Bijlage 3. Nota Heroverweging Aanwijzing Voorkeurslocatie HS BoZ
Tekst van het document
Uitwerking voorstel Er is door TenneT een omvangrijke omgevingsdialoog gevoerd. Het resultaat van de dialoog en de haalbaarheidsstudies van de overgebleven locaties zijn verwoord in het projectboek welke wij op 5 oktober aan u hebben aangeboden. In de algemene commissievergadering van 14 oktober heeft u naar aanleiding van een bewonersbrief ons opgedragen TenneT te verzoeken om een eerder afgevallen locatie. Ster van Lepelstraat, alsnog nader te onderzoeken. TenneT heeft aan vervolgens aan uw verzoek gehoor gegeven en dit met een addendum toegevoegd aan het projectboek. Het addendum is op 1 december aan u aangeboden. Wij hebben u vervolgens een raadsvoorstel ter behandeling aangeboden. Hierin was locatie BOZ-1 als voorkeurslocatie opgenomen. Op het voorstel is tijdens de beeldvorming van 11 januari 2022 massaal ingesproken door de noordelijke buurtschappen. Zij voelden zich overvallen door de keuze voor locatie BOZ-1 en vonden dat zij niet
7
*RVB22-0017* RVB22-0017
volwaardig betrokken waren bij de gevoerde omgevingsdialoog. Teven is er tijdens de beeldvorming door een inspreker een nieuwe zevende locatie aangedragen. In gezamenlijk overleg tussen u en ons, is besloten om meer tijd te nemen. Zo konden er extra dialoog ronden met de noordelijke buurtschappen worden gehouden. Deze tijd is ook benut om extra onafhankelijk onderzoek te doen naar de tijdens de beeldvorming aangedragen locatie BOZ-4b. De resultaten van het onderzoek zijn op 23 februari aan u aangeboden en in de avond aan de omgeving gepresenteerd. Alle gegevens zijn toegevoegd aan het projectboek en tevens als losse bijlagen bij dit raadsvoorstel. Uiteindelijk zijn er zeven zoeklocaties meegenomen in het keuzeproces (Zie het kaartje in bijlage 1). De opgehaalde informatie uit de extra dialoogronden en de inbreng die we verder nog gedurende deze periode hebben ontvangen, hebben geleid tot nieuwe inzichten over de inhoud, de methodologie en de gradatie in de scores van ruimtelijk afwegingskader. Over dit proces en wijze van doorwerking informeren wij u in onze begeleidende brief bij het raadsvoorstel (U22-001848). Wij hebben u op 24 februari voorliggend aangepast raadsvoorstel aangeboden waarin deze inzichten zijn verwerkt.
Door het omvangrijke en uitvoerige proces en de maximale benutting van de beschikbaar gekomen tijd, ligt er nu een voorstel waarin de reacties van de gehele omgeving en alle beschikbare informatie is betrokken. Het ruimtelijk afwegingskader mag dan op onderdelen zijn aangepast, de conclusies zijn dat slechts ten dele in die zin dat de twee noordelijke gelegen locaties nog steeds een voorkeur hebben. Slechts de volgorde van prioritering is veranderd. Zoeklocatie BOZ-2 heeft nu de voorkeur. In het vervolg van deze paragraaf leest u hoe deze keuze tot stand is gekomen. Daarbij zullen alleen hoofdzaken worden beschreven. Voor de verdere inhoud wordt naar het ruimtelijk afwegingskader in bijlage 4 verwezen. Waarom een hoogspanningsstation in Bergen op Zoom? Op pagina 13 van het Projectboek deel 1 (Bijlage 3) staat beschreven waarom gekozen is voor een aansluiting van het nieuwe 150kV netwerk op Schouwen Duiveland op de bestaande 380kV hoogspanningsverbinding in Bergen op Zoom. Belangrijk daarbij zijn het verzoek Enexis voor netversterking en grote voordelen van een directe aansluiting van het 150kV op het 380kV netwerk. Daarnaast is het de oplossing met de minste netverliezen en CO2 uitstoot.
Het ruimtelijk afwegingskader Op 16 december is door u een motie aangenomen (RMO21-0116) waarin u ons verzoekt om een ruimtelijk afwegingskader op te stellen waaraan de zoeklocaties voor het hoogspanningsstation getoetst kunnen worden. Wij hebben hieraan gevolg gegeven in de notitie: Het Ruimtelijk afwegingskader - voorkeurslocatie hoogspanningsstation Halsteren (Bijlage 4). Het ruimtelijk afwegingskader is een doorontwikkeling van het door Witteveen en Bos (verder W&B) in het projectboek gebruikte beoordelingskader. Het kader bestaat uit de aspecten: natuur, geluid, Electromagnetische velden (EM-velden), landschap (o.a. mastposities), recreatie, cultuurhistorie, archeologie, aardkunde, veiligheid, water, bodem, infrastructuur, bereikbaarheid. Het aspect recreatie is in het projectboek niet als zelfstandig onderdeel meegenomen. Mede door de inbreng uit de omgeving hebben wij geoordeeld het wel als los onderdeel in het ruimtelijk afwegingskader te moeten meenemen.
8
*RVB22-0017* RVB22-0017
Uit de onderzoeken van W&B komen vele effecten naar voren. Soms gelden die effecten in eenzelfde mate voor alle zoeklocaties. In dat geval is er wel een effect maar is dat niet van onderscheidend belang. Soms zijn er geen effecten te verwachten en soms is voor enkele locaties een effect en voor andere weer niet. Het ruimtelijk afwegingskader geeft duiding aan de onderzoeksresultaten uit het projectboek en kent per ruimtelijk aspect scores toe. De scores worden per onderdeel opgeteld. Vervolgens is gekeken welke onderdelen belangrijker zijn in de keuze van een voorkeurslocatie dan andere. Zo is archeologie minder belangrijk bevonden dan geluid. Voor het bepalen van de wegingsfactoren is onder andere gekeken naar het omgevingsbeeld. Tegelijkertijd is ook gekeken in welke mate een onderdeel bijdraagt aan het criterium van een goede ruimtelijke ordening en het algemeen belang. In tabel 1 zijn de toegekende wegingsfactoren per onderdeel van het ruimtelijk kader opgenomen. Natuur
Geluid
EMvelden
Landschap
Recreatie
2
3
2
3
1
CultuurArcheologie Aardkunde Veiligheid historie 2
1
1
1
Water
Bodem
1
1
infraRuimte- Bereikstructuur gebruik baarheid 1
1
1
Tabel 1: de wegingsfactoren
Aan de aspecten landschap en geluid is de hoogste wegingsfactor toegekend omdat deze de grootste impact hebben op de lokale situatie. Ook de onderdelen natuur, EM-velden, en cultuurhistorie (Brabantse Wal) zijn van belang. Die hebben daarom wegingsfactor 2. De overige onderdelen zijn in mindere mate van belang voor het keuzeproces. De impact van deze aspecten zijn later zeker van belang in het kader van het opstellen van een bestemmingsplan/omgevingsplan en moeten dan goed onderzocht worden. Ze spelen echter in het keuzeproces naar de voorkeurslocatie voor het hoogspanningsstation een mindere rol. De totaalscores per onderdeel zijn vermenigvuldigd met de wegingsfactor wat resulteert in de eindscores. Op basis van de eindscores is de prioritering van de locaties bepaald. Het omgevingsbeeld Het omgevingsbeeld (alle binnengekomen reacties) is alleen verwerkt in de score als dat objectief gezien te verantwoorden is. Dit is bijvoorbeeld terug te vinden in het onderdeel landschap waarbij het aantal masten, gezien de landschappelijke impact, meeweegt in de score. Het aangepaste omgevingsbeeld vindt u in bijlage 6 zodat u het kunt betrekken bij u besluitvorming. Alle ingekomen reacties (inclusief die uit de extra dialoogronden) zijn terug te vinden in bijlage B van het projectboek (en toegevoegd als bijlage 7 bij het raadsvoorstel).
Interpretatie van de scores Tabel 2 bevat de subtotaalscores per onderdeel van het ruimtelijk kader. Dit geeft een eerste indicatie hoe de verschillende zoeklocaties zich tot elkaar verhouden. Hieruit blijkt dat locaties BOZ-1 t/m 4 zeer gelijkwaardig scoren. Daarnaast scoren ze overtuigend beter dan de andere zoeklocaties. Hierbij vallen vooral locaties BOZ4b en 6 in negatieve zin op. Deze hebben namelijk op meerdere onderdelen een no go kwalificatie gekregen (rood gearceerd in de tabel). Dit betekent dat, naast dat ze slecht scoren, ze hoogstwaarschijnlijk ook niet vergunbaar zijn. Om deze reden vallen beide locaties bij voorbaat af. Ook locatie BOZ-5 heeft een no go
9
*RVB22-0017* RVB22-0017
ontvangen voor het onderdeel bereikbaarheid omdat dat de lengte van de kabelverbinding met de voorkeurslocatie op Schouwen Duiveland SD-1 meer dan 30km bedraagt. Toch valt deze locatie niet bij voorbaat af omdat het hier een technisch- en niet een ruimtelijk aspect betreft. De kabellengte is een technisch uitgangspunt van TenneT zelf. Het zegt zeker iets over de haalbaarheid van de locatie maar in een ruimtelijke afweging zorgt dit niet voor een doorslaggevend effect. (Sub)thema
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
Natuur
wf
0
0
0
-1
-4
-1
Nvt
Geluid
0
0
-2
-1
-1
-2
-3
EM-velden
0
0
0
0
0
0
-3
Landschap
-3
-2
-2
-2
-2
-2
Nvt
Recreatie
-1
-1
-1
0
0
-1
Nvt
Cultuurhistorie
-1
0
-1
0
0
-1
Nvt
Archeologie
0
0
0
0
-1
0
Nvt
Aardkunde
0
0
0
0
0
0
Nvt
Veiligheid
0
0
0
-1
-3
-1
-1
Water
-1
-1
0
0
0
0
Nvt
Bodem
0
0
0
0
0
0
Nvt
infrastructuur
0
-2
0
0
0
0
-1
Ruimtegebruik
0
-1
0
-1
-1
-1
-2
Bereikbaarheid
0
0
0
-1
-1
-3
-3
Subtotaal
-6
-7
-6
-7
-13
-12
-13
Tabel 2: Subtotaalscores (Sub)thema
Wegingsfactor
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-5
Natuur
2
0
0
0
-2
-2
Geluid
3
0
0
-6
-3
-6
EM-velden
2
0
0
0
0
0
Landschap
3
-9
-6
-6
-6
-6
Recreatie
1
-1
-1
-1
0
-1
Cultuurhistorie
2
-2
0
-2
0
-2
Archeologie
1
0
0
0
0
0
Aardkunde
1
0
0
0
0
0
Veiligheid
1
0
0
0
-1
-1
Water
1
-1
-1
0
0
0
Bodem
1
0
0
0
0
0
infrastructuur
1
0
-2
0
0
0
Ruimtegebruik
1
0
-1
0
-1
-1
Bereikbaarheid
1
0
0
0
-1
-3
-13
-11
-15
-14
-22
Eindtotaal
10
*RVB22-0017* RVB22-0017
Tabel 3: Eindscores na toepassing van de wegingsfactor
In tabel 3 zijn de scores van de overgebleven vijf locaties vermenigvuldigd met de wegingsfactoren dit levert uiteindelijk de eindscore op (tabel 4). In tabel 4 zijn de eindscores per locatie weergegeven. De tabel laat BOZ-2, als overtuigend best scorende locatie zien. Op enige afstand gevolgd door BOZ-4. Het verschil in score tussen BOZ-1, 4 en 3 is klein. De overduidelijk meest negatief scorende locatie is BOZ-5. (Sub)thema Subtotaal
BOZ-1 -13
BOZ-2 -11
BOZ-3 -15
BOZ-4 -14
BOZ-5 -22
Tabel 4: eindscores per kanshebbende locatie
Kijkend naar tabel 3 tekent zich in algemene zin een duidelijk beeld af: het grootste onderscheid wordt gemaakt op de beleving van de landschappelijke- en cultuurhistorische waarden en de nabijheid van woningen. De landschappelijke- en cultuurhistorische waarden vertalen zich vooral in de aanwezigheid van de steilhang van de Brabantse Wal, het plaatsen van extra hoogspanningsmasten en het open karakter van de polder. De nabijheid van woningen komt in de onderzoeken en dus in de scores vooral naar voren bij het aspect geluid. Verder valt op dat de onderdelen EM-velden, archeologie, aardkunde en bodem, in het geheel niet bijdragen aan de eindscore. Alle waarden zijn hier 0. De overige onderdelen dragen in mindere mate bij aan de eindscore. Inzoomend op de locaties valt het volgende op. Voor locatie BOZ-5 zijn het vooral de negatieve scores op geluid, landschap en bereikbaarheid die het eindtotaal bepalen. Verder valt op basis van tabel 3 op dat de locatie op veel onderdelen scoort, namelijk zeven van de veertien. Hierdoor is de zoeklocatie de meest negatief scorende optie van de vijf. Bij BOZ-3 wordt de invloed op het eindtotaal bepaald door twee onderdelen. Dit zijn geluid en landschap, die beide zes punten scoren. Dat zijn twaalf punten op een totaal van vijftien. Het is hierdoor de op één na slechtst scorende locatie. Hierna volgt BOZ-4.
BOZ-4 scoort na BOZ-5 op de meeste onderdelen (zes). Op het onderdeel landschap krijgt hij zes minpunten en op geluid drie. Voor de rest sprokkelt hij op de overige onderdelen zijn punten bij elkaar. Het is een gemiddelde locatie die geen extreme scores laat zien. BOZ-01 heeft één onderdeel wat de score domineert, landschap. De locatie scoort op dit onderdeel negen minpunten.. Verder is opvallend dat er maar op vier onderdelen wordt gescoord. Dit geeft aan dat de negatieve effecten op het landschap de overwegende reden zijn dat de locatie niet als best scorende optie naar voren is gekomen. BOZ-2 scoort op vijf onderdelen waarvan landschap, met zes minpunten, het grootste aandeel heeft. De overige onderdelen scoren met één of twee minpunten minimaal. Dit is de reden dat locatie BOZ-2 uiteindelijk de beste score heeft van alle locaties.
11
*RVB22-0017* RVB22-0017
De prioritering van de zoeklocaties Kijkend naar de resultaten is er maar één conclusie mogelijk. BOZ-2 is de meest logische keuze als locatie voor het nieuwe hoogspanningsstation. Aandachtspunt bij BOZ-2 is wel de ligging bovenop de Noorderkreekweg. Vermoedelijk zal de ligging van deze weg veranderen. Dit aspect dient in het vervolg van de omgevingsdialoog, waarbij de landschappelijke inpassing aan de orde komt, te worden meegenomen. Mocht de locatie BOZ-2 om één of andere reden tijdens het planvormingsproces toch niet haalbaar blijken, dan kan gekeken worden naar de alternatieven BOZ-1 en BOZ-4. Deze twee alternatieven ontlopen elkaar in score nauwelijks. Locatie BOZ-1 heeft een lichte voorkeur boven locatie BOZ-4 gezien het kleine scorevoordeel. BOZ-4 laat in vergelijking met BOZ-1 wel meer gemiddelde scores zien. Omdat BOZ-4 echter op meer onderdelen scoort dan BOZ-1, is de eindscore van BOZ-4 net een punt negatiever dan die van BOZ-1. De andere locaties vormen geen realistische opties om wisselende redenen. Locatie BOZ-3 heeft twee onderdelen van de vier (geluid en landschap) die de score enorm beïnvloeden. De combinatie van deze twee factoren, zorg ervoor dat de locatie geen echt alternatief is. Locatie BOZ-5 is zoals eerder gezegd een terechte afvaller omdat deze op vele onderdelen zeer negatief scoort.
Dan blijven de locaties over die op meerdere onderdelen complicaties kennen in relatie tot de haalbaarheid. Voor locatie 4b zijn dat de ligging in NNB gebied en de 245 meter zone rondom Windpark Halsteren. Voor locatie 6 zijn dat de vele woningen die binnen de 500 meter richtafstand (geluid) en binnen de 40 meter zone (EM-velden) liggen. Daarnaast spelen er bij locatie 6 nog een aantal andere complicaties zoals de overschrijding van de maximale kabellengte en het gebrek aan ruimte voor landschappelijke inpassing. Deze twee locaties zijn realistisch gezien geen haalbare locaties. Dit resulteert uiteindelijk in de prioritering van de zoeklocaties zoals weergegeven in tabel 5. Voor de volledigheid zijn ook locaties BOZ-4b en 6 meegenomen. (Subt)thema Prioritering van de locaties
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
2
1
4
3
6
5
7
Tabel 5: prioritering van de locaties
De overige onderdelen Zoeklocatie Schouwen-Duiveland Ook in Schouwen-Duiveland is een omgevingsdialoog gevoerd. Daar zijn 6 zoeklocaties overgebleven. Deze zijn in het projectboek verder op haalbaarheid onderzocht. Uiteindelijk is zoeklocatie SD-1 bij Zierikzee voorgelegd aan de gemeenteraad als voorkeursoptie. De raad heeft op 23 december 2021 gekozen voor voorkeurslocatie SD-1.
12
*RVB22-0017* RVB22-0017
Tracé tussen beide stations Indien er op Schouwen-Duiveland gekozen wordt voor SD-1 en er in Bergen op Zoom gekozen wordt voor BOZ2 dan is er maar één tracé dat beide locaties met elkaar kan verbinden binnen de maximale kabellengte van 30km en dat is het tracé Zuid-Midden. Dat tracé heeft dan ook de voorkeur. In bijlage 5, wordt de tracévoorkeur verder toegelicht.
Consequenties van het voorstel Relatie met Visie buitengebied De meerderheid van de zoeklocaties ligt in het gebied de Auvergnepolder. Recentelijk is in het kader van het Nationaal Programma RES een quickscan uitgevoerd. De quickscan is een eerste indruk en een afgebakende beperkte kijk op de polder. In de scan zijn, de RES-opgave (windenergie), het hoogspanningsstation, natuurversterking en bedrijfsontwikkeling (biobased) meegenomen. Doordat in de quickscan slechts een aantal factoren meegenomen zijn en het een eerste indruk betreft, is de quickscan niet volwassen genoeg om beleid op te baseren. Wel kan de output van de quickscan als bouwsteen bij de totstandkoming van de Visie buitengebied Bergen op Zoom gebruikt worden. Uit de scenario’s blijkt dat het hoogspanningsstation kansen kan bieden voor gebiedsontwikkeling maar ook als zelfstandig onderdeel opgenomen kan worden in natuurversterking. Dat betekent concreet het volgende: als de nieuwe locatie eenmaal gekozen is, wordt dit een vaststaand gegeven, waar rekening mee gehouden moet worden in de Visie buitengebied. De output van de quickscan wordt als bouwsteen meegenomen bij de totstandkoming van de Visie buitengebied. Daarnaast worden ook andere factoren bij de Visie buitengebied betrokken. De integrale beschouwing op de Auvergnepolder resulteert uiteindelijk in een integrale ontwikkelingsrichting voor het gebied.
De raad zal bij dit proces betrokken worden. In het eerste kwartaal van 2022 informeren wij u over het proces van de Visie buitengebied. Gezien het voorgaande is het van groot belang om de keuze voor de locatie in uw raad te laten plaatsvinden. Zo houden we de toekomst van de polder in eigen hand. Voorkomen moet worden dat door een vertraging in de besluitvorming het Rijk zich genoodzaakt voelt om de keuze te moeten maken. Daarmee geeft u de invloed op een belangrijk onderdeel van de visie op de polder, namelijk het hoogspanningsstation, uit handen.
Duurzaamheid In het klimaatakkoord is de doelstelling een broeikasgasemissiereductie van zo’n 49% in 2030 opgenomen. Het nieuwe TenneT hoogspanningsstation is belangrijk voor deze klimaatdoelstelling. Vanuit het klimaatakkoord werken gemeenten aan Regionale Energiestrategieën (RES) en Klimaattafels. Het nieuwe station heeft een bijdrage aan beide onderdelen. Zo is het station belangrijk om de opwek van duurzame energie van zowel de
13
*RVB22-0017* RVB22-0017
RES Zeeland als de RES West-Brabant te ontsluiten. Daarnaast is het station ook nodig voor de initiatieven vanuit de klimaattafel industrie in de regio mogelijk te maken. Het station daarmee van essentieel belang voor de verduurzaming van Tholen, Schouwen-Duivenland, Steenbergen en Bergen op Zoom. De toekomstvisie stelt dat er een brede duurzaamheidsbewustwording nodig is, onder andere op het gebied van de energietransitie. Dit project draagt in hoge mate aan bij aan die bewustwording. Er wordt ook vermeld dat Bergen op zoom werk heeft gemaakt van de RES. Deze is door de gemeenteraad op 25 maart 2021 vastgesteld. Nu staan we voor de uitvoering ervan. Het hoogspanningsstation creëert de benodigde aansluitcapaciteit hiervoor.
Risico paragraaf Risico-onderdelen 1. Realiseren maatschappelijke effecten 2. Politiek-bestuurlijk en draagvlak 3. Imago gemeente 4. Algemene en externe omgeving 5. Veiligheid 6. Financiën 7. Juridisch 8. Planning 9. Kwaliteit uitvoering 10. Capaciteit organisatie en samenwerking partners
NvT X
Laag
Neutraal
Hoog X
X X X X X X X X
Beheersmaatregelen risico’s hoog 2.
4.
Risico Politiek gevoelig onderwerp
Effect Vertraging in de besluitvorming
Elke locatie heeft voor- en tegenstanders. Niet iedereen kan tevreden worden gesteld.
Onvrede bij tegenstanders van een locatiekeuze
Beheersmaatregel Urgentie van het project en van spoedige besluitvorming benadrukken Kiezen op basis van inhoudelijke en ruimtelijke gronden. Goed uitleggen hoe tot de keuze is gekomen
Verantwoordelijke College
Raad
14
*RVB22-0017* RVB22-0017
Alternatieven De alternatieven BOZ-1 en BOZ-4 BOZ-2 is de meest logische keuze als locatie voor het nieuwe hoogspanningsstation. Mocht de locatie BOZ-2 om één of andere reden tijdens het planvormingsproces toch niet haalbaar blijken, dan kan gekeken worden naar de alternatieven BOZ-1 en BOZ-4. Deze twee alternatieven ontlopen elkaar in score nauwelijks. Locatie BOZ-1 heeft een lichte voorkeur boven locatie BOZ-4 gezien het kleine scorevoordeel. De score op het onderdeel landschap is bij BOZ-1 wel het meest negatief van alle locaties. BOZ-4 laat in vergelijking met BOZ-1 meer gemiddelde scores zien. Omdat BOZ-4 echter op meer onderdelen scoort dan BOZ-1, is de eindscore van BOZ-4 net een punt negatiever dan die van BOZ-1. Daarom wordt BOZ-1 voorgesteld als het alternatief. Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, De secretaris,
De burgemeester,
Dhr. mr. drs. ing. M. van Vliet
Dhr. dr. F.A. Petter
15
*RVB22-0017* RVB22-0017
De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gezien het voorstel van het college van 24 februari 2022, nr. RVB22-0017;
BESLUIT: 1. BOZ-2 te kiezen als voorkeurslocatie voor het nieuwe 380/150/20kV hoogspanningsstation in de gemeente Bergen op Zoom; 2. TenneT dringend te verzoeken om in het vervolgtraject nadrukkelijk aandacht te besteden aan: a. het landschappelijk inpassen van het station b. het optimaliseren van de bovengrondse aansluiting van het station op de 380kV hoogspanningsverbinding, c. het aanpassen aan de Noorderkreekweg 3. Kennisnemen van de voorkeur om het 150kV hoogspanningsstation in de gemeente Schouwen Duiveland te realiseren op locatie SD-1 4. Kennisnemen dat tracévariant Zuid-Midden de enige optie is die beide voorkeurlocaties met elkaar kan verbinden 5. Het Rijk verzoeken om de rijkscoördinatieregeling buiten toepassing te verklaren en het bevoegd gezag aan de raad van de gemeente Bergen op Zoom over te dragen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van De griffier,
De voorzitter,
Mevr. drs. E.P.M. van der Meer
Dhr. dr. F.A. Petter
16
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations TenneT gaat een nieuw 380/150 kV hoogspanningsstation bouwen waarbij Tennet telkens aangeeft dat de maatvoering van het station, volgens hun protocol, niet past op de Spie. Deze lijst toont 380 kV hoogspanningsstation met afwijkende vormen. Het type station (380/110/220/150 kV) is zo veel als mogelijk compleet genoemd. Afstanden en maten zijn gemeten met Google Earth afstandsmeter. De stations Eindhoven en Krimpen aan de IJssel lijken wel vierkante blokken, echter vanwege de ruimte tussen de twee onderdelen acht ik deze toch afwijkend van het standaard. Ongeveer 1/3 van alle onderzochte 380 kV Stations tonen een afwijkende vorm van het vierkante protocol die Tennet zegt te gebruiken. Deze standaardprotocol wordt gebruikt omdat dit minder storing tot gevolg zou hebben. Gezien de hoeveelheid van afwijkende vormen lijkt mij dit, mocht dit inderdaad het geval zijn, niet dusdanig van aard dat dit problematisch is voor de leveringszekerheid en veiligheid. De netuitbreiding in Zwolle lijkt dit dan ook te bevestigen. Die vorm is volstrekt afwijkend. Wat wel uitzonderlijk is, is dat een hoogspanningsstation in agrarisch gebied slechts twee keer voorkomt. In Ramstocht Noordoostpolder en de hier genoemde Hoogspanningsstation in Meeden.
Stations die naar vorm en afmetingen binnen de Spie lijken te passen zijn die van Maasbracht, Rilland en de Maasvlakte. Maar onduidelijk is of deze station dezelfde specificaties hebben als die bij de Pals. Verder zie ik dat onderdelen van een hoogspanningsstations verder uit elkaar kunnen liggen. Zoals bij Rilland en de Eemshaven. Dit geeft te denken of dit ook niet bij Sabic mogelijk is. Bij Sabic had men het over twee mogelijkheden. Bij de Spie en aan de andere kant van het terrein. Maar op beide mogelijkheden pasten het vierkante blok van Tennet niet. Wellicht is het ook een mogelijkheid om de onderdelen van het station (380 en 150 kV) te splitsen over beide locaties zoals dat bij Rilland en hieronder bij de Eemshaven is gedaan. Omdat ik begrijp dat Tennet nogal met het station aan het schuiven is om het passend te krijgen op de Pals is het misschien een goed idee om een kaart te maken met daarop de oorspronkelijke locatie omlijnd. Zoals die door de raad is goedgekeurd en daarin het station getekend waar Tennet ze wil gaan plaatsen. Dat is volgens mij niet 1-op-1 hetzelfde. Tot slot moeten we eens goed kijken naar wat de club over hoogspanningsstations heeft verteld en wellicht kunnen zij ons ook helpen vast te stellen welke van deze onderstaande stations dezelfde specificatie hebben als het station dat Tennet wil gaan wegzetten.
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations Eemshaven, Synergieweg(Gr) • Drie uit elkaar liggende blokken in L-vorm. • 2, 380 kV waarvan 1 in ruitvorm. Middelste vermoedelijk 150 kV . Tussen de blokken ligt een leeg veld en Cobra Eemshaven (Kabelaansluiting Denemarken?) • Afmeting: Alle blokken grofweg 250 meter in het vierkant • Ligging: In Havengebied.
Beneden Veensloot, Meeden(Gr) • 380/110/220 kV station in V-Vorm. • Afmeting: 500 x 200 meter en 400 x 120 meter • Ligging: Tussen agrarisch bedrijven
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations Berkummerbroekweg, Zwolle (Ov) • 380/220/110 kV station in meerdere blokken. Netuitbreiding wordt er diagonaal opgezet. • Afmeting: 350 x 380 meter voor complete blok • Ligging: Rand industriegebied Hessenpoort naast het spoor Huidige situatie
Netuitbreiding Zwolle
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations Spaarnwouderweg, Vijfhuizen(NH) • 380/150 kV hoogspanningsstation in V-Vorm • Afmeting: 300 x 300 meter • Ligging: Rand Industrieterrein Liede
Krimpen a/d IJssel, Edisonstraat(ZH) • 380/150 kV hoogspanningsstation lijkt één vierkant blok, maar in het midden doorsnede door een weg. Afstand tussen beide delen 100 meter. • Afmeting: Totaal 430 x 370 meter Grote blok: 370 x 200 meter Kleine blok: 200 x 120 meter • Ligging: Rand bebouwde kom, langs N-weg
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations Daalakkersweg, Eindhoven (NB) • 380/150 kV hoogspanningsstation, een vierkant blok met er naast een rechthoekig blok. Daartussen een 50 meter brede strook. • Afmeting: voor beide blokken 320 x 260 meter • Ligging: Rand industriegebied Herzenbroeken
Linnerweg, Maasbracht(L) • 380/150 kV Hoogspanningsstation, twee langwerpige blokken naast elkaar met een weg ertussen. • Afmeting: 500 x 240 meter en 360 x 100 meter • Ligging: Rand bebouwde kom
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations Peuzelaar, Geertruidenberg(NB) • 380/150 kV, langwerpig blok • Afmeting: 480 x 240 meter • Ligging: Rand bebouwde kom
Zuidhof, Rilland(Z) • 380/150 kV hoogspanningsstation, 2 blokken die 400 meter uit elkaar liggen. • Afmeting: rechthoekig blok 350 x 180 meter Afwijkende vorm 180 x 180 meter • Ligging: Naast snelweg
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations Borssele, Vlissingen • 380/150 kV hoogspanningsstation in V-vorm die uit meerdere deelblokken lijkt te bestaan. • Afmeting: 525 x 425 meter • Ligging: Industriegebied
Yukonweg, Maasvlakte(ZH) • 380 kV (en 150 kV?) Langwerpig met aan de kopse kant nog een vierkante blok • Afmeting: Rechthoekig: 250 x 125 meter Vierkant: 200 x 200 meter • Ligging: Industrieterrein
Langerak, Doetinchem(Gld)
Locaties 380 kV Tennet Hoogspanningsstations • • •
380/150kV hoogspanningsstation Langerak, Langwerpige in L-vorm Afmeting: 300 x 200 meter Ligging: Rand industrieterrein
Postbus 718, 6800 AS Arnhem, Nederland
CLASSIFICATIE
leden van de gemeenteraad van Bergen op Zoom Jacob Obrechtlaan 4 4611 AR BERGEN OP ZOOM Nederland
DATUM ONZE REFERENTIE BEHANDELD DOOR TELEFOON DIRECT E-MAIL AANTAL BIJLAGEN
BETREFT
C1 - Publieke Informatie 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 Tiemessen, Stephan 026 373 42 73 Stephan.Tiemessen@tennet.eu 4
Invulling amendement hoogspanningsstation Halsteren
Geachte heer, mevrouw, Met deze brief willen wij u informeren over de voortgang van de ontwikkeling van het nieuwe hoogspanningsstation van TenneT en Enexis in de Auvergnepolder. In deze brief informeren wij u namens beide partijen over wat we de afgelopen periode gedaan hebben, waar we tegen aan zijn gelopen, hoe we met signalen vanuit de omgeving zijn omgegaan en hoe we invulling gaan geven aan het door u aangenomen amendement.
Context en terugblik Zoals u weet is er in steeds grotere delen van Nederland sprake van netcongestie, waardoor er geen ruimte is voor nieuwe afnemers of nieuwe toeleveranciers van elektriciteit. Dit speelt zowel bij TenneT als landelijke netbeheerder, als ook bij Stedin en Enexis als regionale netbeheerders. Ook het regionale energienet in West-Brabant, Tholen en Schouwen Duiveland zit vol. Het netwerk heeft het maximum van de transportcapaciteit bereikt. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld geen nieuwe, duurzame initiatieven worden aangesloten op het netwerk. Op basis van productieprognoses blijkt dat in de regio West-Brabant onvoldoende aansluitmogelijkheden zijn om de doelstellingen van de Regionale Energie Strategie (RES) te kunnen halen. De RES West-Brabant voorziet in een extra behoefte aan duurzame opwekking van circa 320 MW in het gebied Bergen op Zoom/Halsteren. Voor veel zonneparken en wind op land is aansluiting nodig op het 150 kV-net van TenneT en op het middenspanningsniveau van Enexis. De nabijgelegen 150 kV-stations Bergen op Zoom, Dinteloord, Roosendaal en Woensdrecht kunnen deze nieuwe, duurzame ontwikkelingen niet of slechts in (zeer) beperkte mate aan. Daarnaast is het bestaande 150 kV-onderstation in Bergen op Zoom volledig bezet en kan dit station fysiek niet verder worden uitgebreid.
De regionale netbeheerder Enexis heeft om die reden gevraagd naar extra netwerkcapaciteit. Deze zelfde vraag is gesteld door Stedin voor een uitbreiding voor Goeree Overflakkee en Tholen. TenneT en Enexis moeten hiervoor samen een nieuw en groot 380/150/20 kV hoogspanningsstation bouwen in de omgeving van Halsteren. Dit station moet voor de komende tientallen jaren zorgen voor voldoende capaciteit in de regio. Ook sluit TenneT met een ondergrondse 150 kV-kabel aan op een nieuw
TenneT TSO B.V. Bezoekadres Utrechtseweg 310, Arnhem Postadres Postbus 718, 6800 AS Arnhem Factuuradres Postbus 428, 6800 AK Arnhem Handelsregister Arnhem 09155985 Telefoon 0800 83 66 38 8 Fax 026 373 11 12 Internet www.tennet.eu
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 2 van 15
150/20 kV-hoogspanningsstation nabij Zierikzee en een 150/20kV hoogspanningsstation in Tholen. Zo verbinden we Schouwen-Duiveland en Tholen met het bestaande landelijke hoogspanningsnet én ontstaat er ook in West-Brabant ruimte voor groei van (duurzame) initiatieven. Besluitvorming 10 maart 2022 Op 10 maart 2022 heeft uw gemeenteraad besloten dat na een uitgebreid locatieonderzoek, locatie BOZ-2 (hierna Station Halsteren) het meest geschikt is voor het realiseren van het benodigde hoogspanningsstation van TenneT en Enexis. Bij het besluit heeft u een amendement aangenomen. Daarin krijgen TenneT en Enexis als initiatiefnemers de verplichting mee om voor de omgeving de overlast zoveel als mogelijk te beperken. Wij willen u informeren op welke wijze we invulling willen geven aan dit amendement en hoe wij ons hiervoor ook binnen onze mogelijkheden maximaal inspannen. In deze brief gaan wij puntsgewijs in op de onderwerpen uit het amendement. Proces omgevingsdialoog afgelopen periode Voorafgaand aan de inhoudelijke reactie hechten wij er waarde aan te benadrukken dat de voor de inpassing van hoogspanningsstation Halsteren bewust gekozen is voor een participatieve bottom-up benadering.
In plaats van gebruik te maken van het gebruikelijke Rijkscoördinatieregeling (RCR) voor 380 kV hoogspanningsprojecten is hier, in de geest van de aankomende Omgevingswet en in samenwerking met uw gemeente, besloten om de gemeente als bevoegd gezag te laten dienen voor de te doorlopen procedure voor het station. Van hieruit hebben wij ons als initiatiefnemers ingespannen om zo veel mogelijk in overleg met de omgeving antwoord te vinden op de vraagstukken die u (o.a.) in het amendement agendeert, maar ook nieuwe vraagstukken die zijn ontstaan in het proces. We hebben daarvoor zowel in de fase van de locatiekeuze als in de fase van de uitwerking van de inpassing alle belanghebbenden zo veel mogelijk proberen mee te nemen en uit te leggen waarom we bepaalde keuzes hebben gemaakt. Dit hebben we gedaan met diverse informatiebijeenkomsten en gesprekken. Zoals bij elke grote ontwikkeling in de ‘achtertuin’ van mensen is dit niet altijd een eenvoudig proces en/of gesprek. Vanuit onze maatschappelijke rol als overheidsorgaan hebben we die handschoen opgepakt. In het proces zijn diverse keuzes gemaakt, ook over enkele punten van het amendement welke we verderop in deze brief verder toelichten. Hier zaten soms lastige afwegingen tussen.
Elke keer is onderzocht wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn en is een afweging gemaakt tussen de wensen van de omgeving, onze maatschappelijke verantwoording en randvoorwaarden en eisen die voortkomen uit beleid, wet- en regelgeving. Binnen onze mogelijkheden hebben wij het maximale gedaan om tegemoet te komen aan de wensen van de omgeving, andere belanghebbenden en die van de gemeenteraad. Onderstaand geven we per punt aan hoe wij invulling hebben gegeven aan het amendement.
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 3 van 15
Hoe geven wij invulling aan het amendement? a. Daar waar mogelijk kabels ondergronds te laten lopen Tot en met een spanningsniveau van 150 kV worden alle verbindingen voor dit project van Enexis, Stedin en TenneT, ondergronds aangelegd. Dit vraagt ook in de directe omgeving van het station om een grote reservering van gronden. Dit omdat in het kabeltracé nieuwe kabels voor de komende tientallen jaren moeten kunnen worden aangelegd van en naar het station. Op sommige plaatsen direct in de omgeving van het station zijn hiervoor stroken van 40 meter breed gereserveerd.
Figuur 1 - Ondergrondse kabel- en leidingtracés TenneT en Enexis (gearceerd) en 380 KV bovengrondse tracés
Het station wordt ook aangesloten op de internationale ringverbinding van het 380 kV netwerk, de huidige verbinding tussen Rilland (en verder richting België) en Geertruidenberg. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) hanteert als uitgangspunt dat nieuwe bovengrondse 380kV- verbindingen in beginsel altijd bovengronds worden aangelegd1. De hoge spanning en het enorme vermogen dat op 380 kV-lijnen staat, maakt het technisch zeer uitdagend om deze als grondkabel aan te leggen. Daarbij zijn ondergrondse kabels kwetsbaarder en moeilijker te onderhouden. Een aantal 380 kV-verbindingen in Nederland zijn van cruciaal belang voor de Nederlandse en Europese energievoorziening. Het nieuwe Station Halsteren maakt deel uit van de landelijke 380 kV-ring
Nationale Omgevingsvisie toelichting P. 38 “Nieuwe hoogspanningsverbindingen in het landelijke transportnetwerk met een spanning van 220 kV en meer worden in beginsel bovengronds aangelegd. Verzwaring van bestaande verbindingen heeft de voorkeur boven realisering op een nieuw tracé. Op basis van een integrale afweging op projectniveau kan – voor zover dit uit oogpunt van leveringszekerheid verantwoord is – in bijzondere gevallen, met name voor kortere trajecten, ondergrondse aanleg worden overwogen. Onderzoek en ontwikkeling van de ondergrondse aanleg van hoogspanningsleidingen wordt actief bevorderd. Zodra het vanuit leveringszekerheid en meerkosten verantwoord is, zullen nieuwe hoogspanningsverbindingen van 220 kV en meer ondergronds worden aangelegd, daar waar de maatschappelijke meerwaarde van ondergrondse aanleg evident is.” 1
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 4 van 15
en is daarmee een cruciale verbinding. Indien een dergelijke verbinding uitvalt, kan dat zeer grote gevolgen hebben voor het hele Nederlandse en zelfs het Europese net. Een dergelijk risico is niet acceptabel en moet naar de huidige technische inzichten vermeden worden. Daarom dienen bij cruciale verbindingen altijd minimaal twee circuits bovengronds uitgevoerd te zijn. De ruimte die de NOVI biedt om hoogspanningslijnen in uitzonderlijke gevallen ondergronds te brengen, is hier daardoor niet van toepassing.
b. Het station maximaal te isoleren en de geluidsoverlast te minimaliseren Uit de wettelijk voorgeschreven geluidsberekeningen blijkt dat de geluidsproductie van het station door de afstand tussen het station en de geluidsgevoelige bestemmingen zonder extra maatregelen binnen de wettelijk toegestane normen blijft. Dit is 50 decibel (dB) op de gevel bij bedrijfswoningen en 45 dB op de gevel voor overige woningen. Het geluid van de transformatoren is te kenmerken als een laag, licht brommend geluid. Uit gesprekken met de omgeving is naar voren gekomen dat het geluid van Station Halsteren een belangrijk onderwerp is voor de omwonenden in zowel de gemeente Bergen op Zoom als de gemeente Tholen. Vanuit onze zorgplicht en maatschappelijke verantwoording is daarom besloten om bij dit station aanvullende geluid reducerende maatregelen toe te passen, ook al is dat omdat het station aan de wettelijke eisen voldoet, niet noodzakelijk. Aan de hand van een vijftal scenario’s heeft akoestisch ingenieursbureau Peutz optimalisatievarianten in beeld gebracht die verder gaan dan dat wat noodzakelijk is. Naast de optimalisatievarianten is op verzoek van omwonenden ook een alternatieve maatregel onderzocht, namelijk het aanleggen van een extra dijk rondom het station.
Hieruit is gebleken dat isolatie bij de bron (de transformatoren) effectiever is en een dijk maar een zeer beperkt effect heeft op het geluidsniveau, nog los van het bijkomende inpassingsvraagstuk. Daarbij moet worden aangetekend dat er in dit maatregelenonderzoek niet is gekeken naar de optelsom van verschillende bronnen in de omgeving, maar alleen het toekomstig geluid van een continu volledig in gebruik zijnde station (worst case scenario en eindsituatie). In het akoestisch onderzoek is dit wel onderzocht. Daaruit blijkt dat door het transformatorstation de kwaliteit van de akoestische omgeving niet zal wijzigen. Over het algemeen is en blijft de akoestische kwaliteit "goed". Op de plaatsen waarde akoestische kwaliteit al "redelijk" of "matig" is door de ligging in de buurt van de N286 zal de cumulatieve geluidsbelasting niet waarneembaar of meetbaar worden verhoogd. De optimalisatievarianten die in het maatregelenonderzoek zijn onderzocht hebben wij op basis van onderstaande criteria afgewogen: 1. de geluidswinst die gerealiseerd wordt door de maatregelen; 2. de technische consequenties die het tot gevolg heeft; 3. de extra kosten in de realisatie- en beheerfase.
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 5 van 15
Tabel 1 toont de resultaten van het onderzoek naar optimalisatievarianten. Op basis van bovenstaande criteria is gekozen voor scenario 4: het plaatsen van de transformatoren en spoelen van TenneT in vierzijdige cellen voorzien van geluidabsorptie en met een open bovenzijde. Met deze maatregel reduceren we het geluid op de toets punten (de dichtstbijzijnde woningen, zie figuur 2) met 2 tot 5 dB. Voor uw beeld: de geluidniveaus die (buiten) op de gevel invallen zijn lager dan de normaal gesproken in een bibliotheek zonder praten optredende geluidniveaus.
Figuur 2 - Situering 380/150/50 kV-transformatorstation en ligging woningen. Bron: Peutz
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 6 van 15
Tabel 1 - Optimalisatievarianten geluid2 Impact geluid
Etmaalwaarden in dB(A) inclusief toeslag voor tonaal geluid (à 5 dB) op dichtstbijzijnde woningen
Beoordelingspunt woningen
Wettelijke norm bedrijfs- en reguliere woning
Scenario 1: Geen aanvullende maatregelen
Scenario 2: Geluidabsorptie binnenzijde scherfmuren
Scenario 3: Driezijdige cellen transformatoren TenneT
Scenario 4: Vierzijdige cellen transformator en spoelen TenneT
Scenario 5: Gesloten cellen transformator en spoelen TenneT
Zuid (1)
45
45
45
46
43
38
Oost (2 t/m 7)
45
40 à 43
40 à 43
38 à 43
38 à 41
35 à 37
Noordoost (8 t/m 14)
45
37 à 41
37 à 39
33 à 37
35 à 36
31 à 34
Noordwest (15 t/m 17)
45
41 à 45
40 à 45
36 à 41
39 à 43
34 à 38
Bedrijfswoning West (18 t/m 23)
50
43 à 50
43 à 49
41 à 48
42 à 46
36 à 43
Aanzienlijke bemoeilijking onderhoud, reparatie en vervanging.
Grote complexiteit voor onderhoud, reparatie en vervanging.
Impact techniek
Geen
Geen
Bemoeilijking onderhoud, reparatie en vervanging.
Impact kosten
100%
125%
160%
175%
260%
Scenariokeuze
Voldoet aan minimale geluidseisen zonder technische impact en meerkosten
Voldoet ruim aan geluidseisen zonder technische impact en met beperkte meerkosten
Geluidsbelasting op woning zuid maakt scenario niet toegestaan
Maximaal haalbare geluidswinst binnen technische en financiële mogelijkheden
Technische en financiële gevolgen staan niet in verhouding tot geluidswinst
Legenda Zeer ongunstig
2
Ongunstig
Niet gunstig /
Gunstig
Zeer gunstig
niet ongunstig
Voor een goede interpretatie is het van belang om te weten dat het menselijk gehoor werkt volgens een logaritmische schaal. Een toe- of afname van 3 dB is in de praktijk nauwelijks hoorbaar hoewel dit geluidstechnisch een verdubbeling, of halvering van het geluid is. Gehoormatig wordt een toename van geluid van 10 dB als verdubbeling van het geluid waargenomen.
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 7 van 15
Het zwaarste scenario met gesloten omkasting (scenario 5) levert wel de grootste geluidswinst op, maar vergt een grote investering en heeft technische consequenties. De transformatoren zijn in een volledig dicht geluidshuis lastiger te bereiken voor onderhoud, reparaties en vervanging, met consequenties voor de leveringszekerheid van het energienet als gevolg. Wij achten de benodigde extra investering van het zwaarste scenario niet in verhouding tot de geringe gerealiseerde geluidswinst ten opzichte van scenario 4. Het gaat hier om een extra kostenstijging van meer dan 75% voor scenario 5 ten opzichte van scenario 4 (zie Tabel 1). Dit betekent een extra investering van vele miljoenen euro’s, die in kader van het doelmatig uitgeven van gemeenschapsgeld voor ons niet te verantwoorden is richting de Autoriteit Consument en Markt (ACM). In figuur 3 is weergeven op welke afstand het geluid van het station onder de 50 dB(A) komt bij de optimalisatievarianten van scenario 1, 4 en 5. Het laat zien dat de 50 dB(A) contour voor elk scenario op korte afstand van de grens van het toekomstige station gelegen is en op zeer grote afstand van de omliggende woningen ligt. Het toont de verbetering van scenario 4 ten opzichte van scenario 1 en de beperkte geluidswinst van het maximale scenario (scenario 5) ten opzichte van het gekozen scenario (scenario 4).
Aan de noord- en oostzijde blijven scenario 4 en 5 binnen het gebied dat voor inpassing zal worden gebruikt (zie ook Figuur 4). De geluidswinst van scenario 5 ten opzichte van scenario 4 is aan de zuid- en westzijde beperkt en beslaat het Schelde-Rijnkanaal en een dunne strook weiland. Meer achtergrondinformatie en een informatiefilmpje met betrekking tot geluid van hoogspanningsstations kunt u vinden op onze website3. In bijlage 1 zijn in een tabel de onderzochte maatregelen met bijbehorende effecten en afwegingen uitgebreider opgenomen.
3
https://www.tennet.eu/nl/ons-hoogspanningsnet/ons-hoogspanningsnet/geluid
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 8 van 15
Figuur 3 - 50 dB(A) contouren van drie scenario’s: de minimale (scenario 5) en maximale (scenario 1) contour en de contour van het gekozen maatregelenpakket (scenario 4).
Second opinion geluidsonderzoek Tijdens het gebiedsproces hebben omwonenden ons te kennen gegeven zorgen te hebben over de conclusies van het door Peutz uitgevoerde geluidsonderzoek. Hierop hebben wij besloten op onze kosten een second opinion onderzoek aan te bieden. Omwonenden hebben besloten het onderzoek uit te laten voeren door Cauberg Huygen. Cauberg Huygen betwist de uitgangspunten die Peutz hanteert, zonder dit nader te onderbouwen. Cauberg Huygen is vervolgens uitgenodigd om hun bevindingen nader te toe te lichten. In dit overleg heeft Peutz aangeven de wetenschappelijk geaccepteerde, landelijke normen te hanteren. Cauberg Huygen heeft in reactie hierop onvoldoende kunnen onderbouwen waarom er van deze normen moet worden afgeweken. Dit geeft ons voldoende vertrouwen om naar de conclusies van het door Peutz uitgevoerde geluidsonderzoek te handelen.
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 9 van 15
c. Het station landschappelijk in te passen Landschapsarchitecten van bureau CB5 zijn ingeschakeld om een plan te bedenken en te ontwerpen waarmee station Halsteren zo goed mogelijk landschappelijk wordt ingepast. Vanuit diverse werkateliers met omwonenden, overheidsinstanties, belangenorganisaties en bedrijven is input geleverd voor de landschappelijke inpassing van station Halsteren. Zie bijlage 2 voor een overzicht van de drie scenario’s en bijlage 3 voor visualisaties van de landschappelijke inpassing. Aan de basis van het plan staat een grondige inhoudelijke analyse naar bepalende elementen, zoals de (cultuur)historische- en archeologische waarden, groen- en waterstructuren en bestaande infrastructuren. Vervolgens zijn de beleidsmatige en technische randvoorwaarden in kaart gebracht. Voor station Halsteren is extra aandacht besteed aan het beperken van de zichtbaarheid van het station, het zoeken naar de beste oplossing voor het waterveilig houden van het station en het beperken van geluid voor de omgeving. Wij zijn dit ontwerpproces gestart met de doelstelling om tot een landschappelijke inpassing te komen die gedragen wordt door de omgeving. Daarbij zijn zogenaamde koppelkansen inzichtelijk gemaakt en beoordeeld op haalbaarheid. Denk daarbij aan samenwerkingen met natuurorganisaties voor o.a. onderhoud en beheer.
Op basis van dit proces is besloten de moeraszone aan de zuidzijde van het terrein kleiner te maken dan oorspronkelijk gepland. Zo blijven meer agrarische gronden aangesloten bij de huiskavel behouden om de impact op de bedrijfsvoering van het nabijgelegen agrarische bedrijf te beperken. Aan de westzijde is voor de bewoners in Tholen extra beplanting opgenomen op het talud aan deze zijde. Voor de oostzijde is de inpassing van het station afgestemd op de voorgenomen plannen van Staatsbosbeheer. Tijdens het proces bleek dat Staatsbosbeheer plannen had om de boszone met populieren aan het Lange Water, die aan het eind van hun levensduur, waren om te zetten naar een rietmoeraszone. Er zijn afspraken gemaakt om de omvorming van de bosstrook langs het lange water naar rietmoeras aan te passen, zodat er nieuwe bosbeplanting terug komt en daarmee de afscherming van het station vanaf die zijde wordt bestendigd. Het kabeltracé wordt zo veel mogelijk onder het talud gelegd, zodat er meer grond overblijft voor de moerasachtige zone. De inpassing van het station gaat hierdoor hand in hand met de ontwikkeling van Staatsbosbeheer. Hiermee komt er in totaal meer grond beschikbaar voor de landschappelijke inpassing (13,1 Ha) dan er gebruikt wordt voor de aanleg van het station (12,42 Ha).
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 10 van 15
Ophoging station vs dijk rond het station Om de Auvergnepolder ligt een primaire waterkering, de dijk langs het Schelde-Rijn kanaal. Het hoogspanningsstation is een onderdeel van de landelijke 380 kV-ring en daarmee een cruciale verbinding en een cruciaal hoogspanningsstation. Het waterschap heeft deze dijk aangemerkt met een faalkans van 1 op 100. Voor een cruciaal station is de eis dat de faalkans minimaal 1:10.000 moet zijn. Deze faalkans is aanzienlijk hoger dan de norm, waardoor ophoging van het station noodzakelijk is. Onderzoek heeft uitgewezen dat volstaan kan worden met een ophoging van het station van 2 meter. Dit heeft geleid tot veel reacties vanuit de omgeving en de vraag of het station niet een “eigen” dijk kan krijgen. Dit is uitvoerig onderzocht. Hieruit blijkt dat er diverse redenen zijn om dit niet te doen, waarvan we de belangrijkste met u delen: - Eén van de belangrijkste motivaties voor een dijk om het station, was de verwachting van omwonenden dat een dijk een dempend effect zou hebben op de uitstraling van het geluid op de omgeving. Uit onderzoek blijkt dat dit niet het geval is en ‘geluidswinst’ daarmee geen aanleiding voor het aanleggen van een dijk is. - De nieuwe transformatoren van zowel TenneT als Enexis zijn groot en moeten met uitzonderlijk transport naar de locatie worden vervoerd. Niet alle transformatoren worden direct gebouwd.
Ook is het noodzakelijk om een transformator wanneer deze kapot gaat zo snel mogelijk te kunnen vervangen. Een dijk direct om het station is een grote barrière voor dit transport. Hiervoor moet aan beide zijden van de dijk een zeer flauwe op- en afrit gerealiseerd worden om aan de noord(Enexis) en zuidzijde (TenneT) van het station over de dijk heen te kunnen. - Om aan de eisen te voldoen dient de dijk minimaal drie meter hoog te zijn en negentien meter breed. De aanleg van een dijk en een talud om deze over te steken neemt dus veel ruimte in en vergroot daarmee de ruimtelijke impact van het station aanzienlijk. - Een dijk mag niet beplant worden, omdat de stabiliteit van de dijk daarmee aangetast kan worden. De afscherming van het station wordt daardoor beperkt tot de dijk van drie meter hoog zonder beplanting. Een groene afscherming naast de dijk zou de benodigde ruimtevraag nogmaals aanzienlijk vergroten. - De beoogde taluds bij een verhoogde ligging van het station mogen wel beplant worden. Het talud met beplanting heeft een grotere afschermende werking en geeft ruimte voor een kwalitatief hoogwaardige inpassing. Alles afwegende is TenneT tot de conclusie gekomen dat een dijk geen reëel alternatief is omdat deze een veel groter ruimtebeslag heeft, het effect op de inpassing ervan beperkt is en er geen positief effect op het aspect geluid te verwachten is.
Met ons plan voor landschappelijke inpassing geven wij invulling aan de doelen om de open zeekleipolder zichtbaar te houden, de installaties en hekwerken af te schermen met gebiedseigen struweelbeplanting en bomen, en het versterken van het krekenlandschap met rietmoeras. In onderstaande afbeelding is hiervan een impressie gegeven. Per zijde zijn de volgende maatregelen genomen:
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 11 van 15
• Westzijde: de westelijke rand van het hoogspanningsstation wordt landschappelijk ingepast met een bermsloot langs de Noorder Kreekweg en een achttien meter brede zone van struweelbeplanting en bomen. De bomen staan buiten de beschermingszone van de primaire waterkering Schelde-Rijnkanaal. • Zuidzijde: de zuidzijde van het hoogspanningsstation wordt doormiddel van een 25 meter brede struweelbeplanting met enkele bomen in het landschap opgenomen. De bomen worden niet toegepast onder de inkomende bundels met 380 KV kabels, aangezien de ruimte onder deze hoogspanningskabels vrij van objecten dient te blijven. De Noorder Kreekweg wordt aan weerszijden voorzien van een bermsloot. • Oostzijde: aan de oostzijde van het hoogspanningsstation sluiten wij de landschappelijke inpassing aan op de uitstraling van de rietmoeraszones aan het Lange Water. Dat betekent dat de onderlaag bestaat uit rietmoerasbeplanting en op de hogere delen bevinden zich groepen met struweel en bomen, met uitzondering van de zones boven ondergrondse kabels en leidingtracés. Dit zorgt voor een rand van tien meter struweelzone welke het hoogspanningsstation uit het zicht onttrekt. De toegepaste boomsoorten zijn populier variëteiten, lijsterbes, schietwilg, en els . Buiten de ondergrondse leidingtracés komen verspreid staande wilgen voor.
Dit beeld sluit aan op de rietmoeraszones zoals die voorkomen langs het Lange Water. Het populierenbos van Staatsbosbeheer zal op termijn gefaseerd worden gerooid en wordt in lijn met de plannen van Staatsbosbeheer opnieuw beplant. Langs de Groene dijk wordt de eerste bosstrook gerooid en opnieuw aangeplant met Haagbeuken-Essenbos. In een later stadium, wanneer de randzone voldoende wasdom heeft, wordt de bosstrook langs het Lange Water gerooid en omgevormd naar rietmoeras. • Noordzijde: De noordzijde van de hoogspanningslocatie wordt landschappelijk ingepast met een dertien meter brede struweelzone op een talud met gebiedseigen boomsoorten (populier variëteit, lijsterbes, haagbeuk, schietwilg en els). Ten noorden van de toegangsweg wordt rietmoeras tot aan het Lange Water aangelegd. De zones van kabel- en leidingtracés TenneT/Enexis worden ingezaaid met bloemrijk grasland mengsel.
Figuur 4 - schetsontwerp landschappelijke inpassing incl. gronden Staatsbosbeheer
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 12 van 15
d. De bovengrondse aansluiting van het station op de 380kV hoogspanningsverbinding te optimaliseren Zoals reeds uiteengezet bij de reactie op punt a moet de nieuwe 380kV- verbinding tussen het hoogspanningsstation en de bestaande 380 kV-verbinding Rilland-Geertruidenberg bovengronds worden gerealiseerd. Hierbij is gekozen voor het meest optimale tracé, zodat het aantal masten tot een minimum kan worden beperkt. Er heeft eerder een optimalisatie plaats gevonden voor de situering van het station. In deze optimalisatie zijn een aantal punten in ogenschouw genomen, namelijk: -
Voldoende ruimte voor de verlegging van de Noorderkreekweg. Voldoende ruimte voor landschappelijke inpassing. Voldoende ruimte voor aanleg van de verschillende ondergrondse kabelstroken van Enexis en TenneT. De aanleg van het station buiten de belemmeringstrook van een waterkering. Geen fysieke aantasting van Natuurnetwerk Brabant (NNB) bij het Lange Water en de dijk van het Rijn Schelde kanaal. Een zodanige situering van het station dat deze vanaf de noord- en oostzijde zoveel mogelijk achter de bosstrook van het Lange Water ligt. Zo min mogelijk nieuwe masten.
Door de optimalisatie is het station 20 meter oostelijk verplaatst, zodat deze buiten de beschermingszone valt van de primaire waterkering. Door deze verschuiving was het noodzakelijk om het station ook 80 meter zuidelijk op te schuiven. Hierdoor ontstaat namelijk voldoende ruimte voor de landschappelijke inpassing en is er geen aantasting van het NNB gebied van het Lange Water door de kabelstroken. Door deze optimalisatie worden zeven nieuwe masten geplaatst, wordt één bestaande mast aangepast en worden er twee bestaande masten verwijderd. Hiermee wordt één mast bespaard ten opzichte van eerdere inschattingen. Een geactualiseerde tekening met de mastlocaties en ligging van station Halsteren is terug te vinden in bijlage 4.
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 13 van 15
e. De Noorderkreekweg aan te passen De locatie van station Halsteren ligt over de huidige Noorderkreekweg. Dit is gedaan om het station naar het noorden op te schuiven. Zo ligt deze zo ver mogelijk van bestaande woningen en ligt het station vanaf de noord- en oostzijde zoveel mogelijk achter de bosstrook van het Lange Water. De weg dient dan ook aangepast te worden. De nieuwe weg loopt gezien vanaf het zuiden langs de zuidkant van het station en daarna over een lengte van 745 meter langs de voet van de dijk van het ScheldeRijnkanaal om aan te sluiten op de huidige weg op het punt waar de weg nu omhoogloopt. De aanpassing van de Noorderkreekweg houdt rekening met het NNB-gebied van de dijk van het Schelde-Rijnkanaal en is conform de (veiligheids-)eisen behorende bij de verkeersklasse en het profiel van de weg.
Figuur 5 - Voorstel nieuwe ligging Noorderkreekweg
TenneT draagt zorg voor de realisatie van de nieuwe weg, de verwijdering van de oude weg en bijbehorende werkzaamheden. Daarbij zorgt TenneT dat het gebied tijdens de (bouw-) werkzaamheden bereikbaar blijft voor landbouwverkeer en mits dat veilig kan ook voor recreatief verkeer. Wanneer tijdens de realisatieperiode de weg niet veilig is voor recreatief verkeer, dan wordt in overleg met de gemeente een passend alternatief gezocht en wordt de bewegwijzering hier tijdelijk op aangepast. Dit wordt met uw gemeente geborgd in een (anterieure) overeenkomst.
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 14 van 15
f. Een tijdelijke afslag te realiseren aan de Eendrachtweg om bouwverkeer uit het dorp te kunnen weren Het zo veel mogelijk beperken van overlast door bouwverkeer en garanderen van verkeersveiligheid is altijd ons uitgangspunt. Voor het opstellen van een verkeersplan voor de bouwfase van het project is een advies ingewonnen bij Traffic Service Nederland. Ook is verkeersplan vanuit landschapsoogpunt beoordeeld. Uit de verkeersanalyse is gebleken dat een tijdelijke afslag aan de Eendrachtweg niet nodig -en wenselijk is. Er is een veilig alternatief, waarbij geen ingreep hoeft te worden gedaan aan het huidige talud van de weg en waarvoor geen extra kosten gemaakt worden. De voorgenomen route loopt via de Eendrachtweg en de rotondes op Tholen, terug oostwaarts en vervolgens via de afrit naar de Noorder Kreekweg. Het bouwverkeer kan goed via bestaande wegen en afslagen, op een veilige manier en met beperkte hinder voor de omgeving de stationslocatie bereiken. Uit het onderzoek is gebleken dat het extra bouwverkeer ook niet leidt tot extra stagnatie van het huidige verkeer. Deze route zullen wij dan ook opdrachten aan onze aannemers. Voor het uitzonderlijk transport van de transformatoren worden de mogelijkheden over water onderzocht. Hiervoor is een veilige route vanaf de haven in Bergen op Zoom onderzocht.
Het uitzonderlijk verkeer vindt daarnaast meestal in de nachtperiode plaats om overlast voor ander verkeer zo veel mogelijk te minimaliseren. De aanleg van een tijdelijke afslag leidt tot aantasting van de volwassen houtwal die op dit moment op het talud van de Eendrachtweg staat. Deze is vanaf deze weg gezien een belangrijk onderdeel van de landschappelijke inpassing (als zijnde afscherming van het station). Wanneer deze voor de tijdelijke afslag opnieuw zou moeten worden aangeplant duurt het een langere tijd voordat deze weer zorgt voor voldoende afscherming. Er is hierdoor niet gekozen om een tijdelijke afslag te realiseren op de Eendrachtweg. Figuur 6 - Alternatieve bouwroutes
DATUM ONZE REFERENTIE PAGINA
TenneT TSO B.V. 29 augustus 2023 003.120.20 1202122 15 van 15
Zorgplicht omgeving Uit het amendement spreekt ook dat de raad een beroep doet op de zorgplicht van TenneT naar de omgeving toe. We leggen graag uit hoe wij dit oppakken. Om hinder te beperken en veiligheid te waarborgen wordt samen met de gecontracteerde aannemer gekeken hoe we de hoeveelheid hinder die optreedt of die wordt opgemerkt tot het minimum kunnen beperken. Zo houden we hier rekening mee bij de keuze van het type funderingspalen dat we gebruiken bij de bouw, bij een optimale inrichting van werkinritten en bij het nemen van verkeersmaatregelen die de hinder doen afnemen of de veiligheid zichtbaar verhogen. Ook hebben we aan de voorkant onderzocht welke aanvoerwegen we het beste kunnen gebruiken in verband met veiligheid (o.a. voor fietsers, bereikbaarheid en beperken van de overlast). Daarnaast gebruiken we voor onze verharding op het station daar waar mogelijk waterdoorlatende verharding, zodat ondanks de verharding water gelijk kan infiltreren in de bodem. Al deze maatregelen geven invulling aan reductie van geluidshinder, borgen van een maximale bereikbaarheid en het voorkomen van overlast. Daarnaast dienen omwonenden, geïnteresseerden en overige stakeholders altijd op de hoogte te zijn van de voortgang van het project en te weten waar ze terecht kunnen met suggesties, opmerkingen of vragen.
De aanleg van onze infrastructuur heeft immers grote invloed op de omgeving waarin mensen wonen, werken en recreëren. Dat vraagt om een zorgvuldige communicatie-aanpak. In de bouwcommunicatie is tijdig, volledig en correct informeren over werkzaamheden en veiligheid in en om de werkterreinen een belangrijke taak. TenneT zorgt voor goede bereikbaarheid en staat open voor suggesties, opmerkingen en vragen tijdens het gehele project. Bijvoorbeeld door de inzet van een inlooppunt in de buurt en digitale middelen, zoals de BouwApp. Voorafgaand aan start bouw wordt een uitgebreid bouwcommunicatieplan opgesteld. Dit wordt afgestemd met de gemeente Bergen op Zoom.
Tot slot Er is sprake van een groot en complex project. We hebben u daar met deze brief zo goed mogelijk in mee proberen te nemen om uitleg en inzicht te geven op de keuzes die wij hierover hebben gemaakt. Uiteraard zijn wij altijd bereid u hierover nadere toelichting te geven wanneer daar aanleiding toe is. Hiervoor hebben wij in overleg met de griffie een tweede werkbezoek en informatiebijeenkomst voor de raad ingepland op woensdag 6 september 2023. Wij ontvangen u die dag graag op ons hoogspanningsstation in Rilland om het plan nader toe te lichten en u de mogelijkheid te bieden om vragen te stellen aan de experts uit ons projectteam. U heeft daarvoor eerder separaat een uitnodiging ontvangen. Met vriendelijke groet, TenneT TSO B.V.
Robert de Wit Projectleider Licensing
Aan de gemeenteraadsfractie van: Samen 0164 / GBWP T.a.v. de heer Krijnen en Van der Weegen p/a Griffie Bergen op Zoom brief gepubliceerd via RaadsInformatieSysteem