CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. Projectboek deel 2 Locatie en haalbaarheidsstudies

Commissie (Ruimte, Duurzaamheid en Economie) 3 maart 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Eerder verstrekt: Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom - Schouwen Duiveland26.576 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Onderzoeksbureau Peutz heeft vooruitlopend op

station dat wordt aangemerkt als inrichting van

voorliggende haalbaarheidsstudie een geluids­

milieucategorie 5.1. Hiervoor geldt een richtafstand tot

onderzoek (maart 2021) uitgevoerd voor de

geluidsgevoelige objecten van 500 meter.

locatiealternatieven BOZ-3, BOZ-4 en BOZ-5. De conclusie hiervan luidt als volgt:

De locatiealternatieven BOZ-3, BOZ-4 en BOZ-5 onderscheiden zich negatief van de locatiealternatieven

Betreffende de langtijdgemiddelde beoordelings­

BOZ-1 en BOZ-2. Bij deze locatiealternatieven liggen

niveaus wordt een aantal knelpunten voorzien. Dit

meerdere geluidsgevoelige objecten binnen de VNG-

geldt voor de alle drie de locatiealternatieven.

richtafstand van 500 meter. Figuur 3.2 laat dit zien.

Daarbij geldt dat bij een aantal woningen sprake is van belasting door industrielawaai op meerdere

Binnen de locatiealternatieven BOZ-3, BOZ-4 en BOZ-5 is

gevels (in enkele gevallen alle gevels). Dit geldt met

onvoldoende schuifruimte om het hoogspanningsstation in

name voor de locatiealternatieven BOZ-4 en

te passen buiten de richtafstand tot geluidsgevoelige

BOZ-5. Gelet op de knelpunten moet de

objecten. Dit wil zeggen dat de afstand tot geluidsgevoelige

mogelijkheid van geluidreducerende maatregelen

objecten volgens de VNG-Handreiking ‘niet-passend’ is.

onderzocht worden. Hierbij kan de cumulatieve

Geluidshinder op de aanwezige geluidsgevoelige objecten is

geluidbelasting een rol spelen. Daarbij moet inzicht

daarom niet uitgesloten. Nader onderzoek na keuze van een

verkregen worden in de geluidbelasting ten gevolge

voorkeursalternatief moet uitwijzen in welke mate

van industrieterrein Theodorushaven en weg­

geluidshinder daadwerkelijk optreedt en of en hoe met de

verkeerslawaai.

definitieve inrichting van het hoogspanningsstation aan de geluidsnormen voldaan wordt.

Om het station mogelijk te maken moet een geluidzone worden vastgesteld. Voor locatie­

Voor locatiealternatief BOZ-5 geldt dat een deel van de

alternatief BOZ-5 en mogelijk ook locatiealternatief

objecten binnen de geluidszone van de Theodorushaven

BOZ-4 zou hierbij gekozen kunnen worden voor het

ligt. In deze zone kunnen andere regels gelden over de

uitbreiding van de zone van industrieterrein

toelaatbaarheid van het geluidsniveau op de gevels. Dit

Theodorushaven. Voor locatiealternatief BOZ-3 ligt

vormt een aandachtspunt voor de vervolgfase. Daarnaast

dat niet voor de hand. In alle gevallen kan gekozen

is voor deze locatie de cumulatie met het bedrijventerrein

worden voor een separate zone voor alleen het

ten zuiden (onder andere petrochemisch bedrijf SABIC)

station (solitaire zone). Dan ligt de keuze voor of de

een aandachtspunt. Geluidsonderzoek van Peutz laat zien

geluidzone inclusief of exclusief toeslag voor tonaal

dat cumulatie met het industrieterrein en het wegverkeer

geluid wordt vastgesteld.

voor de locatiealternatieven BOZ-4 en BOZ-5 een aandachtspunt is.

Criterium Geluid Geluidsgevoelige objecten binnen richtafstand (500 meter) Tabel 3.2 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - geluid

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

0

0

-

-

-

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

3.2.3 EM-velden

97

De locatiealternatieven zijn op het thema EM-velden

EM-velden voor bovengrondse hoogspanningslijnen

beoordeeld op:

Bij de uitwerking van het tracé voor nieuwe

•

EM-gevoelige objecten binnen de aanlegzone

bovengrondse hoogspanningslijnen moet rekening

(40 meter vanaf hekwerk station).

worden gehouden met EM-velden en de afstand tot EM-gevoelige objecten. Het voorzorgbeleid van de

Onder EM-gevoelige objecten worden objecten als

maximaal toelaatbare 0,4 microtesla is hierop van

woningen, crèches, scholen en kinderopvangplaatsen

toepassing. Dit betekent dat TenneT bij nieuwe

verstaan.

bovengrondse hoogspanningsverbindingen ten minste moet voldoen aan een afstand tot EM-

Voor hoogspanningsstations en ondergrondse

gevoelige objecten tot waar de 0,4 microtesla-

hoogspanningsverbindingen heeft de Rijksoverheid

contour maximaal reikt. Dit komt neer op een

vooralsnog geen voorzorgbeleid geformuleerd met

afstand van circa 40 meter. Dit beleid is momenteel

betrekking tot EM-velden. Wel is er beleid dat van

niet van toepassing op stations en ondergrondse

toepassing is op bovengrondse hoogspannings­

verbindingen.

verbindingen, waaruit volgt dat EM-gevoelige objecten niet binnen de 0,4 microtesla magneetveldcontour van bovengrondse hoogspanningsverbindingen mogen liggen. Ondanks dat er voor stations geen beleid is, houdt TenneT ook bij hoogspanningsstations en ondergrondse

van nieuwe hoogspannings­stations getoetst aan de ligging

kabelverbindingen rekening met de ligging van de

van EM-gevoelige objecten binnen een aanlegzone van

0,4 microtesla magneetveldcontour. TenneT heeft in het

40 meter van het hekwerk rondom het hoogspan­

verleden bij diverse vergelijkbare hoogspanningsstations

ningsstation.

magneetveldberekeningen uitgevoerd. Daaruit volgt dat de contour van 0,4 microtesla (jaargemiddeld)

Bij geen van de locatiealternatieven ligt een EM-gevoelig

voor hoogspanningsstations buiten het hoogspan­

object binnen de aanlegzone van 40 meter vanaf het

ningsstation kan liggen, maar altijd op minder dan

hekwerk. Figuur 3.3 laat dit zien. De locatiealternatieven

40 meter van het hek. Daarom wordt bij de ontwikkeling

onderscheiden zich daarom niet op het thema EM-velden.

Criterium EM-velden EM-gevoelige objecten binnen aanlegzone (40 m) Tabel 3.3 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - EM-velden

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

0

0

0

0

0

98

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Figuur 3.3 | Analyse EM-velden Bergen op Zoom

3.2.4 Landschap De locatiealternatieven zijn op het thema landschap

De landschappelijke effecten op gebiedsniveau zijn

beoordeeld op:

onderzocht aan de hand van de landschapstypen met

•

landschappelijke effecten op gebiedsniveau;

bijbehorende gebiedskarakteristieken en de samenhang

•

landschappelijke effecten op objectniveau;

daartussen. Het landschap is opgebouwd uit verschillende

•

mogelijkheden voor landschappelijke inpassing

kenmerkende landschappelijke elementen. Voorbeelden

(geen beoordeling).

hiervan zijn de mate van openheid, karakteristieke bebouwing, dijkstructuren, groen­structuren, verkavelings­

Nabij Bergen op Zoom wordt een 380/150/20 kV-station

patronen en markante hoogte­verschillen. De samenhang

gerealiseerd met een oppervlakte van circa 12 hectare (400

van de functie, vorm en betekenis van deze landschappelijke

bij 325 meter). Hierbij worden bovengrondse

elementen bepaalt de herkenbaarheid van een plek. Bij dit

hoogspanningslijnen naar de bestaande 380 kV-verbinding

criterium is de invloed van een 380/150/20 kV-station op de

gerealiseerd. De landschappelijke effecten hiervan zijn kort

(in beleid vastgelegde) gebiedskarakteristiek en de

beschouwd, omdat hier sprake is van een noemenswaardig

samenhang tussen de landschappelijke elementen

landschappelijk effect, ongeacht de definitieve technische

beoordeeld. Dit is de beoordeling van landschappelijke

uitwerking van deze verbinding.

effecten op gebiedsniveau.

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

99

Mogelijkheid tot het ondergronds realiseren aansluiting station TenneT heeft onderzocht of het mogelijk is om de aansluiting van het station op de bestaande 380 kV-verbinding ondergronds te realiseren (verkabelen). Geconcludeerd wordt dat het vanwege de leveringszekerheid niet wenselijk is om ondergrondse kabels op te nemen in cruciale verbindingen, zoals de landelijke 380 kV-ring en de interconnectoren (verbindingen met het buitenland). De bestaande 380 kV-verbinding tussen Rilland en Geertruidenberg valt hier ook onder. Dit komt doordat er wereldwijd nog weinig kennis en ervaring is met de bedrijfsvoering van kabels in een vermaasd netwerk op het 220/380kV spanningsniveau en de effecten op de leveringszekerheid van het net veelal onbekend zijn. Daarnaast is de hersteltijd bij storingen bij ondergrondse verbindingen langer dan bij bovengrondse verbindingen. De effecten van storingen op ring-verbindingen en interconnectoren van het 220/380 kV-net zijn zeer groot. Hoewel in Nederland inmiddels op een aantal locaties op kortere afstand (maximaal 20 kilometer) verkabeling van 220/380 kV-hoogspanningsverbindingen is toegepast, gaat het daarbij telkens om niet-cruciale verbindingen.

De landschappelijke effecten op gebiedsniveau zijn

De landschappelijke effecten op objectniveau spelen

onderzocht aan de hand van de landschapstypen met

daarmee op een kleiner schaalniveau dan de

bijbehorende gebiedskarakteristieken en de samenhang

landschappelijke effecten op gebiedsniveau.

daartussen. Het landschap is opgebouwd uit verschillende kenmerkende landschappelijke elementen. Voorbeelden

De mogelijkheden voor landschappelijke inpassing zijn sterk

hiervan zijn de mate van openheid, karakteristieke

afhankelijk van de definitieve locatie en dimensies van het

bebouwing, dijkstructuren, groenstructuren, verkavelings­

hoogspanningsstation en de voorkeuren en keuzes in

patronen en markante hoogteverschillen. De samenhang

landschappelijke inpassing. De locatiealternatieven zijn

van de functie, vorm en betekenis van deze landschappelijke

daarom niet beoordeeld op dit criterium. Wel zijn voor de

elementen bepaalt de herkenbaarheid van een plek. Bij dit

verschillende locatiealternatieven globale oplossings­

criterium is de invloed van een 380/150/20 kV-station op de

richtingen in beeld gebracht die mogelijk toegepast kunnen

(in beleid vastgelegde) gebiedskarakteristiek en de

worden bij landschappelijk onderzoek na keuze van een

samenhang tussen de landschappelijke elementen

voorkeursalternatief. De oplossingsrichtingen zijn

beoordeeld. Dit is de beoordeling van landschappelijke

nadrukkelijk bedoeld ter indicatie en illustratie van mogelijke

effecten op gebiedsniveau.

landschappelijke inpassing. Verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing volgt na keuze van een

De landschappelijke effecten op objectniveau hangen

voorkeursalternatief. Dit wordt uiteindelijk – in overleg met

samen met de beleving van en vanuit specifieke

bewoners en belanghebbenden uit de omgeving -

landschappelijke elementen. Voorbeelden hiervan zijn

uitgewerkt in een landschapsontwerp.

belevingswaarden van of vanuit een open gebied, een uitkijkpunt, een landschappelijk hoogteverschil, een

Landschappelijke effecten op gebiedsniveau

recreatiegebied of een natuurgebied. De landschappelijke

Alle locatiealternatieven hebben landschappelijke effecten

effecten op objectniveau worden onder dit criterium in beeld

op gebiedsniveau. De locatiealternatieven liggen alle in een

gebracht aan de hand van zichtlijnen van en vanaf objecten

zeekleigebied gericht op landbouw. De door dijken omgeven

of gebieden en de gevolgen voor de belevingswaarde.

polders in dit gebied worden gekarakteriseerd door

100

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

grootschaligheid, wijd uitlopende vergezichten en een strak

Locatiealternatief BOZ-1 heeft een effect op het open

verkavelingspatroon. De dijken zijn steil, hoog en vaak

(landbouw)karakter van de zeekleipolder. Deze polders zijn

beplant, waarmee ze goed zichtbaar zijn in het landschap.

van oorsprong grootschalig van karakter met wijd uitlopende

Het beleid met betrekking tot het zeekleilandschap richt zich

vergezichten. Het beleid in dit gebied is primair gericht op

op het versterken van de poldereenheden en het

het faciliteren van de landbouw. Bij locatiealternatief BOZ-1

deltakarakter. Geen van de locatiealternatieven sluit aan bij

wordt het effect relatief beperkt door aansluiting bij

dit beleid. Figuur 3.4 laat de ligging van de locatie­

bestaande verkaveling en hoger gelegen structuren

alternatieven zien binnen de landschapstypen zoals

(dijken en wegen). Locatiealternatief BOZ-2 heeft een effect

vastgesteld in de structuurvisie Bergen op Zoom 2030.

op het open (landbouw)karakter van de zeekleipolder.

Figuur 3.4 | Analyse landschap Bergen op Zoom

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

101

Technische consequenties Benodigde inlussing bij variant 1 (Glymesweg)

Technische consequenties Benodigde inlussing bij variant 2 (Gemaal de Pals) Polder nabij buurtschap Kijkuit – nu

Polder nabij buurtschap Kijkuit – straks

Bovenstaande afbeelding is ter indicatie, hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.

14 juni 2021

Polder Kijkuit – nu nabij Kijkuit – straks Figuur nabij 3.5 | buurtschap Indicatie mastbeeld aansluiting locatiealternatievenPolder 1 (boven) enbuurtschap 2 (onder), met huidige situaties (links) Bovenstaande afbeelding is ter indicatie, hieraan kunnen geen rechten worden ontleend. en mogelijke toekomstige situaties (rechts)

van de polder, tussen gemaal De Pals, het Lange Water en

Indicatieve effecten mastbeeld door nieuwe bovengrondse hoogspanningslijnen

het Schelde-Rijnkanaal met bijbehorende dijk. Wel tast een

De bovengrondse hoogspanningslijnen die nodig zijn om het

hoogspanningsstation op deze locatie het bestaande

nieuwe 380/150/20 kV-hoogspanningsstation aan te sluiten

verkavelingspatroon aan. Locatiealternatief BOZ-4 heeft een

op de bestaande 380 kV-verbinding worden door dit thema

effect op het open (landbouw)karakter van de zeekleipolder

kort en indicatief beschouwd. Dit omdat deze hoog­

door ligging in het midden van de Auvergnepolder.

spanningslijnen een effect hebben op het landschappelijke

Openheid en vergezichten worden hierdoor aangetast.

gebieds- en objectniveau, algemeen toenemend met de

Het effect wordt relatief beperkt door ligging in de uithoek

14 juni 2021

lengte van de benodigde verbinding. Figuur 3.5 laat een Locatiealternatief BOZ-3 heeft een effect op het contrast

indicatie zien van het mastbeeld bij de aansluiting van

tussen de open grootschalige zeekleipolders en de hoger

locatiealternatieven BOZ-1 en BOZ-27. De benodigde

gelegen, meer kleinschalige en besloten de Brabantse Wal.

bovengrondse hoogspanningslijnen voor BOZ-1 en BOZ-2

Tussen beide landschapstypen ligt de steilrand, waarmee

(ca. 1-2 km met 7-11 nieuwe masten) tasten de openheid

het hoogteverschil wordt aangeduid. De gebieds­

van de zeekleipolder aan. Voor BOZ-4 treden deze effecten

karakteristiek en de samenhang van de kenmerkende

minder op, omdat de benodigde hoogspanningslijn hier

elementen wordt hierdoor sterk aangetast. Deze effecten

korter is. Voor BOZ-3 en BOZ-5 geldt dat de benodigde

treden ook op bij BOZ-5, waar de gebiedskarakteristiek nog

hoogspanningslijnen (circa 0,2 kilometer) de openheid van

meer wordt aangetast dan bij BOZ-3. Ook hier wordt het

de zeekleipolder en het contrast hiermee ten opzichte van

contrast tussen de open grootschalige zeekleipolders en de

de Brabantse Wal aantasten. Na keuze van een voorkeurs­

hoger gelegen, meer kleinschalige de Brabantse Wal

alternatief door het bevoegd gezag wordt de benodigde

(inclusief steilrand) aangetast. Doordat het hoogteverschil

bovengrondse verbinding verder uitgewerkt en nader

hier groter is dan bij BOZ-3 (zie figuur 3.7), worden de

onderzocht op milieu- en omgevingseffecten.

effecten hier versterkt. De gebiedskarakteristiek wordt hierdoor sterk aangetast.

7

 e benodigde bovengrondse verbinding naar de locatiealternatieven BOZ-1 en BOZ-2 zijn in beeld gebracht omdat deze aanzienlijk langer zijn D dan naar de overige locatiealternatieven.

102

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Landschappelijke effecten op objectniveau

sroutes een belangrijke indicator. Figuur 3.6 laat de

Landschappelijke effecten op objectniveau komen

bepalende landschappelijke objecten en zichtlijnen in het

voornamelijk voort uit aantasting van de belevingswaarden

plangebied zien. Figuur 3.7 laat het hoogteverschil zien

van en vanuit landschappelijke elementen. Hiervoor is de

binnen het plangebied. Hierop is het hoogteverschil tussen

aantasting van belevingswaarden door ligging ten opzichte

de lager gelegen polders en de hoger gelegen Brabantse

van objecten en belemmering van zichtlijnen vanuit

Wal te zien.

woongebieden, uitkijkpunten of recreatieve- of verkeer­

Figuur 3.6 | Bepalende landschappelijke elementen en zichtlijnen plangebied Bergen op Zoom

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

103

Figuur 3.7 | Hoogteverschil plangebied Bergen op Zoom

Locatiealternatief BOZ-1 heeft niet tot nauwelijks effect op

belevingswaarde van en vanaf landschappelijke elementen

landschappelijk objectniveau. Dit omdat de belevingswaarde

niet of nauwelijks wordt aangetast. Zo wordt de

van en vanaf landschappelijke elementen niet of nauwelijks

belevingswaarde vanaf de Brabantse Wal niet aangetast

wordt aangetast. Zo wordt de belevingswaarde vanaf de

omdat het locatiealternatief op dusdanige afstand (circa

Brabantse Wal niet aangetast omdat het locatiealternatief op

1 kilometer) ligt dat de landschappelijk waarde op

dusdanige afstand (circa 1 kilometer) ligt dat de

objectniveau niet wordt aangetast. Ook is het

landschappelijk waarde op objectniveau niet wordt

hoogspanningsstation op deze locatie niet of nauwelijks

aangetast. Ook is het hoogspanningsstation op deze locatie

zichtbaar vanuit Tholen doordat het zicht wordt weg­

niet of nauwelijks zichtbaar vanuit Tholen doordat het zicht

genomen door de dijken rondom het Schelde-Rijnkanaal.

wordt weggenomen door de dijken rondom het Schelde-

Wel is mogelijk sprake van een beperkt effect op

Rijnkanaal. Daarnaast wordt de beleving van en vanaf het

landschappelijk objectniveau door aantasting van

nabijgelegen oorlogsmonument (zie figuur 3.6, aangeduid

belevingswaarde vanaf de recreatieroute door het Lange

met ster) niet of nauwelijks aangetast door aanwezige

Water, echter zijn deze effecten beperkt door aanwezige

beplanting en dijken. Hetzelfde geldt voor de recreatieroute

beplanting.

door het Lange Water. Locatiealternatief BOZ-3 heeft een effect op de landschap­ Locatiealternatief BOZ-2 heeft niet tot nauwelijks effect op

pelijke belevingswaarde. Dit komt door aantasting van de

de landschappelijke belevingswaarde. Dit omdat de

belevingswaarde van het contrast en hoogteverschil (circa

104

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Figuur 3.8 | Hoogteverschil locatiealternatief 3 en Kijkuit (bron: Actueel Hoogtebestand Nederland)

Figuur 3.9 | Hoogteverschil locatiealternatief 5 en Spinolaberg (bron: Actueel Hoogtebestand Nederland)

7 meter, zie figuur 3.8) tussen de zeekleipolders en hoger

belevingswaarde van de open zeekleipolders door ligging in

gelegen Brabantse Wal, gezien vanuit Kijkuit. Daarnaast is er

het midden van de polder. Hierdoor worden de vrije

mogelijk een beperkt effect op de belevingswaarde van de

zichtlijnen in de open polder aangetast, voornamelijk gezien

recreatieroute langs het Lange Water. Door het hoogte­

vanuit omliggende woningen en verkeer op de omliggende

verschil van circa 7 meter is het 380/150/20 kV-hoogspan­

wegen. De afstand tot de hoger gelegen woonkernen op de

nings­station binnen BOZ-3 vanuit het oosten op grotere

Brabantse Wal (Halsteren) is voldoende (circa 1,5 kilometer)

afstand zichtbaar en wordt de beleving van de steilrand van

om effecten op de steilrand als landschappelijk element en

de Brabantse Wal als landschappelijk element aangetast.

effecten vanuit verre zichtbeleving te voorkomen.

Hierdoor treden landschappelijke effecten op objectniveau op. Tot slot ligt ten oosten van het locatiealternatief een

Locatiealternatief BOZ-5 heeft een effect op de

landgoed, in gebruik als zorginstelling. Dit landgoed is

landschappelijke belevingswaarde. Dit komt door aantasting

omgeven door dichte bosschages waardoor de beleving

van de belevingswaarde van het contrast en hoogteverschil

vanuit dit landschappelijk element beperkt wordt aangetast.

tussen de zeekleipolders en de Brabantse Wal, gezien vanuit de Spinolaberg en vanaf de Kannewielseweg. Het

Locatiealternatief BOZ-4 heeft een effect op landschappelijk

hoogteverschil is hier circa 12 meter, zie figuur 3.9. Door

objectniveau door aantasting van de belevingswaarde van

begroeiing langs en rondom de bebouwing en wegen

de open polder. Dit komt door aantasting van de

(Kannewielseweg en Klaverblokken) wordt het vrije uitzicht in

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Criterium Landschap

105

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Landschappelijke effecten op gebiedsniveau

-

-

-

-

-

Landschappelijke effecten op objectniveau

0

0

0

-

-

Tabel 3.4 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Landschap

de huidige situatie relatief beperkt, maar desondanks wordt

rietoevers bij bestaande watergangen met rietbeplanting of

de belevingswaarde van het contrast tussen de lage

het toevoegen van lage beplanting of dijken om zicht op het

Auvergnepolder en de hoger gelegen Spinolaberg

hoogspanningsstation te ontnemen. Daarnaast kan een dijk

aangetast. Op de Spinolaberg ligt tevens landgoed De

worden aangelegd om het hoogspanningsstation

Hertgang, wat opengesteld is voor publiek. Het landgoed

landschappelijk in te bouwen en aan te laten sluiten bij het

kenmerkt zich door diverse paden en zichtlijnen tussen de

bestaande dijkenlandschap. In open gebieden kan gekozen

hoge en besloten delen van het landgoed en de lagere en

worden voor behoud van openheid door rondom het

open delen van het landgoed. Ook is het contrast tussen de

hoogspanningsstation geen beplanting of dijken aan te

polders en de Brabantse Wal onderdeel van de

leggen. De keuze voor oplossingsrichtingen en bouwstenen

belevingswaarde van het landgoed. Ondanks dat een

is sterk afhankelijk van de locatie waar het

hoogspanningsstation binnen locatiealternatief BOZ-5 niet

hoogspanningsstation gerealiseerd wordt.

vanuit het gehele landgoed zichtbaar is, wordt de belevingswaarde van een deel van het landgoed aangetast.

Figuur 3.10 visualiseert een aantal oplossingsrichtingen

Dit maakt dat hier sprake is landschappelijke effecten op

(links) en mogelijk toepasbare bouwstenen (rechts) die

objectniveau.

ingezet kunnen worden om het 380/150/20 kVhoogspanningsstation landschappelijk in te passen. Na

Mogelijkheden voor landschappelijke inpassing

keuze van een voorkeursalternatief wordt in een uitgebreid

De locatiealternatieven kunnen op verschillende manieren

landschappelijke bouwstenen het best bij de desbetreffende

worden ingepast bij het bestaande landschap. Hiervoor

locatie passen. Zonder uitgebreid landschapsonderzoek

bestaan diverse oplossingsrichtingen en ‘bouwstenen’.

(past niet bij het detailniveau van voorliggende studie) kan

Zo zijn er oplossingsrichtingen en bouwstenen die het

geen betrouwbare en feitelijk onderbouwde uitspraak

hoogspanningsstation landschappelijk inpassen door

worden gedaan over de beste bouwstenen per locatie.

toevoeging van bomenrijen om aan te sluiten bij bestaande

Daarom is dit in deze fase van het project (locatie- en

bosschages. Ook kan gedacht worden aan toevoeging van

haalbaarheidsstudie) niet gedaan.

landschapsonderzoek in kaart gebracht welke

Figuur 3.10 | Oplossingsrichtingen (links) en bouwstenen (rechts) landschappelijke inpassing hoogspanningsstation

106

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

3.2.5 Cultuurhistorie De locatiealternatieven zijn op het thema cultuurhistorie

locaties binnen een gebied liggen met cultuurhistorische

beoordeeld op:

waarden. Figuur 3.11 laat zien dat de locatiealternatieven

•

BOZ-1, BOZ-3 en BOZ-5 binnen het cultuurhistorisch

ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden.

waardevolle landschap de Brabantse Wal liggen. Ook ligt In het plangebied Bergen op Zoom ligt het provinciaal

BOZ-5 binnen het cultuurhistorisch waardevolle vlak

cultuurhistorisch waardevol gebied de Brabantse Wal.

Spinolaberg en Bremberg.

Hierbinnen is het gebied met de Spinolaberg en Bremberg aangeduid als apart cultuurhistorisch gebied. Daarnaast ligt

Locatiealternatief 1 ligt in de vlakke zeekleipolder grenzend

het gehele plangebied in het Zeekleigebied, aangeduid als

aan de Rubeerdijk en Glymesweg, beide gelegen op

cultuurhistorisch waardevolle regio. Binnen het plangebied

voormalige dijken. Hierdoor liggen deze wegen hoger dan

ligt daarnaast de cultuurhistorisch waardevolle Kreek Lange

de omliggende polders, wat maakt dat het

Water (noord en zuid).

hoogspanningsstation de openheid en cultuurhistorische waarde van de zeekleipolder beperkt aantast. Daarnaast ligt

De locatiealternatieven BOZ-1, BOZ-3 en BOZ-5

het locatiealternatief op circa 1 kilometer van de steilrand

onderscheiden zich negatief ten opzichte van de locatie­

van de Brabantse Wal. Aantasting van het contrast tussen

alternatieven BOZ-2 en BOZ-4. Dit komt doordat deze

de lage polders en hoge Wal is hierdoor niet van toepassing.

Figuur 3.11 | Analyse cultuurhistorie Bergen op Zoom (zeekleigebied niet aangegeven omdat dit het gehele plangebied en omliggende gebieden beslaat)

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Criterium

107

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Cultuurhistorie Ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden

BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

-

0

-

0

-

Tabel 3.5 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Cultuurhistorie

Wel ligt het locatiealternatief in het cultuurhistorisch

waarmee de dragende structuren niet worden aangetast.

waardevolle landschap Brabantse Wal. Een van de

Bij alle locatiealternatieven kan sprake zijn van het dempen

strategieën van dit gebied is het behoud en de accentuering

van een of meerdere sloten, echter hangt dit af van de

van de variatie in landschapstypen, waaronder de polders,

inrichting van het hoogspanningsstation en de maatregelen

landgoederen, kreken en vestingwerken. Omdat het

die het waterschap nodig acht. Deze mogelijke effecten op

hoogspanningsstation niet past binnen deze strategie

het cultuurhistorische landschap zijn daarmee nog

worden de cultuurhistorische waarden aangetast. Echter zijn

onbekend en niet onderscheidend tussen de locatie­

deze effecten relatief beperkt doordat het locatiealternatief

alternatieven.

aan de rand van de polders en het cultuurhistorisch landschap ligt. Locatiealternatief 3 en 5 grenzen aan de steilrand van de Brabantse Wal. De bouw van het hoogspanningsstation

3.2.6 Archeologie en aardkunde

binnen deze locaties tast de cultuurhistorische waarden van het landschap aan, waarbij met name het contrast tussen

De locatiealternatieven zijn op het thema archeologie en

laag en hoog wordt aangetast. Voor locatiealternatief BOZ-5

aardkunde beoordeeld op:

treedt dit effect in grotere mate op dan voor BOZ-3,

•

waarden;

vanwege het grotere hoogteverschil tussen laag en hoog (zie ook analyse landschap). Aantasting van het contrast

•

ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden;

botst met de strategie om de cultuurhistorische waarden van de Brabantse Wal te behouden en vergroten. Ook ligt

ligging in gebieden met bekende archeologische

•

ligging in gebieden met aardkundige waarden.

locatiealternatief 5 in het cultuurhistorisch vlak Spinolaberg en Bremberg.

Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden

De Spinolaberg wordt gekenmerkt door gesloten en

gaat om overlap met archeologische monumenten. Deze

kleinschalig verkavelde structuren en het contrast met het

zijn opgenomen en weergegeven op de Archeologische

aangrenzende open landschap van Auvergnepolder. Beide

Monumentenkaart (AMK). Ligging in gebieden met

maken onderdeel uit van de beschermde cultuurhistorische

verwachte archeologische waarden is beoordeeld aan de

waarden van het gebied. De bouw van het hoogspannings­

hand van de Indicatieve kaart archeologische waarden

station binnen deze BOZ-5 tast de aanwezige

(IKAW). Zowel de AMK als de IKAW zijn bronnen van de

cultuurhistorische waarden van dit gebied aan. Daarmee

Rijksdienst voor cultureel erfgoed, in samenwerking met

leiden locatiealternatieven BOZ-3 en BOZ-5 tot effecten op

provincies. Beide kaarten worden in de ruimtelijke ordening

cultuurhistorische waarden.

gebruikt om gebieden met (mogelijke) archeologische

Alle locatiealternatieven liggen in de cultuurhistorisch

waarden aan te duiden en passende onderzoeken uit te

waardevolle regio Zeekleipolder. De bouw van het

voeren. Ligging in gebieden met aardkundige waarden

hoogspanningsstation leidt niet tot nauwelijks tot aantasting

wordt geduid aan de hand van de Aardkundig waardevolle

van deze regio en de bijbehorende strategie (behoud of

gebiedenkaart van de provincie Noord-Brabant.

versterking van dragende structuren). Dit komt omdat de locatiealternatieven zoveel mogelijk aansluiten bij bestaande

De locatiealternatieven onderscheiden zich niet op

dijken en geen overlap kennen met de historische kreken,

archeologie en aardkunde. Geen van de locatiealternatieven

108

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

overlapt met bekende archeologische waarden. Figuur 3.12

Om aantasting of vernietiging van archeologische waarden

laat de ligging van de locatiealternatieven ten opzichte van

te voorkomen, dient voor uitvoering van de werkzaamheden

archeologische (verwachtings)waarden in het plangebied

archeologisch (bureau)onderzoek plaats te vinden. De

zien. Binnen het plangebied liggen geen beschermde

locatiealternatieven BOZ-2, BOZ-4 en BOZ-5 overlappen

aardkundige waarden, waardoor hiervoor geen figuur is

met gemeentelijke archeologische waarden die in het

opgenomen. Wel kan sprake zijn van overige aardkundige

bestemmingsplan zijn aangeduid als dubbelbestemmingen

fenomenen (zoals de kleipolders aan de westzijde en het

archeologie (zie 3.2.11). Binnen deze dubbelbestemmingen

hoger gelegen dekzandplateau aan de oostzijde van het

gelden specifieke regels over de mogelijkheden,

plangebied). Deze zijn echter niet als zodanig beschermd of

voorwaarden en bouwregels voor bouwwerken en de

opgenomen in beleid en daarmee niet beoordeeld in deze

eventuele mogelijkheden om hier van af te wijken. De

studie.

mogelijkheden voor afwijking van- en/of voldoen aan voorschriften vormen onderdeel van de vervolgonderzoeken

Alle locatiealternatieven liggen in een gebied met een lage

en inpassing van het hoogspanningsstation in de

trefkans op archeologische waarden. Aantasting of

vervolgfases.

vernietiging van archeologische waarden is niet toegestaan.

Figuur 3.12 | Analyse Archeologie Bergen op Zoom

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Criterium Archeologie en aardkunde

109

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden

0

0

0

0

0

Ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden

0

0

0

0

0

Ligging in gebieden met aardkundige waarden

0

0

0

0

0

Tabel 3.6 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Archeologie en Aardkunde

3.2.7 Veiligheid De locatiealternatieven zijn op het thema veiligheid

800 meter), windturbines (richtafstand 245 meter),

beoordeeld op:

buisleidingen met gevaarlijke stoffen (zoals aardgasleidingen)

•

en locaties waar een overstromingsrisico is, dathoger is dan

blootstelling van TenneT-assets aan risicobronnen.

TenneT nastreeft. De locatiealternatieven zijn beoordeeld op TenneT streeft vanuit zijn beleid naar het vermijden van

blootstelling aan deze risicobronnen. Figuur 3.13 laat de

risicobronnen zoals inrichtingen waar gewerkt wordt met

ligging van de locatiealternatieven ten opzichte van de

gevaarlijke stoffen of vergelijkbare inrichtingen (richtafstand

aanwezige risicobronnen in het plangebied zien.

Figuur 3.13 | Analyse veiligheid Bergen op Zoom

110

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

De locaties BOZ-4 en BOZ-5 onderscheiden zich negatief

TenneT hanteert in het kader van leveringszekerheid beleid

ten opzichte van de overige locatiealternatieven. De

over overstromingsrisico’s van hoogspanningsstations. Eén

locatiealternatieven BOZ-4 en BOZ-5 liggen (ruim) binnen

daarvan is een maximale overstromingsdiepte van 2,5

800 meter van SABIC Innovative Plastics. Dit is een

meter, zodat het railportaal van het hoogspanningsstation

inrichting waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen.

nooit onder water komt te staan. Figuur 3.14 laat de

Zodoende is deze opgenomen in het Besluit Risico’s Zware

maximale overstromingsdiepte in het plangebied zien. Het

Ongevallen (BRZO), als onderdeel van het Besluit externe

gehele plangebied is aangemerkt als gebied waar het

veiligheid inrichtingen (Bevi). TenneT realiseert in principe

overstromingsrisico ‘klein’ is. Dit betekent dat er een kans is

geen assets op minder dan 800 meter van dit type

op een overstroming met een maximale overstromingsdiepte

inrichtingen omdat deze van invloed kunnen zijn op de

zoals aangegeven in figuur 3.13 van eens in de 1.000 jaar8.

leveringszekerheid. Voor beide locatiealternatieven geldt dat

Omdat de maximale overstromingsdiepte lager dan 2,5

TenneT een risicoafweging dient te maken om de

meter is, is dit risico voor TenneT acceptabel. Na keuze van

acceptabele risico’s ten opzichte van de BRZO-inrichting te

een voorkeursalternatief wordt dit in de vervolgfase nader in

bepalen. Hetzelfde geldt voor de ligging van BOZ-5 ten

kaart gebracht om te kijken of er eventuele aanvullende

opzichte van de buisleiding.

maatregelen getroffen moeten worden.

Figuur 3.14 | Analyse overstromingsrisico Bergen op Zoom, maximale overstromingsdiepte (kleine kans: 1/1.000 j)

8

 onform handboek Overstromingsrisico’s op de risicokaart, C via: https://www.helpdeskwater.nl/publish/pages/132175/handboek_overstromingsrisicos_op_de_kaart.pdf

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Criterium

111

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Veiligheid Blootstelling van assets aan risicobronnen (incl. overstromingsrisico)

BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

0

0

0

-

-

Tabel 3.7 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Veiligheid

3.2.8 Water De locatiealternatieven zijn op het thema water beoordeeld op: •

de ligging in beschermingszone water (waterwingebied,

•

de aanwezigheid van watergangen;

grondwaterbeschermingsgebied, boringsvrije zone of

•

en de verziltingsgevoeligheid van het gebied.

intrekgebied); •

de ligging in een waterbergingsgebied;

Figuur 3.15 laat de ligging van de waterwegen/-gangen

•

de ligging in of nabij een waterkering of vrijwaringszone;

en waterkeringen in het plangebied zien.

Figuur 3.15 | Analyse water Bergen op Zoom

112

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Geen van de locatiealternatieven overlapt met een

Verzilting is het toenemen van het chloridegehalte (zout) in

beschermingszone water of met een waterbergingsgebied.

de bodem of in het grondwater. Dit kan ongewenste

Alle locatiealternatieven overlappen met kleine watergangen

effecten hebben voor met name agrarische activiteiten,

(sloten). Deze moeten mogelijk gedempt worden bij realisatie

omdat sommige gewassen niet bestand zijn tegen hogere

van het hoogspanningsstation. Hierop zijn regels van het

chloridegehaltes. De realisatie van een hoogspannings­

waterschap van toepassing, vaak met betrekking tot

station kan verzilting veroorzaken door toepassing van

compensatie. Effecten zijn hierdoor te mitigeren.

bemaling. Met bemaling wordt het hoogspanningsstation

Locatiealternatief BOZ-2 overlapt met de beschermingszone

‘droog’ aangelegd (de bouwkuip wordt droog gehouden).

(vrijwaringszone) van een waterkering langs het Schelde-

Hierdoor wordt grondwater weggetrokken en verandert het

Rijnkanaal. Deze zone is bedoeld om de waterkering en de

chloridegehalte van het grondwater op en rondom deze

bijbehorende waterkerende functie te beschermen, door

locatie. Effecten van bemaling reiken verder dan de

voorwaarden te stellen aan toegestane bouwwerken en

bemalingslocatie zelf.

werkzaamheden binnen deze zone. Werkzaamheden binnen deze zone zijn daarom niet zonder meer toegestaan. Met

Als maatstaf voor verzilting is het chloridegehalte

het benutten van schuifruimte en eventuele optimalisatie in

(zoutgehalte) op 1,75 meter beneden NAP in kaart gebracht.

de positionering van het hoogspanningsstation is deze

Dit geeft een beeld van het zoutgehalte in de ondiepe

beschermingszone te vermijden.

ondergrond, waar werkzaamheden plaatsvinden om het

Figuur 3.16 | Analyse verzilting Bergen op Zoom

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

113

hoogspanningsstation te realiseren. Een chloridegehalte van > 1.000 mg/l betekent dat het grondwater zout is. Tussen de 150 en 1.000 mg/l betekent dat het grondwater brak is. Beneden de 150 mg/l betekent zoet grondwater. Een risico op verzilting treedt met name op in gebieden waar het chloridegehalte hoger dan 1.000 mg/l is. De locatie­ alternatieven BOZ-2, BOZ-3 en BOZ-4 liggen in een niet-verziltingsgevoelig gebied. Locatiealternatief BOZ-1 ligt deels in een gebied waar het chloridegehalte >2.500 mg/l is. Hier is dus een verziltingsrisico aanwezig. Voor locatie­ alternatief BOZ-5 is geen openbare data beschikbaar. Figuur 3.16 laat dit zien.

Criterium Water

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Ligging in beschermingszone water

0

0

0

0

0

Ligging in waterbergingsgebied

0

0

0

0

0

Ligging in / nabij waterkering of vrijwaringszone

0

-

0

0

0

Kruisingen met waterwegen/-gangen

-

-

-

-

-

Ligging in verziltingsgevoelig gebied

-

0

0

0

0

Tabel 3.8 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Water

3.2.9 Bodem De locatiealternatieven zijn op het thema bodem beoordeeld

bouwwerkzaamheden voor het hoogspanningsstation staat

op:

in verband met de samenstelling van de bodem. Hierbij zijn

•

de ligging op zettingsgevoelige gronden;

textuur, structuur en het watergehalte van de grond

•

en de aanwezigheid van (potentieel) verontreinigde

belangrijke parameters. Door lucht en water uit de poriën te

grond.

persen, klinkt de grond in. Veen is zeer gevoelig voor zetting, aangezien dit veel water en lucht bevat (groot volume dat

De locatiealternatieven onderscheiden zich niet op het

makkelijk kan worden samengedrukt). Klei en zand zijn beter

thema bodem. Figuur 3.17 laat de ligging van de

bestand tegen zettingen. Hierbij geldt dat zand het minst

locatiealternatieven op de bodemsoort ter plaatse zien. De

gevoelig is voor zettingen, vanwege de gunstige textuur en

bodemopbouw en bodemsoort zijn van belang in verband

structuur en een laag watergehalte (water stroomt makkelijk

met de zettingsgevoeligheid van de grond.

weg uit de poriën tussen zandkorrels). Door de ligging op matig zettingsgevoelige gronden kunnen er maatregelen

Alle locaties bevinden zich op zeekleigronden. Klei is matig

nodig zijn die de stabiliteit van de bodem vergroten en

gevoelig voor zettingen. Het risico op zettingen door

ongewenste effecten voorkomen.

114

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Figuur 3.17 | Analyse bodem Bergen op Zoom

Uit gegevens van het Bodemloket en de omgevings­ rapportage Noord-Brabant blijkt niet dat de locatie­ alternatieven overlappen met verontreinigde gronden. Gegevens uit het Bodemloket zijn veelal niet allesomvattend omdat het enkel informatie bevat over locaties waar onderzoek is uitgevoerd. Na de keuze voor een voorkeursalternatief is verkennend bodemonderzoek nodig om eventuele bodemverontreiniging uit te sluiten.

Criterium Bodem

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Ligging in zettingsgevoelige gebieden

-

-

-

-

-

Aanwezigheid (potentieel) verontreinigde grond

0

0

0

0

0

Tabel 3.9 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Bodem

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

115

3.2.10 Infrastructuur De locatiealternatieven zijn op het thema infrastructuur

Geen van de locatiealternatieven overlapt met planologisch

beoordeeld op:

beschermde kabels en leidingen (zoals hoogspannings­

•

de ligging in beheerzones van het hoofdwegennet;

verbindingen of buisleidingen die zijn vastgelegd in de

•

overlap met planologisch beschermde onder- en

Risicokaart of in bestemmingsplannen). Voor alle

bovengrondse kabels en leidingen;

locatiealternatieven geldt dat na keuze van een

overlap met spoor of autowegen.

voorkeursalternatief een KLIC-melding moet worden

•

uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de ligging van overige Het locatiealternatief BOZ-2 overlapt met de Noorder

kabels, leidingen en leidingstraten die niet planologisch

Kreekweg, waarmee het zich negatief onderscheidt van de

beschermd zijn. Dit omvat onder andere datakabels,

overige locatiealternatieven. Omdat dit locatiealternatief

waterleidingen en midden- en laagspanningskabels.

ingeklemd ligt tussen de waterkering van het Schelde-

Indien nodig moeten daarna maatregelen worden getroffen

Rijnkanaal en het NNN-gebied het Lange Water, is er geen

om eventuele effecten te voorkomen.

schuifruimte om deze overlap te vermijden. De overige locatiealternatieven overlappen niet met beheerzones van het hoofdwegennet of met spoor en autowegen. Figuur 3.18 laat dit zien.

Figuur 3.18 | Analyse infrastructuur Bergen op Zoom

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

116

Criterium

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Infrastructuur

BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Ligging in beheerzones hoofdwegennet (rijk/provincie/gemeente)

0

0

0

0

0

Overlap onder- en bovengrondse kabels en leidingen

0

0

0

0

0

Overlap met (spoor en auto)wegen

0

-

0

0

0

Tabel 3.10 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Infrastructuur

3.2.11 Ruimtegebruik De locatiealternatieven zijn op het thema ruimtegebruik

Figuur 3.19 laat de locatiealternatieven zien binnen het

beoordeeld op:

bestemmingsplan Buitengebied Noord 1e herziening

•

aandachtspunten met betrekking tot

(gemeente Bergen op Zoom, d.d. 2020). Alle locatie­

bestemmingsplannen en planologische belemmeringen;

alternatieven liggen op gronden met een agrarische

•

grondgebruik;

bestemming. Voor de bouw van een hoogspanningsstation

•

bebouwing.

moet daarom worden afgeweken van het bestemmingsplan.

Figuur 3.19 | Analyse ruimtegebruik Bergen op Zoom

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Criterium

117

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Ruimtegebruik Aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en planologische belemmeringen

BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

-

-

-

-

-

Grondgebruik

Grondgebruik agrarisch. Oplosbaar door verwerving gronden.

Bebouwing

Geen bebouwing binnen locatiealternatieven.

Tabel 3.11 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Bergen op Zoom - Ruimtegebruik

De locatiealternatieven BOZ-2, BOZ-4 en BOZ-5 overlappen

Alle locatiealternatieven liggen op agrarische gronden. Dit is

met dubbelbestemmingen cultuurhistorie en/of archeologie.

oplosbaar door grondverwerving zodat het

Binnen deze dubbelbestemmingen gelden specifieke regels

hoogspanningsstation gerealiseerd kan worden. Geen van

over de mogelijkheden, voorwaarden en bouwregels voor

de locatiealternatieven overlapt met bebouwing.

bouwwerken en de eventuele mogelijkheden om hier van af te wijken. De mogelijkheden voor afwijking van- en/of voldoen aan voorschriften vormen onderdeel van de vervolgonderzoeken en inpassing van het hoogspannings­ station in de vervolgfases.

3.3 Analyse omgevingsbeeld Gedurende de totstandkoming van de alternatieven heeft

•

in de werkateliers hebben voor- en tegenstanders van

een omgevingsproces plaatsgevonden. Hierbij zijn om-

verschillende locaties zeer nadrukkelijk hun zorgen en

wonenden en stakeholders meegenomen in de totstand-

belangen uitgesproken. Deze stemming is meegenom-

koming van locatiealternatieven. De deelnemers hebben in

en in onderstaande teksten, maar vormt niet per

drie (digitale) werkateliers (andere dan op Schouwen-

definitie een representatief beeld van het algehele

Duiveland) hun vragen kunnen stellen en hun zorgen en voorkeuren kunnen uitspreken. Ook zijn er locaties inge-

omgevingsbeeld; •

voor een uitgebreider overzicht van het omgeving-

bracht tijdens deze werkateliers. Daarnaast is er een fysieke

sproces zijn de verslagen van de werkateliers en het

inloopbijeenkomst georganiseerd. Tot slot hebben om-

overzicht van reacties op de projectatlas in te zien op

wonenden en stakeholders reacties ingebracht middels een

de projectwebsite (https://ten.projectatlas.app/

digitale projectatlas, een reactieformulier (na werkatelier 3) en door middel van ingezonden brieven en e-mails.

schouwen-duiveland); •

het register met ingebrachte reacties (e-mails, reacties op de projectatlas, het reactieformulier, de verslagen

Onderstaande samenvatting laat de overkoepelende

van de werkateliers en inloopspreekuren, brieven en

belangen en voorkeuren (positief) en zorgen en afkeuringen

overige ingezonden reacties), met betrekking tot de

(negatief) zien die zijn opgehaald met dit omgevingsproces.

voorkeursalternatieven en mogelijke andere locaties, is

Hierbij geldt:

overhandigd aan het bevoegd gezag om dit mee te

•

nemen in hun keuzeproces.

de teksten laten een samenvatting van de meest voorkomende ingebrachte reacties zien;

118

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Algemeen

Tijdens de werkateliers heeft TenneT aangegeven de

Het omgevingsproces heeft geleid tot inzicht in de zorgen

locaties van de hoogspanningsstations en het kabeltracé te

en wensen van de omgeving en informatie over het gebied.

optimaliseren na een keuze voor een voorkeursalternatief

Onder ‘de omgeving’ worden in dit geval met name (direct)

door het bevoegd gezag. Er kan nog met het gekozen

omwonenden verstaan, maar ook andere stakeholders en

voorkeursalternatief worden geschoven als dit leidt tot het

gebruikers in het gebied (te denken valt aan (lokale)

voorkomen van milieu- en omgevingseffecten. Zo is

overheden, waterschappen, Staatsbosbeheer en andere

bijvoorbeeld voor locatiealternatief BOZ-5 door de omgeving

natuurbeheerders en lokale verenigingen). Deelnemers aan

gesuggereerd om de locatie in westelijke richting te

het omgevingsproces hebben voornamelijk zorgen geuit,

verschuiven richting het Lange Water, mocht dit

waarbij duidelijk sprake is van verdeeldheid in zorgen. Deze

locatiealternatief als voorkeursalternatief worden gekozen.

verdeeldheid zit voornamelijk in de discussie of het in de dunbevolkte polders ten noorden van de

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief BOZ-1

Eendrachtweg moet worden geplaatst, met een grotere

•

stemming reacties: verdeeld;

afstand tot woonbebouwing maar met zorgen over

•

positief (belangen en voorkeuren):

hoogspanningsstation: 1.

• verder van bewoning en dorpskernen, minder

aantasting van het polderlandschap of; 2.

hinder door geluid, licht en horizonvervuiling;

vlakbij de industrie van de Theodorushaven moet •

worden geplaatst, met een kleinere afstand tot woonbebouwing, zorgen over aantasting van de

•

locatie is aangedragen in werkatelier;

negatief (zorgen en afkeuren): • zorg over verlies landschappelijke en recreatieve

cultuurhistorische waarden, maar met behoud van het

waarden (wandelen en fietsen);

polderlandschap.

• zorg over landschapsvervuiling door benodigde hoogspanningslijnen;

Hierbij spraken met name de bewoners ten zuiden van de Eendrachtweg zich positiever uit over realisatie in het

• zorg over aantasting cultuurhistorische

polderlandschap (onder ad. 1), waar de bewoners ten

polderlandschap (Brabantse Wal).

noorden van de Eendrachtweg zich juist positiever uitlieten verdeeldheid sluit aan bij het ‘NIMBY’-principe dat vaak

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng BOZ-2

terugkomt bij projecten in de ruimtelijke ordening (Not In My

•

stemming reacties: verdeeld tot gematigd positief;

Back Yard, ‘niet in mijn achtertuin’). Dit verwijst naar de

•

positief (belangen en voorkeuren):

over realisatie nabij het industriegebied (onder ad. 2). Deze

• verder van bewoning en dorpskernen, minder

dubbele moraal van mensen bij (ruimtelijke) ingrepen in hun directe omgeving: het (maatschappelijke) belang wordt vaak

hinder door geluid, licht en horizonvervuiling;

onderschreven, zolang men er zelf maar geen hinder van

• ligging achter bosschage, minder zicht-, licht- en geluidshinder;

ondervindt. • Naast deze verdeeldheid en consensus over NIMBY, zijn algemene zorgen uitgesproken over geluid, EM-velden en het proces rondom de landschappelijke inpassing van hoogspanningsstations van TenneT. Ook sprak de omgeving haar zorgen uit over een vermoeden dat de realisatie van een hoogspanningsstation de opmaat zou zijn naar meer industriële ontwikkelingen, met (nog meer) verlies van het landschap als gevolg. Hierbij is enig wantrouwen richting de onafhankelijkheid van het bevoegd gezag in haar keuzeproces uitgesproken.

•

locatie is aangedragen in werkatelier;

negatief (zorgen en afkeuren): • zorg over verlies landschappelijke en recreatieve waarden (wandelen en fietsen); • zorg over landschapsvervuiling door hoogspanningslijnen; • zorg over aantasting natuurwaarden het Lange Water.

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

119

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng BOZ-3

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng BOZ-5

• stemming reacties: overwegend afkeurend, met name

• stemming reacties: verdeeld, afkeurend vanuit

vanuit omliggende buurtschappen; •

positief (belangen en voorkeuren):

omliggende buurtschappen en voorkeur vanuit anderen •

• kortere nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn

positief (belangen en voorkeuren): • kortere nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn

nodig, weinig horizonvervuiling; •

nodig, weinig horizonvervuiling;

negatief (zorgen en afkeuren): •

afkeuring vanuit omliggende buurtschappen;

• zorgen over ligging nabij buurtschappen Kijkuit en Waterkant en dorp Lepelstraat vanuit hinder door geluid, licht en horizonvervuiling; • zorg over ligging nabij zorgcentrum vanuit geluidshinder en horizonvervuiling; • zorg over ligging tegen steilrand Brabantse Wal en aantasting cultuurhistorische waarden; • zorg over verlies landschappelijke en recreatieve waarde.

• •

aansluiting bij bestaande industrie;

negatief (zorgen en afkeuren): • afkeuring vanuit omliggende buurtschappen; • zorgen over ligging nabij buurtschap Spinolaberg vanuit hinder door geluid, licht en horizonvervuiling; • petitie ‘Handen af van de Auvergnepolder / Nieuw Beijmoerpolder’ is op het moment van schrijven 841 keer ondertekend. • zorg over ligging tegen steilrand Brabantse Wal en aantasting cultuurhistorische waarden; • zorgen over verder reikend geluid door hoogteverschil (steilrand Brabantse Wal).

Beknopte samenvatting omgevingsinbreng BOZ-4 •

stemming reacties: verdeeld;

•

positief (belangen en voorkeuren): • kortere nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn nodig, weinig horizonvervuiling; • afstand tot dorpskernen, gelegen in dunbevolkt gebied;

•

negatief (zorgen en afkeuren): • zorg over aantasting open polder en vrije zichtlijnen; • zorg over aantasting natuurwaarden het Lange Water; • petitie ‘Handen af van de Auvergnepolder / Nieuw Beijmoerpolder’ is op het moment van schrijven 841 keer ondertekend9.

9

Zie: https://petities.nl/petitions/handen-af-van-de-auvergnepolder-en-nieuw-beijmoerpolder-bij-halsteren?locale=nl

120

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

3D visualisatie 380/150/20 kV hoogspanningsstation Bergen op Zoom Dit is een eerste impressie op basis van het basisontwerp van het station. Aan de afbeeldingen kunnen geen rechten worden ontleend.

3.4 Analyse (net)techniek In de omgeving Bergen op Zoom wordt een 380/150/

Het hoogspanningsstation nabij Bergen op Zoom bestaat uit

20 kV-station gerealiseerd. Dit hoogspanningsstation

drie onderdelen, namelijk een 380 kV-, 150 kV- en een 20

wordt ingelust in de bestaande 380 kV-verbinding

kV-deel. Deze gedeelten bestaan ieder uit verschillende

Geertruidenberg-Rilland. Vanuit dit hoogspanningsstation

onderdelen, zoals lijnvelden (380 kV), transformatorvelden

wordt een 150 kV-kabelverbinding gerealiseerd met het te

(380/150 kV en 150/20 kV), kabelvelden, (dwars)

realiseren 150/20 kV-station op Schouwen-Duiveland.

koppelvelden en reservevelden voor toekomstige

Het 20kV-deel is van Enexis, waarmee Enexis inspeelt op

uitbreidingen van het hoogspanningsstation. Alles tezamen

voldoende netcapaciteit voor realisatie van de doelstellingen

beslaat het hoogspanningsstation 12 hectare, namelijk

vanuit de Regionale Energie Strategie 2030. Daarnaast

400 bij 325 meter (kan iets afwijken na definitieve inpassing).

wordt rekening gehouden met verdere groei van de

Dit is voor alle locatiealternatieven gelijk. Figuur 3.20 laat

energievoorziening na 2030, door toekomstige

een 3D-visualisatie zien van het basisontwerp van het

uitbreidingsruimte te reserveren.

380/150/20 kV-hoogspanningsstation. Deze inrichting staat niet vast, maar wordt geoptimaliseerd na keuze van een voorkeursalternatief.

Figuur 3.20 | Voorlopige 3D-visualisatie van het basisontwerp ontwerp van het 380/150/20 kV-hoogspanningsstation

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

121

Onderstaande tabel 3.12 laat de analyse techniek zien voor de locatiealternatieven nabij Bergen op Zoom. Hierbij geldt: •

de maximale lengte van het tracé tussen een hoogspanningsstation bij Bergen op Zoom en bij Schouwen-Duiveland is 30 kilometer (ontwerpeis TenneT);

•

BOZ-1, BOZ-2 en BOZ-3 hebben geen tracé naar tracéalternatief ZZ omdat hiervoor tracéalternatieven NM en ZM zijn ontwikkeld en het qua lengte niet haalbaar is om aan te sluiten op tracéalternatief ZZ.

Criterium

Subcriterium

Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel

Techniek

BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief NN

0,04 km

0,92 km

1,47 km

3,90 km

4,85 km

Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief NM/ZM

0,07 km

0,61 km

1,16 km

3,70 km

4,64 km

-

-

-

0,94 km

2,01 km

Alle, maar SD-2 net boven 30 km (30,01 km)

SD-3 en SD-6. De rest tussen de 30,01 en 33,1 km.

Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief ZZ

Bereikbare locatiealternatieven Schouwen-Duiveland (tracé < 30 km)

Alle

Alle

Alle

ca. 2 km

ca. 1 km

ca. 200 m

ca. 300 m

ca. 300 m

Aantal nieuwe masten

11

7

3

2

2

Aantal te vervallen masten

1

1

1

-

-

Aantal aan te passen masten

1

1

-

2

2

Afstand

Bereikbaarheid voor bestaande 380 kV-verbinding Geertruidenberg - Rilland

Mogelijk nodig

Mogelijk nodig

Mogelijk nodig

Ja, ca. 4 km tussen mast 133 en 137

Ja, ca. 3 km nodig tussen mast 133 en 137

Bereikbaarheid voor aansluiting Enexis

Goede mogelijkheden aansluiting toekomstige kabels

Voldoende mogelijkheden aansluiting toekomstige kabels. Rekening houden met kabels vanuit Steenbergen en Bergen op Zoom

Goede mogelijkheden aansluiting toekomstige kabels

Goede mogelijkheden aansluiting toekomstige kabels

Goede mogelijkheden aansluiting toekomstige kabels

Bereikbaarheid via verharde weg

Toegangsweg nodig.

Tijdelijke lijn

Tabel 3.12 | Analyse techniek Bergen op Zoom

122

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

Figuur 3.21 | Voorlopige conceptschetsen benodigde bovengrondse 380 kV-verbinding per locatiealternatief. Deze worden geoptimaliseerd en nader uitgewerkt na keuze van een voorkeursalternatief.

De locatiealternatieven onderscheiden zich op de lengte

de omvang van de benodigde bovengrondse verbindingen

en het aantal masten voor de benodigde bovengrondse

in kaart te brengen. Na keuze van een voorkeursalternatief

380 kV-verbinding naar de bestaande hoogspannings­

worden deze uitgewerkt tot definitief technisch ontwerp.

verbinding GT-RLL380. Deze afstanden en benodigd aantal

Figuur 3.21 laat de voorlopige conceptschetsen zien van de

masten zijn uiteengezet in tabel 3.12. Deze gegevens zijn

benodigde bovengrondse 380 kV-hoogspanningslijnen per

gebaseerd op een eerste technische schets van TenneT om

locatiealternatief.

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

123

3.5 Analyse kosten De kosten10 voor het hoogspanningsstation zelf (dus zonder

Hierbij geldt: hoe langer de verbinding, hoe hoger de kosten.

kabel en lijnverbindingen) verschillen niet per locatie­

Onderstaande tabel laat de kostenafweging zien tussen de

alternatief nabij Bergen op Zoom. Echter treden verschillen

locatiealternatieven nabij Bergen op Zoom. Hierbij geldt:

in kosten per locatiealternatief op door de verschillen in de

•

benodigde (tijdelijke) bovengrondse 380 kV-verbinding en

• de kosten zijn weergegeven in relatieve kosten ten

ondergrondse 150 kV-kabelverbinding. Dit komt met name

opzichte van elkaar. Hierbij geldt dat meer zwarte

door de verschillen in de lengte en het aantal masten van

bolletjes aangeven dat de kosten relatief duur zijn ten

benodigde bovengrondse hoogspanningsverbinding tussen

opzichte van alternatieven met minder zwarte bolletjes.

de kosten betreffen een inschatting;

het hoogspanningsstation en de bestaande 380kV-ver­ binding Geertruidenberg-Rilland. Daarnaast is het realiseren van een tijdelijke hoogspanningslijn kostenverhogend. Ook verschilt de lengte van de 150kV-tracés naar de aansluiting op de tracés NN, NM/ZM en ZZ.

Criterium Kosten

Verwachte kosten BOZ-1

BOZ-2

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Lange verbinding naar bestaande hoogspan­ nings­lijn (ca. 2 km). Mogelijk geen tijdelijke lijn nodig. 11 nieuwe masten nodig. Zeer kort kabeltracé naar tracéalternatief NN en NM/ZM (100 m)

Lange verbinding naar bestaande hoogspan­ ningslijn (ca. 1 km). Mogelijk geen tijdelijke lijn nodig. 7 nieuwe masten nodig. Kort kabeltracé naar tracéalternatief NN en NM/ZM (< 1 km)

Korte verbinding naar bestaande hoogspan­ ningslijn (< 300 m). Mogelijk geen tijdelijke lijn nodig. 3 nieuwe masten nodig. Middellang kabeltracé naar tracéalternatief NN en NM/ZM (1-1,5 km)

Korte verbinding naar bestaande hoogspan­ ningslijn (< 300 m). Tijdelijke verbinding (+/- 4 km) nodig. 2 nieuwe masten nodig. Lang tracé naar tracéalternatief NN en NM/ZM (3,5 - 4 km), kort kabeltracé naar tracéalternatief ZZ (< 1 km)

Korte verbinding naar bestaande hoogspan­ ningslijn (< 300 m). Tijdelijke verbinding (+/- 3 km) nodig. 2 nieuwe masten nodig. Lang tracé naar tracéalternatief NN en NM/ZM (4,5 - 4,8 km), middellang kabeltracé naar tracéalternatief ZZ (2 km)

Verwachte kosten* (relatief)

Verklaring kosten

Tabel 3.13 | Analyse kosten Bergen op Zoom met * = inclusief verbinding naar uittredepunt boringen tracéalternatieven NN, NM/ZM en ZZ en aan te leggen bovengrondse hoogspanningsverbinding

10

Kosten worden gedragen door initiatiefnemer TenneT.

124

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

3.6 Overzichtstabel (Subt)thema

Criterium

BOZ-1

BOZ-2

Milieu

BOZ-3

BOZ-4

BOZ-5

Effectbeoordeling Ligging in Natura 2000-gebied of binnen verstoringsafstand

0

0

0

-

-

Ligging in overige beschermde gebieden

0

0

0

0

0

Aanwezige beschermde soorten flora en fauna

0

0

0

0

0

Geluid

Geluidsgevoelige objecten binnen richtafstand (500 m)

0

0

-

-

-

EM-velden

EM-gevoelige objecten binnen richtafstand

0

0

0

0

0

Landschappelijke effecten op gebiedsniveau

-

-

-

-

-

Landschappelijke effecten op objectniveau

0

0

-

-

-

Ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden

-

0

-

0

-

Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden

0

0

0

0

0

Ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden

0

0

0

0

0

Aardkunde

Ligging in gebieden met aardkundige waarden

0

0

0

0

0

Veiligheid

Blootstelling van assets aan risicobronnen

0

0

0

-

-

Ligging in beschermingszone water

0

0

0

0

0

Ligging in waterbergingsgebied

0

0

0

0

0

Ligging in / nabij waterkering of vrijwaringszone

0

-

0

0

0

Kruisingen met waterwegen/-gangen

-

-

-

-

-

Ligging in verziltingsgevoelig gebied

-

0

0

0

0

Ligging in zettingsgevoelige gebieden

-

-

-

-

-

Aanwezigheid (potentieel) verontreinigde grond

0

0

0

0

0

Ligging in beheerzones hoofdwegennet (rijk/provincie/gemeente)

0

0

0

0

0

Overlap onder- en bovengrondse kabels en leidingen

0

-

0

0

0

Kruising/overlap met (spoor en auto)wegen

0

-

0

0

0

Aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en planologische belemmeringen

-

-

-

-

-

Grondgebruik

-

-

-

-

-

Bebouwing

0

0

0

0

0

Natuur

Landschap Cultuurhistorie Archeologie

Water

Bodem

Infrastructuur

Ruimtegebruik

3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom

(Subt)thema

Criterium

BOZ-1

BOZ-2

Omgeving •A  fstand tot woningen • Beschutting • Aangedragen

•D  icht bij bestaande lijn

• Dicht bij bestaande lijn • Afstand tot dorpskernen

• Aansluiting bestaande industrie

•R  ecreatie en landschap • Benodigde hoogspanningslijnen • Brabantse Wal

• Recreatie en landschap • Benodigde hoogspanningslijnen • Natuur het Lange Water

• Afkeuring omliggende buurtschappen •L  igging t.o.v. woningen en zorgcentrum • Steilrand Brabantse Wal •R  ecreatie en landschap

•O  pen polder en vrije zichtlijnen •N  atuur het Lange Water •P  etitie tegen (841 mensen)

• Afkeuring omliggende buurtschappen • Ligging t.o.v. woningen en recreatie Spinolaberg • Petitie tegen (841 mensen) • Steilrand Brabantse Wal (incl. geluid en zicht)

Techniek

Bereikbaarheid S-D (< 30 km)

Omgevingsproces Tracéalternatief NN

0,04 km

0,92 km

1,47 km

3,90 km

4,85 km

Tracéalternatief NM/ZM

0,07 km

0,61 km

1,16 km

3,70 km

4,64 km

Tracéalternatief ZZ

-

-

-

0,94 km

2,01 km

Bereikbaarheid stations S-D (< 30km)

Alle

Alle

Alle

Alle, maar SD-2 op 30,01 km

SD-3 en SD-6. De rest tussen 30,01 en 33,1 km.

ca. 2 km

ca. 1 km

< 300 meter

< 300 meter

<300 meter

Aantal nieuwe masten

11

7

3

2

2

Aantal te vervallen masten

1

1

1

-

-

Aantal aan te passen masten

1

1

-

2

2

Mogelijk nodig

Mogelijk nodig

Mogelijk nodig

Ja, ca. 4 km

Ja, ca. 3 km

Voldoende

Goed

Goed

Goed

• verbinding naar 380 kV (1 km) • 7 nieuwe masten • kabeltracé naar tracéalt. NN en NM/ZM (< 1 km)

• k orte verbinding naar 380 kV (<300m) •3  nieuwe masten • k abeltracé naar tracéalt. NN en NM/ZM (1-1,5 km)

• korte verbinding naar 380 kV (<300m) • 2 nieuwe masten • tijdelijke lijn (4 km) • kabeltracé naar tracéalt. NN en NM/ZM (3,5-4 km) en ZZ (< 1 km)

• k orte verbinding naar 380 kV (<300m) •2  nieuwe masten • tijdelijke lijn (3 km) • k abeltracé naar tracéalt. NN en NM/ZM (4,5-4,8 km) en ZZ (2 km)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=3029d194-5051-47f3-b3aa-4fa7e837cfa5