Bijlage 1. Pijlervisie economie VERVALLEN
Tekst van het document
gemiddelde woon-werkstad in vergelijking
2040 echter af met 8Z, resulterend in een
vestigen, uitbreiden of omschakelen naar een
het belangrijk dat het aanbod aan horeca en
met de rest van Nederland. In 2023 zijn er
afname van de beroepsbevolking met 3Z.
circulaire economie. Dit bevordert aan de ene
retail past bij de behoefte van verschillende
in Bergen op Zoom 32.661 banen verdeeld
Er is dus beperkte behoefte aan het creëren
kant werkgelegenheid, maar aan de andere
doelgroepen.
over 7.044 bedrijven. Het aantal banen in
van extra werkgelegenheid voor de huidige
kant biedt het kansen voor bedrijven om van
Bergen op Zoom is ten opzichte van 2022
bevolking, aangezien er in de toekomst een
elkaar te leren voor de omschakeling naar slimme technieken.
Wat zijn onze ambities?
met 2,1Zo gestegen. Tegelijkertijd blijkt dat
krimp van het aanbod van arbeidskrachten
Het aanbod van retail, supermarkten en
de gemiddelde bedrijfsgrootte afneemt. Dit
wordt verwacht. Echter, de vraag naar
horeca beweegt mee met de behoefte van
heeft vooral te maken met de toename van
arbeidskrachten blijft bestaan. De prognoses
verschillende doelgroepen en draagt bij aan
het aantal ZZP’ers. Het aantal ZZP’ers is in
laten zien dat de krapte op de arbeidsmarkt
Het creëren van een veerkrachtige
Wat zijn onze ambities?
2023 met 120Zo gestegen. ZZP’ers zijn goed
niet snel wordt opgelost. De vraag blijft de
arbeidsmarkt door in te zetten op
voor 17Z van de werkgelegenheid in Bergen
komende jaren groter dan het aanbod. Daar
ontwikkeling, innovatie en het aantrekken
op Zoom. Bedrijven op bedrijventerreinen
komt bij dat voor de transitie naar de nieuwe
en behouden van (jonge) arbeidskrachten.
Met welke handelingsperspectieven?
in Bergen op Zoom zorgen voor 35Z van
economie andere skills nodig zijn, dan nu het
> We stimuleren initiatieven die bijdragen
de werkgelegenheid. Ten opzichte van het
geval is. Dat betekent een verschuiving van
Met welke handelingsperspectieven?
aan de leefbaarheid van wijken en/of
landelijk gemiddelde zijn in Bergen op Zoom
de arbeidsmarktvraag. Voor het realiseren
> We stimuleren en ondersteunen plannen en
bijdragen aan economische groei en de werkgelegenheid;
de zorg en industrie sterk vertegenwoordigd.
van transities (klimaat, circulair of energie)
initiatieven van het bedrijfsleven en onze
Deze sectoren hebben een bovengemiddeld
is behoefte aan voldoende technisch-,
(maatschappelijke) partners gericht op
werkgelegenheidsbelang in Bergen op
technologisch- en IT-talent. De strategische
een veerkrachtige en toekomstbestendige
economische groei en leefbaarheid van de gemeente.
> Winkels, horeca en supermarkten krijgen de mogelijkheid om in te spelen op de wensen
Zoom. Een kwart van de banen in Bergen
keuze voor een nieuwe economie, met een
van gebruikers, klanten en de markt. Dit
op Zoom behoort tot de zorgsector. Naast
sterke focus op plantbased economy, zorgt
arbeidsmarkt; > We faciliteren ontwikkelingen en
betekent dat per initiatief beoordeeld
dus voor een toename in de vraag naar
initiatieven binnen de zorgsector die
wordt of de ontwikkeling passend is
(specifieke) arbeidskrachten. Het gaat om
zorgen voor behoud of vergroting van het
(maatwerk-aanpak). We maken duidelijke
arbeidskrachten zoals materiaalkundigen,
aantal banen binnen de sector;
spelregels (afweegkader) vooraf;
ontwerpende beroepen, maar ook beroepen
> We sluiten aan bij en versterken de
die werken met andere materialen. Hiervoor
> We geven invulling aan de Visie binnenstad
regionale Human Capital-strategie gericht
door te werken aan een compacter
zijn specifieke kennis en vaardigheden
winkelgebied, het beleefbaar maken van de
benodigd. Om de ambities op gebied
historische identiteit, een goede mobiliteit,
van circulaire economie en plantbased
bedrijfsleven en onderwijs bij een goede
maar ook verduurzaming en vergroening
economy waar te kunnen maken, is het dus
aansluiting op plantbased economy en
van de binnenstad. Doorontwikkeling van
noodzakelijk dat de juiste arbeidskrachten
circulaire economie zodat vraag- en
de complementaire gebieden De Zeeland
kunnen worden aangetrokken. Tegelijkertijd
aanbod van professionals op elkaar
(functioneel) en de binnenstad (beleving &
vraagt de krapte op de arbeidsmarkt
afgestemd kunnen worden;
verblijven), zodat beide gebieden elkaar in
ook om verandering. De verwachting is
de toekomst versterken;
dat de komende jaren automatisering,
op de transitie naar de nieuwe economie; > We stimuleren & ondersteunen het
digitalisering en artificial intelligence (AI)
> Stimuleren van een vitale wijkeconomie. We zetten o.a. in op het stimuleren/creëren van
S
PIJLERVISIE ECONOMIE BERGEN OP ZOOM
INHOUDSOPGAVE
@ ®
TOEKOMSTBEELD 2035
y
Binnen de woningbouwprogrammering
2022/2023 sprake van een toename van
Wat zijn onze ambities?
is aandacht voor de beroepsbevolking.
190Zo theoretisch opgeleiden in Bergen op
Een sterke triple helix samenwerking
kunnen mensen leren en bijscholen
Zo zal het aantrekken van specifieke
Zoom. Deze stijging ligt boven het landelijk
gericht op het creëren van een innovatief
als beroepen veranderen. We hebben
doelgroepen, zoals jongeren/jonge
gemiddelde. Desondanks heeft Bergen op
ecosysteem voor duurzame economische
hierin een ondersteunende rol aan het
gezinnen door een voldoende aanbod
Zoom relatief meer praktisch opgeleiden
groei, hoogwaardig onderwijs en
bedrijfsleven en het onderwijs;
beschikbare en betaalbare woningen de arbeidsmarkt stimuleren;
en minder theoretisch opgeleiden. In totaal
maatschappelijke vooruitgang.
Een leven lang leren stimuleren. Hierdoor
> We investeren in innovatie en technologie
heeft Bergen op Zoom 1.837 MBO-studenten,
op gebied van circulaire- en plantbased
waarbij de studierichtingen zorg, welzijn
Met welke Handelingsperspectieven?
ontwikkelen zodat sectoren met een
en sport, maar ook techniek en gebouwde
> Versterken van de triple helix
hoge werkgelegenheid, zoals bijvoorbeeld
omgeving populair zijn.
> Aantrekkelijk vestigingsklimaat
y
economy; > Versterking positie van de campussen
samenwerking tussen bedrijfsleven,
(maak)industrie en zorg zich kunnen
om kennis C&. innovatie uit te wisselen en
onderwijs en overheid (Economic Board West-Brabant);
start-ups een kans te bieden;
vestigen en eventueel kunnen uitbreiden.
Welke ontwikkelingen zien we?
Bij voorkeur heeft nieuwe bedrijvigheid met
De komende jaren zal de instroom van nieuwe
Bestaande MBO/MBO+ cluster stimuleren
te sluiten bij bestaande initiatieven die
een duidelijke verbinding met circulaire
studenten fors afnemen. Een strategie voor
om een koppeling te zoeken met andere
worden gesteund door de gemeente.
economie of plantbased economy;
vitaal onderwijs is daarom noodzakelijk.
initiatieven zoals theater de Maagd en
y
> We investeren indien nodig in onze
Onderwijs zal meer en meer aansluiten bij het
infrastructuur, zodat werklocaties
economisch profiel van een gemeente/regio.
y Stimuleren van de ontwikkeling van
poppodium Gebouw T;
bereikbaar zijn en blijven. Waar nodig
Na afronding van een studie zal een persoon
een Zorgcampus waar bedrijven en
zetten we in op verbetering van de
toetreden tot de arbeidsmarkt. De koppeling
onderwijsinstellingen samenwerken.
toegankelijkheid van werklocaties;
tussen onderwijs en arbeidsmarkt, maar ook
Met als doel versterking van de zorgsector
> We werken samen met het bedrijfsleven
het economisch profiel van een regio zal dus
in Bergen op Zoom;
en het onderwijs om te onderzoeken hoe
steeds belangrijker gaan worden. Leven lang
met slimme technieken een veerkrachtige
leren programma’s en incompany onderwijs
arbeidsmarkt kan worden bereikt.
zijn voorbeelden die hierbij horen.
> (Hoge)scholen uitnodigingen om aan
De Economic Board West Brabant, de Regio
7. Triple helix samenwerking als basis
West-Brabant en de Stedelijke Regio West
voor innovatie à arbeidsmarktgericht
Brabant West zetten in op een human capital
onderwijs
agenda voor de regio. De uitdagingen en
Samengevat: twee strategische keuzes uitgewerkt in zeven speerpunten
kansen binnen de regio worden gezamenlijk
Bergen op Zoom BeLeefstad Bergen op Zoom als boegbeeld van de nieuwe economie
Waar staan we?
door gemeenten opgepakt. Er is onder andere
Triple helix is een strategische samenwerking
aandacht voor een goede kennisinfrastructuur
tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs
en publiek-private samenwerkingen.
Met 7 speerpunten om dit te omarmen:
gericht op innovatie, economische ontwikkeling en maatschappelijke vooruitgang. Samenwerking tussen
1. Massa rondom Plantbased Economy vergroten
kennisinstellingen, overheden en bedrijven draagt bij aan nieuwe manieren van bedrijfs-
2. Het bieden van ontwikkelruimte aan ondernemers
en beleidsvoering en zorgt voor grotere innovatie, waardoor noodzakelijke transitie
3. Doorontwikkeling van de Theodorushaven
versneld kunnen worden. Iedere partij voegt
4. Het ontwikkelen van een veelzijdige en duurzame vrijetijdsbesteding
daarbij waarde toe vanuit zijn eigen rol: overheid als beleidsmakers, kennisinstellingen
5. Innovatief, divers en duurzaam aanbod van retail & horeca
met hun brede kennis en ondernemers met
6. Veerkrachtige arbeidsmarkt
hun innovatieve ideeën. In Bergen op Zoom
7. Triple helix samenwerking als basis voor innovatie en arbeidsmarktgericht onderwijs
zijn op dit moment verschillende initiatieven waar triple helix partijen samenwerken op gebied van cultuur, techniek, zorg en duurzaamheid zoals theater de Maagd, poppodium Gebouw T, Green Chemistry Campus en Delta Agrifood Business. Op gebied van onderwijs is in het studiejaar
3
PIJLERVISIE ECONOMIE BERGEN OP ZOOM
INHOUDSOPGAVE
@ ®
TOEKOMSTBEELD 2035
3
foto o.i.d
Economische agenda ‘UiP w t»
. SBP ~-36*
S
-v“
PIJLERVISIE ECONOMIE BERGEN OP ZOOM
ľ.« j»5ä
INHOUDSOPGAVE
© ®
TOEKOMSTBEELD 2035
S
Economische agenda
gericht op de nieuwe econo-mie en
In onderstaand schema wordt per programmalijn
de Theodorushaven integraal door te
één of twee voorbeeldprojecten weerge-geven
ontwikkelen.
die in het eerste jaar opgepakt kunnen worden.
> Stedelijke economie richt zich op
Ambities uitspreken is één, maar uitvoering geven aan de ambities is twee. Bij het
het verbeteren en versterken van de economische structuur binnen Bergen
opstellen van de Pijlervisie economie is voor ogen gehouden of en zo ja, op welke wijze
Programma’s
Voorbeeld projecten
Ruimte voor
^
op Zoom, Halsteren en Lepelstraat.
ambities kunnen worden gerealiseerd. Feit is dat de gemeente Bergen op Zoom de
Het gaat over het berei-ken van een
ambities niet alleen kan realiseren. Samenwerking met het bedrijfsleven is cruciaal.
goed voorzieningenniveau binnen de
economie
verschillende kernen en wijken van
Daarnaast is ook de samenwerking met andere maatschappelijke partners en het
de gemeente. Ook is het de komende
onderwijs noodzakelijk. Waar we kunnen ondersteunen, stimuleren en faciliteren we de
jaren van belang om het aanbod van
^
Ontwikkeling gebiedspaspoorten Haalbaarheid Auvergnepolder voor ontwikkeling bedrijven terrein met plantbased profiel
voorzieningen te laten aansluiten bij de
markt bij hun plannen die in lijn zijn met de gestelde ambities uit de Pijlervisie economie.
verschillende doelgroepen. Een belangrijke plaats binnen het programma stedelijke
Transitie naar
^
Verduurzaming bedrijven
economie is de uitvoering van de Visie
duurzame
bin-nenstad. Er wordt ingezet op een
economie
^
Aanpak energietransitie
Plantbased
•
Doorontwikkeling DAB als
•
plantbased incubator Acquisitiestrategie
terreinen
compacter winkelgebied, waarbij de binnenstad verandert van place to buy, We willen zelf ook sturen op de economische
De gemeente werkt de economische agenda
naar place to be. Het gaat dus niet alleen
ontwikkeling van onze gemeente en omlig
uit in vijf programma’s, te weten: ruimte voor
over de verbe-tering van economische
gende regio. We zijn dat verplicht aan ons
economie, transitie naar duurzame economie,
vitaliteit, maar ook om het verbeteren van
bedrijfsleven en onze inwoners. Daarom
stedeljke economie, plantbased economy en
de leefomgeving.
stellen we een economische agenda
vrjetjdseconomie (VTE). Deze programma’s
(uitvoeringsagenda) op. De economische agenda
komen voort uit meerdere speerpunten uit de
wordt sepa-raat uitgewerkt.
plantbased bedrijvigheid
Plantbased Economy is een van de speerpunten van de economie van Bergen
Stedelijke
Pijlervisie. In principe lopen de speerpunten
op Zoom. Dit programma is er dan ook op
economie
^ •
dwars door de programma’s heen, waarbij de
gericht om de massa rondom Plantbased •
Oprichting eigentijdse
•
citymarketing-organisatie Oprichten netwerk VTE-
De economische agenda heeft als doel om
meer randvoorwaardelijke speerpunten rondom
Economy te vergroten. Door het stimuleren
Vrijetijds-
de plannen en prioriteiten van de gemeente
werkgelegenheid en triple helix samenwer-king in
van innovatie en vergaren van meer kennis
economie
voor de komende jaren vast te leggen. Dat
elk programma terugkomen.
kan een bijdrage geleverd worden aan
doen we door vijf programmalijnen uit te
y Het programma Ruimte voor Economie
maatschappelijke ontwikkelingen. Dit kan
werken, waarbij we ook bijbehorende projecten
gaat over het creëren van ontwikkelmoge-
gestimuleerd worden door bijvoorbeeld de
aangeven. Zo werken we de komende jaren op
lijkheden voor bestaande en nieuwe
doorontwikkeling van het DAB en bieden van
ge-structureerde en transparante wijze aan de
bedrijven (in de breedste zin van het
economische ontwikkeling van Bergen op Zoom
woord). Voldoende ontwikkelruimte is
y Vrijetijdseconomie is een andere
en brede welvaart van onze inwoners.
essentieel voor bedrijven om door te
belangrijke pijler van de Bergse
kunnen groeien, verder te kunnen innoveren
economie. Bergen op Zoom is een
De economische agenda heeft dezelfde
en daarmee van grotere meerwaarde te
verblijf en BeLeefstad voor jong en oud.
tijdshorizon als de Pijlervisie economie: 2035.
kunnen zijn voor de stad. Denk hierbij aan
Gezien de woningbouwop-gave is het
Het verschil met de Pijlervisie is dat het een
winkel- en horecaondernemers die kunnen
belangrijk dat sector meegroeit met die
dynamisch document betreft. Jaarlijks vindt
inspelen op wensen van gebruikers en
ontwikkeling. Hierbij gaat het o.a. om een
herij-king van de economische agenda plaats.
bedrijven die kunnen uitbreiden binnen de
kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte in
gemeente.
de binnenstad en cultuur C&. recreatie.
ondernemers
> Het programma Transitie naar Duurzame
zowel kleinschalige, als grootschalige projecten.
Economie gaat over het creëren van een
Maar ook korte acties, samenwerkingen ofjuist
toekomstbestendig bedrijfsleven. De
economisch gelieerde projecten. Te denken
huidige trends en ontwikkelingen (zie
valt bij het laatste aan de vergroening van de
hoofdstuk 4) vragen om een transitie naar
bedrijventerreinen. Alhoewel geen economisch
een nieuwe economie, door hier slim om
project, zijn er wel positieve effecten voor de
in te spelen kan het huidige economie
economische ontwikkeling en/of brede welvaart.
versterkt worden. Bijvoorbeeld door
Ook vindt jaarlijks monitoring en evaluatie plaats
bedrijventerreinen te verduurzamen,
van de economische agenda.
een human capital agenda op te stellen
PIJLERVISIE ECONOMIE BERGEN OP ZOOM
Vitale wijkeconomie Compactere binnenstad
doorgroeiruimte aan plantbased start ups.
Concreet betekent dit dat jaarlijks projecten wor-den opgevoerd (of afgevoerd). Het gaat om
S
>
economy
0
INHOUDSOPGAVE
0 0
TOEKOMSTBEELD 2035
S
BERGEN OP ZOOM ONTWIKKELT. Ontwikkel jij mee? j
11111
inn 11111 urn
ïw w
Ä
Gemeente f Bergen op Zoom INHOUDSOPGAVE