Bijlage 1. Bergen op Zoom - Bergse Nota Mobiliteit
Tekst van het document
•
Tot slot zijn er erftoegangswegen, die het lokale verkeer faciliteren. Deze wegen zijn vooral bedoeld voor bestemmingsverkeer en kennen snelheden van 60 km/u buiten de kom en 30 km/u binnen de kom.
Op stroom- en gebiedsontsluitingswegen ligt de nadruk op een goede doorstroming van het autoverkeer. Dit draagt bij aan de bereikbaarheid voor inwoners. Erftoegangswegen daarentegen zijn juist zo ingericht dat ze minder aantrekkelijk zijn voor doorgaand verkeer. Hier staat bereikbaarheid voor bestemmingsverkeer centraal en is de doorstroming van ondergeschikt belang. Buiten de bebouwde kom: 60 km/u als norm Het overgrote deel van de wegen buiten de bebouwde kom in Bergen op Zoom is ingericht als erftoegangsweg met een maximumsnelheid van 60 km/u. Deze snelheid is bewust gekozen en sluit aan bij het karakter en het gebruik van deze wegen. Ze zijn vaak smal en worden intensief gedeeld met langzaam verkeer, zoals fietsers, voetgangers en landbouwvoertuigen. In combinatie met het ontbreken van fysieke snelheidsbeperkende maatregelen is een gematigde snelheid essentieel voor de verkeersveiligheid. Daarnaast liggen sommige van deze wegen in de nabijheid van natuurgebieden (natura 2000 gebieden). In deze zones is beperking van geluid en uitstoot van belang voor natuurbehoud. Hoewel er technisch gezien wegen zijn waarop een hogere snelheid mogelijk is, kiezen we bewust voor een limiet van 60 km/u. Deze keuze ondersteunt zowel de verkeersveiligheid als de bescherming van de omgeving en past bij de functie van deze wegen als onderdeel van een fijnmazig, lokaal wegennet.
Daarnaast stimuleren we het doorgaande verkeer om indien mogelijk gebruik te maken van de stroomwegen.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
21
Gebiedsontsluitingsweg 30 km/u (GOW30) Soms is er sprake van wegen met een ontsluitende functie waar de gewenste snelheid 50 km/u is, maar waar de ruimte ontbreekt om het ideale profiel (met vrijliggende fietspaden) te realiseren. Voor deze situaties is in 2023 de categorie GOW30 geïntroduceerd: gebiedsontsluitingswegen met een maximumsnelheid van 30 km/u. Dit type weg past binnen een beperktere fysieke ruimte en is zó ingericht dat weggebruikers vanzelf langzamer rijden, wat bijdraagt aan de veiligheid voor alle verkeersdeelnemers. In Bergen op Zoom zijn alleen de Westersingel en een deel van de Noordsingel aangewezen (in het Integraal Programma van Eisen) voor een mogelijke omzetting naar GOW30. Deze inrichting moet zorgen voor een veiliger, leefbaarder en klimaatvriendelijker straatbeeld met meer ruimte voor langzaam verkeer, terwijl de bereikbaarheid voor bewoners en bedrijven behouden blijft. In het kader van de netwerkbenadering en de nu al getypeerde 30 km/u wegen zijn de Stationsstraat, Williamstraat, een deel van de Rijtstraat, Korte- en Lange Parkstraat nu ook gecategoriseerd als GOW30. Deze wegen zijn qua bebording en/of inrichting nu al als GOW30 vormgegeven. Andere locaties voor GOW30 zijn op dit moment niet voorzien.
Buiten de bebouwde kom: 60 of 80 km/uur Het landelijk kenniscentrum CROW heeft in september 2025 een afweegkader gepubliceerd voor de keuze tussen een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 80 of 60 km/uur (GOW80 en GOW60). Hiermee kan de gemeente bepalen welke van de twee snelheidslimieten het meest geschikt is op een bestaande gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom. De mogelijkheden van GOW60 en GOW80 zijn in deze nota mobiliteit niet uitgewerkt. De komende jaren wordt bekeken of aanpassing van de maximumsnelheid buiten de bebouwde kom gewenst is en zo ja op welke wegen. Dit kan leiden tot een actualisatie van de wegencategorisering zoals weergegeven in figuur 4-2. In deze figuur zijn de toekomstige ontsluiting van de Auvergnepolder (en bestaande Tholenseweg en Nieuw Beijmoerseweg) en de Huijbergsebaan en Antwerpsestraatweg (vanwege de huidige inrichting en geldende maximumsnelheid) als GOW60 aangegeven.
Wensbeeld wegcategorisering gemotoriseerd verkeer De wegcategorisering zoals hierboven beschreven vormt de basis voor de keuzes die we maken in het verkeersnetwerk van Bergen op Zoom. Het bijbehorende wensbeeld (zie figuur) laat zien hoe we het gemotoriseerd verkeer willen sturen, en helpt ons om het netwerk stapsgewijs te optimaliseren. 13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
22
Figuur 4-2
13 november 2025
Wensbeeld Wegencategorisering gemotoriseerd verkeer Bergen op Zoom 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
23
4.2.2
Toekomstbestendig Verkeersmanagement
Wegcategorisering geeft aan waar we binnen het netwerk inzetten op doorstroming. Deze doorstroming bevorderen we onder andere door slimme verkeersmanagementtoepassingen. In onze gemeente zijn diverse verkeerslichten verouderd, wat de prestaties beïnvloedt en het risico op storingen verhoogt. Dit kan leiden tot verkeersonveilige situaties en verstoringen in het verkeer, zoals in het verleden is gebleken. Daarom ligt er voor de komende jaren een vervangingsopgave. We benutten de kansen die hieruit voortkomen. Moderne verkeerslichten kunnen verkeer herkennen, analyses uitvoeren met real-time data en keuzes maken op basis van deze analyses. Hierdoor is het mogelijk om bepaalde weggebruikers, zoals nood- en hulpdiensten, voorrang te geven boven andere modaliteiten. Dit draagt bij aan een betere doorstroming op drukkere wegen en dus een betere bereikbaarheid voor onze inwoners. De verbeterde doorstroming heeft daarnaast voordelen voor langzaam verkeer. We vervangen de verouderde verkeerslichten met deze nieuwe en slimmere lichten. We beginnen hiermee op de kruispunten die het meest aan vervanging toe zijn, de kruispunten Markiezaatsweg – Calandweg en Laan van Borgvliet – Antwerpsestraatweg.
Naast het verbeteren van de verkeerslichten op kruispuntniveau, centraliseren we onze verkeerslichten op stadsniveau in een algemeen verkeersdashboard waarin zowel het functioneel als technisch presteren wordt gemonitord. Hiermee houden we dagelijks de grote lijnen binnen het netwerk in de gaten. We zijn hierdoor niet meer afhankelijk van ogen op straat, maar hebben direct inzicht in storingen en prestaties van onze verkeerslichten. Zo kunnen we direct ingrijpen wanneer er iets misgaat op straat. Tevens kunnen we bijsturen aan de hand van de prestatiedata die we inzichtelijk krijgen met een dergelijk dashboard. Een prestatiedashboard werkt alleen wanneer we onze verkeerslichten kunnen centraliseren. Dit vraagt van ons om verkeerslichten met de juiste functionaliteiten aan te schaffen, in lijn met de vervangingsopgave. Parallel doen we onderzoek naar een invulling van centraal beheer van onze verkeerslichten.
4.2.3
Infrastructuur berekend op stedelijke groei
We hebben als stad een grote woningbouwambitie: de bouw van maar liefst 7.000 woningen tussen 2020 en 2040. Er is binnen de gemeentegrenzen weinig ruimte voor grootschalige uitbreiding, waardoor de woningbouw met name binnenstedelijk moet plaatsvinden. In een verkeersstudie uit 2024 heeft adviesbureau Goudappel de impact van de ruimtelijke plannen op het verkeer in kaart gebracht. Hieruit blijkt dat de woningbouwambitie in 2040 realiseerbaar is zonder al te grote verkeersproblemen. Van de 15 onderzochte kruispunten voldoen 13 locaties matig tot goed. Er zijn twee knelpunten waar in de avondspits zowel met als zonder woningbouw een knelpunt is geconstateerd. •
Het kruispunt Markiezaatsweg met de Calandweg: de huidige vormgeving voldoet niet om het verkeer in de avondspits in zowel de autonome als plansituatie met een goede cyclustijd af te wikkelen. Dit kruispunt is in 2025 aangepakt.
•
De rotonde Rooseveltlaan met de P. Jutenlaan: de maximale wachtrijlengte is niet zozeer een probleem, maar de gemiddelde vertraging per voertuig is wel hoog. Het transformeren van de kruising is richting de toekomst noodzakelijk. We onderzoeken de optimale vormgeving voor deze locatie, waarbij o.a. wordt gekeken naar een slimme VRI op deze locatie.
•
Het kruispunt Randweg Noord – Moerstraatsebaan / Marconilaan is niet expliciet als knelpunt benoemd in het onderzoeksrapport naar de ruimtelijke plannen. Echter, Goudappel concludeert in oktober 2024 dat het kruispunt met de huidige vormgeving de toekomstige verkeersstromen (zowel in de referentie 2040, als in plansituatie 2040 +7.000 woningen) niet goed kan verwerken. Fysieke aanpassing op deze locatie is noodzakelijk om te doorstroming richting de toekomst te bevorderen. We doen verder onderzoek en maken een uitwerking van wat nodig is om deze locatie toekomstbestendig te maken.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
24
Naast de bovenstaande locaties werken we aan de doorstroming op de volgende plekken: •
We voeren een second opinion uit voor een verkeersregelinstallatie (VRI) op de kruising Markiezaatsweg - Zuiderdreef. In 2016 heeft adviesbureau DHV geconstateerd dat het kruispunt voldoende capaciteit heeft en dat de vormgeving van een VRI geen meerwaarde biedt voor de doorstroming.
•
Daarnaast werken we aan de realisatie van een VRI op de kruising Van Konijnenburgweg/Van Glymesstraat - Westersingel/Zuidwestsingel om de doorstroming te verbeteren. Dit proces is inmiddels gestart. De VRI op de Westersingel is niet alleen voor automobilisten maar ook voor fietsers een knelpunt.
Al lange tijd wordt gesproken over de Auvergnepolder als nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein. Hierbij wordt gekeken naar twee locaties: ten noorden van de Eendrachtweg en ten noordwesten van Sabic. Het eerste gebied heeft de volgende aandachtspunten: • Er is een volwaardige aansluiting op de N286 Eendrachtsweg benodigd. Dit is een provinciale weg waarover afspraken moeten worden gemaakt met de provincie Noord-Brabant. Zonder volwaardige aansluiting is de beoogde ontwikkeling verkeerstechnisch niet mogelijk. •
Nadrukkelijk positioneren van watergebonden activiteiten op het Schelde-Rijnkanaal. Waar mogelijk met gebruik van kademuren. Dit is vereist voor een verschuiving van goederen- en personenvervoer over de weg naar schonere vormen van mobiliteit (zie paragraaf 4.5.1).
•
De Noorderkreekweg kan binnen de ontwikkeling in huidige vorm blijven als fietsverkeer van en naar Tholen een veilige verbinding blijft houden (zie paragraaf 4.1.2).
•
De buslijnen naar het eiland Tholen moeten een haltering in nabijheid krijgen. Dit betreft de OVconcessie van de Provincie Zeeland.
Het tweede gebied heeft de volgende aandachtspunten: • Net zoals bij het gebied ten noorden van Eendrachtsweg is een volwaardige aansluiting op de N286 vereist. Ook bovenstaande buslijnen moeten in de nabijheid gaan halteren en het aandachtspunt ten aanzien van een verkeersveilige school-thuisfietsroute tussen Tholen en Bergen op Zoom is hier eveneens van toepassing. •
Specifiek voor deze locatie geldt dat een nieuwe verbinding tussen de Eendrachtsweg en de ontwikkellocatie nodig is. De Noorderkreekweg kan hierbij niet als erftoegangsweg 60 km/h blijven bestaan en dient te worden aangepast.
•
Ontsluiting via de Randweg is vanuit verkeersbelasting, leefbaarheid en verkeersveiligheid ongewenst. De Randweg zit namelijk op de op-/afrit 27 qua belastinggraad aan zijn limiet. Bovendien hebben omwonenden langs de Randweg aangegeven geen extra vrachtverkeer te willen hebben. De kruising Halsterseweg – Randweg Noord (zie paragraaf 4.1.2) heeft tenslotte de hoogste intensiteit van kruisende fietsers met vrachtwagens en motorvoertuigen binnen de gemeente. Zo’n 3.500 fietsers, waarvan merendeel scholieren, kruisen hier met een verkeerslicht de Randweg (20.000 mvt/etmaal waarvan 2.000 vrachtwagens).
•
De focus moet hier ook liggen op watergebonden activiteiten en daarmee een verschuiving van goederen- en personenvervoer over de weg naar schonere vormen van mobiliteit (zie paragraaf 4.5.1).
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
25
4.2.4
Aanpak onveilige kruispunten
Omdat we gemotoriseerd verkeer op gebiedsontsluitingswegen willen laten rijden, is het van belang dat deze wegen veilig en volgens de richtlijnen zijn ingericht, zowel voor langzaam als gemotoriseerd verkeer. In lijn met het landelijk Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (zie bijlage II) legt onze verkeersveiligheidsaanpak de nadruk op een proactieve benadering op basis van risico’s, in plaats van een reactieve aanpak op basis van ongevallen. Binnen de infrastructuur richten we ons op het verbeteren van de verkeersveiligheid op de meest onveilige locaties. De volgende locaties worden momenteel / zijn recent aangepakt: • Kastanjelaan, Bergen op Zoom (is recent aangepast t.b.v. verkeersveiligheid). • Plasticslaan, Bergen op Zoom (is recent aangepast t.b.v. verkeersveiligheid). • Kruispunt Erasmuslaan – Jacob Obrechtlaan, Bergen op Zoom (wordt momenteel aangepakt). • Kruispunt Markiezaatsweg – Calandweg – van Konijnenburgweg – B. v.d. Laarstraat, Bergen op Zoom (wordt momenteel aangepakt). De komende jaren willen we aan de slag met de volgende locaties: • Kruispunt Randweg – Halsterseweg, Bergen op Zoom. • Kruispunt Boutershemstraat – Zuid Westsingel – van Konijnenburgweg – Westersingel, Bergen op Zoom. • Rotonde Kastanjelaan – Rooseveltlaan – Pastoor Jutenlaan, Bergen op Zoom. • Antwerpsestraatweg ten zuiden van Stalenbrugstraat, Bergen op Zoom Omgeving Plein 13 t.b.v.
de nieuwbouw. • Wouwsetraatweg.
4.2.5
Zwaar verkeer
jaren van kracht.
Het centrum van Bergen op Zoom is sinds juni 2019 niet meer toegankelijk voor vrachtverkeer. Alleen vrachtwagens die winkels en bedrijven bevoorraden kunnen door de binnenstad. Deze maatregel is ingevoerd naar aanleiding van klachten van bewoners van voornamelijk de Antwerpsestraat, Auvergnestraat, Glymesstraat en Boutershemstraat. Vrachtwagens kunnen de bedrijventerreinen bereiken via Randweg Noord en West. Deze maatregel blijft vanwege de positieve werking ook de komende
De Heimolen is de enige overgang over de A4/A58 tussen Hoogerheide en de overgang bij de Huijbergsebaan. De weg wordt veelvuldig gebruikt voor doorgaand zwaar landbouwverkeer tussen WestBrabant en Zeeland. Bewoners ervaren (zie ook bijlage I) al langere tijd overlast. In 2019 is door het bewonerscomité een plan uitgewerkt om een ontsluitingsweg voor landbouwverkeer te maken die parallel aan oostelijke zijde van de A4 loopt. Deze nieuwe ontsluiting sluit aan de zuidkant aan op de Heimolen en aan de noordzijde op de reeds aanwezige parallelweg. De realisatie van deze ontsluiting wordt komende jaren verder geconcretiseerd alvorens tot realisatie kan worden overgegaan. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid van een noordelijke ontsluitingsweg voor vrachtverkeer vanuit de haven naar de N286. Dit onderzoek maakt deel uit van de ontwikkeling van de Auvergnepolder (zie paragraaf 4.2.3 ) en dient als alternatief voor de Theodorushaven.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
26
4.3
Openbaar vervoer (OV) is een passende voorziening
Het openbaar vervoer is in vergelijking met de auto voor veel bestemmingen buiten de gemeente niet of nauwelijks concurrerend. Het gebruik van het openbaar vervoer blijft dan ook sterk achter ten opzichte van de auto, maar ook de fiets (zie paragraaf 2.5). Bewoners zijn voor verplaatsingen buiten de gemeente al snel aangewezen op de auto. Toch zijn er reizigersgroepen die zijn aangewezen op het openbaar vervoer. Om onze gemeente dus voor iedereen bereikbaar te houden, is de beschikbaarheid van openbaar vervoer essentieel. Daarnaast is een toegankelijk, comfortabel, veilig en snel openbaar vervoerssysteem nodig om onze inwoners een volwaardig alternatief voor de auto te geven voor verplaatsingen over grotere afstanden.
4.3.1
Lobby voor behoud openbaar vervoer (bus en trein) Als gemeente hebben we geen direct zeggenschap over het openbaar vervoer. Toch zetten we ons in voor een sluitend ov-systeem met goede verbindingen tussen onze kernen en de stad Bergen op Zoom. Dit systeem moet functioneren op basis van vraag en aanbod en gekoppeld zijn aan andere vervoersnetwerken en mobiliteitshubs.
Bergen op Zoom heeft een intercityverbinding met Vlissingen en Rotterdam/Amsterdam, een sprinterverbinding met Vlissingen en Roosendaal en busverbindingen met de omliggende gemeenten (zie paragraaf 2.1.2). Ons uitgangspunt voor de komende 10 jaar is niet alleen behoud van het bestaande netwerk, het aanbod aan buurt- en lijnbussen en de frequentie, maar juist ook versterking van het OV (bijvoorbeeld treinverbindingen met andere steden in Noord-Brabant waaronder Breda en Tilburg). Dit sluit ook aan op de door regio, provincie en rijk gewenste mobiliteitstransitie. We voeren daarvoor een sterke lobby bij de regio en de provincie die ook concessiehouder is. Zo onderzoeken we gezamenlijk de mogelijkheid voor een busverbinding Bergen op Zoom-Antwerpen (P+R Luchtbal) in samenwerking met De Lijn. Hierbij kijken we onder andere naar het reizigerspotentieel, de kosten en mogelijke financiering.
4.3.2
We werken aan doorstroming van bussen De OV-bussen maken gebruik van dezelfde infrastructuur als het overige verkeer, wat met name tijdens de spits tot reistijdverlies leidt. Om een vlotte en goede doorstroming te kunnen garanderen, zijn op korte termijn aanpassingen rondom en aan de kruispunten nodig.
Een aantal kruispunten hebben verouderde verkeerslichten, waardoor deze geen prioriteit kunnen geven aan doelgroepen zoals het openbaar vervoer. Om de doorstroming voor het openbaar vervoer in de toekomst te garanderen, moeten bij de vervangingsopgave van het netwerk aan verkeerslichten de belangen van het openbaar vervoer worden meegenomen. Compatibiliteit met verkeerslichten is hierin essentieel. Dit sluit aan op paragraaf 4.2. We gaan met behulp van een microsimulatiemodel de huidige situatie op de gebiedsontsluitingswegen voor autoverkeer, vrachtverkeer, openbaar vervoer, fietsers en voetgangers inzichtelijk maken. Hiervoor moeten we middels verkeerstellingen allereerst de huidige verkeerssituatie inzichtelijk maken. Met dit model krijgen we enerzijds betrouwbaar inzicht in de locaties waar het busverkeer gestremd wordt en anderzijds kunnen we het effect van potentiële verkeersmaatregelen doorrekenen ten behoeve van onderbouwde keuzes ten aanzien van het netwerk en kruispunten.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
27
4.3.3
We promoten Bravoflex De nieuwe ov-concessie is gestart op 6 juli 2025 en loopt tot aan 2035. Ten opzichte van 2019 (periode voor Covid) wordt 10% meer openbaar vervoer aangeboden. Daarnaast wordt het stads- en streekvervoer gereden met elektrische bussen. De looptijd van de concessie komt overeen met de looptijd van voorliggende nota. Er wordt daarom niet nader ingegaan op het busvervoer.
In alle gemeenten van West-Brabant rijdt vanaf 1 januari 2025 Bravoflex. Dit concept biedt een oplossing voor locaties waar de bus minder vaak komt of te ver weg is en maakt met name de kleine kernen in het buitengebied beter bereikbaar. We zetten komende jaren in op promotie van Bravoflex en de toegevoegde waarde voor alle bewoners van onze gemeente.
4.3.4
Toegankelijkheid van het ov-netwerk
Het openbaar vervoer moet voor iedereen toegankelijk zijn, dus ook voor ouderen en mindervaliden. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor het toegankelijk maken van ov-locaties, de NS is verantwoordelijk voor de stations en de provincie voor busstations. Ons uitgangspunt, ook in gesprek met NS en de provincie, is dat elk station of bushalte toegankelijk is voor gebruikers met een rolstoel, rollator of kinderwagen, voor mensen die slecht ter been zijn en voor mensen met een visuele beperking, zodat zij zelfstandig het station kunnen vinden, bereiken, gebruiken en de reis kunnen maken. We zorgen zelf dat er bij zo veel mogelijk bushaltes de mogelijkheid is om te zitten, bij voorkeur overdekt. Ook moet er moet voldoende verlichting aanwezig zijn om de sociale veiligheid te waarborgen. Toegankelijkheid gaat ook over de routes naar de stations en bushaltes toe. Ons primair en secundair fietsnetwerk sluit aan op de drukste ov-locaties. Daarnaast faciliteren we bij stations en andere opstapplekken de mogelijkheid om fietsen zoveel mogelijk veilig en overdekt te stallen. Hierbij wordt per locatie afgewogen wat de meest passende oplossing is. Binnen de kom zorgen we dat de belangrijkste looproutes naar de stations en bushaltes altijd voorzien zijn van een toegankelijk voetpaden die voldoen aan de inricht vereisten van het CROW.
4.3.5
Betere benutting parkeerterrein NS-Station P+R locaties hebben een positief effect op de bereikbaarheid van regio's en steden, verlichten de parkeerdruk op werklocaties of attractiepunten en dragen bij aan een duurzame leefomgeving. De maximale potentie van de P+R bij station Bergen op Zoom wordt echter niet volledig benut.
Het parkeerterrein bij het station is eigendom van ProRail en wordt beheerd door Qpark. Het maximaal parkeertarief is € 7,50 per dag; treinreizigers betalen € 4,50 per dag. Ter vergelijking: de P+R-terreinen in en rondom Rotterdam zijn gratis voor automobilisten die verder reizen met het openbaar vervoer. We gaan onderzoeken in hoeverre het parkeertarief bij het NS-station een belemmering voor bewoners van de gemeente vormt om de trein te nemen. Welke mogelijkheden zijn er om het gebruik van het parkeerterrein te stimuleren? Welke doelgroep zou door een aanpassing van het parkeertarief meer gebruik van de trein gaan maken? Welke alternatieven zijn er (zie bijvoorbeeld Plein 13 paragraaf 4.4.2)? Wat zijn de eventuele kosten voor de gemeente? En kunnen we hier iets met deelautomobiliteit?
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
28
4.4
Mobiliteit is toekomstbestendig
4.4.1
Creëren van nabijheid
In het kader van voorzieningenbeleid is het van belang dat mobiliteit toekomstbestendig is in de vorm van nabijheid. Dit betekent dat het ruimtelijkeordeningsbeleid zorgdraagt dat voorzieningen zich in de buurt van toekomstige ontwikkelingen bevinden. Hiermee worden onnodige verplaatsingskilometers voorkomen. Het zorgt ook voor een betere dynamiek als verschillende functies samenkomen. We sluiten hiermee aan op het principe van de 15-minutenstad. Dit is een stedelijk planningsconcept, waarbij alle basisvoorzieningen die mensen dagelijks nodig hebben, zoals werk, winkels, scholen, gezondheidszorg en recreatie, binnen 15 minuten lopen of fietsen bereikbaar zijn. Het doel van dit concept is om de levenskwaliteit te verbeteren door de noodzaak van lang woonwerkverkeer te verminderen, de verkeersdrukte te verlagen en de duurzaamheid te bevorderen. Dit concept moedigt ook een gezondere levensstijl aan door meer fysieke activiteit te stimuleren en de afhankelijkheid van auto's te verminderen.
4.4.2
Mobiliteitshub Plein 13 en parkeerregulering Plein 13 is een binnenstedelijke locatie aan de zuidoostkant van het historische centrum van Bergen op Zoom. Het plein kenmerkt zich door leegstand van diverse kantoorpanden en vraagt om een nieuwe invulling en kwaliteitsslag. Gelet op de ligging nabij het station en de grote woningbouwopgave is Plein 13 aangemerkt als focusproject voor de woningbouwversnelling. Het gebied leent zich bij uitstek voor hoogwaardige transformatie.
Op 27 februari 2025 heeft de raad ingestemd met het Integraal Programma van Eisen (IPvE) Plein 13. Parallel daaraan heeft de gemeentelijke projectgroep in samenwerking met stedenbouwkundig bureau Juurlink en Geluk gewerkt aan de ruimtelijke vertaling van het Integraal Programma van Eisen in een concept masterplan. In de plannen is gekozen voor een parkeeroplossing in twee mobiliteitshubs, gesitueerd aan het Emplacement. Deze hubs zijn voornamelijk gericht op de toekomstige bewoners en gebruikers van het plangebied. Het niet standaard bij de eigen woning kunnen parkeren is een trendbreuk met hoe tot op heden met parkeren in de gemeente wordt omgegaan. De gekozen parkeeroplossing heeft waarschijnlijk effect op het betaald parkeergebied in de kern Bergen op Zoom. De bouw en het gebruik van parkeergarages bij nieuwbouwprojecten staat namelijk onder druk als maaiveld-parkeren in de omgeving niet is gereguleerd. Bewoners en gebruikers van de nieuwbouw kunnen er immers voor kiezen om niet betaald in de mobiliteitshub te parkeren, maar gratis op straat. Hierdoor zal bijvoorbeeld in de woonstraten ten zuiden van de Erasmuslaan parkeeroverlast ontstaan. We willen dit voorkomen door te zijner tijd proactief betaald parkeren in te voeren in een nader te bepalen gebied. De concrete uitwerking van een voorstel wordt meegenomen in de integrale plannen voor Plein 13.
4.4.3
Deelmobiliteit
Deelvervoer groeit in Nederland en wordt daarmee steeds meer een volwaardig onderdeel van het mobiliteitssysteem. Deelvervoer omvat verschillende modaliteiten, zoals deelfietsen, deelscooters, deelbakfietsen en deelauto’s. Elk van deze modaliteiten is op z’n eigen wijze een aanvulling op het bestaande mobiliteitssysteem. Het kan als onderdeel van publieke mobiliteit (=de combinatie van openbaar vervoer en deelvervoer) een gelijkwaardige mogelijkheid voor bewoners, werknemers en bezoekers van de gemeente vormen. Deelvervoer draagt hiermee bij aan diverse opgaven waaronder: het behouden van leefbaarheid, de klimaatopgave, borgen van bereikbaarheid (zowel in stedelijk als landelijk gebied) en de woningbouwopgave. 13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
29
Er liggen de komende jaren kansen maar ook uitdagingen op het gebied van deelvervoer. De komende jaren volgen we de ontwikkelingen in de markt en kijken we in hoeverre deelmobiliteit voor Bergen op Zoom van toegevoegde waarde is. •
Deelfietsen bieden een flexibele en milieuvriendelijke vervoersoptie die helpt verkeersdrukte te verminderen, de luchtkwaliteit te verbeteren en een gezonde levensstijl te bevorderen. De elektrische deelfiets heeft potentie voor de langere af te leggen afstanden. In Bergen op Zoom wordt echter al veel gefietst. Van alle verplaatsingen door bewoners tot 7,5 kilometer wordt circa 30% met de fiets gedaan. Dit is tot een afstand van 15 kilometer circa +/- 28%. De kansen voor een deelfietssysteem zijn hiermee beperkt.
•
De markt voor deelbakfietsen is momenteel onstabiel en het aantal aanbieders is beperkt. De kansen voor de elektrische deelbakfiets lijken daarmee komende jaren beperkt. We zien dit desondanks wel als een duurzame en praktische oplossing voor bewoners zonder eigen auto. De aanschaf van een eigen elektrische bakfiets is voor veel mensen kostbaar en als iedereen een eigen bakfiets zou kopen en deze op straat zou zetten, kan dit leiden tot extra druk op de openbare ruimte. Verder worden deelbakfietsen vooral gebruikt voor korte ritten waarbij zowel mensen (denk aan het vervoeren van kinderen naar school of sport) als spullen (denk aan een bezoek aan een tuincentrum of bouwmarkt) kunnen worden vervoerd, waarbij anders de auto zou zijn gebruikt. De komende jaren volgen we de ontwikkelingen van de deelbakfiets en kijken of dit bij grotere nieuwbouwcomplexen een serieuze bijdrage kan leveren aan vergroting van de bereikbaarheid en leefbaarheid.
•
De elektrische deelscooter biedt mogelijkheden voor ritten die net te ver zijn met een (elektrische) fiets. We zien dat de markt Bergen op Zoom op dit moment nog niet interessant genoeg vindt voor plaatsing van deelscooters. In veel steden zorgen op straat geparkeerde deelscooters voor overlast. De wens is daarom om deelscooters met name aan te bieden middels een gecentraliseerde en georganiseerde aanpak in de vorm van mobiliteitshubs. Daarmee wordt de overlast in de openbare ruimte beperkt. We blijven volgen of het plaatsen van deelscooters in de gemeente interessant genoeg is voor aanbieders en stellen indien nodig spelregels vast om overlast van deelscooters te voorkomen.
•
Deelauto’s dragen bij aan het verminderen van het aantal privéauto's, wat leidt tot minder verkeersdrukte, lagere CO2-uitstoot en een betere benutting van de openbare ruimte. In de gemeente wordt al een beperkt aantal deelauto’s aangeboden. We willen deze graag behouden en duurzaam laten toenemen. Bij klassiek autodelen beheren aanbieders een eigen vloot van deelauto’s. Deze deelauto’s hebben een vaste parkeerplaats en zijn 24 uur per dag beschikbaar voor abonnees. De auto wordt na gebruik op dezelfde plek teruggebracht. Autodeelorganisaties kunnen een standplaats bij de gemeente aanvragen. Dit betekent dat er uniforme, stadsbrede beleidsregels nodig zijn voor de toetsing van aanvragen voor een standplaats. Deze worden komende jaren geactualiseerd.
4.4.4
Stadslogistiek Mensen bestellen steeds meer online en laten dit vooral thuis afleveren. Dit resulteert in meer bewegingen van bestelbusjes in onze woonwijken / kernen. Pakketbezorging is echter vooral een commerciële activiteit – de gemeente heeft nauwelijks sturingsmogelijkheden. Er is voor pakketbezorgers (nog) geen directe aanleiding om samen te werken en bijvoorbeeld vrachten te bundelen.
Landelijk zijn interessante ontwikkelingen als het gaat om stadslogistiek. Eén van de mogelijkheden om het aantal vrachtbewegingen, overlast en uitstoot in de gemeente te verminderen is om de aan- en afvoer van producten te concentreren in hubs aan de rand van de kernen. Het vervoer vanuit deze hubs kan vervolgens door kleinere (elektrische) voertuigen worden afgewikkeld. Als dergelijke initiatieven zich voordoen, gaan we na hoe we deze ook daadwerkelijk mogelijk kunnen maken. Hierbij onderzoeken we met het bedrijfsleven, omliggende gemeenten en eventueel de provincie.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
30
Samen met de ondernemersverenigingen gaan we ook mogelijkheden inventariseren om de binnenstad (nog meer) aantrekkelijk te maken. Dit kan bijvoorbeeld door invoering van een lengtebeperking voor vrachtverkeer om overlast voor bewoners en bezoekers van de binnenstad te voorkomen. Sinds de opkomst van elektrische trapondersteuning kunnen namelijk grotere afstanden met zwaardere lading worden afgelegd, waardoor dit aantrekkelijk alternatief voor logistieke doeleinden is geworden. Vrachtfietsen zijn in het algemeen kleiner, stiller en schoner dan vrachtwagens en leveren een positieve bijdrage aan het verduurzamen van stadslogistiek. Een vrachtfiets kan bovendien snel en flexibel door de binnenstad bewegen en levert daarmee bedrijfseconomisch voordeel op. Er zijn landelijk al diverse pakketbezorgers en retailers die gebruik maken van vrachtfietsen. De komende jaren zal de vrachtfiets waarschijnlijk verder worden doorontwikkeld en bedrijfseconomisch steeds aantrekkelijker worden. Samen met de ondernemers in de binnenstad onderzoeken we daarom of en hoe de vrachtfiets in de binnenstad van Bergen op Zoom meer kan worden ingezet en of hiermee een win-win situatie kan worden gecreëerd voor bezoekers, ondernemers en gemeente. Echter, we zijn komende jaren niet voornemens om milieuzones of uitstootvrije gebieden voor vrachtverkeer en bestelbussen in te voeren.
Dit verandert uiteraard als landelijke wetgeving dit op termijn vereist. Gemeenten die anno 2025 een uitstootvrije zone hebben zijn: Amersfoort, Amsterdam, Assen, Delft, Den Haag, Eindhoven, Gouda, Groningen, 's-Hertogenbosch, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. Het effect van deze maatregel op de bereikbaarheid en leefbaarheid zal de komende periode uit evaluaties gaan blijken. Op basis van de deze evaluatie zal op termijn worden bekeken of een uitstootvrije zone bijdraagt aan het realiseren van een bereikbare, leefbare, verkeersveilige en duurzame gemeente.
4.5
Bedrijventerreinen en logistiek
De regio West-Brabant West (bestaande uit de gemeenten Halderberge, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Bergen op Zoom, Moerdijk en Rucphen en het waterschap Brabantse Delta) kent diverse bedrijventerreinen met een diversiteit aan sectoren. De regio staat voor verschillende uitdagingen als het gaat om het behouden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Zo ontbreekt het inzicht over de verkeersaantrekkende werking van de bedrijventerreinen en de distributie van de logistiek over het wegennetwerk. Innovatie kan helpen om beter inzicht te krijgen in de huidige mobiliteit en de beoogde mobiliteitstransitie naar duurzame mobiliteit. We werken samen met de regio aan het innovatieproject ‘Digitalisering Goederenmobiliteit Transitie’. 3 Centraal in het project staat de ontwikkeling van interactieve inzichten op het gebied van goederenvervoerbewegingen in combinatie met regionale bedrijventerreinen. Deze inzichten worden gevisualiseerd in een zogeheten Digital Twin. Dit sluit aan op de in hoofdstuk 3 beschreven ambitie om de komende jaren op basis van datagedreven output maatregelen te nemen.
3
Zie ook Bergen op Zoom, Roosendaal, LCB en Argaleo lanceren digital twin voor goederenvervoer - Argaleo
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
31
4.5.1
Vervoer over water West-Brabant West is een regio waar veel goederenvervoer passeert, vooral vanuit de haven van Rotterdam en Vlissingen. Het doel is om de milieuhinder en de aantasting van de leefbaarheid in de regio als gevolg van het goederenvervoer terug te dringen. Een transitie naar meer vervoer over water, spoor en door buisleidingen, draagt hieraan bij.
Bergen op Zoom is door de komst van de nieuwe containerterminal een belangrijke schakel geworden in de West-Brabant Corridor. De samenwerking met andere binnenhavens in Noord-Brabant is onlangs verstevigd door de oprichting van Brabant Ports. In de ontwerpNota Ruimte (zie bijlage 2) is de waterverbinding tussen Rotterdam en Antwerpen via Bergen op Zoom aangeduid als belangrijke internationale goederencorridor. Er liggen kortom kansen voor meer vervoer over water en daarmee ontlasting van het lokaal wegennet en de A4. Hiervoor is echter een randvoorwaarde dat bedrijvigheid op de kades primair watergebonden activiteiten als aanduiding hebben, waardoor vervoer over water ook echt een reële optie is. Dit is alleen via het omgevingsplan te regelen. Vanuit mobiliteit is hier niet op te sturen.
4.5.2
Parkeren grote voertuigen
De gemeente is verantwoordelijk voor een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is. Om overlast te voorkomen is het binnen de bebouwde kom van de diverse kernen niet toegestaan om een vrachtwagen te parkeren. Dit mag slechts op de daarvoor aanwezen locaties. Rijkswaterstaat vraagt al langer aandacht voor verzorgingsplaatsen langs de A4 en A58. We hebben hiervoor eerder een locatieverkenning uitgevoerd waaruit 2 mogelijke locaties naar voren kwamen. Eén van deze locaties is inmiddels al bebouwd en de ander is afgevallen vanwege de nabijheid van Natura2000-gebied. Potentiële locaties voor het parkeren van grote voertuigen zijn de ontwikkellocaties Auvergnepolder (zie paragraaf 4.2) en Ster van Lepelstraat (op- en afrit 26). De op te stellen omgevingsplannen voor deze gebieden moeten dit mogelijk maken c.q. niet onmogelijk maken. De overige ruimtelijke mogelijkheden zijn vanuit de gemeente beperkt. Het is daarom vooral aan de markt om locaties voor nieuwe verzorgingsplaatsen en het parkeren van grote voertuigen uit te werken. Gezamenlijk met de ondernemers onderzoeken we mogelijke oplossingen voor de parkeerproblematiek van vrachtwagens in onze gemeente.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
32
4.6
Vraag en aanbod van parkeerplaatsen zijn in balans
4.6.1
Actualisatie parkeernormen Om problemen in de toekomst te voorkomen, is het bij inbreiding, uitbreiding en functieverandering belangrijk dat parkeernormen worden gehanteerd die aansluiten bij het verwachte autobezit en de ruimtelijke ambities.
Op basis van publicatie 774 van het CROW (Parkeerkencijfer 2024) zijn voor de gemeente specifieke parkeernormen uitgewerkt in de beleidsregels ‘Parkeernormen Bergen op Zoom”. Hierbij maken we ten opzichte van de huidige parkeernormen in de diverse bestemmingsplannen een bredere uitsplitsing in functies en type woningen / appartementen. Zo sluiten we aan op de praktijk en voorkomen we dat bij ruimtelijke ontwikkeling onnodig veel parkeerplaatsen moeten worden gerealiseerd, waardoor de beoogde ontwikkeling onder druk komt te staan. Uitgangspunt voor de parkeernormensystematiek is dat een initiatiefnemer verantwoordelijk is voor het realiseren van voldoende parkeerruimte. Voor iedere nieuwe ontwikkeling geldt namelijk dat het geen parkeerproblemen mag veroorzaken in de omgeving. Dit betekent dat de initiatiefnemer zorgdraagt dat er voldoende parkeerruimte ten behoeve van de ontwikkeling wordt gerealiseerd. Dit dient op eigen terrein te worden opgelost (bijvoorbeeld in een parkeergarage). Bij het niet kunnen voldoen aan de parkeerplaatsverplichting op eigen terrein (ruimtelijk, bouw- of verkeerstechnisch, financieel) dient de aanvrager dit bij de aanvraag van de omgevingsvergunning aan te tonen. Deze inspanningsverplichting betekent: aantonen dat het fysiek aanleggen van parkeerplaatsen in geen enkele vorm mogelijk is zonder dat dit het functioneren belemmert.
Bij ontwikkelingen waar ook de openbare ruimte wordt mee ontwikkeld, is het mogelijk om het plangebied geheel te zien als tijdelijk eigen terrein De beleidsregels ‘Parkeernormen Bergen op Zoom” richten zich overigens niet alleen op de auto: in tegenstelling tot het oude beleid zijn voor diverse specifieke niet-woonfuncties ook fietsparkeernormen opgenomen. Bij het indienen van een vergunningaanvraag voor een ontwikkeling dient de initiatiefnemer voor de betreffende functies aan te geven op welke manier wordt voorzien in voldoende fietsstallingsvoorzieningen.
4.6.2
De binnenstad als bestemming In Bergen op Zoom is het aantal winkels de laatste jaren sterk verminderd en is de leegstand toegenomen. De uitstraling en daarmee de beleving is hierdoor afgenomen. Het tast de aantrekkelijkheid van de binnenstad aan, wat leidt tot lagere bezoekersaantallen. Om het tij te keren is de Binnenstadsvisie opgesteld (zie bijlage II).
Ook vanuit mobiliteit wordt ingezet op een beter bereikbare en aantrekkelijkere binnenstad. De twee parkeergarages zijn bij bezoekers van de binnenstad momenteel minder geliefd dan parkeermogelijkheden op maaiveld. De parkeergarages kunnen beter benut worden door de vindbaarheid (garage Grote Markt) en de toegankelijkheid (garage De Parade) te verbeteren. Hiervoor wordt op korte termijn een plan van aanpak uitgewerkt, inclusief kostenraming en planning. Het Mineurplein is in de Visie Binnenstad aangewezen als belangrijke parkeerlocatie. We onderzoeken hoe de parkeercapaciteit hier op korte termijn kan worden vergroot en welke ruimtelijke en financiële gevolgen dit heeft. Het huidig gereguleerd parkeergebied is ingericht volgens het principe van ‘de juiste doelgroep op de juiste parkeerplaats’. In de binnenstad zijn woonstraten vooral voor vergunninghouders bestemd en moeten bezoekers van de stad gebruik maken van de twee parkeergarages en de parkeerpleinen. De parkeertarieven zijn daarop afgestemd. Met een veranderende binnenstad is deze huidige indeling niet meer van deze tijd. We gaan het gereguleerd parkeergebied in 2026 aanpassen op basis van een parkeeronderzoek, beschikbare data betreffende het aantal uitgegeven parkeervergunningen en het huidig gebruik.
Het doel is om de juiste parkerende doelgroep op de juiste parkeerplaats te laten parkeren blijft staan, maar daarvoor moeten het parkeergebied, de parkeertarieven en de parkeertijden worden aangepast. 13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
33
Om deze aanpassingen mogelijk te maken worden verschillende sporen uitgewerkt: het parkeerkeerkundig spoor, het communicatie spoor, het juridische spoor, het financieel spoor en het fysieke openbare ruimte spoor. Voor elk spoor volgt een nadere uitwerking, waarbij sporen met elkaar in verband worden gebracht om een nieuw evenwichtig gereguleerd parkeergebied te krijgen passend bij de huidige tijd. Om al deze aanpassingen tot een succes te maken is het belangrijk om de verschillende sporen uit te werken. Zonder de juiste juridische basis kunnen immers geen wijzigingen worden doorgevoerd, waarbij communicatie over de wijzigingen uiteraard van cruciaal belang is. Deze aanpassingen worden met voorrang en prioriteit in 2026 verder uitgewerkt, zodat daarover ook besluitvorming en vervolgens implementatie van het nieuwe regime kan plaatsvinden. De eerste gedachten hierover zijn om Plein 13 (zie paragraaf 4.4.2) en eventueel nog nader te bepalen gebieden binnen het geldende parkeerregime van de schil te brengen, waardoor op bijvoorbeeld zaterdagen specifieke tarieven kunnen gaan gelden ten voordele van de binnenstad bezoeker.
4.6.3
Een gebiedsgerichte aanpak van parkeren
Om de doelgroepen op de juiste plek te laten parkeren en om oplossingen te vinden voor knelpunten op gebied van parkeren, blijven we ook komende jaren onderstaande benadering hanteren. •
Benutten van de bestaande parkeercapaciteit - De eerste stap in het verhelpen van knelpunten is het beter benutten van bestaande parkeercapaciteit. Dit omvat onder andere het meenemen van parkeerproblemen bij groot onderhoud en herinrichtingprojecten. In samenspraak met de buurt kan dan worden bekeken of en waar extra parkeerplaatsen kunnen worden gerealiseerd (dit is niet overal mogelijk!). Hierbij gaat het om een beperkt aantal parkeerplaatsen en niet om de aanleg van extra parkeerterreinen. De tweede stap betreft de als parkeervoorziening aangewezen locaties, zoals carports, garageboxen en opritten als zodanig te gebruiken. Het niet gebruiken van deze parkeervoorzieningen heeft een negatief effect op de beschikbare openbare parkeercapaciteit.
•
Beïnvloeden van de parkeerbehoefte - Het stimuleren van alternatieven voor de auto (zie paragraaf 4.4.3) heeft een positieve werking op het verminderen van autogebruik en de parkeerbehoefte. Deze mogelijkheden staan beschreven in paragraaf 4.4.3. In bestaande wijken zullen deze op maaiveld moeten worden geplaatst, bij nieuwbouw heeft de realisatie van geconcentreerde parkeervoorzieningen met daarin duurzame vormen van mobiliteit de voorkeur. De ontwikkellocatie Plein 13 (zie paragraaf 4.4.2) en het NS-station zijn potentiële hub-locaties.
•
Beheersen van de parkeervraag - Wanneer na uitvoering van benuttingsmaatregelen nog steeds een te hoge parkeerdruk bestaat of wanneer benuttingsmaatregelen niet mogelijk zijn, kunnen doelgroepen door parkeerregulering worden gestuurd. Er wordt periodiek een parkeeronderzoek uitgevoerd op drukke locaties om actueel inzicht te krijgen in de parkeerbezetting, parkeerduur en herkomst van parkeerders. Dit kan aanleiding zijn om het parkeren te gaan reguleren. De invoering van betaald parkeren is hierbij het uitgangspunt.
•
Bijbouwen van parkeercapaciteit - in woonwijken waar de overlast wordt veroorzaakt door eigen bewoners -en waar bovenstaande maatregelen geen uitkomst bieden- is ‘grootschalige’ uitbreiding van bestaande parkeercapaciteit de enige mogelijkheid om te voorzien in de vraag. Binnen bestaande woonwijken is de realisatie van gebouwde parkeervoorzieningen echter fysiek lastig en duur. Daarom wordt noodgedwongen vaak gekeken naar mogelijkheden op maaiveld. Dit mag echter niet ten koste gaan van de kwaliteit van de openbare ruimte. Speelplaatsen worden niet opgeofferd voor parkeervoorzieningen. Dit geldt ook voor groenvoorzieningen in gebieden met weinig openbaar groen. Dit tast immers de leefomgeving aan. In situaties waar uitbreiding van de parkeercapaciteit wel mogelijk is (omzetten kleinschalig snippergroen), vindt dit altijd in overleg met buurtbewoners plaats. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen of herontwikkelingen wordt bekeken of realisatie van extra parkeerplaatsen in (centraal gebouwde) parkeervoorzieningen haalbaar is.
We starten als onderdeel van de gebiedsgerichte aanpak van parkeren met de gebieden waar op dit moment parkeerregulering is ingevoerd (zie ook paragraaf 4.6.6) en de gebieden met een hoge parkeerdruk.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
34
4.6.4
Parkeerregulering
spelregels:
Met een sturend parkeerbeleid zetten we de komende jaren in op een gebiedsgerichte aanpak om parkerende doelgroepen op de juiste plaats te laten parkeren. Deze nota bevat geen concrete voorstellen voor de invoering of uitbreiding van parkeerregulering in de gemeente. De eerste stap is immers te kijken of de parkeerdruk via beïnvloeding en benutting omlaag kan. Mocht dat onvoldoende soelaas bieden, dan wordt ingezet op parkeerregulering. Voor de invoering van parkeerregulering hanteren we de volgende
1. We voeren jaarlijks een parkeeronderzoek uit om inzicht te krijgen in de parkeerdruk. De parkeerdrukmeting wordt voor het betreffende gebied op representatieve momenten uitgevoerd. Als de gemiddelde parkeerdruk tijdens de meetmomenten onder de 90% ligt (bij winkelcentra geldt overdag een maximale parkeerdruk van 85%), dan is er in principe geen sprake van een parkeerprobleem. We treffen dan geen beheersmaatregelen. We zoeken, als er toch klachten over parkeren zijn, dan in overleg met bewoners samen naar passende beïnvloedings- en benuttingsmaatregelen. 2. Als de gemiddelde parkeerdruk tijdens meerdere momenten boven de 90% uitkomt (bij winkelvoorzieningen 85%), dan voeren we een draagvlakonderzoek uit. De details (zoals de omvang van het gebied, de dagen-tijden en aantal parkeervergunningen per adres) is hierbij afhankelijk van het gebied en maakt onderdeel uit van de voorgestelde maatregel. Alleen als uit een draagvlakmeting blijkt dat een twee-derde meerderheid van de bewoners en ondernemers (66% van de respondenten) uit het betreffende gebied daar voorstander van is, dan kan een voorstel voor invoering van parkeerregulering worden voorgelegd. Dit hanteren wij als leidraad, waarbij altijd de argumenten van de voor- en tegenstanders in het betreffende gebied ten opzichte van elkaar worden geduid.
De gemeenteraad besluit uiteindelijk op basis van de uitkomsten van het parkeeronderzoek, de draagvlakmeting en de reacties van voor- en tegenstanders of de invoering van parkeerregulering wordt doorgezet. Hierbij wordt rekening gehouden met het risico van overloop parkeren en de gevolgen voor omliggende straten / wijken. 3. Ligt de gemiddelde parkeerdruk boven de 100%, dan beschouwen we het parkeerprobleem als urgent en mogelijk bedreigend voor de leefbaarheid en de veiligheid van de buurt. Invoering van parkeerregulering is in dat geval niet afhankelijk van de resultaten van een draagvlakmeting. Er kan dan direct worden overgegaan tot invoering van parkeerregulering. Bewonersorganisaties worden logischerwijs wel tijdig geïnformeerd over de planvorming en de noodzaak voor het nemen van maatregelen.
4.6.5
Parkeervoorzieningen voor gehandicapten
De gemeente Bergen op Zoom hecht grote waarde aan het zelfstandig kunnen functioneren van gehandicapten, waarbij de eigen mobiliteit, zonder hierbij afhankelijk te zijn van derden, zoveel mogelijk dient te worden gewaarborgd. Bij het instellen van gehandicaptenparkeerplaatsen wordt de komende jaren uitgegaan van onderstaande punten. •
Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen (AGPP’s) worden gerealiseerd bij voorzieningen en openbare instellingen waar regelmatig gehandicapte personen komen. Een landelijke richtlijn is dat op 50 ‘gewone’ parkeerplaatsen één AGPP beschikbaar moet zijn. o
Bij nieuw te bouwen instellingen houden we rekening met het aanleggen van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen conform de richtlijnen van het CROW. Het uitgangspunt hierbij is dat instellingen / voorzieningen waar een gehandicapte uit medische noodzaak naartoe moet gaan, over tenminste één algemene gehandicaptenparkeerplaats in de nabijheid van de ingang beschikt. Als een instelling om meerdere algemene AGPP’s verzoekt, dan dient daarvoor een onderbouwing te worden gegeven.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
35
o
Bestaande instellingen die niet over een algemene gehandicaptenparkeerplaats beschikken kunnen deze aanvragen bij de gemeente. Een algemene gehandicaptenparkeerplaats kan worden opgeheven als de openbare voorziening, waarvoor deze is ingesteld, ophoudt te bestaan.
o
We nemen in elk nieuw parkeeronderzoek (zie paragraaf 2.5) de locatie van de algemene gehandicaptenparkeerplaatsen en het gebruik daarvan mee. Op basis hiervan bekijken we periodiek of uitbreiding van het aantal algemene gehandicaptenparkeerplaatsen en/of aanpassing van de landelijke richtlijn van 1- op-50 noodzakelijk is.
Een algemene gehandicaptenparkeerplaats ligt doorgaans bij de hoofdingang of toegankelijke entree van een voorziening en moet goed bereikbaar zijn (niet alleen met de auto maar uiteraard ook lopend van / naar de bestemming), ook bij wegwerkzaamheden of evenementen dient deze goed bereikbaar te zijn. Op deze plekken mag je alleen parkeren met een geldige gehandicaptenparkeerkaart (GPK). De kaart moet duidelijk zichtbaar en goed leesbaar achter de voorruit liggen. Op gehandicaptenparkeerplaatsen hoeft geen parkeergeld te worden betaald.
•
Een persoonlijke gehandicaptenparkeerplaats wordt toegekend aan gehandicapte inwoners van de gemeente die in het bezit zijn van een landelijke gehandicaptenparkeerkaart bestuurder (GPK-B) en geen eigen parkeergelegenheid hebben in de directe nabijheid van hun woning. De gemeente houdt bij de toewijzing van een individuele gehandicaptenparkeerplaats zoveel mogelijk rekening met de voorkeur van de aanvrager, maar behoudt het recht een andere plaats toe te wijzen. Aan de inrichting van een persoonlijke gehandicaptenparkeerplaats zijn kosten verbonden. Het gaat dan om leges en materiaalkosten. Voor bezitters van een passagierskaart (P) gehandicaptenparkeerplaats in aanmerking komen.
4.6.6
geldt
dat
zij
in
principe
niet
voor
een
Laadinfra Door het plaatsen van laadpalen op openbaar terrein kan de parkeerdruk in de openbare ruimte toenemen. De elektrische auto die oplaadt neemt weliswaar geen andere parkeerplaats meer in beslag, maar de keuzevrijheid voor een parkeerplaats neemt af. Wij zijn ons hiervan bewust, maar de verwachting is dat dit in veel wijken vooralsnog niet tot knelpunten leidt.
Om echter te voorkomen dat er knelpunten ontstaan is ons uitgangspunt voor alle doelgroepen: laden op eigen terrein waar mogelijk. Dit om de parkeerdruk in de openbare ruimte niet onnodig te laten toenemen. Dit betekent dat er bij verzoeken voor plaatsing van oplaadvoorzieningen altijd eerst wordt gekeken of op eigen terrein kan worden opgeladen, vervolgens op semipublieke locaties (niet openbaar maar wel toegankelijk voor een breder publiek zoals klanten of bezoekers) en tenslotte op openbare parkeervoorzieningen Het netwerk van openbare laadpalen op maaiveld worden komende periode uitgebreid door Vattenfall Incharge. Elk half jaar kijken Vattenfall InCharge en de gemeente naar de prestaties van de laadpalen en voorstellen voor potentiële nieuwe locaties vanuit inwoners en ondernemers. Op basis hiervan wordt bepaald waar nieuwe laadpalen worden geplaatst. We volgen hiermee het beleid ‘paal-volgt-auto’. Bij het plaatsen van een laadpaal werden tot op heden twee parkeervakken gereserveerd voor het laden van elektrische auto’s. We passen de beleidsregels echter aan. Op locaties waar de gemiddelde parkeerdruk overdag en/of ’s nachts boven 85% is, wordt in beginsel één parkeerplaats aangewezen voor het opladen van elektrische voertuigen.
In het verkeersbesluit worden wel direct twee parkeerplaatsen aangewezen - de feitelijke realisering van het oplaadpunt wordt echter uitgesteld tot een nader door het college te bepalen datum. In de te actualiseren beleidsregels nemen we criteria op voor het toevoegen van de tweede parkeerplaats.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
36
We realiseren ons dat elektrisch rijden meer is dan alleen laadinfrastructuur in de openbare ruimte. In de toekomst zullen we onderzoeken welke noodzaak er is voor het verder uitwerken van beleid voor andere vormen van laden, zoals snelladen en bidirectioneel laden en de doorontwikkeling van alternatieve schone brandstoffen zoals waterstof. Ook thema’s als elektrisch vrachtverkeer en bouwverkeer moeten hierin landen. Deze thema’s nemen we richting 2035 mee in de gemeentelijke opgaven rond de energietransitie.
4.6.7
Actualisatie gemeentelijke parkeerexploitatie We willen komende periode woningbouw realiseren, ruimte geven aan groen, spelen, fietsen en lopen en tegelijkertijd de voorzieningen in de stad (waaronder de binnenstad) bereikbaar houden voor de automobilist. Dit vraagt om een andere blik op het gebruik van de openbare ruimte en de inzet van parkeerregulering. Het actualiseren van de gemeentelijke parkeerexploitatie is hiervoor noodzakelijk.
Deze actualisatie omvat een herziening van onder andere de tariefstructuur en de exploitatieopbrengsten op basis van actuele inzichten in parkeerdruk, bezettingsgraden en gebruikersgedrag. Een belangrijk onderdeel hiervan is het heroverwegen van de kaderstellende afdracht van parkeeropbrengsten aan de Algemene Middelen. Deze herziening is nodig om meer financiële en beleidsmatige flexibiliteit te creëren, waardoor we beter in staat zijn om in te spelen op lokale behoeften en innovatieve pilots gericht kunnen uitwerken. Denk hierbij aan experimenten met gebiedsgerichte tariefdifferentiatie (de juiste parkeerder op de juiste plek), het herinrichten van parkeerplaatsen ten gunste van verblijfsruimte (de beleefstad) en het creëren van mogelijkheden om de fiets te stallen (zie paragraaf 4.1.2). Door de parkeerexploitatie komende jaren te actualiseren, ontstaat meer ruimte voor maatwerk en wordt het parkeerbeleid een krachtiger instrument binnen de bredere mobiliteits- en duurzaamheidsambities van de gemeente.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
37
5
Het actieplan (wat gaan we wanneer doen?)
5.1
Toelichting
We hebben een uitvoeringspakket opgesteld dat enerzijds realistisch genoeg is om binnen de beschikbare middelen uit te kunnen voeren. Anderzijds moet het uitvoeringspakket ruimte bieden aan ambities voor de toekomst die op dit moment nog niet in kosten uit te drukken zijn. Dit doen we door de maatregelen in het uitvoeringspakket onder te verdelen in de volgende drie categorieën: 1. Nu (Uitvoeringsperiode 2026-2027) 2. Straks (Uitvoeringsperiode 2028-2029) 3. Later (PM. Hier is nog geen uitvoeringstermijn aan te koppelen) In het uitvoeringspakket wordt bij de maatregelen onderscheid gemaakt in: uitvoering, beleid, onderzoek, campagne, infrastructuur en overleg en afstemming. De maatregelen zijn vervolgens onderverdeeld in incidenteel, structureel en ‘door andere partners’ (geen kosten voor gemeente). Tevens is een prioriteit aangegeven: • Toegezegd = daar hebben we ons al aan verbonden (groen). • Noodzakelijk = dit moeten we zeker uitvoeren om de doelen zoals opgenomen in de mobiliteitsvisie en het mobiliteitsplan te halen en is basis voor vervolgmaatregelen (oranje). • Gewenst = dit levert een (grote) bijdrage aan onze ambities (zwart). Veel maatregelen staan niet op zichzelf maar hebben een relatie met andere ontwikkelingen in onze gemeente. Dit vraagt om integrale afstemming. Daarom is aangegeven hoe verschillende maatregelen zich tot elkaar verhouden.
5.2
Een dynamisch uitvoeringspakket
Hoe goed we ook ons best doen, niemand kan de toekomst voorspellen. Een uitvoeringspakket dat meerdere jaren vooruitkijkt zal daarom altijd tussentijds moeten worden aangepast. We hebben daarom een dynamisch uitvoeringspakket opgesteld dat jaarlijks geëvalueerd en bijgesteld kan worden. Dit plannen we dan in lijn met de gemeentelijke begrotingscyclus zodat de financiële doorvertaling van de bijstelling direct kan worden meegenomen in de gemeentelijke perspectiefnota (beleidskader) en/of de begroting. Bij de evaluatie kijken we of de maatregelen nog conform de gestelde scope, planning en begroting uitgevoerd kunnen worden. Indien nodig passen we dit in de herijking aan. Maatregelen waarvoor onderzoek of studie is uitgevoerd en waarvan de begrotingen inmiddels bekend zijn, kunnen als uitvoeringsproject een plaats krijgen in het dynamische uitvoeringspakket waarna de kosten opgenomen kunnen worden in de meerjarenbegroting. Van de maatregelen in de categorie ‘Later’ bekijken we jaarlijks of er nieuwe kansen zijn om deze ambities dichter bij de uitvoering te brengen. Wanneer deze kansen er zijn, kunnen de maatregelen verschuiven naar de categorie ‘Straks’ of zelfs naar ‘Nu’.
5.3
Hoe betrekken we onze inwoners?
De komende jaren worden bovenstaande maatregelen verder uitgewerkt en vervolgens uitgevoerd. We nemen de meningen van inwoners, ondernemers, belangenverenigingen en landelijke en regionale overheden zoveel als mogelijk mee in de uitwerking. We zorgen voor maatwerk en zijn voortdurend bezig om die processen ook te verbeteren. Per project kan een andere aanpak hiervoor worden gehanteerd. Bij veel van de voorgestelde maatregelen speelt gedragsveranderingen een belangrijke rol. Om dit te bereiken is goede communicatie essentieel. Hiertoe wordt regelmatig gecommuniceerd om inwoners te informeren over de voordelen van vaker lopen, fietsen en het nemen van het openbaar vervoer en verkeerveilig gedrag. Hierbij haken we aan bij actuele ontwikkelingen, zoals de opening van de doorfietsroute richting Antwerpen, doorstroommaatregelen op de hoofdstructuur, de transformatie van ontwikkellocaties zoals Plein 13 en de bereikbaarheid van de werklocaties.
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
38
5.4
Uitvoeringspakket
Maatregel
Paragraaf
Soort maatregel
Type investering
Prioriteit
Planning
Bij herinrichting van wegen verbeteren comfort en veiligheid van het wandelnetwerk
4.1.1
Uitvoering
Incidenteel
Gewenst
Doorlopend
Bij herinrichting van wegen onderzoek andere toekomstbestendige inrichting
4.1.1
Uitvoering
Incidenteel
Gewenst
Doorlopend
Actualiseren LIOR t.b.v. toegankelijkheid en conform voetgangersnetwerk
4.4.1
Beleid
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Bij herinrichting van wegen fietsvoorzieningen tegelverharding vervangen door vlakke, rode verharding
4.1.2
Uitvoering
Incidenteel
Gewenst
Doorlopend
Verbeteren vergevingsgezindheid van de fietsinfrastructuur
4.1.2
Infrastructuur
Incidenteel
Gewenst
Doorlopend
Verbeteren fietsontsluiting van De Markiezaten
4.1.2.
Infrastructuur
Incidenteel
Gewenst
Nu (2026-2027)
Realisatie doorfietsroute Bergen op Zoom – Antwerpen
4.1.2
Onderzoek
Incidenteel
Toegezegd
Nu, loopt
Onderzoek potentie andere doorfietsroutes
4.1.2
Onderzoek
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Reconstructie fietspaden Steenbergseweg Halsteren
4.1.2
Uitvoering
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Realisatie (bewaakte) fietsenstallingen binnenstad
4.1.2
Infrastructuur
Structureel
Noodzakelijk
Nu (2026-2027)
Aanpassing voetgangersgebied gekoppeld aan realisatie fietsenstallingen binnenstad
4.1.2
Infrastructuur
Incidenteel
Gewenst
Nu (2026-2027)
Uitwerken plan van aanpak ongewenst gedrag veroorzaakt fietsers in voetgangersgebieden
4.1.2
Onderzoek
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Blijvende aandacht voor verkeersveiligheid en in 4.1.2 bijzonder veilige schoolomgevingen
Campagne en infrastructuur
Structureel
Noodzakelijk
Doorlopend
Verlichting doorfietsroute Roosendaal
4.1.2
Infrastructuur
Structureel
Toegezegd
Nu, loopt
Benutting bestaande fietscapaciteit door verwijderen wrakken en weesfietsen
4.1.2
Handhaving
Structureel
Gewenst
Doorlopend
Onderzoek nachtnet-fiets door en tussen de kernen, inclusief verlichting
4.1.2
Infrastructuur
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Onderzoek doorfietsroute Tholen en Steenbergen
4.1.2
Onderzoek
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Uitwerken plan van aanpak gedrag fietsers in o.a. voetgangersgebieden
4.1.2
Onderzoek en handhaving
Incidenteel
Gewenst
Straks (2028-2029)
Doorvoeren afwaardering Westersingel van GOW50 naar GOW30 (inclusief deel Noordersingel)
4.2.1
Infrastructuur
Incidenteel
Toegezegd
Nu (2026-2027)
Vervangen VRIs kruising Markiezaatsweg – Calandweg
4.2.2
Infrastructuur
Incidenteel
Noodzakelijk
Nu, loopt
13 november 2025
BERGSE NOTA MOBILITEIT
BK3311-MI-RP-250619-1038
39
Vervangen VRIs kruising Laan van Borgvliet – Antwerpsestraatweg.
4.2.2
Infrastructuur
Incidenteel
Noodzakelijk
Nu, loopt
Uitrol van een centraal beheersysteem voor monitoring en bijsturing van verkeerslichten
4.2.2
Beheer
Structureel
Noodzakelijk
Straks (2028-2029)
Ieder focusproject woningbouw wordt afzonderlijk onderzocht qua doorstromingseffecten