Bijlage 1. Jaarstukken 2022.
Tekst van het document
Met het initiatief Sterk Techniekonderwijs wordt door de vmbo- en mbo-scholen in de regio samengewerkt om het onderwijsprogramma zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de behoeften van werkgevers. De scholen hebben hiervoor subsidie van het Rijk ontvangen. De gemeente zet de samenwerking voort in het kader van de Broedplaats Agrofood/ Delta Agrifood Business. De
gemeente heeft vanuit het oogpunt onderwijs onvoldoende personele formatie om actief de verbinding te zoeken met het mbo, hbo en het bedrijfsleven. 3.3 Samenwerking met onderwijspartners en partnersteden. 3 keer per jaar wordt een bijeenkomst van de Regionale Educatieve Agenda (REA) georganiseerd. In de REA zijn de gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen, Tholen en Woensdrecht en de onderwijspartners vertegenwoordigd. Tijdens de REA worden alle bovengemeentelijke onderwerpen besproken waarin samenwerking moet plaatsvinden tussen de onderwijsinstellingen en de gemeenten. Sinds 2021 steunen de gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht en alle schoolbesturen binnen deze gemeenten het initiatief van de Nieuwkomersvoorziening Wereldwijs. In Wereldwijs krijgen kinderen van 6 tot 12 jaar extra taalonderwijs, waardoor ze na gemiddeld 1 jaar kunnen uitstromen naar het regulier basis- of voortgezet onderwijs. De gemeente Bergen op Zoom heeft samen met de gemeenten Halderberge, Roosendaal, Steenbergen en Woensdrecht een netwerksamenwerking met betrekking tot leerplicht/ kwalificatieplicht.
4
Goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken
4.1 Bereikbaar onderwijs. De gemeente stimuleert het inclusief onderwijs. Op iedere school wordt op basis van de specifieke behoeften per wijk een passende breedte van leer- en ontwikkelmogelijkheden aangeboden. Een inbedding in de wijk, verbonden met andere organisaties en voorzieningen, maakt het mogelijk een gebundelde bijdrage te leveren aan de kwaliteit van de leer- en leefomgeving van kinderen. Hierbij is extra aandacht voor wijk Oost, omdat er in verschillende buurten van wijk Oost een bovengemiddelde concentratie van doelgroepkinderen aanwezig is. De gemeenteraad heeft in 2020 het beleidsrijk Integraal Huisvestingsplan (IHP) goedgekeurd voor het primair onderwijs. Met uitvoering van het IHP start de realisatie van toekomstbestendige onderwijshuisvesting in de dorpen en wijken. De gemeente zet hierbij in op doordecentralisatie van onderwijshuisvesting op de schaal van schoolbesturen. In 2022 is aan de financiële inrichting van de doordecentralisatie een vervolg gegeven. De gesprekken met zowel de stichtingen LPS als ABBO zijn in 2022 voortgezet, maar door capaciteitsproblemen op
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
43
zowel de afdeling onderwijshuisvesting als vastgoed zijn deze doordecentralisaties niet in 2022 afgerond. In 2022 heeft de bouw van basisschool El Feth verder vorm gekregen. Door leveringsproblemen en gebrek aan arbeidskrachten in de bouw heeft dit project vertraging opgelopen, oplevering is nu voorzien in 2023. Daarnaast hebben we onderzoek gedaan naar de definitieve huisvesting voor Vrijeschool De Zeeridder. Dit heeft niet geleid tot een besluit omtrent de huisvesting. Doordat De Zeeridder harder groeide dan was voorzien en de beoogde onderwijsruimtes niet vrijkwamen in de Brede school zijn in augustus 2022 tijdelijk noodunits geplaatst. De onderzoeken die in 2022 waren voorzien voor (her) nieuwbouw van een aantal scholen die de komende jaren aan de beurt zijn zoals de Sancta Maria, Krabbenkooi en Montessori zijn door gebrek aan capaciteit uitgesteld.
Indien er sprake is van nieuwbouw en/of vernieuwbouw wordt er rekening gehouden met de eisen die in de toekomst worden gesteld aan gebouwen. Er wordt ENG gebouwd en conform Frisse scholen klasse B. (Bijna) Energie Neutrale Gebouwen (BENG en ENG) Vanaf 1 juli 2020 moeten alle nieuwe gebouwen in Nederland bijna energie neutrale gebouwen (BENG) zijn. Dit vloeit voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei en uit de Europese richtlijn EPBD. De BENG-eisen gelden alleen voor nieuwbouw. Daarnaast wordt landelijk gesproken over energie neutrale gebouwen (ENG). Het doel van het programma van eisen voor Frisse scholen is eisen te formuleren om een zo gezond, comfortabel en energiezuinig mogelijk schoolgebouw te realiseren. Het is ontwikkeld op initiatief van de overheid en gaat verder dan de eisen in het Bouwbesluit op het gebied van energie, lucht, temperatuur, licht en geluid. Het betreft hier geen wettelijke verplichting.
4.2 Een goede bezetting van de lokalen en andere ruimtes in de scholen. Jaarlijks wordt op basis van de leerlingenprognoses bezien hoeveel lokalen per school nodig zijn. De Leerlingen hebben optimale kansen beschikbare ruimte wordt in de eerste instantie ingezet om hun talenten te ontwikkelen en om ruimtegebrek door groei van andere scholen in benutten de buurt op te vullen en opgevuld ten behoeve van de kinderopvang. Zo maakt El Feth gebruik van lokalen bij de Anton van Duinkerkenschool en worden de beschikbare 5.1 Voorkomen ongeoorloofd schoolverzuim en vroegtijdig ruimtes binnen Brede School het Palet ingezet voor schoolverlaten. huisvesting van De Zeeridder. In oktober 2022 is via de In 2022 is de Thuiszittersaanpak verder vorm gegeven. Op motie Huisvesting De Zeeridder door de gemeenteraad basis van de gemaakte afspraken in dit Thuiszitterspact verzocht om een capaciteitsoverzicht van alle lokalen in zetten we ons in om – samen met samenwerkingsverde schoolgebouwen op te stellen. Het onderzoek naar de banden Passend Onderwijs - jongeren weer deel te laten capaciteit loopt en zal in 2023 worden afgerond. nemen aan het onderwijs of het best mogelijke alternatief. Het Thuiszitterspact stelt het kind centraal. Elk kind 4.3 Scholen worden een ontmoetingsplek in de wijk.
dat langer dan twee weken thuiszit wordt gemeld en De gemeente zet actief in op de wettelijk bepaalde geregistreerd bij een centraal meldpunt bij het Regionaal gemeentelijke taak om de betrokkenheid van ouders bij Bureau Leren West-Brabant (RBL). de school te bevorderen. Met initiatieven als de onderwijsambassadeurs en de bibliotheek worden ouders Leerplicht is bij thuiszitters vanaf het begin betrokken. gestimuleerd om de weg naar school te vinden. Er zijn Leerplicht doet onderzoek naar het verzuim en kan (beperkte) initiatieven om op scholen taalonderwijs aan advies uitbrengen om jeugdprofessionals in te schakelen. te bieden aan laaggeletterde ouders en ouders die de Daarnaast moet er voor elk kind een plan van aanpak Nederlandse taal niet machtig zijn. opgesteld worden dat wordt nageleefd. Wanneer de leerling staat ingeschreven bij een school is die school 4.4 Scholen zijn schoon, heel, veilig en duurzaam. verantwoordelijk om op korte termijn een multidisciplinair In het IHP is opgenomen welke scholen ingrijpend overleg te organiseren met als doel de leerling weer zo verbouwd moeten worden of waarvoor vervangende snel mogelijk terug te laten keren in de school. Steeds nieuwbouw moet komen.
Als een school wordt verbouwd moeten oplossingen worden gezocht vanuit het recht of gebouwd, dient dit te voldoen aan strenge eisen op het van het kind op passend (onderwijs en zorg) aanbod. De gebied van duurzaamheid en veiligheid. Scholen moeten focus is vooral op het aan boord houden van jongeren en degelijk gebouwd zijn en dienen te voldoen aan de door het inperken van de gevolgen op de lange termijn. Daarbij de RIVM opgestelde hygiëne richtlijnen. wordt volgens de Methodiek Aanpak Schoolverzuim (MAS) gewerkt.
5
44
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
De materie rondom thuiszitters is complex en lastig op te lossen. In 2022 is een aantal thuiszitters aan het einde van het schooljaar nog niet opgelost. Deze casussen behoeven verdere aandacht in het nieuwe schooljaar. Door korte lijntjes te onderhouden met de scholen zien we dat veel jongeren die preventief zijn gesproken niet terug in beeld komen. Op langere termijn voorkomt dit schooluitval. De leerplichtambtenaar bezoekt 1 keer per jaar alle scholen om te informeren over de werkzaamheden en om het verzuim te bespreken. RMC Het afgelopen jaar waren de trajectbegeleiders een groot deel van hun tijd kwijt aan zorgleerlingen. Dat heeft extra inzet gevergd op trajectbegeleiding zoals On My Way. Dit is een traject van 8 dagen in 4 weken waarin jongeren door middel van workshops inzicht krijgen in wie ze zijn, wat ze willen, wat ze kunnen en wat de eerste stap richting de toekomst kan zijn. Daarnaast is in 2022 het project Not in Education, Employment or Training (NEET) opgestart. Deze laagdrempelige aanpak heeft tot doel om jongeren terug naar school, dus naar een startkwalificatie, of arbeid te begeleiden. Oekraïense vluchtelingen Sinds februari 2022 heeft Bergen op Zoom een opvanglocaties geopend waar onder andere Oekraïense jongeren worden opgevangen. Deze jongeren zijn over het algemeen niet direct op een school ingeschreven.
Veel mensen dachten dat het immers om een tijdelijke situatie zou gaan. Net voor de zomervakantie zijn er vanuit de gemeente acties uitgezet om deze jongeren te benaderen en te helpen met het vinden van een passende onderwijsplek. 5.2 Bestrijden leerachterstanden. De gemeente Bergen op Zoom voert het onderwijskansenbeleid uit. Het doel van het onderwijskansenbeleid is het voorkomen en terugdringen van taal- en leesachterstanden. In dit kader worden middelen besteed aan voorschoolse educatie (ve), de pedagogisch beleidsmedewerker, toeleiding van doelgroepkinderen naar voorschoolse educatie, schakelklassen, de nieuwkomerslocatie Wereldwijs, de bibliotheek op school, de pilot Lezen op Recept, de Voorleesexpress en de onderwijsambassadeurs. In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) heeft de gemeente Bergen op Zoom rijksmiddelen ontvangen om initiatieven te ondersteunen om de door de covid-19 pandemie ontstane onderwijsachterstanden
en mentale problemen aan te pakken. Aanbieders van peuteropvang en onderwijsinstellingen hebben subsidieaanvragen kunnen doen voor initiatieven om deze achterstanden aan te pakken. Vanuit het initiatief van de Gelijke Kansen Agenda zijn vanuit het Rijk aan schoolbesturen extra middelen beschikbaar gesteld om de kansen van kinderen te vergroten. In 2022 heeft RSG ’t Rijks een subsidie van €100.000 ontvangen voor de jaren 2022 en 2023. De middelen worden ingezet ten behoeve van onderwijsambassadeurs en vooral om te stimuleren dat er onderwijsambassadeurs actief worden binnen het voortgezet onderwijs.
6
Een leven lang leren
6.1 Voorkomen en terugdringen laaggeletterdheid. In de arbeidsmarktregio (14 gemeenten) is een regioplan Dromen, durven doen 2020-2024! vastgesteld voor de aanpak van laaggeletterdheid. Aanvullend is in 2022 gestart met het vertalen van dit regioplan naar een lokaal uitvoeringsplan Laaggeletterdheid. Samen met formele en non-formele taalaanbieders is dit uitvoeringsplan tot stand gekomen. De aanpak richt zich op laaggeletterde inwoners van 18 jaar en ouder en kent twee doelstellingen: de basis op orde en meer mensen bereiken. Dit heeft inmiddels geresulteerd in een uniforme werkwijze met herkenbare logo’s van de (Digi)-Taalhuizen. Verder is het Digi-Taalhuis Bergen op Zoom gecertificeerd. Uit deze certificering blijkt dat het Digi-Taalhuis de kwaliteit op orde heeft. Een belangrijk onderdeel van de toetsing is het maatschappelijke effect en de toekomstbestendigheid. Daarnaast is eind 2022 de regionale website Taal West Brabant gelanceerd (www.taalwestbrabant.nl). Verder is in 2022 ter voorkoming en signalering van laaggeletterdheid bibliotheek op school en de VoorleesExpress voortgezet. Inmiddels zijn 16 bibliotheken op school gerealiseerd. Ouderbetrokkenheid Onderzoek wijst uit dat het consultatiebureau een vindplaats is voor laaggeletterde ouders van kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar.
De artsen en verpleegkundigen van het consultatiebureau krijgen in het kader van de pilot Lezen op Recept extra tijd om mogelijke laaggeletterdheid te signaleren en ouders door te verwijzen naar initiatieven als de VoorleesExpress en het Digi-Taalhuis. Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
45
Ook wordt het traject Onderwijsambassadeurs van de Gelijke Kansen Alliantie (GKA), ondersteund vanuit WijZijnTraverse, gecontinueerd ter bevordering van ouderbetrokkenheid.
Taal op de werkvloer De gemeente heeft inwoners gestimuleerd om deel te nemen aan volwasseneneducatie en taalonderwijs. Daarnaast vraagt de gemeente werkgevers om aandacht te hebben voor laaggeletterdheid op de werkvloer, ondersteund vanuit Samen in de Regio. Ook binnen de gemeentelijke organisatie wordt geïnvesteerd in bewustwording bij medewerkers voor duidelijke taal in haar communicatie met de inwoners.
Indicatoren Omschrijving indicator *
Landelijk** BoZ 2019 BoZ 2020 BoZ 2021 BoZ 2022
Het aantal niet sporters (uitgedrukt in een percentage) Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen)
49,3 (2020)
-
52,7
-
-
53,3 (2021)
50,0
49,4
50,0
-
Economie: Vestigingen (van bedrijven)
165,1 (2021) 2,7 (2021)
131,3
137,6
145,3
-
4,4
2,6
1,8
-
20 (2021)
19
-
17
-
1,9 (2021)
2,4
2,0
2,1
-
(als percentage)
(aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen) Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (percentage)
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
46
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022 2019 Onderwijskansenbeleid2019 Detailhandel structuurvisie 2016 Startfoto lokale economie 2016 Kadernota ‘Sport (is) in beweging’ 2011-2016 2011, verlengd in 2016 Sport is (in) Beweging – ‘Uitvoeringsnota Sport en Bewegen’ 2013, verlengd in 2016 Actieplan economische structuurversterking 2015 Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed 2015 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’ 2014 Verordening leerlingenvervoer 2014 Cultuurvisie Bergen op Zoom 2013 Nota integraal bedrijventerreinenbeleid 2013 Visie Materieel erfgoed 2013
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Zwembad de Schelp en De Melanen BV
De exploitatie van twee zwembaden.
Leerplicht regionaal bureau
Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdige schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidspartners. Bijdrage voor de gemeente in 2022: €37.423.
Regio West-Brabant (RWB)
De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van negentien gemeenten met als doel de regio te versterken en stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen. Bijdrage voor de gemeente in 2022: €1.735.693.
Rewin NV
Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
47
Wat heeft het gekost? Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs x € 1.000
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Baten Lasten
-11.456 34.399
-11.945 34.572
-13.186 38.326
Totaalsaldo baten en lasten
22.944
22.627
Onttrekking Storting
0 0
Totaalsaldo reserves Gerealiseerde resultaat
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
V/N
-12.302 37.611
-884 715
N V
25.140
25.310
-169
N
0 0
-172 90
-617 77
445 13
V V
0
0
-82
-539
457
V
22.944
22.627
25.058
24.770
288
V
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
Baten -12.918 Lasten 37.689
48
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
P301 Economie en P303 Werkgelegenheid 2.902 Onderwijs 6.729 P302 Vrijetijdseconomie 15.139
Specificatie per productgroep Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-965 3.138
-1.255 4.350
-1.113 4.170
-684 3.586
-429 584
N V
Totaalsaldo baten en lasten
2.173
3.095
3.057
2.902
155
V
Gerealiseerde resultaat
2.173
3.095
3.057
2.902
155
V
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-4.837 19.090
-7.073 19.833
-6.952 21.924
-6.164 21.842
-788 82
N V
Totaalsaldo baten en lasten
14.253
12.760
14.972
15.678
-706
N
Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
0 0
0 0
-172 90
-617 77
445 13
V V
Totaalsaldo reserves
0
0
-82
-539
457
V
14.253
12.760
14.890
15.139
-249
N
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-5.653 12.172
-3.616 10.389
-5.121 12.232
-5.454 12.183
333 49
V V
Totaalsaldo baten en lasten
6.518
6.773
7.111
6.729
382
V
Gerealiseerde resultaat
6.518
6.773
7.111
6.729
382
V
x € 1.000 Productgroep P301 Economie en werkgelegenheid
x € 1.000 Productgroep P302 Vrijetijdseconomie
Gerealiseerde resultaat
x € 1.000 Productgroep P303 Onderwijs
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
V = voordeel N = nadeel
Resultaten per productgroep Omschrijving
Resultaat V / N baten 2022
Resultaat V / N lasten 2022
P301 Economie en werkgelegenheid
-429
N
584
V
P302 Vrijetijdseconomie
-788
N
82
V
P303 Onderwijs
333
V
49
V
-884
N
715
V
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
49
Toelichting 155 V zijn hierdoor lager uitgekomen en niet volledig gecompenseerd door lagere kosten. Salaris- en inhuurkosten 170 V Ook het theater de Maagd kent op de exploitatiekosten (incl. Voor een nadere toelichting op de personele kosten verwijzen het vastgoed) een tekort van €37.000. Door de sluiting tot april wij u naar paragraaf 7 Bedrijfsvoering waar een toelichting 2022 hebben voorstellingen geen doorgang kunnen hebben. op de personele kosten wordt gegeven. De bezoekersstroom is na deze periode niet direct op het pijl van voor covid-19 gekomen. Ook hier zijn de lagere inkomsten Theodorushaven -80 N niet volledig gecompenseerd door lagere uitgaven. P301 Economie en werkgelegenheid
De ontvangsten van havengelden zijn uitgekomen op €431.000, dat is €44.000 minder dan begroot. Dit is (gedeeltelijk) een gevolg van de coronamaatregelen begin 2022. Daarnaast waren de onderhoudskosten €36.000 hoger. We zijn bezig om de kosten voor het dagelijks en grootonderhoud voor de haven in beeld te brengen. Wanneer dit is uitgevoerd, bieden we aan de gemeenteraad een voorstel aan voor actuele onderhoudsbudgetten. Economische ontwikkeling
De exploitatiekosten van het museum het Markiezenhof zijn uitgekomen op een voordeel van €19.000. Vanwege covid-19 is het Markiezenhof tot april gesloten geweest. Tegenover de lagere inkomsten staat een besparing op de uitgaven. In december 2022 heeft de raad besloten dat de gemeente aan de stichting Podiumkunsten Bergen op Zoom en omgeving een weerstandsvermogen beschikbaar stelt van €750.000. Deze betaling is in 2022 verwerkt, maar was niet begroot. Dit levert dus een nadeel op.
78 V Buitensport
Er was voor €500.000 aan subsidieverlening voor de biobased economy opgenomen. Hier is €124.000 van uitgegeven. De uitgaven worden volledig gedekt door een subsidie van de provincie. Deze is dus ook lager uitgekomen. Daarnaast zijn er nog enkele kleine subsidies ontvangen tot een bedrag van €20.000 die niet waren begroot. In 2022 hebben we geen €100.000 subsidie aan Sterck verstrekt, doordat er in 2022 geen Bi-Zone was. Tot slot hebben we incidenteel hogere lasten voor het aanpassen van de beleidsregels voor de binnenstad (€40.000).
779 V
Omdat de businesscase buitensport niet is afgerond in 2022 is het grootonderhoud op de sportparken grotendeels niet uitgevoerd. De meeste onderhoudsactiviteiten waren gepland voor sportpark Rozenoord. Vanwege onduidelijkheid over de consequenties voor het sportpark is het onderhoud uitgesteld. Daarnaast liep een aanbesteding voor onderhoudswerkzaamheden, maar dit proces was nog niet in 2022 afgerond. In totaal hebben we €544.000 niet besteed. We stellen voor om dit over te hevelen naar 2023, zodat het grootonderhoud alsnog uitgevoerd kan worden. Daarnaast P302 Vrijetijdseconomie -706 N zijn de lasten voor dagelijks onderhoud €125.000 minder. Tot slot zijn de inkomsten €125.000 hoger dan begroot. Cultuurbedrijf -1.650 N Oorzaak hiervan is dat de terugbetaling die wij moesten doen van de SPUK-regeling over 2021 lager is dan verwacht. Een Voor 2022 is een taakstelling van €1,4 miljoen op de salarisdeel van de inkomsten uit deze SPUK-regeling 2021 hebben kosten van het cultuurbedrijf opgenomen in verband met de we dus alsnog in 2022 verantwoord. businesscase cultuur. Van deze taakstelling is €670.000 door het cultuurbedrijf ingevuld. Voornamelijk op de docenten van Binnensport -137 N het CKB is minder uitgegeven dan begroot. Vanwege covid-19 aan het begin van het jaar konden veel lessen niet doorgaan.
Vanwege de overgang van de gymzalen en sporthallen naar Ook bij het Markiezenhof is er vanwege covid-19 bespaard op de Sport BV moesten we deze locaties taxeren. De taxatiekosde salariskosten. Per saldo was er een tekort op de salaristen van €47.000 waren niet begroot. Daarnaast zijn de onderkosten van €730.000. houdskosten van de gymzalen en sporthallen hoger, is de taakstelling op sporthal Tuinwijk van €26.000 niet gerealiseerd Op de exploitatielasten heeft het CKB een tekort van €24.000. en zijn de inkomsten van het gymonderwijs van de basisschoVanwege covid-19 heeft er het eerste halfjaar geen inzet len vanwege covid-19 €18.000 lager uitgekomen dan begroot. plaatsgevonden op de scholen door het CKB. De inkomsten
50
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
Zwembaden
56 V Toeristenbelasting
-92 N
De ontvangen coronacompensatie (SPUKIJZ) die in het 2e De opbrengst toeristenbelasting is €92.000 lager dan de Concernbericht 2022 is meegenomen is gunstiger uitgekomen begrote opbrengst van €547.000 vanwege de coronamaatredan begroot. gelen begin 2022. Sportstimulering
-75 N
Bij het 1 Concernbericht 2022 hebben we een budget opgenomen van €330.000 voor het tekort over 2021 van BV de Zwembaden. Uiteindelijk is geen aanvullende subsidie over 2021 aan de BV verstrekt, maar een achtergestelde lening. Voor 2022 is de verwachting dat er ook een tekort zal zijn. Het tekort wordt ingeschat op €400.000. Per saldo dus een overschrijding van €70.000.
P303 Onderwijs
382 V
Basisonderwijs
62 V
e
In het raadsvoorstel actualiseren IHP 2022-2025 zijn we ervan uitgegaan dat de doordecentralisatie van ABBO voor 3 scholen in 2022 zou worden gerealiseerd. Dat is niet gelukt. Hierdoor is de doordecentralisatiebijdrage van €232.000 niet uitbetaald. Daar staat tegenover dat een aantal andere Corona compensatie cultuur 566 V kosten zoals belastingen en verzekeringen hoger zijn uitgekomen. Per saldo een voordeel van €182.000. De geraamde In december 2021 is van de corona compensatiemiddelen huuropbrengst voor de kind centra van €97.000 is niet €950.000 beschikbaar gesteld voor cultuur in 2022. Hiervan gerealiseerd. Onderdeel van het doordecentralisatietraject is €617.000 uitgegeven. Het restant van €333.000 wordt in met de basisscholen is ook de verhuur van de kind centra. Dit 2023 ingezet. Bij de decembercirculaire 2021 is aanvullend is in 2022 nog niet geregeld, waardoor de huuropbrengst nog €172.000 beschikbaar gesteld als coronacompensatie voor niet is gerealiseerd. cultuur. Deze zijn niet uitgegeven in 2022 en zullen ook in 2023 worden ingezet. Leerlingenvervoer 33 V Monumenten
-190 N De kosten van het leerlingenvervoer zijn voor 2022 begroot op €896.000. De werkelijke kosten zijn €33.000 lager. De e Bij het 2 Concernbericht 2022 was de verkoop van het perbelangrijkste oorzaak is een terugbetaling over 2021 van de ceel De Beeklaan voor €305.000 opgenomen. Deze verkoop Mytylschool. heeft niet in 2022 plaatsgevonden, maar wordt in het tweede kwartaal van 2023 gerealiseerd. Dit wordt meegenomen in het Onderwijs Kansen Beleid (OKB) 285 V 1e Concernbericht 2023. Daarnaast zijn in 2022 €37.000 BRIM subsidies ontvangen voor monumentale panden die niet We hebben hiervoor subsidies verstrekt aan scholen. Deze begroot waren. subsidies verantwoorden wij in delen per schooljaar, waar in de begroting nog rekening was gehouden met het totale Bij het 2e Concernbericht 2022 hebben we ook meegenomen bedrag. Vandaar dat we dus een voordeel hebben op dit dat de hogere boekwaarde van €97.000 van de Blokstallen onderdeel van €285.000. afgeboekt zou worden. Uit een nieuwe taxatie is gebleken dat de verkoopwaarde hoger ligt. We hoefden daardoor €66.000 minder af te boeken.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
51
Reserves Soort
Onttrekking
Nr
Omschrijving
R98000
Res Algemeen (risico)
Totaal Onttrekking Storting
R98000
Totaal Storting Bij de verwerking van de decembercirculaire 2021 was begroot dat €172.000 onttrokken zou worden aan de algemene reserve vanwege ontvangen coronacompensatie middelen voor cultuur. Deze middelen zijn niet uitgegeven in 2022. De middelen zullen in 2023 worden uitgegeven. De gemeenteraad heeft in december 2021 besloten om €950.000 van de coronacompensatie middelen voor cultuur in te zetten in 2022. Er is daadwerkelijk €617.000 uitgegeven en
52
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
Res Algemeen (risico)
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
172
617
445
172
617
-445
90
77
13
90
77
13
dat bedrag is onttrokken aan de algemene reserve. Het restant zal in 2023 worden ingezet. De onttrekking van €950.000 is begroot op programma 5. Bij het 2e Concernbericht 2022 is aangegeven dat €90.000 zou worden overgeheveld naar 2023 voor het opstellen van de businesscase buitensport. Van de beschikbare middelen was eind 2022 nog €77.000 over. Deze middelen zijn gestort in de algemene reserve, zodat zij in 2023 ingezet kunnen worden.
Programma 4
Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Wat hebben we in 2022 bereikt? Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Hoofddoelen 1. Realiseren aantrekkelijk woonen leefklimaat
Subdoelen 1.1 Opzetten stedelijke programmering. Meer woningbouw claimen bij provincie en rijk om aantrekkingskracht als woonstad te vergroten. Meer inwoners, meer inkomsten, meer economische leefbaarheid. Versnellen en verhogen woningbouwprogramma waar mogelijk. Realiseren woonzorgvisie. Een analyse van lokale opgaven op het gebied van wonen, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare inwoners en moet de basis vormen voor prestatieafspraken op het gebied van wonen, leefbaarheid, welzijn en zorg. 1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken en kernen. 1.3 Een vitaal buitengebied. 1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing. Projectuitvoering in Gageldonk-West, Fort Zeekant en Vogelenzang. 1.5 Aanpakken leegstand en transformatie. 1.6 Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen stoppen. 1.7 In gang gezette verbindingen van groene en blauwe omgeving worden heroverwogen en nieuwe verbindingen worden niet aangegaan. 1.8 Business case: uitbesteden onderhoud openbare ruimte.
2. Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures
2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt. 2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente en regio Bergen op Zoom (vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, ook gelet op de langere termijn). 2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod. 2.4 Een flexibel woningbouwprogramma.
3. Duurzame economische ontwikkeling
3.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid bedrijventerreinen - zie programma 3.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
53
4. Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig
4.1 Stimuleren fiets en OV als alternatieven voor de auto. 4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s. 4.3 Verdere digitalisering parkeren en vervoer • Voorbereid op MaaS (Mobility as a Service). 4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeervoorzieningen bij de haltes. 4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen • Voorbereid op MaaS (Mobility as a Service). 4.6 Goede fietspaden in asfalt en verlichting en voldoende fietsparkeerplaatsen. 4.7 Kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte bij groot onderhoud. 4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren. In de stad meer ruimte voor fietser en voetganger. 4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl. afrit 28) en Markiezaten. 4.10 Temporiseren in de aanpak verkeersveiligheid waar verantwoord. 4.11 Verkeersonderzoeken/ -studies houden bij grootschalige wijzigingen. 4.12 Meer elektrische laadpalen in garages en op straat en meer ruimte voor deelauto’s.
5. Vitale binnenstad
Zie programma 3.
6. Omgevingswet 6.1 Antwoord geven op complexe vraagstukken op het gebied van omgevingskwaliteit. We omarmen de omgevingswet, De leefomgeving benaderen we samenhangend (integraal en gebiedsgericht). We omdat de geest van de wet zo geven antwoord op de complexe maatschappelijk vraagstukken energietransitie, goed aansluit bij de ambities van duurzaamheid, klimaatadaptatie, gezondheid, veiligheid. Bergen op Zoom. We bereiden 6.2 Bergen op Zoom is volop in beweging. Grote betrokkenheid van inwoners, maatde invoering goed voor. Hierdoor schappelijke partners, bedrijven. dragen we bij aan: • Grotere en nieuwe betrokkenheid van inwoners bij de leefomgeving. • Het bereiken en in stand • Meer ruimte voor initiatieven (Ja, mits). houden van een veilige en • Betere vertrouwensrelatie en samenspel samenleving en overheid. gezonde leefomgeving en een • Overheid als aantrekkelijke partner, tevreden inwoners, ketenpartner, bedrijven goede omgevingskwaliteit; kiezen Bergen op Zoom. • Het doelmatig beheren, • Goed samenspel in de regio, met provincie en regiogemeenten. gebruiken en ontwikkelen • Duidelijke verwachtingen en spelregels. van de leefomgeving om er • Vormgeven aan participatie maatschappelijke behoeften – beginspraak, participatiebesluit, right to challenge, adviesraden social mee te vervullen; domein. • Een integrale benadering, 6.3 Voorbereid op complexe stelselherziening.
waarbij sociale en fysieke • Digitalisering op orde. vraagstukken optimaal • Juridisch/instrumenteel op orde. worden verbonden; • Grote inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het • Het aanscherpen van omgevingsrecht. een duidelijk profiel • Verbeteren en versnellen besluitvorming over projecten in de fysieke voor de gemeente/regio leefomgeving. (omgevingsvisie). • Verminderen regeldruk (o.a. welstandsregels). • In nauwe verbinding met de organisatieontwikkelingsopgave en de opgave dienstverlening. 6.4 Het tempo van implementatie af laten hangen van de definitieve invoeringsdatum. • Inzichtelijk maken wat de gevolgen zijn van het uitstellen van de stelselwijziging voor voortgang, kosten etc. • Houd rekening met samenwerkingspartners en hun tempo.
54
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
7. Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig
7.1 Onderhouden van openbare ruimte tegen vooraf vastgestelde kwaliteit passend binnen financiële kaders. IBOR kwaliteit jaarlijks heroverwegen. 7.2 Uitvoeren van vervangingsprojecten op basis van reconstructie. 7.3 Bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte reconstructie en/of herinrichting. 7.4 Actieve participatie in de totstandkoming Omgevingswet in Bergen op Zoom. 7.5 Bevorderen integraliteit bij vervangingsprojecten binnen Beheer & Onderhoud. 7.6 Bevorderen integraliteit bij vervangings- en nieuwe projecten tussen Beheer & Onderhoud/ Stedelijke Ontwikkeling. 7.7 Klant/burger centraal stellen en zo verdiepen van co-creatie. Inwoners, bedrijven en instellingen betrekken. 7.8 Activiteiten Beheer en Realisatie toespitsen op hoofddoelen.
8. (Te) verantwoorde(n) inzet van gemeentelijk vastgoed
8.1 Er is een kernportefeuille gemeentelijk vastgoed vastgesteld door op basis van beleidsmatige en financiële kaders keuzes te maken ten aanzien van de inzet of het afstoten van gemeentelijk vastgoed. 8.2 Doelmatige instandhouding gemeentelijk (kern)vastgoed, inclusief buitensportcomplexen, passend binnen de financiële kaders, waaronder waar mogelijk het overhevelen verantwoordelijkheid en gebruikerslasten naar contractanten. 8.3 Gemeentelijk (kern)vastgoed voldoet aan eisen wet- en regelgeving, ook in het kader van duurzaamheid. 8.4 Het gemeentelijk (kern)vastgoed is onderhouden op basis van een conditiegestuurd (verduurzaamd) Meerjaren Onderhoudsplan. 8.5 De efficiency van het administratief beheer is verbeterd met betrekking tot opslag van data in het vastgoedbeheerssysteem, waaronder tekeningen- en contractbeheer. 8.6 Optimalisatie gebruik objecten door combinatie van diensten, in samenwerking met beleidsdiensten.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
55
Onze resultaten en activiteiten in 2022 Wat en hoe hebben we dat bereikt?
1
1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken en kernen. Voor de binnenstad is een nieuw beleidsplan opgesteld om de voorzieningenstructuur op peil te houden en 1.1 Opzetten stedelijke programmering. Meer woningbouw waar nodig te transformeren. Met de lopende herstrucclaimen bij provincie en rijk om aantrekkingskracht als tureringen van project Vogelenzang, Gageldonk West woonstad te vergroten. Meer inwoners, meer inkomsten, en Fort Zeekant krijgen de wijken een impuls. In 2022 meer economische leefbaarheid. Versnellen en verhozijn hiervoor de bouwwerkzaamheden lopend. Met gen woningbouwprogramma waar mogelijk. Vogelenzang wordt het centrum van Halsteren vitaler Realiseren woonzorgvisie. Een analyse van lokale en beter bereikbaar gemaakt. Eind 2023 zal ook een het opgaven op het gebied van wonen, zorg en welzijn voor vernieuwde wijkcentrum van Gageldonk West in gebruik ouderen en andere kwetsbare inwoners en moet de worden genomen. basis vormen voor prestatieafspraken op het gebied van wonen, leefbaarheid, welzijn en zorg.Er worden 1.3 Een vitaal buitengebied. nieuwbouwwoningen gerealiseerd binnen de gebieden In 2022 is gestart met de opstelling van een visie buiSchelde Vesting en Markiezaten en andere locaties tengebied die de koers bepaald om het buitengebied zoals opgenomen in de woningbouwprogrammering. We eigentijds te houden en waar nodig te transformeren.
beogen daarmee dezelfde of een grotere productie te Vaststelling wordt verwacht in 2023. bereiken als de afgelopen jaren. In 2022 is gewerkt aan het in exploitatie nemen van de grondexploitatie Wal 2. 1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing. Daarnaast is in het kader van de woningbouwversnelling Projectuitvoering in Gageldonk-West, Fort Zeekant en de voorverkenning voor de locatie Spaensche Scharen Vogelenzang. gestart en is een projectteam gestart voor de woningIn project Vogelenzang is de vierde en laatste fase in bouwversnelling onder leiding van een extern adviesbuuitvoering met bouw van De Leeuwerik. In project Fort reau. Met de taakstelling 7.000 woningen te realiseren Zeekant zijn de bouwwerkzaamheden in uitvoering voor 2040. rondom het Scheldebalkon. In Gageldonk-West is het wijkcentrumplan in aanbouw en is het deelplan Eind 2022 is gestart met de voorbereidingen voor een Vijverberg Zuid in aanbouw. woonzorgvisie. Hierin staat de opgave centraal om zowel een kwalitatieve en kwantitatieve inventarisatie te maken 1.5 Aanpakken leegstand en transformatie. van voldoende en geschikte woningen, die geschikt zijn De actuele stand is: de Visie Binnenstad is op 2 februari voor de bijzondere doelgroepen. Van belang is hierbij 2023 vastgesteld.
Binnen dit kader worden de beleidsde combinatie van wonen met de juiste zorg en voorzieregels binnenstad uitgewerkt zodat we op basis hiervan ningen in de nabijheid.Hierbij wordt de samenwerking ook veel beter private aanvragen/ initiatieven tot transgezocht met diverse partners op het gebied van wonen, formatie kunnen faciliteren. We verwachten dat het zorg en welzijn. Daarnaast blijkt dat ook regio-afstemcollege in april 2023 heeft besloten over de beleidsregels ming op deze onderwerpen wenselijk is. In hoeverre de binnenstad. Daarnaast blijven we actief in gesprek met woonzorgvisie met de regio kan worden opgepakt wordt initiatiefnemers in de binnenstad. We onderzoeken momenteel onderzocht. Het proces om tot afstemming samen met de provincie Noord-Brabant en we zijn in te komen vraagt de nodige zorgvuldigheid en tijd. Eind gesprek met private partijen over een mogelijke subsi2023 is de oplevering van een definitieve woonzorgvisie dieaanvraag (Winkelimpuls gelden) in 2023, of dit gaat verwacht. lukken is nog onzeker.
56
Realiseren aantrekkelijk woon- en leefklimaat
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
1.6 Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen stoppen. Bij reconstructies worden de middelen alleen aangewend voor vervanging van de bestaande infrastructuur.
een eerlijk aandeel in de opgave om twee-derde betaalbare woningen en 30 procent sociale huurwoningen te realiseren. 30 procent van de nieuw te bouwen woningen moet bestaan uit sociale huurwoningen.
1.7 In gang gezette verbindingen van groene en blauwe omgeving worden heroverwogen en nieuwe verbindingen worden niet aangegaan. Samenwerking mat Waterschap en groot aantal gemeente is voortgezet.
2.4 Een flexibel woningbouwprogramma. In de woningbouwprogrammering bestaat een groot gedeelte uit harde plancapaciteit, waardoor de flexibiliteit beperkt is. Gezien het woning te kort en de ambities van de gemeente wordt flexibel ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en kansen. Hierbij gaat de voorkeur uit naar inbreidingslocaties, conform regionale woningbouwafspraken.
1.8 Business case: uitbesteden onderhoud openbare ruimte. De businesscase uitbesteden onderhoud openbare ruimte is voorlopig on hold gezet, omdat er op dit moment geen mogelijkheden zijn tot verdergaande samenwerking, die benodigd is voor de gewenste schaalgrootte, waarbij voordelen haalbaar zouden kunnen zijn.
2
Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures
3
Duurzame economische ontwikkeling
Zie programma 3.
4
Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig
2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt. In april 2022 in de woningbouwprogrammering geac4.1 Stimuleren van fiets en OV als alternatieven van de auto. tualiseerd en vastgesteld. Er wordt door middel van December 2022 is de schop in de grond gegaan voor jaarschijven met Stadlander gemonitord op de sloop- en de realisatie van de snelfietsroute F58. Tevens zijn bouwproductie. De prestatieafspraken met Stadlander de deelfietslocaties verder uitgebreid richting het worden jaarlijks geactualiseerd. De monitoring van de Boerenverdriet en Lambertijnenhof. Daarnaast zijn er bouwproductie vindt plaats via de woonbarometer. In samen met gemeente Woensdrecht extra deelfietsloca2022 heeft in het tweede en vierde kwartaal de actualiseties gerealiseerd. Hiermee komt er meer zichtbaarheid en ring en afstemming sub regionale woningbouwafspraken herkenbaarheid van deelmobiliteit regionaal gezien. in de Stuurgroep wonen plaatsgevonden. In 2022 is een 95 procent versie van de regionale woondeal opgesteld. 4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s. De monitoring heeft plaatsgevonden. De resultaten 2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente van de eerste helft van 2022 zijn wel onderhevig aan de en regio Bergen op Zoom (vraag en aanbod sluiten op gevolgen van de maatregelen rond Covid-19. De nota elkaar aan, ook gelet op de langere termijn).
parkeernormering is gehanteerd bij ver- en nieuwbouw. Het afgelopen jaar zijn er 216 woningen (bron BAG) toegevoegd aan de gemeentelijke woningvoorraad. Naast 4.3 Verdere digitalisering van parkeren en vervoer. de 136 nieuwbouwwoningen in diverse nieuwbouwproVanuit de provincie is het softwareprogramma ‘Staat van jecten zijn er 80 woningen gerealiseerd in het kader van Brabant’ gemaakt. Hier zitten onder andere verkeersherstructurering (Fort Zeekant). Er zijn nieuwe woningen ongevallen, verkeersmodelgegevens en verkeersgerealiseerd in de Markiezaten, Scheldevesting en intensiteiten in. Ieder jaar vindt er een actualisatie diverse kleinere locaties. Nieuwbouw van woningen plaats van dit softwareprogramma. Met Parkeerbeheer zorgt voor doorstroming, op deze wijze komen woningen Bergen op Zoom is naar alle digitale parkeerdata gekebeschikbaar voor onder andere starters en jongeren. ken. Samen met een marktpartij wordt de beschikbare digitale parkeerdata in 2023 gerubriceerd tot manage2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod. ment informatie. In de woningbouwprogrammering is een divers programma opgenomen. In de regionale woondeal worden 4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeervoorafspraken gemaakt over het woonprogramma. Met name zieningen bij de haltes en op het onderdeel betaalbaarheid. Elke gemeente neemt Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
57
4.5 Kleinschalig OV in wijken en kernen. er binnen de projecten wel een kwaliteitsverbetering op Op basis van de openbaar vervoer concessie die het gebied van verkeersveiligheid bereikt. Onder andere verlengd is van 2023 naar 2025 is er tussen concessiede realisatie van snelheidsremmers in de Vestinggronden verlener Provincie en gemeente besloten dat het huidige en de verbrede fietspaden op de Halsterseweg zijn daar aanbod verlengd wordt. Tevens heeft zoals aangegeven voorbeelden van. onder 4.1 uitbreiding plaatsgevonden van deelfietslocaties. In 2022 is het onderzoek uitgezet naar mogelijkheden 4.11 Verkeersonderzoeken/ -studies houden bij grootschalige voor deelauto’s. wijzigingen. Voor de versmalling van de kruising Jacob Obrechtlaan – 4.6 Goede fietspaden in asfalt met verlichting en voldoende Erasmuslaan, de toekomstige ontsluiting van nieuwbouwfietsparkeerplaatsen. wijk Spaensche Scharen en de kruising Westersingel – Een goede en veilige openbare ruimte is te allen tijde van Konijnburgweg zijn verkeersstudies gehouden welke het uitgangspunten bij de herinrichting van de openbare als onderbouwing dienen voor het verdere vervolg. ruimte. In nauw overleg met alle betrokkenen wordt 4.12 Meer elektrische laadpalen in garages en op straat en binnen de financiële kaders het optimale nagestreefd. meer ruimte voor deelauto’s.
Goede voorbeelden van recente data betreffen de herinVanuit de concessie die is afgesloten met de provincie richting van Halsterseweg Noord, waarbij in overleg met Noord Brabant zijn er voor 72 proactieve laadpaal Dorpsraad is gekozen voor hun voorkeursvariant en de verkeersbesluiten genomen. Deze verkeersbesluiten aanleg van de snelfietsroute F58, waarmee in het vierde zijn onherroepelijk wat betekent dat tot daadwerkelijke kwartaal van 2022 een start is gemaakt. plaatsing kan worden overgegaan in 2023. Verder kunnen bewoners nog steeds een aanvraag indienen voor een 4.7 Kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte bij groot laadpaal. Over deelauto’s is in 4.4 en 4.5 al aandacht onderhoud. besteed. 2022 is maximaal ingezet op kwaliteitsbehoud van de openbare ruimte, binnen de financiële mogelijkheden. In 2022 is onder meer voor een tweetal wijken forse ingezet Vitale binnenstad op grootschalige onderhoud op openbare verlichting en wegen, Daarvoor was in het vierde kwartaal van 2022 een programmering opgenomen voor de aanpak in wijk Gageldonk (Sterrelaan, Rooseveltlaan en rotonde Zie programma 3. Churchillplein) en wijk Warande (Dokter de Ramlaan en Olympialaan).
5
4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren. In de stad meer ruimte voor fiets en voetganger. In 2022 is gestart met het vervangen van vier verkeersregelautomaten op de Randweg welke IVRI-ready zijn gemaakt. Hiermee zijn wij voorbereid op de toekomst om doelgroepgericht prioriteit te geven in de verkeersregeling. Met de start van de reconstructie Antwerpsestraatweg en afronding van de Halsterseweg zorgen wij voor verkeersveilige fietsroutes naar de binnenstad. 4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl. afrit 28) en Markiezaten. Geen ontwikkelingen in 2022. 4.10 Temporiseren in de aanpak verkeersveiligheid waar verantwoord. Met de start van de reconstructies van de Antwerpsestraatweg en afronding van de Halsterseweg Noord en Vestinggronden Noord (o.a. Zuidzijde Zoom) is
58
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
6
Omgevingswet
De invoering van de Omgevingswet is in 2022 meerdere keren uitgesteld. Eerst was de inwerkingtredingsdatum 1 juli 2022, dit werd 1 januari 2023 en de komende weken moet duidelijk worden wat de nieuwe invoeringsdatum zal worden. Ondanks het uitstel is in 2022 hard gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet. 6.1 Antwoord geven op complexe vraagstukken op het gebied van omgevingskwaliteit. De leefomgeving benaderen we samenhangend (integraal en gebiedsgericht). We geven antwoord op de complexe maatschappelijke vraagstukken energietransitie, duurzaamheid, klimaatadaptatie, gezondheid, veiligheid. In 2022 is de Omgevingsvisie 1.0 tot stand gekomen door middel van co-creatie. Hierin is de leefomgeving integraal benaderd en worden verschillende opgaves
benoemd. De vaststelling van de Omgevingsvisie zal in 2023 plaatsvinden. Voor een toelichting op de aanpak van de maatschappelijke vraagstukken energietransitie, duurzaamheid en klimaatadaptatie, zie programma 6.
beeldkwaliteit binnen de financiële kaders. Tevens is in 2022 het nieuwe IBOR-plan vastgesteld, waarbij de nieuwe kwaliteitsniveaus zijn vastgesteld.
7.2 Uitvoeren van vervangingsprojecten op basis van 6.2 Bergen op Zoom is volop in beweging. Grote betrokreconstructie. kenheid van inwoners, maatschappelijke partners en Een groot deel van de programmering van vervangingsbedrijven. projecten is uitgevoerd, een deel is opgestart, echter Met de komst van de Omgevingswet is de wens om ruimte later dan gepland en een ander deel is niet uitgevoerd. te geven aan initiatieven met de ‘Ja, mits’- benadering. Het later of niet uitvoeren van een project heeft vaker Dat houdt in een samenspel ontstaat tussen gemeente, dan voorheen niet alleen een relatie met interne capacisamenwerkingspartners en initiatiefnemers. In 2022 is teit. Steeds vaker worden wij geconfronteerd dat werken hiervoor het IMM (initiatieven mogelijk maken) proces niet binnen budget kunnen worden uitgevoerd of dat opgesteld. Dit houdt in dat met een ja, mits houding naar andere partijen (nutsbedrijven) alsnog willen aanhaken initiatieven gekeken wordt, de juiste partijen op de juiste op een bestaand project, waardoor oorspronkelijke momenten aansluiten bij het gesprek en dat de integrale planningen niet worden behaald. beoordeling gezamenlijk plaatsvind. Dit proces wordt nu beproefd en getest. 7.3 Bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte reconstructie en/of herinrichting. 6.3 Voorbereid op complexe stelselherziening.
Bij de uitwerking van een (integraal) project worden alle In 2022 zijn de volgende acties uitgevoerd om voorbereid afdelingen betrokken, zodat de inrichting van de opente zijn op de invoering van de Omgevingswet: bare ruimte voldoende toekomstbestendig is. • Werkprocessen (vergunningverlening, vooroverleg, toezicht en handhaving) zijn ingericht in de appli7.4 Actieve participatie in de totstandkoming caties, worden getest en waar nodig aangepast en Omgevingswet in Bergen op Zoom. verder geïmplementeerd; In 2022 is de inhoud van de Omgevingsvisie afgemaakt. • Verordeningen (legesverordening, APV) zijn aangeDe visie zal in 2023 ter besluitvorming worden voorgepast. Vaststelling vindt plaats in 2023. legd. Het zogenaamde Designteam en de Gideonsbende • Een basisregel set voor het Omgevingsplan is in blijven betrokken. Zowel bij de beeldvorming voor de ontwikkeling; gemeenteraad als daarna bij de formulering van de • In het kader van de dienstverlening wordt gekeken uitvoeringsproducten. naar de digitale dienstverlening (gemeentelijke website) en het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). 7.5 Bevorderen integraliteit bij vervangingsprojecten binnen Beheer & Onderhoud. 6.4 Het tempo van implementatie af laten hangen van de Integraliteit binnen Beheer & Onderhoud geldt niet alleen definitieve invoeringsdatum. bij vervangingsprojecten maar ook bij groot onderhoud.
Door het uitstel van de Omgevingswet zijn een aantal De totstandkoming van deze programmering kent een besluiten niet doorgegaan naar de bestuurlijke besluitvolledig draagvlak binnen Beheer en Onderhoud. Bij vorming. Deze verordeningen/besluiten staan on hold en vervangingsprojecten is de technische staat van de zullen in 2023 worden vastgesteld. Ook de communicatie riolering leidend, bij programmering van groot onderhoud (in- en extern) wordt in 2023 verder opgepakt, zowel is de technische staat van wegen leidend. vanuit de gemeente als vanuit het Rijk. 7.6 Bevorderen integraliteit bij vervangings- en nieuwe projecten tussen Beheer & Onderhoud/ Stedelijke Ontwikkeling. Passend aanbod voorzieningen voor Zoals onder 7.3 is verwoord, is sprake van een integrale schoon, heel en veilig scope binnen het fysiek domein als het gaat om vervangingsprojecten. Bij nieuwe projecten is sprake van een 7.1 Onderhouden van openbare ruimte tegen vooraf vastgepositieve leercurve. Belangrijk is dat bij projecten vanuit stelde kwaliteit passend binnen financiële kaders. IBOR Stedelijke Ontwikkelingen de richtlijnen vanuit LIOR workwaliteit jaarlijks heroverwegen. den nageleefd en aanvullende adviezen vanuit Beheer en Onderhoud is in 2022 uitgevoerd tegen vastgestelde Onderhoud ter harte worden genomen.
7
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
59
7.7 Klant/burger centraal stellen en zo verdiepen van co-creatie. Inwoners, bedrijven en instellingen betrekken. Klant/ burger worden binnen de (financiële) mogelijkheden centraal gesteld. Inwoners, bedrijven en instellingen worden actief betrokken in de uitwerking van het project. 7.8 Activiteiten Beheer en Realisatie toespitsen op hoofddoelen. Beheer & Onderhoud richt zich primair of hoofddoelstelling voor een goed onderhouden en veilige openbare ruimte.
8
(Te) verantwoorde(n) inzet van gemeentelijk vastgoed
8.1 Er is een kernportefeuille gemeentelijk vastgoed vastgesteld door op basis van beleidsmatige en financiële kaders keuzes te maken ten aanzien van de inzet of het afstoten van gemeentelijk vastgoed. Het afstoten van de 15 door de gemeenteraad gekozen objecten, is verspreid over de jaren 2021 tot en met 2024. Inmiddels is in de begroting 2023 vastgelegd dat deze taakstelling is uitgesteld. In 2022 zijn er twee koopovereenkomsten gesloten voor het perceel aan De Beeklaan en het Parkkeetje. Beide objecten zijn nog niet geleverd, dit staat gepland voor 2023.
er is een huurovereenkomst afgesloten met de nieuwe stichting. In 2022 is ook een begin gemaakt met het verzakelijken van huurovereenkomsten met huurders van gemeentelijke panden. Er dient conform het vastgoedbeleid verhuurd te worden aan gebruikers van gebouwen. 8.2 Doelmatige instandhouding gemeentelijk (kern)vastgoed, inclusief buitensportcomplexen, passend binnen de financiële kaders, waaronder waar mogelijk het overhevelen verantwoordelijkheid en gebruikerslasten naar contractanten. De meerjaren onderhoudsbegroting wordt jaarlijks geactualiseerd. De financiële consequenties hiervan worden verwerkt in de begroting. Bij de uitwerking van zowel de businesscase Podium infrastructuur als de businesscase Binnensport is gekeken naar de verantwoordelijkheden en de gebruikerslasten. Hierbij zijn meer verantwoordelijkheden overgeheveld naar de contractanten. Dit is ook vastgelegd in de betreffende huur- en beheerovereenkomsten.
8.3 Gemeentelijk (kern)vastgoed voldoet aan eisen wet- en regelgeving, ook in het kader van duurzaamheid. In 2022 is gestart met het maken van een plan van aanpak met betrekking tot het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed. Er is opdracht gegeven voor het maken van maatwerkrapportages voor diverse gebouwen. Vanuit deze maatwerkrapportages krijgen we inzicht in de verduurzamingsmogelijkheden per gebouw. In 2023 Het object Hof van Ram aan De Beeklaan 29a, is door een en de jaren erna zal hier verder invulling en vervolg aangenomen motie, om te onderzoeken of het object voor aangegeven worden. Het verduurzamen van vastgoed en een symbolisch bedrag, aan de Heemkundekring kon buitensportaccommodaties heeft ook raakvlakken met worden verkocht, inmiddels van de verkooplijst gehaald. verschillende businesscases die lopen. Daarnaast is door het college besloten om het object Kortemeestraat 18 voorlopig niet te verkopen, het object 8.4 Het gemeentelijk (kern)vastgoed is onderhouden midgetgolfbaan aan de Heesterbos 2 te gaan voorbereiop basis van een conditie-gestuurd (verduurzaamd) den voor verkoop met ontwikkelingsmogelijkheden voor Meerjaren Onderhoudsplan. woningbouw. Het onderhoud is uitgevoerd op basis van het vastgestelde meerjaren onderhoudsplan.
Voor de verdere In 2022 zijn er voorbereidingen getroffen om een Plan toelichting wordt verwezen naar paragraaf 4 Onderhoud van Aanpak op te stellen voor het overdragen of borgen kapitaalgoederen. van al onze in eigendom zijnde monumenten. Dit Plan van Aanpak wordt in 2023 vastgesteld. Middels het Plan van 8.5 De efficiency van het administratief beheer is verAanpak wordt onderzocht of we de monumenten kunnen beterd met betrekking tot opslag van data in het overdragen aan een derde of dat het beter zou zijn om vastgoedbeheerssysteem, waaronder tekeningen- en de monumenten in eigendom te houden maar dan beter contractbeheer. te exploiteren. Ook hiermee wordt de kernportefeuille De efficiency van het administratief beheer is verbeterd vastgoed op orde gebracht. met de mogelijkheden van de bestaande applicaties. Het beheer en opslag van data is een constant In 2022 is de businesscase Podiumkunsten afgerond, aandachtspunt. waarbij Gebouw T en De Maagd verzelfstandigd zijn. Het eigendom van beide gebouwen blijft bij de gemeente,
60
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
8.6 Optimalisatie gebruik objecten door combinatie van diensten, in samenwerking met beleidsdiensten. Zoals eerder aangegeven is bij de uitwerking van de businesscases Binnensport en Podium infrastructuur
concreet invulling gegeven aan het optimaliseren van het gebruik van objecten door de combinatie van diensten. Bij de uitwerking van de nog lopende businesscases zal hier ook aandacht voor zijn.
Indicatoren Omschrijving indicator*
Landelijk** BoZ 2019 BoZ 2020 BoZ 2021 BoZ 2022
Aantal nieuwgebouwde woningen (per 1.000 woningen)
9,3 (2022)
15,0
3,6
9,2
12,2
Demografische druk (%) Volksgezondheid en Milieu: omvang huishoudelijk restafval,
70,3 (2022)
72,9
73,4
74,0
74,9
169 (2021)
173
183
177
-
(kg per inwoner)
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
61
Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota Vastgesteld Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022 Grondprijzenbrief 2021 2021 Woonvisie2020 Nota Kostenverhaal 2019 Nota Ruimtelijke kwaliteit 2019 Nota Grondbeleid 2017 Detailhandelsstructuurvisie2016 Integrale aanpak leegstand 2016 Startfoto lokale economie 2016 Visie en actieplan Brede aanpak binnenstad 2016 Nota Parkeernormering 2015 Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom 2015 Verkeersplan2014 Beleidsnota Parkeren 2013 Beleidsvisie Materieel erfgoed 2013 Nota gemeentelijk Vastgoed 2012 Visie Verkeer en Parkeren 2012 Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030 2011 Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost 2010 Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014 2010 Ruimtelijke Visie West-Brabant 2009 Strategische visie Theodorushaven 2009 Nota Detailhandel 2003
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Omgevingsdienst Midden- en West- De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant werkt in opdracht van de deelnemende Brabant (OMWB) gemeenten en de provincie aan een leefbare en duurzame regio. Ze maakt omgevingsvergunningen voor de deelactiviteit milieu en controleert of bedrijven zich aan de regels houden. Bijdrage voor de gemeente in 2022: €1.160.961. SAVER NV
De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten.
Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV
Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De werkzaamheden betreffen onder meer de afgifte van parkeervergunningen, het toezicht op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerinkomsten en het toezicht in gemeentelijke parkeergarages en dergelijke.
NV Aangenaam Bergen op Zoom
• Het kopen, verkopen, in erfpacht uitgeven, verhuren of in huurkoop geven van gronden geschikt voor industrievestiging; • Het bouwen, kopen, of huren enerzijds en het verkopen, verhuren of in huurkoop geven anderzijds, van bedrijfsgebouwen; • De promotie van Bergen op Zoom als aantrekkelijke vestigingsplaats.
62
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
63
Wat heeft het gekost? Programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) x € 1.000
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-68.789 75.292
-54.382 66.183
-66.991 71.511
-74.330 75.042
7.339 -3.532
V N
Totaalsaldo baten en lasten
6.503
11.801
4.520
713
3.808
V
Onttrekking Storting
-405 5.836
-1.708 3.275
-1.748 7.058
-92 6.498
-1.656 559
N V
Totaalsaldo reserves
5.432
1.566
5.310
6.407
-1.097
N
Gerealiseerde resultaat
11.935
13.368
9.830
7.119
2.711
V
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
Lasten 81.541
64
Baten -74.421
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling -2.801 P402 P401 Afval en Riolen Beheer -5.264 Openbare Ruimte 15.184
Specificatie per productgroep Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-1.307 14.458
-470 16.476
-675 16.883
-1.032 16.292
357 591
V V
Totaalsaldo baten en lasten
13.151
16.006
16.209
15.260
948
V
Onttrekkingen reserves
-77
-77
-77
-77
0
N
Totaalsaldo reserves
-77
-77
-77
-77
0
N
Gerealiseerde resultaat
13.074
15.929
16.132
15.184
948
V
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-22.547 17.398
-23.162 17.378
-23.178 17.460
-23.477 18.213
299 -753
V N
Totaalsaldo baten en lasten
-5.149
-5.785
-5.717
-5.264
-454
N
Gerealiseerde resultaat
-5.149
-5.785
-5.717
-5.264
-454
N
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
Verschil 2022
V/N
Baten Lasten
-44.935 43.436
-30.749 32.329
-43.138 37.167
-49.821 40.537
6.683 -3.370
V N
Totaalsaldo baten en lasten
-1.499
1.580
-5.971
-9.284
3.313
V
Onttrekkingen reserves
-328
-1.632
-1.671
-15
-1.656
N
Stortingen reserves
5.836
3.275
7.058
6.498
559
V
Totaalsaldo reserves
5.508
1.643
5.387
6.484
-1.097
N
Gerealiseerde resultaat
4.010
3.223
-584
-2.801
2.217
V
x € 1.000 Productgroep P401 Beheer openbare ruimte
x € 1.000 Productgroep P402 Afval en riolen
x € 1.000 Productgroep P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling
Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging
V = voordeel N = nadeel
Resultaten per productgroep Omschrijving
Resultaat V / N Resultaat V / N baten 2022 lasten 2022
P401 Beheer openbare ruimte
357
V
591
V
P402 Afval en riolen
299
V
-753
N
P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling
6.683
V
-3.370
N
7.339
V
-3.532
N
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022
65
Toelichting P401 Beheer openbare ruimte
948 V Verkeer en vervoer, verkeersveiligheid
113 V
Salaris- en inhuurkosten
538 V Intern is een hoger bedrag doorbelast voor aanvullende diensten vanuit de buitendienst, buiten de jaarlijkse taakopdracht Voor een nadere toelichting op de personele kosten verwijzen voor €37.000. Daarnaast is vanwege een ontoereikende wij u naar paragraaf 7 Bedrijfsvoering waar een toelichting bezetting minder van het onderhoudsprogramma uitgevoerd. op de personele kosten wordt gegeven. Wegen -60 N Civieltechnische kunstwerken 130 V De baten zijn €34.000 lager dan begroot door niet in rekeOnderhoud aan de civieltechnische kunstwerken wordt ning gebrachte ontheffingen aan de Rijksdienst voor het veelal uitgevoerd aan de hand van technische inspecties. In Wegverkeer (RDW). Hierover is contact gezocht met RDW, 2021 is een programma uitgevoerd voor twee jaar, waardoor echter zonder reactie. we in 2022 een beperkte programmering hadden. Openbaar groen -137 N Straatreiniging 179 V We hebben een hogere opbrengst van €118.000 ontvangen Het bedrijf NODR verhaalt namens de gemeente de kosten voor de houtoogst als gevolg van een gunstige prijsontwikvan schades op de schadeveroorzaker. We hebben in 2022 keling voor stamhout en houtsnippers. Daarnaast waren hierdoor €32.000 meer schade-uitkeringen op reiniging ontde lasten hoger in verband met hogere intensiteit op het vangen dan begroot.