Bijlage 1. Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2023
Tekst van het document
Vervangingswaarde openbare ruimte Thema | Peildatum | Peildatum | Peildatum (bedragen in €) | 01-01-2024 | 01-01-2025 | 01-01-2026 Groen | 47.601.422 | 51.210.000 | 54.495.000 Verharding | 254.914.290 | 269.220.000 | 324.030.000 Civieltechnische Kunstwerken | 82.980.934 | 89.450.000 | 101.300.000 Meubilair | 12.785.756 | 12.978.900 | 14.910.000 Verkeersregelinstallaties | 11.607.820 | 11.760.000 | 11.960.000 Openbare verlichting | 30.779.653 | 37.940.000 | 41.545.000 Recreatieve voorzieningen | 7.211.746 | 7.365.000 | 7.470.000 Water | 2.873.839 | 3.125.000 | 3.375.000 Riolering | 701.239.355 | 743.405.000 | 767.455.000 Totaal | 1.151.994.815 | 1.226.453.900 | 1.326.540.000 Vervangingsinvesteringen | is voor het beheer van de openbare ruimte een Om te zorgen voor een tijdige vervanging aan het | vervangingsinvestering noodzakelijk van 10,3 miljoen eind van de levensduur moet rekening worden | euro. Dit is circa 0,8 % van de vervangingswaarde. gehouden met vervangingsinvesteringen. De | In onderstaande tabel zijn de benodigde vervangingsinvesteringen voor de riolering zijn | vervangingsinvesteringen weergegeven evenals het opgenomenindegeslotenfinancieringvoordat | verloop in de tijd. De te constateren toenamen hebben onderdeel.
Op basis van onze berekeningsmethodiek | enerzijds te maken met prijsontwikkelingen maar 144 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 145 ook met areaaluitbreiding. Daarnaast wordt continu | beheergegevens hetgeen ook van invloed is op de gewerkt aan de juistheid en compleetheid van de | benodigde vervangingsinvesteringen. Verloop gemiddelde vervangingsinvestering IBOR Thema (bedragen in €) | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Groen | 942.000 | 954.000 | 1.056.000 | 1.138.000 | 1.211.000 Verharding | 2.340.000 | 3.378.000 | 3.644.000 | 3.846.000 | 4.629.000 Civieltechnische kunstwerken | 754.000 | 1.211.000 | 1.774.000 | 1.789.000 | 2.026.000 Meubilair | 322.000 | 356.000 | 414.000 | 433.000 | 498.000 Verkeersregelinstallaties | 255.000 | 276.000 | 286.000 | 294.000 | 299.000 Openbare verlichting | 616.000 | 1.030.000 | 1.062.000 | 1.084.000 | 1.187.000 Recreatieve voorzieningen | 264.000 | 504.000 | 479.000 | 491.000 | 498.000 Totaal | 5.493.000 | 7.709.000 | 8.715.000 | 9.075.000 | 10.348.000 Uitvoerbaarheid | financiëleruimteindebegrotingisbeslotendeze De organisatie is volop in ontwikkeling waarbij het | groei te beperken tot € 1 miljoen waardoor zowel ook goed is om te kijken naar de uitvoeringskracht | de uitvoering van projecten onder druk komt en als het gaat om
het realiseren van projecten in de | eerdere afspraken over het uitgangspunt tot integraal openbare ruimte. Geconstateerd kan worden dat | uitvoeren van werken niet langer nagekomen kunnen het in de achterliggende jaren lastig is geweest | worden. om alle geprognosticeerde werken tijdig uit te voeren. Daarnaast waren de middelen, gezien de | Partijen waarmee nauw samengewerkt wordt gemeentelijke doelstelling om de schuldenlast te | (bijvoorbeeld nutsbedrijven) hebben ook moeite om beperken, ruim onder de berekende noodzakelijke | gemaakte afspraken na te komen door onder andere vervangingsinvestering. Om de uitvoerbaarheid te | personeelstekorten. Er blijft te allen tijde nog een niet borgen is er in het verleden bewust gekozen om het | beïnvloedbaar restrisico in de uitvoeringsplanning. volume van de vervangingsinvesteringen voor de openbare ruimte geleidelijk op te voeren met circa | Om meer inzicht te geven in de te beheren arealen 3 miljoen euro per jaar zodat de organisatie hierin | volgen hierna de globale overzichten per onderdeel in mee kan groeien. Als gevolg van de beperkte | de openbare ruimte. 146 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 147 Thema | Beheergroep | Areaal | VVW | Totaal Groen | Bomen | 47.383 st.
| € 739.000 Sierplantsoen | 3.539 are | € 311.000 Bosplantsoen | 6.967 are | € 92.000 Gras | 38.322 are | € 69.000 Subtotaal | € 1.211.000 Verhardingen | Gesloten verharding | 15.393 are | € 1.935.000 Open verharding | 28.104 are | € 2.290.000 Half verharding | 2.231 are | € 79.000 Onverhard | 2.893 are | € 60.000 Belijning en markering | 6.596 m2 | € 265.000 Subtotaal | € 4.629.000 Civiele kunstwerken | Bruggen | 76 st. | € 829.000 Waterbouwkundig (duiker, | 1.454 st. | € 56.000 stuw en sluis) Waterbouwkundig (steigers) | 520 m2 | € 9.000 Waterbouwkundig (keerwand, | 9.032 m1 | € 705.000 kademuren) Geluidswerende constructies | 11.571 st. | € 188.000 Overige civiele constructies | 324 st. | € 239.000 (viaduct en trappen) Subtotaal | € 2.026.000 Meubilair | Straatmeubilair (afvalvakken, | 8.643 st. | € 160.000 banken, palen, fietsrekken) Hekwerk en afrasteringen | 14.515 m1 | € 84.000 Verkeersmeubilair | 49.565 st. | € 254.000 Subtotaal | € 498.000 Verkeerregelinstallaties | Subtotaal | 33 st. | € 299.000 | € 299.000 Openbare verlichting | Lichtmasten | 15.478 st. Armaturen | 16.348 st. Subtotaal | € 1.187.000 Recreatieve voorzieningen | Speeltoestellen | 1.181 st.
| € 302.000 Valondergronden | 47.512 m2 | € 196.000 Subtotaal | € 498.000 Totaal | € 10.348.000 146 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 147 VASTGOED Het gemeentelijk vastgoedbezit (kapitaalgoederen) | in het leven geroepen zodat fluctuaties in het bestaat uit een diversiteit aan gebouwtypen | uitgavepatroon niet direct van invloed zijn op de met verschillend gebruik. In totaliteit hebben we | exploitatiebegroting. In de exploitatiebegroting wordt ongeveer 100.000 m² vastgoed in ons bezit. Op | de jaarlijkse voeding aan de voorziening begroot. De hoofdlijnen kunnen we onderscheid maken tussen | noodzakelijke investeringen worden opgenomen in het sportaccommodaties, culturele accommodaties, | uitvoeringsplan. welzijnsaccommodaties, dienstgebouwen en commerciëleaccommodaties.Hethebbenvan vastgoed is geen doel op zich maar bedoeld ter | Beheer en onderhoud binnensportaccommodaties ondersteuning van het bereiken van maatschappelijke | Voor wat betreft de binnensport is met ingang van doelstellingen die we als gemeente belangrijk vinden.
| 1 januari 2023 het Sportbedrijf Bergen op Zoom BV Daarnaast hebben we gebouwen nodig om onze | huurder van onze binnensportaccommodaties, te eigen diensten te faciliteren zoals het stadskantoor | weten 3 sporthallen, 3 gymzalen en 2 zwembaden. en de gemeentewerf. Het team Vastgoed vervult de | Bovendien is zij onze onderhuurder van sporthal privaatrechtelijke rol van vastgoedeigenaar en beheert | Boulevard die eigendom is van een private partij. het middel vastgoed. | In het kader van de governance is afgesproken dat het Sportbedrijf de verantwoordelijkheid draagt voor de uitvoering van al het onderhoud, inclusief Meerjarenonderhoudsplan | het eigenaarsonderhoud. Het Sportbedrijf dient Het gemeentelijke vastgoedbezit wordt onderhouden | conditieniveau 3 conform de NEN 2767-normering conform het door de raad in 2020 vastgestelde | te hanteren. Het Sportbedrijf ontvangt jaarlijks o.b.v. gemeentelijk meerjarig onderhoudsplan vastgoed. Per | het MJOP een bijdrage om het eigenaarsonderhoud pand is er een meerjarig onderhoudsprogramma dat | te kunnen uitvoeren. Daarover wordt jaarlijks de basis vormt voor het uit te voeren onderhoud in een | verantwoording afgelegd. Randvoorwaarden en jaar. Jaarlijks wordt ± 20% van de onderhoudsplannen | procesafspraken zijn bij overeenkomst vastgelegd. geactualiseerd.
Basisuitgangspunt is dat we onze gebouwen onderhouden op conditieniveau 2-3 volgens de NEN 2767-normering. Uitzondering op | Vastgoedbeleid dit niveau zijn de monumentale panden, hierbij wordt | Het vastgoedbeleid is in 2025 geactualiseerd en in juni conditieniveau 2 en voor de installaties minimaal | 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Belangrijk conditiescore 3 gehanteerd. Deze uitgangspunten | uitgangspunt hierbij is “Wij bezitten vastgoed zijn bij het vaststellen van het nieuwe vastgoedbeleid | als instrument om maatschappelijke en publieke 2025-2033 meegenomen. Met deze werkwijze | doelstellingen (op het gebied van cultuur, welzijn, wordt het risico op achterstallig onderhoud met | zorg, economie, sport en eigen bedrijfsuitvoering) gevolgschades geminimaliseerd. | te behalen. Het bezit van gemeentelijk vastgoed is geen doel op zich, maar is enkel een instrument om maatschappelijke doelstellingen te faciliteren.” In het Kwaliteit vastgoed | nieuwe Vastgoedbeleid wordt de werkwijze van de De uiteindelijke kwaliteit van ons vastgoed wordt mede | gemeente ten aanzien van het gemeentelijk vastgoed bepaald door de combinatie van regulier(jaarlijks) | nader uitgewerkt.
Hierin worden het belang van onderhoud, groot onderhoud en de investeringen | rolzuiverheid binnen de organisatie en duidelijke regels die noodzakelijk zijn om gebouwen een upgrade | en afspraken over verantwoordelijkheden vastgelegd. te geven of te vervangen. Met de uitvoering van | Het beleid richt zich op alle aspecten rondom de groot onderhoud wordt het vastgoed in stand | ontwikkeling, exploitatie, het beheer, onderhoud en de gehouden. Afhankelijk van het type gebouw en het | aan- en verkoop van gemeentelijk vastgoed. gebruik en de daarbij behorende eisen kan het zijn dat er extra investeringen nodig zijn om gebouwen “toekomstproof” te maken. Binnen het gemeentelijk | Verduurzaming vastgoed vastgoedareaal is dit een aandachtspunt. | Het klimaatakkoord van Parijs is ontstaan in 2015. Elk land heeft zijn eigen emissiereductiedoelstellingen Het reguliere onderhoud is opgenomen in de | kunnenindienenendaarvoorzijneigenstrategieën exploitatiebegroting van de gemeente. Voorbeelden | kunnen bepalen. Vanuit dit akkoord zijn ook hiervan zijn het jaarlijks onderhoud aan cv-installaties, | uitgangspunten bepaald met betrekking tot het liften, schoonmaken daken, calamiteiten, etc. Per | gemeentelijke vastgoed. Doelstelling is 55% CO2- gebouw is dit inzichtelijk en zijn hiervoor contracten | reductie in 2030 en 100% CO2-reductie in 2050 afgesloten.
Voor het groot onderhoud is op basis | t.o.v. 1990. Naast de wettelijke eisen hebben we ons van het meerjarig onderhoudsplan een voorziening | als gemeente uitgesproken dat we duurzaamheid 148 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 149 een belangrijk onderdeel vinden van ons beleid. | vergeleken met 1990. Op basis van de huidige inzichten Het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid, | (medio 2026) wordt ingeschat dat de doelstelling voor Energie en Klimaat (DEK) geeft gemeentebreed | 2030 haalbaar is door onderhoudswerkzaamheden te uitvoering aan de opdracht. Het verduurzamen van | combineren met verduurzaming. De doelstelling voor gemeentelijk vastgoed maakt onderdeel uit van dit | 2050 vraagt nog om een nadere analyse en is deels uitvoeringsprogramma. | ook afhankelijk van veranderlijke wetgeving en nieuwe technieken. De netcongestieproblematiek speelt hierbij ook nog een rol. Hoe gaan we het aanpakken? De Sectorale Routekaart Maatschappelijk Vastgoed (van de VNG) voor gemeenten is een startpunt met | Subsidies een aanpak op hoofdlijnen: hoe kunnen gemeenten | Voor het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in een periode van 30 jaar de ambitie uit het | zijn er verschillende subsidiemogelijkheden. De Klimaatakkoord realiseren.
Binnen de scope van de | DUMAVA-subsidie is één van de bekendste. Voor routekaart ligt de focus op het terugdringen van het | het verduurzamen van Gebouw-T hebben we voor energiegebruik van gebouwen waarmee met name | de uitvoering van verduurzamingsmaatregelen € effecten op lagere uitstoot CO2 worden bereikt. Dit | 85.000 DUMAVA-subsidie ontvangen. In 2027 staat is alle energie die nodig is voor verwarmen, koelen, | de daadwerkelijke uitvoering met betrekking tot de ventileren en verlichten van het gebouw. Vanuit | verduurzaming van Gebouw-T op de planning. de Sectorale routekaart wordt een “gemeentelijke routekaart”ontwikkeldwaarbijspecifiekgekeken | Een andere subsidiemogelijkheid is de CDOKE- wordt naar onze eigen situatie. In de gemeentelijke | middelen. Dit zijn rijksgelden uit de Tijdelijke regeling routekaart wordt de strategie bepaald waarmee het | capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en maatschappelijk vastgoed CO2-arm en aardgasvrij | energiebeleid waarmee gemeenten en provincies extra wordt gemaakt en hoe daarmee de doelen voor 2030 | personeel kunnen aannemen en externe deskundigen en 2050 worden behaald. In het uitvoeringsplan is voor | kunnen inhuren voor klimaat- en energiebeleid. de komende jaren elk jaar € 700.000 opgenomen | Voor onderzoek naar verduurzamingsmogelijkheden voor het verduurzamen van vastgoed.
Naast dit budget | bij gemeentelijk vastgoed is vanuit deze CDOKE- kunnenwedelastenmetbetrekkingtotfinancieel | middelen € 110.000 beschikbaar gesteld. Dit rendabele verduurzaminginvesteringen dekken uit | onderzoek is met name gericht op de toepassing van wegvallende energiekosten. Met de routekaart en de | zonnepanelen, de problematiek van netcongestie, uitkomsten daarvan kan bepaald worden op welke wijze | en toekomstige verduurzamingsmaatregelen zoals middelenopdemeestefficiëntewijzeingezetkunnen | bijvoorbeeld de toepassing van warmtepompen. De worden. Daarnaast kunnen we bepalen wat er voor | resultaten vanuit dit onderzoek gebruiken we om de langere termijn nog moet gebeuren. In 2026 is de | verdere verduurzaming van onze gebouwen door te CO2 uitstoot van onze gebouwen in beeld gebracht en | voerenmetdemeestefficiënteinzetvanmiddelen. BUITENSPORT - SPORTPARKEN Het beheer en onderhoud | A+ opleverkwaliteit is en bij niveau D sprake Met betrekking tot het grootonderhoud is voor | is van veel achterstallig onderhoud. Voor de de jaren 2027 - 2036 een MJOP-buitensport | buitensportaccommodaties zijn we uitgegaan van opgesteldmeteenreëleplanningeniseencalculatie | niveau B/C (sober en doelmatig). gemaakt op basis van de uitgevoerde inspecties.
Hierbij wordt op hoofdlijnen onderscheid gemaakt | Door de kosten voor (groot) onderhoud juist te tussen de sportelementen (bijvoorbeeld een | begroten en planmatig weg te zetten in de tijd worden voetbalveld) en de ondersteunende infrastructuur | verrassingen op de korte- en lange termijn voorkomen, op een sportpark (bijvoorbeeld een weg tussen de | waardoor het gewenste kwaliteitsniveau van de velden en kleedaccommodaties). Wat betreft de | sportvoorzieningen geborgd blijft. Daarbij komt dat sportelementen dienen deze te voldoen aan de eisen | in de toekomst, op basis van een actueel MJOP, beter van de NOC*NSF en de betreffende sportbonden. Voor | onderbouwde beslissingen genomen kunnen worden de ondersteunende infrastructuur hanteren we voor | ten aanzien van instandhouding, vervanging of afstoten het bepalen en beoordelen van het kwaliteitsniveau | van accommodaties. Dit sluit aan op de ambitie en de CROW-systematiek die ook gebruikt wordt | doelstelling om sport en bewegen te faciliteren en voor de openbare ruimte. Deze systematiek werkt | zo inwoners te ondersteunen bij het vitaal en gezond met verschillende onderhoudsniveaus, waarbij | blijven.
148 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 149 3.5 Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn organisaties en instellingen waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. We spreken van een bestuurlijk belang wanneer de gemeente een zetel heeft in het bestuur van die organisatie of wanneer de gemeente stemrecht heeft. De gemeente heeft op die manier zeggenschap in de organisatie. Er is sprake van een financieel belang als de gemeente de kosten draagt als de organisatie failliet gaat of als de organisatie haar verplichtingen niet nakomt. Of als de gemeente risico draagt over ingelegd kapitaal, zoals bij het bezit van aandelen. De gemeente Bergen op Zoom kent de volgende verbonden partijen: Gemeenschappelijke regeling Progr.
BGTS Euregio BENEGO 1 GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) 1 & 9 GR Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) 2 GR Regio West-Brabant (RWB) 4 GR Programma schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten (RBL) 5 GR West-Brabants Archief (WBA) 6 GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt crisiszorg West-Brabant (GIA) 7 GR GGD West-Brabant 7 GR Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) 7 GR Werkvoorzieningschap West-Brabant (WVS) 8 GR Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (ISD) 8 GR Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) 9 Deelnemingen Progr. NV Bank Nederlandse Gemeenten 1 ZEH NV (voormalig PZEM NV) 1 BV Rewin West-Brabant 4 Sportbedrijf Bergen op Zoom BV 6 SAVER NV 9 Brabant Water NV 9 GBE Aqua BV 9 Enexis Holding NV (ontstaan uit Essent NV) 9 Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV 10 150 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 151 a. Zienswijzen op ontwerpbegrotingen van verbonden partijen Op 25 juni 2026 besprak de raad de ontwerpbe- grotingen van verschillende gemeenschappelijke regelingen. Alleen voor de begroting van de OMWB zijn zienswijzen ingediend. Hieronder staan deze zienswijzen, met de reactie van de OMWB. Partij Zienswijze raad en reactie OMWB In de concept begroting 2027 lijken posten ruim begroot te zijn.
Dit betreffen met name het opleidingsbudget, dat gebaseerd is op de landelijke robuustheidscriteria voor omgevingsdiensten en de salariskosten, die geïndexeerd zijn op basis van cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Reactie Dagelijks Bestuur: Het Ministerie van I&W heeft robuustheidscriteria vastgesteld voor alle omgevingsdiensten. Wij hebben bestuurlijk afgesproken dat de OMWB hieraan gaat voldoen. Eén onderdeel van de robuustheidscriteria is het opnemen van een opleidingsbudget van 3% van de salariskosten in de begroting. Dit is zo in de ontwerp programmabegroting 2027 verwerkt. We gaan bij de bestuurlijke rapportages in op de uitnutting van dit opleidingsbudget, we conformeren ons aan de eis gesteld door het ministerie. Bij de 1e Begrotingswijziging 2027 dienen alle exploitatieposten waaronder het opleidingsbudget en de salariskosten reëel begroot te worden en niet op basis van landelijke kengetallen. Reactie Dagelijks Bestuur: Overeenkomstig de berekening van het tarief, worden de kosten voor lonen en salarissen, in overeenstemming met de financiële verordening (Artikel 5 lid 2), begroot op basis van de CPB- cijfers uit de Macro Economische Verkenningen van september. Zoals hierboven vermeld vindt in de Eerste begrotingswijziging 2027 een herrekening plaats op basis van de meest actuele CPB-cijfers. b.
Algemene financiële richtlijnen begrotingen gemeenschappelijke regelingen 2028 In de nota Verbonden Partijen zijn de volgende financiële richtlijnen vastgelegd: 1. We verwachten van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling dat zij een structureel sluitende meerjarenbegroting, waarin vier jaar vooruit wordt gekeken, aanbiedt aan de deelnemers. De gemeenschappelijke regeling vermeldt duidelijk de uitgangspunten die gebruikt zijn voor de begroting voor het komende jaar. In de begroting voor het komende jaar neemt de gemeenschappelijke regeling ook een overzicht op met de bijdragen voor de komende vier jaar per deelnemer. 2. De begroting wordt opgesteld op basis van ongewijzigd beleid. Er worden dus geen nieuwe taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve begroting opgenomen, behalve als dit eerder door het algemeen bestuur is besloten. 3. De begroting bevat een overzicht met het verloop van aanwezige reserves. In dit overzicht is te zien wanneer de reserve wordt ingezet en voor welk bedrag per jaar. Hierin wordt ook het doel van de reserve omschreven. Wanneer een bestemmingsreserve 2 jaar of langer niet wordt ingezet, dan legt de gemeenschappelijke regeling de instandhouding of vrijval van deze bestemmingsreserve in de besluitvorming bij de ontwerpbegroting voor. Het uitgangspunt is dat deze bestemmingsreserve op dat moment vrijvalt.
Wordt er niet besloten tot vrijval dan geeft de gemeenschappelijke regeling in de ontwerpbegroting de planning en het doel van de uitgaven voor deze bestemmingsreserve opnieuw aan. Via de ontwerpbegroting worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld hierop een zienswijze in te dienen. 4. De bijdrage van de deelnemende gemeenten in de begroting voor het komende jaar stijgt maximaal met de geldende cao-indexering, overige cao-afspraken en de prijsontwikkeling uit de meest recente circulaire. Voor het opstellen van zowel de kaderbrief als de begroting gebruikt de gemeenschappelijke regeling de dan meest recente circulaire voor zowel de loon- als de prijsindex. Hiervoor gebruiken we de meest recente ramingen zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan van het Centraal Planbureau. Voor de loonontwikkeling wordt hierbij ‘de index van de loonvoet sector overheid’ gevolgd en voor de prijsontwikkeling ‘de index van de netto materiële consumptie’. De verbonden partij geeft bij de kaderbrief en de begroting een specificatie weer van de verhouding lonen/prijzen in haar exploitatiebegroting.
Voor het opvangen van afwijkingen tussen de indexeringen die in de begroting zijn opgenomen en de werkelijke cao-indexering, overige cao-afspraken en de werkelijke prijsontwikkeling houdt de verbonden partij een beperkte algemene reserve aan om de bedrijfsvoering in het lopende boekjaar te kunnen continueren zonder dat hiervoor een beroep moet worden gedaan op de deelnemers en een zienswijzenprocedure moet worden gevolgd. Uiteraard wijzigt de deelnemersbijdrage ook wanneer er wijzigingen zijn in de kwantiteit van de dienstverlening die de deelnemers afnemen. 5. Een besluit van het algemeen bestuur van een verbonden partij tot instelling van een algemene reserve is goed gemotiveerd, onderbouwd en voorzien van bijbehorende spelregels. Op dit besluit van het algemeen bestuur wordt een zienswijzemogelijkheid geboden aan de deelnemende gemeenten bij de concept- begroting (wijziging). De algemene reserve 150 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 151 wordt aangevuld tot de maximale hoogte zoals vastgesteld door het algemeen bestuur.
Voor het bepalen van de omvang van de (beperkte) algemene reserve kan het algemeen bestuur een advies vragen aan de accountant, maar de algemene reserve bedraagt niet meer dan 8% van de totale lasten in de begroting (uitgangspunt is en blijft dat de weerstandscapaciteit bij de deelnemers wordt aangehouden). 6. Een positief jaarrekeningresultaat wordt uitgekeerd aan de deelnemers. De gemeenschappelijke regeling kan hier alleen van afwijken door een duidelijk en gemotiveerd voorstel voor resultaatbestemming voor te leggen aan het algemeen bestuur. Over een dergelijk voorstel besluit het algemeen bestuur. 7. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing beschrijft de gemeenschappelijke regeling de risico’s met de meeste impact en de getroffen beheersingsmaatregelen. Ook geeft de gemeenschappelijke regeling inzicht in de benodigde weerstandscapaciteit. Totaaloverzicht regionale adviezen richtlijnen begrotingen GR’en 2028 Wba Beleidsmatige richtlijn Hoewel in de begroting aandacht wordt besteed aan de nieuwe Archiefwet, digitale archivering en het e-depot, verzoeken wij het West-Brabants Archief in de begroting 2028 concreter inzicht te geven in de ondersteuningsrol richting deelnemers, de ontwikkeling van het e-depot en de wijze waarop wordt geanticipeerd op de toenemende instroom van digitale archieven.
Daarbij ontvangen wij graag inzicht in de hiervoor benodigde capaciteit, expertise, risico’s en financiële gevolgen. Rbl Aanvullende financiële richtlijn Nagenoeg alle gemeenten hebben de afgelopen jaren te maken met een bezuinigingsopgave. Hierdoor moeten gemeenten beleidsinhoudelijke keuzes maken en/of besparingen doorvoeren. In de richtlijnen voor 2026 hebben wij onze gemeenschappelijke regelingen gevraagd om aan te geven welke keuzes gemaakt konden worden om besparingen te realiseren. Gelet op de huidige financiële situatie, maar ook zeker met het oog op ravijnjaar 2028, beschrijft de gemeenschappelijke regeling in de kadernota en begroting 2028 wederom in hoeverre zij hieraan kan bijdragen, bijvoorbeeld door de bijdrage van de deelnemers voor 2028 te laten dalen, gelijk te houden aan de bijdrage voor 2027 of een eventuele stijging te beperken. Rwb Aanvullende financiële richtlijn: Bij de uitvoeringsgerichte taak Kleinschalig Collectief Vervoer geldt voor de vervoersprijs per eenheid een aanpassing aan de hand van de branchegerichte NEA-index. Verder worden de vervoerslasten begroot aan de hand van het geprognosticeerde gebruik van de vervoersvoorziening. Doorbelasting van kosten aan gemeenten en provincie vindt plaats op basis van realisatie. Ggd Beleidsmatige richtlijnen 1.
Uitvoering meerjarenbeleidsplan Wij verwachten dat de GGD West-Brabant in de kadernota en Beleidsbegroting 2028 duidelijk weergeeft met welke concrete plannen en activiteiten invulling wordt gegeven aan het meerjarenbeleidsplan 2027-2030 en aan de gezamenlijke regionale en lokale gezondheidsopgaven. Daarbij maakt de GGD inzichtelijk welke resultaten in 2028 worden beoogd en hoe deze bijdragen aan de ambities uit de gezamenlijke toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond gewoon’. 2. Inzicht in producten, prestaties en kosten Wij verwachten van de GGD dat zij in de kadernota en Beleidsbegroting 2028 transparant inzicht geeft in: – het producten- en dienstenaanbod; – de kosten per product of productgroep; – het onderscheid tussen wettelijke, plus- en andere aanvullende taken; – de afname van producten en diensten door de deelnemende gemeenten. 3. Monitoring van resultaten en maatschappelijke effecten Wij verwachten dat de GGD de voortgang en resultaten van de activiteiten inzichtelijk maakt met behulp van duidelijke en meetbare indicatoren. Daarbij wordt gerapporteerd over uitgevoerde activiteiten en geleverde producten, en met betrekking tot onze inwoners ook over het bereik, de resultaten en de maatschappelijke effecten daarvan.
De indicatoren dienen aan te sluiten bij het meerjarenbeleidsplan en moeten deelnemende gemeenten in staat stellen om de voortgang te volgen en tijdig bij te sturen. 4. Samen Sterker De GGD maakt in de kadernota en Beleidsbegroting 2028 inzichtelijk welke maatschappelijke, inhoudelijke, organisatorische en financiële resultaten met deze samenwerking worden nagestreefd en wat de gevolgen hiervan 152 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 153 zijn voor de dienstverlening en de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Daarbij dient aandacht te zijn voor de lokale nabijheid van de GGD, de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening, de kosten van de samenwerking en de zeggenschap van de deelnemende gemeenten. Voorstellen die betrekking hebben op de samenwerking tussen de GGD West-Brabant en de GGD Hart voor Brabant dienen op een eenduidige wijze, met eenzelfde informatiepositie en gelijkluidende beslispunten aan beide algemeen besturen te worden voorgelegd. Rav Beleidsmatige richtlijn De komende jaren staat de RAV voor forse uitdagingen door personeelstekorten, technologische en organisatorische veranderingen (AI, geavanceerde medische apparatuur) en de groeiende zorgvraag (vergrijzing, toename psychosociale problematiek). Dat vraagt grote inspanningen van de RAV.
In haar begroting 2028 geeft de RAV aan hoe zij werkt aan duurzame en toekomstbestendige ambulancezorg die inspeelt op maatschappelijke ontwikkelingen en die zonder gemeentelijke bijdragen wordt aangeboden. Wvs Aanvullende financiële richtlijnen De op WVS betrekking hebbende ramingen en effecten van de ketensamenwerking worden herkenbaar in een afzonderlijke paragraaf in de begroting 2028 opgenomen. WVS zorgt ervoor dat haar begroting op dit punt aansluit bij de begrotingen van het Werkplein Hart van West-Brabant en de ISD Brabantse Wal. Beleidsmatige richtlijnen 1. WVS houdt inzichtelijk welke activiteiten en risico’s verbonden zijn aan de afbouw van het huidige WSW-bestand in combinatie met de opdrachtportefeuille en stelt maatregelen voor om nadelige financiële gevolgen daarvan zoveel mogelijk te beperken. 2. WVS besteedt in de begroting 2028 aandacht aan de visie en ambitie rondom de doorontwikkeling van het sociaal ontwikkelbedrijf. 3. De begroting van WVS wordt daarbij opgesteld in lijn met de ambities en doelstellingen van de integrale ketensamenwerking met het Werkplein Hart van West-Brabant en de ISD Brabantse Wal. De ketenpartners dienen hun activiteiten en inspanningen in samenhang te bezien, waarbij het resultaat van de organisaties tezamen optimaal dient te zijn. 4.
Ten aanzien van deze ambities en doelstellingen verwachten we dat WVS samen met het Werkplein en ISD komt tot concrete doelstellingen rond de ontwikkelingen van inwoners, zowel in kwalitatief als kwantitatief opzicht. 5. Daarbij verwachten we dat een programmatische aanpak ketensamenwerking wordt uitgewerkt en toegepast (met een uniforme klantreis en een dienstverleningsconcept), dat KPI’s voor de keten zijn beschreven en worden gebruikt bij planning, monitoring, evaluatie en bijsturing, dat daarbij wordt gewerkt volgens de 7 uitgangspunten van de moderne overheidsorganisatie en de ontwikkelingen in het kader van de aanpassing van de Participatiewet en dat voor alle cliënten maatwerk wordt geleverd in afstemming met ketenpartners en daarbij wel sprake is en blijft van een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering en bedrijfsmatig werken. 6. In de begroting 2028 wordt de inzet van WVS ten behoeve van de ketensamenwerking in een afzonderlijke paragraaf doorontwikkeld. Omwb Beleidsmatige richtlijnen 1. De uitkomsten van de herziening van de Midden- en West-Brabant-norm (MWB-norm) en de actualisering van het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader (GUK) en de bijbehorende financieringsopzet worden in de kaderbrief 2028 beschreven en in de begroting 2028 verwerkt, waarbij ook wordt ingegaan op de (potentiële) gevolgen voor de (meerjaren)begroting 2028. 2.
Gemeenten moeten in 2027 voldoen aan de eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De kaderbrief 2028 beschrijft de structurele organisatorische en financiële gevolgen hiervan voor deelnemers. 152 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 153 Toelichting per verbonden partij: Publieke verbonden partijen BGTS Euregio BENEGO Portefeuillehouder burgemeester Mulder Doel De doelen die BENEGO nastreeft zijn: Het zeer actief verbinden van lokale initiatieven bij zowel Belgische als Nederlandse grensgemeenten; Het in stand houden van een platformfunctie die minimaal éénmaal per jaar een conferentie belegt voor de deelnemende grensgemeenten en tevens op verzoek van de leden concrete samenwerking c.q. informatie-uitwisseling over grensoverschrijdende actuele thema’s actief entameert; Het in stand houden van de rechtspersoon. Betrokkenen Deelnemende aan Nederlandse zijde: Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Etten-Leur, Goirle, Hilvarenbeek, Reusel-De Mierden, Roosendaal, Rucphen, Tilburg, Woensdrecht, Zundert Deelnemende gemeenten aan Vlaamse zijde: Baarle-Hertog, Essen, Hoogstraten, Kalmthout, Kapellen, Merkplas, Ravels, Stabroek, Turnhout, Wuustwezel.
Risico Jaarlijkse bijdrage aan het samenwerkingsverband GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) Portefeuillehouder wethouder Pals Doel Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten en het waterschap op het gebied van de heffing en invordering van belastingen en de uitvoering van de wet waardering onroerende zaken. Betrokkenen Waterschap Brabantse Delta en gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge, Loon op Zand, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Woensdrecht en Zundert. Vestiging Etten- Leur. Risico De gemeente is verplicht een – jaarlijks te bepalen – bijdrage te betalen. De gemeente staat, gezamenlijk met de overige deelnemers, garant voor de juiste betaling van rente, aflossing, boeten en kosten van de door het BWB af te sluiten langlopende leningen, kasgeldleningen en in rekening courant op te nemen gelden, naar verhouding van voornoemde bijdrage aan de begroting. GR West-Brabants Archief (WBA) Portefeuillehouder wethouder Pals Doel De belangen van de deelnemers met betrekking tot de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats en het e-depot berustende archiefbescheiden en collecties van de deelnemende gemeenten te behartigen alsmede het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de deelnemers voor zover deze niet zijn overgebracht.
Het in het samenwerkingsgebied vervullen van de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis middels het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie regionaal-historisch bronnenmateriaal en deze op een zo actief mogelijke wijze beschikbaar stellen aan en dienstbaar maken voor een breed publiek. Betrokkenen Deelnemende gemeenten: Bergen op Zoom (vestigingsplaats), Etten-Leur, Roosendaal, Moerdijk, Halderberge, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht, Zundert Risico De gemeente draagt bij in een eventueel nadelig saldo Ontwikkelingen De invoering van de nieuwe Archiefwet in 2027 heeft gevolgen voor het WBA. Deelnemers dienen vervroegd informatie over te brengen. WBA dient hierop tijdig te anticiperen door voldoende personeel en een efficiënt en snelwerkend e-depot. 154 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 155 GR Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) Portefeuillehouder burgemeester Mulder Doel Afstemming tussen hulpdiensten voor het bereiken van grotere slagkracht en betere dienstverlening Betrokkenen In de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant wordt deelgenomen door de 24 gemeenten, de Brandweer Midden- en West-Brabant, De GHOR Midden- en West-Brabant en de Gemeenschappelijke Meldkamer.
Vestiging Bergen op Zoom. Risico Bijdrage o.b.v. Cebeon maatstaven GR Regio West-Brabant (RWB) Portefeuillehouder: wethouder Van den Aarsen Doel De focus van de samenwerking van de colleges van de 16 gemeenten in de Regio West-Brabant (RWB) ligt op het versterken van het economisch vestigingsklimaat. In de Strategische Agenda en het Actieprogramma 2024-2028 zijn doelen vastgesteld waar de 16 gemeenten samen met samenwerkingspartners aan werken. Hierbij gaat het om de programma's en opgaven waar de overheid voor verantwoordelijk is. Dat gebeurt door middel van de programma’s Circulaire Regio, Innovatieve Regio en Plantaardige Regio. Daarbij is de Economische Agenda West-Brabant van de Economic Board West-Brabant (EBWB) het vertrekpunt. Betrokkenen Deelnemende gemeenten behorend tot het samenwerkingsgebied: Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert. Vestiging Etten-Leur. Risico Bijdrage in het tekort op basis van ons aandeel Ontwikkelingen Het Algemeen Bestuur (AB) van de RWB heeft op 3 november 2025 het principebesluit genomen om de economische en arbeidsmarkttaken van de RWB te ontvlechten en te herverdelen onder de Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB) en de BV REWIN West-Brabant.
Reden daarvoor is dat door de komst van de stedelijke regio’s, de samenwerking op het gebied van de ruimtelijke economie in West-Brabant noopt tot een vereenvoudiging, vergroting van de slagkracht en vermindering van ‘bestuurlijke drukte’. De 16 in de RWB samenwerkende colleges hebben vervolgens in mei jl. besloten uitvoering te geven aan eerdergenoemd principebesluit door de economische en arbeidsmarkttaken van de RWB per 1 januari 2027 te beëindigen en deze taken, inclusief bijbehorende middelen, regionaal te herverdelen. Met deze beweging verandert de Regio West Brabant fundamenteel van karakter. Voor de RWB blijven enkel bedrijfsmatige en dienstverlenende taken (mobiliteitscentrum, kleinschalig collectief vervoer, regioarcheologie) over. Dit vraagt om een herziening van deze Gemeenschappelijke Regeling welke naar verwachting op 1 januari 2028 in werking treedt. GR schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten (Regionaal Bureau Leren West Brabant RBL) Portefeuillehouder wethouder Siebelink Doel Regionale centrale leerlingenadministratie; Centralisering van het gegevensbeheer Doorstroompunt en leerplicht (wettelijke taak) voor betere controle op voortijdig schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg, Veiligheidspartners.
Betrokkenen 14 gemeenten nemen deel aan de GR waaronder de gemeente Bergen op Zoom. Vestiging Breda. Risico Bergen op Zoom blijft zelf eindverantwoordelijk voor deze wettelijke taak. Breda wordt gemandateerd om de centrale leerlingenadministratie te voeren. Risico blijft beperkt tot maximaal de jaarlijkse bijdrage. 154 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 155 GR GIA (Geweld in Afhankelijkheidsrelaties) Portefeuillehouder wethouder Ahajaj Doel Het doel van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) is om de samenwerking te verankeren tussen de West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant. Betrokkenen Onderdeel van de GR GIA zijn de gemeenten uit jeugdhulpregio West-Brabant West en West- Brabant Oost, te weten: Alphen-Chaam, Halderberge, Altena, Moerdijk, Baarle-Nassau, Oosterhout, Bergen op Zoom, Roosendaal, Breda, Rucphen, Drimmelen, Steenbergen, Etten-Leur, Woensdrecht, Geertruidenberg en Zundert. Gemeente Breda is de centrumgemeente voor de GR. Risico Huidige financiering leidt bij continuering van inzet en beleid tot een tekort voor 2026 (en verder).
Ontwikkelingen Veilig thuis heeft het signaal afgegeven van een financieel tekort in 2026 en verder. GR GGD West-Brabant Portefeuillehouder wethouder Ahajaj Doel Het behartigen van de belangen van de gemeenten op het gebied van de publieke gezondheid. Gemeenten houden de GGD in stand en zo nodig andere vormen van organisatie op het gebied van de publieke gezondheid). Betrokkenen Gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten- Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht, Zundert. Vestiging Breda. Risico De gemeente draagt bij in het nadelig saldo De geneeskundige zorg afstemmen op de aanvaardbare kosten GR Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) Portefeuillehouder wethouder Ahajaj Doel Het instellen en in standhouden van een Regionale Ambulancevoorziening voor het werkgebied Midden en West-Brabant; Het instellen en in standhouden van een Regionale Ambulancevoorziening voor het werkgebied Brabant-Noord; Het in standhouden van een meldkamer ambulancezorg voor het werkgebied Midden- en West- Brabant; Het in standhouden van een meldkamer ambulancezorg voor het werkgebied Brabant-Noord; Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en West- Brabant en Brabant-Noord; Het (doen) leveren van een bijdrage aan de
geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord. Betrokkenen Gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Halderberge, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tilburg, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert, Bernheze, Boekel, Boxtel, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Land van Cuijk, Maashorst, Meierijstad, Oss, Sint-Michielsgestel en Vught. Vestiging Tilburg. Risico De gemeente draagt bij in het nadelig saldo. GR Werkvoorzieningsschap West-Brabant (WVS-groep) Portefeuillehouder wethouder Van den Aarsen Doel Uitvoeren van activiteiten voor inwoners op grond van de Participatiewet als sociaal ontwikkelbedrijf. Onder andere het bieden van beschut werk, werk voor mensen met een indicatie op basis van de oude Wet sociale werkvoorziening (WSW) en het ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar, waar mogelijk, betaald werk Betrokkenen Eigenaren en klanten: Gemeenten Bergen op Zoom, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht, Zundert. Hoofdkantoor in Roosendaal. De aangesloten gemeenten zijn zowel eigenaar van WVS als belangrijke opdrachtgever voor WVS.
Leverancier: WVS 156 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 157 GR Werkvoorzieningsschap West-Brabant (WVS-groep) Portefeuillehouder wethouder Van den Aarsen Risico Gemeenten dragen gezamenlijk (eventuele) negatieve exploitatiesaldi. Weerstandsreserve van de GR is thans voldoende. Om de exploitatie sluitend te krijgen zijn naast de subsidies eigen inkomsten nodig. Die omzet is afhankelijk van economische ontwikkelingen, ondernemerschap van de regeling en bereidheid ondernemers werk uit te besteden/arbeidsplaatsen ter beschikking te stellen. GR Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (ISD) Portefeuillehouder wethouder Van den Aarsen Doel De regeling heeft ten doel gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van een gemeente, afstemmen van beleid en uitvoering en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Voor de uitvoering hiervan is de ISD Brabantse Wal gevormd. Betrokkenen Gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht. Vestiging Bergen op Zoom. Risico De gemeente draagt bij in het nadelig saldo. Ontwikkeling Binnen de ISD, met name binnen het domein Inkomen en Armoedeverzachting, wordt actief ingezet op het verminderen van de afhankelijkheid van externe inhuur.
Vanwege de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is gekozen voor een traject waarbij onervaren medewerkers in vast dienstverband worden aangenomen en intern worden opgeleid. Momenteel bevinden zich 14 medewerkers in dit opleidingstraject. Deze aanpak werpt inmiddels zijn vruchten af, aangezien er tussen januari en medio november in totaal vijf externe inhuurkrachten uitstromen. In het verlengde hiervan is in de Begroting 2027 van de ISD opgenomen om de ingehuurde klantmanagers te vervangen door drie fte vaste formatie. Dit brengt de totale inhuurkosten van € 415.000 terug naar een salarispost van circa € 275.000 per jaar. GR Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) Portefeuillehouder wethouder Doedens Doel OMWB voert de wettelijke milieutaken voor onze gemeente uit en adviseert ons op het gebied van milieu en werkt hierbij mee aan het borgen en verbeteren van onze milieukwaliteit. De OMWB neemt voorbereidende, coördinerende en uitvoerende taken op zich op het terrein van milieu, veiligheid en leefomgeving. Zij voert deze taken uit voor de provincie Noord-Brabant en de aangesloten gemeenten, deels in mandaat.
Betrokkenen Deelnemende gemeenten/provincie behorend tot het samenwerkingsgebied: Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Halderberge, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tilburg, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert en provincie Noord-Brabant. Vestiging Tilburg. Risico De gemeente draagt bij in eventueel nadelig exploitatieresultaat Toelichting per deelneming: Private verbonden partijen NV Bank voor Nederlandse Gemeenten Portefeuillehouder wethouder Pals Doel De gemeente heeft belang bij een gespecialiseerde bank voor Nederlandse overheden. Daarnaast wordt dividend ontvangen. Betrokkenen Bijna alle Nederlandse Gemeenten. Vestiging Den Haag. Risico Verlies inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen Van oudsher neemt de gemeente deel aan deze vennootschap. Dit is een uitvloeisel van de verhouding tussen gemeente en BNG, waarbij de BNG als huisbankier fungeert. Op dit moment zijn er geen redenen om de situatie te wijzigen. Jaarlijks wordt dividend ontvangen. De gemeente maakt geen deel uit van het bestuur.
156 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 157 ZEH NV (voormalig PZEM) Portefeuillehouder wethouder Pals Doel | ZEH draagt zorg voor het vertegenwoordigen van het aandeelhoudersbelang in N.V. EPZ (kerncentrale) en een aantal andere kleine deelnemingen (BMC Moerdijk B.V. en NPG Willebroek N.V.) Betrokkenen | Alle Zeeuwse gemeenten (+/- 47%), Provincie Zeeland (50%), Provincie Noord-Brabant en enkele West- Brabantse gemeenten. Vestiging Middelburg. Risico | Verlies van inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen | De herindeling van Halsteren bij Bergen op Zoom had tot gevolg dat de aandelen van de ZEH NV (voorheen PZEM NV, daarvoor Delta NV) mee overgingen. Het aandeel van de gemeente in het totale aandelenpakket is gering. De gemeente bezit 84 aandelen. De gemeente heeft alleen via de aandeelhoudersvergadering bestuurlijke inbreng. ZEH is in de afgelopen jaren na verkoop van diverse bedrijfsonderdelen (afvalverwerker Indaver, deelneming in windmolenpark, consumententak Delta, netwerkbedrijf, Sloecentrale) op dit moment eigenlijk alleen nog aandeelhouder van EPZ (=kerncentrale in Borsele) en een aantal andere kleine deelnemingen. ZEH wil af van dit belang (70% EPZ) maar heeft hiervoor de medewerking van het Rijk nodig.
Daar is inmiddels een akkoord over bereikt waarover de aandeelhouders in najaar 2026 een besluit zullen nemen. GBE Aqua BV Portefeuillehouder wethouder Doedens Doel | Het houden en beheren van aandelen in Evides Betrokkenen | Alle Zeeuwse gemeenten (+/- 47%), Provincie Zeeland (50%) en enkele West-Brabantse gemeenten. Vestiging Middelburg. Risico | Verlies van inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen | De herindeling van Halsteren bij Bergen op Zoom had tot gevolg dat de aandelen van de PZEM NV (voorheen Delta NV) mee overgingen. PZEM was houder van aandelen in Evides. Deze aandelen zijn eind 2021 overgedragen aan de bestaande aandeelhouders van PZEM. In 2022, 2023 en 2024 heeft de gemeente dividend ontvangen van ZEH met de verplichting dit deels door te storten (=kapitaalstorting) naar GBE Aqua. In totaal een bedrag van bijna € 1,8 miljoen. Hiermee heeft GBE Aqua haar lening afgelost. Dit najaar vindt besluitvorming plaats over de liquidatie van GBE Aqua. De aandeelhoudende gemeenten worden dan rechtstreeks aandeelhouder van Evides. Enexis Holding NV (ontstaan uit Essent NV) Portefeuillehouder wethouder Doedens Doel | Beheer energienetwerk Betrokkenen | Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s-Hertogenbosch. Risico | Verlies inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen | Enexis is sinds 2009 het afgesplitste netwerkbedrijf van Essent NV.
Enexis beheert het energienetwerk in zeven provincies in Noord-, Oost-, en Zuid-Nederland. Zij zorgt ervoor dat gas en elektriciteit van de energieleveranciers veilig bij de klant terecht komen. Enexis is verantwoordelijk voor de aansluiting van ongeveer 2,6 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. 158 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 159 BV REWIN West-Brabant Portefeuillehouder wethouder Van den Aarsen Doel Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren. De regionale ontwikkelingsmaatschappij REWIN West-Brabant bouwt aan een economisch sterk West- Brabant, waarbij zij ondernemers helpt groeien, innoveren en vestigen. De economische agenda 2023- 2026 ‘West-Brabant in transitie naar de nieuwe economie’ vormt de basis hiervoor. Deze visie voor de regio is vastgesteld door de EBWB in samenwerking met regionale overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers. REWIN zorgt voor de uitvoering van de agenda. Betrokkenen De aandeelhouders zijn de 16 gemeenten in West-Brabant te weten: Alphen-Chaam, Altena, Baarle- Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert. .
Risico Verlies inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen In West-Brabant wordt intensief samengewerkt op het gebied van de ruimtelijke economie via verschillende samenwerkingsverbanden als de Regio West Brabant (RWB), ontwikkelorganisatie REWIN B.V. en de EBWB. Inmiddels zijn daar de samenwerkingen van de Baronie en de stedelijke regio’s SRWB en SRBT bijgekomen. Om onnodige bestuurlijke drukte en onduidelijkheid over welke organisatie wat doet te voorkomen wordt de samenwerking in West-Brabant vereenvoudigd en de slagkracht vergroot. Dit vraagt om een herijking van de rol van de overheid in de triple helix en van en met de ontwikkelorganisatie die hiermee is belast. Er is daarom een proces in gang gezet om de krachten van RWB en REWIN te gaan bundelen in één economische ontwikkelorganisatie (inwerkingtreding voorzien per 1-1-2027) met het perspectief om zich op termijn door te ontwikkelen op de schaal van Midden- en West-Brabant. Green Chemistry Campus (GCC) BV Portefeuillehouder wethouder Van den Aarsen Doel Versterken van de sociaaleconomische structuur en het bevorderen van de ontwikkeling van de bio gebaseerde economie in West-Brabant. Betrokkenen De aandeelhouders zijn de provincie Noord-Brabant, BV REWIN West-Brabant en de gemeente Bergen op Zoom.
Risico Verlies inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen De gezamenlijke aandeelhouders in de GCC hebben eind 2024 het voornemen uitgesproken hun belangen in de GCC te willen beëindigen. Redenen daarvoor waren dat na 12 jaar de GCC nog steeds voor een groot deel afhankelijk is van publieke bijdragen en staatssteungrenzen in zicht kwamen. Ook de beleidsmatige resultaten bleven sterk achter bij hetgeen met de oprichting 12 jaar geleden was beoogd. Momenteel wordt bekeken welke kansrijke activiteiten uit de GCC geplaatst en elders in de gemeente Bergen op Zoom dan wel West-Brabant ondergebracht kunnen worden en worden de resterende activiteiten afgebouwd, in afwachting van een formeel ontbindingsbesluit door de aandeelhouders. Dit besluit is in januari 2026 genomen, waarna van een gefaseerde afbouw van de GCC sprake is. Sportbedrijf Bergen op Zoom BV Portefeuillehouder wethouder Pals Doel De bv exploiteert 2 zwembaden (De Schelp en de Melanen) en sinds 1 januari 2023 de binnensportaccommodaties van de gemeente Bergen op Zoom. Daarnaast is het sportbedrijf Bergen op Zoom BV een belangrijke partner in de uitvoering van de Brede regeling combinatiefunctionarissen en het sportbeleid. Risico Gemeente draagt het risico voor het voortbestaan c.q. het gestort aandelenkapitaal.
Ontwikkelingen Vanaf 2023 is de exploitatie en het groot onderhoud van de binnensportaccommodaties overgegaan naar het sportbedrijf. De Fitfabriek is een bedrijfsonderdeel van het Sportbedrijf en pleegt inzet op het stimuleren van sport en bewegen voor onze inwoners. In het verleden stuurden we op de effecten door middel van subsidie. Sinds 2025 doen we dit opdracht gestuurd en hebben we een inkooprelatie met het Sportbedrijf met betrekking tot de Fitfabriek. Belangrijke wijziging is dat de Fitfabriek haar activiteiten meer wijkgericht aanbiedt en aansluiting zoekt bij de wijkteams. 158 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 159 SAVER NV Portefeuillehouder wethouder Pals Doel Uitvoering afvalinzameling- en reinigingsdiensten Betrokkenen Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht, Halderberge, Rucphen, Steenbergen en Zundert. Vestiging Roosendaal. Risico Gemeente draagt risico omtrent voortbestaan van het bedrijf c.q. het aandelenkapitaal Ontwikkelingen Samen met 6 andere gemeenten (de gemeenten Rucphen, Zundert en Steenbergen zijn de afgelopen jaren toegetreden) heeft de gemeente Bergen op Zoom het gehele project reiniging geprivatiseerd en ondergebracht in Saver N.V.
De gemeente is met een lid van het college van B&W vertegenwoordigd in de algemene vergadering van aandeelhouders (wethouder Financiën) én in de Klantenraad (wethouder Huishoudelijk Afval en Reiniging). Dienstverlening geschiedt op basis van DVO’s die door de colleges van B&W worden vastgesteld. De DVO’s zijn een afgeleide van de Raamdienstverleningsovereenkomst (RDVO) die door de aandeelhouders wordt vastgesteld. Hierdoor is er een koppeling ontstaan tussen prestatie en beloning. De aandeelhouders hebben een nieuwe aandeelhoudersovereenkomst vastgesteld. Ook zijn de statuten opnieuw vastgesteld omdat Saver sinds enige jaren onder het zogenaamde structuurregime valt. In het dienstenpakket van SAVER zit naast het inzamelen van huishoudelijk afval tevens de exploitatie van de milieustraat, kolkenreiniging, straatvegen, gladheidsbestrijding, ongediertebestrijding en de inzameling van monostromen waaronder oud papier, glas, kunststof etc. De dienstverlening van SAVER breidt zich de laatste jaren uit over meer zakelijke partners in de vorm van bedrijven (inzameling bedrijfsafval) en andere gemeenten, niet zijnde aandeelhouders. Dit werken voor ‘derden’ is overigens gelimiteerd tot maximaal 20% en betreft het maximaal benutten van de beschikbare productiecapaciteit.
Brabant Water NV Portefeuillehouder wethouder Doedens Doel Innemen en levering water in de aangesloten gemeenten Betrokkenen Vrijwel alle gemeenten in Noord-Brabant. Vestiging ’s Hertogenbosch. Risico Verlies inleg aandelenkapitaal Ontwikkelingen Samen met circa 16 andere gemeenten is er, vanwege de ruime solvabiliteit, verkend in hoeverre het mogelijk zou zijn te komen tot een structurele dividenduitkering. Dit heeft geresulteerd in een geactualiseerd dividendbeleid waarbij dividend afhankelijk is van solvabiliteit maar ook van de hoogte van de investeringen. Omdat Brabant Water voor een grote investeringsopgaaf staat valt dividend de komende jaren niet te verwachten. Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV Portefeuillehouder wethouder Pals Doel Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst Betrokkenen Gemeente Bergen op Zoom; Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV; Klanten (parkeerders en abonnementhouders). Risico De afspraken over het uitvoeren van het parkeerbeleid zijn vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst. Parkeerbeheer voert het parkeerbeleid conform de dienstverleningsovereenkomst uit. De kosten worden betaald uit de parkeerinkomsten. De gemeente draagt het financiële risico en ontvangt ook de inkomsten. Voor het opvangen van tegenvallers en voor het doen van (grote) investeringen is er een parkeerreserve.
Deze reserve is op dit moment toereikend. Ontwikkelingen De statuten en de Dienstverleningsovereenkomst van Parkeerbeheer dateren beide uit 2004. In 2025 zijn de eerste stappen gezet naar een inventarisatie om deze te actualiseren naar de huidige tijd. Dit krijgt in 2026 zijn verdere vervolg. 160 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 161 Overzicht publieke verbonden partijen Pro- | Omvang | Financiële | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Risico | Verwacht gramma | belang | Bijdrage | vermogen | vermogen | vermogen | vermogen | Resultaat x€1.000 | 1-1-2025 | 31-12-25 | 1-1-2025 | 31-12-25 Begr 2027 | x€1.000 | x€1.000 | x€1.000 | x€1.000 BENEGO* | 1 | 10% | 9 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | laag | n.v.t. BWB | 1 en 9 | - | 1.640 | 1.321 | 813 | 10.506 | 9.467 | laag | kostendekkend WBA | 6 | - | 748 | 346 | 439 | 676 | 468 | laag | kostendekkend VRMWB | 2 | - | 5.392 | 6.696 | 6.419 | 57.282 | 54.659 | laag | kostendekkend RWB | 4 | - | 2.143 | 1.782 | 1.643 | 6.381 | 9.223 | laag | kostendekkend RBL | 5 | - | 51 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | laag | n.v.t. GIA** | 7 | - | 1.017 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | Matig/ | n.v.t.
hoog GGD | 7 | - | 2.145 | 7.176 | 8.995 | 20.860 | 15.506 | laag | kostendekkend RAV | 7 | - | 0 | 15.980 | 17.073 | 26.188 | 20.841 | laag | kostendekkend WVS | 8 | - | 877 | 9.518 | 8.176 | 20.278 | 19.306 | Laag/ | kostendekkend matig ISD*** | 8 | - | 10.192 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | laag | kostendekkend OMWB | 9 | - | 1.908 | 6.086 | 8.652 | 7.641 | 6.361 | laag | Kostendekkend *) | Dit betreft een verbonden partij waarvan de wettelijke basis ligt in een internationaal verdrag, en niet in de Wet gemeenschappelijke regelingen. **) dit betreft een verbonden partij waarbij Breda de centrumgemeente voor de regio is.
***) De ISD is een lichte GR zonder eigen of vreemd vermogen Overzicht private verbonden partijen Progr | Vorm | Omvang | Financiële | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Risico van | belang | Belang | vermogen | vermogen | vermogen | vermogen belang | *€1.000 | 1-1-2025 | 31-12-25 | 1-1-2025 | 31-12-25 x€1.000 | x€1.000 | x€1.000 | x€1.000 BNG | 1 | NV | - | 93 | 4.777 | 4.863 | 123.164 | 110.701 | laag ZEH | 1 | NV | 0,5% | 38 | 1.306.330 | 1.270.574 | 621.586 | 643.058 | laag GBE Aqua | 1 | NV | 0,5% | 1.806 | 313.081 | 338.052 | 1.610 | 1.701 | laag Enexis Holding | 1 | NV | - | 1 | 5.538.000 | 5.811.000 | 5.300.000 | 6.389.000 | laag Rewin West Brabant | 4 | BV | - | 14 | 1.087 | 1.225 | - | - | laag Green Chemistry | 4 | BV | De jaarrekening 2025 is nog niet ontvangen.
| laag Campus | Cijfers zijn nog niet bekend (in ontbinding) Sportbedrijf Bergen | 6 | BV | 100% | 1.800 | -412 | -412 | 2.688 | 2.302 | Laag/ op Zoom | subsidie | matig Saver | 9 | NV | - | 926 | 26.532 | 28.072 | 19.816 | 18.374 | laag Brabant Water | 9 | NV | - | 229 | 716.350 | 767.239 | 694.860 | 713.961 | laag Parkeerbeheer | 10 | BV | 100% | 2.215 | 62 | 64 | 2.442 | 3.055 | Laag/ Bergen op Zoom | bijdrage | matig 160 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 161 3.6 Paragraaf Grondbeleid Visie op het grondbeleid Het grondbeleid is onderdeel van programma 4 Economie en Recreatie en programma 10 Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling. Het grondbeleid van de gemeente Bergen op Zoom is vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2024 en is een instrument dat als doel heeft om de gemeente Bergen op Zoom een goede plek te laten zijn om te wonen, te werken en te recreëren. Daarbij heeft het grondbeleid invloed op diverse beleidsvelden zoals ruimtelijke ordening en wonen, verkeer en vervoer, cultuur, toerisme, sport en economische zaken. De woningmarkt in Bergen op Zoom bestaat uit de grondexploitaties en binnenstedelijke ontwikkelingen. De woningbouwprogrammering is opgesteld vanuit het perspectief om te anticiperen op de woonbehoeftes van de wijzigende bevolkingssamenstelling.
Hierbij houden we rekening met de nieuwe vraag vanuit de verschillende woningmarktsegmenten (sociaal, midden, duur) en een goede spreiding over de wijken van onze gemeente. Voor het gemeentelijk woonbeleid werken we met een door de raad vastgesteld Volkshuisvestingsprogramma. Dit programma is vanuit de Wet Versterking regie volkshuisvesting en de Omgevingswet verplicht. Doel van het Volkshuisvestingsprogramma is onder andere om gemeenten in staat te stellen gericht te sturen op hoeveel, waar en voor wie we bouwen. De nadruk ligt op het bouwen van voldoende betaalbare huur- en koopwoningen in het sociale en middensegment. Daarnaast ligt er een opgave vanuit de regionale woonzorgvisie voor de bijzondere doel- en aandachtsgroepen. Uitgangspunt bij het Volkshuisvestingsprogramma is om aan te sluiten op de geraamde behoefte per kern/wijk, zodat onze woningzoekenden zo veel als mogelijk in hun eigen wijk of kern een woning kunnen vinden, die aansluit op hun behoefte. De woningbouwontwikkeling in de Markiezaten en Scheldevesting zal in 2027 grotendeels voltooid zijn. Vanuit het project woningbouwversnelling is de voorbereiding voor 5 focusprojecten (Waterfront, Plein 13, Westersingel, Bravis en GGZ Vrederust) opgestart om extra woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. Hieraan wordt de komende jaren ook voortvarend gewerkt.