CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 NOTA RUIMTELIJKE KWALITEIT BERGEN OP ZOOM 2023 aangepast.

Raadsvergadering 28 juni 2023, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Vaststellen Nota Ruimtelijke Kwaliteit, RVB23-0023.36.390 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

NOTA RUIMTELIJKE KWALITEIT

BERGEN OP ZOOM Gemeente Bergen op Zoom Rho adviseurs voor leefruimte

INHOUDSOPGAVE 1.

INLEIDING 5 D o e l 5 We l s t a n d s n i v e a u ’s 5

COLOFON

2.

GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Jacob Obrechtlaan 4

Central Post Delftseplein 27b 3013 AA Rotterdam t: 010-2018555 w : w w w. r h o . n l

DATUM 28 juni 2023

OBJECT GERICHTE CRITERIA

3.

79

B e s t a a n d e b e e l d k w a l i t e i t s p l a n n e n 9

R e c l a m e 8 0

WELSTANDSNIVEAU BIJZONDER

D a k k a p e l 8 2

11

D a k o p b o u w o p k a p 8 3

M i d d e l e e u w s e c e n t r u m 1 2

B i j b e h o r e n d b o u w w e r k 8 4

1 9 e - e e u w s e s c h i l 1 8

K o z i j n - o f g e v e l w i j z i g i n g 8 4

L i n t H a l s t e r s e w e g - Z u i d 2 4

Z o n n e p a n e l e n e n - c o l l e c t o r e n 8 5

D o r s p h a r t H a l s t e r e n 2 8

E r f - e n p e r c e e l a f s c h e i d i n g 8 7

6.

We s t - B r a b a n t s e Wa t e r l i n i e 4 0

w : w w w. b e r g e n o p z o o m . n l

RHO ADVISEURS VOOR LEEFRUIMTE

5.

I n l e i d i n g 7 9

V i e r s p r o n g & Vr e d e r u s t 3 6

t: 140164

MONUMENTEN 77

T h e m a g e b i e d e n 7

K r u i s b e r g & D e B e e k 3 2

4611 AR Bergen op Zoom

4.

WELSTANDSNIVEAU SOEPEL

BIJZONDERE BEPALINGEN 89 A l g e m e n e w e l s t a n d s c r i t e r i a 8 9 H a r d h e i d s c l a u s u l e 9 0

45

E x c e s s e n r e g e l i n g 9 0

W O O N G E B I E D E N 4 6

I n b r e i d i n g s - e n o n t w i k k e l l o c a t i e s 9 1

H i s t o r i s c h e l i n t e n 4 6

Ve r k l a r e n d e w o o r d e n l i j s t 9 2

B l o k v e r k a v e l i n g | G e m e n g d e b e b o u w i n g

50

H e t n i e u w e b o u w e n 5 4 T h e m a t i s c h e w o o n g e b i e d e n 5 8

7.

BIJLAGE 97 Kaart ‘Zonnepanelen Beschermd Stadsgezicht’

96

B U I T E N G E B I E D 6 2 S P O R T- E N R E C R E AT I E T E R R E I N E N

66

B E D R I J V E N T E R R E I N E N 7 0

|3

WELSTANDSNIVEAU’S

1 | INLEIDING DOEL

WELSTANDSNIVEAU’S

Het zicht op gebouwen en de inrichting van de openbare

Vo o r d e t o e t s i n g z i j n w e l s t a n d s n i v e a u ’s v a s t g e l e g d w a a r-

ruimte vormen de dagelijkse leefomgeving van inwoners,

in wordt aangegeven in welke gebieden de gemeente meer

ondernemers en bezoekers van Bergen op Zoom. Dat bete-

regulering wenst, in welke gebieden er een minder strenge

kent ook dat het uiterlijk van een bouwwerk niet alleen de

toetsing plaatsvindt én in welke gebieden er geen welstand-

eigenaar aangaat. Een aantrekkelijke, goed verzorgde om-

scriteria gelden.

geving draagt bij aan haar eigen kwaliteit en geeft de gemeente extra impuls als toeristische bestemming, als woon-

D e v e r s c h i l l e n d e b e s c h e r m i n g s n i v e a u ’s i n d e g e m e e n t e B e r-

en bedrijfslocatie of als vestigingsplaats voor winkels en

g e n o p Z o o m z i j n h i e r n a a s t o p d e k a a r t w e e r g e g e v e n . Va n u i t

voorzieningen. Deze Nota Ruimtelijke Kwaliteit is enerzijds

cultuurhistorisch perspectief en een breed perspectief aan

opgesteld vanuit de overtuiging dat de gemeente en haar

beleidsterreinen zijn gebieden aangewezen met verschillen

bewoners een aantrekkelijk gebouwde omgeving waarderen

in beschermde status. Afzonderlijke (rijks)monumenten en

en willen behartigen. Anderzijds is het uitgangspunt om de

a n d e r e b e e l d b e p a l e n d e o b j e c t e n z i j n n i e t o p d e k a a r t w e e r-

burger meer vrijheid te geven waar dat kan. Dit betekent een

gegeven.

meer terughoudende opstelling met het toetsen van ruimtelijke kwaliteit, minder regels én minder bemoeienis met

Welstandsniveau: Bijzonder

details in gebieden waar dit verantwoord is.

G e b i e d e n m e t e e n s t r e n g e t o e t s w a a r b i j a l l e o m g e v i n g s v e rgunningplichtige bouwwerken door de Commissie Ruimtelijke

In deze Nota Ruimtelijke Kwaliteit is de gebiedsindeling

K w a l i t e i t w o r d e n g e t o e t s t a a n z o w e l d e v o o r- a l s a c h t e r z i j d e .

v e r e e n v o u d i g d , i s h e t a a n t a l t o e t s i n g s n i v e a u ’s t e r u g g e b r a c h t

Deze gebieden zijn van cruciale betekenis voor het totaal

n a a r t w e e t y p e n w e l s t a n d n i v e a u ’s e n z i j n n i e u w e w e l s t a n d s -

beeld van de kernen en de relatie met het aanliggende land-

vrije gebieden aangewezen. Per themagebied en toetsings-

s c h a p . H i e r o n d e r v a l l e n d e g e b i e d e n d i e e e n h o g e c u l t u u r-

niveau zijn vervolgens voor de wijken de kenmerken van de

historische, architectonische of stedenbouwkundige waarde

omgeving beschreven en duidelijke criteria opgesteld waarop

h e b b e n z o a l s h e t c e n t r u m . To e t s i n g b i n n e n h e t b i j z o n d e r e

(bouw)plannen in ieder geval beoordeeld worden door de

niveau is vooral gericht op de historische en/of landschap-

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Daarnaast biedt deze nota

p e l i j k e c o n t e x t . To e t s i n g o m v a t d a a r o m a l l e r e l e v a n t e a s -

ook inspiratie voor ontwerp en inrichting om initiatiefnemers

pecten zoals ligging, massa, architectonische uitwerking en

enthousiast te maken en te inspireren bij het maken van

materiaal- en kleurgebruik en kapvormen en de relatie met

hun plannen. Hoewel ‘ruimtelijke kwaliteit’ meer omvat dan

de openbare ruimte.

bouwwerken, bevat deze nota geen beleidsregels die zien op de inrichting van de openbare ruimte.

4|

|5

THEMAGEBIEDEN

Hierbij wordt zorgvuldig en gedetailleerd getoetst, waarbij

THEMAGEBIEDEN

de zorgvuldige inpassing in de omliggende context het uit-

De verschillende te onderscheiden deelgebieden in de ge-

gangspunt is en daarom een bijzondere inspanning vereist.

m e e n t e B e r g e n o p Z o o m m é t e e n w e l s t a n d s t o e t s z i j n o n d e rverdeeld in themagebieden. Deze themagebieden verschillen

Welstandsniveau: Soepel

in hun ruimtelijke verschijningsvorm door de ontstaansge-

Gebieden die een soepel toetsingsniveau hebben, zijn gebie-

schiedenis, planningsmethode, bouwperiode of functie. Per

den die beperkte afwijkingen van de bestaande ruimtelijke

thema is beknopt een daarop toegesneden inspiratiekader

structuur of ingrepen in de architectuur zonder al te veel

toegevoegd waarin aspecten die te maken hebben met de

p r o b l e m e n k u n n e n v e r d r a g e n . To e t s i n g b e t r e f t d a n o o k d e

gebouwen, het perceel en de openbare ruimte worden uitge-

basiskwaliteit van de bouwwerken en vraagt een normale in-

licht. De soepele woongebieden zijn onder één thema ge-

spanning. Er wordt getoetst op de verschijningsvorm aan de

b r a c h t , e n h e b b e n d a a r o m o o k é é n t o e t s i n g s k a d e r, m a a r z i j n

voorzijde van de bouwwerken richting het openbaar gebied.

wel onderverdeel in samenhangende buurten met een eigen i n s p i r a t i e k a d e r.

Wo n i n g b o u w l o c a t i e s i n o n t w i k k e l i n g w o r d e n o n d e r h e t s o e pele niveau geplaatst totdat de ontwikkeling is afgerond en de locatie kan vervallen naar het welstandsvrije niveau. Welstandsvrij Gebieden waar voor bouwwerken geen welstandstoets geldt. De excessenregeling is hierop wel van toepassing. Viersprong en Vrederust Centrum, 19 eeuwse schil Centrum, Middeleeuwse kern Bijzonder lint Halsterseweg zuid De West-Brabantse Waterlinie Kruisberg en De Beek Oude linten Het nieuwe bouwen Traditionele blokverkaveling Thematische bouw Buitengebied Sport en recreatie Bedrijventerrein

6|

20171447

|7

BEELDKALITEITPLANNEN

BESTAANDE BEELDKWALITEITPLANNEN De Nota Ruimtelijke Kwaliteit biedt een toetsingskader voor g e w a a r d e e r d e g e b i e d e n . To c h i s d e a a n d a c h t v o o r a l g e r i c h t op bestaande gebieden. In sommige gevallen is voor nieuwe ontwikkelingen een beeldkwaliteitsplan gemaakt of een beeldkwaliteitsparagraaf opgenomen in een ruimtelijk plan of stedenbouwkundige visie. Stedenbouwkundige kaders, beeldkwaliteitsplannen en beeldregieplannen zijn de toetsingskaders voor de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit voor in

3 8 6

7

o n t w i k k e l i n g z i j n d e g r o t e r e p r o j e c t e n . I n d e g e m e e n t e B e r-

2

gen op Zoom gelden op dit moment de volgende beeldkwal-

9

iteitsplannen, - kaders en -regieplannen :

12

10

4

1

5 13

1.

Beeldkwaliteitsplan Binnenstad;

2.

Beeldkwaliteitsplan De Schans 5e fase;

3.

Beeldkwaliteitsplan Oude Molen en Kop van Vijf;

4.

N i e u w e Ve s t i n g ;

5.

Beeldregieplan Geertruidapolder;

6.

H e r o n t w i k k e l i n g Vo g e l e n z a n g ( o n t w i k k e l p l a n ) ;

7.

Hoek Grondmolen/Kastanjelaan (bestemmingsplan);

8.

B e d r i j v e n t e r r e i n Wo u w s e w e g ( b e s t e m m i n g s p l a n ) ;

9.

Ruimte voor ruimte Langstraat (bestemmingsplan);

10.

Ruimte voor ruimte Fort Pinsenweg (bestemmingsplan);

11.

Ruimte voor ruimte Heimolen (bestemmingsplan);

12.

Ruimte voor Ruimte Fort de Rovereweg/Langsstraat (bestemmingsplan).

13

B e e l d r e g i e p l a n Vr i j e k a v e l s K i j k i n d e P o t

11

20171447

Beeldkwaliteitplannen

8|

|9

2 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

10 |

| 11

MIDDELEEUWSE CENTRUM

ALGEMENE KARAKTERISTIEK

Vissershaven. Kenmerkend voor het hele centrum is de grote

De middeleeuwse kern van Bergen op Zoom is cirkelvormig

variatie in bouwstijl en architectuur waardoor de individu-

e n h e t z w a a r t e p u n t l i g t r o n d d e G r o t e M a r k t . Va n h i e r u i t

ele panden sterk herkenbaar zijn. De middeleeuwse kern is

liepen verschillende radialen met de van oudsher belangrijk-

beschermd stadsgezicht en veel panden zijn door hun vorm

ste functies richting de stadspoorten en het buitengebied.

e n p o s i t i e c u l t u u r h i s t o r i s c h w a a r d e v o l . E e n g r o o t d e e l h i e r-

Va n d e o u d e s t a d s p o o r t e n i s d e G e v a n g e n p o o r t a a n h e t e i n d e

van is aangewezen als monument. In het kernwinkelgebied

van de Lievevrouwestraat als enige bewaard gebleven. De

zijn de verschillende panden door de tijd heen ook veelal

bebouwing langs de radialen is kleinschalig en heeft een

flink aangepast waardoor vooral de samenhang tussen de

grote diversiteit in maten en verschijningsvormen. De we-

plint(winkelpui) en de bovenbouw is vervaagd.

gen en pleinen worden gevormd door vrijwel aaneengesloten, pandsgewijs opgebouwde straatwanden. Aan de radialen en

Vo o r h e t c e n t r u m i s h e t v a n b e l a n g d a t e r e e n h e l d e r e r u i m -

de Grote Markt bepalen winkels en horeca het straatbeeld,

telijke structuur ontstaat met een prettig verblijfsgebied.

daarboven wordt veelal gewoond. De radialen vormen dan

Va n b e l a n g i s d a t b o u w b l o k k e n b i j a a n p a s s i n g e n g o e d w o r-

ook het huidige centrumgebied. Het middeleeuws centrum is

den afgerond. Daarnaast is de beeldkwaliteit van de panden

een Middeleeuws Rijksbeschermd Stadsgezicht. Bijzondere

van groot belang. Een gevarieerd maar tevens voldoende

(grootschalige) gebouwen vormen de accenten van de histo-

samenhangend straatbeeld zorgt voor een aantrekkelijk cen-

rische kern, dit zijn onder andere: het Markiezenhof, de Sint

trumgebied. Hierin spelen ook de samenhang van de gevels

G e r t r u d i s k e r k , d e s t a d s s c h o u w b u r g e n h e t S t a d h u i s . Tu s s e n

(onder en bovenbouw en passende reclame-uitingen) van de

de lange radialen liggen kortere straten met voornamelijk

afzonderlijke panden een belangrijke rol.

w o o n b e b o u w i n g . D e z e s t r a t e n z i j n k o r t e r, r e c h t e r e n m i n d e r voornaam ten opzichte van de radialen. De bebouwing is

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

k l e i n s c h a l i g e r, m a a r k e n t e v e n e e n s e e n g r o t e d i v e r s i t e i t .

•

De cirkelvormige kern en het Havenkwartier vormen het middeleeuwse centrum.

Langs de Oude Haven heeft zich het middeleeuws Haven-

•

kwartier ontwikkeld. In dit langgerekte gebied is van ouds-

stadspoorten met belangrijke concentratie van horeca én

her veel bedrijvigheid. Dit verklaart ook de relatief sobere

van openbare functies en (zakelijke) dienstverlening

uitstraling. De bedrijvigheid is de afgelopen decennia afge-

•

nomen en heeft plaatsgemaakt voor culturele en recreatieve functies. De openbare ruimte van de haven en de kaaien

20171447

Centrum, Middeleeuwse kern

12 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

Va n u i t d e G r o t e M a r k t l o p e n r a d i a l e n n a a r d e v o o r m a l i g e

Tu s s e n d e r a d i a l e n l i g g e n k o r t e r e s t r a t e n m e t v o o r n a m e lijk woonbebouwing.

•

De openbare ruimte van de haven en de kaaien vormen

vormen het middelpunt van het gebied. De wegen, kaaien

h e t m i d d e l p u n t v a n h e t l a n g g e r e k t e H a v e n k w a r t i e r. D e

en havens worden gevormd door vrijwel aaneengesloten,

bebouwing hieraan is relatief hoog ten opzichte van de

pandsgewijs opgebouwde straatwanden die veelal gericht

kleinschalige straten en stegen.

zijn op en direct aan de openbare ruimte liggen. De histori-

•

Grote variatie aan architectuur en vormgeving.

sche bebouwing aan de havens en kaaien is relatief hoog en

•

Hoogwaardig ingerichte openbare ruimte.

de kleinschalige straten en stegen aan weerskanten hebben

•

Ve r k e e r s d r u k : a a n d a c h t n o d i g v o o r b e r e i k b a a r h e i d e n e e n

lagere bebouwing. Bijzondere elementen zijn gebouwen als

prettig verblijfsgebied op specifieke plekken.

h e t S p u i h u i s , h e t s l u i s h u i s j e e n d e Wa t e r m o l e n b i j d e O u d e

MIDDELEEUWS CENTRUM | 13

MIDDELEEUWSE CENTRUM

INSPIRATIE Gebouwen •

Stel de ambitie hoog. Het centrum is hét visitekaartje van Bergen op Zoom.

•

Zorg dat bouwkundige toevoegingen of aanpassingen passen in de stedenbouwkundige structuur en aansluiten op massa, de typologie, de detaillering en het materiaalgebruik.

•

Geef de bebouwing een duidelijke oriëntatie op de belangrijkste openbare ruimte: de straat.

•

N e e m b i j o n t w i k k e l i n g d e h e r k e n b a r e o p b o u w m e t o v e rwegend individuele panden als uitgangspunt.

•

Nieuwe ingrepen mogen een eigen architectuur hebben, maar neem de uitgangspunten in acht van maat en schaal, rooilijnen, open en gesloten wand, rustige en nat u u r l i j k k l e u r- e n m a t e r i a a l g e b r u i k e n d e k a p v o r m . I n d e stijl en de detaillering zit vooral de variatie. Deze zullen

Percelen

zorgvuldig moeten zijn en van een passend kwaliteitsni-

•

veau. •

• •

Maak duidelijke begrenzingen van openbaar en privaat gebied.

Zorg voor een evenwichtige opbouw in de gevelindeling: rust in variatie door een eenduidige architectuur per

Openbare ruimte

pand.

•

Zorgvuldig beheer van de openbare ruimte. De openbare

Hou in het kernwinkelgebied rekening met gesloten ge-

ruimte is een zeer belangrijk aspect van de centrumbele-

velwanden en sluit hier bij aan.

ving.

Zorg bij winkels dat de onderbouw (etalage/entree) een

•

g e h e e l v o r m t m e t d e b o v e n b o u w.

P r o b e e r d e g e p a r k e e r d e a u t o ’s u i t h e t s t r a a t b e e l d t e h a len en zorg voor duidelijke parkeerlocaties.

•

Duurzaam beheer van de openbare ruimte.

•

Beperk de losse bebording, reclame-uitingen en uitstall i n g e n i n d e o p e n b a r e r u i m e v o o r e e n o r d e l i j k e n o v e rzichtelijk openbaar gebied.

14 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

MIDDELEEUWS CENTRUM | 15

MIDDELEEUWSE CENTRUM

Vo o r r u i m t e l i j k e k w a l i t e i t s b e l e i d Middeleeuwse Binnenstad zie ook: •

Beeldkwaliteitsplan Binnenstad

•

Nota Openbare Ruimte

•

Structuurbeeld voor reclame

•

Kappenkaart

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

Behoud van de ruimtelijke identiteit en kwaliteit van de oorspronkelijke ruimtelijke opbouw

e n k a r a k t e r i s t i e k a l s c u l t u u r h i s t o r i s c h c o m p o s i t i e . Wa n d v o r m i n g e n d u i d e l i j k e r o o i l i j n e n z i j n

b e l a n g r i j k . M A AT / S C H A A L

Behoud en herstel van het diverse ruimtelijk karakter van de bebouwing met respect voor het

cultuurhistorische karakter van het centrumgebied. Ritmiek van individuele gevels met een

eigen vormgeving, maatvoering en detaillering: variatie overeenkomstig het straatbeeld met

h e r k e n b a r e p a n d e n s t r u c t u u r. V O R M / O R I Ë N TAT I E

B i j ( v e r v a n g e n d e ) n i e u w b o u w i s d e p o s i t i e e n o r i ë n t a t i e v a n d e o o r s p r o n k e l i j k e b e b o u w i n g

r i c h t i n g g e v e n d e n d i e n t d e z e q u a v o r m g e v i n g e n m a s s a t e p a s s e n i n d e b e s t a a n d e b o u w b l o k k e n ,

de bestaande parcelering is het uitgangspunt.

Sterk straatgerichte gevels met aandacht voor de kapvorm: in het algemeen zijn zadeldaken,

schilddaken of mansardekappen het meest wenselijk.

Z i e o o k d e k a p p e n k a a r t b e h o r e n d e b i j h e t b e s t e m m i n g s p l a n B i n n e n s t a d e n h e t B e e l d k w a l i t e i t p l a n B i n n e n s t a d . S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

Nieuwbouw dient aan te sluiten op de omgeving; (eigentijdse)

toevoegingen / aanpassingen respecteren de bestaande stijl, architectuur en detaillering;

Samenhang onderbouw (plint) en bovenbouw van winkelpanden, ook bij samenvoeging van

w i n k e l p a n d e n / p u i e n o p b e g a n e g r o n d ;

Per pand een eenduidige architectuur – geen mengvorm van stijlen;

Aan de vormgeving van de gevels aan de straat worden hoge eisen gesteld: vanuit context

é n h e t g e b o u w. Z o r g v u l d i g e d e t a i l l e r i n g e n e e n e v e n w i c h t i g e o p b o u w z i j n v a n b e l a n g .

Blinde zijgevels moeten worden voorkomen evenals dichte gevels op maaiveldniveau;

Bij toevoegingen en renovatie dienen de oorspronkelijke (gevel)details zoals dakranden, plinten,

banden, rol- en speklagen behouden te blijven.

M AT E R I A A L / K L E U R

Kleurstelling: traditioneel en natuurlijk. Kleurstelling van metselwerk/gevel en pannen op

e l k a a r a f s t e m m e n . K l e u r e n d i e n e n h i s t o r i s c h e v e r a n t w o o r d t e z i j n , e v e n t u e e l w o r d t e e n o n d e r z o e k

door deskundigen gedaan. Kleuren die met de omgeving contrasteren zijn niet toegestaan.

Materiaalgebruik: (patinerende materialen of voorgepatineerde materialen) in overeenstemming met

de centrumomgeving is overwegend traditioneel: keramische pannen, baksteen in aardetinten, licht

p l e i s t e r w e r k e n h o u t e n k o z i j n e n m e t p r o f i e l a l s b a s i s m e t m o g e l i j k m o d e r n e m a t e r i a l e n z o a l s h a r d

s t e e n b e t o n , g l a s e n z i n k .

16 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

MIDDELEEUWS CENTRUM | 17

NEGENTIENDE EEUWSE SCHIL

ALGEMENE KARAKTERISTIEK Rondom de middeleeuwse kern ligt de negentiende eeuwse schil. De schil is ontstaan na het slechten van de vesting-

Kenmerkend voor de negentiende eeuwse schil is de grote

werken van de middeleeuwse kern. Het gebied is grotendeels

variatie in bouwstijl en architectuur waardoor de individue-

gebruikt voor nieuwe woningen en rondom het middeleeuwse

l e p a n d e n s t e r k h e r k e n b a a r z i j n . Ve e l p a n d e n z i j n d o o r h u n

Havenkwartier voor militaire doeleinden en de opkomende

vorm en positie cultuurhistorisch waardevol. Een groot deel

industrie.

hiervan is aangewezen als monument.

Deze stadsuitleg is ontworpen met een heldere structuur; er zijn relatief brede straten ter plaatse van de voormalige

Daarnaast staat er een aantal panden die duidelijk van een

singels en bolwerken en aan de noordrand zijn deze in veel

latere bouwperiode zijn. Het is vooral van belang dat de hel-

gevallen voorzien van een middenstrook met park. Haaks

dere ruimtelijke structuur van de negentiende eeuwse schil

hierop lopen de middeleeuwse radialen verder de stad uit.

bewaard blijft en dat bouwblokken bij aanpassingen goed

Enkele hiervan (Stationsstraat, Burgemeester van Hasselt-

worden afgerond. Daarnaast is ook de beeldkwaliteit van de

straat en Antwerpsestraat) behoren tot het huidige centrum-

individuele panden en de straatwanden van groot belang.

gebied.

Een gevarieerd maar tevens voldoende samenhangend straatbeeld zorgt voor een aantrekkelijke schil.

In de zuidelijke schil staan voornamelijk veelal gepleisterde arbeiderswoningen en enkele middenstandswoningen, in de

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

noordelijke schil worden middenstandswoningen afgewisseld

•

eeuwse kern.

m e t g e v a r i e e r d e v r i j s t a a n d e v i l l a ’s o p r u i m e k a v e l s . I n h e t n o o r d e n o v e r h e e r s t r e p r e s e n t a t i e v e t u i n d o r p a r c h i t e c t u u r. I n

Ontstaan op de plek van de vestingwerken van de middel-

•

Over het algemeen brede straten, met in het noorden een

d e o m g e v i n g v a n h e t Wi l h e l m i n a v e l d i s d e h i s t o r i s c h e b e -

middenstrook met park. De bouwblokken zijn grotendeels

bouwing vervangen door gesloten stadsvernieuwingsblokken.

gesloten.

De woonbebouwing in de negentiende eeuwse schil bestaat

•

Het westelijk deel van de schil werd losser ingevuld met

grotendeels uit gesloten bouwblokken. Ook grootschalige

militaire en industriële functies, waarvan nog enkele be-

functies zoals scholen of een kerk werden hierin opgeno-

waard zijn gebleven.

men.

•

Diversiteit en individuele cultuurhistorisch waardevolle bebouwing.

Het westelijk deel van de schil rondom het middeleeuwse

•

Grote variatie aan architectuur en vormgeving.

Havenkwartier werd veel losser ingevuld. Bijzondere elementen zijn de vrijstaande industriële en militaire objecten in het groen die langzamerhand plaats hebben gemaakt voor w o n i n g b o u w, b e d r i j v i g h e i d e n g r o o t s c h a l i g e d e t a i l h a n d e l . Va n d e m i l i t a i r e k a z e r n e s , a r s e n a l e n e n i n d u s t r i e i s e e n a a n tal karakteristieke gebouwen bewaard gebleven: de Blokstall e n , h e t K l e i n e n G r o o t A r s e n a a l e n o o k d e f a b r i e k s s c h o o rsteen aan de Rijtuigweg, het fabrieksgebouw De Zeeland, de 20171447

v o o r m a l i g e s u i k e r f a b r i e k e n h e t I R S - g e b o u w.

Centrum, 19 eeuwse schil

18 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

NEGENTIENDE EEUWSE SCHIL | 19

NEGENTIENDE EEUWSE SCHIL

INSPIRATIE Gebouwen •

Stel de ambitie hoog. De negentiende eeuwse schil is een belangrijk entreegebied naar het middeleeuwse centrum van Bergen op Zoom.

•

Zorg dat bouwkundige toevoegingen of aanpassingen passen in de stedenbouwkundige structuur en aansluiten op massa, de typologie, de detaillering en het materiaalgebruik.

•

Geef de bebouwing een duidelijke oriëntatie op de belangrijkste openbare ruimte: de straat.

•

N e e m b i j o n t w i k k e l i n g d e h e r k e n b a r e o p b o u w m e t o v e rwegend individuele panden als uitgangspunt.

•

Zorgvuldige hoekoplossingen zoals afgeschuinde kanten en entrees.

•

Nieuwe ingrepen mogen een eigen architectuur hebben, maar neem de uitgangspunten in acht van maat en schaal, rooilijnen, open en gesloten wand en de kapvorm.

•

Zorg voor een evenwichtige opbouw in de gevelindeling: rust in variatie door een eenduidige architectuur per pand.

•

Houd in de schil rekening met gesloten bouwblokken en sluit hier bij aan.

Percelen •

Maak duidelijke begrenzingen van openbaar en privaat gebied.

•

Zorg er voor dat parkeren niet te veel het straatbeeld domineert.

Openbare ruimte •

Behoud een rustige eenduidige vormgeving van het straatprofiel van de singels.

•

De openbare ruimte is een belangrijk aspect van de beleving van de hele binnenstad. Houd aandacht voor het inbrengen van groen en het beheer van het groen (in het noorden) van de schil.

•

20 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

Duurzaam beheer van de openbare ruimte.

NEGENTIENDE EEUWSE SCHIL | 21

NEGENTIENDE EEUWSE SCHIL

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

B e h o u d v a n d e r u i m t e l i j k e i d e n t i t e i t e n k w a l i t e i t v a n d e o o r s p r o n k e l i j k e r u i m t e l i j k e

o p b o u w e n k a r a k t e r i s t i e k . Wa n d v o r m i n g e n d u i d e l i j k e r o o i l i j n e n z i j n b e l a n g r i j k .

M A AT / S C H A A L

B e h o u d e n h e r s t e l v a n h e t d i v e r s e r u i m t e l i j k k a r a k t e r v a n d e b e b o u w i n g m e t r e s p e c t v o o r

h e t c u l t u u r h i s t o r i s c h e k a r a k t e r v a n d e c e n t r u m s c h i l . R i t m i e k v a n i n d i v i d u e l e g e v e l s m e t

e e n e i g e n v o r m g e v i n g , m a a t v o e r i n g e n d e t a i l l e r i n g : v a r i a t i e o v e r e e n k o m s t i g h e t s t r a a t b e e l d

met herkenbare pandenstructuur en eventueel grotere objecten binnen de blokken.

V O R M / O R I Ë N TAT I E

B i j ( v e r v a n g e n d e ) n i e u w b o u w i s d e p o s i t i e e n o r i ë n t a t i e v a n d e o o r s p r o n k e l i j k e b e b o u w i n g

r i c h t i n g g e v e n d e n d i e n t d e z e q u a v o r m g e v i n g e n m a s s a t e p a s s e n i n d e b e s t a a n d e b o u w

blokken, de bestaande parcelering is het uitgangspunt.

Zorgvuldige hoekoplossingen zoals afgeschuinde kanten en entrees.

Sterk straatgerichte gevels met aandacht voor de kapvorm: in het algemeen zijn zadel-

daken, schilddaken of mansardekappen het meest wenselijk. Zie ook de Kappenkaart.

S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

N i e u w b o u w i n e i g e n s t i j l m e t i n a c h t n e m i n g v a n d e b e s t a a n d e k e n m e r k e n z o a l s m a a t e n

schaalverhouding, evenwichtige opbouw en zorgvuldige detaillering

( E i g e n t i j d s e ) t o e v o e g i n g e n / a a n p a s s i n g e n r e s p e c t e r e n d e b e s t a a n d e s t i j l , a r c h i t e c t u u r e n d e t a i l l e r i n g .

22 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

S a m e n h a n g o n d e r b o u w ( p l i n t ) e n b o v e n b o u w v a n w i n k e l - e n b e d r i j f s p a n d e n , o o k b i j

samenvoeging van panden/puien op begane grond.

Per pand een eenduidige architectuur – geen mengvorm van stijlen.

Z o r g v u l d i g e d e t a i l l e r i n g e n e e n e v e n w i c h t i g e o p b o u w z i j n v a n b e l a n g . B l i n d e z i j g e v e l s

moeten worden voorkomen evenals dichte gevels op maaiveldniveau.

B i j t o e v o e g i n g e n e n r e n o v a t i e d i e n e n d e o o r s p r o n k e l i j k e ( g e v e l ) d e t a i l s z o a l s

dakranden, plinten, banden, rol- en speklagen behouden te blijven.

M AT E R I A A L / K L E U R

K l e u r s t e l l i n g : t r a d i t i o n e e l e n n a t u u r l i j k . K l e u r s t e l l i n g v a n m e t s e l w e r k / g e v e l e n p a n n e n o p e l k a a r

afstemmen. Materiaalgebruik in overeenstemming met de centrumomgeving is overwegend

traditioneel: keramische pannen, baksteen in aardetinten en licht pleisterwerk als basis met

mogelijk hoogwaardige moderne materialen zoals hardsteen beton, glas en zink. Andere materialen

dan beschreven zijn toepasbaar mits dit voldoende overtuigend is en kwalitatief recht doet aan de

o m g e v i n g . Vo l d o e n d e g e p r o f i l e e r d e r a a m - e n d e u r k o z i j n e n e n - p o s t e n .

NEGENTIENDE EEUWSE SCHIL | 23

LINT HALSTERSEWEG ZUID

ALGEMENE KARAKTERISTIEK De historische bebouwingslinten van Bergen op Zoom zijn

•

Bouwhoogte varieert van 1 á 2 bouwlagen met kap, soms

ontstaan vanuit het centrumgebied. De bebouwingslinten

drie bouwlagen in geval van nieuwere gebouwvormen zo-

zijn in de loop der tijd opgenomen in de nieuwere wijken

als appartementen.

rondom. De bebouwingslinten bestaan uit verschillende los-

•

Individuele bebouwing op diepe kavels, verschillen in

staande gebouwen met soms open en onbebouwde terreinen

dichtheid en bebouwingstypologie, op een enkele plek

langs de oudere uitvalswegen.

nog onbebouwde ruimte aanwezig.

Zo vormt de Halsterseweg de oorspronkelijke verbinding tus-

•

S t e n i g k a r a k t e r, w e i n i g o p e n b a a r g r o e n .

•

Overgangen van openbare ruimte naar privé: ondiepe

sen Bergen op Zoom en Halsteren. Het is een van de oude

stoep, lage hagen, muurtjes of hekjes al dan niet gecom-

belangrijke radialen vanuit het centrum. Het zuidelijk deel

bineerd.

heeft historisch de meeste waarde en loopt van het centrum tot de Randweg Noord. Bij de randweg wordt de Halsterse-

INSPIRATIE

weg ruimtelijk afgesneden. De stedenbouwkundige structuur

Gebouwen

wordt bepaald door vrij gesloten straatwanden met overwe-

•

Stel de ambitie hoog. Dit lint is een belangrijk visite-

gend geschakelde bebouwing en hier en daar vrijstaande

kaartje voor Bergen op Zoom: historische entree van het

panden. De woningen staan in een voorgevellijn en hebben

centrum van Bergen op Zoom en op de route richting

kleine voortuinen. De Halsterseweg heeft een breed profiel

Halsteren.

met aan weerszijden (vrijliggende) fietspaden, langsparkeren

•

punt voor alle aanpassingen en toevoegingen.

en trottoirs. De bebouwing is veelal opgebouwd uit 1 en 2 bouwlagen met

•

Ga door op de herkenbaarheid van individuele gebouwen;

•

Zorg voor een evenwichtige / eenvoudige opbouw in de gevelindeling.

een platdak of zadeldak met de noklijn evenwijdig aan de weg. Er bestaat variatie in bouwstijlen, afwisselende bouw-

•

Neem de bestaande karakteristiek en historische details als uitgangspunt bij aanpassing van bebouwing;

en goothoogte, dakvormen en gevelindeling. Het gevarieerde gevelbeeld wordt versterkt door verschillend kleurgebruik

Neem de bestaande en beoogde omgeving als referentie-

•

Zorg dat bouwkundige toevoegingen of aanpassingen aan-

en toevoegingen aan dak- en gevelvlakken. Het materiaalge-

sluiten bij de plaatsing op de kavel, de typologie, detail-

bruik daarentegen is vrij uniform, metselwerk op sommige

lering en het materiaalgebruik.

plaatsen gepleisterd en dakbedekking van rode of donkere dakpannen. Sommige gevels zijn fraai gedecoreerd door

Percelen

middel van forse daklijsten, erkers, speklagen, rolbogen met

•

zuidelijk deel (historisch profiel).

sluitstenen en een gepleisterde plint. Nabij de kruising met de Burgerhout zijn de steile rode dakvlakken en rood-oranje

Respecteer de rooilijnen direct aan de trottoirs in het

•

Ondiepe groene voortuinen in het noordelijk deel.

baksteen gevels van de (half)vrijstaande woningen beeldbepalend.

Openbare ruimte •

20171447

Bijzonder lint Halsterseweg zuid

24 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

Behoud een rustige eenduidige vormgeving van het

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

straatprofiel in de lengterichting. Probeer meer groen in

•

Historisch gegroeid langs belangrijke verbindingsweg;

te brengen.

•

Afwisselende bebouwing van aaneengebouwde en vrijstaande panden met ondiepe voortuinen.

LINT HALSTERSEWEG ZUID | 25

LINT HALSTERSEWEG ZUID

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

Behouden van de ruimtelijke identiteit en kwaliteit van de oorspronkelijke

ruimtelijke opbouw en karakteristiek als cultuurhistorische compositie in zijn

g e h e e l .

B i j ( v e r v a n g e n d e ) n i e u w b o u w i s d e p o s i t i e e n o r i ë n t a t i e v a n d e o o r s p r o n k e l i j k e

bebouwing richtinggevend. Het respecteren van de rooilijn is gewenst.

Bijgebouwen in de vorm van schuren, garages e.d. dienen achter de

h o o f d b e b o u w i n g g e p l a a t s t t e w o r d e n . M A AT / S C H A A L

Va r i a t i e z o a l s i n h e t s t r a a t b e e l d m e t h e r k e n b a r e p a n d e n s t r u c t u u r, m a s s a p a s s e n d

b i n n e n b e b o u w i n g s c o n t e x t . V O R M / O R I Ë N TAT I E

Straatgerichte gevels van hoofdgebouwen met een passende kapvorm en

kaprichting in de straat. Samenhang tussen gebouwen op de kavel.

S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

N i e u w b o u w v a n h o o f d g e b o u w e n i n e i g e n s t i j l m e t i n a c h t n e m i n g v a n d e b e s t a a n d e

k e n m e r k e n .

A a n p a s s i n g e n , w i j z i g i n g e n e n t o e v o e g i n g e n v a n h o o f d g e b o u w e n i n o v e r e e n k o m s t

m e t d e b e s t a a n d e s t i j l , a r c h i t e c t u u r e n v e r f i j n d e d e t a i l l e r i n g a f g e s t e m d o p d e

a r c h i t e c t u u r. M AT E R I A A L / K L E U R

M a t e r i a a l g e b r u i k a l l e b o u w w e r k e n i n o v e r e e n s t e m m i n g m e t d e d o r p s e o f k l e i n -

s t e d e l i j k e s t r a a t . K l e u r s t e l l i n g : g e d e k t / t r a d i t i o n e e l / a a r d e t i n t e n

Materiaalgebruik is overwegend traditioneel: baksteen, natuursteen, (geverfd) hout,

k e r a m i s c h e p a n n e n .

26 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

LINT HALSTERSEWEG ZUID | 27

DORPSHART HALSTEREN

ALGEMENE KARAKTERISTIEK C ei tn tdreaeallg ienb iHe da l sr ot enrde nd ei nk odpe voamng ed vei nDgo rvpasns tDr ae aKt rtuuisssbeenr g e n D

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN •SAMENVATTING C e n t r a a l g e l eALGEMENE g e n g r o e n RUIMTELIJKE g e b i e d m e t v eKENMERKEN el cultuur histori-

d ei eBu eweskt rl a a nt , lSi gcth odoi tl sgt r oa ea nt ,e Ggaesbtiheudi sdsat tr abaet set anaht euti tl aenndkeelliej k N

•

H s ci hs teo rwi as ca hr d ge evgor o re idde l ak ne rgns H b eal as nt egrrei jnk;e v e r b i n d i n g s w e g .

gh ei sbtioerdi sacahne dg e booouswt zeinj deen i sb odeer dpel raiaj et sn .wDa ae r cdoem ebei nr taitj ides tuuists- e n

•

B L ai jnzdognodeedr eDbeeB b oe ue kw im n ge tv za onr gkveur kl dei gn gr ea da de thauiilsl e. e r d e V i c t o -

gmeodnuunmd e nat ga rl ea r gi secbhoeu wn e nd em r zeett tvienrgf i zj ni cdhe vdaent a fi l l1e3r i0n0g ceonn cd e n -

•

B r i oa ua w n sheo oVgi tl lea ,v abriijegeerbt ovuawne 1 n eá n2t ub ionu wi nl adgee nE nmgeetl skea pl a, nsdo-m s

tpraerekradceh tr iogned odmeghe uv i nd gi g ies Nv ea dn ewr laaanrddse- hv eo rovro H r ma ldset eMr eanr t. i nDuasakr-e r k ,

d s cr ihea pbsotui w j l l; a g e n i n g e v a l v a n n i e u w e r e g e b o u w v o r m e n z o -

lnaataesr t mder at ahget t drea apdrho umi isn (e1n6t e3 3l i)g. g i n g i n h o g e m a t e b i j a a n d e

•

l ee bn ot eenr d. e r i j e n a a n d e K r u i s b e r g v a n h e t aMl os naupmpeanr tteam

landelijke uitstraling van de kern. Diverse panden zijn door

•

INnodoirvdi db ur aebl ea nbtes be oluawn igngge voepl tdy pi eep eo mk ga ev ve el sn, dv oe or sr ckhliel il ne ne w i ne i -

h uent bv eo br m e no ngurm o oetn H o uewni npgossbiet ieel dc uwlot rudutr hgiesdt o rmi si nc he ewr da adrodoerv ohle. t Em

d l ai nc h d tehne ei dn eenn kbeelbe ohuowui tnwg as lt lyepno.l o g i e .

tdaeleel rhaiaedr hv auni s i s( 1m 6 o3n3u) mmeentt .d a a r a c h t e r d e k e r k o p d e z u i d e -

•

lijke punt van de spie. Het raadhuis is alzijdig en opge-

raadhuis hebben prominente positie. INSPIRATIE

A oa un wdde uBi te e2k lbaoaunwlliaggt eLna m n degt oeeedn Dsea m B e ne gk e, seteenl dbzeasdl oetledna kb ov as -n b

• e bOovuewr eg na n g e n v a n o p e n b a r e r u i m t e n a a r p r i v é : z e e r d i r e c t , G

lr ei jiks tgeeebni eedn m e eent az ae n s k ha en t i eg i nt rdaep tvoarne netej ne m t sepei tns .r eDceh tgee v e l r uei m

•

o nedhioeupde vsat no evprei jne, lgi eg eg ni n gv ovoar nt u gi neebno.u w e n ; B

iosp reiej lna at rna pr egperveesl eonpt ag teitervoek keenn sut ai tt ibgaek bs teebeonu wmi entg .n aHteutu hr sotoef-d -

•

S ot eenk i gn akaarr abki jt zeor,n dweerien igge ob po eu nwbt yapa or lgorgoi e në n. ; Z

g e bn osupwe ki sl a og pe gn e, bnoautw n u ud r isnt eVniecnt okr oi azai jnnseen sm t i ej lt eonn dveorolruziikeenn veann

•

Neem bestaande karakteristieke en historische details

een b r ioj kr de eds em t aei tl l e reinn gt .r aEpé. nDzei jGd oe t i s cgheea M c caernt itnuue sekr de r dk ohoer eef et n

als uitgangspunt bij aanpassing van bebouwing; INSPIRATIE

et oerne nn.o oDradawr ne sata sotr iwë on rt da t i de ee nv oiosr goepvgeelbbo eunwadd ruui kt tb m a kestt eeeenn m g ee-t

Gebouwen

n d ae tcuour er setrednee hn ohuot e nk svt e rnaennd ea nb ei je dn es ai nmgeanngge. sNt ealads td ahke tv ahno olfedi -

•P e r cSet el el nd e a m b i t i e h o o g . D i t d o r p s h a r t m e t m o n u m e n t e n i s

sg teebeonu.w b e v a t h e t l a n d g o e d d i v e r s e a n d e r e g e b o u w e n z o a l s

•

Re ts pbeecl at enegrr ioj kf svteer svti es ri tke kd ae alrat nj ed svcoho ar pHpaellsi tj ke er e snt.r uSct et ul rdeen h z ooanl su m d e notpe rni jcl aeannt r, aoapl .e n e n b e s l o t e n p l e k k e n e n r o u t e s m

het koetshuis en enkele dienstwoningen. Ook deze gebouwen z iaj n gisn ddee Kr reogm e ls tzroaragtv ue lnd iDgo rgpesdsettraaial tl ezeirjdn. wEonnkienlgee bn i jvgeeebl ao lu -a a n L

Enkele bijzondere functies en gebouwen zoals kerken en

•

G e e fme dr fes cbheesitdaianngdeen enna tbueuorol igjdk ev o m r mg ebviijnv go oarlbse reel df e m N r eentt i e gp ruonetn v zoooar l as l hl ea gaeann poaf s s ui nbgt ei enl ee no pteone vhoeekgwi negr ek ne n;

ewlekna aern gwe bo no ui nwgde ne nl i go gv e rnwveegrednedr ivne rds ec hvooloerng ei nv ehl lei tj ng rgoeepno.s iDt ieo t ueienr,d ,i ndgier reiccth ta ai n hd e t Etnr og tetlosier. l a n d s c h a p s s t i j l , h e e f t e n k e l e n

•

maoanru m N d ee nr at anldee bn evuakne nh-e te ng eebi ki eedn ltaonee nw.o r d t d e v e r k a v e l i n g i e t s

O • p eZnobragr ev orouri m e et en e v e n w i c h t i g e / e e n v o u d i g e o p b o u w i n d e

luchtiger en is er ook meer ruimte voor groen in de openbare

•

E g e vnevloi un d iegl ei n pg .r o f i e l e n m e t g r o e n e b e r m e n

rAuainm dt ee eKnr ui ins bv eo rogr t sutianaenn .b o e r d e r i j e n v a n h e t N o o r d b r a b a n t -

•

Neem de bestaande karakteristiek en historische details als uitgangspunt bij aanpassing van bebouwing.

se langgeveltype, omgeven door kleine weilanden en enkele D r cahl il teenc. t uDue r bwooerrddte roivj e nr wheegbe bn ednbeeepna awl do odnohouri sé éenn bdoauawr-h oeuat w

Ga door op de herkenbaarheid van individuele gebouwen.

•

Zorg dat bouwkundige toevoegingen of aanpassingen aan-

lnaaaags te né éene no f zm a deeelrddaekr emsecth du er en o ek nl i jbni jegveebnowuiwj de ing. aZaen zdi jen wz eo gr g -

sluiten bij de plaatsing op de kavel, de typologie, detail-

av uf gl de w i gi sgseedl de t m a i el lte e rndk,e lme ekt obpigj ze ov ne ldse. r eD ee lgeemv e nl otpe bn oaulws zweosrrduti -

lering en het materiaalgebruik.

gt eerkser na m e rnk, t l ud iokoer ne e n jvaear rt ai cnakleer sg.e lDeed isncgh ui nr edne bgeesvt ea lawnadned ue int vmaent sienldwi ev ir dk uveaenl ad auri d ke l ei jukr ihgeer kbeankbs at er en egne veenl sr.i eDt e zne wzoi lj fnd av ek e lna l

Percelen

oz ipj gne gbroouowt sdc uh iatl iagaerrde nk l ve ruirj isgt am a ne dt s eo lfwdeirrke,c to pa cshotme rmhi geet pwloaoant -

•

Respecteer de rooilijnen direct aan de trottoirs.

sheuni s ggeeppl el ai sattes rt d. e n d a k b e d e k k i n g v a n d o n k e r e o f r o d e d a k -

•

Maak waar voortuinen zijn zo veel mogelijk groen.

pannen. Openbare ruimte •

Behoud de extra ruimte rond de bijzondere functies en gebouwen zoals de kerken en het raadhuis.

20171447

Dorpshart Halsteren

28 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

DORPSHART KRUISBERGHALSTEREN | DE BEEK | 29

DORPSHART HALSTEREN

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

Behoud van de ruimtelijke identiteit en kwaliteit van de oorspronkelijke

ruimtelijke opbouw en karakteristiek als cultuurhistorisch compositie in zijn

geheel. Behoud of versterking van de oriëntatie vanuit aangrenzende gebieden en respecteer

d e z i c h t l i j n e n .

B i j ( v e r v a n g e n d e ) n i e u w b o u w i s d e p o s i t i e e n o r i ë n t a t i e v a n d e o o r s p r o n k e l i j k e

bebouwing richtinggevend. Het respecteren van de rooilijn is gewenst.

Bijgebouwen in de vorm van schuren, garages e.d. dienen achter de

h o o f d b e b o u w i n g g e p l a a t s t t e w o r d e n . M A AT / S C H A A L

Va r i a t i e z o a l s i n h e t s t r a a t b e e l d m e t h e r k e n b a r e p a n d e n s t r u c t u u r, m a s s a p a s s e n d

b i n n e n b e b o u w i n g s c o n t e x t . V O R M / O R I Ë N TAT I E

Straatgerichte gevels van hoofdgebouwen met een passende kapvorm en

kaprichting in de straat. Samenhang tussen gebouwen op de kavel.

S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

Nieuwbouw van hoofdgebouwen in eigen stijl met voldoende detaillering en met inacht-

neming van de bestaande kenmerken (extra architectonische inspanning).

A a n p a s s i n g e n , w i j z i g i n g e n e n t o e v o e g i n g e n v a n h o o f d g e b o u w e n i n o v e r e e n k o m s t

met de bestaande stijl en architectuur en verfijnde detaillering.

M AT E R I A A L / K L E U R

Materiaalgebruik alle bouwwerken in overeenstemming met de dorpse straat.

K l e u r s t e l l i n g : g e d e k t / t r a d i t i o n e e l / a a r d e t i n t e n , m o g e l i j k w i t / l i c h t g r i j s p l e i s t e r w e r k

Materiaalgebruik is overwegend traditioneel: baksteen, natuursteen, (geverfd) hout,

k e r a m i s c h e p a n n e n .

30 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

DORPSHART HALSTEREN | 31

KRUISBERG | DE BEEK

ALGEMENE KARAKTERISTIEK

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

Centraal in Halsteren in de omgeving van De Kruisberg en

•

de Beeklaan ligt dit groene gebied dat bestaat uit enkele historische gebouwen en boerderijen. De combinatie tussen

Centraal gelegen groen gebied met veel cultuur historische waarde voor de kern Halsteren;

•

Landgoed De Beek met zorgvuldig gedetailleerde Victo-

monumentale gebouwen met verfijnde detaillering en de

riaanse Villa, bijgebouwen en tuin in de Engelse land-

p a r k a c h t i g e o m g e v i n g i s v a n w a a r d e v o o r H a l s t e r e n . D a a r-

schapstijl;

naast draagt de prominente ligging in hoge mate bij aan de

•

Monumentale boerderijen aan de Kruisberg van het

landelijke uitstraling van de kern. Diverse panden zijn door

Noord-Brabantse langgeveltype omgeven door kleine wei-

hun vorm en positie cultuurhistorisch waardevol. Een groot

landen en enkele houtwallen.

deel hiervan is monument.

INSPIRATIE Aan de Beeklaan ligt Landgoed De Beek, een besloten bos-

Gebouwen

rijk gebied met aan het einde van een ruime en rechte

•

Behoud van vrije ligging van gebouwen.

oprijlaan representatieve en statige bebouwing. Het hoofd-

•

Zoek naar bijzondere gebouwtypologieën.

gebouw is opgebouwd in Victoriaanse stijl en voorzien van

•

Neem bestaande karakteristieke en historische details als uitgangspunt bij aanpassing van bebouwing.

een rijke detaillering. Eén zijde is geaccentueerd door een toren. Daarnaast wordt de voorgevel benadrukt met een gedecoreerde houten veranda bij de ingang. Naast het hoofd-

Percelen

gebouw bevat het landgoed diverse andere gebouwen zoals

•

zoals de oprijlaan, open en besloten plekken en routes.

het koetshuis en enkele dienstwoningen. Ook deze gebouwen zijn in de regel zorgvuldig gedetailleerd. Enkele bijgebou-

Respecteer of versterk de landschappelijke structuren

•

Geef erfafscheidingen natuurlijk vorm bijvoorbeeld met groen zoals hagen of subtiele open hekwerken.

wen en woningen liggen verder verscholen in het groen. De tuin, ingericht in de Engelse landschapsstijl, heeft enkele monumentale beuken- en eikenlanen.

Openbare ruimte •

Eenvoudige profielen met groene bermen.

Aan de Kruisberg staan boerderijen van het Noord-Brabantse langgeveltype, omgeven door kleine weilanden en enkele h o u t w a l l e n . D e b o e r d e r i j e n h e b b e n e e n w o o n h u i s e n d a a rnaast één of meerdere schuren en bijgebouwen. Ze zijn zorgvuldig gedetailleerd, met bijzondere elementen als zesruitersramen, luiken en jaarankers. De schuren bestaande uit metselwerk van aardkleurige bakstenen en rieten wolfsdaken zijn grootschaliger en vrijstaand of direct achter het woonhuis geplaatst.

20171447

Kruisberg en De Beek

32 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

KRUISBERG | DE BEEK | 33

KRUISBERG | DE BEEK

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

Behoud van de ruimtelijke identiteit en kwaliteit van de oorspronkelijke

ruimtelijke opbouw en karakteristiek als cultuurhistorisch compositie in zijn

g e h e e l .

B i j ( v e r v a n g e n d e ) n i e u w b o u w i s d e p o s i t i e e n o r i ë n t a t i e v a n d e o o r s p r o n k e l i j k e

bebouwing richtinggevend. Gebouwen zijn vrijstaand en individueel, rooilijnen

dienen te verspringen ten opzichte van elkaar en volgen de verkavelingsrichting

van percelen en beplanting, aanwezige doorzichten worden behouden.

Bijgebouwen in de vorm van schuren, garages e.d. dienen achter de

v o o r g e v e l v a n h o o f d b e b o u w i n g g e p l a a t s t t e w o r d e n . M A AT / S C H A A L

Massa passend binnen bebouwingscontext, evenwichtig, in harmonie met het

landelijke karakter van het gebied. Per erf of landgoed is er één hoofdmassa.

Landhuizen hebben een plint, twee bouwlagen en een (samengestelde) kap

B o e r d e r i j e n h e b b e n e e n e e n d u i d i g e e n e e n v o u d i g e o p b o u w m e t e e n r e c h t h o e k i g e

plattegrond en een stevige kap, eventueel met wolfseinden.

V O R M / O R I Ë N TAT I E

Hoofdgebouwen met voorgevel richten op de belangrijkste openbare ruimte en

afgestemd op de oorspronkelijke bebouwingskenmerken (hoofdvorm en

n o k r i c h t i n g ) . S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

N i e u w b o u w v a n h o o f d g e b o u w e n m e t i n a c h t n e m i n g v a n d e b e s t a a n d e

kenmerken is zorgvuldig met oog voor uitwerking en detaillering.

A a n p a s s i n g e n , w i j z i g i n g e n e n t o e v o e g i n g e n v a n h o o f d g e b o u w e n o n d e r g e s c h i k t

v o r m g e v e n e n i n o v e r e e n k o m s t m e t d e b e s t a a n d e s t i j l e n a f w e r k i n g , a r c h i t e c t u u r e n

v e r f i j n d e d e t a i l l e r i n g a f g e s t e m d o p d e a r c h i t e c t u u r. M AT E R I A A L / K L E U R

Materiaalgebruik alle bouwwerken in overeenstemming met ensemble.

K l e u r s t e l l i n g : t e r u g h o u d e n d / t r a d i t i o n e e l / k l e i n e r e e l e m e n t e n c o n t r a s t e r e n d .

M a t e r i a a l g e b r u i k i s o v e r w e g e n d t r a d i t i o n e e l : b a k s t e e n , n a t u u r s t e e n , e v e n t u e e l i n

lichte streekeigen tint pleisteren of keimen, keramische (matte) pannen of

( n a t u u r l i j k ) r i e t .

34 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

KRUISBERG | DE BEEK | 35

VIERSPRONG | VREDERUST

ALGEMENE KARAKTERISTIEK O p l a n d g o e d Vr e d e r u s t e n i n s t e l l i n g e n t e r r e i n D e V i e r s p r o n g

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

i n H a l s t e r e n s t a a n d i v e r s e i n d i v i d u e l e g e b o u w e n v a n v e r-

•

schillende formaten in een groene omgeving. De hoofdentrees van de terreinen bevinden zich aan de Hoofdlaan en

mes. •

De Beeklaan. De terreinen zijn ruim opgezet met vrijstaande gebouwen of bouwclusters die op de weg of op de parkach-

Parkachtige omgeving met losse grote individuele voluRuime opzet waarin de oude hoofdgebouwen en historische gebouwen statige herkenningspunten zijn.

•

Nieuwere panden hebben relatief sobere architectuur met

tige omgeving zijn georiënteerd. De (oude) hoofdgebouwen

eenvoudige detaillering en traditioneel materiaalgebruik

zijn statige fraai gedetailleerde herkenningspunten in de

en eigentijdse vormgeving.

groene setting van de terreinen. De bebouwing is overwegend individueel en bestaat uit relatief recente, paviljoen-

INSPIRATIE

a c h t i g e b o u w m a s s a ’s e n d i v e r s e h i s t o r i s c h e g e b o u w e n , w a a r-

Gebouwen

onder ook een kerk en enkele dienstwoningen op landgoed

•

e l k a a r.

Vr e d e r u s t . D e b e b o u w i n g h e e f t e e n g r o t e v a r i a t i e i n m a a t en schaal, maar is per cluster in samenhang. De nieuwere

•

Behoud het duidelijke verschil tussen oude/historische gebouwen en nieuwere paviljoens.

gebouwen hebben samengestelde, blokvormige volumes van één tot vier bouwlagen met een plat dak of een kap. Histori-

Behoud van vrije ligging van gebouwen ten opzichte van

•

Neem bestaande karakteristieke en historische details als uitgangspunt bij aanpassing van bebouwing.

sche gebouwen hebben samengestelde volumes met accenten als torens en nadrukkelijke dakkapellen. De vormgeving en architectuur zijn zeer gevarieerd. De gevelindeling verschilt

Percelen

p e r g e b o u w e n i s i n p r i n c i p e h e l d e r. D e d e t a i l l e r i n g i s o v e r-

•

Geef erfafscheidingen rond paviljoens natuurlijk vorm bijvoorbeeld met groen zoals hagen.

wegend sober en zorgvuldig met weinig accenten en bij de oudere bebouwing verfijnd met elementen als siermetselwerk, gootklossen, gepleisterde kroonlijsten en lateien. Het

Openbare ruimte

materiaalgebruik is traditioneel met eigentijdse accenten.

•

open en besloten plekken, routes en zichtlijnen.

Kleuren zijn terughoudend en per gebouw in samenhang. •

Vo o r k o m z o v e e l m o g e l i j k h e t g e b r u i k v a n h e k w e r k e n i n d e parkachtige omgeving.

De waarde is vooral gelegen in de ruime groene opzet in combinatie met de gevarieerde vrijstaande gebouwen. Op

Respecteer of versterk de landschappelijke structuren

•

Eenvoudige profielen met groene bermen.

deze terreinen staan diverse cultuurhistorisch waardevolle g e b o u w e n . E e n d e e l h i e r v a n i s m o n u m e n t . L a n d g o e d Vr e d e rust heeft een hoge landschappelijke en cultuurhistorische waarde als gevolg van de ongeordende stedenbouwkundige structuur van gebogen straten in een groene setting met de daarin gesitueerde vrijstaande monumentale en cultuurhistorisch waardevolle bebouwing. De Viersprong draagt vanwege de centrale ligging in Halsteren, tussen centrum en de 20171447

Viersprong en Vrederust

36 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

Kruisberg, bij aan het waardevolle beeld van de oude dorpskern.

VIERSPRONG | VREDERUST | 37

VIERSPRONG | VREDERUST

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

Behoud van de ruimtelijke identiteit en kwaliteit van de oorspronkelijke

ruimtelijke opbouw en karakteristiek van het parklandschap

Gebouwen zijn vrijstaand en individueel, aanwezige doorzichten worden behouden.

M A AT / S C H A A L

Massa passend binnen bebouwingscontext, evenwichtig, in harmonie met het

p a r k a c h t i g e k a r a k t e r v a n h e t g e b i e d . V O R M / O R I Ë N TAT I E

Hoofdgebouwen met voorgevel richten op de belangrijkste openbare ruimte en

afgestemd op overige gebouwen in de directe omgeving (hoofdvorm, oriëntatie).

S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

N i e u w b o u w v a n h i s t o r i s c h e h o o f d g e b o u w e n v a n z o r g i n s t e l l i n g e n m e t i n a c h t n e m i n g

van de bestaande kenmerken is zorgvuldig met oog voor uitwerking en detaillering.

A a n p a s s i n g e n , w i j z i g i n g e n e n t o e v o e g i n g e n v a n a l l e h o o f d g e b o u w e n o n d e r g e s c h i k t

v o r m g e v e n e n i n o v e r e e n k o m s t m e t d e b e s t a a n d e s t i j l e n a f w e r k i n g e n d e t a i l l e r i n g

a f g e s t e m d o p d e a r c h i t e c t u u r. M AT E R I A A L / K L E U R

M a t e r i a a l g e b r u i k a l l e b o u w w e r k e n i n o v e r e e n s t e m m i n g m e t e n s e m b l e .

K l e u r s t e l l i n g : t e r u g h o u d e n d / t r a d i t i o n e e l / k l e i n e r e e l e m e n t e n c o n t r a s t e r e n d . M a t e r i a a l g e b r u i k v o o r h i s t o r i s c h e g e b o u w e n i s t r a d i t i o n e e l : b a k s t e e n ,

n a t u u r s t e e n , e v e n t u e e l i n l i c h t e s t r e e k e i g e n t i n t p l e i s t e r e n o f k e i m e n , k e r a m i s c h e

( m a t t e ) p a n n e n o f ( n a t u u r l i j k ) r i e t .

38 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

VIERSPRONG | VREDERUST | 39

WEST-BRABANTSE WATERLINIE

ALGEMENE KARAKTERISTIEK

INSPIRATIE

De forten Pinssen en De Roovere met hun verbinding zijn

Gebouwen

r i j k s m o n u m e n t e n e n m a k e n d e e l u i t v a n d e We s t - B r a b a n t s e

•

We e s t e r u g h o u d e n d m e t b o u w w e r k e n .

Wa t e r l i n i e . H e t z i j n b i j z o n d e r e b e e l d b e p a l e n d e e l e m e n t e n .

•

Maak alleen bouwwerken die noodzakelijk zijn voor de

D e Wa t e r l i n i e w e r d o m s t r e e k s 1 6 2 8 a a n g e l e g d t e r b e s c h e r-

historische context van de waterlinie of ten behoeve van

ming van de natuurlijke vaarweg tussen de gewesten Holland

beleving en recreatief medegebruik.

en Zeeland en tegen een Spaanse aanval uit het oosten. Ook de Schansgracht (bij Geertruidadijk) maakte hier deel

Openbare ruimte

van uit.

•

Respecteer of versterk de landschappelijke onderdelen van de waterlinie en maak deze sterker zichtbaar door open en besloten plekken, routes en zichtlijnen.

De forten zijn gedeeltelijk nog herkenbaar aan de voorwerken (dubbele grachten) en de Liniewal. De bastions

•

Vo o r k o m z o v e e l m o g e l i j k h e t g e b r u i k v a n h e k w e r k e n i n d e parkachtige omgeving.

en redans (‘uitstekels’) zijn nog herkenbaar in het grondvlak en zijn gedeeltelijk begroeid. In de nota ‘Landschaps-

•

Eenvoudige sobere profielen van paden en routes.

v i s i e We s t - B r a b a n t s e Wa t e r l i n i e ’ w o r d t e e n s t r u c t u u r v i s i e

•

We e s t e r u g h o u d e n d b i j d e p l a a t s i n g v a n a l l e r h a n d e b e -

en ontwerpsuggesties gegeven hoe men kan omgaan met de

bording, aanwijzingen of paaltjes. Zoek naar een duide-

c u l t u u r h i s t o r i s c h e w a a r d e n v a n d e Wa t e r l i n i e , w a a r d e f o r t e n

lijke samenhangende vormgeving passend bij de linie.

Pinssen en De Roovere onderdeel van uitmaken.

•

Eventuele nieuwe bebouwing ten behoeve van de beleving van de waterlinie kan gerelateerd worden aan de vesting

Dankzij de provinciale subsidie uit de regeling Landschap-

als Rijksmonument. De vormgeving is vooral eigentijds,

p e n v a n A l l u r e k o m e n i n h e t p r o j e c t We s t B r a b a n t s e Wa t e r-

maar met verwijzingen door vorm en materiaal naar de

linie op de forten uitkijktorens, worden steigers aangelegd

geschiedenis van de locatie. Een lichte stedenbouw is

en toegangsbruggen naar de forten gemaakt. Er komt een

hierbij goed denkbaar met een verwijzing naar tijdelijk-

waterspeelplaats en nieuwe fiets- en wandelroutes worden

heid. Denk hierbij aan pure, natuurlijke en robuuste ma-

uitgezet om het gebied nog verder te verkennen.

terialen zoals hout en glas gecombineerd met staal, zink of rvs. Grasdaken zijn mogelijk. Materialen moeten een

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

stoere uitstraling hebben en fraai blijven ogen bij verou-

•

dering (patina).

L a n d s c h a p p e l i j k e o m g e v i n g m e t c u l t u u r h i s t o r i s c h e w a a rden door nog (gedeeltelijk) herkenbare hoogteverschillen en waterpartijen zoals voorwerken, liniewal, bastions en redans.

•

Afwezigheid van gebouwen.

20171447

De West-Brabantse Waterlinie

40 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

WEST-BRABANTSE WATERLINIE | 41

WEST-BRABANTSE WATERLINIE

TOETSINGSCRITERIA TOETSINGSNIVEAU: BIJZONDER T O E T S I N G

A l l e b o u w w e r k e n a a n v o o r- e n a c h t e r z i j d e .

O M G E V I N G

Behoud van de ruimtelijke identiteit en kwaliteit van de oorspronkelijke

ruimtelijke opbouw en karakteristiek van de waterlinie.

Bouwwerken zijn vrijstaand en individueel, aanwezige doorzichten worden

b e h o u d e n . M A AT / S C H A A L

Massa en schaal passend binnen het landschappelijke karakter van de linie,

e v e n w i c h t i g , i n h a r m o n i e m e t h e t l a n d s c h a p . V O R M / O R I Ë N TAT I E

Alzijdige oriëntatie van losse bouwwerken.

S T I J L / A R C H I T E C T U U R / D E TA I L

Vo o r a l e i g e n t i j d s , m a a r m e t v e r w i j z i n g e n d o o r v o r m e n m a t e r i a a l

naar de geschiedenis van de locatie en een verwijzing naar tijdelijkheid.

A a n p a s s i n g e n , w i j z i g i n g e n e n t o e v o e g i n g e n v a n a l l e h o o f d g e b o u w e n o n d e r-

geschikt vormgeven en in overeenkomst met de bestaande stijl en afwerking en

d e t a i l l e r i n g a f g e s t e m d o p d e a r c h i t e c t u u r. M AT E R I A A L / K L E U R

Pure, natuurlijke en robuuste materialen zoals hout, beton en glas, corten-

staal, zink of rvs. Grasdaken zijn mogelijk. Materialen moeten een stoere

uitstraling hebben en vooral fraai blijven ogen als nieuw (zoals rvs) of bij

v e r o u d e r i n g ( p a t i n a ) .

42 | WELSTANDSNIVEAU: BIJZONDER

WEST-BRABANTSE WATERLINIE | 43

3 | WELSTANDSNIVEAU: SOEPEL

44 |

| 45

HISTORISCHE LINTEN

ALGEMENE KARAKTERISTIEK De historische bebouwingslinten liggen in de kernen van

k o m e n r e g e l m a t i g v o o r. D e l i n t e n h e b b e n e e n g r o t e d i v e r s i -

Bergen op Zoom, Halsteren en Lepelstraat en zijn ontstaan

teit aan architectuurstijlen. De detaillering is eenvoudig tot

vanuit de historische centrumgebieden. Zij vormen een radi-

zorgvuldig, en varieert van sober tot rijk. De oudste gevels

aalstructuur met de belangrijke entrees van het centrumge-

hebben veel accenten terwijl bij de overige panden de de-

bied.

taillering vaak sober is. Het materiaal- en kleurgebruik is

Dit linten bestaan onder andere uit (een deel van) de bebou-

divers, terughoudend en overwegend traditioneel. Gevels zijn

w i n g a a n d e K e r k s t r a a t , D o r p s s t r a a t , Z a n d s t r a a t , Wo u w s e -

van baksteen, soms geverfd of gepleisterd in een lichte tint

straatweg, Prins Bernhardlaan en Antwerpsestraatweg, maar

en de kap is veelal gedekt met keramische pannen. Kozijnen

ook de kernen Nieuw-Borgvliet en Halsteren maken deel uit

zijn gewoonlijk uitgevoerd in geschilderd houtwerk. Bijge-

v a n d e l i n t s t r u c t u u r.

bouwen zijn van steen of hout. De begane grondlaag van bedrijven en winkels is vaak voorzien van panelen, afwijkende

De bebouwingslinten zijn in de loop der tijd opgenomen in

kleuren of reclame.

de nieuwere wijken rondom. De bebouwing bestaat uit kleinschalige bebouwing van individuele panden en korte rijen

In de linten is sprake van enige dynamiek: functieverande-

woningen. Bijgebouwen staan veelal achter het hoofdge-

ring, schaalvergroting, soms verdichting en een betere pre-

b o u w. D e l i n t e n h e b b e n e e n v r i j c o m p a c t e s t r u c t u u r. D e o o r-

sentatie van individuele bedrijven aan de straat. Het weg-

spronkelijke samenhang van deze wegen is nog te herkennen

profiel van doorgaande wegen en (voormalige) stadsentrees

in een nieuwere omgeving door aanliggende nieuwere bebou-

is ruim, terwijl deze van zijstraten en dorpslinten veelal

w i n g o f n i e u w e b e b o u w i n g i n d e s t r u c t u u r. Va n o u d s h e r z i j n

smaller is. De ruimte is vaak versteend, er is relatief weinig

deze invalswegen aantrekkelijke vestigingsplaatsen voor eco-

plaats voor groen.

n o m i s c h e a c t i v i t e i t e n . H i e r d o o r h e b b e n d e l i n t e n v a a k v e randering ondergaan door functiewisselingen, aanpassingen,

Uitzonderingen

verdichting en herontwikkeling van percelen vooral richting

Bijzondere elementen zijn de verspreid voorkomende ge-

het centrum. Door de ontstaansgeschiedenis kennen de his-

bouwen met andere functies zoals kerken, scholen en een

torische bebouwingslinten zowel een grote samenhang als

molen. Deze gebouwen staan vrij op de kavel en wijken af in

diversiteit in oriëntatie, bouwmassa, bouwstijl en functie.

massa, opbouw en vorm.

De bebouwingslinten hebben gevarieerde, kleinschalige bebouwing uit diverse periodes met als basis het individuele p a n d m e t e e n k l e i n s t e d e l i j k t o t d o r p s k a r a k t e r. D e b e b o u w i n g bestaat uit individuele panden en korte rijen woningen. De opbouw is eenvoudig tot gedifferentieerd en bestaat veelal uit één tot twee lagen met een kap. De nokrichting loopt evenwijdig aan of staat haaks op de weg en volgt incident e e l d e v e r k a v e l i n g s r i c h t i n g v a n h e t l a n d s c h a p . Vo o r t u i n e n

20171447

Oude linten

46 | WELSTANDSNIVEAU: SOEPELE WOONGEBIEDEN

HISTORISCHE LINTEN | 47

HISTORISCHE LINTEN

SAMENVATTING ALGEMENE RUIMTELIJKE KENMERKEN

INSPIRATIE

•

Historisch gegroeid langs belangrijke verbindingswegen.

Gebouwen

•

Afwisselende bebouwing van vrijstaande panden, aaneen-

•

gebouwde panden en (korte) rijen. •

punt voor alle aanpassingen en toevoegingen.

Bouwhoogte varieert van 1 á 2 bouwlagen met kap, soms

•

Ga door op de herkenbaarheid van individuele gebouwen;

drie bouwlagen in geval van nieuwere gebouwvormen zo-

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=123930ad-82a9-43af-9026-d05548cfea2a