CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1a. Reactienota zienswijzen bestemmingsplan ‘Hoogspanningsstation Halsteren’.

Beeldvorming 4 juni 2024, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren17.532 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

3.4.4

Landschappelijke inpassing Een aantal reclamanten is van mening dat het hoogspanningsstation niet of onvoldoende landschappelijk wordt ingepast. Men vindt het in ieder geval onvoldoende om het zicht op het hoogspanningsstation weg te nemen. Er zou meer bebossing moeten komen aan de zuid- en de oostzijde. Maar ook zijn er reclamanten die de inpassing aan de westzijde onvoldoende vinden. Landschapsarchitecten van bureau CB5 zijn ingeschakeld om de landschappelijke inpassing te begeleiden. Vanuit diverse werkateliers met omwonenden, overheidsinstanties, belangenorganisaties en bedrijven is input geleverd voor de landschappelijke inpassing van station Halsteren. Op basis hiervan heeft CB5 een landschapsplan ontworpen waarmee station Halsteren zo goed mogelijk landschappelijk wordt ingepast. Aan de basis van het plan staat een grondige inhoudelijke analyse naar bepalende elementen, zoals de (cultuur)historische- en archeologische waarden, groen- en waterstructuren en bestaande infrastructuren. Vervolgens zijn de beleidsmatige en technische randvoorwaarden in kaart gebracht. Voor station Halsteren is extra aandacht besteed aan het beperken van de zichtbaarheid van het station, het zoeken naar de beste oplossing voor het waterveilig houden van het station en het beperken van geluid voor de omgeving.

De initiatiefnemers zijn samen met de gemeente en de omgeving dit ontwerpproces gestart met de doelstelling om tot een landschappelijke inpassing te komen die gedragen wordt door de omgeving. Daarbij zijn zogenaamde koppelkansen inzichtelijk gemaakt en beoordeeld op haalbaarheid. Denk daarbij aan samenwerkingen met natuurorganisaties voor o.a. onderhoud en beheer. Op basis van dit proces is besloten de moeraszone aan de zuidzijde van het terrein kleiner te maken dan oorspronkelijk gepland. Zo blijven meer agrarische gronden aangesloten bij de huiskavel behouden om de impact op de bedrijfsvoering van het nabijgelegen agrarische bedrijf te beperken. Hierbij is het aspect zichtbeperking echter ook meegenomen, zodat aan deze zijde ruim voldoende ruimte is voor een brede beplantingstrook die gaat zorgen voor zo veel mogelijk afschermende werking van het station. Aan de westzijde is voor de bewoners in Tholen extra beplanting opgenomen op het talud aan deze zijde. Voor de oostzijde is de inpassing van het station tussen het talud en het Lange Water afgestemd op de voorgenomen plannen van Staatsbosbeheer.

Pagina 17 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Tijdens het proces bleek dat Staatsbosbeheer plannen had om de boszone met populieren aan de noord en oostzijde van het Lange Water, die aan het eind van hun levensduur waren, om te zetten naar een rietmoeraszone. Er zijn afspraken gemaakt om de omvorming van de bosstrook langs het Lange Water naar rietmoeras aan te passen, zodat er nieuwe bosbeplanting terug komt en daarmee de afscherming van het station vanaf die zijde wordt bestendigd en er vanaf die zijde van het station twee houtwallen blijven die het station afschermen. Het kabeltracé wordt zo veel mogelijk onder het talud gelegd, zodat er meer grond overblijft voor de moerasachtige zone. Het is echter niet mogelijk dit volledig te doen omdat een groot deel van de kabels pas veel later worden aangelegd voor toekomstige ontwikkelingen in de omgeving van het station. De inpassing van het station gaat hierdoor hand in hand met de ontwikkeling van Staatsbosbeheer. Hiermee komt er in totaal meer grond beschikbaar voor de landschappelijke inpassing (13,1 Ha) dan er gebruikt wordt voor de aanleg van het station (12,42 Ha). Met het plan voor landschappelijke inpassing wordt invulling gegeven aan de doelen om de open zeekleipolder zichtbaar te houden, de installaties en hekwerken af te schermen met gebiedseigen struweelbeplanting en bomen, en het versterken van het krekenlandschap met rietmoeras.

Per zijde van het station zijn de volgende maatregelen genomen: -

Westzijde: de westelijke rand van het hoogspanningsstation wordt landschappelijk ingepast met een bermsloot langs de Noorder Kreekweg en een achttien meter brede zone van struweelbeplanting en bomen. De bomen staan buiten de beschermingszone van de primaire waterkering Schelde-Rijnkanaal.

-

Zuidzijde: de zuidzijde van het hoogspanningsstation wordt doormiddel van een 25 meter brede struweelbeplanting met enkele bomen in het landschap opgenomen. De bomen worden niet toegepast onder de inkomende bundels met 380 KV kabels, aangezien de ruimte onder deze hoogspanningskabels vrij van objecten dient te blijven. De Noorder Kreekweg wordt aan weerszijden voorzien van een bermsloot.

-

Oostzijde: aan de oostzijde van het hoogspanningsstation sluiten wij de landschappelijke inpassing aan op de uitstraling van de rietmoeraszones aan het Lange Water. Dat betekent dat de onderlaag bestaat uit rietmoerasbeplanting en op de hogere delen zich groepen met struweel en bomen bevinden, met uitzondering van de zones boven ondergrondse kabels en leidingtracés. Dit zorgt voor een rand van tien meter struweelzone welke het hoogspanningsstation uit het zicht onttrekt. De toegepaste boomsoorten zijn populier variëteiten, lijsterbes, schietwilg, en els. Buiten de ondergrondse leidingtracés komen verspreid staande wilgen voor. Dit beeld sluit aan op de rietmoeraszones zoals die voorkomen langs het Lange Water. Het populierenbos van Staatsbosbeheer wordt op termijn gefaseerd gerooid en wordt in lijn met de plannen van Staatsbosbeheer opnieuw beplant. Langs de Groene dijk wordt de eerste bosstrook gerooid en opnieuw aangeplant met Haagbeuken-Essenbos. In een later stadium, wanneer de randzone voldoende wasdom heeft, wordt de bosstrook langs het Lange Water gerooid en omgevormd naar rietmoeras.

-

Noordzijde: De noordzijde van de hoogspanningslocatie wordt landschappelijk ingepast met een dertien meter brede struweelzone op een talud met gebiedseigen boomsoorten (populier variëteit, lijsterbes, haagbeuk, schietwilg en els). Ten noorden van de toegangsweg wordt rietmoeras tot aan het Lange Water aangelegd. De zones van kabel- en leidingtracés TenneT/Enexis worden ingezaaid met bloemrijk grasland mengsel.

Door de breedte van de taluds aan alle zijden van het station en de beplanting van deze stroken ontstaat voldoende ruimte voor een robuuste landschappelijke inpassing. Doordat de stroken direct tegen het station aanliggen hebben ze een zo groot mogelijk effect voor de totale omgeving ten opzichte van inpassing op grotere afstand van het station. De stroken worden beplant met een aantal soorten die wintergroen zijn, waardoor er in alle seizoenen afscherming is. Het station blijft echter wel zichtbaar vanwege de hoogte van bepaalde onderdelen van het station hoger zijn dan met landschappelijke inpassing af te schermen is. De breedte van de stroken zorgen echter voor afdoende inpassing, naast al bestaande landschappelijke elementen in de omgeving die zorgen voor afscherming, zoals de dijken en de bosstrook langs het Lange Water, waardoor het station zo maximaal mogelijk uit het zicht wordt genomen.

Pagina 18 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

De bovengrondse inlussing met hoogspanningsmasten op de bestaande 380 kV verbinding gaat door een open polder. De hoogspanningsmasten zijn zo hoog dat deze niet landschappelijk ingepast kunnen worden met groen. Daarnaast mogen bomen niet direct in de buurt van deze masten geplaatst worden. Ook de bestaande verbinding is niet landschappelijk ingepast, waardoor een inpassing in het open polder gebied voor de inlussing als niet wenselijk is gezien. Voor het goed aanslaan van bomen planten we een standaard maat bomen en geen grote maat bomen (bijna volwassen) exemplaren. Dit in verband met de kosten van aanschaf en bij inboet na eerste jaar (vervanging bij niet aanslaan). Ook de drogere voorjaar / zomers van de afgelopen jaren speelt mee in deze afweging. Het planten van een standaard jonge aanplant kan worden verricht met de hydraulische graafmachine. Aanplant van grote exemplaren zal moeten geschieden met een telescoop kraan. Wij hebben initiatiefnemers verzocht om versnelling van de aanleg van de landschappelijke inpassing, zodat de ontwikkeling van de bomen en het struweel zo snel als mogelijk kan starten. Initiatiefnemers geven gehoor aan dit verzoek en hebben toegezegd de realisatie van de landschappelijke inpassing direct bij de aanvang van de bouw te starten en af te ronden tegelijk met de bouw. Hierdoor wordt de landschappelijke inpassing 3 jaar eerder gerealiseerd.

Omdat de aanlegtermijn geen onderdeel is van de zienswijzen en wij hier zelf om hebben verzocht, wordt deze aanpassing als ambtelijke wijziging doorgevoerd. Met de versnelling van de aanlegtermijn wordt wel tegemoet gekomen aan de zorgen van omwonenden. Daarom hebben we het hier benoemd. Conclusie De landschappelijke inpassing is gezamenlijk met stakeholders en omwonenden tot stand gekomen. De tijdens de werksessies aangedragen ideeën zijn uitgewerkt en onderzocht. Vervolgens zijn de ideeën afgevallen of verwerkt in het landschapsinpassingsplan. Het uiteindelijke plan is in de laatste inloopbijeenkomst aan de deelnemers gepresenteerd. Zowel aan de noord-, oost-, zuid en westzijde vindt inpassing plaats met het doel om enerzijds het station zoveel mogelijk aan het oog te onttrekken en anderzijds de oever van het Lange Water te versterken. Voor de onttrekking aan het oog is vooral de omkadering van het station van belang. Deze strook heeft ruime breedte. Verder is ruimhartig omgegaan met hoog opgaande beplanting. Hierdoor is er in onze beleving een landschappelijk inpassing die recht doet aan de wensen van de omgeving. De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.5

Cultuurhistorische waarden, aantasting polderlandschap Een aantal reclamanten is van mening dat door de komst van het hoogspanningsstation de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het polderlandschap (de Auvergnepolder) onevenredig wordt aangetast. De bouw van een hoogspanningsstation heeft een uitgesproken negatief effect op historische waarden van het landschap. Dat heeft een hoogspanningsstation in de praktijk altijd. Het hoogspanningsstation is één van de ingrepen die de energietransitie faciliteert. Het levert daarmee een bijdrage aan het halen van het Klimaatakkoord. Met het zicht op de komende generaties een noodzakelijk ontwikkeling is het niet de vraag óf een dergelijk station nodig is, maar of deze locatie (met die wetenschap) zich goed leent voor een dergelijk station is daardoor belangrijk. Om deze vraag te kunnen beantwoorden is een cultuurhistorisch onderzoek uitgevoerd. Met dit onderzoek wordt inzichtelijk gemaakt of het toestaan van een hoogspanningsstation (wat dit bestemmingsplan mogelijk maakt) vanuit cultuurhistorisch oogpunt bepaalde belemmeringen met zich meebrengt. De zorgen die omwonenden hebben over de aantasting van de cultuurhistorische waarden door de komst van het hoogspanningsstation zijn groot.

Pagina 19 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Deze zorgen kunnen het beste onderverdeeld worden in de volgende onderwerpen: Openheid zeekleipolder Brabantse Wal Landgoed Ter Wal Openheid zeekleipolder Een aantal reclamanten maakt zich zorgen over de aantasting van de openheid van de zeekleipolder door de komst van het hoogspanningsstation. De cultuurhistorische waarden van het gebied en de effecten van het hoogspanningsstation daarop zijn inzichtelijk gemaakt in een cultuurhistorische bureaustudie. Hieruit volgt inderdaad dat het gebied cultuurhistorische waarde vertegenwoordigt. De zichtlijnen over de openheid (weliswaar verstoord) is daar een onderdeel van. Het feit dat het uitzicht en zichtlijnen over de zeekleipolders veranderen is als zodanig beschreven in de cultuurhistorische bureaustudie. Tegelijkertijd kan de historische waarde van de Auvergnepolder op basis van het onderzoek ook enigszins genuanceerd worden. Effecten van dergelijke voorzieningen (zoals een hoogspanningsstation) zijn namelijk, ongeacht de locatie, onvermijdelijk voor het landschap. Dit is door de gemeente meegewogen in de vaststelling van het ontwerp bestemmingsplan. Ook wordt de polder vaak als ‘ongerepte polder’ aangemerkt door reclamanten. Daarbij moet vermeldt worden dat de kwalificatie 'ongerept' in historisch perspectief niet terecht is. Dit komt doordat de Auvergnepolder in het verleden regelmatig aangepast is.

De hoofdlijn van de agrarische opzet is al wel geruime tijd onveranderd, maar is ook meegewogen in de vaststelling van het ontwerp bestemmingsplan. Ook de waarde van het Lange Water is in de bureaustudie cultuurhistorie beschreven en hoog gewaardeerd. Het hoogspanningsstation neemt inderdaad veel ruimte in: circa 13 hectare. Daarbij komt door de bijbehorende landschappelijke inpassing van het station ook weer ruimte ontstaat voor flora en fauna. Er wordt kruiden- en faunarijk grasland van 5 hectare, taludbeplanting van 2,1 hectare en rietland van 6 hectare aangelegd: totaal 13,1 hectare. Het station sluit daarbij zoveel mogelijk aan op bestaande dijken en kent geen overlap met de historische kreken, waarmee de dragende structuren van het gebied niet worden aangetast. Het hoogspanningsstation frustreert de landschapselementen niet, maar vormt een aanleiding deze te versterken zoals ook beschreven in het landschapsplan. De argumentatielijn van de cultuurhistorische bureaustudie is meegewogen bij de vaststelling van het ontwerp bestemmingsplan door de gemeente. Brabantse Wal Een aantal reclamanten hebben hun zorgen geuit over de effecten van het hoogspanningsstation op de ‘Brabantse Wal’. Het plangebied overlapt voor een klein gedeelte inderdaad met de zone "Brabantse Wal" zoals deze is aangewezen in de CHW-kaart van de provincie Noord-Brabant.

Het betreft hier een "provinciaal landschap". Zoals in de bureaustudie cultuurhistorie geconcludeerd, is "Aan deze waarden geen beschermingsregime gekoppeld.". Daarbij is de Auvergnepolder landschappelijk ook niet wezenlijk gekoppeld aan de Brabantse Wal. De even verderop gelegen steilrand wel, maar daarop is geen sprake van een effect door het hoogspanningsstation. Ook is door een aantal reclamanten aangekaart dat De Brabantse Wal een onderdeel is van het UNESCO Global Geopark "Schelde-Delta" en dat de komst van een hoogspanningsstation op deze locatie dan niet passend zou zijn. Het feit dat De Brabantse Wal een onderdeel is van het UNESCO Global Geopark "Schelde-Delta" klopt, maar dat geldt voor vrijwel de hele provincie Zeeland. Om die reden is er geen wettelijk regime gekoppeld aan het UNESCO Global Geopark "Schelde-Delta". Een gedeelte van het plangebied (namelijk de locatie van de hoogspanningsverbinding) is gelegen binnen de zone van het Geopark, en vooral de steilrand is daarbij relevant. De hoogspanningsverbinding zelf veroorzaakt geen wezenlijke verslechtering van die steilrand, en het hoogspanningsstation ligt op enige afstand van de Brabantse Wal, in de zeekleipolders.

Daarbij worden de waarden van De Brabantse Wal ook onderschreven door de gemeente: de visuele relatie, het Lange Water, de historische dijken en kreken, alsook de percelering en het stratenpatroon: ze behoren tot de kernkwaliteiten van het gebied. Dit is ook als zodanig beschreven in de cultuurhistorische bureaustudie. In het cultuurhistorisch onderzoek is dan ook geconcludeerd dat de ontwikkeling een negatief effect heeft op de cultuurhistorische waarden van het gebied. De gemeenteraad heeft die argumentatie destijds dan ook meegewogen bij vaststelling van het ontwerp bestemmingsplan.

Pagina 20 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Landgoed Ter Wal Een aantal reclamanten hebben hun zorgen geuit over de effecten van het hoogspanningsstation op "Landgoed Ter Wal". Het hoogspanningsstation zou te dicht op Landgoed Ter Wal geplaatst worden en daardoor een negatief effect hebben op dit Landgoed. Daarbij moet opgemerkt worden dat Landgoed Ter Wal geen landgoed is in zoverre dat het een cultuurhistorisch landgoed is; het landgoed of de gebouwen hebben geen beschermde cultuurhistorische status. De gemeenteraad heeft deze argumentatie dan ook meegewogen bij vaststelling van het ontwerp bestemmingsplan. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.6

Geluid Diverse zienswijzen gaan in op het onderwerp geluid. De volgende deelonderwerpen waar de bezwaren op ingaan komen in deze paragraaf aan bod: • Sturing op maximale geluidsreductie • Het akoestisch onderzoek van Cauberg Huygen Sturing op maximale geluidsreductie Uit de wettelijk voorgeschreven geluidsberekeningen blijkt dat de geluidsproductie van het station door de afstand tussen het station en de geluidsgevoelige bestemmingen zonder extra maatregelen binnen de wettelijk toegestane normen blijft. Dit is 50 decibel (dB) op de gevel bij bedrijfswoningen en 45 dB op de gevel voor overige woningen. Voor het bestemmingsplan is er echter een stap verdergegaan en zijn de normen voor vergunningverlening toegepast. Dit betekent dat er voor de woningen gelegen in ‘stil buitengebied’ een norm van 40dB is toegepast. Uit gesprekken met de omgeving is naar voren gekomen dat het geluid van Station Halsteren een belangrijk onderwerp is voor de omwonenden in zowel de gemeente Bergen op Zoom als de gemeente Tholen. De gemeenteraad heeft de inspanningsverplichting uit het amendement opgelegd om de ervaren geluidsoverlast in de toekomst tot een minimum te beperken, welke verder strekt dan de wettelijke norm. De Raad spreekt in het amendement over een maximale inspanning die moet worden verricht.

TenneT heeft, gelet op het door de gemeenteraad aangenomen amendement en vanuit de eigen zorgplicht en maatschappelijke verantwoordelijkheid daarom besloten om bij dit station aanvullende geluid-reducerende maatregelen toe te passen. Aan de hand van een vijftal scenario’s heeft akoestisch ingenieursbureau Peutz de effecten van een aantal optimalisatievarianten in beeld gebracht die verder gaan dan dat wat noodzakelijk is. Naast de optimalisatievarianten is op verzoek van omwonenden ook nog een alternatieve maatregel onderzocht, namelijk het aanleggen van een extra dijk rondom het station. Hieruit is gebleken dat isolatie bij de bron (de transformatoren) effectiever is en een dijk maar een zeer beperkt tot geen effect heeft op de reductie van het geluidsniveau, nog los van het bijkomende inpassingsvraagstuk. In dit maatregelenonderzoek is niet gekeken naar de optelsom van verschillende bronnen in de omgeving, maar alleen het toekomstig geluid van een continu volledig in gebruik zijnde station (worst case scenario en eindsituatie). In het akoestisch onderzoek daarentegen is de cumulatie van geluid wél onderzocht. Daaruit blijkt dat door het transformatorstation de kwaliteit van de akoestische omgeving niet zal wijzigen. Over het algemeen is en blijft de akoestische kwaliteit "goed".

Op de plaatsen waar de akoestische kwaliteit al "redelijk" of "matig" is door de ligging in de buurt van de N286 zal de cumulatieve geluidsbelasting niet waarneembaar of meetbaar worden verhoogd. De optimalisatievarianten die in het maatregelenonderzoek zijn onderzocht zijn op basis van onderstaande criteria afgewogen: 1. de geluidswinst die gerealiseerd wordt door de maatregelen; 2. de technische consequenties die het tot gevolg heeft; 3. de extra kosten in de realisatie- en beheerfase.

Pagina 21 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

In de brief ‘invulling amendement hoogspanningsstation Halsteren’ worden in Tabel 1 de optimalisatie varianten toegelicht. Op basis van de drie bovenstaande criteria is gekozen voor scenario 4: het plaatsen van de transformatoren en spoelen van TenneT in vierzijdige cellen voorzien van geluidabsorptie en met een open bovenzijde. Op basis van deze criteria wordt met scenario 4 de maximaal haalbare geluidswinst binnen technische en financiële mogelijkheden behaald. Met scenario 4 reduceert TenneT het geluid op de toets punten (de dichtstbijzijnde woningen, zie figuur 2 uit de brief ‘invulling amendement hoogspanningsstation Halsteren’) met 2 tot 5 dB. Voor het beeld: de geluidniveaus die (buiten) op de gevel invallen zijn lager dan de normaal gesproken in een bibliotheek zonder praten optredende geluidniveaus. Het zwaarste scenario met gesloten omkasting (scenario 5) levert wel de grootste geluidswinst op, maar vergt een grote investering en heeft technische consequenties. De transformatoren zijn in een volledig dicht geluidshuis lastiger te bereiken voor onderhoud, reparaties en vervanging, met consequenties voor de leveringszekerheid van het energienet als gevolg. De benodigde extra investering van het zwaarste scenario staan niet in verhouding tot de geringe gerealiseerde geluidswinst ten opzichte van scenario 4.

Het gaat hier om een extra kostenstijging van meer dan 75% voor scenario 5 ten opzichte van scenario 4. Dit betekent een extra investering van vele miljoenen euro’s, die in kader van het doelmatig uitgeven van gemeenschapsgeld voor Tennet niet te verantwoorden is richting de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Voor het hoogspanningsstation moet in het bestemmingsplan de aanduiding ‘geluidzone—industrie’ worden opgenomen. Dit betekend dat de 50dB(A) contour op de verbeelding van het bestemmingsplan is weergeven. In figuur 3 van de brief ‘invulling amendement hoogspanningsstation Halsteren’ is weergeven op welke afstand het geluid van het station onder de 50 dB(A) komt bij de optimalisatievarianten van scenario 1, 4 en 5. De figuur laat zien dat de 50 dB(A) contour voor elk scenario op korte afstand van de grens van het toekomstige station gelegen is en op zeer grote afstand van de omliggende woningen ligt. Het toont de verbetering van scenario 4 ten opzichte van scenario 1 en de beperkte geluidswinst van het maximale scenario (scenario 5) ten opzichte van het gekozen scenario (scenario 4). Aan de noord- en oostzijde blijven scenario 4 en 5 binnen het gebied dat voor inpassing zal worden gebruikt. De geluidswinst van scenario 5 ten opzichte van scenario 4 is aan de zuiden westzijde beperkt en beslaat het Schelde-Rijnkanaal en een dunne strook weiland.

Afgaand op bovenstaande is scenario 4 een maximale inspanning die Tennet verricht om overlast tot een minimum te beperken die verdergaat dan de wettelijke norm. De extra technische consequenties en extra kosten die gemaakt moeten worden zijn buitenproportioneel gezien de minimale geluidswinst die bereikt zou worden in vergelijking met scenario 5. Scenario 4 is hiermee het maximaal passende scenario gegeven de lokale situatie. Rapport Cauberg Huygen Aanvullend op het eerste punt ‘maximale geluidsreductie’ zijn er tevens een hoop vragen binnen gekomen over het geluidsrapport van Cauberg Huygen. Tijdens het gebiedsproces hebben omwonenden Tennet te kennen gegeven zorgen te hebben over de conclusies van het door Peutz uitgevoerde geluidsonderzoek. Hierop heeft Tennet besloten op hun kosten een second opinion onderzoek aan te bieden. Omwonenden hebben destijds besloten het onderzoek uit te laten voeren door ingenieursbureau Cauberg Huygen. In het rapport van Cauberg Huygen wordt: de gehanteerde, algemeen aanvaarde en aangewezen rekenmethodieken van Peutz ter discussie gesteld gesteld dat de geluidsniveaus hoger zullen worden dan de waarden van het geluidrapport van Peutz vaste jurisprudentie op dit thema terzijde geschoven In het rapport worden echter geen alternatieven met onderbouwing geboden ter ondersteuning van bovenstaande punten.

Tevens wordt in het rapport niet onderbouwd waarom de geluidniveaus hoger zullen worden dan de waarden van het geluidrapport van Peutz. De onafhankelijke beoordeling door de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant bevestigt dit: het rapport van Peutz geeft een goede beschrijving van de geluidsituatie. Destijds is Cauberg Huygen uitgenodigd om hun bevindingen nader te toe te lichten. In dit overleg heeft Peutz aangegeven de wetenschappelijk geaccepteerde, landelijke normen te hanteren. Cauberg Huygen heeft in reactie hierop onvoldoende kunnen onderbouwen waarom er van deze normen moet worden afgeweken.

Pagina 22 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Tijdens de behandeling van het ontwerpbestemmingsplan ‘hoogspanningsstation Halsteren’ is door de gemeenteraad opnieuw gevraagd om extra duiding van de bevindingen van Cauberg Huygen. Cauberg Huygen heeft in een brief deze duiding verstrekt. Peutz heeft vervolgens in een notitie op de extra duiding gereageerd. Beide zijn als bijlagen bij het raadsvoorstel RVB24-0015 opgenomen. In het raadsvoorstel komen beide stukken uitgebreid aan bod. Wij verwijzen voor de inhoud dan ook naar het raadsvoorstel en de bijlage. Hier volstaan we met de conclusie dat wij niet anders kunnen concluderen dan dat de wijze waarop het akoestisch onderzoek behorend bij het bestemmingsplan is uitgevoerd de juiste is. Dit geeft ons voldoende vertrouwen om naar de conclusies van het door Peutz uitgevoerde geluidsonderzoek te handelen. Theorie vs praktijk Omdat het hoogspanningsstation er nog niet staat, is het akoestisch onderzoek gebaseerd op een theoretische situatie. De gebruikte rekenmethodieken zijn valide en juridisch getoetst maar ze zijn daarmee nog niet ‘tastbaar’ en op basis van de werkelijkheid. Werkelijke geluidwaarden kunnen afwijken. Omdat het onze kerntaak is om te zorgen voor een goed woon- en leefklimaat hebben we met TenneT afgesproken dat zij de geluidwaarden borgen door het uitvoeren van een nulmeting en opvolgende controle geluidmetingen.

De controlemetingen starten meteen na ingebruikname van het station. Hierdoor komen mogelijke overschrijdingen van de norm al in een vroeg stadium aan het licht en kunnen extra maatregelen tijdig worden genomen. Deze afspraken zijn geen onderdeel van het bestemmingsplan maar worden in een aanvulling op de anterieure overeenkomst vastgelegd. We hebben het hier toch opgenomen omdat we hiermee tegemoet komen aan de zorgen die leven bij de omwonenden. Zij hebben nu de zekerheid dat de geluidsituatie wordt gemonitord en indien aan de orde meteen bijgestuurd. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.7

Flora en fauna Een aantal reclamanten heeft zijn zorgen geuit over de effecten van het hoogspanningsstation op de aanwezige flora en fauna. Reclamanten wijzen op de aanwezigheid van verschillende beschermende diersoorten. De verschillende onderzoeken die zijn uitgevoerd ten behoeve van het bestemmingsplan voor het hoogspanningsstation wijzen dit ook uit. Tegelijkertijd geldt er ook wetgeving voor deze beschermde soorten en hoe hier mee om moet worden gegaan. In onderstaand stuk wordt ingegaan op de vragen en zorgen die reclamanten hebben bij de flora en fauna rondom het gebied. Hieruit zal ook blijken dat er tijdens de procedure naar wetgeving gehandeld is en wordt gehandeld en dat de komst van het hoogspanningsstation aanvaardbaar is. Onderzoek ten behoeve van het bestemmingsplan In 2022 is een natuurtoets Wet natuurbescherming uitgevoerd. Hierin zijn de effecten op bepaalde gebieden (Natura-2000, NNB en Groenblauwe mantel) en beschermde soorten beschreven. De natuurtoets heeft daarop aanleiding gegeven om nader onderzoek uit te voeren om de aanwezigheid van de bunzing en rugstreeppad in het plangebied te onderzoeken. Tevens is uit de natuurtoets gebleken dat trekvogels (kleine zwaan, brandgans en grauwe gans) gebruiken maken van de Natura 2000-gebieden Zoommeer (alleen grauwe gans), Markiezaat en/of Oosterschelde als slaapplaats.

Deze soorten kunnen door het plangebied vliegen en in aanvaring komen met de hoogspanningslijnen van de aan te leggen inlussing. Om inzicht te krijgen in hoeveel van deze soorten in het plangebied voorkomen en of het effect van het planvoornemen negatief is of uit te sluiten valt, is een passende beoordeling gedaan door Bureau Waardenburg. De conclusies en uitkomsten van deze onderzoeken staan beschreven in het ontwerpbestemmingsplan. Tevens zijn de onderzoeken bijgevoegd als bijlage bij het ontwerpbestemmingsplan. Reclamanten hebben hun zorgen geuit over de aantasting van de flora en fauna in het gebeid door de komst van het hoogspanningsstation. Hieronder worden hun zorgen uiteengezet en wordt ingegaan op hun opmerkingen. Natuurnetwerk Brabant (NNB) Een aantal reclamanten hebben opgemerkt dat er indirect aantasting van het NNB plaatsvindt. In de natuurtoets wordt gesteld dat bij een toename van geluid binnen het NNB er compensatie geldt wanneer het Pagina 23 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

geluidsniveau stijgt boven de 42 dB(A) in open natuurtypen en 48 dB(A) in boslandschappen Brabant. Er wordt enkel een geluidstoename tot 42-45 dB(A) verwacht in open natuurtypen. Dit ligt onder de drempelwaarden dat vastgesteld is door de Provincie Noord-Brabant, waardoor er geen compensatie vereist is ten gevolge van geluidsverstoring. Reclamanten stellen dat uit het bijgevoegde geluidsonderzoek blijkt dat er in datzelfde gebied 55 dB(A) geluid wordt geproduceerd door het hoogspanningsstation en er daarom wel degelijk geluidsbeperkende maatregelen moeten worden genomen. Het punt is dat de rekenmethode die gebruikt is voor de geluidcontouren van het station anders is dan de rekenmethode die is toegepast voor het NNB. De geluidcontouren voor het bestemmingsplan zijn berekend om de geluidniveaus bij de woningen in kaart te brengen. Voor woningen wordt als beoordelingsmaat uitgegaan van de etmaalwaarde op 5 meter hoogte. In de etmaalwaarde wordt een aantal ‘toeslagen’ of straffactoren verwerkt. Voor de maatgevende nachtperiode gaat het om een toeslag van 10 dB. Een etmaalwaarde van bijvoorbeeld 45 dB(A) komt dan overeen met een geluidniveau (dat daadwerkelijk gemeten en waargenomen wordt) van 35 dB(A). Bij de berekening van de contouren wordt daarvan uitgegaan.

Bij woningen wordt daarenboven nog een straffactor van 5 dB toegepast in verband met het mogelijk tonale karakter van het geluid. Een etmaalwaarde van 45 dB(A) komt dan overeen met een geluidniveau van 30 dB(A). Bij de berekeningen in het kader van de NNB wordt géén onderscheid gemaakt tussen dag, avond en nacht en wordt geen straffactor voor het karakter van het geluid toegepast. Bovendien worden de berekeningen uitgevoerd voor een rekenhoogte van 0,3 m in plaats van 5 m. Door deze andere benadering zitten er grote verschillen tussen de geluidcontouren voor de NNB en de geluidcontouren voor het bestemmingsplan. Deze verschillende zijn tenminste 10 dB. De vorm van de geluidcontouren wijkt ook af. Dit komt door de zeer geringe afstand van de NNB-contouren tot de geluidbronnen. De geluidberekening ten behoeve van het NNB passen daarmee geheel bij de berekeningen ten behoeve van het bestemmingsplan. Daarnaast wordt door reclamanten gesteld (en tevens genoemd in de natuurtoets) dat er mogelijk indirecte aantasting van lichtverstoring plaatsvindt op het NNB. Verlichting op de locatie wordt zoveel mogelijk beperkt in het kader van verstoring van nachtactieve diersoorten zoals de bunzing en vleermuizen. Hierbij wordt vleermuisvriendelijke, amberkleurige ledverlichting toegepast. Daarnaast wordt uitstraling van licht op de omgeving voorkomen.

Om de hoogspanningslocatie wordt een brede struweelzone (variërend tussen de 10 tot 18 meter) met gebiedseigen boomsoorten aangebracht. Deze boomvormers worden niet toegepast onder de inkomende bundels met 380 kV kabels, aangezien de ruimte onder deze hoogspanningskabels vrij van objecten dient te blijven. Kortom, aan alle zijden wordt struweel geplaatst om lichtuitstraling op de omgeving te minimaliseren. Soortenbescherming en verstoring leefgebieden door werkzaamheden Een aantal reclamanten gaat in op de aantasting van het leefgebied van verschillende soorten door de komst van het hoogspanningsstation. Hiervoor is al ingegaan op de verstoring van het hoogspanningsstation op NNB en is al toegelicht hoe hier mee om wordt gegaan. Hieronder wordt kort toegelicht hoe om gegaan wordt met bepaalde diersoorten. Een aantal reclamanten heeft hun zorgen geuit over het verdwijnen en het verstoren van het leefgebied van verschillende diersoorten. De natuurtoets bijbehorende bij het bestemmingsplan is uitgevoerd om de beschermde natuurwaarden in beeld te brengen. Voor soorten als de ree, haas en konijn geldt dat deze niet zo zwaar beschermd zijn als bijvoorbeeld de korenwolf. Om verstoring voor diersoorten als de ree, haas en konijn geldt de zorgplicht gedurende de uitvoering van de werkzaamheden.

In het algemeen wordt, om de effecten op soorten en verstoring aan het leefgebied zoveel als mogelijk te voorkomen, gewerkt volgens een ecologisch werkprotocol en onder ecologische begeleiding. Ook is rekening gehouden met de verplaatsing van de bestaande weg. Een aantal reclamanten maakt zich zorgen over een potentiële toename van verkeersslachtoffers door deze verplaatsing. Echter, doordat in de gebruiksfase geen sprake is van een toename van verkeersbewegingen, worden geen aanvullende verkeersslachtoffers verwacht. Tevens wordt rondom het station landschappelijke inpassing aangelegd. Deze bestaat naast een houtwal om het zicht op het station te beperken uit een gebied dat van grasland overloopt in een drassiger gebied dat aansluit op de bestaande water en rietstroken van het Lange Water. Deze gronden krijgen deze inrichting omdat de gemeenteraad van Bergen op Zoom heeft gevraagd om een robuuste landschappelijke inpassing van het station. Deze gronden sluiten aan bij de gronden van het Lange Water maar krijgen de bestemming Groen

Pagina 24 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

en niet de bestemming Natuur en worden ook geen nieuw natuurgebied. Hierdoor is wildbeheer niet uitgesloten. In het gebied zal hierdoor wel ruimte ontstaan voor diverse soorten zoals (water)vogels en kleine zoogdieren. Deze soorten komen echter nu ook al voor in de omgeving, vanwege de natuurbestemming van het Lange Water. Vleermuizen, vogels, de rugstreeppad en de bunzing. Een aantal reclamanten hebben hun zorgen geuit over het verstoren van het leefgebied van verschillende beschermde soorten zoals vleermuizen, vogels, de rugstreeppad en de bunzing. Ook zijn er zorgen geuit over draadslachtoffers. Ook hier wordt op in gegaan. Vleermuizen Vleermuizen zijn beschermde diersoorten en staan vermeld in bijlage IV van de Habitatrichtlijn. Daarom zijn in de Wet natuurbescherming enkele verbodsbepalingen opgenomen ten aanzien van vleermuizen welke in principe niet overtreden mogen worden. In de natuurtoets is geconstateerd dat er mogelijke effecten zijn op de naastgelegen watergang, welke mogelijk functioneert als essentiële vliegroute voor vleermuizen. De watergang gaat niet verloren, maar er vindt mogelijk wel verstoring plaats in de vorm van licht en geluid. Hierdoor kan de watergang zijn functie als essentieel onderdeel van het leefgebied van vleermuizen verliezen.

De watergang het Lange Water maakt onderdeel uit van een vliegroute van gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en rosse vleermuis. Daarnaast wordt deze locatie ook als foerageergebied gebruikt door de bovengenoemde soorten. Er is vooraf overlegd met de initiatiefnemer dat eventuele toename in licht en geluid moet worden voorkomen op naastgelegen watergang/NNB-gebied. In het definitieve ontwerp van het station worden maatregelen getroffen om toename in licht en geluid te voorkomen op naastgelegen watergang. Hierdoor worden er uiteindelijk geen effecten op essentiële onderdelen van het leefgebied van vleermuizen verwacht. Het aangrenzende foerageergebied en de vliegroute moeten ook ten tijde van de realisatiefase haar functies kunnen vervullen. Wanneer aan de volgende randvoorwaarden wordt voldaan, zijn geen negatieve effecten op dit (essentiële) foerageergebied en deze vliegroute voor vleermuizen te verwachten: • De werkzaamheden worden tussen zonsopkomst en zonsondergang uitgevoerd; • Indien werkzaamheden tussen zonsondergang en zonsopkomst worden uitgevoerd mag geen kunstmatige verlichting worden toegepast die op het aangrenzende gebied van het Lange Water schijnt. Vliegroutes vleermuizen Een aantal reclamanten hebben hun zorgen geuit over het effect van de hoogspanningsleiding en de bijbehorende magneetveldzones op de vliegroutes van vleermuizen.

In het plangebied zijn veel vliegroutes aanwezig, waardoor er veel activiteit is van vleermuizen in het plangebied. In 2021 is een onderzoek uitgevoerd door Antea Group ten noorden van Tilburg, langs de Provincialeweg N261. Hier loopt een bestaande 380 kV verbinding van Geertruidenberg naar Eindhoven en is onder andere onderzoek uitgevoerd naar de vliegroutes van vleermuizen nabij hoogspanningsleidingen. Uit dit onderzoek is gebleken dat er aan beide zijden van de N261 kruisend op de 380 kV verbinding een essentiële vleermuizenroute is (zie ook de Figuur 4-6 hieronder). Deze hoogspanningsverbinding is vanaf 1969 in dienst. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de vleermuizen in de buurt van een hoogspanningsverbinding een vliegroute hebben onder de hoogspanningsverbinding door en deze route niet verstoord wordt door eventuele magneetvelden. In paragraaf 3.4.8 van deze reactienota wordt ook nog verder in gegaan op de effecten van magneetvelden op dieren.

Pagina 25 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Figuur 3-6: Aangetoonde vliegroutes van vleermuizen uit het genoemde rapport

Vogels Binnen het plangebied wordt gebroed door (algemene) broedvogels. Met name de oever- en bermvegetatie en akkers zijn geschikt voor waargenomen soorten als kieviten en graspiepers. Met de meeste broedvogels kan echter in de algemeen relatief eenvoudig rekening worden gehouden door eventuele werkzaamheden niet uit te voeren in de broedtijd (circa maart tot en met juli) en indien concrete broedgevallen aanwezig zijn. Tevens worden ecologische werkprotocollen opgesteld om de effecten op soorten en verstoring aan het leefgebied zoveel als mogelijk te voorkomen. Voor trekvogels geldt dat een passende beoordeling is uitgevoerd door Bureau Waardenburg. Dit was om inzicht te krijgen in hoeveel van deze soorten in het plangebied voorkomen en of het effect van het planvoornemen negatief is of uit te sluiten valt. Het onderzoek naar mogelijke draadslachtoffers onder beschermde vogels volgt uit de Wet natuurbescherming. De effecten van een ontwikkeling (die de dood van vogels tot gevolg kan hebben) moeten worden onderzocht. Dit betrof zowel een bureauonderzoek als een veldonderzoek. Hierin zijn onder andere 107 vogelsoorten meegenomen, waaronder ganzensoorten. Ter beperking van het aantal draadslachtoffers worden voorzieningen aan de draden aangebracht die de draden beter zichtbaar maken. Daarbij wordt ook gekeken naar maatregelen die effectief zijn in de nacht.

Ook worden maatregelen getroffen bij de bliksemdraad en retourstroomgeleider. Rugstreeppad Het plangebied voldoet aan de biotoopeisen van de rugstreeppad. Er is tijdens het uitgevoerde onderzoek geen voortplantingsbiotoop binnen of nabij het plangebied vastgesteld. Daarnaast hebben de onderzoekers de rugstreeppad niet aangetroffen in het plangebied. Wél geven de onderzoekers aan dat deze in de wijde omgeving voorkomt op basis van waarnemingen van derden. De te treffen maatregelen op basis van deze bevindingen zijn om vestiging van de rugstreeppad in het plangebied, gedurende de werkzaamheden te voorkomen, aangezien rugstreeppadden grote afstanden kunnen afleggen. Deze maatregelen zijn standaardmaatregelen die bij meerdere projecten met succes zijn toegepast. Bunzing Alle marterachtigen zijn beschermd in de provincie Noord-Brabant onder artikel 3.10, onderdeel A van de Wet natuurbescherming. Er is geen onderzoek uitgevoerd naar het voorkomen van bunzingverblijfplaatsen binnen het plangebied. Dit was niet mogelijk in verband met geweigerde terreinbetreding. Hierdoor is gekozen voor het worst-case scenario en wordt er vanuit gegaan dat verblijfplaatsen aanwezig zijn en worden aangetast. Pagina 26 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Voor de bunzing is een ontheffing aangevraagd. In het landschapsinpassingsplan is rekening gehouden met de soort. Er worden voldoende mitigerende maatregelen genomen, bijvoorbeeld het aanbrengen van takkenrillen in het gebied waar de landschappelijke inpassing wordt aangelegd. Het gebied blijft hiermee functioneel voor de bunzing. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.8

Magneetvelden Een aantal reclamanten heeft aangegeven zich zorgen te maken over de gezondheid van zowel mens als dier ten gevolge van magneetvelden welke worden geproduceerd door het hoogspanningsstation en de bijbehorende hoogspanningsverbindingen. Beleid en uitkomsten onderzoek Rond hoogspanningsverbindingen ontstaan magneetvelden. Er is uitgebreid wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit onderwerp. Er is geen sprake van wettelijke limieten voor blootstelling aan deze magnetische velden, maar er is wel sprake van Europees en nationaal beleid. De rijksoverheid is verantwoordelijk voor beleid en regelgeving op het gebied van magneetvelden. Op basis van het wetenschappelijk onderzoek zijn in internationaal verband limieten aanbevolen voor de sterkte van het magnetische veld. Deze houden in dat blootstelling aan meer dan 100 microtesla wordt afgeraden. Dit niveau wordt in Nederland nergens op voor het publiek toegankelijke plaatsen door bovengrondse hoogspanningsverbindingen overschreden.

Meer concreet is het advies om geen woningen, scholen, crèches en kinderdagverblijven te bouwen in de nabijheid van een bestaande hoogspanningslijn en om bij het inpassen van een nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn zo veel als redelijkerwijs mogelijk te vermijden dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in het gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla. Het beleidsadvies rondom hoogspanningsleidingen en de Handreiking van het RIVM zijn leidend als het gaat om de relatie tussen gezondheid en magneetvelden in Nederland. Beide documenten zijn uiteengezet in de toelichting van het ontwerpbestemmingsplan. Uit het onderzoek dat is gedaan voor Hoogspanningsstation Halsteren kan worden geconcludeerd dat er geen gevoelige bestemmingen binnen de genoemde 0,4 microteslacontour liggen. Ditzelfde geldt voor de ondergrondse leidingen rondom het station. Voor de inlussing is door DNV nader onderzoek uitgevoerd, welke als bijlage is bijgevoegd bij het ontwerpbestemmingsplan. Hierin is overlap geconstateerd tussen een magneetveldzone en een kadastraal perceel met een woonbestemming, maar niet met het bouwvlak dat op dit perceel is gesitueerd. Aan de hand van het geldende beleid en de RIVM Handreiking kan dan geconcludeerd worden er geen sprake is van een gevoelige bestemming.

Het Beleidsadvies inzake hoogspanningslijnen en het magneetveld is van toepassing op woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen. Op basis van het geldende beleid en de huidige stand van wetenschappelijke onderzoek en de wetenschappelijke consensus die er nu is over de effecten van magneetvelden op de gezondheid van mensen, is er geen reden om aan te nemen dat de magneetvelden van Hoogspanningsstation Halsteren een negatief effect zullen hebben op de gezondheid van omwonenden. Dieren en magneetvelden Zoals eerder genoemd in paragraaf 3.4.7 van deze reactienota hebben een aantal reclamanten hun zorgen geuit over de effecten van magneetvelden op vee en andere diersoorten. Naast dat bovenstaand beleid en de Handreiking van het RIVM van toepassing is om de gezondheid van mensen te waarborgen rondom magneetvelden is daarnaast ook literatuur onderzoek gedaan naar de effecten van magneetvelden op dieren: M.A.M. Beerlage, EM-velden van hoogspanningslijnen -onderzoek nar effecten op koeien, paarden, schapen en varkens, DNV GL rapport 15-2529, 26 oktober 2015.

Pagina 27 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Uit dit literatuuronderzoek blijkt dat er onderzoek is uitgevoerd naar (gezondheids)effecten van blootstelling aan elektrische en magnetische velden van hoogspanningslijnen bij koeien. Er is geen tot weinig onderzoek verricht naar (gezondheids)effecten bij bijvoorbeeld paarden, schapen en varkens. Het onderzoek dat is verricht met koeien, is vrijwel allemaal uitgevoerd door dezelfde onderzoeksgroep in Canada. Uit dat onderzoek blijkt dat er geen gezondheidseffecten op koeien te verwachten zijn bij blootstelling aan velden van hoogspanningslijnen. Het is echter niet uitgesloten dat deze dieren de elektrische velden van hoogspanningslijnen kunnen waarnemen, wanneer de veldsterkte hoger is dan een zekere waarnemingsdrempel. Overigens blijft de elektrische veldsterkte onder hoogspanningslijnen in Nederland onder normale omstandigheden beperkt tot 5 kV/m, conform de aanbeveling die geldt voor de blootstelling van mensen. Dit waarnemen van de elektrische velden op zich leidt echter niet tot gezondheidseffecten. Over waarneming van magnetische velden door andere dieren is veel minder bekend. Sommige dieren gebruiken variaties in het magnetische veld van de aarde om zich te oriënteren tijdens migratie. Echter, dit is een statisch veld en geen extreem laagfrequent wisselveld zoals bij hoogspanningslijnen.

Ter vergelijking: mensen kunnen magnetische velden pas “waarnemen” vanaf een veldsterkte hoger dan 1000 microtesla. De magnetische veldsterkte onder hoogspanningslijnen is vrijwel altijd lager dan 10 microtesla. Voor blootstelling van dieren aan elektrische en magnetische velden zijn geen aanbevelingen of grenswaarden opgesteld. Het is echter aannemelijk dat de effecten die bij sterke velden bij mensen kunnen optreden ook kunnen voorkomen bij dieren. Er zijn dan ook geen aanwijzingen dat de aanbevelingen die voor mensen gelden onvoldoende bescherming bieden voor dieren. In een zaak over de realisatie van een nieuw hoogspanningsstation in westelijk Friesland ging het ook om de potentiële schadelijke effecten van elektromagnetische velden op de gezondheid van landbouwdieren (ECLI:NL:RVS:2023:3123). Hierin heeft de Raad van State geoordeeld dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat uitwijst dat elektromagnetische velden vanwege hoogspanningsverbindingen significante effecten hebben op deze landbouwdieren. Zolang de 0,4 µT-contouren worden gerespecteerd is de aanleg van hoogspanningskabels verantwoord en mag het door gaan. Op basis van het genoemde onderzoek en de recente uitspraak van de Raad van State is er geen reden om aan te nemen dat sprake is van schadelijke effecten op dieren als gevolg van magneetvelden van hoogspanningslijnen.

Het houden van dieren onder de nieuwe hoogspanningslijnen is dan ook zonder meer mogelijk. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.9

Afwikkeling van verkeer in de aanlegfase en aanleg extra afrit Reclamanten vrezen voor overlast door het bouwverkeer en menen dat de verkeersveiligheid in het geding is tijdens de realisatiefase van het hoogspanningsstation. Het zo veel mogelijk beperken van overlast door bouwverkeer en garanderen van verkeersveiligheid is altijd het uitgangspunt bij ontwikkelingen. Om dit zoveel mogelijk te garanderen is een verkeersplan opgesteld, waarbij advies is ingewonnen bij Traffic Service Nederland. Daarnaast is het verkeersplan vanuit landschapsoogpunt beoordeeld. Om hinder te beperken en veiligheid te waarborgen wordt samen met de gecontracteerde aannemer gekeken hoe de hoeveelheid hinder die optreedt of die wordt opgemerkt tot het minimum kunnen beperken. Zo wordt er rekening mee gehouden bij het nemen van verkeersmaatregelen die de hinder doen afnemen of de veiligheid zichtbaar verhogen. Ook is er aan de voorkant onderzocht welke aanvoerwegen het beste gebruikt kunnen worden in verband met veiligheid (o.a. voor fietsers, bereikbaarheid en beperken van de overlast). Pagina 28 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Daarbij zorgt TenneT dat het gebied tijdens de (bouw-)werkzaamheden bereikbaar blijft voor landbouwverkeer en mits dat veilig kan ook voor recreatief verkeer. Wanneer tijdens de realisatieperiode de weg niet veilig is voor recreatief verkeer, dan wordt in overleg met de gemeente een passend alternatief gezocht en wordt de bewegwijzering hier tijdelijk op aangepast. Dit is geborgd in een (anterieure) overeenkomst tussen de gemeente en TenneT. In de verkeersanalyse is naar de afwikkeling van bouwverkeer gekeken. Hiervoor zijn meerdere andere opties gevonden die haalbaar zijn en die niet door bewoonde gebieden gaan wat de onderliggende wens/eis van de gemeente was. Uit de verkeersanalyse is gebleken dat een tijdelijke afslag aan de Eendrachtweg niet nodig en wenselijk is. Er is een veilig alternatief, waarbij geen ingreep hoeft te worden gedaan aan het huidige talud van de weg en waarvoor geen extra kosten gemaakt worden. De voorgenomen route loopt via de Eendrachtweg en de rotondes op Tholen, terug oostwaarts en vervolgens via de afrit naar de Noorder Kreekweg. Het bouwverkeer kan goed via bestaande wegen en afslagen, op een veilige manier en met beperkte hinder voor de omgeving de stationslocatie bereiken. Uit het onderzoek is gebleken dat het extra bouwverkeer ook niet leidt tot extra stagnatie van het huidige verkeer.

Voor het uitzonderlijk transport van de transformatoren zijn de mogelijkheden over water onderzocht. Hiervoor is een veilige route vanaf de haven in Bergen op Zoom onderzocht. Het uitzonderlijk verkeer vindt daarnaast meestal in de nachtperiode plaats om overlast voor ander verkeer zo veel mogelijk te minimaliseren. De aanleg van een tijdelijke afslag leidt tot aantasting van de volwassen houtwal die op dit moment op het talud van de Eendrachtweg staat. Deze is vanaf deze weg gezien een belangrijk onderdeel van de landschappelijke inpassing (als zijnde afscherming van het station), met name voor inwoners die aan de zuidkant van de Eendrachtweg wonen. Wanneer deze voor de tijdelijke afslag opnieuw zou moeten worden aangeplant duurt het een langere tijd voordat deze weer zorgt voor voldoende afscherming. Er is hierdoor niet gekozen om een tijdelijke afslag te realiseren op de Eendrachtweg. In de bouwcommunicatie is tijdig, volledig en correct informeren over werkzaamheden en veiligheid in en om de werkterreinen een belangrijke taak. TenneT zorgt voor goede bereikbaarheid en staat open voor suggesties, opmerkingen en vragen tijdens het gehele project. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.10 Planschade Reclamanten vrezen voor een waardedaling van hun eigendom(men) door de realisatie van het hoogspanningsstation. Indien omwonenden menen dat er sprake is van waardevermindering van bijvoorbeeld hun woning als gevolg van ruimtelijke wijzigingen in de omgeving, zoals het plaatsen van het hoogspanningsstation, dan kunnen zij een beroep doen op planschadevergoeding. Hierbij zij opgemerkt dat planschade ziet op schade in de vorm van een inkomensderving of een vermindering van de waarde van een onroerende zaak ten gevolge van een planologische wijziging. De juridische grondslag voor planschade is artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening. Of er daadwerkelijk sprake is van een waardedaling en hoe groot dat deze daling is zal moeten blijken uit een planschadeprocedure. Deze procedure is een aparte procedure en staat los van een bestemmingsplanprocedure. Omwonenden kunnen bij de gemeente, binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van de gestelde schadeveroorzakende omgevingsvergunning(en)/bestemmingsplannen, een verzoek tot planschade indienen. Deze verzoeken worden door een onafhankelijke deskundige beoordeeld conform de Procedureverordening advisering bij planschadeverzoeken van de gemeente. Hierbij worden uiteenlopende hinderfactoren beschouwd. Eventuele planschade, die moet worden uitgekeerd aan omwonenden, verhaalt de gemeente op Pagina 29 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

de initiatiefnemers. Dit biedt voldoende zekerheid om uitkering van eventuele tegemoetkoming in planschade te kunnen waarborgen en te verhalen bij de initiatiefnemer. Het feit dat er mogelijk planschade geclaimd kan worden zegt echter niet dat het nieuwe hoogspanningsstation binnen het betreffende plangebied onaanvaardbaar is. Er is getracht om zoveel als mogelijk met allerlei belangen rekening te houden. Gelet op alle uitgevoerde onderzoeken en hetgeen verwoord is ter onderbouwing in de toelichting, zijn wij van mening dat het hoogspanningsstation binnen het plangebied vanuit ruimtelijk-planologisch oogpunt aanvaardbaar is. Een eventuele planschadeprocedure staat de vaststelling van dit bestemmingsplan dan ook niet in de weg. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.

3.4.11 Overige zienswijzen In bijlage 1 bij dit document is een tabel bijgevoegd, waarin elke zienswijze is samengevat en waarbij onze reactie is toegevoegd. Indien de zienswijze betrekking heeft op een thema die in deze algemene reactienota is opgenomen, wordt daar dan ook naar verwezen. Dit document maakt integraal onderdeel uit van deze reactienota zienswijzen bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren.

Pagina 30 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

4.

Aanpassingen naar aanleiding van ingediende zienswijzen en ambtshalve aanpassingen De ingediende zienswijzen gaven geen aanleiding om het ontwerp-bestemmingsplan aan te passen. Wel is er een ambtshalve aanpassing en zijn er enkele niet inhoudelijke tekstuele aanpassingen. Ambtshalve aanpassingen De voorwaardelijke verplichting opgenomen in artikel 3.3.1 van de regels van het ontwerpbestemmingsplan ‘hoogspanningsstation Halsteren’ komt te vervallen en wordt vervangen door een nieuw artikel 3.3.1 met daarin de aangepaste realisatie termijn van de landschappelijke inpassing. •

Het oude artikel wat komt te vervallen luidt: “3.3.1 Voorwaardelijke verplichting Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in elk geval gerekend het gebruiken en in stand houden van het gebruik van gronden en bouwwerken, overeenkomstig de in artikel 3.1 opgenomen bestemmingsomschrijving, indien de aanleg, het beheer en de instandhouding van de landschapsmaatregelen (zoals opgenomen in Bijlage 1 Landschappelijk inpassingsplan) niet binnen 3 jaar na ingebruikname van het hoogspanningsstation is gerealiseerd.”

•

Het hiervoor in plaats komende nieuwe artikel 3.3.1 luidt: “3.3.1. Voorwaardelijke verplichting Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in elk geval gerekend het gebruiken en in stand houden van het gebruik van gronden en bouwwerken, overeenkomstig de in artikel 3.1 opgenomen bestemmingsomschrijving, indien de aanleg, het beheer en de instandhouding van de landschapsmaatregelen (zoals opgenomen in Bijlage 1 Landschappelijk inpassingsplan) niet voor de ingebruikname van het hoogspanningsstation is gerealiseerd.”

Tekstuele aanpassingen De natuurtoets in bijlage 17 van het bestemmingsplan is naar aanleiding van een kennelijke verschrijving aangepast. Op pagina 32 van de natuurtoets stond per abuis dat er een compensatie van de NNB nodig is als het geluidniveau stijgt boven de 48 dB(A) in boslandschappen. Dit moet echter 47 dB(A) zijn. Deze tekstuele aanpassing is doorgevoerd en heeft geen verdere consequenties voor de uitgangspunten en conclusies in de natuurtoets, omdat er wel aan de 47 dB(A) is getoetst. Ook de uitgangspunten en conclusies van andere onderzoeken waarin naar dit rapport is verwezen zijn onveranderd. Naar aanleiding hiervan zijn de volgende tekstuele aanpassingen gedaan: • • •

In de toelichting is in paragraaf 4.10 “Ecologie”, onder het kopje “Natuurnetwerk Brabant” en “Indirecte aantasting” de richtwaarde voor boslandschappen aangepast naar 48dB(A); In de toelichting is in paragraaf 6.2.2 “Maatschappelijke uitvoerbaarheid” onder het kopje ‘zienswijzen’ de opmerking van de provincie uitgelegd; In bijlage 17 ‘Natuurtoets’ bij de toelichting is in paragraaf 5.3.2 ‘Effecten op Natuurnetwerk Brabant’ onder het kopje ‘indirecte aantasting’ de richtwaarden voor boslandschappen aangepast naar 48dB(A).

Pagina 31 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Bijlage 1: Individuele beantwoording zienswijzen

Pagina 32 van 37

Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00

Bijlage 2: Lijst indiener zienswijzen (VERTROUWELIJK)

Pagina 33 van 37

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=429081d3-56e4-41b9-ba5b-d3f1e9971ff1