingsgevoeligheid van het gebied.

bescherming tegen overstromingen van grotere wateren zoals de Oosterschelde. Regionale waterkeringen liggen in

Figuur 4.13 laat de ligging van de waterwegen/-gangen en

het binnenland en bieden bescherming tegen over­

waterkeringen in het plangebied zien.

stromingen van kleinere wateren zoals kanalen. De locatiealternatieven SD-2 (primair), SD-3 (regionaal), SD-4

Geen van de locatiealternatieven overlapt met een

(regionaal), SD-5 (regionaal) en SD-6 (regionaal) overlappen

beschermingszone water of met een waterbergingsgebied.

met de beschermingszone van een waterkering. Deze zone

De locatiealternatieven SD-1, SD-5 en SD-6 overlappen met

is bedoeld om de waterkering en de bijbehorende water­

watergangen (sloten). Deze moeten mogelijk gedempt worden kerende functie te beschermen, door voorwaarden te stellen

Figuur 4.13 | Analyse water Schouwen-Duiveland

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

145

Figuur 4.14 | Analyse verzilting Schouwen-Duiveland

aan toegestane bouwwerken en werkzaamheden binnen

grondwater op en rondom deze locatie. Effecten van bemaling

deze zone. Werkzaamheden binnen deze zone zijn daarom

reiken verder dan de bemalingslocatie zelf.

niet zonder meer toegestaan. Met het benutten van schuifruimte en eventuele optimalisatie in de positionering

Als maatstaf voor verzilting is het chloridegehalte (zoutgehalte)

van het hoogspanningsstation zijn deze beschermingszones

op 1,75 meter beneden NAP in kaart gebracht. Dit geeft een

te vermijden.

beeld van het zoutgehalte in de ondiepe ondergrond, waar werkzaamheden plaatsvinden om het hoogspanningsstation te

De locatiealternatieven SD-1 en SD-2 onderscheiden zich

realiseren. Een chloridegehalte van > 1.000 mg/l betekent dat

negatief van de overige locatiealternatieven op ligging in

het grondwater zout is. Tussen de 150 en 1.000 mg/l betekent

verziltingsgevoelig gebied. Verzilting is het toenemen van het

dat het grondwater brak is. Beneden de 150 mg/l betekent

chloridegehalte (zout) in de bodem of in het grondwater. Dit

zoet grondwater. Een risico op verzilting treedt met name op in

kan ongewenste effecten hebben voor met name agrarische

gebieden waar het chloridegehalte hoger dan 1.000 mg/l is.

activiteiten, omdat sommige gewassen niet bestand zijn

De locatie­alternatieven SD-1 en SD-2 liggen gedeeltelijk in een

tegen hogere chloridegehaltes. De realisatie van een

verziltingsgevoelig gebied. Het chloridegehalte is hier >10.000

hoogspanningsstation kan verzilting veroorzaken door

mg/l op -1,75 meter NAP. Nader onderzoek naar het

toepassing van bemaling. Met bemaling wordt het

verziltingsrisico’s en de mogelijke maatregelen zijn hier nodig.

hoogspanningsstation ‘droog’ aangelegd (de bouwkuip

Voor locatiealternatief SD-5 is geen openbare data

wordt droog gehouden). Hierdoor wordt grondwater

beschikbaar, waarmee hiervoor geen beoordeling is

weggetrokken en verandert het chloridegehalte van het

toegekend. Figuur 4.14 laat dit zien.

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

146

Criterium Water

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Ligging in beschermingszone water

0

0

0

0

0

0

Ligging in waterbergingsgebied

0

0

0

0

0

0

Ligging in / nabij waterkering of vrijwaringszone

0

-

-

-

-

-

Kruisingen met waterwegen/-gangen

-

0

0

0

-

-

Ligging in verziltingsgevoelig gebied

-

-

0

0

n.v.t.

0

Tabel 4.8 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Water

4.2.9 Bodem De locatiealternatieven zijn op het thema bodem beoordeeld

De locatiealternatieven onderscheiden zich niet op het thema

op:

bodem. Figuur 4.15 laat de ligging van de locatiealternatieven

•

de ligging op zettingsgevoelige gronden;

op de bodemsoort ter plaatse zien. De bodemopbouw en

•

de aanwezigheid van (potentieel) verontreinigde grond.

bodemsoort zijn van belang in verband met de zettings­ gevoeligheid van de grond.

Figuur 4.15 | Analyse bodem Schouwen-Duiveland

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Criterium

147

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Bodem

SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Ligging in zettingsgevoelige gebieden

-

-

-

-

-

-

Aanwezigheid (potentieel) verontreinigde grond

0

0

0

0

0

0

Tabel 4.9 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Bodem

Alle locaties bevinden zich op zeekleigronden. Klei is matig gevoelig voor zettingen. Het risico op zettingen door bouwwerkzaamheden voor het hoogspanningsstation staat in verband met de samenstelling van de bodem. Hierbij zijn textuur, structuur en het watergehalte van de grond belangrijke parameters. Door lucht en water uit poriën te persen, klinkt de grond in. Veen is zeer gevoelig voor zetting, aangezien dit veel water en lucht bevat (groot volume dat makkelijk kan worden samengedrukt). Klei en zand zijn beter

4.2.10 Infrastructuur

bestand tegen zettingen. Hierbij geldt dat zand het minst gevoelig is voor zettingen, vanwege de gunstige textuur en

De locatiealternatieven zijn op het thema infrastructuur

structuur en een laag watergehalte (water stroomt makkelijk

beoordeeld op:

weg uit de poriën tussen zandkorrels). Door de ligging op

•

matig zettingsgevoelige gronden kunnen er maatregelen

• overlap met planologisch beschermde onder- en

de ligging in beheerzones van het hoofdwegennet; bovengrondse kabels en leidingen;

nodig zijn die de stabiliteit van de bodem vergroten en ongewenste effecten voorkomen.

•

overlap met spoor of autowegen.

Uit gegevens van het Bodemloket blijkt niet dat de

Figuur 4.16 laat de ligging van de locatiealternatieven zien ten

locatiealternatieven overlappen met verontreinigde gronden.

opzichte van de aanwezig infrastructuur in het plangebied.

Gegevens uit het Bodemloket zijn veelal niet allesomvattend

Geen van de locatiealternatieven overlapt met beheerzones

omdat het enkel informatie bevat over locaties waar

van het hoofdwegennet (Rijkswegen) of met spoor of

onderzoek is uitgevoerd. Na de keuze voor een

autowegen.

voorkeursalternatief is verkennend bodemonderzoek nodig om eventuele bodemverontreiniging uit te sluiten.

Geen van de locatiealternatieven overlapt met planologisch beschermde kabels en leidingen (zoals hoogspanningsverbindingen of buisleidingen die zijn vastgelegd in de Risicokaart of in bestemmingsplannen). Voor alle locatiealternatieven geldt dat na keuze van een voorkeursalternatief een KLIC-melding moet worden uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de ligging van overige kabels, leidingen en leidingstraten die niet planologisch beschermd zijn. Dit omvat onder andere datakabels, waterleidingen en midden- en laagspanningskabels. Indien nodig moeten daarna maatregelen worden getroffen om eventuele effecten te voorkomen.

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

148

Figuur 4.16 | Analyse infrastructuur Schouwen-Duiveland

Criterium Infrastructuur

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Ligging in beheerzones hoofdwegennet (rijk/provincie/gemeente)

0

0

0

0

0

0

Overlap onder- en bovengrondse kabels en leidingen

0

0

0

0

0

0

Overlap met (spoor en auto)wegen

0

0

0

0

0

0

Tabel 4.10 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Infrastructuur

4.2.11 Ruimtegebruik De locatiealternatieven zijn op het thema ruimtegebruik

Alle locatiealternatieven liggen in het buitengebied van de

beoordeeld op:

gemeente Schouwen-Duiveland. Figuur 4.17 laat de

• aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en

locatiealternatieven zien ten opzichte van de overige

planologische belemmeringen;

bestemmingsplannen. De separate plankaarten van het

•

grondgebruik;

buitengebied12 laten zien dat alle locatiealternatieven

•

bebouwing.

momenteel de bestemming agrarisch hebben. Voor de bouw

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

van een hoogspanningsstation moet daarom worden

149

locatiealternatief SD-3. Dit vormt een aandachtspunt.

afgeweken van het bestemmingsplan. Binnen het bestemmingsplan zijn diverse locaties aangewezen die de

Alle locatiealternatieven liggen op agrarische gronden.

planologische mogelijkheid hebben om een mini-camping te

Dit is oplosbaar door grondverwerving zodat het hoog­

beginnen. Hieronder valt ook het perceel aan de

span­ningsstation gerealiseerd kan worden. Geen van de

Gouweveerseweg 8, gelegen direct ten noordwesten van

locatiealternatieven overlapt met bebouwing.

Figuur 4.17 | Analyse ruimtegebruik Schouwen-Duiveland

Criterium Ruimtegebruik Aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en planologische belemmeringen

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

-

-

-

-

-

-

Grondgebruik

Grondgebruik agrarisch. Oplosbaar door verwerving gronden.

Bebouwing

Geen bebouwing binnen locatiealternatief.

Tabel 4.11 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Ruimtegebruik

12

 iet interactief digitaal en dus niet op kaart opgenomen. Plankaarten in te zien via: https://www.ruimtelijkeplannen.nl/ N documents/NL.IMRO.1676000000217BpaBU-/p_NL.IMRO.1676000000217BpaBU-.pdf

150

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

4.3 Analyse omgevingsbeeld Gedurende de totstandkoming van de alternatieven heeft

ers (te denken valt aan (lokale) overheden, waterschappen,

een omgevingsproces plaatsgevonden. Hierbij zijn om-

Staatsbosbeheer, heemkundige organisaties, dorpsraden en

wonenden en stakeholders meegenomen in de totstand-

andere lokale verenigingen). Tijdens het omgevingsproces

koming van locatiealternatieven. De deelnemers hebben in

zijn zowel zorgen geuit als voorkeuren aangegeven. Zo heeft

drie (digitale) werkateliers (andere dan bij Bergen op Zoom)

een groep inwoners een presentatie gegeven waarin zij

hun vragen kunnen stellen en hun zorgen en voorkeuren

locatie SD-2 inbrachten en uiteenzetten waarom dat hun

kunnen uitspreken. Ook zijn er locaties ingebracht tijdens

voorkeurslocatie is.

deze werkateliers. Daarnaast is er een fysieke inloopbijeenkomst georganiseerd. Tot slot hebben omwonenden en

Gedurende het omgevingsproces zijn daarnaast algemene

stakeholders reacties ingebracht middels een digitale projec-

zorgen uitgesproken over (laagfrequent) geluid, EM-velden,

tatlas, een reactieformulier (na werkatelier 3) en ingezonden

verzilting en het proces rondom de landschappelijke

brieven en e-mails.

inpassing van hoogspanningsstations van TenneT. Zo heeft

Onderstaande samenvatting laat de overkoepelende

realisatie van het hoogspanningsstation in de buurt van

belangen en voorkeuren (positief) en zorgen en afkeuringen

woonbebouwing vragen opgeroepen over geluidshinder en

(negatief) zien die zijn opgehaald met dit omgevingsproces.

de insteek en juistheid van de nationale geluidswetgeving.

Hierbij geldt: • •

•

•

de teksten laten een samenvatting van de meest

Tijdens de werkateliers heeft TenneT aangegeven de

voorkomende ingebrachte reacties zien;

locaties van de hoogspanningsstations en het kabeltracé te

in de werkateliers hebben voor- en tegenstanders van

optimaliseren na een keuze voor een voorkeursalternatief

verschillende locaties zeer nadrukkelijk hun zorgen en

door het bevoegd gezag. Binnen de locatiealternatieven op

belangen uitgesproken. Deze stemming is meegenom-

Schouwen-Duiveland zit schuifruimte, die optimaal kan

en in onderstaande teksten, maar vormt niet per

worden benut. Daarnaast kan nog beperkt met het gekozen

definitie een representatief beeld van het algehele

voorkeursalternatief als geheel worden geschoven, als dit

omgevingsbeeld;

leidt tot het voorkomen van milieu- en omgevingseffecten.

voor een uitgebreider overzicht van het omgeving-

Zo is bijvoorbeeld voor locatiealternatief SD-3 door de

sproces zijn de verslagen van de werkateliers en het

omgeving gesuggereerd om de locatie in westelijke richting

overzicht van reacties op de projectatlas in te zien op

te verschuiven richting de Weg van de Val en

de projectwebsite (https://ten.projectatlas.app/

Gouweveersedijk, mocht dit locatiealternatief als voorkeur-

schouwen-duiveland);

salternatief worden gekozen.

het register met ingebrachte reacties (e-mails, reacties van de werkateliers en inloopspreekuren, brieven en

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-1

overige ingezonden reacties) met betrekking tot de

•

stemming reacties: verdeeld tot gematigd positief;

voorkeursalternatieven en mogelijke andere locaties, is

•

positief (belangen en voorkeuren):

op de projectatlas, het reactieformulier, de verslagen

• aansluiting bij bestaand bedrijventerrein en

overhandigd aan het bevoegd gezag om dit mee te

daarmee beperkte aantasting van het landschap;

nemen in hun keuzeproces. •

Algemeen Het omgevingsproces heeft geleid tot inzicht in de zorgen en wensen vanuit de omgeving en informatie over het gebied. Onder ‘de omgeving’ worden in dit geval met name (direct) omwonenden verstaan, maar ook andere stakehold-

negatief (zorgen en afkeuren): • zorgen over geluidshinder nabijgelegen woningen Zierikzee; • zorgen over omgevingshinder nabijgelegen mini-camping.

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

151

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-2

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-4

•

stemming reacties: overwegend positief;

•

stemming reacties: overwegend negatief;

•

positief (belangen en voorkeuren):

•

positief (belangen en voorkeuren):

• aangedragen in werkatelier en verder uitgewerkt en toegelicht in werkatelier 2 door voorstanders; • mogelijkheden voor landschappelijk terugbrengen

•

oude Meeldijk;

•

aansluiting bij N59;

•

afstand tot Zierikzee;

negatief (zorgen en afkeuren): • zorgen over aantasting open polder en beleving

• aansluiting bij bedrijvigheid Zierikzee en ligging

daarvan vanaf de N59;

langs drukke weg N59 en daarmee beperkte

• zorgen over aantasting grens tussen de voormalige

aantasting van het landschap; • •

eilanden Schouwen en Duiveland;

afstand tot bewoning en stadskern Zierikzee;

• zorgen over omgevingshinder op nabijgelegen

negatief (zorgen en afkeuren): •

camping;

zorgen over geluidshinder Zierikzee;

• zorgen over hinder (EM-velden en geluid) in relatie

• zorgen over aantasting zichtlijnen vanaf de

tot biologisch agrarische bedrijfsvoering.

Zeelandbrug, een drukke toegangsweg van Schouwen-Duiveland.

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-3 •

stemming reacties: verdeeld;

•

positief (belangen en voorkeuren): •

aangedragen in werkatelier;

•

aansluiting bij windturbines;

•

weinig woningen rondom;

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-5 •

stemming reacties: overwegend negatief;

•

positief (belangen en voorkeuren): •

•

•

zorgen over aantasting open polder en cultuurhistorisch gebied (grens Gouwe);

• zorg over aantasting recreatieve en natuurlijke

• mogelijkheden voor landschappelijke inpassing

waarden;

tegen Gouweveerse Zeedijk; •

afstand tot woningen en dorpskernen;

negatief (zorgen en afkeuren):

• zorgen over mogelijk aantrekkende werking andere

negatief (zorgen en afkeuren):

(energie)projecten;

• zorgen over aantasting landschaps- en cultuurhis-

• zorgen over omgevingshinder voor de nabijgelegen

torische waarde bij plaatsing tegen oude Groene

zorgboerderij

Dijk; • zorgen over hydrologisch systeem van het gebied bij ingrepen in het bestaande watersysteem.

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-6 •

stemming reacties: overwegend negatief;

•

positief (belangen en voorkeuren): • direct omwonenden zien mogelijkheden voor het station in noordwesthoek van locatie, indien noodzakelijk; • ligging nabij bestaande energie-infrastructuur Enduris;

•

negatief (zorgen en afkeuren): • zorgen over omgevingshinder (geluid en EM-velden) omliggende woningen en dorpskern Oosterland.

152

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

3D visualisatie 150/20 kV hoogspanningsstation Schouwen-Duiveland

4.4 Analyse (net)techniek

Dit is een eerste impressie op basis van het basisontwerp van het station. Aan de afbeeldingen kunnen geen rechten worden ontleend.

Op Schouwen-Duiveland wordt een 150/20 kV-station

Het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland bestaat

gerealiseerd. Vanuit dit hoogspanningsstation wordt een

uit twee onderdelen, namelijk een 150 kV-deel en een

150 kV-kabelverbinding gerealiseerd met het te realiseren

20 kV-deel. Deze gedeelten bestaan uit verschillende

380/150/20 kV-hoogspanningsstation nabij Bergen op Zoom.

onderdelen, zoals transformatorvelden, (dwars)koppelvelden

Het 20 kV-deel is van Enduris, waarmee Enduris inspeelt op

en reservevelden voor toekomstige uitbreidingen van

voldoende netcapaciteit voor realisatie van de doelstellingen

het hoogspanningsstation. Alles tezamen beslaat het

vanuit de Regionale Energie Strategie 2030. Daarnaast wordt

hoogspanningsstation circa 3,5 hectare, namelijk 250 bij

rekening gehouden met verdere groei van de

180 meter (kan iets afwijken na definitieve inpassing). Dit is

energievoorziening na 2030, door toekomstige

voor alle locatiealternatieven gelijk. Figuur 4.18 laat

uitbreidingsruimte te reserveren.

een 3D-visualisatie zien van het basisontwerp van het 150/20 kV-hoogspanningsstation. Deze inrichting staat niet vast, maar wordt geoptimaliseerd na keuze van een voorkeursalternatief.

Figuur 4.18 | Voorlopige 3D-visualisatie van het basisontwerp ontwerp van het 150/20 kV-hoogspanningsstation

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

153

Figuur 4.19 | Aansluitgebied Enduris Schouwen-Duiveland

Het aansluitgebied van Enduris op Schouwen-Duiveland is

Tabel 4.12 laat de analyse techniek zien voor de

afhankelijk van de locatie van het 150/20 kV-station. Vanuit

locatiealternatieven op Schouwen-Duivweland. Hierbij geldt:

het 150/20 kV-station kan Enduris een kabel realiseren met

• de maximale lengte van het tracé tussen een

een maximale lengte van 20 kilometer. Figuur 4.19 laat dit

hoogspanningsstation bij Bergen op Zoom en bij

aansluitgebied zien. Hierbij geldt:

Schouwen-Duiveland is 30 kilometer (ontwerp eis

•

TenneT);

realisatie van het 150/20 kV-station in een groen gebied in het zuidoosten van Schouwen-Duiveland betekent dat

•

het groene gebied in het noordwesten van Schouwen-

naar tracéalternatief NN/NM omdat deze verbinding ruim

Duiveland bediend kan worden. Dit betekent dat het

boven de 30 kilometer uitkomt en daarmee niet voldoet

gehele eiland binnen het aansluitgebied valt;

aan de ontwerpeis van TenneT. Daarmee zijn deze bij de

realisatie van het 150/20 kV-station in een geel/oranje/

alternatievenontwikkeling uitgesloten.

rood gebied in het zuidoosten van Schouwen-Duiveland betekent dat het geel/oranje/rood gebied in het noordwesten van Schouwen-Duiveland bediend kan worden. Dit betekent dat slecht een deel van het eiland binnen het aansluitgebied valt, waarbij rood de minst gunstige optie is; •

• SD-1, SD-2, SD-3, SD-4 en SD-5 hebben geen tracé

realisatie van het 150/20 kV-station ten zuiden of oosten van het rode gebied is vanuit Enduris niet haalbaar. Realisatie van het 150/20 kV-hoogspanningsstation ten noorden van het rode gebied is vanuit zowel Enduris (bereikbaarheid kabel) als TenneT (lengte kabel tot Bergen op Zoom) niet haalbaar.

154

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

Criterium Techniek

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1

SD-2

SD-3

SD-4

SD-5

SD-6

Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief NN/NM

-

-

-

-

-

5,18 km

Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief ZM/ZZ

7,61 km

7,90 km

6,47 km

6,81 km

7,29 km

4,06 km

Alle, behalve BOZ-5 met lengte tussen 30,9 en 33,1 km

BOZ-1, BOZ-2 en BOZ-3 binnen 30 km. BOZ-4 tussen 30,01 en 32,2 km. BOZ-5 tussen 31,2 en 33,1 km

Alle

Alle, behalve BOZ-5 met lengte tussen 30,9 en 32,0 km

Alle, behalve BOZ-5 met lengte tussen 30,6 en 32,5 km

Alle

Goed, gehele gemeente te bedienen. Dicht bij bestaande 50 kV-station Enduris, dus goed in te lussen.

Goed, gehele gemeente te bedienen. Dicht bij bestaande 50 kV-station Enduris, dus goed in te lussen.

Goed, gehele gemeente te bedienen. Ver van bestaande 50 kV-station, dus lastiger in te lussen.

Goed, gehele gemeente te bedienen. Ver van bestaande 50 kV-station, dus lastiger in te lussen.

Goed, gehele gemeente te bedienen. Ver van bestaande 50 kV-station, dus lastiger in te lussen.

Slecht (rood gebied), maximaal tot circa ¾ van de gemeente (zie figuur 4.15). Dicht bij bestaande 50 kV-station Enduris (Oosterland), dus goed in te lussen.

Bereikbaar via bestaande weg

Toegangsweg nodig

Bereikbaar via bestaande weg

Bereikbaar via bestaande weg

Bereikbaar via bestaande weg

Bereikbaar via bestaande weg

Bereikbare locatiealternatieven Schouwen-Duiveland (tracé < 30 km)

Bereikbaarheid voor aansluiting Enduris (aansluitgebied eiland)

Bereikbaarheid via verharde weg

Tabel 4.12 | Analyse techniek Schouwen-Duiveland

4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland

155

4.5 Analyse kosten De kosten voor het hoogspanningsstation zelf (dus zonder de kabelverbinding) verschillen niet per locatiealternatief op Schouwen-Duiveland. Echter treden verschillen in kosten per locatiealternatief op door de verschillen in de lengte van het 150 kV-kabeltracé naar de uittredepunten van de HDD-boring onder ofwel het Mastgat (ZM en ZZ) of de Zijpe (NN en NM). Onderstaande tabel laat de kostenafweging zien tussen de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland. Hierbij geldt: •

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=3029d194-5051-47f3-b3aa-4fa7e837cfa5