Bijlage 3. Nota Heroverweging Aanwijzing Voorkeurslocatie HS BoZ
Tekst van het document
HERSTELLEN & VERSNELLEN NOTA HEROVERWEGING AANWIJZING VOORKEURSLOCATIE VOOR HET NIEUWE 380/150/20KV HOOGSPANNINGSSTATION IN DE GEMEENTE BERGEN OP ZOOM
13 september 2023 SAMEN0164 - Bergen op Zoom-Halsteren-Lepelstraat
Inhoudsopgave VOORWOORD...................................................................................................................... 2 INLEIDING ............................................................................................................................ 2 1.
CONCLUSIES, BEVINDINGEN EN AANBEVELINGEN ............................................... 3 Gewijzigde omstandigheden .......................................................................................... 4 Raadsbesluit .................................................................................................................... 4 Energietransitie ............................................................................................................... 4 Stikstof ............................................................................................................................. 4 Omgevingsdialoog .......................................................................................................... 4 Bedrijventerrein De Spie ................................................................................................. 5 Vorm van het HS-Station ................................................................................................. 5
2.
Waarom is het Hoogspanningsstation nodig? .......................................................... 6
3.
Omgevingsdialoog na aanwijzing voorkeurslocatie “De Pals” ................................ 7
4.
Proces rondom beoordeling bedrijventerrein “De Spie”. ......................................... 8
5.
Bezwaren tegen locatie De Pals (BOZ-2)...................................................................10 Landschappelijke inpassing ..........................................................................................10 Geluidsoverlast maximaal minimaliseren. ....................................................................10 Verschuiving HS-station Zierikzee ................................................................................ 11 Geen vrijstelling meer voor stikstofdeposities............................................................. 11 Onnodig extra hoogspanningsmasten.......................................................................... 11 Aanpassing infrastructuur wegennet ............................................................................ 11
6.
Locatie De Spie, de inspanningen waard. .................................................................12 Versnelling energietransitie ...........................................................................................13 Invulling 20ha braakliggend incourant bedrijventerrein ..............................................14 Nauwelijks bedrijfsactiviteit op 20ha terrein gelegen naast een Natura2000 .............14 Stikstofdepositie.............................................................................................................14 Gunstige infrastructuur vervoer over weg- en waterwegen ........................................14 Kleinere impact vervoersbewegingen ...........................................................................15 Geen extra hoogspanningsmasten ...............................................................................15 Professionele bedrijfsbrandweer nabij .........................................................................15
BIJLAGEN ...........................................................................................................................16 Bijlage 1 Amendement RVB22-0017 ..............................................................................16 Bijlage 1a RVB22-0017 ...................................................................................................16 Bijlage 2 Locaties HS-stations TenneT met passende vormen ...................................16 Bijlage 3 Brief TenneT invulling amendement ..............................................................16 Bijlage 4 Brief College U23-006431 ...............................................................................16 Bijlage 5 Projectboek Arcadis deel 2.............................................................................16 Bijlage 6 Brief Min. van EZK Versnelling aanpak energietransitie ..............................16
1 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
VOORWOORD Deze nota is mede tot stand gekomen door inbreng van belanghebbenden uit het zoekgebied, informatie van de gemeente Bergen op Zoom, TenneT en Sabic. Dank voor de inzichten, op- en aanmerkingen van GBWP, VBOZ en het CDA alsmede de samenwerking met TNP en VNONCW. Deze nota is geschreven om de gemeenteraad van Bergen op Zoom de mogelijkheid te geven om in positie te komen, zodat zij haar besluit inzake de keuze van het HS-station op locatie “De Pals” kan heroverwegen. Deze nota kon worden opgesteld, omdat door TenneT de bouw van het hoogspanning station anders wordt uitgevoerd dan hetgeen de gemeenteraad heeft opgedragen. Dit laatste leidt tot grote weerstand bij omwonenden en sterkt hen om alle mogelijkheden te benutten in een bezwaarprocedure. Én daarnaast gaf het alle aanleiding om het proces te bekijken inzake de besluitvorming. Tevens wordt in deze nota ook de omgevingsdialoog nader belicht. Met deze nota wordt ook inzicht gegeven in welke bezwaren er zijn om het HS-station op locatie “De Pals” te realiseren en waarom het van belang is dat het gehele gemeentebestuur zich inspant om dit op locatie “De Spie” te doen. Deze locatie biedt de mogelijkheid om in onze regio een versnelling in de energietransitie te realiseren.
INLEIDING Op 10 maart 2022 heeft de gemeenteraad op basis van de destijds beschikbare informatie het raadsvoorstel RVB 22-0017 (Bijlage 1a), Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom geamendeerd (Bijlage 1) aangenomen. Daarbij werd punt 2 van het voorstel gewijzigd in de volgende tekst: 2. TenneT een inspanningsverplichting op te leggen om in het vervolgtraject zich maximaal in te spannen om: a) daar waar mogelijk kabels ondergronds te laten lopen; b) het station maximaal te isoleren en geluidsoverlast te minimaliseren; c) het station landschappelijk in te passen; d) de bovengrondse aansluiting van het station op de 380KV hoogspanningsverbinding te minimaliseren; e) de Noorder Kreekweg aan te passen; f) een tijdelijke afslag te realiseren aan de Eendrachtweg om bouwverkeer uit het dorp te kunnen weren. Eind juli 2022 werd de gehele gemeente verrast met het nieuws dat op de aangewezen voorkeurslocatie het HS-station op een terp moest worden geplaatst. Dit nieuws kwam onverwachts en was niet eerder gecommuniceerd. Ook in de documentatie over de landschappelijke inpassing werd geen melding gemaakt van een terp die een verhoging van het HS-Station tot gevolg heeft. Dit heeft een aanzienlijke impact op de landschappelijke inpassing en geluidsoverdracht. 2 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
Omdat in het hierboven genoemde amendement de opdracht werd gegeven het HS-Station landschappelijk in te passen en geluidsoverlast te minimaliseren, hebben wij de besluitvorming die tot de keuze van deze locatie heeft geleid nader onderzocht. Dit heeft geleid tot een herbeoordeling van zowel de omgevingsdialoog als ook het proces van selectie van de verschillende locaties die aan de gemeenteraad werd voorgelegd. Onverminderd is daarbij ook de context van het bouwen van het HS-Station van belang. In dit document wordt getracht alle nu bekende aspecten mee te nemen.
1. CONCLUSIES, BEVINDINGEN EN AANBEVELINGEN De belangrijkste conclusie is dat vasthouden aan de locatie De Pals zal leiden tot aanzienlijke vertraging in de realisatie van het HS-station. Deze keuze stevent af op een tijdrovende omgevingsprocedure waarvan, gezien alle omstandigheden, de uitkomst onzeker is. Locatie De Spie, industriegebied, is de locatie om het HS-station te realiseren. Doordat niet goed is onderzocht wat daarvoor nodig is, is deze locatie ten onrechte als ongeschikte locatie gelabeld en niet meegenomen in het besluitvormingsproces. Met locatie De Spie kunnen de in het amendement gestelde eisen worden ingevuld. Daarnaast komt deze locatie tegemoet aan de richtlijnen inzake de stikstofdepositie. De keuzematrix die in het besluitvormingsproces is gebruikt klopt niet met de werkelijkheid, omdat niet is uitgegaan van de feitelijk realisatie bij De Pals (Terp en ligging) en omdat locatie De Spie hierin niet is meegenomen. De beschikbare informatie om een te verantwoorden voorkeurslocatie te kunnen aanwijzen was derhalve onjuist en onvolledig. De keuze voor het plaatsen van een HS-Station op De Pals is voortgekomen uit gebrekkige informatievoorziening en een gebrekkige omgevingsdialoog.
Omdat het ongewenst is om van locatie De Pals industriegebied te maken, dienen wij een initiatiefvoorstel in om de locatiekeuze voor het HS-Station door de gemeenteraad te laten heroverwegen. Dan wordt de gemeenteraad in stelling gebracht om op basis van de juiste informatie haar besluit te nemen. Uitspraak Raad van State Niet onbelangrijk is hier te vermelden dat in een vergelijkbare situatie de Raad van State op 13 mei 2020 Stichting Dorpsraad Wijk aan Zee in het gelijkstelde en het besluit van de gemeente voor een locatie van een HS-Station vernietigde (link naar document ). Belangrijke motivering voor dit besluit was dat de gevolgen van de bouw van een HS-Station voor een nabijgelegen Natura2000 gebied onvoldoende onderzocht waren. Duidelijk was dat de bouw van het HSStation een toename van de stikstofdepositie boven op de bestaande overschrijding van de kritische depositiewaarde op het Natura 2000-gebied "Noord-Hollands Duinreservaat" zal veroorzaken. Stichting Dorpsraad verzette zich met succes hiertegen. Ook hier stelde de Raad van State dat alternatieve locaties voor het transformatorstation niet goed waren onderzocht. Omdat alle opgegeven locaties van het HS-Station in Bergen op Zoom in de nabijheid van een
3 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
natura 2000 én/of NNN-gebied liggen is het van belang te weten welke stikstofdeposities de verschillende locaties tot gevolg zullen hebben. Dit weten wij nu niet.
Gewijzigde omstandigheden Omdat een bouw van het TenneT HS-Station op De Pals anders wordt uitgevoerd dan de gemeenteraad had opgedragen en dit tot veel weerstand bij omwonenden leidt, stellen wij ons de vraag of de raad, ten tijde van het besluit, beschikte over alle informatie en of deze informatie ook juist was. Inmiddels zijn de omstandigheden dusdanig veranderd dat dit een heroverweging van deze keuze rechtvaardigt. Daarnaast is de door de Raad van State stikstofvrijstelling niet meer van kracht én heeft het Ministerie van Economische zaken en Klimaat de opdracht uitgezet om te kijken welke maatregelen kunnen worden genomen om de capaciteitsuitbreiding op het stroomnet te versnellen. Grote contextuele veranderingen die niet werden meegenomen in het proces “Aanwijzen voorkeurslocatie HS-Station”.
Raadsbesluit Het raadsvoorstel RVB 22-0017, Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom, is aangenomen op basis van onvolledige en onjuiste informatie. In de keuzematrix, op basis waarvan het besluit is genomen, is een aantal scores toegekend die niet meer relevant of volstrekt onjuist zijn. Daarnaast is gebleken dat de locatie De Spie op het bedrijventerrein wel als mogelijkheid in haalbaarheidsstudies naar voren kwam, maar nooit aan de gemeenteraad van Bergen op Zoom werd voorgelegd als aan te wijzen locatie voor de HS-Station.
Energietransitie Het Bergse bedrijfsleven, maar in toenemende mate ook haar inwoners, staan voor een enorme opgave in de energietransitie. Door de beperkte capaciteit van het huidige elektriciteitsnet wordt dit vertraagd en dreigt Bergen op Zoom economisch op achterstand te komen. Zo ontbeert Sabic 300MW die nodig is om haar bedrijfsvoering verder de elektrificeren met groene stroom. Wanneer wij deze ontwikkeling niet versnellen zal Bergen op Zoom een minder aantrekkelijke vestigingsplaats zijn voor bedrijven en burgers.
Stikstof De stikstofvrijstelling die ten tijde van de locatiekeuze nog werd benut is inmiddels door de Raad van State van tafel geveegd. Dit betekent dat op het aspect van stikstofuitstoot verschillen tussen de verschillende locaties moeten worden meegewogen. Omdat stikstof niet was meegenomen is niet goed inzichtelijk gemaakt wat dit voor de diverse locaties betekent. Dus ook niet voor een locatie als De Spie, wat al industriegebied is, waar alle infrastructuur over zowel water en land al aanwezig is en waar minder elektriciteitsmasten nodig zijn. De Raad van State heeft in 2020 over dit onderwerp al een gemeenteraadsbesluit vernietigd. Sindsdien is de regelgeving omtrent stikstof nog veel stringenter geworden.
Omgevingsdialoog Door het HS-station op een terp te willen realiseren en deze vervolgens 80 meter zuidelijker richting de Eendrachtweg te verplaatsen voldoet de beslissingsmatrix niet meer. Het HSStation op een terp plaatsen staat haaks op de door de raad meegegeven vereiste dat het station landelijk moet worden ingepast. Dat dit na de omgevingsdialoog inzichtelijk werd 4 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
gemaakt en dat dit niet was getekend in de voor dialoog gebruikte schetsontwerpen ondergraaft het draagvlak binnen de gemeenschap. Het leidt er wel toe dat moet worden vastgesteld dat de omgevingsdialoog niet correct is verlopen. Daarbij wekt dit argwaan in de hand. Ook komt het HS-Station op een terp en wordt zuidelijker geplaatst en daarmee in het zicht van de inwoners van Tholen. Opvallend want deze mensen zijn niet betrokken in de omgevingsdialoog, maar wonen wel het dichtst bij de locatie. Het wekt eveneens weinig vertrouwen dat TenneT de uitkomsten van een second opinion geluidsonderzoek in twijfel trekt. Dit wordt versterkt doordat zij niet motiveert waarom haar eigen onderzoek wel deugt en het onderzoek van de bewoners niet. Dit getuigt van een weinig transparante houding die voor een betrouwbare omgevingsdialoog nodig is.
Bedrijventerrein De Spie Zoals wij in hoofdstuk 6 het proces inzake de verkenning van locatie De spie beschrijven, is onvoldoende aandacht besteed aan de mogelijkheden om daar het HS-Station te realiseren. Het is moeilijk voorstelbaar dat een HS-station van 12 hectare niet ingepast zou kan worden op het terrein van De Spie van 20 hectare groot. De bezwaren die eerder bestonden, zoals die ook in meer en mindere mate bij andere locaties bestaan, zijn nooit goed onderzocht. Uit het gesprek onder leiding van VNO/NCW blijkt dat deze bezwaren niet meer van toepassing zijn of zullen zijn. Denk bij het laatste aan de windmolens die op de nominatie staan te worden verwijderd. Een goede afweging tussen de verschillende locaties in vergelijking met De Spie, waarbij rekening wordt gehouden met landschappelijke inpassing, geluidsniveau, lichtvervuiling en niet in de laatste plaats stikstofdeposities, is nooit gemaakt. Ook is niet bekeken wat de versnelling van de capaciteit op het elektriciteitsnet zal zijn als men kiest voor een bestaand industriegebied. Daarmee wordt immers een tijdrovende omgevingsprocedure voorkomen, die voor de gekozen locatie wel nodig is.
Vorm van het HS-Station TenneT is in de locatiestudie uitgegaan van een rechthoekige/vierkante vorm voor het HSstation. Dit belemmert de inpassingmogelijkheden enorm en zorgt ervoor dat diverse mogelijke locaties bij voorbaat niet serieus worden bekeken. Ook op de gekozen locatie De Pals betekent dit dat het station eigenlijk niet goed landelijk ingepast kan worden. Omdat er geen ruimte is voor een dijk wordt ze verhoogd op een terp geplaatst. Daarnaast wordt ze 80 meter richting de Eendrachtweg verplaatst. TenneT stelt zich op het standpunt dat het protocol is om een HS-Station in een vierkant te bouwen. Echter een derde van de HS-stations in Nederland hebben een afwijkende vorm (zie Bijlage 2). Daarnaast is het uitzonderlijk om een HS-Stations in een landelijk gebied te plaatsen. In slechts twee gevallen hebben wij kunnen zien dat een HS-Station buiten de bebouwde kom, niet op een industriegebied of naast een snelweg ligt. Vanwege de schaarste van beschikbare grond binnen de gemeente Bergen op Zoom is het vanuit maatschappelijk oogpunt niet houdbaar vast te houden aan het, zoals TenneT het noemt, protocol een HSStation in een vierkant te bouwen. Arcadis onderschrijft dit ook in haar haalbaarheidsstudie voor het 150 kV station op Schouwen-Duiveland.
5 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
2. Waarom is het Hoogspanningsstation nodig? Door de energietransitie, waarbij wordt overgestapt op duurzame energieopwekking door bijvoorbeeld zonne- en windenergie, ontstaat er een capaciteitsprobleem in het elektriciteitsnetwerk. De aanleg van windmolenparken in gebieden op de Noordzee leidt tot knelpunten in de transportcapaciteit op Schouwen-Duiveland. Daarnaast raakt het netwerk in West-Brabant overbelast waardoor geen nieuwe bedrijven/activiteiten kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Zo wordt bijvoorbeeld de verdere elektrificatie door Sabic belemmerd. Duidelijk is dat de omvang en snelheid van duurzaamheidsinspanningen van het bedrijfsleven niet was verwacht. Op nationaal niveau wordt dit probleem erkend door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Met de ‘Notitie Verkenning procedurele versnellingen duurzame energieinfrastructuur’ wordt gekeken met welke maatregelen de verduurzaming én capaciteitsuitbreiding op het stroomnet kunnen worden versneld. Op het vasteland worden onder andere de volgende maatregelen genomen: a) opstarten van waterstof- en 380KV-trajecten (duurzame energienetwerken) om verduurzaming van de industrie mogelijk te maken; b) onderzoek naar het efficiënter gebruik van het stroomnet om ruimte op dit net te creëren; c) onderzoek naar procedurele versnellingsopties voor de realisatie van energieinfrastructuurprojecten.
Het gaat hier om de vraag welke versnelling met wetgeving bereikt kan worden, naast allerlei andere ‘binnen wettelijke’ versnellingsmogelijkheden. Deze laatste is voor Bergen op Zoom zeer interessant, omdat gebruik kan worden gemaakt van de locatie De Spie met een reeds bestaande bestemmingsplan Industrie. Voor de door de raad gekozen locatie De Pals moet een tijdrovende bestemmingswijzigingsprocedure worden doorlopen waarvan de uitkomst uiterst onzeker is. Opmerking:
Vanwege de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnetwerk ondervinden ook particulieren in toenemende mate problemen met de terug levering van elektriciteit van hun zonnepanelen. Door deze ontoereikende capaciteit wordt het minder vanzelfsprekend dat consumenten zonne-energie altijd kunnen terug leveren en kan het verzwaren van een huisaansluiting om deze geschikt te maken voor bijvoorbeeld een warmtepomp of elektrisch koken langer duren. Krapte op het elektriciteitsnet raakt komende jaren iedereen (https://www.netbeheernederland.nl/nieuws/krapteop-het-elektriciteitsnet-raakt-komende-jaren-iedereen-1466). Dus ook de inwoners van Bergen op Zoom.
6 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
3. Omgevingsdialoog na aanwijzing voorkeurslocatie “De Pals” Om te beginnen dient te worden vermeld dat uit de eerste verkenningen, waarbij mensen uit Halsteren werden betrokken, duidelijk naar voren is gekomen dat de voorkeur uitgaat naar het benutten van de locatie van het bedrijventerrein "De Spie" voor de realisatie van het HSstation. Mensen uit Lepelstraat en De Kladde zijn pas in de omgevingsdialoog meegenomen, omdat zij daar zelf op moesten aandringen. Dit hebben zij gedaan, omdat de locaties BOZ-1 en BOZ-2 bij verrassing in beeld kwamen als locatie. Voor locatie De Pals werden tijdens de verschillende door TenneT georganiseerde informatiebijeenkomsten schetsontwerpen voor de landschappelijke inpassing getoond. Het HS-Station werd daarbij niet verhoogd, bijvoorbeeld op een terp, weergegeven. Het HSStation viel meer weg tegen een achtergrond van bomen. Hierdoor werd aan belanghebbenden een minder negatief beeld werd geschetst dan dat de werkelijkheid uiteindelijk zou worden. Belangrijk is te benadrukken dat in het uiteindelijke raadsvoorstel werd opgenomen dat TenneT nadrukkelijk wordt verzocht aandacht te besteden aan de landschappelijke inpassing van het HS-station en deze maximaal te isoleren, zodat geluidsoverlast wordt geminimaliseerd. Het weglaten van de terp in het schetsontwerp heeft een aanzienlijke invloed op de score van BOZ-2 in de categorie Landschap.
Deze categorie heeft, naast geluid, de hoogste wegingsfactor. Dit heeft aanzienlijke invloed gehad op de beoordeling van het raadsvoorstel, omdat de gemeenteraad expliciet aandacht heeft gevraagd voor landschappelijke inpassing. Bewoners hebben bovendien aangegeven dat er onvoldoende aandacht was voor het behoud van het landschap en het open karakter van het noordelijke deel van de Auvergnepolder. Omdat een terp landschappelijke inpassing in de weg staat hebben omwonenden voorgesteld een dijk om het HS-Station aan te leggen. Uit de reactie van TenneT blijkt dat dit bij de gekozen locatie BOZ-2 niet mogelijk te zijn. Verder blijkt uit het second opinion geluidsonderzoek, op verzoek van omwonenden uitgevoerd door Cauburg Huygen, dat de uitgangspunten die Peutz (uitvoerder oorspronkelijke geluidsonderzoek) worden betwist. TenneT geeft in haar reactie aan dat dit door Cauberg Huygen onvoldoende is onderbouwd. Waar deze onderzoeken dan precies mank lopen wordt niet door TenneT duidelijk gemaakt (Bijlage 3). Dit laatste is niet onbelangrijk, omdat in het raadsvoorstel TenneT de opdracht kreeg dat geluidsoverlast tot het minimum dient te worden beperkt. Ook geluidsoverlast heeft de hoogste wegingsfactor in de scorematrix die werden gebruikt voor de keuze van de locatie van het HS-Station.
7 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
4. Proces rondom beoordeling bedrijventerrein “De Spie”. Uit de brief d.d. 20 juli 2023 van het college van B&W en daarbij behorende bijlagen, is in grote lijnen af te leiden hoe het proces rondom het vooronderzoek naar de locaties, die aan de gemeenteraad werden voorgelegd, is verlopen (zie Bijlage 4). Destijds vond het college van B&W dat het bedrijventerrein "De Spie" een geschikte locatie kon zijn voor het HS-station. TenneT heeft in samenwerking met Sabic en met ondersteuning van het Ingenieurs- en Adviesbureau Witteveen+Bos een locatiestudie uitgevoerd naar De Spie. De uitkomsten van dit onderzoek zijn nooit met de gemeenteraad gedeeld. Deze locatie werd afgedaan met de mededeling dat locatie De Spie als niet geschikt was bevonden voor een HS-station. Kijkend naar dit proces valt op dat bij het onderzoeken naar de mogelijkheden om het Hoogspanningsstation op het braakliggende bedrijventerrein De Spie te vestigen de oriëntatie te veel op het grondgebied van Sabic zelf was gericht. Er was te veel uitgegaan van de beperkingen die TenneT zichzelf oplegt voor het bouwen volgens een vast protocol van een vierkant. Er is niet gekeken naar wat nodig is om het HS-station op deze locatie te kunnen realiseren.
Onder leiding van de heer van Mourik van VNO/NCW Brabant en Zeeland, tevens belanghebbende bij het project "Grote Oogst" waarmee provincie Noord-Brabant een impuls wil geven aan het verduurzamen van bedrijventerreinen, vond er bij Sabic een constructief gesprek plaats. Vertegenwoordigers van de politieke partijen, CDA, GWBP, SAMEN0164 en VBOZ, zaten samen met de heer De Jonge van Sabic en de heren Delleman en Tiemessen van TenneT rond de tafel. Dit gesprek heeft de volgende punten naar voren gebracht: a) Tijdens deze bijeenkomst werd een slideshow gepresenteerd met de mogelijkheden die Sabic en TenneT eerder samen hebben bekeken voor de mogelijkheden op- en rond het Sabic bedrijventerrein. Het toonde de resultaten op hoofdlijnen van de verkenning van het HS-station op bedrijventerrein De Spie en Sabic van 16 december 2020. Bij de bespreking van dit punt kon worden vastgesteld dat de grondposities op het terrein van Sabic zelf maar beperkt oplossing biedt voor extra ruimte vanwege de risicocontouren van Sabic. Dit geldt vooral voor de noordelijke gelegen locaties van Sabic. Bovendien bleek de noordelijke locatie op het Sabic-terrein geen optie, omdat dan een deel van het bos zou moeten worden gekapt. Immers, daarmee wordt de leefbaarheid van de omgeving aangetast.
Tijdens het gesprek wordt vooral de focus gelegd op de verkenning van de mogelijkheden om locatie De Spie te kunnen aanwijzen als locatie voor het HS-Station. Uit dit gesprek komt naar voren dat veel van de belemmeringen voor locatie De Spie, zoals die ook in het eerdergenoemde onderzoek van Arcadis worden genoemd, veelal niet meer bestaan of kunnen worden weggenomen. Het gaat daarbij vooral om de locatie die tegen de Bandijk ligt. Wel blijft TenneT bij haar standpunt dat het station, volgens haar eigen protocol, in een vierkant gebouwd dient te worden. Alle aanwezigen zijn het erover eens dat een vierkant niet past. Wel is het opmerkelijk dat de door Sabic en TenneT besproken mogelijkheden op en rond het terrein van Sabic niet de vorm van het HS-Station toont 8 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
zoals Arcadis dit in haar haalbaarheidsstudie voor Schouwen-Duiveland toonde (Bijlage 5, figuur 2.3). b) De heer Van Oosterhout geeft aan dat er in Nederland genoeg stations zijn waarbij de stations flexibel in de omgeving worden ingepast (zie Bijlage 2). De heer Delleman houdt echter vast aan de rechthoekige vorm die wordt gebruikt bij de inpassing van een locatie. Dit zou te maken hebben met het huidige bouwprotocol dat men bij TenneT hanteert. Vasthouden aan dit protocol is echter onwenselijk, omdat grond in Nederland schaars is. Dit is voor de gemeente Bergen op Zoom zeker niet anders. c) De heer Krijnen brengt naar voren dat hij contact heeft gezocht met gedeputeerde Mevrouw Spierings en ambtenaren van de provincie. Uit het gesprek met de heer De Graaf werd duidelijk dat werkzaamheden nabij een Natura 2000-gebied geen belemmering hoeven te zijn, mits de situatie na de werkzaamheden niet verslechterd is in vergelijking met de situatie vóór de werkzaamheden. Bovendien zijn er meer HS-Stations die in de nabijheid van natura 2000 of Natuurnetwerk Nederland (NNN) gebieden zijn gebouwd. d) De aanwezigheid van een windmolen tegen de Bandijk zou eerder een veiligheidsprobleem zijn die het plaatsen van een HS-Station op De Spie in de weg staat. Deze windmolen, en de andere windmolens die op de Princesseplaat staan, staan inmiddels op de nominatie om de worden verwijderd.
TenneT kon geen antwoord geven op de vraag wanneer deze daadwerkelijk zullen worden verwijderd. Bureau Witteveen & Bos, die de locatiestudie opstelde, heeft dit niet onderzocht. Ook het toenmalige college heeft hierover geen informatie ingebracht. Omdat De Spie helemaal niet als locatie werd voorgesteld aan de raad, is het dus ook niet duidelijk welke milieuvoordelen er zijn te behalen tussen de verschillende locaties. Uiteindelijk zijn de deelnemers aan de bespreking het erover eens dat De Spie de beste locatie zou zijn, omdat dit al bestemd is als bedrijventerrein met de nodige infrastructuur.
9 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
5. Bezwaren tegen locatie De Pals (BOZ-2) Op een aantal punten zien wij dat de uitwerking van de plannen, zoals TenneT die wil gaan uitvoeren afwijkt of ingaat tegen het amendement dat door de raad werd aangenomen. Verder zijn de omstandigheden, met name rondom stikstof, zodanig veranderd dat de gebruikte keuzematrixen niet relevant meer zijn.
Landschappelijke inpassing Het aanwijzen van de voorkeurslocatie De Pals vond plaats onder amendering dat het station landschappelijk wordt ingepast. In tegenstelling tot de omgevingsdialoog en de informatie die werd verstrekt aan de raad, wordt het station geplaatst op een terp. Dit is op geen van de beeldschetsen weergegeven. Deze locatie blijkt niet geschikt voor het aanleggen van een dijk om het HS-station. Om enigszins aan de verplichting tot landschappelijke inpassing te voldoen wil TenneT het gebied rondom het lange water veranderen. Binnen het traject kunnen geen bomen worden geplaatst en aan de noordkant worden zelfs bomen gekapt. Enkel met een struweel, een vegetatievorm die wordt gedomineerd door struiken, wordt geprobeerd het HSStation aan het zicht te onttrekken. Omdat het HS-Station op een terp staat lukt dit maar zeer beperkt. Uit de laatste informatiebijeenkomst, die TenneT in de Wittenhorst gaf, wordt duidelijk dat door ruimtegebrek geen sprake meer kan zijn van aanleg van een dijk. Verder blijkt dat het HSStation wordt opgeschoven richting de Eendrachtweg. Hierdoor wordt het landschappelijke beeld nog meer aangetast en roept dit ook weerstand op bij de inwoners van Tholen. Dat deze mensen niet zijn meegenomen in de omgevingsdialoog is opmerkelijk, omdat zij het dichtste bij deze locatie wonen.
Kijkend naar het genomen raadsbesluit is het bovenstaande een ernstige omissie. De landschappelijke inpassing werd niet op deze wijze in de scoretabel gewaardeerd en gaat in tegen de uitdrukkelijke opgave die de raad had meegegeven: landschappelijk inpassing.
Geluidsoverlast maximaal minimaliseren. Bij de informatiebijeenkomsten met TenneT wordt duidelijk dat geluidsoverlast verergert, zodra de performance van een transformator afneemt. TenneT legt de verantwoordelijkheid om dit te constateren bij de omwonenden neer. Daarvoor moet een omslachtig traject via de omgevingsdienst worden gevolgd. Dit staat haaks op de minimalisatieplicht die aan TenneT werd opgedragen. TenneT zal proactief zelf geluidsmetingen moeten verrichten om bij verergering direct doeltreffende maatregelen te treffen. Immers bevindt het station zich in een landschappelijke omgeving en niet op een bedrijventerrein. Het is onacceptabel dat een voorheen stille polder iedere dag wordt gevuld met een lage bromtoon van tientallen decibels. Hierbij dient tevens te worden opgemerkt dat de huidige isolatietechniek het mogelijk maakt om geluidsoverlast tot een minimum te beperken.
10 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
Verschuiving HS-station Zierikzee Bij de keuze voor locatie De Pals heeft het voorgaande college druk uitgeoefend op de besluitvorming door te stellen dat deze in de gemeente Schouwen-Duiveland al in een vergevorderd stadium verkeerde. In de documentatie van het college voor de locatiekeuze werd de raad geïnformeerd dat het 150 KV-station van Schouwen-Duivenland op locatie SD-1 geplaatst zou worden. Dit is een locatie ten noorden van Zierikzee. De gemeenteraad werd aangespoord om snel te beslissen, omdat anders het besluit van de gemeente SchouwenDuiveland de keuzemogelijkheden voor Bergen op Zoom zou beperken. Helaas moeten we constateren dat deze dreiging ongegrond was. Notabene is uiteindelijk voor de locatie ten zuiden van Zierikzee bij de Zeelandbrug gekozen en niet voor locatie SD-1. Dit heeft ook invloed op de ondergrondse verbinding, die daarmee langer wordt vanuit locatie De Pals.
Geen vrijstelling meer voor stikstofdeposities Ten tijde van de locatiekeuze werd uitgegaan van een stikstofvrijstelling. Echter, deze is inmiddels door de Raad van State geblokkeerd. In de locatiestudie en de diverse matrixen is niet inzichtelijk gemaakt wat een locatiekeuze betekent voor de uitstoot van stikstof. De beslissingsmatrix is onvolledig en dus onbetrouwbaar. Wel kan zonder meer worden vastgesteld dat door de aanwezigheid van bestaande infrastructuur bij De Spie de belasting van de omgeving door stikstofdepositie substantieel minder is dan bij een locatie zoals De Pals. Omdat De Spie niet als locatie is voorgelegd aan de raad is het dus ook niet duidelijk gemaakt, laat staan dat eventuele milieuvoordelen besproken zijn die daar te behalen zijn. Ook andere mogelijkheden, die locatie De Spie biedt, zijn onvoldoende verkend.
Onnodig extra hoogspanningsmasten Optimaliseren van de aansluiting aan het bestaande tracé door ondergrondse kabels acht TenneT niet mogelijk vanwege het soort netwerk en derhalve zal zij minimaal zes extra hoogspanningsmasten in het landschap plaatsen. Dit staat niet alleen haaks op de opgave die de gemeenteraad heeft meegegeven over landschappelijke inpassing, maar heeft ook invloed op de stikstofdepositie. Bij locatie De Spie is dit niet nodig omdat deze is gelegen naast het bestaande tracé.
Aanpassing infrastructuur wegennet TenneT zal géén tijdelijke afslag realiseren aan de Eendrachtweg. Dit betekent dat het bouwverkeer, komend vanaf de A4, over de Tholensebrug zal rijden om vervolgens via de rotonde op het eiland Tholen terug te rijden. Daarna zal het onder de Eendrachtweg doorrijden over de Noorder Kreekweg richting De Pals. TenneT voelt zich evenmin geroepen om de Noorder Kreekweg te versterken voor al het bouwverkeer. De verantwoordelijkheid en dus ook de kosten voor het later herstel van deze weg zal bij de gemeente liggen.
11 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
6. Locatie De Spie, de inspanningen waard. Het is onbegrijpelijk dat locatie De Spie niet is beoordeeld op haalbaarheid. Opmerkelijk omdat uit de haalbaarheidsstudie van Arcadis van 4 juni 2020 al blijkt dat de locatie De Spie duidelijk in beeld was als potentiële locatie voor een 380Kv en 150kV station. Daarbij werd de opmerking gemaakt dat beide delen van het HS-station in ieder geval op korte afstand van elkaar zouden worden gerealiseerd. Dat TenneT zegt het station in een vierkant te moeten uitvoeren blijkt in ieder geval niet noodzakelijk (zie onderstaande afbeelding). Bovendien geven de in bijlage 2 opgenomen foto’s tal van HS-stations weer, die niet in een rechthoek zijn gerealiseerd.
In deze haalbaarheidsstudie, waarover de gemeenteraad niet werd geïnformeerd, wordt De Spie ‘deelgebied 5’ genoemd. De studie stelt dat deze locatie mogelijk genoeg ruimte biedt om het hoogspanningsstation te realiseren. Ze is ook ingetekend en toont dat een HS-Station in een aangepaste vorm, dus niet in een vierkant, wel tot de mogelijkheden behoort (zie 12 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
onderstaande tekening). Het rapport benoemt net zoals bij andere locaties de belemmeringen van een station op deelgebied 5. Onduidelijk blijft waarom De Spie nooit op eenzelfde wijze is onderzocht, zoals de andere locatie “De Pals”. Het is niet duidelijk gemaakt wat nodig is om mogelijke belemmeringen het hoofd te bieden. Zo is bijvoorbeeld niet aan het licht gekomen dat de vermeende belemmering van het Natura2000 gebied geen belemmering blijkt te zijn. Dat de aanwezige windmolen geen factor is om rekening mee te houden, omdat deze wordt weggehaald. Dat Sabic wil meewerken om het HS-station mogelijk te realiseren. Zij zijn daarnaast bereid om het brandweeroefenterrein in te brengen.
Deelgebied 5 uit Haalbaarheidsstudie EU204 Arcadis (Bijlage 5)
Wanneer het HS-station wordt gerealiseerd op het bedrijventerrein De Spie, dan biedt dit de onderstaande voordelen:
Versnelling energietransitie Het is niet alleen van belang voor Nederland, maar ook voor de bedrijven en inwoners van de gemeente Bergen op Zoom, om de capaciteit van het energienetwerk uit te breiden. Aangezien De Spie al bestemd is als bedrijventerrein, is er geen noodzaak voor een bestemmingswijziging. Bovendien kan via een omgevingsdialoog, voor zover van toepassing, de inpassing van het verdeelstation beter worden afgestemd. Vanwege de ligging achter het bos bij Sabic valt ze visueel weg met het achterliggende fabrieksterrein van Sabic. Wij begrijpen dat een herziening van de locatie meer werk met zich meebrengt, maar deze tijd wordt ruimschoots teruggewonnen, omdat er geen tijdrovende bestemmingsprocedure hoeft te worden doorlopen. Dit betekent dat de energietransitie zal worden versneld en daarmee 13 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
tegemoet komt aan de opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (Bijlage 6).
Invulling 20ha braakliggend incourant bedrijventerrein De Spie is een braakliggend bedrijventerrein dat naast Sabic ligt. Dit terrein is bestemd voor het vestigen van industrie. Vanwege de aanwezige hoogspanningsmasten op dit terrein en naastgelegen natuurgebieden wordt verdere invulling bemoeilijkt. Een HS-station op deze locatie is dan ook een perfecte invulling voor een bedrijventerrein waarvoor in het verleden meerdere malen tevergeefs invulling werd gezocht. Met de bestemming van HS-Station op dit bedrijventerrein kan ook invulling geven worden aan De Spie. Eerdere pogingen slaagden niet vanwege de aanwezigheid van de hoogspanningsmasten, de natuurgebieden en de incourante vorm van het terrein. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in de keuze van DRV voor het bedrijventerrein op Tholen.
Nauwelijks bedrijfsactiviteit op 20ha terrein gelegen naast een Natura2000 De Spie grenst aan een natura 2000 gebied. Een HS-Station op dit terrein draagt bij aan de kwaliteit van dit natura 2000 gebied, omdat er nagenoeg geen activiteiten plaatsvinden als het station er eenmaal staat. Omdat de aanleg van het station geen invloed heeft op het Natura2000 gebied, zal dit bij de Provincie niet op een bezwaar stuiten.
Stikstofdepositie Door de nabijheid van de bestaande infrastructuur bij De Spie, zowel over weg als over het water, is de belasting van de omgeving door stikstofdepositie minder dan bij andere locaties dan De Spie. De toenmalige aanwijzing is gedaan in een andere context. In de locatiestudie werd uitgegaan van een stikstofvrijstelling die inmiddels door de Raad van State is geblokkeerd. Voor de verschillende locaties is dus geen duidelijkheid wat de stikstofdepositie voor een bepaalde locatie zal zijn. Omdat De Spie helemaal niet als locatie werd voorgesteld aan de raad is het dus ook niet duidelijk welke milieuvoordelen er te behalen zijn. Het is wel voor iedereen duidelijk dat De Spie, dat al bestemd is als bedrijventerrein en met de reeds aanwezige infrastructuur, de beste locatie zou zijn. Locatie De Spie als potentiële locatie is nooit op eenzelfde wijze onderzocht als de andere locaties, en werd ook niet aan de gemeenteraad voorgelegd. De mogelijkheden die locatie De Spie biedt, zijn onvoldoende verkend. Ten tijde van de locatiekeuze werd uitgegaan van de stikstofvrijstelling. Derhalve is in de locatiestudie en de diverse matrixen geen rekening gehouden met de uitstoot van stikstof voor de verschillende locaties. Deze vrijstelling bestaat inmiddels niet meer, waardoor de beslissingsmatrix achterhaald is.
Gunstige infrastructuur vervoer over weg- en waterwegen Voor bereikbaarheid van het terrein, belangrijk aspect bij het aanleggen van het verdeelstation, behoeft geen of nauwelijks infrastructuur te worden aangepast. Het terrein is te bereiken via een bestaande weg en is gelegen bij de Theodorushaven waarlangs men de onderdelen van het HS-Station eenvoudig kan aanvoeren. Er is dus geen noodzaak om infrastructurele aanpassingen te maken om het station te kunnen bouwen.
14 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
Kleinere impact vervoersbewegingen De Spie is gelegen op het bedrijventerrein TNP. Dit betekent dat de locatie goed en direct bereikbaar is via de A4 en de Randweg Noord. Verder kunnen bouwonderdelen c.q. segmenten via de haven worden aangevoerd. Ook wanneer men een terp moet aanleggen kan grond worden aangevoerd met aanzienlijk minder transportbewegingen via de zeer korte transportweg vanuit de haven.
Geen extra hoogspanningsmasten In tegenstelling tot locatie De Pals zullen op De Spie geen extra hoogspanningsmasten moeten worden aangelegd. Dit betekent niet alleen dat er sprake is van minder stikstofuitstoot maar zorgt ook voor een betere inpassing in het landschap.
Professionele bedrijfsbrandweer nabij Transformatoren lopen een klein risico in brand te vliegen. Wanneer dit gebeurt is het wel in ieders belang dat daar snel op wordt gehandeld, zodat schade en overlast worden beperkt. TenneT heeft daar geen bedrijfsbrandweer voor beschikbaar. Daarentegen kan daarvoor wel de samenwerking worden gezocht met Sabic. Immers Sabic beschikt over de meest professionele bedrijfsbrandweer in de regio. Samen met de brandweer gelegerd aan de van Konijnenburgweg kunnen zij snel en adequate optreden.
15 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
BIJLAGEN Bijlage 1 Amendement RVB22-0017 Bijlage 1a RVB22-0017 Bijlage 2 Locaties HS-stations TenneT met passende vormen Bijlage 3 Brief TenneT invulling amendement Bijlage 4 Brief College U23-006431 Bijlage 5 Projectboek Arcadis deel 2 Bijlage 6 Brief Min. van EZK Versnelling aanpak energietransitie
16 Herstellen en versnellen, 13 september 2023
Amendement
De gemeenteraad van Bergen op Zoom, in vergadering bijeen op 10 maart 2022 inzake RVB 22-0017 "Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom":
Overwegende dat: Onze inwoners van ons mogen verwachten dat er een maximale inspanning wordt verricht om overlast in welke vorm dan ook (geluid, zicht, werkzaamheden, etc.) tot een minimum te beperken, welke meer is dan een wettelijke norm;
Besluit het conceptbesluit bij punt 2 van bovengenoemd raadsvoorstel als volgt te wijzigen: 2.
TenneT een inspanningsverplichting op te leggen om in het vervolgtraject zich maximaal in te spannen om: a. b. c. d. e. f.
daar waar mogelijk kabels ondergronds te laten lopen het station maximaal te isoleren en de geluidsoverlast te minimaliseren het station landschappelijk in te passen de bovengrondse aansluiting van het station op de 380kV hoogspanningsverbinding te optimaliseren de Noorder Kreekweg aan te passen een tijdelijke afslag te realiseren aan de Eendrachtweg om bouwverkeer uit het dorp te kunnen weren
Bergen op Zoom, 10 maart 2022
GBWP CDA LIJST LINSSEN
0'66 LOKAAL REALISME
wo BSD GROEN LINKS PVDA
*RVB22-0017* RVB22-0017
Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Portefeuillehouder(s) Contactpersoon Afdeling Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummer en -naam
: Gewijzigd voorstel - Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom Schouwen Duiveland - Tholen : RVB22-0017 : 21 februari 2022 : De heer B. Jacobs : de heer B.J.M. Verdonschot : R&E/Wonen & Leven : b.verdonschot@bergenopzoom.nl : 0164-277491 : 4. Woon- en leefomgeving (fysiek domein)
Voorstel: 1. BOZ-2 te kiezen als voorkeurslocatie voor het nieuwe 380/150/20kV hoogspanningsstation in de gemeente Bergen op Zoom; 2. TenneT dringend te verzoeken om in het vervolgtraject nadrukkelijk aandacht te besteden aan: a. het landschappelijk inpassen van het station; b. het optimaliseren van de bovengrondse aansluiting van het station op de 380kV; hoogspanningsverbinding; c. het aanpassen van de Noorderkreekweg; 3. Kennisnemen van de voorkeur om het 150kV hoogspanningsstation in de gemeente Schouwen Duiveland te realiseren op locatie SD-1; 4. Kennisnemen dat tracévariant Zuid-Midden de enige optie is die beide voorkeurlocaties met elkaar kan verbinden; 5. Het Rijk verzoeken om de rijkscoördinatieregeling buiten toepassing te verklaren en het bevoegd gezag aan de raad van de gemeente Bergen op Zoom over te dragen.
Type voorstel:
Kaderstellend Controlerend Rest
Zijn in het voorstel één of meer van de volgende aspecten van toepassing? Ja
Nee
Zijn doelen en/of effecten beschreven
Financiële consequenties
Gevolgen voor de schuldenlast
Inspraakverordening van toepassing
Communicatieparagraaf: TenneT heeft gedurende het proces de omwonenden en belanghebbenden steeds geïnformeerd over de gang van zaken via een nieuwsbrief (email) en de projectwebsite. Voor de aanvang van de omgevingsdialoog heeft TenneT in een breed gebied brieven verzonden (zie bijlage 2) om de omwonenden te informeren over het project en om hen uit te nodigen deel te nemen aan de dialoog. Op 8 april 17 mei en 14 juni 2021 zijn door TenneT werkateliers gehouden waar geïnteresseerden aan mee konden doen. Het doel van de ateliers was om zoveel mogelijk informatie uit het gebied op te halen over de mogelijke zoeklocaties en om deze een plek te geven in het projectboek. Naast de ateliers konden reacties en/of vragen ook binnenkomen via de website, de projectatlas (een digitale kaart van het gebied met de zoeklocaties erop) of via email en telefoon. Op 22 juni heeft TenneT een inloopspreekuur gehouden in de Wittehorst. Op 1 juli was er een extra informatiebijeenkomst over geluid en electromagnetische velden, waarbij uitleg door experts werd gegeven aan geïnteresseerden. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een omgevingsbeeld dat is verwoord in het projectboek deel 2 onder paragraaf 3.3 (Bijlage 3). Het verloop van het proces staat beschreven in het projectboek deel 1 vanaf pagina 32 “Samen aan de slag” (Bijlage 3). Het onderwerp is in meerdere artikelen aan bod gekomen in de krant.
Daarnaast heeft de Dorpsraad Halsteren op 28 oktober over het onderwerp vergaderd. Mede naar aanleiding hiervan zijn wij op uitnodiging van de Dorpsraad op gebiedsbezoek geweest. Wij hebben omwonenden op 14 september binnen hetzelfde brede verspreidingsgebied per brief geïnformeerd over de stand van zaken van het proces. Om de omgeving over de voorkeurslocatie en de aanstaande beeldvormende raadsbehandeling op 11 januari 2022 te informeren, is op 24 december 2021 een brief verzonden naar de brede omgeving. Bewoners van de noordelijke buurtschappen hebben massaal ingesproken tijdens de beeldvormende vergadering. Ze voelden zich overvallen door het voorstel om de noordelijke locatie BOZ-01 als voorkeurslocatie aan te wijzen. Zij vonden dat zij onvoldoende bij de omgevingsdialoog waren betrokken terwijl dat gezien de noordelijk gelegen locaties wel had gemoeten. Naar aanleiding hiervan zijn er twee extra dialoogronden gehouden speciaal gericht op de noordelijke buurtschappen. Ook is vooruitlopend hierop nog een aparte bijeenkomst geweest tussen de portefeuillehouder en meerdere bewoners. Hierbij is door hen een alternatieve scoretabel gepresenteerd. Naar aanleiding van de dialoogronden en de nieuw ingevulde surveyformulieren is het omgevingsbeeld uit het projectboek aangepast.
Wij hebben ook van de zuidelijke bewonersgroepen een nagekomen reactie ontvangen waarin ze een eigen alternatieve scoringstabel hebben aangeboden. Belangrijk aandachtspunt in de communicatie is de bezorging van de informatiebrieven geweest. Van bewoners zijn structurele signalen ontvangen van vertraging in de bezorging. Zelf hebben we een vertraging van soms 7 tot 8 dagen kunnen vaststellen. Uit navraag bij businesspost is gebleken dat de oorzaak zit in de hoeveelheid verzonden brieven en de omvang van het verspreidingsgebied. Hierdoor wordt de bezorging in delen bezorgd en over meerdere dagen verspreid. Zij hanteren een bezorgperiode van vijf werkdagen. In de eerstvolgende verspreiding van de uitnodiging voor de informatieavond van 23 februari is hiermee rekening gehouden zodat omwonenden de brief op tijd zouden ontvangen. We hebben echter nog steeds signalen van late bezorging ontvangen. De brief is tevens verspreid via e-mail. Daarnaast heeft een contactpersoon namens de noordelijke buurtschappen de uitnodiging per email ontvangen voor verdere verspreiding onder de groep. Op 23 februari zijn de resultaten van een aanvullend onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek naar de zoeklocatie BOZ-4b aan geïnteresseerden in een digitale bijeenkomst gepresenteerd.
Door het uitvoerige communicatieproces dat is gevoerd, de omgevingsdialoog, inclusief de extra dialoogronden, die zijn gehouden, heeft eenieder de gelegenheid gehad om er kennis van te nemen en om een bijdrage te leveren als men dat wilde. Gezien de hoeveelheid aan reacties, de betrokkenheid van de deelnemers aan de werkateliers en de extra gehouden dialoogronden is er uiteindelijk een goede en inclusieve omgevingsdialoog gevoerd. Nadat er een keuze is gemaakt voor een locatie, zal TenneT de omgevingsdialoog vervolgen. Hierbij komt vooral de landschappelijke inpassing van het station aan bod. Aan TenneT wordt het dringende verzoek gedaan om het station zo goed als mogelijk landschappelijk in te passen, conform de wensen van de omgeving. Hetzelfde geldt voor het bovengrondse tracé van het station naar de 380kV verbinding en de verlegging van de Noorderkreekweg.
Samenvatting: De energietransitie is in volle gang. De uitwerking van de Regionale Energie Strategie (RES) vraagt om een infrastructuur die op orde en robuust is en die de stijgende vraag naar elektriciteit aan kan. Daarom is door TenneT het project Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom opgezet. Voor Bergen op Zoom betekent dit een nieuw 380/150/20kV hoogspanningsstation in de Auvergnepolder met een aansluiting op de bestaande 380kV hoogspanningsverbinding. TenneT heeft een omgevingsdialoog gevoerd met omwonenden en belanghebbenden waarbij meerdere zoeklocaties aan de orde zijn gekomen. Hier zijn vijf mogelijke locaties naar voren gekomen. Hier zijn later een zesde en zevende locatie aan toegevoegd. Met de noordelijke buurtschappen zijn twee aanvullende dialoogronden gehouden omdat zij in het eerdere proces onvoldoende betrokken zijn geweest. De zeven locaties zijn nader onderzocht op haalbaarheid. Het onderzoek is samen met de resultaten van de omgevingsdialoog door TenneT gepresenteerd in het projectboek en meerdere aanvullingen (addendums) hierop. In het projectboek wordt geen keuze voor een locatie gemaakt. Er is objectief naar alle locaties gekeken. Om te komen tot een keuze zijn vervolgens de locaties op basis van een ruimtelijk afwegingskader beoordeeld. Kijkend naar de resultaten is er maar één conclusie mogelijk.
BOZ-2 is de meest logische keuze als locatie voor het nieuwe hoogspanningsstation. De landschappelijke impact van BOZ-2 is, ondanks de extra masten en afgezien van BOZ-1 waar de impact wel groter is, gelijkwaardig aan de overige locaties. De overige onderdelen van het ruimtelijk afwegingskader hebben ten aanzien van locatie BOZ-2 een lage score en/of een lage wegingsfactor. Dit is de reden dat locatie BOZ-2 uiteindelijk de beste score heeft van alle locaties. Mocht de locatie BOZ-2 om één of andere reden tijdens het planvormingsproces toch niet haalbaar blijken, dan kan gekeken worden naar de alternatieven BOZ-1 en BOZ-4. Deze twee alternatieven ontlopen elkaar in score nauwelijks. Locatie BOZ-1 heeft een lichte voorkeur boven locatie BOZ-4 gezien het kleine scorevoordeel. BOZ1 heeft één onderdeel wat de score domineert, landschap. BOZ-4 laat in vergelijking met BOZ-1 meer gemiddelde scores zien. Omdat BOZ-4 echter op meer onderdelen scoort dan BOZ-1, is de eindscore van BOZ4 net een punt negatiever dan die van BOZ-1. De andere locaties zijn geen echte opties om wisselende redenen. Locatie BOZ-3 heeft twee onderdelen van de vier (geluid en landschap) die de score enorm beïnvloeden. De combinatie van deze twee factoren, zorgen ervoor dat de locatie geen echt alternatief vormt. Locatie BOZ-5 valt af omdat deze op vele onderdelen slecht scoort.
*RVB22-0017* RVB22-0017
Dan blijven de locaties over die op meerdere onderdelen complicaties kennen in relatie tot de haalbaarheid. Voor locatie 4b zijn dat de ligging in NNB gebied en de 245 meter zone rondom Windpark Halsteren. Voor locatie 6 zijn dat de vele woningen die binnen de 500 meter richtafstand (geluid) en binnen de 40 meter zone (Electromagnetische velden, hierna EM-velden) liggen. Daarnaast spelen er bij locatie 6 nog een aantal andere complicaties zoals de overschrijding van de maximale kabellengte en het gebrek aan ruimte voor landschappelijke inpassing. Deze twee locaties zijn realistisch gezien geen haalbare locaties.
Bijlagen: (geef aan of een bijlage is bijgevoegd of ter inzage is gelegd; benoem en nummer deze bijlagen) Bijlage nr. Omschrijving 1 Zoekgebied met zoeklocaties 2 Verspreidingsgebied brieven TenneT en Gemeente Bergen op Zoom 3 Projectboek: - Deel 1: Introductie en toelichting - omgevingsproces - Deel 2: Locatie- en haalbaarheidsstudies - Deel 3: Bijlagenboek - Deel 4: Addendum projectboek: Ster van Lepelstraat 4 Ruimtelijk afwegingskader - voorkeurslocatie hoogspanningsstation Halsteren 5 Notitie: voorkeurstracé 6 Aangepaste omgevingsbeeld 7 Aanvulling op bijlage B projectboek 8 Brief Gemeente Tholen - I21-112513 9 Ruimtelijk afwegingskader - scoringstabellen 10 Brief TenneT aan college inzake urgentie - I21-124230 11 Definitieve inbreng Kladde – motivatie en scoretabel 12 Inbreng Bewonersgroep Auvergnepolder en bewonersgroep Beijmoersepolder/Kannewielseweg
Bijgevoegd/Ter inzage Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd
Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd Bijgevoegd
4
*RVB22-0017* RVB22-0017
Datum raadsvergadering
: 10 maart 2022
Nummer
: RVB22-0017
Onderwerp
: Gewijzigd voorstel - Voorkeursvariant netversterking Bergen op Zoom Schouwen Duiveland - Tholen
Aan de gemeenteraad,
Voorstel 1. BOZ-2 te kiezen als voorkeurslocatie voor het nieuwe 380/150/20kV hoogspanningsstation in de gemeente Bergen op Zoom; 2. TenneT dringend te verzoeken om in het vervolgtraject nadrukkelijk aandacht te besteden aan: a. het landschappelijk inpassen van het station b. het optimaliseren van de bovengrondse aansluiting van het station op de 380kV hoogspanningsverbinding, c. het aanpassen aan de Noorderkreekweg 3. Kennisnemen van de voorkeur om het 150kV hoogspanningsstation in de gemeente Schouwen Duiveland te realiseren op locatie SD-1 4. Kennisnemen dat tracévariant Zuid-Midden de enige optie is die beide voorkeurlocaties met elkaar kan verbinden 5. Het Rijk verzoeken om de rijkscoördinatieregeling buiten toepassing te verklaren en het bevoegd gezag aan de raad van de gemeente Bergen op Zoom over te dragen.
Inleiding De energietransitie is in volle gang. U heeft ten behoeve hiervan op 25 maart 2021 (RVB21-0001) de Regionale Energie Strategie (RES) vastgesteld. De uitwerking van de RES vraagt om een infrastructuur die op orde en robuust is en die de stijgende vraag naar elektriciteit aan kan. Nieuwe duurzame projecten moeten aangesloten kunnen worden op het net. De electrificatie van de industrie moet worden gefaciliteerd. Enduris (februari 2019) en Enexis (februari 2020) hebben TenneT gevraagd het net te versterken om deze stijgende vraag aan te kunnen. Daarom is door TenneT het project Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom opgezet. Dit omvangrijke project in twee provincies bestaat uit de meerdere onderdelen. Dit raadsvoorstel gaat over de totale oplossing (voorkeursvariant) waarbij de nadruk zal liggen op de locatiekeuze voor een nieuw 380kV hoogspanningsstation in de gemeente Bergen op Zoom. Naar verwachting zal de naam van het nieuwe station hoogspanningsstation Halsteren worden. Wij zullen wanneer wij verwijzen naar het nieuwe station die naam aanhouden om verwarring met het huidige station Bergen op Zoom te voorkomen. Omvang project 1. 150kV hoogspanningsstation in de gemeente Schouwen-Duiveland (TenneT en Enduris)
5
*RVB22-0017* RVB22-0017
2. 380/150/20kV hoogspanningsstation Halsteren in de gemeente Bergen op Zoom.(TenneT en Enexis) 3. Ondergrondse 150kV verbinding van het nieuwe hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland naar het nieuwe hoogspanningsstation Halsteren in Bergen op Zoom. (TenneT) 4. De aansluiting van het nieuwe station op de bestaande 380kV hoogspanningsverbinding die door de Auvergnepolder loopt. De aansluiting bestaat uit twee bovengrondse 380kV verbindingen namelijk een “heen” en een “terug” lijn. (TenneT) 5. Landschappelijke inpassing hoogspanningsstation Schouwen –Duiveland en hoogspanningsstation Halsteren (werksessies en realisatie) (TenneT) Geen onderdeel van het project maar hiermee wel verbonden, zijn: 6. Ondergrondse middenspanningskabels van hoogspanningsstation Halsteren naar verschillende locaties om klanten aan te sluiten. (Enexis) 7. Een nieuw 150kV station in de gemeente Tholen 8. Ondergrondse 150kV verbinding van het nieuwe station Halsteren naar een nieuw 150kV station in Tholen (Enduris)
Beoogd maatschappelijk effect/doelstelling West-Brabant In West-Brabant slibt het regionale elektriciteitsnet dicht. Het bestaande 150 kV-onderstation in Bergen op Zoom is volledig bezet en kan fysiek niet verder worden uitgebreid. Het petrochemische bedrijf Sabic wil zijn eigen productieproces elektrificeren, waardoor de belastingvraag van Sabic toeneemt tot 300 MW. Deze belastingvraag kan nu niet worden gefaciliteerd. Bedrijven die zonnepanelen op de daken willen plaatsen, dreigen niet te kunnen worden aangesloten op station Bergen op Zoom. De RES West-Brabant voorziet in een extra behoefte aan duurzame opwekking van circa 320 MW in het gebied Bergen op Zoom / Halsteren. Voor veel zonneparken en wind op land is aansluiting nodig op het 150 kV-net van TenneT en op het middenspanningsniveau van Enexis. De nabijgelegen 150 kV-stations Bergen op Zoom, Dinteloord, Roosendaal en Woensdrecht kunnen deze nieuwe (duurzame) ontwikkelingen niet of slechts in (zeer) beperkte mate aan. U heeft op 4 oktober 2021 het bestemmingsplan vastgesteld waarmee hoogspanningsstation Woensdrecht met 2 velden kan worden uitgebreid. Dit is een eerste stap in de versterking van het regionale electriciteitsnetwerk. Schouwen Duiveland, Tholen De situatie in Schouwen Duiveland en Tholen is nog schrijnender. Daar veroudert het netwerk in hoog tempo. Op dit moment is er al sprake van congestie.
Er kunnen geen grootschalige, duurzame initiatieven meer worden aangesloten. Daarnaast toont de systeemstudie Zeeland aan dat er vanaf 2030 ook onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is voor normaal elektriciteitsverbruik als het net niet versterkt wordt. Het aanleggen van een 150 kV-netwerk is daarom essentieel. Dit 150kV netwerk zal op zijn beurt weer aangesloten moeten worden op een 380kV netwerk.
6
*RVB22-0017* RVB22-0017
Transportschaarste 2 hoogspanningsstation Bergen op Zoom (Theodorushaven Noordland) Ook in West Brabant komt het scenario van Schouwen Duiveland in rasse schreden dichterbij. De situatie van nu is al veel ernstiger dan die van een jaar geleden. Op dit moment is op hoogspanningsstation Bergen op Zoom door Enexis, de transportschaarste opgeschaald van fase 1 naar 2. Wanneer fase 2 afgekondigd wordt betekent dit dat de transportcapaciteit voor teruglevering geheel vergeven is en er geen aansluitmogelijkheden meer zijn voor nieuwe initiatieven. Er kunnen voorlopig géén aanvragen voor een grootverbruikaansluiting met transportcapaciteit voor teruglevering worden gedaan. Urgentie besluitvorming Eventueel uitstel van besluitvorming heeft direct gevolgen hebben voor nieuwe initiatieven. Het is daarom van groot maatschappelijk belang dat de besluitvorming op de locatiekeuze voor het hoogspanningsstation Halsteren niet verder wordt uitgesteld. Bevoegd gezag Het Rijk is op dit moment het bevoegd gezag om te beslissen op de ontwikkeling omdat deze op grond van de Electriciteitswet 1998 binnen de Rijkscoördinatieregeling valt. Dit betekent dat het Rijk conform de regeling ten behoeve van de ontwikkeling een Rijksinpassingsplan mag opstellen. Bijkomend gevolg hiervan is dat het rijk ook de eindbeslissing op de locatiekeuze van het hoogspanningsstation maakt.
Tot op heden heeft het Rijk het initiatief aan de gemeente gelaten om tot een locatiekeuze te komen. Als er een locatie is gekozen, zal een verzoek bij het Rijk worden ingediend om de rijkscoördinatieregeling buiten toepassing te verklaren. Hiermee vervalt het bevoegd gezag naar de gemeente. Mocht echter blijken dat de locatiekeuze leidt tot een onuitvoerbaar besluit of dat de keuze ernstige vertraging oploopt, dan heeft het Rijk aangegeven haar rol als bevoegd gezag nadrukkelijk op zich te nemen. Naar aanleiding van de beeldvormende vergadering van 11 januari 2022 is door u en ons in gezamenlijk overleg besloten om de besluitvorming van 3 februari op te schuiven naar 10 maart 2022 zodat er meer tijd was voor het voeren van extra dialoogronden en het uitvoeren van onderzoek naar een nieuwe locatie. Het ministerie heeft aangegeven dat zij 10 maart 2022 als de uiterste beslisdatum zien. Hierna zullen zij hun rol als bevoegd gezag pakken en een zelf een besluit nemen op een voorkeurslocatie.