CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Concept regionale investeringsagenda(RIA)

Raadsvergadering 31 oktober 2024, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Zienswijze concept regionale investeringsagenda SRWBW20.148 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

agrarische productiestructuur versterkt, dit gebied bevindt zich vooral in het

Daarom moet boeren perspectief worden geven in de transitie, waarbij

noorden van de regio. In het gemengd agrarisch gebied wordt de agrarische

overheid en samenwerkende partners zal moeten kijekn welke rol zij kan

functie vaak in samenhang met andere functies (in de omgeving) uitgeoefend.

vervullen in het helpen dit toekomstperspectief te vinden, bijvoorbeeld

Hier kan worden voldaan aan de vraag naar kleinschalige stedelijke

door in de hele keten in de biobased economie de belangen van de sector

voorzieningen, recreatie en ondernemen in een groene omgeving. Het

mee te nemen.

gemengd agrarisch gebied bevindt zich vooral in het zuiden van de regio. Onzekerheid zet de agrarische sector onder druk:

Voor een leefbaar platteland zijn economische dragers nodig die in staat zijn

^

de kosten van het beheer van het landschap op zich te nemen (als onderdeel

Momenteel bestaat binnen de landbouwsector onzekerheid over

van het uitvoeren van hun economische activiteit). Van oudsher vervult de

de concrete uitwerking van beleidsvoornemens op verschillende

agrarische sector deze positie.

onderwerpen en vanuit verschillende overheden (EU, rijk, provincie). Deze onzekerheden leiden tot een afwachtende houding van ondernemers in

Verrommeling voorkomen en actief ruimte bieden aan andere functies, in harmonie met de omgeving:

de landbouwsector. Dit remt innovatie, vernieuwing en systeemomslag. ^

De komende jaren zullen naar verwachting veel veehouders stoppen.

^

Een stoppend bedrijf betekent echter niet dat er landbouwgronden zullen

Om verrommeling als gevolg van vrijkomende agrarische bebouwing te voorkomen kan worden onderzocht of deze vrijkomende

vrijkomen. Met name melkveehouders stoppen met het houden van

landbouwbedrijven volledig afgebroken kunnen worden zodat deze weer

vee, maar behouden de grond nog meerdere jaren en verpachten deze

benut kunnen worden voor landbouwteelten. Hierover liep in Vlaanderen

of ze telen nog maïs. Dit is mede het gevolg van fiscale redenen: fiscale

het project 'Boer ruimt veld'. In de conclusies in het eindrapport worden

stakingswinst belemmert grondtransacties. Gronden van stoppende 34

INVESTERINGSAGENDA

vier strategieën naar voren geschoven, namelijk 1) het terugdringen van

het verder verhogen van het grondwaterpeil, zullen de percelen ook voor

de niet-agrarische vraag naar vrijkomende agrarische locaties, 2) het

de melkveehouderij te nat worden. Gronden met een hoog grondwaterpeil

stimuleren van sloop van bebouwing vanuit een Boer Ruimt Veld-fonds,

kunnen beperkt een kans bieden voor nieuwe, nattere teelten zoals

3) het bewust maken over het belang van het agrarisch gebied voor

lisdodde. In dat geval is het belangrijk dat op voorhand de afzetmarkt

voedselproductie door professionele landbouw en 4) het beschermen van

georganiseerd is. Hier liggen kansen voor plantbased grondstroffen.

de landbouwkavel en exploitantenwoning. Dergelijke getrokken lessen

^

kunnen voor West-Brabant West inspiratie bieden. ^

^

Bij invulling door andere functies: Ruimte bieden voor invulling van gebiedsopgaven en deze invulling integraal aanvliegen.

Het creëren van kansen voor jonge landbouwers om bestaande

^

Inzetten op meerdere transitiepaden voor de landbouw: niet enkel de één

landbouwbedrijven over te nemen, waardoor in deze locaties wordt geïnvesteerd en verrommeling voorkomen.

of de ander. Hightech landbouw in gesloten en open systemen, duurzame

Het koesten van lokale voedselproductie en het lokaal sluiten van

natuur/landschapsbeheer en het stoppen van het bedrijf behoren daar

landbouw, biologische landbouw, maatschappelijke ondernemingen,

kringlopen.

allemaal toe. ^

We stimuleren een combinatie van hoogproductieve, innovatieve hightech

Combinatiekansen verzilveren:

landbouw samen met intensievere teelten, als we dat in kunnen bedden in

^

De landbouwsector kan hernieuwbare energie produceren door

een duurzaam perspectief. Zekerheid en experimenteerruimte is daarvoor

zonnepanelen, middelgrote windturbines of vergisting. Dit vraagt

cruciaal bij ondernemers.

investeringen in energie-infrastructuur op het platteland (netversterking, biogasinjectie).

Om landbouwers te motiveren om actief deel te nemen aan een duurzame

^

Zoeken naar kansen en mogelijkheden in combineren van

toekomst is een garantie op bedrijfszekerheid een voorwaarde. Momenteel

natuurinclusieve landbouw en biologische landbouw

vrezen landbouwers bijvoorbeeld dat de introductie van landschapselementen

^

Wanneer landbouwers water op hun percelen vasthouden, geeft dit

zou kunnen leiden tot het instellen van bepaalde afstandsregels wat kan

mogelijkheden aan het water om te infiltreren. Hierdoor wordt ook de

leiden tot nadelig gevolgen op de rendabiliteit van teelten. De huidige

bodem in de omgeving vochtiger gehouden, wat ook een meerwaarde

hoeveelheid regels, welke soms tegenstrijdig zijn, is een rem op creatieve en

^

heeft in het omliggende gebied op optimalisatie van hydrologische

vernieuwende werkwijzen en oplossingen. Oplossingen die eigenlijk precies

systemen. Dit kan ook bijdragen aan de noodzakelijk tegendruk om

zijn waar 'we' naartoe willen, dienen ruimte te krijgen voor ontwikkeling en

verzilting tegen te gaan

experimenten, in plaats van te stranden op bestaande wetgeving die nog geen

Het is aannemelijk dat in het kader van klimaatadaptatie in het gebied

rekening houdt met toekomstige innovaties.

wordt ingezet op een verhoging van de grondwaterstand. Hierdoor zal de grond deels ongeschikt worden voor de huidige functie. Veelal worden

Het werken aan een vitale regio met een sterke agrarische economie vraagt

de beekdalen in het zuiden van de regio momenteel al gebruikt voor

om een zorgvuldig proces met een gemeenschappelijke probleemanalyse als

graslanden omdat deze gronden voor andere teelten nu al te nat zijn. Door

startpunt, inclusief 'keukentafelgesprekken', participatie en voorlichting.

35

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

B. Investeringen

Regionale systeemstrategie voor het landelijk gebied (gekoppeld aan bodem/ water-sturend, kloppende harten-economische ambitie regio, en in samenhang andere thema's)

^

Systeemvisie hogere zandgronden en overgangsgebieden (O)

^

Onderzoeken opzetten stikstofbank (O)

^

Pilots duurzaam agrarisch perspectief (O)

Opstellen van een regionale systeemstrategie voor het landelijk gebied

^

Uitwerking BPLG West-Brabant West (R)

(samenhang tussen water, natuur, agrarische sector en recreatie)

^

GGA (R )

inclusief uitvoeringsprogramma. In deze regionale systeemvisie

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

analyseren we het bestaande systeem, onderzoeken en bespreken we de gedeelde problematiek en verkennen we perspectieven en oplossingsrichtingen. We werken toe naar een systeemvisie dat de blauwdruk vormt voor ons handelen. Dit gebeurt in samenwerking met

Strategie voor een hoogwaardig leeflandschap

het BPLG en GGA, getrokken door de regio met gemeenten, provincie, waterschap, natuurorganisaties en belangenbehartigers van de agrofood

Strategie voor een hoogwaardig leeflandschap.

sector als 'mede-eigenaars'. Onderdeel van dit traject moet zijn: Samen

Om weerstand te bieden tegen grootschalige bedrijvenclusters, windparken

met gebied optrekken; ondernemers vroegtijdig betrekken, stevige

en bietenvelden moet de regionale contramal (het leeflandschap) minstens

participatie; 'keukentafelgesprekken' en voorlichtingsbijeenkomsten.

van eenzelfde robuuste orde - en even zichtVherkenbaar zijn als het

Hierbij wordt ook gekeken naar nieuw te ontwikkelen instrumentaria

industriële landschap. We stellen een strategie op voor de 'groenblauwe

en uitvoeringskracht, denk aan: ruilverkaveling nieuwe stijl, sturing

contramal' van de regio (inclusief de overgangen tussen dit landschap en het

op grondmobiliteit (en vrijkomende VAB's) en financieringsmodellen.

bebouwde gebied). De visie krijgt een uitvoeringsagenda en zal als bouwsteen

De koppeling dient gelegd met op te stellen dorpenstrategie (o.a.

worden ingebracht in BPLG en GGA Brabantse Wal. Er ligt hier koppeling met

voorzieningen, bereikbaarheid)(zie thema Wonen), kansen voor recreatie

het opstellen van de regionale systeemvisie, maar we pakken ze wel op als

en mogelijkheden voor het opzetten van een gezamenlijk fonds voor

losse projecten.

experimentenpilots/voorbeeld/testprojecten. De projecten die hieronder hangen: ^

De projecten die hieronder hangen:

Groenblauwe dooradering, oa versterking van de groen/blauwe dooradering van Bergen op Zoom en Roosendaal (O)

^

Systeemvisie klimaatrobuuste laaggelegen zeekleipolders (O)

^

Systeemvisie water West-Brabant-West (O)

^

Opzetten Bossenstrategie (O)

^

Uitvoeringsplan Hittelinten, Verkoelen stad vanuit buiten­

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

gebied en infiltratie hemelwater (O)

36

INVESTERINGSAGENDA

Borgen en verankeren principes

Ontwikkelen landschaps- parken en groene corridor

Borgen en verankeren principes

Ontwikkelen landschapsparken en groene corridor

We verankeren onze groen- en waterambities in gemeentelijke omgevingsvisies

Groen is een belangrijke dooradering van ons gebied. We versterken en/

en plannen (inspiratie: Groenkompas Breda) en ondersteunen elkaar daarin

of ontwikkelen landschapsparken en groene corridors, zodat we ons

met expertise en ervaringen. Bij nieuwe ontwikkelingen doorlopen we een

natuursysteem versterken.

gedegen proces, waarbij de volgende provinciale en nationale tools als leidraad kunnen dienen: Signaleringskaart voor het watersysteem; Ambitieladder

De projecten die hieronder hangen:

binnenstedelijke en binnendorpse inbreiding; Maatlat klimaat adaptief bouwen.

^

Groene landschapscorridor AFC/Moerdijk en Roosendaal/Ruchen/

De projecten die hieronder hangen:

^

Opstellen plan groene corridor Woensdrecht/Roosen- daal/

Halderber- ge (R, F, N) ^

Uitwerken aanpak klimaat- bestendig inbreiden (zie NOVEX

Rucphen in samenhang met plannen van defensie (NPRD)

sted. Brb. ambitieladder): uitwerking Water- bodem-sturend voor

^

inbreiding (O) ^

Geopark Scheldedelta (R, F)

Verankering in omgevingsvisie, -plannen en waterschapsprogr. en

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

verordeningen inclusief kwaliteitsprincipes; opzetten omgevingstafel (R) ^

Plan doorontwikkeling landschapscorridor Brabantse Wal &

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

37

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

4.2. Economie Water Zandgronden

Kleigronden Naad van Brabant

Natuur netwerk Kreken

Beken Bedrijventerrein

Halderberge

Bebouwd gebied Spoor Goederenspoor Snelweg Treinstation Vaarwegen

Rucphen

©

Haven

©

Vliegveld

O

Opleiding Kloppende harten

380 kV station

Bergen op Zoom

150 kV station 380 kV netwerk

150 kV netwerk

Delta Rhine corridor

Woensdrecht Buisleidingen Campus

Nieuwe stedelijke dynamiek Roosendaal

©

Hoogwaardige bedrijven op loop- en fictsafstand Ruimtelijke reservering Rode Vaart

Ontwikkeling ziekenhuis Lokale bedrijventerreinontwikkeling Zevenbergen Noord

38

Een nieuw toekomstperspectief voor West-Brabant West: Hoogwaardig robuust landschap van wereldklasse in balans met een vitale regio.

Projecten ^ Opstellen economische regiovisie op basis van de kloppende harten van WBW ontwikkelstrategie (O) ^ Opstellen Human Capital Agenda (R (RWB/Rewin)

Projecten ^ Opstellen behoefteraming bedrijventerreinen en ontwikkelstrategie werklocaties WBW 2040 CR, U) • Opstellen integraal duurzaam doorontwikkelingsplan voor bestaande bedrijventerreinen (O) Roltoedeling en taken N R

O U K F

Prioritaire projecten zijn dikgedrukt/onderstreept.

39

Projecten in samenwerking in het NOVEX-programma uitvoeren Deelnemen en regionaal verbinden op inhoud in die gevallen waar een andere partij primair verantwoordelijk is Onderzoeken vanuit de SRWBW Uitvoeren als SRWBW Kennisdeling (mee) Financieren of lobbyen

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

A. Stip op de horizon

Strategisch bundeling economie in centrumsteden Roosendaal en Bergen op Zoom (schaalsprong)

Toelichting opbouw/ structuur: De investeringen in de RIA zijn opgebouwd als doelenboom. Startend met de brede ambitie vanuit de RIA volgt vervolgens de subambitie per thema. Vervolgens is deze ambitie geconcretiseerd in doelen, gevolgd door subdoelen. Als laatst worden de concrete projecten onder deze subdoelen

Strategische bundeling in centrumsteden Roosendaal en Bergen op Zoom

benoemd, het zogenaamde 'middel' op het doel te bereiken.

vlak van bereikbaarheid, onderwijs, bedrijven en kantorenlocaties, wonen en

Ruimtelijk is meer bundeling en intergemeentelijke afstemming nodig op het voorzieningen. De stedelijke as tussen Breda, Roosendaal en Bergen op Zoom

Ambitie

heeft prioriteit omdat arbeidsmarkten zich vooral langs die as uitstrekken en met die as derhalve massa kan worden gemaakt. De twee steden Roosendaal en Bergen op Zoom huisvesten veel van de regionale voorzieningen (ziekenhuiszorg, culturele voorzieningen, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs) en zijn goed verbonden via het spoorwegennet. Ook in de meer landelijke gebieden kan bundeling, afstemming en samenwerking veel betekenen voor de kwaliteit van verbindingen, bedrijfs- en woonlocaties en voorzieningen. We ontwikkelingen in dit kader onze centrumkernen Woensdrecht, Steenbergen, Zevenbergen, Oudenbosch en Rucphen/ Sprundel/Sint Willebrord. We sluiten aan bij de ontwikkelstrategie voor de SRBT, waar wordt ingezet op ontwikkeling van Zevenbergen tot economisch

Eerst schetsen we de subambitie voor dit thema:

krachtige kern, met meer nabijheid bij de spoorknoop en vergroting van het

C

Economie Ambitie: Koploper worden in circulaire ketens, chemie, maintenance en plantbased economie.

\

vestigingsklimaat.

)

Kloppende harten voor agrifood, groene chemie, duurzame logistiek, circulaire economie, luchtvaartmaintenance en energie

West-Brabant West heeft de ambitie om richting de toekomst koploper te worden in circulaire ketens, chemie, maintenance en plantbased economie. Nu al vervult de chemische industrie en agrosector op Europees niveau een

Kloppende harten voor agrifood, groene chemie, duurzame logistiek, circulaire

voortrekkersrol in de transitie naar een biobased economie. Er wordt gewerkt

economie, luchtvaartmaintenance en energie

aan de ontwikkeling van innovatieve methoden, valorisatie van organisch

Op een vijftal plekken in de regio (Roosendaal, Bergen op Zoom, Moerdijk,

restmateriaal, de eiwittransitie, pyrolyse-installaties die 'problematische'

Steenbergen, Woensdrecht) zetten we krachtig in op de ontwikkeling

afvalplastics chemisch recyclen en bevindt hét onderhoudscentrum voor

van stevige 'kloppende harten' met bijbehorende Human Capital agenda.

vliegtuigen in Nederland zich in onze regio.

We zetten zoveel mogelijk in op ontwikkeling tot aantrekkelijke, groene campussen. Specialisatie in het onderwijs laten we nauw aansluiten bij behoeften in het regionale bedrijfsleven. Programmering van de woonopgave 40

INVESTERINGSAGENDA

laten we aansluiten op behoud/aantrekken van passend personeel. ^

waarde, en houden aandacht voor transitie & opgave in de andere

Roosendaal: Stedelijke spoorzone (inspireren, verblijven,

sectoren.

sporten, verzorgen en opleiden) ^

^ ^

^

herstructurering van (verouderde) bestaande bedrijventerreinen en de

Business (agrifood, groene chemie en circulaire economie) en

ontwikkeling van nieuwe terreinen (schuifruimte) dienen in de regio hand

binnenhaven

in hand te gaan. Daarbij is keuzes maken essentieel. Zonder een bepaalde

Moerdijk: Haven- en Industriegebied (groene chemie, circulaire

mate van 'marktdruk' (schaarste in aanbod ten opzichte van de vraag)

economie, duurzame logistiek en energie)

komt herontwikkeling lastig tot niet van de grond. Concentreren van XL-

Steenbergen: AFC Dinteloord, Cosun Innovation Center

werkgebieden t.b.v. bedrijfsvervoer- en OV-concepten

(agrifood) en ontwikkeling strategisch bedrijventerrein ^

We kiezen voor de juiste bedrijven op de juiste plek. Herontwikkeling en

Bergen op Zoom: Green Chemistry Campus, Delta Agrifood

^

Voor nieuwe bedrijventerreinen worden zorgvuldige ruimtelijke

Reinierpolder III (Agrofood, Biobased en Maintenance)

afwegingen gemaakt die passen bij de eisen van het BPLG, de

Woensdrecht: Aviolanda Business Park (aircraft maintenance)

GGA, de gemeentelijke omgevingsvisies, principes vanuit het verstedelijkingstraject en koppeling aan multimodale ontsluiting, waarbij

Passend Human Capital Aantrekken en behoud HC, opleiding & campusontwikkeling als onderdeel transitie (triple helix)

tevens economische vraaggerichte afwegingen worden gemaakt om op basis van marktdruk (schaarste in aanbod ten opzichte van vraag (her) ontwikkeling mogelijk te maken. Net als bij de woningbouwopgave,

Passend Human Capital Om in onze regio toekomstbestendig te kunnen groeien, moeten we

houden we voor toekomstbestendige bedrijventerreinen rekening met de signaleringskaart.

zorgen dat we ook de passende werknemers naar onze regio toe krijgen. en aantrekken van talent), in triple helix samenwerking tussen overheid,

Versterking cultuur, toeristische economie, recreatie (koppeling V thema klimaatadapt. etc) J

opleidingsinstituten en het bedrijfsleven. We zorgen daarmee voor

Versterking cultuur, toeristische economie, recreatie

aantrekking en behoud van werknemers, inclusief passende opleiding,

West-Brabant West biedt ook op toeristisch gebied volop kansen om van een

gekoppeld aan de ontwikkeling van onze topsectoren.

doorreisregio te veranderen naar een verblijfsregio. Gezamenlijk zetten we

Daarom voeren we een agenda met focus op human capital (behoud

in op het versterken van het toeristisch product. Het gaat hierbij om vitale Toekomstbestendige bedrijventerreinen

verblijfsrecreatie, krachtige dagattracties en een voor de toerist/recreant aantrekkelijke en ondersteunende omgeving. Het eigen DNA van de regio

Toekomstbestendige bedrijventerreinen

staat binnen dit toeristisch product voorop, zoals het religieus erfgoed, militair

^

Bedrijventerreinen revitaliseren we door intensivering (verdichting,

erfgoed, de waterlinie en fietsen (en overige sporten). Investeringen in deze

meervoudig ruimtegebruik) met aandacht voor beschikbaarheid van

sector dragen niet alleen bij aan een aantrekkelijk gebied voor bezoekers,

milieucategorieën, klimaatadaptatie, vergroening en beschikbaarheid

maar ook voor onze eigen inwoners. Bovendien zorgt een groeiend aantal

van grondstoffen, reststromen en energie infrastructuur. We

bezoekers voor het op peil houden van het voorzieningenniveau en draagt het

focussen op economische bedrijfstakken met een hoge toegevoegde

bij aan een goed leefklimaat. 41

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

B. Investeringen

Doorontwikkeling bestaande economie (doorontwikkeling logistiek, verduurzaming, etc.)

Versterken Roosendaal: Stedelijke spoorzone

Dóórontwikkeling bestaande economie (dóórontwikkeling logistiek, verduurzaming, etc.)

^

Het bestaande koesteren we. Tegelijkertijd staat de wereld om ons

Versterken Stedelijke spoorzones Onderdeel van een dynamische spoorzone is een passende economie,

heen niet stil. Daarom werken we aan het doorontwikkelen van

met een goede mix van wonen en bedrijvigheid. Enerzijds zorgen we dat

onze bestaande economie. Zo blijft de logistiek zich ontwikkelen:

verstedelijking mogelijk wordt (zoals door uitplaatsing emplacement),

Sneller, stiller, innovatiever, duurzamer, en soms ook via andere

anderzijds voegen we hier passende bedrijvigheid toe (zoals innovatieve start-ups en horeca).

transportmethoden of verdergaande automatisering. We zoeken daarbij continu de aankoppeling met de topsectoren.

De projecten die hieronder hangen: De projecten die hieronder hangen:

^

Masterplan Spoor- zones (O, F)

^

^

Uitplaatsen Emplacement Roosendaal. Onderzoeken van

Opstellen plan voor duurzame doorontwikkeling en innovatie logistiek ter versterking van de ontwikkelstrategie werklocaties,

mogelijkheden bij haven Moerdijk (R, N)

waaronder doorontwikkeling van automatisering van logistieke processen (O, F) ^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden

^

Regionale inbreng- bepaling basisnet goederenvervoer (O)

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

in de bijlage.

42

INVESTERINGSAGENDA

Versterken Haven- en Industriegebied

Versterken agrofood, plantbased economy

Versterken Haven- en Industriegebied

Versterken agrofood, plantbased economy

We werken aan de economische dóórontwikkeling van onze

We werken aan de economische doorontwikkeling van onze kloppende

kloppende harten. Voor Moerdijk wordt gewerkt aan de herijking van

harten. We zetten zoveel mogelijk in op campusontwikkelingen waarbij

de Havenstrategie 2030. Daarnaast zetten we in op ontwikkeling van

kwaliteit van leven en werken, kennisdeling, interactie en samenwerking

innovatie gericht op circulaire economie en vergroening van de chemische

centraal staan. We werken aan een transitie naar plantbased en

industrie, versterken van de innovatiekracht MKB en verbeterde aansluiting

huisvesten kennis en innovatie binnen de agrofood sector, waarbij we

onderwijs-arbeidsmarkt.

als kennis- en expertisecentrum gaan functioneren op het gebied van productontwikkeling, procestechnologie, analyse en onderzoek.

De projecten die hieronder hangen: ^

^

Opzetten geïntegreerde regionale (Brabantse) Havenstrategie, met

De projecten die hieronder hangen:

toekomst- perspectieven van de havens in Moerdijk en Bergen op

^

Doorontwikkelingsplan DAB (U)

Zoom (N, F)

^

Ontwikkelplan Green Chemistry Campus (U)

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de

^

Doorontwikkeling Campus AFC Nieuw Prinsenland-Cosun innovation Lab

bijlage.

(O,F) ^

Stimuleringsprogramma grondstoftransitie industrie à landbouwtransitie (R) (RWB/REWIN)

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

43

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

Versterken militair civiel aerospace cluster

*

Opstellen economische regiovisie/ ontwikkelstrategie incl. Human Capital Agenda

Versterken militair civiel aerospace cluster

*

Opstellen economische regiovisie/ ontwikkelstrategie incl. Human Capital Agenda

We werken aan de economische doorontwikkeling van onze kloppende

Om onze economie op de juiste manier te stimuleren en koploper te

harten. We zetten zoveel mogelijk in op campusontwikkelingen waarbij

kunnen worden/blijven binnen onze topsectoren, zorgen we dat we helder

kwaliteit van leven en werken, kennisdeling, interactie en samenwerking

beeld hebben hoe de nationale en mondiale economie zich ontwikkelt

centraal staan. Doel is om hét mondiale expertisecentrum te worden voor

en welke rol West-Brabant daarin speelt/kan spelen. Hierdoor blijven we

onderhoud in composieten en dé partner voor vliegtuigonderhoud en

ontwikkelingen, uitdagingen en opgaves voor, en zorgen voor een robuuste

aanverwante kennis.

economie. Onderdeel hiervan is een Human Capital Agenda, zodat we vroegtijdig sturen op aantrekken en behouden van passende werknemers.

De projecten die hieronder hangen: ^

Programma doorontwikkeling Aerospace cluster (R)

De projecten die hieronder hangen:

^

Campusontwikkeling Aviolanda (O, F)

^

^

Ontwikkeling defensiecluster Woensdrecht, Roosendaal, Rucphen

^

Opstellen economische regiovisie op basis van de kloppende harten van WBW ontwikkelstrategie (O)

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de

^

Opstellen Human Capital Agenda (R (RWB/Rewin)

bijlage.

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

44

INVESTERINGSAGENDA

Intensivering, profilering, toekomstbestendige bestaande terreinen & uitbreiding

*

Dóórontwikkeling Vrijetijdseconomie

Intensivering, profilering, toekomstbestendige bestaande terreinen & uitbreiding

*

Dóórontwikkeling Vrijetijdseconomie

Nieuwe bedrijventerreinen stellen we in dienste van intensivering,

De vrijetijdseconomie speelt een belangrijke rol in de regio. Daarom

profilering, het toekomstbestendiger en hoogwaardiger maken van onze

ontwikkelen we deze economie door. Dat betekent gezamenlijke inzet op

bestaande bedrijventerreinen. Nieuw en oud worden daarom hand in hand

versterking van het toeristisch product.

ontwikkeld. De projecten die hieronder hangen: De projecten die hieronder hangen: ^

Opstellen behoefteraming bedrijventerreinen en ontwikkelstrategie Opstellen integraal duurzaam doorontwikkelingsplan voor bestaande bedrijventerreinen (O)

^

Regionale agenda vrijetijdseconomie (O)

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

werklocaties WBW 2040 (R, U) ^

^

Verdere ingrediënten voor bovenstaande projecten zijn te vinden in de bijlage.

45

REGIONALE IN

ERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

4.3. Energie

Zandgronden

Kleigronden Naad van Brabant

Natuur netwerk Kreken

Halderberge

Beken

Bedrijventerrein Bebouwd gebied Spoor Goederenspoor Snelweg

Roosendaal

Treinstation

Rucphen

Vaarwegen

©

Haven

©

Vliegveld Kloppende harten

Bergen op Zoom Warmt enet

380 kV station

150 kV station 380 kV netwerk

150 kV netwerk

Delta Rhine corrida

Buisleidingen Opgave zon op dak Generatie duurzaam energie koppelen aan belangrijk industriële locaties Innovatieve energie-oplossingen nodig om vraag te voldoen in zones die ver van het energienetwerk liggen

46

INVESTERINGSAGENDA

Prioritaire projecten zijn dikgedrukt/onderstreept.

Een nieuw toekomstperspectief voor West-Brabant West: Hoogwaardig robuust landschap van wereldklasse in balans met een vitale regio.

Projecten

Projecten

^ Kennisuitwisseling opzetten (K)

^ Opstellen Integraal ontwikkelperspectief en afspraken Powerport Moerdijk (N) ^ Effecten Powerport Moerdijk bepalen ÍŬR)

Projecten ^ Elektriciteit: Auvergnepolder Bergen op Zoom: zowel repowering ^vervangen) als nieuw te plaatsen windmolens (R) ^ Elektriciteit: Volkeraksluizen Moerdijk-repowering (R ) ^ Elektriciteit: onderzoek naar zoekgebied opweek Zundert/Ruchpen na 2030 (R) ^ Warmte: SCAN onderzoek potentie geothermie Moerdijk ^ Verkenning Grensoverschrij­ dend benutten van restwarmte van industrie Antwerpen. (Facilex) (project loopa) ^ Onderzoeken Snowworld restwarmtenet (O)

Projecten ^ Uitwerken Groot­ schalige batterijopslag (verkenning juni a.s. afgerond) (R, O) ^ Initieren Waterstoffabriek Auvergnepolder (R,F)

Projecten ^ Elektriciteit: Realisatie 380/150/20kV station Moerdijk ^ Elektriciteit: Realisatie 380/150/20W station Halsteren ^ Warmtetransportleiding Moerdijk naar Amernet (PMIEK-project) ^ Publiek warmtebedrijf regio Bergen op Zoom ^ Uitbreiding warmtenet Roosendaal ^ Warmtenet Osiris Dinteloord en Steenbergen ^ Verkenningsproject naar de regionale distributie van waterstof via buisleidingen

47

Projecten ^ Elektriciteit: MajoppeveldRoosendaal (R) ^ Groen gas: Circus-project Roosendaal (R) ^ Groen gas: Circus-project Etten-Leur (R) ^ Groen gas: Circus-project Zundert/Rucphen (R) ^ Waterstofknooppunt regionale industrie Moerdijk (R, F) ^ Waterstofknooppunt regionale industrie Aviolanda (R, F)

Projecten

Projecten

^ Off grid oplossing energiecluster Aviolanda/vliegbasis (R, F) ^ TheodorushavenNoordland-De Poort

^ Opstellen integrale ontwerpcriteria voor energieinfrastructuur (O)

(Bergen op ZoomGrote Oogst project) (R) ^ Eurovast-Cosun, Steenbergen (R)

Roltoedeling en taken N R

O U K F

Projecten in samenwerking in het NOVEX-programma uitvoeren Deelnemen en regionaal verbinden op inhoud in die gevallen waar een andere partij primair verantwoordelijk is Onderzoeken vanuit de SRWBW Uitvoeren als SRWBW Kennisdeling (mee) Financieren of lobbyen

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

A. Stip op de horizon

Toelichting opbouw/ structuur: De investeringen in de RIA zijn opgebouwd als doelenboom. Startend met de brede ambitie vanuit de RIA volgt vervolgens de subambitie per thema. Vervolgens is deze ambitie geconcretiseerd in doelen, gevolgd door subdoelen. Als laatst worden de concrete projecten onder deze subdoelen

Energietransitie (o.a. waterstof, groene elektriciteit, circulariteit) met positieve impact op de brede welvaart (realiseren lokale meerwaarde, ook bij nieuwe energie-infrastructuur)

benoemd, het zogenaamde 'middel' op het doel te bereiken.

Energietransitie (o.a. waterstof, groene elektriciteit, circulariteit) met positieve

Ambitie

impact op de brede welvaart (realiseren lokale meerwaarde, ook bij nieuwe energieinfrastructuur) ^

We stimuleren de transitie naar waterstof, groene elektriciteit en circulaire grondstoffen en het hergebruik van warmte uit de industrie. Het flink minder uitstoten van CO2 is een tussenstap op weg naar volledig duurzame samenleving. Aardgas wordt vervangen door duurzame elektriciteit, aardwarmte, restwarmte of groene waterstof. Industrieën zullen niet alleen energie consumeren, maar ook energie bufferen en produceren.

^

De (nationale) energietransitie maakt dat er veel nieuwe ruimteclaims op

Eerst schetsen we de subambitie voor dit thema:

onze regio afkomen. Denk aan nieuwe aanlandingen van wind op zee,

f'

warmteleidingen, geothermieparken, windmolens, zonneparken,

nieuwe hoogspanningstracés , converterstations, waterstofcorridors,

C

Energie

Ambitie: Energietransitie is versneller en aanjager verstedelijkingsstrategie

elektrolysers, grootschalige batterijopslag en waterstofcentrales.

met een nadrukkelijk positieve impact op brede welvaart^

Bovengronds en ondergronds neemt de druk toe. Niet alleen voor onszelf maar ook om het energiesysteem van aangrenzende regio's en het

Er ligt een grote opgave op gebied van energie. De energietransitie gebruiken

nationale belang te dienen. Zorgvuldige inpassing van energie (concreet

we als een versneller en aanjager van de verstedelijkingsstrategie. Juist door

bijvoorbeeld in de Auvergnepolder Halsteren en in Moerdijk) vraagt om

op een slimme manier om te gaan met deze transitie creëren we kansen

het evenwichtig meenemen van de lokale ruimtelijke impact en brede

op de regio verder te brengen. We doen dit met een nadrukkelijk positieve

welvaart. We willen dat de introductie van nieuwe energie-infrastructuur

impact op brede welvaart. Het energie-vraagstuk gaat ook qua ruimte veel van ons vragen. We faciliteren graag de omschakeling naar schonere energie

in balans gaat met de omgeving waarbij realisatie van lokale meerwaarde en behoud van leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit randvoorwaardelijk is.

voor zowel onze regio als daarbuiten, maar die zien we wel graag hand in hand met een positieve impact op onze brede welvaart.

48

INVESTERINGSAGENDA

í"

Realiseren duurzame energie op energieknopen Bergen op Zoom, Roosendaal, Moerdijk, Dinteloord en Woensdrecht om economie en wonen mogelijk te maken (als transitieversneller)

''A

Energietransitie in het verstedelijkt gebied

V_____________ J

Ĵ

Realiseren duurzame energie op energieknopen Bergen op Zoom, Roosendaal,

Energietransitie in het verstedelijkt gebied

Moerdijk, Dinteloord en Woensdrecht

^

^

gebied. Binnen de wijken moet ruimte worden gereserveerd voor buffer

infrastructuur: om beschikbaarheid van de juiste soorten energie op

en opslag (denk aan transformatorhuisjes, nieuwe kabels en leidingen - in

de juiste plaatsen en in de juiste hoeveelheden. Grote energievragers

de komende jaren moet 500z0 van de straten open voor nieuwe kabels).

zullen we moeten alloceren op plekken waar energie beschikbaar is.

Nieuwbouw valt met de huidige stand van techniek energieneutraal- of

Potentie voor nieuwe energie-infrastructuur met regionale meerwaarde ligt op multimodale knooppunten van elektriciteit, water, buisleidingen,

zelfs energieleverend te maken. Bestaande bouw is daarentegen slecht geïsoleerd en heeft een hoge temperatuur verwarmingsvraag. Deze

en logistiek. De grootste energieknopen binnen de regio liggen bij de

verwarming is te verkrijgen via geothermie of via restwarmtenetten uit

hoofdknopen in het netwerk (Bergen op Zoom, Roosendaal, Moerdijk,

industrie, afvalverwerking en rioolwaterzuivering. Voor de regio ligt er

Dinteloord en Woensdrecht). Hier zijn ook grote industrieën gevestigd als Cosun en glastuinbouw Rijk Zwaan (Dinteloord ), Shell en Aterro

de ambitie om tot een warmtenet te komen die de stedelijke gebieden van Bergen op Zoom, Roosendaal, Breda en Tilburg aantakt op de

(Moerdijk), PreZero Energy (Roosendaal) en SABIC, Cargill en Lamb

Amercentrale, Moerdijk, PreZero, Sabic en de industrie rond Antwerpen.

Weston (Bergen op Zoom). De plekken met een grotere warmtevraag dan aanbod moeten we matchen met plekken waar een warmte-behoefte is. ^

Een andere grote uitdaging voor de energietransitie ligt in bestaand stedelijk

De energietransitie stelt nieuwe en zwaardere eisen aan de energie-

Om onze industrie en de logistiek te kunnen laten verduurzamen zijn er infrastructurele investeringen nodig, om zo werkgelegenheid en economische meerwaarde voor de toekomst te kunnen behouden. Een van de mogelijkheden daarvoor zijn extra 380+150 kV stations (Auvergnepolder, Moerdijk), om zo de elektrificatie van de lokale industrie tot 2040 te kunnen bedienen. Andere kansen op het gebied van energieinfrastructuur liggen in de Delta Corridor, door het aan aankoppelen op de waterstof- en CO2-leiding en aankoppeling op restwarmte vanuit Antwerpen. Idealiter via directe aankoppeling op deze infrastructuur, maar in ieder geval door het verzilveren van meekoppelkansen voor de verduurzaming van de regionale industrie bij de realisatie van dergelijke (inter) nationale infrastructuurprojecten. 49

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

B. Investeringen

Energietransitie in het verstedelijkt gebied versterken

Ontwikkelperspectief Powerport Moerdijk

Energietransitie in het verstedelijkt gebied versterken

Ontwikkelperspectief Powerport Moerdijk

We bevorderen duurzame energiebronnen, en verminderen de

We werken aan een integraal ontwikkelperspectief en afspraken voor

afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in het verstedelijkte

de ontwikkeling van Powerport Moerdijk. Moerdijk en Geertruidenberg

gebied. Daarbij implementeren we technologische en beleidsmatige

vormen twee samenhangende knooppunten van (inter)nationale

veranderingen om deze energietransitie te versnellen.

energienetwerken, die van groot belang zijn voor de energietransitie in de regio en ver daarbuiten. Vanwege de dubbeloriëntatie en het

De projecten die hieronder hangen:

regio- overschrijdende karakter gaat deze ontwerptafel zowel WBW

^

Kennisuitwisseling opzetten (K)

als SRBT aan. In dit gebied staan diverse grote energie-infrastructuur

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

ontwikkelingen op stapel, waarmee een sterke bijdrage geleverd kan worden aan de (inter) nationale, provinciale en regionale klimaatdoelen (zoals vergaande CO2- reductie van de industrie), de energietransitie (in de gebouwde omgeving) en de aanvoer van biobased en circulaire feedstock voor de industrie. De projecten die hieronder hangen: ^

Opstellen Integraal ontwikkelperspectief en afspraken Powerport Moerdijk (N)

50

^

Effecten Powerport Moerdijk bepalen (O.R)

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

INVESTERINGSAGENDA

Opwekken van energie (aan de bron)

Ontwikkelen van Opslag

Opwekken van energie (aan de bron)

*

Ontwikkelen van Opslag

We zetten in op productie van energie op de plaats waar de energiebron

We verbeteren en innoveren de technologieën en systemen die

zich bevindt. Dit kan bijvoorbeeld zonne-energie betreffen die

worden gebruikt om energie op te slaan voor toekomstig gebruik. Dit

wordt opgewekt door zonnepanelen op het dak van een gebouw, of

omvat bijvoorbeeld batterijopslag. Het doel van deze ontwikkeling

windenergie die wordt opgewekt door windturbines op land of op

is om de betrouwbaarheid en efficiëntie van energieopslag te

zee dichtbij onze grote energieknopen- en verbruikers. We genereren

vergroten, wat essentieel is voor het ondersteunen van een groeiend

energie zo dicht mogelijk bij de bron, wat efficiëntie kan vergroten en de

aandeel van hernieuwbare energiebronnen en het stabiliseren van

noodzaak van langeafstandstransport van energie kan verminderen.

energievoorzieningssystemen.

De projecten die hieronder hangen:

De projecten die hieronder hangen:

^

^

Elektriciteit: Auvergnepolder Bergen op Zoom: zowel repowering ^vervangen) als nieuw te plaatsen windmolens (R)

Uitwerken Groot- schalige batterijopslag (verkenning juni a.s. afgerond) (R, O)

^

Elektriciteit: Volkeraksluizen Moerdijk-repowering (R )

^

Initieren Waterstoffabriek Auvergnepolder (R,F)

^

Elektriciteit: onderzoek naar zoekgebied opweek Zundert/

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

Ruchpen na 2030(R) ^

Warmte: SCAN onderzoek potentie geothermie Moerdijk

^

Verkenning Grensoverschrij- dend benutten van restwarmte van industrie Antwerpen. (Facilex) (project loopa)

^

Onderzoeken Snowworld restwarmtenet (O)

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

51

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

Versterken van de infrastructuur

Ontwikkelen van lokale Energiehubs

Versterken van de infrastructuur

*

Ontwikkelen van lokale Energiehubs

We zetten in op verbetering, uitbreiding en modernisering van de fysieke

We creëren lokale energiehubs die een belangrijke bijdrage kunnen

systemen en netwerken die nodig zijn voor de distributie en levering van

leveren aan de vraag naar energie, zowel als het gaat om opwek van

energie. Dit omvat bijvoorbeeld het upgraden van elektriciteitsnetwerken,

energie als distributie.

het verbeteren van de transportinfrastructuur voor hernieuwbare energiebronnen zoals wind- en zonne-energie, het implementeren van

De projecten die hieronder hangen:

slimme netwerken voor efficiënt energiebeheer en het versterken van

^

Elektriciteit: Majoppeveld- Roosendaal (R)

de veerkracht van de infrastructuur tegen natuurrampen en andere verstoringen. Het doel is om een robuuste en betrouwbare energie-

^

Groen gas: Circus-project Roosendaal (R)

^

Groen gas: Circus-project Etten-Leur (R)

infrastructuur te creëren die in staat is om te voldoen aan de groeiende

^

Groen gas: Circus-project Zundert/Rucphen (R)

vraag naar energie, terwijl tegelijkertijd de overgang naar duurzame

^

Waterstofknooppunt regionale industrie Moerdijk (R, F)

energiebronnen wordt ondersteund.

^

Waterstofknooppunt regionale industrie Aviolanda (R, F) Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

De projecten die hieronder hangen: ^

Elektriciteit: Realisatie 380/150/20W station Moerdijk

^

Elektriciteit: Realisatie 380/150/20W station Halsteren

^

Warmtetransport- leiding Moerdijk naar Amernet (PMIEKproject)

^

Publiek warmte- bedrijf regio Bergen op Zoom

^

Uitbreiding warmtenet Roosendaal

^

Warmtenet Osiris - Dinteloord en Steenbergen

^

Verkenningsproject naar de regionale distributie van waterstof via buisleidingen

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

52

INVESTERINGSAGENDA

Ontwikkelen van integrale energiehubs

Borgen en verankeren principes

Ontwikkelen van integrale energiehubs

*

Borgen en verankeren principes

We creëren geïntegreerde systemen op lokaal niveau waarbij

In de Verstedelijkingsstrategie zijn principes naar voren gekomen over

energieproductie, -opslag en -distributie worden gecentraliseerd.

de manier waarop we als regio met onze energie(voorziening) om willen

Deze energiehubs kunnen verschillende bronnen van energie, zoals

gaan. We borgen deze principes zodat ook komende jaren vanuit deze

zonne-energie, windenergie, en energie uit biomassa, combineren met

principes ontworpen wordt.

opslagfaciliteiten zoals batterijen of waterstofopslag. De projecten die hieronder hangen: De projecten die hieronder hangen: ^

Off grid oplossing energiecluster Aviolanda/vliegbasis (R, F)

^

Theodorushaven-Noordland-De Poort (Bergen op Zoom- Grote

^

(O) ^

Oogst project) (R) ^

Eurovast-Cosun, Steenbergen (R)

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

Opstellen integrale ontwerpcriteria voor energie- infrastructuur

53

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

Water

Zandgronden Kleigronden

Naad van Brabant Natuur netwerk

Kreken

Beken

Bebouwd gebied

Spoor Goederenspoor Snelweg Treinstation Vaarwegen Haven

Vliegveld

Kloppende harten

Vestingsteden

Watersporten

Natuur bruggen

Rijksprojecten woningbouw

Stads-land verbindingen Woondcal

ř

INVESTERINGSAGENDA

Een nieuw toekomstperspectief voor West-Brabant West: Hoogwaardig robuust landschap van wereldklasse in balans met een vitale regio.

Bodem en water sturend als randvoorwaarde Koppeling economie (Human Capital agenda) en energie/RES

Projecten

Projecten

Projecten

Projecten

Projecten

Roltoedeling en taken N

^ Overleg- en kennistafel economie (K) ^ Opstellen dorpenstrategie. Vitaal Platteland (O) ^ Koppelkansenkaart (O) ^ Uitvoering Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Roosendaal (R)

• Masterplan Spoorzones en woningbouwprogrammering Roosendaal en Bergen op Zoom,

• Wonen, zorg en welzijn (U) • Duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad en bouw (U )

en sprinterstationzones Zevenbergen en Oudenbosch (R ) • Onderzoek mogelijkheden

• Wonen, zorg en welzijn (U) • Regionaal woonwagenbeleid (U) • Betaalbaarheid (U) ^ Regionaal woningmarktonder­ zoek (U) • Huisvesting statushouders (U) • Huisvesting arbeidsmigranten (U)

voormalige ziekenhuisterreinen Bergen op Zoom en Roosendaal

Prioritaire projecten zijn dikgedrukt/onderstreept.

55

• Uitvoeringsagenda Wonen (U) • Woningbouwmonitor (U) • Flexwonen (U)

R

O U K F

Projecten in samenwerking in het NOVEX-programma uitvoeren Deelnemen en regionaal verbinden op inhoud in die gevallen waar een andere partij primair verantwoordelijk is Onderzoeken vanuit de SRWBW Uitvoeren als SRWBW Kennisdeling (mee) Financieren of lobbyen

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

A. Stip op de horizon Versnellen woningbouwopgave Toelichting opbouw/ structuur: De investeringen in de RIA zijn opgebouwd als doelenboom. Startend met de brede ambitie vanuit de RIA volgt vervolgens de subambitie per thema. Vervolgens is deze ambitie geconcretiseerd in doelen, gevolgd door subdoelen. Als laatst worden de concrete projecten onder deze subdoelen

V_______________________________________ J Versnellen van de woningbouwopgave

benoemd, het zogenaamde 'middel' op het doel te bereiken.

^

De opgave is om de woningbouw te versnellen en in de breedte van de woningbouwopgave te zorgen voor aansluiting van het aanbod

Ambitie

bij de vraag. In maart 2023 is de Woondeal voor West-Brabant-West afgesloten met afspraken om tot 2030 netto 8.630 woningen toe te voegen aan de regionale voorraad. De sleutellocaties Spaense Scharen (Bergen op Zoom), Zevenbergen-Oost (Moerdijk) en Rondje Roosendaal (Roosendaal) hebben een financiële bijdrage van het Rijk toegewezen gekregen. In de regionale woondeal zitten daarnaast volop plannen om in alle regiogemeenten de komende jaren bij te bouwen. Ook heeft de regio in de woondeal gezamenlijk de ambitie afgesproken om voor de periode 2022-2030 met 3.300 flexwoningen een forse bijdrage te leveren aan de woningbouwversnelling. Hierbij geldt dat flexwoningen wordt gezien als Eerst schetsen we de subambitie voor dit thema:

instrument om te versnellen, het bouwen van flexwoningen is geen doel op zich. De ambitie voor flexwoningen kan zowel door woningcorporaties als door marktpartijen (ontwikkelaars en bouwers) worden opgepakt.

Als hogere ambitie wordt een hoogwaardig woon- en leefmilieu nagestreefd. Vanuit het kader van brede welvaart streven we naar goed wonen en leven voor onze inwoners, maar ook voor nieuwe inwoners van buiten de regio, om zo ook voldoende arbeidskracht de regio binnen te halen. Er wordt hierbij onder meer gestreefd naar het realiseren van een gevarieerd woonen leefmilieu, verduurzaming van de woningvoorraad, voldoende groen en ruimte voor bewegen en een goede aankoppeling op het omliggende landschap.

56

INVESTERINGSAGENDA

Verduurzaming bestaande woningvoorraad

Realiseren schaalsprong verstedelijking

V________________________________________J V_______________________________________ -

Realiseren schaalsprong verstedelijking

Verduurzaming bestaande woningvoorraad

^

Bergen op Zoom en Roosendaal zetten in op stedelijke milieus passend

De bestaande woningvoorraad verduurzamen we, bijvoorbeeld door

bij de ligging in het Stedelijk Netwerk Brabant. Woningbouwopgave in

verbetering van isolatie, energie-efficiënte systemen en duurzame

stedelijke gebieden concentreren we op de 15-minuten locaties van het

energiebronnen. Dit vermindert niet alleen de CO2-uitstoot, maar verlaagt ook

treinstation. Daarmee voegen we een nieuw (hoog-)stedelijk milieu toe aan onze woontypologieën.

energiekosten en verbetert het binnenklimaat. Succes vereist samenwerking tussen overheden, woningcorporaties, inwoners en de bouwsector, ondersteund door beleidsmaatregelen en bewustwording.

57

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

í Woningbouw gebruiken als motor ' voor de opgaven van wijken en dorpen

V________________________ J Woningbouw Woningbouw gebruiken als motor voor de opgaven van wijken en

verduurzamen en het voorzieningendraagvlak te vergroten.

dorpen

We stellen onszelf als opgave om te bouwen voor de veranderende

^

Tot 2040 wordt volgens de provinciale prognose een autonome groei van

behoefte en in te zetten op bouwen voor de doorstroming. Daarom

bijna 12.000 woningen (f90z0) verwacht. Deze groei wordt bijna volledig

leggen we de nadruk op bouwen voor kleinere huishoudens,

verklaard door vergrijzing, huishoudensverdunning en buitenlandse

nieuwe woonvormen, collectieve woonvormen, het realiseren van

migratie (waaronder asielzoekers, lage lonenarbeiders, kenniswerkers en

levensloopbestendige appartementen voor ouderen (die veelal in hun

specifiek voor deze regio ook Belgen uit de grensstreek).

dorp of wijk willen blijven wonen), zorgcombinaties en door betaalbare

Als gevolg van huishoudensverdunning (leefstijlvoorkeur) en vergrijzing

woningen voor starters en jongeren te realiseren (die zo in de regio

^

(demografie) stijgt het aandeel kleine huishoudens van 1 of 2 personen

kunnen blijven na hun studie). De opgave is om, door overwegend

(in 2040 is 40Zo van onze inwoners alleenstaand). Grofweg 800z0 van onze

te bouwen voor kleine huishoudens en ouderen, te zorgen dat in de

huidige woningvoorraad bestaat uit eengezinswoningen. Er is dus sprake

bestaande voorraad woningen beschikbaar komen voor gezinnen. Zo

van een mismatch tussen vraag en aanbod tussen 1 gezinswoningen

pakken we de kwalitatieve én kwantitatieve woningopgave op de meest

en een- en tweepersoonshuishoudens en dat verschil zal in de komende

duurzame en toekomstbestendige manier aan.

jaren sterk toenemen. We zien dat na de steden ook in de dorpen deze 'verdunning' in toenemende mate aan de orde is. Getalsmatig kan gesteld worden dat we voldoende woonruimte hebben voor gezinnen maar te weinig voor kleine huishoudens. Dit blokkeert de mobiliteit op de woningmarkt. Een tweede effect is dat deze huishoudensverdunning ook leidt tot verlies aan draagvlak voor voorzieningen in de stad en, steeds manifester, in de dorpen. Afgelopen 50 jaar hebben we onze steden en dorpen uitgebreid maar de bevolkingsdichtheid is fors verminderd. De hefboom van nieuwe woningen kan worden ingezet om mismatch op de woningmarkt te herstellen, de bestaande voorraad toekomstgericht te

58

INVESTERINGSAGENDA

Woonpallet kleurrijker maken, gekoppeld aan Human Capital agenda, lokale kwaliteiten accentuerend

V___________________________ Ĵ Woonpallet kleurrijker maken, gekoppeld aan Human Capital agenda, lokale

We zetten in op meer nabijheid rondom onze Sprinter-stations (en

kwaliteiten accentuerend

HOV-haltes) - dit speelt met name in Zevenbergen en Oudenbosch.

^

We handelen vanuit de opvatting dat West-Brabant-West een

We zetten in op revitalisering van de naoorlogse wijken omdat daar de

samenhangende regio is; een daily urban system waarin gezamenlijk

hefboomwerking groot is. We zetten in op de leefbaarheid en vitaliteit van

^

aan brede welvaart wordt gewerkt. Dit leidt tot de opstelling dat om in

dorpen en kleine kernen (inclusief versterking sociale samenhang).

de veranderende behoeften en de regionale dynamiek te voorzien, alle

Twaalf procent van de woningen uit onze regionale voorraad staat in

kernen (dorps en stedelijk) een rol hebben en daarom programmatische

kwetsbare buurten. We moeten hier werken aan de leefbaarheid. Met

ruimte hebben voor de duurzame, op een leefbare omgeving gerichte

name in Roosendaal-stad (via het Nationaal Programma Leefbaarheid en

ontwikkeling.

Veiligheid).

We hanteren hierbij het nabijheidsprincipe. Door de woningbouwopgave

We bouwen op locaties die veilig zijn en een gezonde omgeving

zoveel mogelijk te realiseren binnen het bestaand bebouwd gebied in

bieden, waarbij we in de afweging om opgaven te spreiden ook de

nabijheid van bestaande voorzieningen vergroten we het draagvlak voor

signaleringskaart gebruiken.

deze voorzieningen en maken we het mogelijk om andere opgaven

Na afronding van reeds vastgestelde grootschalige uitleglocaties, is er

gelijktijdig aan te pakken vanuit het principe 'werk-met-werk-maken'.

in de regio (in de logica van de NOVI) alleen ruimte voor grootschalige

Zo kunnen sociaal-maatschappelijke opgaven (kwetsbare buurten en

uitleglocaties, als er essentiële meekoppelopgaven zijn. Zo wordt

wijken) hand in hand gaan met vergroenen (gezonde leefomgeving,

woningbouw benut als motor voor meerdere maatschappelijke doelen.

klimaatadaptatie), transitie van het energienetwerk, dragen ze bij aan de leefbaarheid van kernen draagvlak voor voorzieningen en aan de mobiliteitstransitie. Op deze manier dragen nieuwe woningen ook direct bij aan de verbetering van de bestaande woningvoorraad.

59

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

B. Investeringen

Regionale woondeal en bestuursopdracht

0

Regionale woondeal en bestuursopdracht

Hoe ervoor zorgen dat je niet overal ongeveer hetzelfde bouwt.

He thema wonen wordt al veel langer regionaal opgepakt. Onder meer

Dat het woonmilieu van bijvoorbeeld Steenbergen tot wezenlijk

vanuit de Werkgroep Wonen is er al gewerkt aan de Woondeal en de

andere woonproducten leidt dan die van Roosendaal. 0

Bestuursopdracht. Een groot deel van de investeringen vanuit deze

Hoe een stap maken in ruimtelijke kwaliteit. Ten opzichte van

RIA vallen daarmee ook onder dat mandaat. Het belangrijkste waar we

andere regio's zijn buurten hier weinig onderscheidend wat zich

komende jaren verder in willen investeren luidt als volgt:

doorvertaald naar een grotere moeite voor het aantrekken en behouden van talent.

De projecten die hieronder hangen: ^

^

woningbouwopgave niet alleen in om aan de kwantitatieve

2030 (conform de woondeal) netto minimaal 8.630 woningen

taakstelling te voldoen maar willen we werken aan het vergroten

toe aan de regionale voorraad, in de volgende verdeling: Bergen

van de leefbaarheid van bestaande dorpen en steden en aan een

op Zoom (1.990 woningen), Halderberge (795), Moerdijk

woningvoorraad die passend is. Te bouwen aantallen zijn daarbij

(1.290), Roosendaal (2.940), Rucphen (475), Steenbergen

geen doel op zich maar volgend aan de voorliggende opgaven

(720) en Woensdrecht (420). Ambitie is bovendien om 3.300

en regionale meerwaarde. We focussen daarbij op kwalitatieve

fexwoningen te bouwen. We zien daarbij de woondeal als

toevoegingen ten opzichte van het bestaande. En we focussen op

minimum, waarbij we inzetten op een aanvullende kwantitatieve

binnenstedelijke revitaliserings- en herstuctureringsopgaven

en kwalitatieve behoefte. ^

Om aan bovenstaande opgaven te werken zetten we de

Woondeal - versnellen de woningbouwopgave. We voegen tot

^

(1) Uitwerking regionale sleutellocaties. We koppelen daarbij

We maken aanvullend kwalitatieve regionale afspraken (voor de

locaties rondom spoorzones (Roosendaal, bergen op Zoom,

periode tot 2050). We constateren dat de regio voor 3 cruciale

Zevenbergen) om tot een grotere ambitie te komen richting Rijk.

kwalitatieve vragen staat:

Vanuit opgaven, kansen en reële mogelijkheden wordt in beeld

0

Hoe binnendorps en binnenstedelijk te reageren op

gebracht wat kwalitatief en kwantitatief nodig, mogelijk en gewenst

huishoudensverdunning vergrijzing en grote opgaven

is. Onderdeel daarvan zijn noodzakelijke ingrepen in infrastructuur

rondom onderhoud, energietransitie, klimaatadaptatie,

(zoals IC-verbinding), herplaatsingen, etc. om tot een haalbare

verduurzaming woningvoorraad etc.

gebiedsontwikkeling te komen. Doel is om tot een gedragen ontwikkelvisie en afspraken daarover te komen.

60

INVESTERINGSAGENDA

0

0

Roosendaal heeft de ambitie om 10.000 woningen te bouwen

houdend met de economische ontwikkeling à transitie opgaven

in de spoorzone om hier tot stedelijke interactie te komen en

verwachten en de woonbehoefte die deze doelgroep heeft

om de regionale mobiliteitstransitie aan te jagen.

(aantallen typologie, nabijheid).

Bergen op Zoom heeft de ambitie voor het realiseren van 7.000 woningen op sleutellocaties aan de westkant

^

^

De projecten die hieronder hangen:

(ontwikkelen van een waterfront aan de Binnenschelde),

^

Overleg- en kennistafel economie (K)

oostkant (verbinding van naoorlogse buurten met de

^

Opstellen dorpenstrategie. Vitaal Platteland (O)

Brabantse Wal) en de entree (nabijheid station) van de stad

^

Koppelkansenkaart (O)

(waarbij momenteel ook een Bergse locatie-studie loopt).

^

Uitvoering Nationaal Programma

Moerdijk heeft de ambitie voor 500 extra woningen om tot meer

^

Leefbaarheid en Veiligheid Roosendaal (R)

nabijheid te komen nabij het sprinterstation en om het gebied

^

Masterplan Spoorzones en woningbouwprogrammering

rondom de oude suikerfabriek op de kaart te zetten.

Roosendaal en Bergen op Zoom, en sprinterstationzones

(2) Overleg- en kennistafel. SRWBW organiseert een overleg- en

Zevenbergen en Oudenbosch (R )

kennistafel voor de revitaliserings- en herstructureringsopgaven

^

in samenwerking met de regionale woningbouwcorporaties en

^

Onderzoek mogelijkheden voormalige ziekenhuisterreinen Bergen op Zoom en Roosendaal

met een sterke koppeling met het sociale domein. De nadruk ligt

^

Wonen, zorg en welzijn (U)

daarbij in eerste instantie bij de steden, waarbij Roosendaal vanuit

^

Duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad en bouw (U )

het Landelijk Programma Leefbaarheid en Veiligheid input kan

^

Regionaal woonwagenbeleid (U)

geven. In het kader van een duurzame dorpsontwikkeling en het

^

Betaalbaarheid (U)

vitaal Buitengebied werkt de SRWBW een regiospecifiek dorpen­

^

Regionaal woningmarktonderzoek (U)

en leefbaarheidsprogramma uit (ook wel 'dorpenstrategie').

^

Huisvesting statushouders (U)

(3) We stellen een regionale integrale visie op huisvesting

^

Huisvesting arbeidsmigranten (U)

arbeidsmigranten. Hierin worden reeds lopende projecten

^

Uitvoeringsagenda Wonen (U)

(o.a. 1.500 plekken in Moerdijk, 1.000 plekken in Bergen op

^

Woningbouwmonitor (U)

Zoom) geïntegreerd. Doelstelling is het realiseren van 4.000

^

Flexwonen (U)

pekken tot 2030. In samenwerking met VNO-NCW en de

^

Ingrediënten voor bovenstaande projecten: Zie bijlage.

woningbouwcorporaties zet de SRWBW een onderzoek op naar de arbeidsmarktvraag (type 7 aantallen) die we rekening

61

REGIONALE IN

4.5.

ERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

Mobiliteit

Water Zandgronden

Kleigronden

Halderberge

Naad van Brabant

Natuur netwerk

Steenbergen

Kreken

Beken Bedrijventerrein

Roosendaal

Bebouwd gebied

Rucphen Spoor Goederenspoor Snelweg

o

Treinstation Vaarwegen Haven

Vliegveld -

Kloppende harten

Nieuwe treinstation

Woensdrecht

HOV verbindingen HOV haltes

-

Regionaal netwerk fietsroutes

Uitbreiding regionaal netwerk fietsroutes Maatwerk aanpak lokale verkeersoverlast Mobiliteitshub Infrastructurele interventies

Ontwikkeling ziekenhuis

INVESTERINGSAGENDA

Een nieuw toekomstperspectief voor West-Brabant West: Hoogwaardig robuust landschap van wereldklasse in balans met een vitale regio.

Projecten

Projecten

^ Verhoging IC-frequenties vanuit Bergen op Zoom en Roosendaal (R) • Realisatie extra sprinterhaltes (Rucphen, Bosschenhoofd, Roosendaal-Zuid), gepaard met

^ Onderzoek bereikbaarheid werklocaties (O) • Spoorontsluiting van industrieterrein/-haven Moerdijk verbeteren (O) • Bravis locatie Bulkenaar

passende hubvoorzieningen en P+R plekken.(O, R) ^ Opwaarderen regionale HUB-functies stations Roosendaal en Bergen op Zoom (O) • Uitplaatsen emplacement Roosendaal en spoorse functies naar haven Moerdijk (O, N)

inclusief alle benodigde aanpassingen (R) ^ Modal Split Bergen op Zoom (R) ^ Let op: Sterke samenhang met OV-concessie

^ Spoorwegbarrières opheffen: Onderzoek naar meer ongelijk­ vloerse spoorwegkruisingen ten behoeve van opheffen barrière spoorlijn Roosendaal - België en Roosendaal-Vlissingen. (O, N) • Mobiliteitstransitie binnenstad Roosendaal (O, N) ^ Onderzoek optimalisatie randweg Bergen op Zoom (O, N) ^ Aanleg verbindingsweg Zuid Roosendaal (R) • Pilot Stadslogistiek Roosendaal en Bergen op Zoom (R)

Projecten • Opwaarderen sprinterstations van Oudenbosch, Zevenbergen en Lage Zwaluwe groeien tot mobiliteitshubs (O, N) • Verkenning vervoersbehoefte in kleine kernen met passende maatwerkoplossingen en mogelijkheden deelmobiliteit, gedeeld vervoer (O) • Verbeteren bereikbaarheid Steenbergen, Rucphen, Woensdrecht vanaf regionale stations • Uitbouw en versterking snelfietsroutenetwerk met goede aansluiting kernen en bedrijventerreinen op mobiliteitshubs (IC-stations en sprinterstations met P&R-faciliteiten), o.a. SFR BoZ-Woensdrecht-Antwerpen (O) • Werkgeversaanpak op deelmobiliteit (O) • Realisatie noordelijke HOV-lijn (hoogwaardige verbinding tussen Moerdijk/Zevenbergen, Steenbergen/Dinteloord, Bergen op Zoom, Woensdrecht en Antwerpen), kijkend naar potentie en haalbaarheid. (O, N)

Prioritaire projecten zijn dikgedrukt/onderstreept.

63

Projecten ^ Omlegging A58 Roosendaal (R, N) • Onderzoek naar Corridoraanpak A4 tussen Numansdorp en Belgische grens, inclusief kijken naar truckparkings (O, N) ^ Lobby, gevaarlijke stoffen Vlissingen - Rotterdam bespreekbaar maken onder verluid van externe veiligheid en verwacht groepsrisico (O, N, F) • Onderzoek uitbreiding capaciteit Bergse Diepsluis • Lobby versterken omtrent snelle verbinding Vlissingen Antwerpen om de kernen in WBW te ontlasten (O,N,F)

Roltoedeling en taken N R

O U K F

Projecten in samenwerking in het NOVEX-programma uitvoeren Deelnemen en regionaal verbinden op inhoud in die gevallen waar een andere partij primair verantwoordelijk is Onderzoeken vanuit de SRWBW Uitvoeren als SRWBW Kennisdeling (mee) Financieren of lobbyen

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA REGIO WEST-BRABANT WEST

A. Stip op de horizon Beter benutten Roosendaal en Bergen op Zoom - de centrale OV-poorten naar binnen en buiten

Toelichting opbouw/ structuur: De investeringen in de RIA zijn opgebouwd als doelenboom. Startend met de brede ambitie vanuit de RIA volgt vervolgens de subambitie per thema. Vervolgens is deze ambitie geconcretiseerd in doelen, gevolgd door subdoelen. Als laatst worden de concrete projecten onder deze subdoelen

V_______________________________________ J Beter benutten Roosendaal en Bergen op Zoom - de centrale OV-poorten naar

benoemd, het zogenaamde 'middel' op het doel te bereiken.

binnen en buiten ^

Ambitie

We zijn een netwerkregio met internationale, bovenregionale en intraregionale verbindingen. Minimaal 4x per uur met de trein naar Rotterdam, Brabantstad en Zeeland en vanuit Roosendaal internationaal kunnen reizen richting Antwerpen. Dat is voor ons de standaard. Het railnetwerk zien we als drager van het totale vervoersnetwerk. We verhogen de vervoerwaarde voor de bestaande stations, waarbij we sterk inzetten op stedelijke ontwikkeling van de spoorzones van Bergen op Zoom en Roosendaal. Hier is het mogelijk om binnen 15 minuten onze stedelijke woningen en werkplekken te bereiken te voet, per fiets of (maatwerk-)openbaar vervoer zodat we stevig onderdeel worden van het Nationaal Stedelijk Netwerk. Doordat er vanuit de steden meer van de

Eerst schetsen we de subambitie voor dit thema:

r

trein gebruik gemaakt wordt, blijft er ruimte vrij op het wegennet voor de resterende mobiliteit.

Mobliteit

Ambitie: Hoogwaardig mobiliteitssysteem, voorwaardescheppend voor hoogwaardig woon- en leefklimaat

We streven naar een hoogwaardig mobiliteitssysteem, waarmee we enerzijds onze regio leefbaar en bereikbaar houden, maar anderzijds ook de voorwaarde creëren om hoogwaardig woon- en leefklimaat te realiseren. We kijken hier naar vanuit Brede Welvaart: Mobiliteit kan daarin de brede welvaart van mensen verhogen (een betere toegang tot werk, basisvoorzieningen en sociale contacten), maar ook verlagen (denk aan geluidsoverlast, milieuvervuiling, onveilig verkeer en klimaatverandering). Doel is toe te werken naar een hoogwaardig woon- en leefklimaat.

64

INVESTERINGSAGENDA

Verbeteren bereikbaarheid - HOV-oplossing voor de westrand van de regio - ontsloten werklocatie's

Toekomstbestendiger mobiliteitssysteem Mobiliteitstransitie maatwerk in stad en dorp

V___________________________ Ĵ

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=e56f6333-7c70-4365-92b6-44e00e65930b