Bijlage 1a. Reactienota zienswijzen bestemmingsplan ‘Hoogspanningsstation Halsteren’.
Tekst van het document
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren
projectnummer 0476754.121 definitief revisie 00 25 maart 2024
www.anteagroup.nl
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 definitief revisie 00 25 maart 2024
datum 25 maart 2024
beschrijving Definitief
vrijgave G. Leeuw
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Inhoudsopgave 1.
Aanleiding en inleiding
1
2.
Procedure en vooroverleg
2
2.1 2.2 2.3 2.4
Omgevingsdialoog Vooroverleg Vaststellingsprocedure Vervolgprocedure
2 2 2 3
3.
Reacties op ingekomen zienswijzen
4
3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.2.1 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.4.6 3.4.7 3.4.8 3.4.9 3.4.10 3.4.11
Inleiding Lijst indieners zienswijzen Ontvankelijkheid Behandeling per thema Procedure en participatie Locatiekeuze Locatie De Spie Ophoging of een dijk (maatregelen vanwege overstromingsrisico) Landschappelijke inpassing Cultuurhistorische waarden, aantasting polderlandschap Geluid Flora en fauna Magneetvelden Afwikkeling van verkeer in de aanlegfase en aanleg extra afrit Planschade Overige zienswijzen
4 4 5 5 5 9 12 16 17 19 21 23 27 28 29 30
4.
Aanpassingen naar aanleiding van ingediende zienswijzen en ambtshalve aanpassingen 31
Bijlage 1: Individuele beantwoording zienswijzen
32
Bijlage 2: Lijst indiener zienswijzen (VERTROUWELIJK)
33
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
1.
Aanleiding en inleiding Nederland wil in 2050 klimaatneutraal zijn en duurzame welvaart bieden aan alle Nederlanders. Een belangrijk doel en tegelijkertijd een enorme opgave. Dit vraagt om een rigoureuze verbouwing van ons hele energiesysteem, waarbij we van fossiele brandstoffen overstappen op duurzame energiebronnen. Daarvoor is grootschalige elektrificatie nodig en een forse uitbreiding van de elektriciteitsnetten om alle warmtepompen, laadpalen, e-boilers, zonnepanelen en windturbines aan te sluiten. In totaal verwacht TenneT de komende tien jaar tussen de 25 en 30 miljard euro te investeren in het hoogspanningsnet op land met meer dan 700 grote infrastructurele projecten. Daarbij is helder dat de vraag naar transportcapaciteit groter is dan wat er op korte termijn kan worden gerealiseerd. Duidelijk is dat niet alles tegelijk kan. In steeds grotere delen van Nederland is sprake van netcongestie, waardoor er geen ruimte is voor nieuwe afnemers of nieuwe toeleveranciers van elektriciteit. Dit speelt zowel bij TenneT als landelijke netbeheerder, als ook bij Stedin en Enexis als regionale netbeheerders. Zo ook in Bergen op Zoom, West Brabant, Tholen en Schouwen Duiveland. Op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland 1 is deze regio rood gearceerd. Dit betekent dat de grenzen voor de toepassing van congestiemanagement zijn bereikt.
De situatie is inmiddels dermate dat de eerste projecten binnen de gemeente geen aansluiting krijgen op het elektriciteitsnetwerk. Ook de elektrificatie van bedrijventerrein Theodorushaven Noordland staat on hold. Op basis van productieprognoses blijkt dat in de regio West-Brabant onvoldoende aansluitmogelijkheden zijn om de doelstellingen van de Regionale Energie Strategie (RES) te kunnen halen. De RES West-Brabant voorziet in een extra behoefte aan duurzame opwekking van circa 320 MW in het gebied Bergen op Zoom/Halsteren. Voor veel zonneparken en wind op land is aansluiting nodig op het 150 kV-net van TenneT en op het middenspanningsniveau van Enexis. De huidige nabijgelegen 150 kV-stations Bergen op Zoom, Dinteloord, Roosendaal en Woensdrecht kunnen deze nieuwe, duurzame ontwikkelingen niet of slechts in (zeer) beperkte mate aan. Daarnaast is het bestaande 150 kV-onderstation in Bergen op Zoom volledig bezet en kan dit station fysiek niet verder worden uitgebreid. De regionale netbeheerder Enexis heeft om die reden gevraagd naar extra netwerkcapaciteit. Deze zelfde vraag is gesteld door Stedin voor een uitbreiding van de capaciteit voor Schouwen-Duiveland en Tholen. Om aan deze vraag te voldoen, moeten TenneT en Enexis samen een nieuw en groot 380/150/20 kV hoogspanningsstation bouwen in de omgeving van Halsteren (locatie BOZ-02).
Dit station moet voor de komende tientallen jaren zorgen voor voldoende capaciteit in de regio. Ook sluit TenneT met een ondergrondse 150 kV-kabel aan op een nieuw 150/20 kV-hoogspanningsstation nabij Zierikzee en een 150/20 kV hoogspanningsstation in Tholen. Zo ontstaat in West-Brabant ruimte voor groei van (duurzame) initiatieven én verbinden we Schouwen-Duiveland en Tholen met het bestaande landelijke hoogspanningsnet. Herziening bestemmingsplan Het beoogde plan is in strijd met het huidige bestemmingsplan 'Buitengebied Noord 1e herziening' (vastgesteld op 28-05-2020). Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet een nieuw bestemmingsplan worden vastgesteld. Het bestemmingsplan ‘Hoogspanningsstation Halsteren’ biedt de juridisch-planologische basis voor de realisatie van een 380/150/20 kV-hoogspanningsstation in Halsteren, inclusief landschappelijke inpassing, een deel van de nieuwe kabelverbinding naar Schouwen-Duiveland en bovengrondse aansluiting (die inlussing genoemd wordt) op de bestaande 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Geertruidenberg en Rilland. Ter inzage legging ontwerpbestemmingsplan ‘Hoogspanningsstation Halsteren’ Vanaf 16 november 2023 heeft het ontwerpbestemmingsplan ‘Hoogspanningsstation Halsteren’ zes weken ter inzage gelegen. Tijdens deze termijn zijn diverse zienswijzen ingediend.
Deze reactienotitie zienswijzen ziet op de beantwoording van de zienswijzen die daarover zijn ingediend.
1
Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl) Pagina 1 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
2.
Procedure en vooroverleg Voordat het ontwerpbestemmingsplan ter inzage is gelegd, is al een uitgebreide procedure doorlopen, waarbij op verschillende momenten de omgeving is geraadpleegd. In dit hoofdstuk wordt hierop ingegaan.
2.1
Omgevingsdialoog In 2021 is TenneT gestart met de omgevingsdialoog voor de zoektocht naar een geschikte locatie in de gemeente (zie o.a. de aankondiging in de raadsbrief d.d. 9 december 2020 met kenmerk U20-060619). De omgevingsdialoog bestond uit gesprekken met een veelheid aan betrokken partijen en stakeholders. Gezien de aansluiting op de bestaande 380 kV hoogspanningsverbinding bestaat de voorkeur voor een stationslocatie in de nabijheid van deze bestaande verbinding in de Auvergnepolder. Daarbij is destijds door het College verzocht om na te gaan of er ook geschikte locaties zijn op bestaande industriegebieden. Vanuit de omgevingsdialoog zijn diverse locaties nader onderzocht, waarbij ook de – door de omgeving en gemeenteraad – aangedragen locatie-alternatieven zijn meegenomen. Een vijftal zoeklocaties zijn als haalbaar beoordeeld. Deze vijf zoeklocaties zijn nader toegelicht in het “Projectboek Netversterking SchouwenDuiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom”. Voor de inpassing van hoogspanningsstation Halsteren is bewust gekozen voor een participatieve bottom-up benadering.
In plaats van gebruik te maken van het gebruikelijke Rijkscoördinatieregeling (RCR) voor 380 kV hoogspanningsprojecten is hier, in de geest van de toen nog aankomende Omgevingswet en in samenwerking met de gemeente, besloten om de gemeente als bevoegd gezag te laten dienen voor de te doorlopen procedure voor het station. Van hieruit hebben initiatiefnemers zich ingespannen om zo veel mogelijk in overleg met de omgeving antwoord te vinden op verschillende vraagstukken. Initiatiefnemers hebben daarvoor zowel in de fase van de locatiekeuze als in de fase van de uitwerking van de inpassing alle belanghebbenden zo veel mogelijk proberen mee te nemen en uit te leggen waarom er bepaalde keuzes zijn gemaakt. Dit is gedaan met diverse informatiebijeenkomsten en gesprekken. Vanuit de maatschappelijke rol van TenneT hebben zij die handschoen opgepakt. In het proces zijn diverse keuzes gemaakt. Elke keer is onderzocht wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn en is een afweging gemaakt tussen de wensen van de omgeving, de maatschappelijke verantwoording en randvoorwaarden en eisen die voortkomen uit beleid, wet- en regelgeving.
2.2
Vooroverleg Het concept van het ontwerpbestemmingsplan is in het kader van het voorgeschreven vooroverleg op grond van artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening tijdens de inspraaktermijn toegezonden aan de vooroverlegpartners. Vijf instanties hebben hierop gereageerd, waaronder de Provincie Noord-Brabant, Waterschap Brabantse Delta en de Gasunie. Rijkswaterstaat en Evides hebben destijds aangegeven geen opmerkingen op het plan te hebben (positief advies). De Provincie Noord-Brabant, Waterschap Brabantse Delta en Gasunie hadden enkele aandachtspunten op het plan, welke zijn verwerkt in de stukken. De samenvattingen van deze reacties zijn toegevoegd aan de toelichting van het ontwerpbestemmingsplan (hoofdstuk 6 paragraaf 2.1 van de toelichting).
2.3
Vaststellingsprocedure Het ontwerpbestemmingsplan ’Hoogspanningsstation Halsteren’ is met ingang van 16 november 2023 tot en met 28 december 2023 voor eenieder ter inzage gelegd bij het gemeentelijk informatiecentrum in het stadhuis. De stukken konden ook geraadpleegd worden op de website ruimtelijkeplannen.nl. Gedurende deze termijn van 6 weken bestond de gelegenheid schriftelijke of mondelinge zienswijzen over het ontwerp kenbaar te maken. Van deze gelegenheid tot het indienen van zienswijzen hebben 228 instanties c.q. personen gebruik gemaakt, waarbij enkele zienswijzen door meerdere personen zijn ondertekend. De ingediende zienswijzen worden in de deze nota van een beantwoording voorzien. Op grond van artikel 3.8, lid 1, onder d, van de Wro beslist de gemeenteraad, indien er zienswijzen worden ontvangen, over de vaststelling van het bestemmingsplan. Indieners van de zienswijzen mogen een zorgvuldige Pagina 2 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
weging van feiten, belangen en visies verwachten. De beantwoording door burgemeester en wethouders van de zienswijzen dient als motivering van het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan kan daarbij ook gewijzigd worden vastgesteld.
2.4
Vervolgprocedure De gemeenteraad beslist na de termijn van terinzagelegging van het ontwerpbesluit over de vaststelling van het bestemmingsplan. Na dit besluit publiceert het college van burgemeester en wethouders de kennisgeving van het vaststellingsbesluit in het gemeenteblad en elektronisch. Het vaststellingsbesluit en belangrijke bijbehorende stukken worden weer ter inzage gelegd voor 6 weken (ook elektronisch). Een belanghebbende kan gedurende die termijn van ter visie legging van het vaststellingsbesluit schriftelijk beroep instellen bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Naast het instellen van beroep tegen het bestemmingsplan kan tevens bij de Voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State verzocht worden om een voorlopige voorziening. Met een voorlopige voorziening kan de inwerkingtreding van het bestemmingsplan worden opgeschort. Het vaststellingsbesluit treedt in beginsel in werking op de dag na het aflopen van de beroepstermijn.
Pagina 3 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
3.
Reacties op ingekomen zienswijzen
3.1
Inleiding Van de gelegenheid tot het indienen van zienswijzen op het ter inzage gelegde bestemmingsplan (met bijbehorende stukken) voor het “Hoogspanningsstation Halsteren” is door 228 personen en instanties gebruik gemaakt. De termijn liep 6 weken van 16 november 2023 tot en met 28 december 2023. Aangezien veel zienswijzen betrekking hebben op dezelfde onderwerpen, worden deze per onderwerp beantwoord in deze zienswijzen notitie. Tevens is per zienswijze een samenvatting per ingebracht punt gemaakt en een reactie gegeven. Deze individuele punten en antwoorden daarop zijn opgenomen in het overzicht in een aparte bijlage bij deze reactienota. In de meeste gevallen is het antwoord een verwijzing naar een van de algemeen beantwoorde onderwerpen. In specifieke gevallen wordt ook inhoudelijk een aanvullend antwoord gegeven. Hierbij wordt opgemerkt dat hoewel de zienswijzen samengevat worden weergegeven, een integrale beoordeling van de gehele zienswijze heeft plaatsgevonden. Dus alle aangevoerde aspecten zijn meegewogen bij de opgestelde reactie. Op basis van het vorenstaande worden in hoofdstuk 4 conclusies getrokken naar aanleiding van de ingediende zienswijzen en wordt er een overzicht gegeven van de eventuele gedane aanpassingen naar aanleiding van ingediende zienswijzen en van de ambtshalve aanpassingen.
Voor de project-technische vragen en zienswijzen hebben wij een beroep gedaan op de initiatiefnemers en haar gespecialiseerde adviseurs om ons van de benodigde informatie te voorzien.
3.2
Lijst indieners zienswijzen In verband met de Algemene Verordening Gegevensbescherming worden de persoonsgegevens van de indieners van zienswijzen uitsluitend weergegeven in de vertrouwelijke bijlage 2 “Lijst indieners zienswijzen”. Deze persoonsgegevens worden niet openbaar gemaakt en zullen uiterlijk na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan “Hoogspanningsstation Halsteren” worden vernietigd. Voor de inhoud van dit verslag wordt volstaan met de nummers welke aan de brieven zijn toegekend.
Pagina 4 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
3.3
Ontvankelijkheid Alle ingediende zienswijzen zijn tijdig binnen de in paragraaf 3.1. genoemde termijn ingediend of binnen de door het college van burgemeester en wethouders gegeven nieuwe gestelde (redelijke) termijn (na de zienswijzentermijn) na een ingediende pro forma- zienswijze of een ingediend verzoek tot nadere aanvulling. Daarmee zijn alle ingediende zienswijzen dan ook ontvankelijk.
3.4
Behandeling per thema In meerdere zienswijzen komen dezelfde overkoepelende thema’s terug. In de hiernavolgende paragrafen worden de reacties per thema verzameld en beantwoord. De reacties worden daarbij per thema eerst kort samengevat. In de beantwoording zijn alle zienswijzen die op dit punt zijn ingegaan meegenomen. De overkoepelende thema’s uit de zienswijzen zijn: 1. Procedure en participatie 2. Locatiekeuze 3. Ophoging of een dijk (maatregelen vanwege overstromingsrisico) 4. Landschappelijke inpassing 5. Cultuurhistorische waarden, aantasting polderlandschap 6. Geluid 7. Flora en fauna 8. Magneetvelden 9. Afwikkeling van verkeer in de aanlegfase en aanleg extra afrit 10. Planschade 11. Overige zienswijzen
3.4.1
Procedure en participatie In de zienswijzen zijn diverse bezwaren geuit over het doorlopen proces en de wijze waarop de omgeving is betrokken. Zo vinden reclamanten (de indieners van de zienswijzen) dat ze pas laat en onvoldoende geïnformeerd zijn over de inhoud van de plannen en de bijbehorende procedures. Ook is er gesteld dat de besluitvorming onvoldoende zorgvuldig heeft plaatsgevonden. Een deel van de reclamanten heeft aangegeven zich hierdoor niet serieus genomen te voelen. De zienswijzenbeantwoording gaat vooral in op de inhoudelijke argumenten die tegen het plan zijn ingebracht en is daarmee wat zakelijker van aard. De onvrede over het plan en het wantrouwen jegens TenneT en de overheid dat ook in de zienswijzen doorklinkt, hebben niet direct betrekking op inhoudelijke onderdelen van het plan. Het zijn de gevoelens die in bredere zin leven in de omgeving. Hoe met deze onderdelen is omgegaan komt aan bod in het raadsvoorstel van deze zienswijzenotitie (RVB24-0015). Ze worden niet besproken in de deze notitie. In algemene zin hebben de projecten van TenneT, zoals de realisatie van het nieuwe 380 kVhoogspanningsstation in onze gemeente, veel impact in de fysieke leefomgeving. Dat valt niet te ontkennen. Maar waar je het hoogspanningsstation ook plaatst, er is altijd een omgeving die hier mee in aanraking komt.
Een omgeving die dat liever niet in zijn of haar buurt heeft, zo is ook gebleken uit de insprekers bij het raadsbesluit over het ontwerpbestemmingsplan en eerder bij de locatiekeuze. De noodzakelijke uitbreiding van het energiesysteem kent zowel lusten als lasten. In een dichtbevolkt land als Nederland kan het haast niet anders, dat omwonenden te maken krijgen met de gevolgen van een nieuw station in hun woonomgeving. Waar inwoners en ondernemers met smart wachten op transportcapaciteit, betekent dit dat anderen een hoogspanningsstation- of verbinding in hun omgeving krijgen. Wij hechten dan ook belang aan een goede en zorgvuldige betrokkenheid van de omgeving voorafgaand en gedurende de ontwikkeling van ruimtelijke projecten. Zeker wanneer die een grote impact kan hebben op de woon- en leefomgeving van onze inwoners.
Pagina 5 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Voor de inpassing van hoogspanningsstation Halsteren is bewust gekozen voor een participatieve bottom-up benadering. In plaats van gebruik te maken van het gebruikelijke Rijkscoördinatieregeling (RCR) voor 380 kV hoogspanningsprojecten is hier, in de geest van de inmiddels in werking zijnde Omgevingswet en in samenwerking met de gemeente, besloten om de gemeente als bevoegd gezag te laten dienen voor de te doorlopen procedure voor het station. Van hieruit hebben initiatiefnemers zich ingespannen om zo veel mogelijk in overleg met de omgeving antwoord te vinden op verschillende vraagstukken. Initiatiefnemers hebben daarvoor zowel in de fase van de locatiekeuze als in de fase van de uitwerking van de inpassing alle belanghebbenden zo veel mogelijk proberen mee te nemen en uit te leggen waarom we bepaalde keuzes hebben gemaakt. Dit is gedaan met diverse informatiebijeenkomsten en gesprekken. Het hoogste lokale bestuur namelijk de gemeenteraad van Bergen op Zoom heeft na een uitgebreide belangenafweging hierin deze keuzes gemaakt. In de onderstaande paragraaf beschrijven we hoe het participatietraject is verlopen. Zo laten we zien dat, ondanks dat het door de deelnemers / omwonenden niet zo gevoeld wordt, de omgeving uitgebreid bij de planvorming is betrokken.
Voortraject Er is een uitgebreid voortraject doorlopen dat volledig is beschreven in het 'Projectboek Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom'. Dit projectboek is als Bijlage 1 bijgevoegd bij de toelichting van het bestemmingsplan. Enexis heeft in februari 2020 een aanvraag ingediend voor extra netwerkcapaciteit in de omgeving van Bergen op Zoom. De aanvraag van Enexis voor netversterking in West-Brabant liep gelijktijdig met een haalbaarheidsstudie van Arcadis naar het versterken van het elektriciteitsnetwerk op Schouwen-Duiveland. De resultaten van de haalbaarheidsstudie en de aanvullende aanvraag van Enexis in 2020 leidden bij de initiatiefnemers tot de volgende oplossingsrichting: een 150/20 kV-station op Schouwen-Duiveland en een nieuw 380/150 kV-station bij Bergen op Zoom, aangevuld met een 20 kV-gedeelte van Enexis om te voorzien in de regionale netwerkcapaciteit. Deze oplossingsrichting wordt door TenneT, Stedin en Enexis beschouwd als toekomstbestendig en robuust en maakt toekomstige groei van duurzame initiatieven in Zeeland en WestBrabant mogelijk (in vergelijking met de andere onderzochte alternatieven). De oplossingsrichting leidt daarnaast tot de laagste totale kosten voor de samenleving. In 2020 hebben de initiatiefnemers afstemming gezocht met de betrokken gemeenten en aangegeven dat zij een omgevingsdialoog wilden opstarten.
Wij hebben hiermee op 22 oktober 2020 ingestemd. De participatie van omwonenden heeft geleid tot een overzicht van mogelijke locaties voor de hoogspanningsstations op Schouwen-Duiveland en bij Bergen op Zoom. Voor de locatie van de hoogspanningsstations en het kabeltracé tussen Bergen op Zoom en SchouwenDuiveland waren verschillende mogelijkheden en alternatieven in beeld. Aan de hand van de uitgevoerde haalbaarheidsstudie van Arcadis, het participatieproces en het traceringsprincipe van TenneT is de bandbreedte aan mogelijke alternatieven in kaart gebracht. Participatietraject Begin april 2021 is begonnen met een participatieproces om kansrijke locaties voor het nieuwe hoogspanningsstation in de gemeente Bergen op Zoom te zoeken. Met de haalbaarheidsstudie van Arcadis uit 2019 als uitgangspunt zijn gesprekken gevoerd met bewoners en belanghebbenden uit de omgeving. Omwonenden, belangenorganisaties en grondeigenaren zijn uitgenodigd om in overleg te treden over de locatiealternatieven voor de stations en tussenliggende kabeltracés. Met de deelnemers is in werkateliers gewerkt aan het locatiekeuzeproces. Het participatieproces heeft grotendeels plaatsgevonden in periodes waarin maatregelen golden om coronabesmettingen zo laag mogelijk te houden.
Hoewel wij erg blij waren met de opkomst tijdens drie gehouden online werkateliers is een online sessie eigenlijk slechts beperkt geschikt voor het houden van een constructieve dialoog. Echter dit was op dat moment het maximale wat, gelet op de toen geldende maatregelen, haalbaar was. Om toch nog meer mensen te bereiken en de mogelijkheid te bieden om alsnog te reageren zijn ook nog andere middelen ingezet, zoals informatiebrieven, een digitale kaart, een-op-een-
Pagina 6 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
gesprekken en een online atlas. Van de mogelijkheid om een reactieformulier in te dienen is dan ook veelvuldig gebruik gemaakt. Het omgevingsproces tijdens de analyse van de locatiealternatieven heeft geleid tot inzicht in de zorgen en wensen van de omgeving en informatie over het gebied. Er was duidelijk sprake van verdeeldheid. Aanvullende omgevingsdialoog met noordelijke buurtschappen Tijdens de beeldvormende raadsvergadering op dinsdag 11 januari 2022 bleek dat verschillende inwoners van met name buurtschap Kladde zich niet gehoord voelden over de locatiealternatieven voor het nieuwe hoogspanningsstation. Helaas was dit buurtschap ook niet door TenneT uitgenodigd voor de ateliers. Dit is te verklaren uit het feit dat de noordelijk gelegen zoeklocaties bij aanvang van de omgevingsdialoog nog niet in beeld waren. Op verzoek van de gemeenteraad zijn er daarom nog twee aanvullende sessies gehouden en hebben zij alsnog hun zorgen kunnen uiten en meningen over locatie-alternatieven kunnen geven. Betrokken partijen Tholen Zowel ambtelijk als bestuurlijk (in de vorm van een bestuurlijk overleg) is Tholen al enkele jaren - vanaf het begin van het project - aangehaakt. Het participatieproces voor de zoektocht naar kansrijke locaties is bij aanvang het project afgestemd met alle betrokken gemeenten, waaronder ook met Tholen.
De inwoners van Tholen zijn – conform het participatieplan - niet persoonlijk uitgenodigd voor de werkateliers die TenneT georganiseerd hebben in de zoektocht naar kansrijke locaties voor het hoogspanningsstation. De reden daarvoor was dat het initiële zoekgebied groot was, het station op grondgebied van gemeente Bergen op Zoom moest komen en de verwachte hinder voor Tholen beperkt is. Wel zijn de inwoners van Tholen in 2021, via de kanalen van de gemeente én de media, uitgenodigd om hun mening te geven over de 5 kansrijke locaties. Er zijn vanuit Tholen dan ook verschillende reacties binnengekomen, die meegenomen zijn in het omgevingsbeeld per locatie. Daarnaast heeft de gemeente Tholen per brief aan ons hun voorkeur kenbaar gemaakt en aandachtspunten voor de locatiekeuze meegegeven. Ook die brief is door ons meegenomen in de definitieve afweging voor de locatiekeuze. Hoe is de omgevingsdialoog betrokken bij de locatiekeuze? Alle ontvangen input is verwerkt in een register. Het register is -met geanonimiseerde reacties – door TenneT bij ons aangeleverd, zodat wij het konden betrekken bij het besluitvormingsproces. Ter duiding van alle reacties is een omgevingsbeeld opgesteld. Het omgevingsbeeld is geactualiseerd met de aanvullende informatie uit de dialoogronden met de noordelijke buurtschappen.
Vervolgens is bepaald in welke mate het omgevingsbeeld bijdraagt aan de scores in de locatiekeuzematrix waarin de diverse zoeklocaties tegen elkaar zijn afgezet. Dit heeft er onder andere toe geleid dat aan de criteria geluid en landschap in de matrix de hoogste wegingsfactor is toegekend. Ook in de wegingsfactor van de criteria natuur, elektromagnetische straling en cultuurhistorie is het omgevingsbeeld meegenomen. Verder is de recreatieve beleving als extra criterium aan de matrix toegevoegd. De locatiekeuzematrix is de basis waarop het raadsvoorstel met daarin de voorkeur voor locatie BOZ-02 is gebaseerd. De raad heeft op 10 maart 2022 met dit raadsvoorstel ingestemd. De opgehaalde informatie uit de omgeving heeft zo een belangrijke rol gespeeld in de besluitvorming. Doordat de noordelijke buurtschap pas later in het proces bij de omgevingsdialoog zijn betrokken, konden zij veel doelgerichter en inhoudelijker reageren. Het projectboek was namelijk al opgeleverd. In de zienswijzen wordt gesuggereerd dat zij door de latere instap in het proces minder invloed konden uitoefenen op de uiteindelijke locatiekeuze dan de deelnemers van het eerste uur. Gezien hun input tijdens de raadsvergaderingen, de aanvullende dialoogronden en de documenten die zij daarbij hebben overhandigd, hebben zij juist veel invloed gehad.
Het heeft geleid tot aanpassing van de locatiekeuzematrix en het raadsvoorstel. In feite hebben ze bijgedragen aan een betere kwalitatieve besluitvorming. Dat de uiteindelijke locatiekeuze niet aansluit bij hun wensen doet daar niets aan af. Wij kunnen ons daarom in het geheel niet vinden in deze stellingname. Omgevingsdialoog landschappelijke inpassing Nadat de definitieve locatie voor het hoogspanningsstation bekend was, is opnieuw gestart met een omgevingsdialoog. Met omwonenden van de gekozen locatie voor het hoogspanningsstation aan de Noorder Kreekweg is nagedacht over de meest optimale inpassing van het station. In drie bijeenkomsten zijn ideeën, wensen en feedback opgehaald ten aanzien van de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation. De verslagen van de werksessies zijn bijgevoegd als Bijlage 4 en Bijlage 5 in het bestemmingsplan.
Pagina 7 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
In deze sessies zijn door de deelnemers een aantal ideeën naar voren gebracht. Zo zijn er meerdere manieren van landschappelijke inpassing onderzocht en verkend. Onder andere zijn scenario’s van verdiepte aanleg van het station en aanleg met een waterkerende dijk rondom het station bekeken. Steeds weer bleken deze scenario’s of niet haalbaar of te veel nadelen te hebben ten opzichte van het scenario waarin het station verhoogd wordt aangelegd. Hierdoor kregen de deelnemers het gevoel dat hun bijdrage niet op waarde werd geschat. Het tegendeel is waar. Alle ingebrachte ideeën zijn serieus bekeken en uitgewerkt. Daar is veel tijd ingestoken. Dat niet alle ideeën haalbaar blijken is slechts de uitkomst van gedegen onderzoek. Het is geen onwil. Verder is tijdens de werkateliers landschappelijke inpassing uitvoerig stilgestaan bij de geluidsituatie van het station. Mede op basis hiervan is door TenneT toegezegd dat er op hun kosten een second opinion mag worden uitgevoerd waarbij de omwonenden het bureau mochten kiezen. Dit onderzoek is uitgevoerd. In de zienswijzen wordt veelvuldig naar dit rapport verwezen. Dit was niet mogelijk geweest zonder het doorlopen interactieve participatietraject. Laatste belangrijke resultaat van de werkateliers is het behoud van de bosstrook aan de oostzijde van het Lange Water. Tijdens de sessies bleek dat Staatsbosbeheer deze strook wilde kappen.
Naar aanleiding van de sessies is toen met succes een traject opgestart om samen met Staatsbosbeheer te kijken hoe de bosrand kon worden behouden. Het bureau CB5 heeft alle opgehaalde informatie verwerkt in een landschapsplan wat in de laatste inloopbijeenkomst aan de deelnemers is gepresenteerd. Het is vanzelfsprekend dat niet iedereen zich herkent in de uitwerking van het landschapsplan. Het is wel het resultaat van het interactieve proces waarbij dit de haalbare en beste optie is. Conclusie Met zorg heeft initiatiefnemer in 2021 een uitgebreid omgevingsproces doorlopen, waarin inwoners locatiesuggesties konden doen, zorgen kenbaar konden maken en gebiedskennis werd gedeeld. Op basis van de daarna uitgevoerde locatie- en haalbaarheidsstudie en het omgevingsbeeld heeft onze gemeenteraad uiteindelijk locatie BOZ-02 als voorkeurslocatie aangewezen. Tijdens het participatieproces is zo goed mogelijk rekening gehouden met gevoeligheden en wensen vanuit de verschillende belanghebbenden bij dit project. Uit het bovenstaande blijkt dat tijdens het dialoogproces serieuze aandacht is besteed aan de ingebrachte ideeën en dat de ideeën uitgebreid zijn onderzocht. Dat dit niet zo door iedereen wordt ervaren, betreuren wij. Dit is echter wel inherent aan de kern van de opgave en de keuzes die de gemeente hierin moet maken.
Daarbij liepen de belangen van de meedenkende belanghebbenden soms sterk uiteen. Dat bleek al tijdens de omgevingsdialoog om kansrijke locatie-alternatieven op te halen, maar ook tijdens het participatieproces om de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation op de door de gemeenteraad aangewezen locatie BOZ-02 verder vorm te geven. Bij de realisatie van dit soort projecten moeten lastige afwegingen en keuzes worden gemaakt. Wij zijn van mening dat in het participatietraject telkens voldoende uitgebreid is onderzocht wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. Hierbij heeft de initiatiefnemer ook zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid genomen. Uit bovenstaande komt naar voren dat er diverse communicatie- en participatiemomenten zijn gehouden. Naast de hierboven genoemde momenten zijn er ook brieven met informatie gestuurd en keukentafelgesprekken gevoerd. Helaas kunnen we het gevoel van onvoldoende of niet geïnformeerd zijn niet wegnemen, maar gelet op alle bovengenoemde inspanningen zijn wij van mening dat er voldoende momenten zijn geweest waarop is geprobeerd om zoveel mogelijk belanghebbenden te informeren. De opbrengst van het gehele participatietraject is volwaardig betrokken bij de totstandkoming van het bestemmingsplan. De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben daarom niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.
Pagina 8 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
3.4.2
Locatiekeuze Veel zienswijzen gaan in op de locatiekeuze. Met name wordt verwezen naar een volgens reclamanten beter alternatief voor de realisatie van het hoogspanningsstation. Reclamanten zijn van mening dat de locatie ‘SABIC’ (locatie De Spie) een beter alternatief is. In het bestemmingsplan is al uitgebreid ingegaan op de locatiekeuze, daarom wordt in deze paragraaf kort ingegaan hoe tot de locatiekeuze is gekomen en op basis van welke argumenten de definitieve locatiekeuze is gebaseerd. Ook wordt specifiek ingegaan op de ingediende zienswijzen waarin argumenten worden genoemd om het hoogspanningsstation op de locatie De Spie te plaatsen. Haalbaarheidsstudie Arcadis Uit de haalbaarheidsstudie van Arcadis in 2019/2020 zijn voor het hoogspanningsstation in de omgeving van Bergen op Zoom zes potentiële deelgebieden naar voren gekomen. In Figuur 3-1 zijn de deelgebieden weergeven.
Figuur 3-1: Deelgebieden
De locaties 2 (gebied ten westen van Halsteren en Lepelstraat), 4 (open gebied achter groenstrook Theodorushaven) en 6 (noordelijk deel Auvergnepolder) werden in deze studie als meest gunstig aangemerkt. Deelgebied 1 (Ster van Lepelstraat) is vanwege onder andere de hoge bebouwingsdichtheid ongunstig: er dienen woningen/bedrijven gesloopt te worden, de inlussing is technisch zeer lastig te realiseren en de kabellengte naar Schouwen-Duiveland bedraagt meer dan 30 km en is daarmee te lang. In deelgebied 3 ligt een archeologisch monument en zijn cultuurhistorische waarden aanwezig. Deelgebied 5 (De Spie) werd in deze haalbaarheidsstudie kansarm geacht vanwege beperkte ruimte, inklemming tussen Natuurnetwerk Brabant (NNB) en Natura 2000 gebied, een primaire waterkering, een inrichting waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen en windturbines binnen 250 meter (in subparagraaf 4.4.2.1. van deze nota wordt hier nader op ingegaan). Het projectboek Tijdens het participatieproces zijn de locatie-alternatieven uit de haalbaarheidsstudie van Arcadis en de ingebrachte locatie-alternatieven door ingenieursbureau Witteveen+Bos nader onderzocht. Er is onderzocht of een hoogspanningsstation op die locaties technisch haalbaar én vergunbaar is. In totaal zijn negen locaties onder de loep genomen (zie Figuur 3-2). Pagina 9 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Figuur 3-2: Zoeklocaties
Op basis van de uitgangspunten van TenneT om te komen tot kansrijke locaties zijn de volgende vijf zoeklocaties als haalbaar beoordeeld: 1. BOZ-1 Glymesweg; 2. BOZ-2 Gemaal de Pals; 3. BOZ-3 Kijkuit; 4. BOZ-4 Auvergnepolder; 5. BOZ-5 Spinolaberg. De overige locaties bleken niet kansrijk en/of vergunbaar. Deze vijf overgebleven zoeklocaties zijn nader toegelicht in het “Projectboek Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom” (Bijlage 1 bij de toelichting van het bestemmingsplan). Aanvullingen op het projectboek Tijdens het proces zijn door de gemeenteraad nog twee locaties aangedragen voor de haalbaarheidsstudie namelijk locatie 4B en (opnieuw) de Ster van Lepelstraat (locatie BOZ-6). Alle zoeklocaties zijn weergegeven op Figuur 3-3.
Pagina 10 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Figuur 3-3: Zoeklocaties, inclusief Ster van Lepelstraat en 4B
Locatie BOZ-6 is als niet kansrijk bestempeld, omdat er meerdere geluidsgevoelige objecten binnen de VNGrichtafstand van 500 meter (voor geluid) liggen en binnen de 40 meter zone (elektromagnetische velden). Daarnaast is de afstand tussen deze locatie en het toekomstige hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland te groot en is er geen ruimte voor landschappelijke inpassing. Locatie 4B is een afgeleide van locatie BOZ-04. In de 'Haalbaarheidsstudie Locatie 4B' is in opdracht van de gemeenteraad onderzocht of deze locatie mogelijk te maken was. Hiervoor is gekeken naar een afstandsmaat van 300 meter in plaats van 500 meter voor de afstand ten opzichte van geluidsgevoelige gebouwen. Ook met deze richtafstand vormde BOZ-4B geen kansrijke locatie vanwege de ligging in NNB gebied en de ligging binnen de 245 meter zone rondom Windpark Halsteren. De ligging in NNB-gebied maakt deze locatie zeer lastig vergunbaar, omdat er andere alternatieven voorhanden zijn. De naastgelegen windturbines kunnen de leveringszekerheid daarnaast in gevaar brengen doordat er een kans bestaat dat een falende windturbine (of onderdelen daarvan) de essentiële hoogspanningsinfrastructuur (deels) beschadigt.
De overgebleven vijf kansrijke locatiealternatieven voor het hoogspanningsstation zijn samen met locatie 4B in respectievelijk het ‘Projectboek Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom’ en ‘Haalbaarheidsstudie Locatie 4B’ gedegen en op hoofdlijnen uitgebreid geanalyseerd. De effecten op milieu, omgeving (wat vindt de omgeving van de locatie-alternatieven?), kosten, techniek en samenhang met de stationslocatie op Schouwen-Duiveland zijn hierbij in beeld gebracht. Het thema milieu is hierbij onderverdeeld in de sub-thema’s natuur, geluid, elektromagnetische velden, landschap, cultuurhistorie, archeologie en aardkunde, veiligheid, water, bodem, infrastructuur en ruimtegebruik. De studie naar locatie 6 ‘Ster van Lepelstraat’ is als addendum aan het projectboek toegevoegd. De behandeling in de gemeenteraad Beide aanvullende locaties zijn aangedragen tijdens de behandeling in de gemeenteraad. Hoewel ze niet als kansrijk worden beoordeeld, zijn ze wel meegenomen in het verdere proces. Hierdoor is het voor de raad duidelijk hoe de locaties zich verhouden tot de kansrijke locatievarianten. Ter ondersteuning van de besluitvorming hebben wij een weging toegekend aan de verschillende beoordeelde aspecten, omdat er bepaalde onderdelen belangrijker zijn bij het bepalen van de keuze voor de voorkeurslocatie.
Dit heeft geresulteerd in een locatiekeuzematrix waarin de meegenomen locaties tegen elkaar Pagina 11 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
zijn afgezet. Hierbij is ook gekeken naar het aspect overstromingsrisico, waarbij duidelijk is geworden dat dit voor de haalbare locaties geen onderscheidend vermogen heeft. De afweging is terug te vinden in het raadsvoorstel voor de voorkeurslocatie, dat behandeld is in de raadsvergadering van donderdag 10 maart 2022. De onderdelen landschap en geluid hebben de grootste impact op de scores in de locatiekeuzematrix. Locatie BOZ-2 scoort op vijf onderdelen. Juist op het onderdeel geluid is de locatie erg gunstig doordat er binnen een straal van 500m geen woningen zijn gelegen. Op het onderdeel landschap weegt de afschermende werking van de bosrand op tegen het negatieve effect van de benodigde extra masten. Aandachtspunt voor de locatie is de verlegging van de Noorder Kreekweg. De overige onderdelen scoren minimaal. Dit is de reden dat locatie BOZ-2 uiteindelijk de beste score heeft van alle locaties. In haar vergadering van 10 maart 2022 heeft de gemeenteraad deze keuze bekrachtigd, waarna initiatiefnemers verder gegaan zijn met de uitwerking van hun plannen.
3.4.2.1 Locatie De Spie De reclamanten die de locatiekeuze van het nieuwe hoogspanningsstation ter discussie stellen zijn van mening dat er een alternatief voor handen is dat onvoldoende is onderzocht, namelijk locatie De Spie. Locatie de Spie is al in de studie van Arcadis afgevallen als alternatief. Hierna is op ons verzoek ter voorbereiding op de locatiekeuze, de Spie nogmaals bekeken. Dit heeft geresulteerd in de presentatie die als bijlage bij raadsinformatiebrief U23-006431 op 20 juli 2023 met de gemeenteraad is gedeeld. Hieruit bleek dat de Spie terecht was afgevallen als alternatief. Uiteindelijk hebben wij zelf in een overleg met TenneT en Sabic de Spie als mogelijk alternatief besproken. Ook in dit overleg bleek dat de Spie als locatie alternatief geen optie is. Dit is de reden dat de locatie niet is meegenomen in de locatiekeuzematrix ten tijde van de locatiekeuze. Tijdens de behandeling van het ontwerpbestemmingsplan ‘Hoogspanningsstation Halsteren’ in de gemeenteraad hebben wij per brief de no go’s van locatie de Spie toegelicht. Hierbij hebben wij ons beperkt tot 3 belangrijke no go’s. Er zijn echter meer redenen waarom de locatie afvalt. Het hele proces rondom locatie de Spie is een voortdurende herhalingen van dezelfde voor- en tegen argumenten. Wij delen de opvatting van reclamanten dat de locatie onvoldoende is onderzocht niet.
Wij hebben ons juist extra ingespannen om de locatie mogelijk te maken. Met onderstaande zienswijzebeantwoording hopen wij voor eens en altijd de discussie rond de Spie als optie af te ronden. Wij zijn ervan overtuigd dat de locatie geen optie is. Als er ook maar een kans was dat de locatie kansrijk was hadden wij hier vol op ingezet en meegenomen als locatiealternatief. Nu dat niet het geval is moeten ook wij hierin berusten. Daarom leggen we hieronder nogmaals uit waarom deze locatie in een eerder stadium als alternatief is afgevallen. Vervolgens gaan wij in op de argumenten die reclamanten aandragen waarom volgens hun, deze locatie toch een (beter) alternatief zou zijn voor de realisatie van het hoogspanningsstation. Alternatievenonderzoek Uit het alternatievenonderzoek blijkt dat het geplande hoogspanningsstation niet passend is op deze locatie. Daarvoor gelden de volgende argumenten: BRZO-inrichting (veiligheid) SABIC is een BRZO-inrichting (Besluit risico’s zware ongevallen) die valt onder het Bevi (Besluit externe veiligheid inrichtingen). Binnen de locatie ligt een plaatsgebonden risicocontour (PR 10-6). Vanuit wetgeving en vanuit het beleid van TenneT is de vestiging van een hoogspanningsstation dat onderdeel is van de cruciale verbinding hierdoor niet haalbaar.
Er dient minimaal een afstand van 800 meter aangehouden te worden ten opzichte van de inrichting, wat op de Spie niet haalbaar is. Belemmering voor SABIC Ook andersom brengt de realisatie van een hoogspanningsstation op het terrein van SABIC, voor SABIC beperkingen met zich mee ten aanzien van huidige en/ of toekomstige activiteiten die daar volgens het vigerende bestemmingsplan zijn toegestaan. Er hebben diverse gesprekken plaatsgevonden tussen TenneT en SABIC, waarvan de conclusie was dat SABIC ook andersom geen toestemming geeft voor realisatie van een hoogspanningsstation op zijn terrein. Een hoogspanningsstation in de Spie belemmert SABIC in mogelijke toekomstige (gewenste) uitbreidingen. Dit standpunt is door SABIC ook 2 maal per brief in 2021 kenbaar gemaakt. Pagina 12 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Ligging nabij een N2000-gebied Om het station op deze locatie te realiseren betekent dat er op korte afstand van een N2000-gebied (en het NNB) moet worden gewerkt. Om aan te sluiten op bestaande 380 kV-lijn dient deze lijn aangepast te worden en is werken in N2000 gebied onvermijdelijk. Er zullen (tijdelijke) hoogspanningsmasten ín dit gebied moeten worden gebouwd om dit voor elkaar te krijgen. Daarnaast is een N2000-gebied ook geluidgevoelig (en zijn mitigerende maatregelen mogelijk noodzakelijk). Door deze gegevens, tezamen met de wetenschap dat in het desbetreffende N2000-gebied beschermde vogelsoorten aanwezig zijn, lijkt vergunningverlening niet haalbaar. Daarnaast zijn er alternatieve locaties die op dit punt positiever scoren, omdat deze locaties ofwel verder van natuurgebieden af liggen, ofwel omdat binnen die locaties geen bouwwerken gerealiseerd hoeven te worden ín die gebieden. Ligging bij NNB gebied Het beoogde station heeft een afmeting van 405 meter lang en 325 meter breed. Daaromheen is ondergronds ook nog een aanzienlijke ruimte nodig om de inlussing mogelijk te maken en voor de inkomende en afgaande kabels. Op nu beoogde locatie is voor de kabels een minimale breedte van 32 meter gereserveerd. De Spie is een driehoek waarbinnen deze afmetingen niet passen, zonder dat het naastgelegen NNB wordt aangetast.
Aanwezigheid van windmolens in de nabijheid (veiligheid) De windmolens liggen binnen de risico-afstand van 245 meter. Vanwege veiligheid en vanwege leveringszekerheid is het ongewenst om binnen deze afstand een hoogspanningsstation te realiseren. Aanwezige ruimte Gelet op alle (bovenstaande) beperkingen die deze locatie kent, is de aanwezige ruimte op De Spie zeer beperkt. Er is geen ruimte beschikbaar voor extra geluid, en er is geen ruimte voor cumulatief geluid voor de bewoners op de Spinolaberg. Dit betekent dat er hoge(re) kosten gemaakt moeten worden om het hoogspanningsstation op de juiste manier te engineeren en te kunnen plaatsen. Daarbij dient het bestemmingsplan gewijzigd te worden om het hoogspanningsstation te kunnen plaatsen. Ingediende zienswijzen Reclamanten voeren (in het kort) aan dat zij van mening zijn dat een hoogspanningsstation op deze locatie echt wel inpasbaar is als de uitvoering (en situering) van het station anders plaats zal vinden. Ook zijn reclamanten van mening dat de windmolens geen argument kunnen zijn, nu de overeenkomst met de eigenaar binnenkort zal expireren. Tot slot is het voor reclamanten ook een argument dat de realisatie van een hoogspanningsstation op de Spie ook (procedureel) veel sneller kan plaatsvinden. Hieronder wordt ingegaan op de ingediende argumenten.
Anders uitvoeren van het hoogspanningsstation Netbeheerder TenneT staat voor een zeer grote opgave om ons energienetwerk de komende jaren te versterken. Hiervoor worden in de komende jaren vele projecten uitgevoerd bestaande uit uitbreiding van bestaande stations, de bouw van nieuwe station en het opwaarderen of aanleggen van nieuwe hoogspanningsverbindingen. Vanuit de natuurkunde, wet- en regelgeving zijn er voor de veiligheid en leveringszekerheid zeer strenge eisen gesteld aan de inrichting van hoogspanningsstations en de opstelling van installaties en verbindingen op een station. Voor de inrichting van stations zijn met name de eisen voor een minimale afstanden tussen verschillende onderdelen van een station belangrijk. Vanwege deze eisen en de werking van een hoogspanningsstation wordt gewerkt met langwerpige rechthoekige lijnopstellingen (zogenaamde velden). Deze zijn haaks gekoppeld aan andere velden die hier parallel aan liggen waardoor er geschakeld kan worden tussen deze verschillende velden. Hiermee kan stroom “een andere kant” op gestuurd worden. Met transformatoren kan de spanning van de stroom worden aangepast. Op dit station wordt dit gedaan van 380 kV naar 150 kV, van 150 kV naar 20 kV en andersom.
Het is vanwege de eerder genoemde eisen belangrijk om deze velden en installaties met een verschillende spanning op de voorgeschreven minimale afstand van elkaar te houden. Daarnaast is het noodzakelijk deze wel in het verlengde van elkaar te leggen (veld 380 kV direct gevolgd door velden 150 kV direct gevolgd door velden 20 kV). Een logische opvolging hiervan zorgt voor een compact (en dus kleiner) station. Als deze onderdelen niet
Pagina 13 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
logisch gekoppeld kunnen worden is veel ruimte nodig om noodzakelijk verbindingen veilig aan te kunnen leggen. Het uitwerken van een nieuw station kost enorm veel tijd. Vanwege de dringende noodzaak om het elektriciteitsnetwerk op niveau te brengen in Nederland waardoor er vele nieuwe hoogspanningsstations bij moeten komen, is ervoor gekozen het ontwerp daarvan steeds verder te verbeteren en te standaardiseren. Hierdoor wordt de tijd voor het uitwerken van stations aanzienlijk verkort hoewel het uitwerken ervan nog steeds zeer veel werk is en vaak enkele jaren duurt. Echter het zoeken naar maatwerkoplossingen in de civieltechnische uitwerking van een hoogspanningsstation gaat nog langer duren, omdat er dan niet uitgegaan kan worden van een blauwdruk. Dit komt de snelheid die de energietransitie vraagt niet ten goede. Vanwege de rechthoekige vorm van de velden zijn bijna alle hoogspanningsstations rechthoekig. Uiteraard zijn in het verleden op locaties waar dit echt niet anders kon, maatwerkoplossingen gekozen. Dit had echter ook tot gevolg dat er zeer veel tijd in de uitwerking ging zitten. Met de groeiende druk op zowel de netcapaciteit als de personele capaciteit vanuit TenneT en de eisen vanuit veiligheid is ervoor gekozen om alleen nog maar te werken met een rechthoekige standaard indeling van een station.
Een invulling van de Spie met het hoogspanningsstation inclusief noodzakelijk ruimte voor inlussing en verbinding is daardoor alleen passend te maken door over de grenzen van de Spie heen te gaan en daarbij deels in de ruimte van het naastgelegen NNB gebied terecht te komen. Windmolens in de Auvergnepolder Ondanks of er een privaatrechtelijke afspraak (opstalrecht) is gemaakt tussen de grondeigenaar en de exploitant van de windmolens is de omgevingsvergunning voor deze windmolens zonder instandhoudingstermijn verleend. Dit betekent dat los van die privaatrechtelijke afspraak, de windmolens op basis van die vergunning permanent mogen blijven staan. Ook in het geldende tijdelijke deel van het omgevingsplan (bestemmingsplan Buitengebied Noord, 1e herziening) hebben de locaties van de windturbines de bestemming ‘Bedrijf’ met de nadere aanduiding ‘windmolens’ (waarbinnen windmolens tot 50 meter hoog mogen worden opgericht). Zie ook Figuur 4-5.
Figuur 3-5: Uitsnede Bestemmingsplan ‘Buitengebied Noord 1e herziening’ van de gemeente Bergen op Zoom (bron: regels op de kaart)
Wij hebben geen invloed op de privaatrechtelijke afspraak die tussen grondeigenaar en de exploitant is gemaakt, want wij zijn geen partij hierin. Ongeacht of het opstalrecht tussen partijen wordt verlengd of niet, mogen de windmolens (op basis van de omgevingsvergunning en op basis van het bestemmingsplan), gewoon blijven staan.
Pagina 14 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Met dit gegeven dient dan ook rekening gehouden te worden en dat maakt dat er wel degelijk een veiligheidsgebied van 245 meter geldt rondom de nu nog aanwezige en in het bestemmingsplan toegestane windmolens. Dat leidt tot een beperking van de inpassing van een hoogspanningsstation op deze locatie. (Bouw)Werken en werkzaamheden in Natura2000-gebieden kunnen wel vergund worden Gelet op het feit dat De Spie zeer dichtbij een Natura2000-gebied is gelegen maakt dat de effecten van het project (zowel de aanleg- als de gebruiksfase) op dit gebied groter zullen zijn. Daarnaast is het onvermijdelijk om ín dit gebied hoogspanningsmasten te realiseren om zo de aansluiting op de beste en efficiëntste manier te kunnen realiseren. Ook zullen mogelijk mitigerende maatregelen noodzakelijk zijn vanwege geluid. Dit argument, tezamen met alle andere argumenten maakt dat locatie De Spie, met inachtname van alle belangen, minder geschikt is. Daarnaast zijn er dan ook alternatieve locaties mogelijk, waarbij het bouwen in en het uitvoeren van werkzaamheden in een Natura2000-gebied niet noodzakelijk is. Direct aangrenzend aan deze locatie zijn gronden ook aangemerkt als Natuurnetwerk Brabant (NNB). Ook dit gegeven levert een vergunbaarheidsrisico op volgens Witteveen en Bos. Wij hebben navraag gedaan bij de provincie of deze positionering binnen het NNB inderdaad een risico oplevert.
De provincie heeft aangegeven dat er andere alternatieven zijn om het station buiten de NNB te realiseren. Herbegrenzing of compensatie is dan ook niet aan de orde, omdat dit in strijd is met de regels uit de Omgevingsverordening. De provincie is dan ook niet voornemens om medewerking te verlenen aan een hoogspanningsstation in de NNB op deze locatie. Versnelling van de procedure Reclamanten geven aan dat als het hoogspanningsstation gerealiseerd zou worden er sprake zou zijn van een versnelde procedure. Dit onder andere vanwege het feit dat er volgens reclamanten ter plaatse van De Spie slechts een korte procedure noodzakelijk zou zijn. Daartoe hebben zij BRO om advies gevraagd. In de voorbereiding om te komen tot de realisatie van een hoogspanningsstation op een bepaalde locatie gaat het niet alleen om het doorlopen van een juridisch-planologische procedure , maar ook de engineering van het hoogspanningsstation opnieuw moet plaatsvinden. Dit vraagt ook veel meer tijd (zo’n 2 jaar extra) om dit, met inachtname van alle belemmeringen, op een juiste en correcte wijze te doen. De vergelijking qua tijd is heel lastig te maken, omdat de engineering van het station inmiddels al zo goed als gereed is en inmiddels het ontwerp-bestemmingsplan al ter inzage heeft gelegen. Zowel de technische plannen als het bestemmingsplan zijn al in een vergevorderd stadium.
Deze tijd kan niet meer teruggewonnen worden. Nu kiezen voor een andere locatie betekent juist dat er een enorme vertraging ontstaat omdat er opnieuw naar de tekentafel gegaan moet worden, nieuwe onderzoeken moeten worden uitgevoerd en een wijzigingsbesluit van het omgevingsplan moet worden voorbereid (en uiteindelijk nog in procedure gebracht moet worden). Dit is een vertraging die we, gelet op de enorme uitdaging die we hebben om de energietransitie tot een succes te maken, niet meer kunnen gebruiken. Maar, ook al was er vanaf het begin voor de locatie De Spie gekozen, dan zou er alsnog qua proceduretijd geen sprake zijn van een verkort proces. Het hoogspanningsstation met deze omvang valt in milieucategorie 5.1bedrijf conform de VNG-brochure ‘Bedrijven en milieuzonering’. Daarnaast is het station, vanwege het opgestelde vermogen een zogenaamd geluidgezoneerd industrieterrein. De in het bestemmingsplan Theodorushaven-Noordland opgenomen binnenplanse afwijkingsbevoegdheid (kortere procedure) is alleen al vanwege deze twee feiten niet toepasbaar. Dit bestrijdt BRO overigens in de memo niet. Zoals al is aangegeven is het betreffende industrieterrein een geluidgezoneerd industrieterrein. De geluidruimte die er nog is, is echter zeer beperkt.
Dit kan betekenen dat de geluidzone rondom het gehele industrieterrein, door toevoeging van het hoogspanningsstation aangepast zou moeten worden. Het feit dat er binnen 500 meter (de richtafstand voor milieucategorie 5.1-bedrijven) één of meerdere geluidgevoelige objecten aanwezig zijn, maakt dit een lastige opgave. Maar ook al zou een en ander qua geluid inpasbaar gemaakt kunnen worden, dan was de realisatie van een hoogspanningsstation op deze locatie ook enkel middels een bestemmingsplanherziening mogelijk, dezelfde juridisch-planologische procedure als nu ook wordt doorlopen. Terzijde merken wij hierbij ook op dat, ook al zouden we op basis van de binnenplanse afwijking de mogelijkheid hebben gehad om het hoogspanningsstation op deze locatie te realiseren, geldt dat tegen dit
Pagina 15 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
besluit allereerst bezwaar, daarna beroep bij de rechtbank en pas dan hoger beroep bij de Raad van State openstaat. Tot slot merken we nog op dat de inzet van een snelle(re) juridisch-planologische procedure nooit een argument is geweest om tot een locatiekeuze te komen. De netcongestie vraagt om urgente oplossingen, maar het kunnen toepassen van een snel(lere) procedure weegt nooit op tegen allerlei andere belangen die er spelen bij een betreffende locatie. Conclusie Alle kansrijke locaties zijn op haalbaarheid onderzocht. De uiteindelijke locatiekeuze is zorgvuldig tot stand gekomen. Daarbij zijn alle betrokken belangen uitvoerig afgewogen. Uit de locatiekeuzematrix komt locatie BOZ-02 als beste locatie naar voren. Uit alle uitgevoerde onderzoeken is gebleken dat de gekozen BOZ-2 voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. De gronden uit de ingediende zienswijzen die pleiten om het hoogspanningsstation toch op locatie de Spie te vestigen zijn onderzocht en beantwoord. Hieruit blijkt dat de locatie de Spie terecht is afgevallen. Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen zijn die aanleiding geven om de Spie als kansrijk alternatief aan te merken. De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.
3.4.3
Ophoging of een dijk (maatregelen vanwege overstromingsrisico) Diverse zienswijzen gaan in op de keuze om het station op te hogen in plaats van er een dijk omheen te leggen. Reclamanten pleiten ervoor om voor een dijk te kiezen. De dijk kan als een aarden geluidswal fungeren. Bij komend voordeel zou ook kunnen zijn dat de dijk zorgt voor minder landschapsvervuiling, omdat de dijk ervoor zou zorgen dat het hoogspanningsstation (grotendeels) uit het zicht komt te liggen. Ook wordt gesteld dat de ophoging nooit onderdeel is geweest van de besluitvorming over de locatiekeuze. Gesteld wordt dat vanwege de noodzaak om het station in de Pals op te hogen, deze locatie niet geschikt is. Noodzaak dijk of ophoging Om de Auvergnepolder ligt een primaire waterkering, de dijk langs het Schelde-Rijn kanaal. Het hoogspanningsstation is een onderdeel van de landelijke 380 kV-ring en daarmee een cruciale verbinding en een cruciaal hoogspanningsstation. Het waterschap heeft deze dijk aangemerkt met een faalkans van 1 op 100. Elke onderzochte locatie binnen deze polder kent een gelijke maximale overstromingsdiepte. Voor een cruciaal station is het uitgangspunt dat de faalkans minimaal 1:10.000 moet zijn. Deze faalkans is aanzienlijk hoger dan de norm, waardoor er voorzieningen getroffen moeten worden om uitval van het hoogspanningsstation te voorkomen.
Dit gegeven maakte dat ‘overstromingsrisico’ geen onderscheidende factor was voor de locatiekeuze. Verzoek om dijk onderzocht In de werksessies over de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation kwam de suggestie naar voren of het station geen ‘eigen dijk’ kon krijgen, in plaats van dat het station op een ‘terp’ zou worden gebouwd. De gedachte hierbij was dat het ‘geluidswinst’ zou kunnen opleveren en als bijkomend voordeel een dijk als ‘inpassing’ van het station zou kunnen dienen. Dit door omwonenden aangedragen mogelijk alternatief voor de ophoging is uitvoerig onderzocht door TenneT. Geluidswinst Om daadwerkelijk enige geluidswinst te verkrijgen door een dijk, dient de dijk minimaal 3 meter hoog te zijn en 19 meter breed. Dit is een énorm ruimtebeslag. Een dijk van 3 meter of hoger vormt een enorme barrière voor de realisatie van het hoogspanningsstation (of voor toekomstige vervanging van transformatoren). Omdat een transformator met uitzonderlijk transport moet worden vervoerd is het noodzakelijk dat een dijk aan beide zijden een zeer flauw talud moet krijgen voor de op/afrit, om zo de transformatoren binnen de dijk te kunnen vervoeren. Hierdoor ontstaat er nog een groter ruimtebeslag. Een dijk zal dan ook meer ruimte in beslag gaan nemen dan het talud van de noodzakelijke ophoging.
Dit zal dan ten koste moeten gaan van de (extra) zone voor de landschappelijke inpassing (een dijk kan niet worden beplant). Los van het inpassingsvraagstuk is gebleken dat isolatie bij de bron vele malen (de transformatoren) effectiever is.
Pagina 16 van 37
Reactienota zienswijzen Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Halsteren projectnummer 0476754.121 6 maart 2024 revisie 00
Inpassing Het hoogspanningsstation ligt nu ingeklemd tussen het NNB van het Lange Water en het bos daarachter ten noorden en oosten ervan. Indien er gekozen wou worden voor een dijk komt de afschermende werking van dit bos mogelijk aan deze zijden te vervallen, omdat er geschoven zal moeten worden. De vraag die dan ook ontstaat is of er dan nog voldoende ruimte is om de inpassing aan de zuidzijde te kunnen aanleggen. Mogelijk dat doordat er ook een andere inlussing ontstaat er ook meer masten noodzakelijk zijn, omdat er voor de inlussing niet meer de juiste hoek gemaakt kan worden. Dit alles in overweging nemende maakt dat een dijk pas bij een minimale hoogte van 3 meter enige geluidswinst zal opleveren. Echter daar tegenover staan diverse nadelen waar wij ook rekening mee moeten houden. De ophoging neemt veel minder ruimte in beslag zodat er voldoende oppervlak voor landschappelijke inpassing beschikbaar blijft en het station in de realisatiefase en in de toekomst voor de onderhoudsfase(n) goed bereikbaar is voor uitzonderlijk transport. Daarnaast zal een dijk ook nooit het volledige zicht op het hoogspanningsstation wegnemen. Tot slot wordt er op een andere wijze voldaan aan het door de gemeenteraad aangenomen amendement in het kader van geluid en omdat het een bronmaatregel is, vele malen effectiever is. Daarvoor is de realisatie van de dijk niet noodzakelijk.
De ophoging heeft dan tot slot nog als bijkomend voordeel dat het talud van de ophoging kan worden beplant en is bij ophoging een overstromingsrisico, waar een dijk altijd nog een faalkans kent, tot een bepaalde hoogte gewaarborgd. Uit het bovenstaande blijkt dat er geen dusdanige voordelen te behalen zijn met de realisatie van een dijk en dat de nadelen van een dijk juist veel groter zijn. Een dijk is dan ook, gelet op alle af te wegen belangen, geen reëel alternatief voor de ophoging. Conclusie De ingediende reacties met betrekking tot dit onderwerp hebben niet geleid tot aanpassing van het bestemmingsplan.