CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Concept Volkshuisvestingsprogramma 2025-2035

Commissie (Ruimte, Duurzaamheid en Economie) 10 december 2025, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Gevoelspeiling Concept Volkshuisvestingsprogramma Gemeente Bergen op Zoom 2025-203516.008 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

6.3 Woningaanbod en voorzieningen in Halsteren en Lepelstraat

aantal voorzieningen. Dit betekent niet dat wij voor het realiseren van ouderenhuisvesting enkel Oost en Oude Stad e.o. overwegen. Via gesprekken met OOBOZ (Overleg Ouderenorganisaties Bergen op Zoom) en inwoners komt duidelijk de boodschap naar voren dat de wens van ouderen vaak is om in de eigen kern te kunnen blijven wonen. Hier hebben zij hun sociale netwerk opgebouwd en zijn zij vertrouwd met de omgeving. Door aan de verhuiswensen van ouderen te voldoen, kunnen we niet alleen het aandeel ouderen in geschikte huisvesting verhogen, maar ook doorstroom op gang brengen door de eengezinswoningen die ouderen bij een verhuizing achterlaten. Daarom willen we in Lepelstraat en Halsteren geschikt en gewenst woningaanbod voor ouderen bouwen. Een stap die daarbij gezet moet worden is het verbeteren van het voorzieningenaanbod in Halsteren en Lepelstraat. Dit maakt de leefbaarheid voor ouderen die momenteel in Halsteren en Lepelstraat wonen beter, waardoor de wijken geschikter zijn voor ouderen om te (blijven) wonen. Ook maakt een verbeterd voorzieningenaanbod het mogelijk om meer woningen bij te bouwen in deze wijken, zowel voor ouderen als voor andere woningzoekenden.

6.4 Woningbouwversnelling

Ambities: 3. Om de leefsituatie van ouderen in Halsteren en Lepelstraat te verbeteren bouwen we in deze kernen meer aantrekkelijk aanbod, zoals geclusterde woningen en appartementen. Ook verhogen we het voorzieningenniveau.

Ambities: 4. We willen woningen zo snel mogelijk kunnen realiseren. We stimuleren het toepassen van conceptueel en industrieel bouwen.

Er is in de woonzorganalyse bepaald welke gebieden kansrijk zijn voor het realiseren van meer woningaanbod voor ouderen (zie bijlage 1). Gebieden met veel voorzieningen en relatief minder ouderen scoren hoog als potentiële gebieden. De kernen Oost en Oude Stad en omgeving zijn momenteel het meest geschikt voor het realiseren van ouderenhuisvesting. Halsteren en Lepelstraat zijn het minst geschikt, vanwege het hoge aandeel ouderen en het lage

We werken aan het vergroten van de woningvoorraad van de gemeente op hoog tempo, om niet alleen in de lokale vraag, maar ook in de behoefte aan woningen van inwoners van de regio te voorzien. Het inzetten van conceptueel en industrieel bouwen kan bijdragen aan het jaarlijks realiseren van grotere aantallen woningen. Deze bouwmethode biedt meer dan alleen standaardoplossingen: het is een manier om woningen te creëren die zowel efficiënt als

27 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

persoonlijk zijn. Het betekent bouwen met een hoge mate van standaardisatie, gebruik makend van een beperkt aantal vaste componenten die grotendeels in de fabriek worden geproduceerd. De variaties in samenstellingen zijn oneindig, en in de afwerking kunnen talloze persoonlijke elementen worden toegevoegd. Bovendien speelt deze methode in op de structurele personeelsschaarste in de bouwsector. We blijven kritisch, elke toepassing zal zorgvuldig worden beoordeeld op kwaliteit en toekomstbestendigheid.

6.5 Voldoen aan kwalitatieve behoeftes Ambities: 5. We willen aantrekkelijk aanbod bouwen. We erkennen dat de woonwensen van onze inwoners divers zijn, en stimuleren daarom veel verschillende soorten woonconcepten. Aantrekkelijk aanbod voor ouderen is afhankelijk van persoonlijke voorkeuren, en de groep ouderen is zeer divers. Om ouderen te stimuleren te verhuizen naar een woning die beter past bij hun woonbehoefte, zetten we daarom in op verschillende type woonvormen bij het invullen van de bouwopgave voor ouderen. We stimuleren onder andere grootschalige geclusterde woonconcepten, kleinschalige hofjes (met gemeenschappelijke binnentuin), gemixte woonconcepten met jongeren, bungalows, appartementen met balkon, benedenwoningen (met tuin) en woonconcepten voor ouderen met eenzelfde cultuur.

kunnen hebben van rond de 60 à 70m2, met een kwalitatief goede buitenruimte. [ambities om te voldoen aan woonbehoeften jongeren]

6.6 Fair share, spreiding en clustering woningen voor aandachtsgroepen Woningen en woonvormen voor aandachtsgroepen (exclusief statushouders) willen we graag zoveel mogelijk evenwichtig spreiden over de gemeenten binnen de regio. Hierover maken we regionale afspraken. Daarnaast spreiden we woningen en woonvormen voor aandachtsgroepen en sociale huurwoningen over de wijken binnen de gemeente, om de vitaliteit van de wijken te behouden. Huisvesting van aandachtsgroepen binnen wijken clusteren we zo veel mogelijk rondom of in nabijheid van bestaande zorginfrastructuur: zogenoemde zorgcirkels.

Grondgebonden woningen, zoals bungalows en in hofjes, hoeven niet zo groot te zijn als eengezinswoningen. Veel ouderen hebben de wens om kleiner te wonen, maar toch met voldoende ruimte voor een logeer- of hobbyruimte. Dit betreft dus veelal 3-kamer woningen. Een woonoppervlakte van 80 à 90m2 leent zich hiervoor. Appartementen zouden ook een kleiner woonoppervlak

28 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Voorstel maatregelen (uitwerking door college in uitvoeringsprogramma): 1.

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

We hanteren een minimaal woonoppervlakte van 50m2 in het centrum, om leegstand boven winkels tegen te gaan, woonruimte te creëren en de leefbaarheid te bevorderen. We onderzoeken welke panden in de gemeente geschikt zijn voor optoppen en uitplinten, en passen dit toe bij de betreffende panden. We onderzoeken de mogelijkheden om de parkeernorm deels afhankelijk te laten zijn van de beoogde doelgroep voor het woonconcept. We werken met een compensatiefonds om 30% sociale huurvoorraad op peil te houden. We bouwen meer geschikte woningen en voorzieningen voor ouderen in Halsteren en Lepelstraat. We bouwen een divers palet aan woonconcepten voor ouderen, waaronder gemixt met andere doelgroepen. We passen conceptueel en industrieel bouwen om de woningbouwproductie te versnellen. We sluiten aan bij de fair share afspraken in de regio en we zorgen voor een betere spreiding van sociale huurwoningen binnen de gemeente om de vitaliteit binnen wijken te behouden.

29 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

7 Wonen met zorg Ambities: 1. We werken toe naar een gemeente waar iedereen, ook in de toekomst, op een waardige manier en, desgewenst, in hun eigen vertrouwde omgeving zorg kan ontvangen. 2. We willen de inzet van eigen regie en zelfredzaamheid, mantelzorg en vrijwilligers stimuleren. Dit is noodzakelijk om zorg in de toekomst mogelijk te houden. 3. We zetten in op een gevarieerd aanbod van wonen en zorg in de wijk en in de buurt van ontmoetingsplekken. 4. We zorgen ervoor dat aandachtsgroepen (soms versneld) worden begeleid naar een passende woning of woonplek en dat zij de juiste zorg en/of begeleiding kunnen ontvangen. Hiervoor werken we in regioverband samen aan concrete afspraken en coördinatie. 5. We zetten op regionaal niveau een leernetwerk voor zorg- en welzijnspartijen en een overleg tussen gemeenten, corporaties en zorgpartijen op. 6. Zorgvoorzieningen en ontmoetingsruimtes zijn goed verspreid en bereikbaar voor iedereen. In de regionale woonzorgvisie zijn ambities, doelen en concrete stappen opgesteld op het gebied van wonen, welzijn en zorg waar de regio zich de komende jaren voor wil inzetten. Kernwaarden in de regionale woonzorgvisie West-Brabant zijn: 1. Een eigen woonplek 2. In een vertrouwde omgeving 3. Welzijn eerst, zorg als vangnet 4. Samenwerking dicht bij huis

Ook op lokaal niveau wordt er nagedacht over de toekomst van wonen met zorg. Zo heeft ook Stichting OOBOZ (Overleg Ouderenorganisaties Bergen op Zoom) hun visie op wonen met zorg opgeschreven. Beide visies beogen voor Bergen op Zoom een krachtige, gezonde samenleving, waarin iedereen binnen hun mogelijkheden zo lang mogelijk en zo veel mogelijk de eigen regie behoudt en er anderen dicht bij huis en in de buurt voor hen klaar staan wanneer dit nodig is. Dit zorgt ervoor dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen woonomgeving kunnen blijven wonen. Er zijn meerdere aspecten waaraan gewerkt kan worden om dit gezamenlijke doel te bereiken.

7.1 Preventie Ambities 1. We werken toe naar een gemeente waar iedereen, ook in de toekomst, op een waardige manier en, desgewenst, in hun eigen vertrouwde omgeving zorg kan ontvangen. 2. We willen de inzet van eigen regie en zelfredzaamheid, mantelzorg en vrijwilligers stimuleren. Dit is noodzakelijk om zorg in de toekomst mogelijk te houden. 3. We zetten in op een gevarieerd aanbod van wonen en zorg in de wijk en in de buurt van ontmoetingsplekken.

7.1.1 Bewustzijn over de toekomst Het is van groot belang dat inwoners tijdig nadenken over hun toekomstige woonsituatie en zorgbehoefte. Door vroegtijdig inzicht te krijgen in eigen situatie en mogelijkheden, kunnen inwoners beter voorbereid zijn op eventuele veranderingen. Daarbij is adequate communicatie (zowel digitaal als fysiek) essentieel. Via digitale kanalen zoals websites van de gemeente, welzijnsorganisaties, ouderenorganisaties en zorginstellingen kunnen

30 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

inwoners eenvoudig informatie vinden over mogelijkheden rondom woningaanpassingen, verhuizingen, subsidies en doorstroomstimuli (denk bijvoorbeeld aan regelingen zoals huurbehoud bij verhuizing of voorrang bij verhuizing naar een meer passende woning). Deze informatie wordt ook fysiek verspreid, door ouderenadviseurs. Toereikende en overzichtelijke informatievoorziening over deze thema’s draagt bij aan een betere doorstroming op de woningmarkt en het ondersteunen van inwoners bij het maken van juiste keuzes voor de toekomst.

overgang maken naar het wonen in de wijk. Dit noemen we een ‘zachte landing’, waarbij bewoners zich thuis en betrokken voelen in hun nieuwe omgeving. De gemeente en zorgpartijen ondersteunen deze integratie door het faciliteren van geschikte woonomgevingen en het bieden van passende begeleiding. Ook wordt er actief verbinding gezocht met een wijk- of sociaal team als die aanwezig is. Om wijken leefbaar te houden en de sociale dynamiek evenwichtig te houden zet de gemeente actief in op spreiding van aandachtsgroepen over wijken.

7.1.2 Een sterke sociale basis: Omzien naar elkaar

Het stimuleren van ontmoetingen en sociale activiteiten is eveneens essentieel. De gemeente faciliteert of ondersteunt lokale initiatieven en activiteiten vanuit bewoners, verenigingen, kerken, moskeeën en culturele organisaties, bijvoorbeeld door het realiseren en beschikbaar stellen van ontmoetingsruimtes. Door het organiseren van culturele, sportieve en sociale activiteiten worden verbindingen in de wijk versterkt en wordt de sociale cohesie bevorderd. Omdat elke buurt of wijk uniek is en eigen behoeften kent, wordt ingezet op een gebiedsgerichte aanpak. Zo kunnen de initiatieven voor een sterke sociale basis op maat worden georganiseerd, aansluitend bij de specifieke kenmerken en wensen van de bewoners in iedere wijk.

Het versterken van de sociale basis in wijken en buurten is essentieel voor een samenleving waarin inwoners daadwerkelijk omkijken naar elkaar. Door inzicht te krijgen in het belang van informele zorg en het voor elkaar klaarstaan, kunnen we de zelfredzaamheid vergroten en een warme, betrokken gemeenschap stimuleren. Hiervoor werken we onder meer samen met welzijnspartijen en ouderenorganisaties, die bewoners ondersteunen bij het opbouwen van sociale netwerken en het bieden van informele hulp. Een belangrijk initiatief binnen dit kader zijn de voorzorgcirkels. Dit zijn buurtinitiatieven waarin inwoners vrijwillig en uit eigen beweging hulp en ondersteuning bieden aan elkaar. Het draait hierbij om wederkerigheid, nabijheid en het versterken van de lokale gemeenschap. Zorgzame Buurt West Brabant is een mooi voorbeeld. Voorzorgcirkels zorgen ervoor dat mensen elkaar kennen en weten dat ze op elkaar kunnen rekenen, nog vóórdat er sprake is van een acute hulpvraag. Ze vormen een waardevolle aanvulling op professionele zorg. Bij complexere hulpvragen kunnen verbinders bewoners doorverwijzen of contact leggen met professionele instellingen. Daarnaast is het van groot belang dat mensen met een zorg- of ondersteuningsbehoefte die uitstromen uit een instelling een soepele en warme

7.1.3 Efficiënte professionele zorg De gemeente Bergen op Zoom werkt samen met de andere gemeenten uit de regio West-Brabant aan een efficiëntere zorgverlening door in te zetten op het principe van reablement, waarbij inwoners worden gestimuleerd om zoveel mogelijk zelf te doen en opnieuw zelfstandig te leren handelen. Deze aanpak versterkt de eigen regie van inwoners en vergroot de veerkracht binnen wijken. In samenwerking met welzijns- en zorgorganisaties wordt een regionale aanpak ontwikkeld die dit principe centraal stelt. Een belangrijk onderdeel hiervan is de realisatie van zorgconcepten die reablement ondersteunen, zoals

31 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

geclusterde woonvoorzieningen met 24-uurs intramurale zorg en het innovatieve VanThuisUit-concept. Dit concept, ontwikkeld in samenwerking met CZ-zorgkantoor en zorgverzekeraar CZ, maakt het mogelijk dat ouderen met een zorgvraag gemiddeld 9 tot 12 maanden langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Daarnaast wordt er gewerkt aan een betere afstemming tussen zorg- en welzijnsorganisaties om de beschikbare zorgcapaciteit efficiënter in te zetten. Hierbij is er expliciete aandacht voor de thuiszorginfrastructuur, preventieve begeleiding, bereikbaarheid en het versterken van informele netwerken. Deze thema’s worden verder uitgewerkt binnen een leernetwerk. Ook bij investeringen in bestaande woningen wordt gekeken naar de geschiktheid van de locatie, waarbij wijken met veel senioren, een sterk zorgnetwerk en actieve gemeenschappen prioriteit krijgen. In deze wijken worden voorzieningen zoals Thuisplusflats gerealiseerd, waar één vaste zorgaanbieder, soms in samenwerking met een welzijnspartner, zorg en activiteiten organiseert met een herkenbaar team. Dit zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor bewoners en mantelzorgers, en maakt het mogelijk om signalen van eenzaamheid of gezondheidsproblemen vroegtijdig op te vangen.

De integrale samenwerking tussen wonen, zorg en welzijn blijkt niet alleen effectief voor de kwaliteit van zorg, maar ook aantrekkelijk voor zorgmedewerkers. Organisaties signaleren een lager ziekteverzuim en minder personeelsverloop, wat een belangrijk voordeel is in een krappe arbeidsmarkt. Zo draagt de aanpak van Bergen op Zoom bij aan toekomstbestendige, toegankelijke en mensgerichte zorg.

7.2 Passend woningaanbod voor mensen in Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en zorgmijders Ambities 4. We zorgen ervoor dat aandachtsgroepen (soms versneld) worden begeleid naar een passende woning of woonplek en dat zij de juiste zorg en/of begeleiding kunnen ontvangen. Hiervoor werken we in regioverband samen aan concrete afspraken en coördinatie. Voor mensen in onze samenleving die -door uiteenlopende redenen- (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen en/of dakloos zijn geworden moeten we zorgen voor passende woonvoorzieningen. Deze groep wordt echter gekenmerkt door een grote diversiteit in zorgvraag en behoefte. Er zijn mensen die vanwege hun complexe zorgvraag (vaak voor een langere tijd) een beschermde woonvoorziening of opvangplek nodig hebben waar 24/7 begeleiding aanwezig is. Voor andere mensen is een beschermde woonplek waarbij (naast vaste begeleidingsuren) zorg 24/7 oproepbaar is of een opvangplek met minder intensieve begeleiding meer passend. En dan zijn er ook nog mensen die vanwege hun onbegrepen en soms zorgmijdende gedrag niet gedijen in de "reguliere" woon/opvangvoorzieningen. Voor al deze mensen streven we naar passend aanbod, verspreid over de regio. Passend voor de mensen die een woonvoorziening nodig hebben en passend bij de draagkracht van een wijk. We zijn gericht op preventie en, daar waar dat niet meer mogelijk is, herstel.

Mensen die dreigen dakloos te worden kunnen we helpen door voldoende doorstroomwoningen te realiseren, waar zij in terecht kunnen totdat hun situatie weer stabiel is, of totdat er een geschikte woonplek voor hen beschikbaar is. Natuurlijk blijft geclusterde dag- en nachtopvang ook nodig,

32 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

zoals we dat nu hebben in onze gemeente. Uitbreiding van deze opvangplekken doen we in een andere vorm. We gaan kleinschalige opvangplekken toevoegen (verspreid over de regio). Mensen die gebruikmaken van opvangplakken worden op die manier zoveel mogelijk geïntegreerd in gemengde woonvormen en gewone woonwijken. Dit is bevorderlijk voor hun terugkeer naar zelfstandig wonen. Om te voorzien in de woonbehoeften van mensen die een plek in Beschermd Wonen nodig hebben, brengen we samen met de andere gemeenten uit de regio en het zorgkantoor in kaart waar Beschermd Wonen aanbod ontbreekt. Als er in onze gemeente uitbreiding van plekken nodig is, dan ontwikkelen we Beschermd Thuis plekken. Dit zijn plekken in reguliere woningen, met 24/7 ondersteuning op afroep beschikbaar. Deze plekken zullen we zo inrichten dat ze na het traject eenvoudig kunnen worden omgezet naar reguliere huurwoningen. Om de zorg-/ondersteuningsverlening haalbaar te houden, stimuleren we samenwerking tussen zorgaanbieders en onderzoeken we hoe digitale oplossingen kunnen bijdragen. Ook zullen we in regioverband de mogelijkheden voor een centraal punt voor regionale toewijzing onderzoeken. Voor mensen met meervoudige problematiek die buiten de reguliere systemen vallen, creëren we samen passende woonoplossingen.

Voor deze groep onderzoekt een projectgroep van het regionale samenwerkingsverband MO/BW onder andere de inzet van Skaeve Huse.

7.3 Het versterken van de samenwerking tussen inwoners, informele zorg, professionele ondersteuning en zorgpartijen Ambities: 5. We zetten op regionaal niveau een leernetwerk voor zorg- en welzijnspartijen en een overleg tussen gemeenten, corporaties en zorgpartijen op. In Bergen op Zoom staan de behoeftes van haar inwoners altijd centraal. Door domeinoverstijgend te werken, zorgen we ervoor dat informatie tussen verschillende sectoren en organisaties wordt gedeeld. Dit bevordert een integrale aanpak, waarbij alle aspecten van het leven van de inwoners in aanmerking worden genomen. De gemeente, zorg- en welzijnspartijen en corporaties werken samen, waarbij inwoners op een gelijkwaardig niveau actief betrokken worden bij de besluitvorming over hun woon-, zorg- en welzijnsbehoeften. We starten een regionaal overleg waarin gemeenten, corporaties en zorgpartijen hun vastgoedplannen afstemmen en gezamenlijke kansen benutten. Lokaal worden concrete afspraken vastgelegd in onder andere prestatieafspraken. Het doel is om een duurzame, op de inwoner gerichte benadering van volkshuisvesting te creëren die bijdraagt aan een betere kwaliteit van leven voor iedere inwoner.

33 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

7.4 Toegankelijkheid en toegang tot voorzieningen Ambities: 6. Zorgvoorzieningen en ontmoetingsruimtes zijn goed verspreid en bereikbaar voor iedereen. We streven ernaar dat Bergen op Zoom een inclusieve leefomgeving biedt, waarin niemand wordt belemmerd in het dagelijks leven. Bij de inrichting van de woonomgeving wordt dan ook gedacht aan de behoeften van mensen met een beperking en mensen met dementie. Dit vertaalt zich onder andere in het vermijden van obstakels voor mensen die slecht ter been zijn, in een rolstoel zitten of een zintuigelijke beperking hebben. Ook het aanbrengen van duidelijke bewegwijzering en herkenbare oriëntatiepunten zorgt ervoor dat iedereen zich zelfstandig en veilig kan bewegen binnen de gemeente. Daarnaast zorgen we ervoor dat zorgvoorzieningen en ontmoetingsruimtes goed verspreid en goed bereikbaar zijn voor alle inwoners, met extra aandacht voor minder mobiele bewoners. Dit bevordert de sociale cohesie en zorgt ervoor dat iedereen, ongeacht fysieke mogelijkheden, kan deelnemen aan het dagelijks leven. Vanuit het perspectief van openbare orde en veiligheid wordt er gewerkt aan een gezamenlijke wijkaanpak. Hierbij ligt de nadruk op de zichtbaarheid en toegankelijkheid van gemeentelijke handhavers en veiligheidsadviseurs.

Dit versterkt niet alleen de veiligheid in de wijk, maar draagt ook bij aan een groter gevoel van vertrouwen en sociale stabiliteit voor alle inwoners. Zo creëren we een leefomgeving waarin iedereen zich veilig en welkom voelt.

34 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Voorstel maatregelen (uitwerking door college in uitvoeringsprogramma): 1. Overzichtelijke informatievoorziening, zowel online als offline, over mogelijkheden rondom woningaanpassingen, verhuizingen, subsidies en doorstroomstimuli. 2. Samenwerking met welzijnspartijen en ouderenorganisaties voor het stimuleren van zelf- en samenredzaamheid en sterke sociale basis. 3. We faciliteren in samenwerking met corporaties en zorg- en welzijnspartijen een zachte landing in de wijk voor uitstromers uit instellingen. 4. Om wijken leefbaar te houden en de sociale dynamiek evenwichtig te houden zet de gemeente actief in op spreiding van aandachtsgroepen over wijken. 5. De gemeente faciliteert of ondersteunt lokale initiatieven en activiteiten vanuit bewoners, verenigingen, kerken, moskeeën en culturele organisaties. Omdat elke buurt of wijk uniek is en eigen behoeften kent, wordt ingezet op een gebiedsgerichte aanpak. 6. De gemeente Bergen op Zoom werkt samen met de andere gemeenten uit de regio West-Brabant aan een efficiëntere zorgverlening door in te zetten op het principe van reablement. Een belangrijk onderdeel hiervan is de realisatie van zorgconcepten die reablement ondersteunen, zoals geclusterde woonvoorzieningen met 24-uurs intramurale zorg en het innovatieve VanThuisUit-concept. 7.

Zorgpartners uit de gemeente nemen deel aan een regionaal leernetwerk rondom beschikbare zorgcapaciteit efficiënter in te zetten. 8. We werken op regionaal niveau samen aan het realiseren van passende huisvesting voor mensen in Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en zorgmijders. 9. We starten een regionaal overleg waarin gemeenten, corporaties en zorgpartijen hun vastgoedplannen afstemmen en gezamenlijke kansen benutten.

10. We richten de omgeving zo in dat mensen met een beperking of kwetsbaarheid geen belemmeringen ervaren en voorzieningen voor iedereen toegankelijk zijn. 11. Verbeterde zichtbaarheid en toegankelijkheid van handhavers en veiligheidsadviseurs, voor een groter gevoel van vertrouwen en sociale stabiliteit voor alle inwoners.

35 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

8 Toekomstbestendige en leefbare buurten Ambities: 1. Ook in de toekomst wil de gemeente ervoor zorgen dat het prettig en gezond wonen is in Bergen op Zoom. Hier ligt daarom ook een opgave voor een klimaatadaptieve omgeving en een duurzame woningvoorraad. 2. We willen de openbare ruimte zo inrichten dat deze bijdraagt aan een gezonde levensstijl van onze inwoners en dat deze toegankelijk is voor iedereen. Dit betekent onder andere meer ruimte maken voor groen en water en aantrekkelijke wandel- en fietspaden. 3. Onze openbare ruimte biedt genoeg voorzieningen voor jong en oud, variërend van genoeg speeltuinen en sportgelegenheden tot bankjes, oriëntatiepunten en groen. 4. Daarnaast is onze openbare ruimte toegankelijk voor iedereen. Dat betekent dat ook inwoners die minder mobiel zijn zich goed moeten kunnen voortbewegen dankzij de nodige aanpassingen aan stoepen, straten en oversteekplaatsen.

8.1 Verduurzaming van de woningvoorraad Ambities: 1. Ook in de toekomst wil de gemeente ervoor zorgen dat het prettig en gezond wonen is in Bergen op Zoom. Hier ligt daarom ook een opgave voor een klimaatadaptieve omgeving en een duurzame woningvoorraad. Om de opwarming van de aarde te beperken naar ruim onder 2 graden Celsius, hebben EU-lidstaten met elkaar afspraken gemaakt in het Klimaatakkoord van Parijs. Nederland als lidstaat streeft daarom naar 55% minder CO2-uitstoot in

2030 en klimaatneutraliteit in 2050. Specifiek in ons nationale Klimaatakkoord streven we naar 49% minder uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 en 95% afname in 2050. Hierbij komt dat Nederland minder afhankelijk wil zijn van aardgas, al dan niet gewonnen uit velden in Groningen of afkomstig uit Rusland. Dit betekent dat Nederland per 2050 aardgasvrij wil zijn. In de warmtetransitievisie van Bergen op Zoom is beschreven hoe we dat vorm willen geven. Dit is echter bedoeld voor bestaande bouw die verduurzaamd en aardgasvrij gemaakt moet gaan worden. Voor nieuwbouw geldt het bouwbesluit (2019?) dat nieuwe woningen geen aardgasaansluitingen meer mogen krijgen en bijna energieneutraal moeten zijn. Momenteel heeft de gemeente subsidie aangevraagd en ontvangen om 2.082 woningeigenaren te stimuleren te isoleren vanuit de SPUK Lokale Aanpak Isolatie van het Nationaal Isolatie Programma. Daarnaast is een aanvraag voor 903 woningen in behandeling. Dit betekent dat eigenaar-bewoners van woningen met een slecht energielabel D, E, F, G een steuntje in de rug krijgen van € 1.460 bij aanschaf van isolatiemateriaal of collectieve inkoopacties die de gemeente met haar partner organiseert. Om wijken aardgasvrij te maken zijn vier verkenningswijken aangewezen.

Dit zijn Warande-Oost, Bergse Plaat, Havenkwartier en De Schans waarvan de eerste twee genoemde wijken momenteel worden verkend om duurzame warmteoplossingen te bieden. Dit kunnen grote en kleine collectieve warmtesystemen zijn of individuele oplossingen, al dan niet hybride of volledig elektrisch. Met de kennis die in de verkenningswijken opgedaan wordt, kan de gemeente verdere plannen ontwikkelen om in 2050 aardgasvrij en CO2neutraal te zijn.

36 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Voor nieuw te ontwikkelen wijken of projectmatige nieuwbouw worden er in integrale plannen van eisen voorwaarden gesteld aan duurzaamheid, waar in eerste plaats gekeken wordt naar de energiebehoefte. Is er al elektriciteit genoeg voorhanden? Ligt er een bestaand warmtenet in de buurt waarop aangesloten kan worden om netcongestie te verminderen? Kan regenwater opgevangen worden en hergebruikt? Kan er natuurinclusief ontwikkeld worden om biodiversiteit te versterken en warmtestress tegen te gaan? Kunnen groene daken in combinatie met zonnepanelen gerealiseerd worden? Kortom wordt gekeken naar grote mate van besparing op energie en grondstoffen en naar goede oplossingen om dit biobased en circulair uit te voeren wat een minimale impact op het milieu zal hebben.

8.2 Verduurzaming leefomgeving Ambities: 1. Ook in de toekomst wil de gemeente ervoor zorgen dat het prettig en gezond wonen is in Bergen op Zoom. Hier ligt daarom ook een opgave voor een klimaatadaptieve omgeving en een duurzame woningvoorraad. Bergen op Zoom werkt aan een toekomstgerichte en duurzame leefomgeving en houdt daarbij rekening met het veranderende klimaat. Zo worden de effecten van hitte en droogte in de gebouwde omgeving tegengegaan door het creëren van koele plekken met vergroening in onder andere de binnenstad. Daarnaast stelt de gemeente een subsidie beschikbaar voor bewoners die hun privéterrein vergroenen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt gewerkt volgens een water- en bodemsturend principe, waarbij veiligheid vooropstaat. Vluchtroutes en veilige zones in geval van overstromingen krijgen een prominente plaats in de planvorming, zodat inwoners goed voorbereid zijn op extreme weersomstandigheden.

In het verkeersplan wordt de fiets als hoofdvervoersmiddel gepositioneerd, en er wordt bewust geen nieuwe auto-infrastructuur toegevoegd. Tegelijkertijd wordt elektrisch rijden en deelmobiliteit gestimuleerd om autogebruik te verminderen.

8.3 Monitoring en uitvoering Duurzaamheid, Energie en Klimaat (DEK) Ambities: 1. Ook in de toekomst wil de gemeente ervoor zorgen dat het prettig en gezond wonen is in Bergen op Zoom. Hier ligt daarom ook een opgave voor een klimaatadaptieve omgeving en een duurzame woningvoorraad. In het Uitvoeringsprogramma DEK wordt per richting van het Duurzaamheidskompas uiteengezet welke huidige doelstellingen worden nagestreefd. Om dit overzicht te creëren wordt er gewerkt middels de OGSM-methodiek: Objectives, Goals, Strategies, Measures. Deze methodiek biedt een gestructureerde aanpak voor het concretiseren en transparant maken voor monitoring van het beleid en uitvoeringstaken. Op regionaal niveau spelen de Regionale Energie Strategie (RES) en andere samenwerkingsverbanden een cruciale rol bij de uitvoering van duurzaamheidsplannen. De gemeente Bergen op Zoom neemt hierin nadrukkelijk een regierol op zich. Deze rol stelt de gemeente in staat om kansen binnen de duurzame transitie te benutten en daarmee een bijdrage te leveren aan de brede maatschappelijke opgaven. Het bestuursakkoord Samen Bergen Verzetten en de daarin vastgelegde duurzaamheidsambities van het college vormen hiervoor de basis.

37 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

8.4 Sociale duurzaamheid: Aanpak kwetsbare wijken Ambities: 2. We willen de openbare ruimte zo inrichten dat deze bijdraagt aan een gezonde levensstijl van onze inwoners en dat deze toegankelijk is voor iedereen. Dit betekent onder andere meer ruimte maken voor groen en water en aantrekkelijke wandel- en fietspaden. 3. Onze openbare ruimte biedt genoeg voorzieningen voor jong en oud, variërend van genoeg speeltuinen en sportgelegenheden tot bankjes, oriëntatiepunten en groen. 4. Daarnaast is onze openbare ruimte toegankelijk voor iedereen. Dat betekent dat ook inwoners die minder mobiel zijn zich goed moeten kunnen voortbewegen dankzij de nodige aanpassingen aan stoepen, straten en oversteekplaatsen. We zetten in op een inclusieve leefomgeving waarin iedereen die wil naar eigen kunnen kan participeren aan de samenleving. Die omgeving draagt zo bij aan de beleving van positieve gezondheid. De leefomgeving nodigt uit tot bewegen en ontmoeting en is voor iedereen toegankelijk. Dit is daarom uitgangspunt bij plannen voor (her)inrichting van de openbare ruimte. Er wordt ingezet op het faciliteren van ontmoeting door het creëren van een toegankelijke en inclusieve leef- en woonomgeving, door het toevoegen van drempelloze brede trottoirs, toegankelijke en herkenbare wandelroutes en extra bankjes op routes rondom voorzieningen.

Middels het toevoegen van speeltuinen en sportgelegenheden wil de gemeente een leef- en woonomgeving realiseren die uitnodigt tot bewegen en hiermee bijdragen aan de positieve gezondheid van haar inwoners. De gemeente wil zo gebiedsgericht een leefbare gezonde omgeving creëren waar men zo lang mogelijk zelf-

redzaam kan zijn, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en waarin men zich kan bewegen en waar essentiële voorzieningen aanwezig zijn. Met accommodatiebeleid van de gemeente beïnvloeden we de leefbaarheid, toegankelijkheid en bereikbaarheid van onze buurten. In het rapport Leefbaarheid in Bergen op Zoom 2024 worden de wijken aangewezen die het laagst worden gewaardeerd op algemene leefbaarheid: Het Glacis (6,0), Gageldonk West (5,6), Warande (5,7), Centrum (6,5), Het Fort (6,4). Van deze wijken worden Gageldonk West en Het Fort het zwakst gewaardeerd op sociale samenhang. We zetten door middel van gerichte investeringen in op het verbeteren van de leefbaarheid van deze gebieden door de aanpak van vervuiling, overlast en versterken van sociale cohesie te intensiveren. We denken aan het stimuleren van buurtinitiatieven, programma’s gericht op wijkcentra en vrijwilligers om de sociale cohesie te bevorderen. Ook zijn er kansen voor het verbeteren van de woningkwaliteit en de sociale veiligheid. In de gebieden waar veel aandacht nodig is op het tegengaan van vervuiling en overlast intensiveren we onze inzet op toezicht, handhaving en bewonersparticipatie. Tot slot zetten we in op het bestrijden van energiearmoede. Mensen die behoren tot de doelgroep kunnen hiervoor een beroep doen op de SPUK-energiearmoede regeling.

Bovendien willen we vooral in Langeweg, Gageldonk Oost en Havenkwartier inzetten op ondersteuning bij financiële zorgen.

8.5 Integrale aanpak en samenwerking Voor de realisatie van de opgave voor de inzet op leefbaarheid is samenwerking tussen gemeente, corporatie, welzijns- en zorginstellingen nodig. De gemeente organiseert hiervoor frequente gebiedsgerichte samenwerking tussen de

38 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

wonen-welzijn-zorgpartners. Voor de sociale sector wil de gemeente deze samenwerking bezegelen in periodieke prestatieafspraken, in lijn met de lopende afspraken met Stadlander en de huurdersorganisatie. In juli 2022 is Roosendaal toegevoegd aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Roosendaal is daarmee één van de twintig stedelijke focusgebieden in Nederland waar de veiligheid en leefbaarheid onder druk staan en om die reden extra aandacht vragen. Het programma wat hieruit is ontstaan heeft de titel ‘Nationaal Programma Roosendaal’ gekregen en de missie luidt: ‘Leven en wonen in een mooie en veilige stad waar iedereen zich thuis voelt: met een zeker bestaan, in veilige buurten en met vertrouwen in de toekomst.’ In dit programma werkt de alliantie de komende twintig jaar met landelijke overheid, gemeente, maatschappelijke organisaties en bewoners samen om taaie problemen in de wijken aan te pakken. Door best practices met gemeente Roosendaal uit te wisselen, kan Bergen op Zoom leren over succesvolle aanpakken om toe te passen in onze eigen gemeente.

Voorstel maatregelen (uitwerking door college in uitvoeringsprogramma): 1. Woningeigenaren met gemeentelijke subsidie vanuit de SPUK Lokale Aanpak Isolatie van het Nationaal Isolatie Programma stimuleren te isoleren. 2. Duurzame warmteoplossingen vinden om in 2050 aardgasvrij te zijn. Hiervoor werken we met verkennigswijken. 3. Voor nieuw te ontwikkelen wijken of projectmatige nieuwbouw wordt gekeken naar grote mate van besparing op energie en grondstoffen en naar goede oplossingen om dit biobased en circulair uit te voeren wat een minimale impact op het milieu zal hebben. 4. We gaan hittestress tegen door in de openbare ruimte plaats te maken voor groen en het aanbieden van subsidie aan inwoners die hun privéterrein vergroenen. 5. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt gewerkt volgens een water- en bodemsturend principe. 6. In het verkeersplan wordt de fiets als hoofdvervoersmiddel gepositioneerd, en er wordt bewust geen nieuwe auto-infrastructuur toegevoegd. Tegelijkertijd wordt elektrisch rijden en deelmobiliteit gestimuleerd om autogebruik te verminderen. 7. We zetten door middel van gerichte investeringen in op het verbeteren van de leefbaarheid van wijken die laag scoren op leefbaarheid. 8. We wisselen best practices op het gebied van leefbaarheid en veiligheid uit met omliggende gemeenten, zoals Roosendaal.

39 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

9 Schaalsprong

3.

9.1.1 Bergen op Zoom BeLeefstad

4.

In de ‘Pijlervisie Economie: Toekomstbeeld 2035’ wordt Bergen op Zoom gepositioneerd als BeLeefstad: een dynamische stad waar mensen graag wonen, werken en recreëren. Een stad met goede verbindingen, sterke voorzieningen en ruimte voor economische groei. Momenteel heeft Bergen op Zoom te kampten met toenemende vergrijzing, druk op de zorg, het afnemen van de beroepsbevolking, een laag voorzieningenniveau en een woningvoorraad die onvoldoende aansluit bij de veranderende wensen van onze inwoners en de groei van onze huishoudens richting de toekomst. Deze situatie biedt kansen om gericht te investeren in woningbouw, werkgelegenheid en voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van een veranderende samenleving. In de Pijlervisie Economie is uiteengezet hoe we met deze groeiontwikkelkans willen omgaan. We zetten in op een schaalsprong die de stad toekomstbestendig maakt door bij te dragen aan het oplossen van deze knelpunten en de realisatie van het toekomstbeeld van Bergen op Zoom als aantrekkelijke BeLeefstad. Ambities: 1. We gaan de daling van de beroepsbevolking tegen door actief nieuwe inwoners aan te trekken, jongeren te behouden en de economische structuur te versterken. 2.

De additionele woningbehoefte is voornamelijk gericht op jongeren (inclusief studenten), jonge gezinnen, en arbeidsmigranten, met als doel een evenwichtige bevolkingssamenstelling en ondersteuning van de lokale economie.

5.

We zetten in op doorstroming door de bouw van levensloopbestendige woningen, zodat de vrijkomende eengezinswoningen beschikbaar komen voor jongere doelgroepen. We vergroten de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad door woningbouw te combineren met versterking van commerciële, culturele en recreatieve voorzieningen. We creëren een aantrekkelijk klimaat voor zowel inwoners als ondernemers door goede huisvesting, onderwijs, werkgelegenheid en voorzieningen te combineren.

9.2 Afnemende beroepsbevolking Ambities: 1. We gaan de daling van de beroepsbevolking tegen door actief nieuwe inwoners aan te trekken, jongeren te behouden en de economische structuur te versterken. Momenteel zijn er in Bergen op Zoom meer inwoners die elders werken dan dat inwoners van andere gemeenten naar Bergen op Zoom komen om te werken. Gelet op de grootte van de stad en de regionale functie die Bergen op Zoom vervult is het verschil tussen de uitgaande pendel en ingaande pendel van Bergen op Zoom vrij groot. Vanuit Bergen op Zoom gaan er (met name) meer inwoners richting Roosendaal, Tholen en Woensdrecht dan dat er vanuit die gemeentes naar Bergen op Zoom komen om te werken. Zonder actieve sturing door de overheid zou de beroepsbevolking van Bergen op Zoom volgens de bevolkingsprognose van de Provincie Noord-Brabant richting 2040 afnemen van de huidige 51.500 personen tot 47.400.

40 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Waar vergrijzing zorgt voor een kleinere beroepsbevolking, leidt het tegelijkertijd ook tot een grotere groep ouderen. Jongeren trekken vaker naar de Randstad, wat de krapte op de arbeidsmarkt verder vergroot. Dit betekent dat er een grotere groep aanspraak zal doen op de zorg en andere voorzieningen in de stad, terwijl er een kleinere groep is die de zorg en het voorzieningenniveau in stand houden. In Bergen op Zoom is er naast een grote zorgsector ook een groot aandeel vrijwilligers actief, wat op dit moment zorgt voor een hoog (betaalbaar) voorzieningenniveau. De verwachting is dat het voorzieningenniveau de komende jaren onder druk komt te staan. Om deze trend te keren, zet Bergen op Zoom in op het aantrekken van nieuwe inwoners en het versterken van de economische structuur.

9.3 Werkgelegenheid creëren Ambities: 1. We gaan de daling van de beroepsbevolking tegen door actief nieuwe inwoners aan te trekken, jongeren te behouden en de economische structuur te versterken. Door het moderniseren van bedrijfsprocessen kan het personeelstekort door bedrijven enigszins worden opgevangen, bijvoorbeeld door digitalisering, robotisering, e-commerce of het benutten van A.I. Voor de ICT- en technieksector zal dit betekenen dat ze nog zullen groeien. Belangrijk is dat het onderwijs in de regio aansluit bij deze groei. Triple helix-samenwerkingen binnen de regio of samenwerking met onderwijsinstellingen in en buiten de regio bieden aanknopingspunten om het onderwijscluster verder uit te bouwen. Door de aanwezigheid van verschillende grote en kleine bedrijven op het snijvlak van agro en industrie zoals bijvoorbeeld Cargill en Algea Holland, maar ook de verschillende innovatieomgevingen zoals het Delta Agrifood Business (DAB) lab en het Lamb Weston Innovation Center heeft Bergen op Zoom een

goede positie op het gebied van plantbased economy, wat ook kansen biedt voor het uitbreiden van de werkgelegenheid richting de toekomst.

9.4 Aantrekkelijk woningaanbod Ambities: 2. De additionele woningbehoefte is voornamelijk gericht op jongeren (inclusief studenten), jonge gezinnen, en arbeidsmigranten, met als doel een evenwichtige bevolkingssamenstelling en ondersteuning van de lokale economie. 3. We zetten in op doorstroming door de bouw van levensloopbestendige woningen, zodat de vrijkomende eengezinswoningen beschikbaar komen voor jongere doelgroepen. Het aantrekken van vitale mensen die in Bergen op Zoom willen wonen en werken, vereist naast aantrekkelijke werkgelegenheid ook aantrekkelijk woningaanbod. Bergen op Zoom is van plan de komende jaren 7.000 woningen te bouwen. We richten ons bij het uitbreiden van het woningaanbod op groepen die het meest zullen bijdragen aan de economie en de voorzieningen in de gemeente. Daarnaast bouwen we ook woningen voor ouderen, om doorstroom uit eengezinswoningen binnen de bestaande voorraad op gang te brengen.

Woningaanbod voor jongeren en jonge gezinnen Jonge mensen zijn essentieel voor economische vitaliteit, innovatiekracht en sociale dynamiek. De woningbouwopgave dient ruimte te bieden voor starterswoningen, betaalbare huur in het middensegment en woonvormen waarin jongeren zelfstandig kunnen wonen met uitzicht op doorstroom. Juist in sleutelgebieden zoals het centrum en de stationsomgeving kunnen jongerenwoningen in combinatie met voorzieningen en werkplekken bijdragen aan een

41 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

levendige, aantrekkelijke stad. Hiermee zetten we ook stappen richting een betere balans tussen jong en oud in de demografische ontwikkeling van Bergen op Zoom.

Woningaanbod voor arbeidsmigranten Naast de eigen beroepsbevolking leveren arbeidsmigranten ook een belangrijke bijdrage aan de economie van Bergen op Zoom. En naar verwachting zal dit in de toekomst alleen maar toenemen. Dit is al terug te zien in de trend van de afgelopen jaren. Volgens onderzoeksbureau Decisio vonden in 2020 ongeveer 2.000 arbeidsmigranten werk in Bergen op Zoom, in vergelijking met 250-1.000 arbeidsmigranten in 2010. Arbeidsmigranten spelen een sleutelrol in het creëren van een veerkrachtige arbeidsmarkt en een gezonde economische structuur, met name in sectoren zoals logistiek, landbouw, industrie en food. We willen arbeidsmigranten en hun inzet en talenten binden aan onze regio en gemeente7. De grote woningbouwopgave richting de toekomst biedt een kans om de leef- en werkomstandigheden van deze groep te verbeteren. Door het creëren van kwalitatieve short- en midstay huisvesting in de nabijheid van werklocaties of knooppunten, bieden we kwalitatief goed woningaanbod aan arbeidsmigranten, voorkomen we excessieve druk op reguliere woningvoorraad en versterken we tegelijkertijd het vestigingsklimaat voor werkgevers. Humane huisvesting voor internationale werknemers is niet alleen een sociale opgave, maar draagt ook bij aan een stabiel arbeidspotentieel en een aantrekkelijk ondernemersklimaat in de regio.

Woningaanbod voor studenten Hoewel Bergen op Zoom geen hbo- of wo-instelling kent, onderkent de gemeente het belang van human capital, talentontwikkeling en kennisdeling. Studenten uit de regio volgen opleidingen in Breda, Tilburg, Antwerpen of

elders, maar behouden vaak een binding met hun woonplaats. Door studentenhuisvesting op kleinschalige schaal en met slimme woonconcepten, zoals community living of jongerenhofjes mogelijk te maken binnen de woningbouwopgave, versterken we deze binding. Daarnaast is dit relevant voor het aantrekken van mbo-studenten en stagiairs, zeker met het oog op de groei van kennisclusters zoals plant-based food, onderhoudstechniek en circulaire economie. Daarnaast heeft de oorlog in Oekraïne ervoor gezorgd dat vanuit Defensie de wens is geuit om studenten te huisvesten dichtbij de kazernes. Voor de regio West-Brabant, waar Aviolanda en de Luchtmachtbasis Woensdrecht is gelegen, gaat het over ongeveer 1.000 plekken per jaar.

9.5 Versterken van voorzieningen Ambities: 4. We vergroten de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad door woningbouw te combineren met versterking van commerciële, culturele en recreatieve voorzieningen. 5. We creëren een aantrekkelijk klimaat voor zowel inwoners als ondernemers door goede huisvesting, onderwijs, werkgelegenheid en voorzieningen te combineren. De woningbouwopgave en de groei van het aantal huishoudens creëren direct ruimte en draagvlak voor versterking van commerciële, recreatieve en culturele voorzieningen. Aantrekkelijke centra, winkelgebieden en leisureclusters zijn essentieel voor het economisch profiel van de stad. Door in te zetten op gemengde stedelijke gebieden waar wonen, werken en recreëren

7 De regio zet zich in om in de periode tot en met 2030 voor ruim 7.500 arbeidsmigranten

kwalitatief goede en betaalbare huisvesting te realiseren in de regio.

42 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

samenkomen, versterken we niet alleen de leefbaarheid, maar ook het aanbod aan horeca, detailhandel, dienstverlening en culturele functies. Dit is met name van belang in gebieden als de binnenstad, de wijkcentra in Oost en Noord en bij ov-knooppunten. Zo draagt woningbouw bij aan het verdienvermogen en de ruimtelijke kwaliteit van de stad als regionale centrumgemeente.

43 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Bijlage 1

44 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Bijlage 2: Wijk- en buurtindeling Bergen op Zoom

45 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

Bijlage 3: Begrippenlijst Aandachtsgroepen Personen die om verschillende redenen onvoldoende in staat zijn om (zelfstandige) huisvesting te verkrijgen en/of te gaan wonen. De bijzondere doelgroepen krijgen hulp bij het verkrijgen van een (zelfstandige) huisvesting. Voor hen wordt een (bepaald) deel van de kernvoorraad beschikbaar gesteld. Dat geldt ook voor asielzoekers die een verblijfsvergunning (vergunninghouders) hebben ontvangen.

Arbeidsmigrant Werknemers die laaggeschoold of uitvoerend werk doen, met een tijdelijk of flexibel arbeidscontract. Veel arbeidsmigranten zijn tijdelijk of terugkerend tijdelijk in Nederland, een gedeelte vestigt zich in Nederland. Arbeidsmigranten zijn onderdanen van een andere lidstaat van de Europese Unie die hun hoofdverblijf niet in Nederland hebben en in Nederland verblijven om tijdelijke werkzaamheden te verrichten. tegen een inkomen van maximaal 150% van het minimumloon bedoeld in artikel 8 van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. (Bron: Wet goed verhuurderschap, artikel 1.) Collectieve en/of geclusterde woonvormen Woningen die deel uitmaken van een complex of groep van (ruimtelijk geclusterde) zelfstandige woningen, al dan niet geschikt voor ouderen (merendeel bestemd voor 55+-ers). Hiertoe behoren collectieve wooninitiatieven en CPO-projecten specifiek gericht op ouderen ('knarrenhof'), maar ook woonzorgcomplexen, inleunwoningen, aanleunwoningen, serviceflats en seniorenflats. De woningen zijn ten minste nultreden. Deels beschikken deze collectieve en/of geclusterde woonvormen over een zorgsteunpunt (nabij) en/of een gemeenschappelijke ruimte, receptie, huismeester, alarmering e.d. Landelijk gaan wij bij clustering uit van een schaal van minimaal 12 woningen. De schaal voor clustering kan op het platteland of in kleine kernen lager liggen.

Het verdient aanbeveling dat de woningen dementievriendelijk ingericht worden. Harde plancapaciteit Totaal van woningbouwplannen die in één van de volgende fasen zitten: • Het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is onherroepelijk. Er is sprake van een rechtstreekse bouwtitel OF het omgevingsplan of projectbesluit is onherroepelijk.

46 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

•

•

•

Het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is onherroepelijk maar uitwerking is nog nodig voordat een omgevingsvergunning voor bouwen verleend kan worden. Het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is vastgesteld door de gemeenteraad maar is nog niet onherroepelijk OF het omgevingsplan of projectbesluit is vastgesteld. Het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is vastgesteld door de gemeenteraad maar nog niet onherroepelijk en er is een uitwerking nodig voordat een omgevingsvergunning voor bouwen verleend kan worden.

Netto plancapaciteit / netto groei woningvoorraad De netto plancapaciteit is gelijk aan de bruto plancapaciteit minus sloop en onttrekking. De ontwikkeling van de woningvoorraad wordt niet alleen bepaald door het aantal nieuwbouwwoningen (bruto groei). Woningen kunnen ook worden gesloopt of een andere functie krijgen en omgekeerd kunnen gebouwen met een andere functie (zoals winkel- of kantoorruimte) worden getransformeerd tot woningen. Het geheel van nieuwbouw, sloop én functieveranderingen bepaalt de netto groei van de woningvoorraad.

woningbouwprojecten die o.a. als basis dienen voor subsidie aanvragen en die focus geven aan de inzet van middelen en menskracht. Zorggeschikt wonen Zorggeschikte woningen zijn woningen die zo ingericht zijn dat hier goed verpleegzorg geleverd kan worden. Dit maakt deze woningen ‘zorggeschikt’. Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige woningen die veelal onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm en waarin WLZ-zorg (Wet Langdurige Zorg) geleverd wordt voor bewoners (verpleegzorg). Om zorg te kunnen leveren is het van belang dat deze woningen en de toegang hiertoe rolstoel- of rollatorgeschikt zijn, met voldoende ruimte bij de entree, in de toiletruimte en in de badkamer. Ook dient de woning brandveilig te zijn en te beschikken over een goede en stabiele internetverbinding voor domotica.

Nultredenwoning Een woning waarvan de woonkamer vanaf de straat te bereiken is zonder traplopen (externe toegankelijkheid) én vanuit de woonkamer de keuken, het toilet, de badkamer en ten minste 1 slaapkamer zonder traplopen te bereiken zijn (interne toegankelijkheid). Sleutelprojecten Binnen de regio worden periodiek sleutelprojecten aangewezen om te zorgen voor versnelling van de woningbouw. Sleutelprojecten zijn prioritaire

47 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=7e1ddcf4-acdf-48b6-a68b-f7dda2b4936b