Bijlage 1. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Tekst van het document
10.221
17.829
12.414
4.598
4.408
4.420
07.02
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
25.778
25.617
27.484
28.034
27.110
27.130
07.03
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)
3.679
3.458
3.901
3.901
3.901
3.901
8
9
R 2022
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
07.04
6.71 Huishoudelijke hulp (WMO)
9.810
10.955
12.619
12.261
12.251
12.251
07.05
6.72 Begeleiding (WMO)
10.521
10.747
10.674
11.163
11.163
11.163
07.06
6.81 Beschermd wonen (WMO)
13.641
14.482
15.309
15.313
15.313
15.313
07.07
6.82 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
4.594
3.968
3.960
3.960
3.960
3.960
07.08
7.1 Volksgezondheid
2.776
3.140
3.925
3.925
3.692
3.692
Subtotaal programma
81.019
90.197
90.286
83.154
81.799
81.830
08.01
6.3 Inkomensregelingen
43.369
45.337
39.914
39.257
39.307
39.359
08.02
6.4 WSW en beschut werk
11.495
11.272
12.212
11.804
11.535
11.527
08.03
6.5 Arbeidsparticipatie
3.659
5.398
5.094
5.176
5.456
5.449
Subtotaal programma
58.523
62.007
57.220
56.236
56.298
56.335
09.01
7.2 Riolering
10.075
10.436
10.657
10.646
10.646
10.646
09.02
7.3 Afval
8.139
8.206
8.597
8.597
8.597
8.597
09.03
7.4 Milieubeheer
2.596
5.041
3.708
3.706
3.565
3.544
09.04
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Subtotaal programma
10
B 2023
58
72
72
72
72
72
20.867
23.756
23.035
23.021
22.881
22.859
10.01
0.63 Parkeerbelasting
0
0
0
0
0
0
10.02
2.2 Parkeren
2.959
3.140
3.152
3.212
3.193
3.076
10.03
8.3 Wonen en bouwen
3.432
4.888
3.944
3.516
3.202
3.217
10.04
8.1 Ruimtelijke ordening
1.495
1.286
1.339
1.347
1.356
1.365
10.05
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
28.963
13.167
9.440
4.826
786
457
Subtotaal programma
36.849
22.481
17.876
12.902
8.537
8.116
Totaal lasten per taakveld
294.222
316.878
301.675
281.561
275.776
277.756
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 69
2.2 STRUCTURELE BEGROTINGSSALDO Om uw raad te ondersteunen in uw taak om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is, treft u hieronder een presentatie aan van het structurele begrotingssaldo. Het BBV geeft geen scherpe definitie wat incidenteel of structureel is en laat ruimte aan de decentrale overheden. De provincies hebben gezamenlijk een handreiking opgesteld hoe het structureel begrotingssaldo gepresenteerd kan worden. Dit is de handreiking “Verduidelijking structurele en incidentele baten en lasten” en deze hebben wij overgenomen.
De begroting bevat zowel incidentele als structurele baten en lasten. In het algemeen geldt dat een gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele baten en lasten raamt in de begroting. Structurele baten en lasten zijn dus de regel, incidentele lasten en baten zijn de uitzondering. De structurele baten en lasten kunnen wel per jaar in omvang variëren. In de financiële verordening is opgenomen dat alleen de incidentele baten en lasten gelijk aan of groter dan €100.000 worden toegelicht.
70 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Begroting 2024
MJB 2025
MJB 2026
MJB 2027
Baten
21.509
21.586
21.714
21.707
Lasten
12.088
12.282
12.772
13.673
Saldo programma (=baten-lasten)
9.421
9.304
8.942
8.034
Baten
143
143
143
143
Lasten
8.695
8.730
8.768
8.730
Saldo programma (=baten-lasten)
Programma
P01
P02
P03
P04
P05
P06
P07
P08
P09
P10
-8.552
-8.587
-8.626
-8.588
Baten
849
838
838
838
Lasten
26.882
22.453
22.673
22.837
Saldo programma (=baten-lasten)
-26.033
-21.615
-21.835
-21.999
Baten
5.034
2.035
1.735
1.735
Lasten
7.641
6.510
6.208
6.204
Saldo programma (=baten-lasten)
-2.607
-4.475
-4.472
-4.469
Baten
3.758
3.760
3.762
3.762
Lasten
12.476
12.534
12.801
12.992
Saldo programma (=baten-lasten)
-8.718
-8.773
-9.038
-9.230
Baten
4.925
4.620
4.595
4.810
Lasten
18.887
18.013
17.549
18.729
Saldo programma (=baten-lasten)
-13.962
-13.393
-12.954
-13.919
Baten
8.052
2.932
2.700
2.700
Lasten
90.286
83.154
81.799
81.830
Saldo programma (=baten-lasten)
-82.233
-80.222
-79.099
-79.131
Baten
29.286
29.286
29.286
29.286
Lasten
57.220
56.236
56.298
56.335
Saldo programma (=baten-lasten)
-27.935
-26.951
-27.012
-27.049
Baten
26.893
26.869
26.844
26.819
Lasten
23.035
23.021
22.881
22.859
Saldo programma (=baten-lasten)
3.859
3.847
3.963
3.959
Baten
16.991
11.998
7.743
6.628
Lasten
17.876
12.902
8.537
8.116
-886
-904
-794
-1.488
Saldo programma (=baten-lasten) Totaal van programma's
-157.646
-151.769
-150.925
-153.879
Taakveld 0109 Uitkeringen gemeentefonds
178.797
181.279
168.730
168.172
Taakveld 0104 Overhead
-23.949
-23.010
-22.701
-22.581
0
0
0
0
Onvoorzien
VPB
-275
-275
-275
-275
Onttrekkingen aan en stortingen in de reserves (zie tabel voor details)
3.073
-3.038
-3.376
-2.591
0
3.187
-8.547
-11.154
Incidentele lasten (zie tabel voor details)
18.350
4.147
3.402
3.377
Incidentele baten (zie tabel voor details)
15.235
827
402
377
3.115
6.507
-5.547
-8.154
Begroot resultaat
Structureel begrotingssaldo
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 71
2.2.1 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN Onderstaande tabel weergeeft de incidentele baten en lasten. Onder de tabel worden deze baten en lasten toegelicht. Incidentele lasten en baten
Begroting 2024
MJB 2025
MJB 2026
MJB 2027
Incidentele lasten Programma 1 t/m 10 Overgehevelde budgetten van Begroting 2023
2.584
0
0
0
Programma 1 t/m 10 Speerpunten Beleidskader 2024
1.525
250
0
0
Programma 1 Frictiekosten en ww-verplichtingen
561
500
300
300
Programma 1 Leidend principe begrotingsoverschot
3.000
3.000
3.000
3.000
Programma 3 Storting in voorziening groot onderhoud wegen
4.715
0
0
0
Programma 4 storting algemene reserve van een deel van Liquidatie NV Aangenaam
400
0
0
0
Programma 5 Project Thuis in Taal (laaggeletterdheid)
60
0
0
0
Programma 6 Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur
148
150
0
0
130
70
0
0
5.000
0
0
0
Programma 6 Verkoop monumenten (werkbudget en capaciteit) Programma 7 Opvang Oekraïense vluchtelingen Programma 9 Project Grote Oogst
75
50
25
0
Programma 9 Uitvoeringsbudget klimaatakkoord
125
100
50
50
Programma 9 Warmtetransitie
27
27
27
27
18.350
4.147
3.402
3.377
Programma 1 t/m 10 Overgehelde budgetten van Begroting 2023 (algemene reserve)
2.584
0
0
0
Programma 1 Frictiekosten, ww-verplichtingen en ontwikkelbudget (algemene reserve)
561
500
300
300
Programma 3 Grootonderhoud wegen (algemene reserve)
4.715
0
0
0
Programma 4 Liquidatie NV Aangenaam
2.000
0
0
0
148
150
0
0
5.000
0
0
0
subtotaal incidentele lasten Incidentele baten
Programma 6 Corona cultuurmiddelen (algemene reserve) Programma 7 Opvang Oekraïense vluchtelingen (rijksbijdrage) Programma 9 Project Grote Oogst (provincialebijdrage)
75
50
25
0
Programma 9 Uitvoeringsbudget klimaatakkoord (algemene reserve)
125
100
50
50
Programma 9 Warmtetransitie (algemene reserve) subtotaal incidentele baten Totale incidentele lasten en baten
72 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
27
27
27
27
15.235
827
402
377
3.115
3.320
3.000
3.000
INCIDENTELE LASTEN Diverse programma’s Overgehevelde budgetten Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Speerpunten Beleidskader 2024 Bij het Beleidskader 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om speerpunten uit het bestuursakkoord te realiseren. Het betreffen de volgende speerpunten:
Speerpunten
2024
Woningbouwversnelling en werklocaties
2025 300
100
Pilot gedragsverandering (openbare ruimte)
100
0
Campusontwikkeling en -versterking (budgettair neutraal met gelden liquidatie NV Aangenaam)
500
0
VVV Brabantse Wal (budgettair neutraal met gelden liquidatie NV Aangenaam)
50
0
Meer in control
100
0
Transformatie sociaal domein (voorheen pilot clientopvolging WMO)
100
0
Informatieveiligheid
150
150
Doen wat je belooft (o.a. voortgangsbewaking dossiervolgsysteem)
150
0
Opleiding en training van medewerkers
75
0
1.525
250
Totaal
Programma 1 Bestuur en ondersteuning Frictiekosten en ww-verplichtingen Leidend principe begrotingsoverschot Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”. Programma 3 Beheer openbare ruimte Storting in voorziening groot onderhoud wegen Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”. Programma 4 Economie Storting in algemene reserve deel liquidatie NV Aangenaam Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”. Programma 5 Onderwijs Project Thuis in Taal In het Beleidskader 2024 is eenmalig een bedrag van € 60.000 opgenomen voor het project Thuis in Taal. Dit project helpt leerkrachten en professionals een relatie met ouders op te bouwen en de samenwerking vorm te geven ter ondersteuning van de taalontwikkeling van het kind. Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Verkoop monumenten In de Begroting 2023 is geld beschikbaar gesteld om mogelijk meer monumenten en erfgoed objecten te verkopen/af te stoten. Om dit mogelijk te maken is er budget en capaciteit nodig om tot onderhandeling/verkoop te komen met Stichting Monumenten Bezit of andere partijen. Programma 7 WMO en Jeugd Opvang Oekraïense vluchtelingen De gemeente heeft een taak met betrekking tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Voor de kosten die wij hiervoor maken ontvangen wij een rijksbijdrage. Programma 9 Milieu Project Grote Oogst Van de provincie Noord Brabant hebben we een bijdrage ontvangen van in totaal € 250.000 in het kader van Verduurzamen Bedrijventerreinen Grote Oogst. Deze bijdrage wordt, naast onze eigen inzet, tot en met 2026 ingezet tot een bedrag van € 150.000. Uitvoeringsbudget klimaatakkoord Warmtetransitie Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 73
INCIDENTELE BATEN Diverse programma’s Programma 1 Bestuur en ondersteuning Overgehevelde budgetten Begroting 2023 Frictiekosten en ww-verplichtingen Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”. Programma 3 Beheer openbare ruimte Storting in voorziening groot onderhoud wegen Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”. Programma 4 Economie Liquidatie NV Aangenaam In de begroting is een opbrengst opgenomen uit de liquidatie van de NV Aangenaam van €2 miljoen. Op dit moment wordt de liquidatiebalans opgemaakt. Daarna zal met meer zekerheid het overschot uit de liquidatie aangegeven kunnen worden. Uit deze gleden worden de kosten voor de campusontwikkeling en -versterking en het businessplan VVV (opgenomen in het Beleidskader 2024) gedekt. Er is nog € 400.000 van deze gelden in de algemene reserve gestort waaraan nog een economisch bestedingsdoel gekoppeld gaat worden.
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”. Programma 7 WMO en Jeugd Opvang Oekraïense vluchtelingen De gemeente heeft een taak met betrekking tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Voor de kosten die wij hiervoor maken ontvangen wij een rijksbijdrage. Programma 9 Milieu Project Grote Oogst Van de provincie Noord Brabant hebben we een bijdrage ontvangen van in totaal € 250.000 in het kader van Verduurzamen Bedrijventerreinen Grote Oogst. Deze bijdrage wordt, naast onze eigen inzet, tot en met 2026 ingezet tot een bedrag van € 150.000. Uitvoeringsbudget klimaatakkoord Warmtetransitie Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
74 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
2.2.2
MUTATIES IN DE RESERVES
Naast de structurele en incidentele baten en lasten, zijn er ook structurele en incidentele mutaties in de reserves. Een mutatie in de reserve kan een storting zijn in de reserve of een onttrekking aan de reserve. Bij een storting neemt de reserve toe en bij een onttrekking wordt er geld uit gehaald en wordt de reserve dus kleiner. Per mutatiesoort geven we aan of deze structureel of incidenteel zijn. Mutaties in reserves (bedragen in €1.000)
Begroting 2024
MJB 2025
MJB 2026
MJB 2027
Structurele stortingen in de reserve Programma 4: Grondexploitaties bedrijfsinfrastructuur
753
0
0
0
0
0
121
117
1.672
1.168
781
0
72
72
72
Programma 10: ISV gelden Programma 10: Grondexploitaties
Structurele onttrekkingen aan de reserve Programma 1: Virtueel werkplek concept
72
Programma 3: Investeringen openbare ruimte
77
77
77
77
Programma 10: ISV gelden
589
204
0
0
3.000
3.000
3.000
3.000
400
0
0
0
Incidentele storting in de reserve Programma 1: Leidend principe begrotingsoverschot Programma 4: Liquidatie NV Aangenaam
Incidentele onttrekkingen aan de reserve Programma 1: Frictiekosten en WW-verplichtingen
561
500
300
300
Programma 1: Overheveling uit 2023
595
0
0
0
Programma 3: Grootonderhoud wegen
4.715
0
0
0
Programma 4: Overheveling uit 2023
337
0
0
0
Programma 5: Overheveling uit 2023
90
0
0
0
Programma 6: Overheveling uit 2023
343
0
0
0
Programma 6: Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur
148
150
0
0
Programma 7: Overheveling uit 2023
346
0
0
0
Programma 8: Overheveling uit 2023
706
0
0
0
Programma 9: Uitvoeringsbudget klimaatakkoord
125
100
50
50
Programma 9: Warmtetransitie
27
27
27
27
Programma 9: Overheveling uit 2023
27
0
0
0
Programma 10: Overheveling uit 2023
140
0
0
0
Totaalsaldo van mutaties in reserves
-3.073
3.038
3.376
2.591
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 75
STRUCTURELE STORTINGEN IN DE RESERVES Programma 4 Economie Grondexploitaties bedrijfsinfrastructuur In de algemene reserve wordt de winstneming van de plannen Oude Molen en Stationsgebied gestort. Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ISV-gelden Binnen de algemene reserve zijn de ISV middelen geblokkeerd. In 2024 en 2025 worden voor de realisatie van verschillende
projecten middelen aan de algemene reserve onttrokken. Doordat de ISV middelen over meerdere jaren worden ingezet zijn de onttrekkingen en stortingen als structurele mutatie gezien. In 2026 wordt € 121.000 gestort in de algemene reserve en in 2027 € 117.000. Grondexploitaties In de algemene reserve worden de winstneming van de plannen gestort.
INCIDENTELE STORTINGEN IN DE RESERVES Programma 1 Bestuur en ondersteuning Leidend principe begrotingsoverschot In het Bestuursakkoord is opgenomen om jaarlijks een begrotingsoverschot van € 3 miljoen te hebben voor een duurzaam financieel beleid en resultaat. Hiervoor is jaarlijks een storting in de algemene reserve van € 3 miljoen opgenomen.
Programma 4 Economie Liquidatie NV Aangenaam Van de te verwachten gelden uit de liquidatie van de NV Aangenaam wordt € 400.000 in de algemene reserve gestort. Deze gelden krijgen een economische bestemming.
STRUCTURELE ONTTREKKINGEN AAN DE RESERVES Programma 1 Bestuur en ondersteuning Virtuele werkplek Jaarlijks wordt € 72.000 ter dekking van de afschrijvingen van de investering virtueel werkplek concept onttrokken aan de algemene reserve. In 2018 is € 360.000 in de algemene reserve gestort om deze onttrekkingen (vanaf 2022) te dekken. Programma 3 Beheer openbare ruimte Investeringen openbare ruimte Voor de investeringen in de openbare ruimte wordt structu-
reel € 77.000 onttrokken aan de reserve kapitaallasten OBR (2017/2018/2019) ter dekking van de afschrijvingen van de investeringen. Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ISV-gelden Binnen de algemene reserve zijn de ISV middelen geblokkeerd. In 2024 en 2025 worden voor de realisatie van verschillende projecten middelen aan de algemene reserve onttrokken.
INCIDENTELE ONTTREKKINGEN AAN DE RESERVES
Programma 1 Bestuur en ondersteuning Frictiekostenbudget en WW-verplichtingen Voor de realisatie van de bezuinigingen uit het Focusakkoord is in de gemeenteraad van 24 juni 2021 een frictiekostenbudget beschikbaar gesteld van € 3,5 miljoen. Daarnaast is besloten om de verwachte incidentele WW-verplichtingen ook ten laste van de algemene reserve te brengen. In 2023 zijn enkele businesscases afgesloten (Podiuminfrastructuur en Binnensport). Op basis van de businesscases die in 2024 nog ingevuld moeten gaan worden (o.a. BC CKB, Markiezenhof en Buitensport) is een inschatting gemaakt van de te verwachten frictiekosten.
Programma 3 Beheer openbare ruimte Groot onderhoud wegen Bij de Jaarstukken 2022 is besloten om vanuit de algemene reserve in 2024 € 4.715.000 te storten in de voorziening groot onderhoud wegen. De voorziening groot onderhoud wegen was eind 2022 volledig uitgeput. Op basis van inspectiegegevens is een programma opgesteld voor de jaren 2023 en 2024 voor het geplande groot onderhoud asfalt- en elementenverharding en belijning en markeringen. De benodigde bedragen zijn vanuit de algemene reserve in de voorziening gestort.
76 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur Van de coronamiddelen die we in 2021 hebben ontvangen voor cultuur is € 298.000 nog niet uitgegeven. Dit restantbudget wordt voor € 148.000 in 2024 ingezet en het restant € 150.000 in 2025. Programma 9 Milieu Uitvoeringsbudget klimaatakkoord Voor de uitvoering van het klimaatakkoord hebben we gelden ontvangen die de komende jaren (t/m 2027) aan de algemene reserve zullen worden onttrokken om de doelstellingen uit het klimaatakkoord te realiseren.
Warmtetransitie In 2021 hebben we € 218.000 ontvangen ten behoeve van warmtetransitie. Hiervoor wordt jaarlijks €27.000 onttrokken aan de algemene reserve. De middelen van 2023 zijn nog niet besteed en worden overgeheveld naar 2024. Diverse programma’s Overhevelingen budgetten van 2023 In het 2e Concernbericht 2023 wordt voorgesteld om budgetten over te hevelen van 2023 naar 2024. De overgehevelde budgetten zijn in 2023 gestort in de algemene reserve. In de Begroting 2024 zijn deze budgetten weer opgevoerd en worden onttrokken uit de algemene reserve. Het betreft de posten:
Programma 1 Duurzame digitale dienstverlening
€50.000,00
Programma 1 Opstellen visies
€545.000,00
Programma 4 Herstelkosten containerterminal
€337.000,00
Programma 5 Onderzoek en advieskosten onderwijshuisvesting
€90.000,00
Programma 6 Niet uitgevoerd grootonderhoud buitensportaccommodaties
€150.000,00
Programma 6 Rijkscompensatiemiddelen cultuur
€172.000,00
Programma 6 Kwartiermaker BC CKB
€21.000,00
Programma 7 Impuls integrale samenwerking sociaal domein
€260.000,00
Programma 7 Inzet van een jeugdondersteuner
€86.000,00
Programma 8 Coronagelden armoedeverzachting
€706.000,00
Programma 9 Warmtetransitie
€27.000,00
Programma 10 Regie op volkshuisvestingsbeleid
€25.000,00
Programma 10 Invoering omgevingswet
€115.000,00
Totaal overhevelingen
€2.584.000
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 77
3
PARAGRAFEN
PARAGRAAF 1 - DUURZAAMHEID
Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het beleid en raakt daarmee aan verschillende programma’s. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld. Onze duurzaamheidsdoelen gaan wij bereiken door intensief samen te werken met onze inwoners, partners en leveranciers.
Wat gaan we daarvoor doen in 2024? DOELEN EN ACTIES (1/2)
D.11.1 Bergen op Zoom is klimaatneutraal in 2050
A.11.1.1 We richten een uitvoeringsorganisatie op
D.11.2 Bergen op Zoom is waterrobuust en klimaatbestendig
A.11.2.1 We voeren de Bergse Adaptatiestrategie uit
A.11.1.2 We verduurzamen de gebouwde omgeving
A.11.1.3 We werken aan de realisatie van de doelstellingen uit de Regionale energiestrategie 2.0
A.11.1.4 We stimuleren duurzame mobiliteit
78 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
D.11.3 Bergen op Zoom wordt 100% circulair
A.11.3.1 We verankeren circulariteit in het beleid
A.11.3.2 We reduceren de hoeveelheid restafval
DOELEN EN ACTIES (2/2)
D.11.4 Bergen op Zoom is natuurrijk
D.11.5 Bergen op Zoom heeft een veilige, gezonde leefomgeving voor mens en dier
A.11.4.1 We stellen natuurinclusief als norm
A.11.5.1 We beschermen onze water- en bodemsystemen
A.11.4.2 We stellen het groenstructuurplan vast
A.11.5.2 We intensiveren de gemeentebrede communicatie
A.11.4.3 We stimuleren natuureducatie middels lokale samenwerkingen
A.11.5.3 We stimuleren lokale samenwerkingen bij verduurzaming
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 79
In 2024 gaan wij aan de slag met de integrale benadering van de duurzaamheidsopgaven vanuit de kaderstellende nota duurzaamheid en het uitvoeringsprogramma van het lokale klimaatplan. Het nastreven van duurzame ontwikkeling betekent een integrale benadering van de verschillende thema’s op het gebied van duurzaamheid. Een voorbeeld betreft de woningbouwopgaven waarbij de verschillende duurzaamheidsdoelstellingen nadrukkelijk samenkomen. Maar ook de verduurzaming van
bedrijventerreinen en de wijkuitvoeringsplannen vanuit de warmtevisie zijn ruimtelijke ontwikkelingen waarbij de verschillende verduurzamingsopgaven in samenhang worden verkend en uitgewerkt. Ondanks de samenhang van de verschillende opgaven onderscheiden wij binnen onze begroting en het beleidskader verschillende thema’s en opgaven. In deze paragraaf geven wij een korte beschrijving van de gemeentelijke inzet op deze thema’s en elkaars raakvlakken.
D.11.1 BERGEN OP ZOOM IS KLIMAATNEUTRAAL IN 2050 A.11.1.1 We richten een uitvoeringsorganisatie op Gemeenten hebben vanuit het klimaatakkoord veel nieuwe taken gekregen op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Om de CO2 reductiedoelstellingen te kunnen behalen ligt er veel van de verantwoordelijkheid in de uitvoering bij gemeenten. Om deze taken uit te kunnen voeren en de personele capaciteit uit te breiden zijn er rijksmiddelen beschikbaar gesteld, middels de ‘CDOKE regeling’ (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en energiebeleid). Onze gemeente kan aanspraak maken op een langjarig budget van €1,2 miljoen.
A.11.1.2 We verduurzamen de gebouwde omgeving Wij werken vanuit de transitievisie warmte aan het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving en voeren daartoe de eerste verkenningen uit die moeten leiden tot wijkuitvoeringsplannen en de eerste aardgasvrije wijken. Daarnaast zetten wij actief in op het verduurzamen van de gebouwde omgeving en sluiten daarbij aan op nationale uitvoeringsprogramma’s en beschikbare subsidiemogelijkheden (Nationaal Isolatieprogramma, Lokale Isolatie Aanpak). Het verduurzamen van de gebouwde omgeving gaat om meer dan alleen woningen, ook bedrijventerreinen, maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed worden verduurzaamd. Voor het gemeentelijk vastgoed stellen wij een routekaart op die moet leiden tot de volledige verduurzaming van de portefeuille. Met betrekking tot de bedrijven en industrie werken wij actief samen met de verschillende stakeholders en de
Provincie in de uitvoering van het Project Grote Oogst, maar ook verkennen wij de mogelijkheden van ontzorging bij andere bedrijventerreinen en MKB-bedrijven.
A.11.1.3 We werken aan de realisatie van de doelstellingen uit de Regionale energiestrategie 2.0 Wij continueren onze inzet binnen de regionale energiestrategie en stimuleren de ontwikkelingen van windenergie en zon op dak, overeenkomstig met onze opgaven in de Regionale Energie Strategie (zie onder meer Programma 9 – Milieu). In de regio werken wij binnen de RES intensief samen aan het energiesysteem van de toekomst. Hierbij bieden wij door een actieve samenwerking en de uitwisseling van expertise het hoofd aan complexe uitdagingen op het gebied van de energietransitie. Tevens verkennen wij de mogelijkheden van duurzame warmte en werken wij binnen de regio samen aan grensoverschrijdende projecten gericht op het effectief terugdringen van de CO2-uitstoot.
A.11.1.4 We stimuleren duurzame mobiliteit De gemeente stimuleert duurzame mobiliteit in de ontwikkeling van beleid. Vanuit de regionale aanbesteding werken wij aan het uitbreiden van onze laadpaalinfrastructuur, wij verkennen de mogelijkheden van CO2-reductie gerelateerd aan onze werk gebonden personenmobiliteit en wij vervangen stapsgewijs onze eigen voertuigen voor duurzame alternatieven.
D.11.2 BERGEN OP ZOOM IS WATERROBUUST EN KLIMAATBESTENDIG A.11.2.1 We voeren de Bergse Adaptatiestrategie uit Water en bodem nemen wij op als sturende begrippen voor ruimtelijke ontwikkelingen, hierbij benutten wij optimaal het natuurlijke karakter en eigenschappen van onze omgeving. Wij gaan onze inwoners actief stimuleren om klimaatadaptieve
maatregelen te treffen en geven zelf het goede voorbeeld in de openbare ruimte. We gaan aan de slag met het uitvoeren van onze Bergse Adaptatiestrategie waarin ook nadrukkelijk de koppeling wordt gemaakt met aangrenzende ruimtelijke ontwikkelingen. Ook borgen wij de maatlat groene en klimaatadaptieve leefomgeving in lokaal beleid.
80 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
D.11.3 BERGEN OP ZOOM WORDT 100% CIRCULAIR A.11.3.1 We verankeren circulariteit in het beleid Een belangrijk speerpunt van de circulaire economie in Bergen op Zoom betreft de biobased economy die zich richt op de substitutie van grondstoffen. De gemeente stimuleert de ontwikkeling van de biobased economy middels lokale besluitvorming en beleid. Het toepassen van natuurlijke materialen vormt hierbij een belangrijk uitgangspunt maar ook wordt aangesloten op landelijke samenwerkingsverbanden (zoals bijv. Building Balance). We vinden het optimaal benutten van materialen belangrijk en zetten daarbij enerzijds in op een vermindering van grondstoffen alsmede een hoogwaardige verwerking en eventuele levensduurverlening (heroverweging/hergebruik). Wij verkennen de mogelijkheden om circulariteit ook meer integraal te
betrekken bij de interne uitvoeringsorganisatie (bijv. gemeentelijk depot t.b.v. opslag en hergebruik).
A.11.3.2 We reduceren de hoeveelheid restafval Wij werken samen met onze partners om het aandeel restafval verder te minimaliseren. Het afvalbeleid wordt in lijn gebracht met het nieuwe uitvoeringsprogramma VANG-HHA en de Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen. We nemen dit op in het nieuwe afvalstoffenbeleidsplan en bieden dit in 2024 aan de raad aan ter vaststelling. Hierbij kijken wij naar diverse vormen van inzamelen. In het kader van de circulaire doelstellingen wordt er ook een verkenning gestart naar de mogelijke (her) ontwikkeling van de gemeentelijke milieustraat naar een grondstoffencentrum.
D.11.4 BERGEN OP ZOOM IS NATUURRIJK A.11.4.1 We stellen natuurinclusief als norm Onze gemeente ligt in een prachtig natuurgebied. We gaan de natuur de stad intrekken. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar biodiversiteit en het toepassen van nature-based solutions. Om te voorkomen dat dieren en insecten hun habitat verliezen gaat in onze gemeente bouwen, renoveren en isoleren met respect voor de natuur, de standaard worden (natuurinclusief).
A.11.4.2 We stellen het groenstructuurplan vast Onze doelstellingen en ons beleid met betrekking tot de groene leefomgeving en de ecologie en de Wet Natuurbescherming borgen wij in de uitvoering o.a. in lokaal beleid zoals ons groenstructuurplan en de startnotitie dierenwelzijn. Biodiversiteit en dierenwelzijn worden daardoor standaard in alle plannen, beleid, beheer en onderhoud van de gemeente gestimuleerd.
A.11.4.3 We stimuleren natuureducatie middels lokale samenwerkingen Onze ecologische systemen en onze natuur betreffen fundamentele steunpilaren binnen een duurzame leefomgeving. Middels effectieve educatie en voorlichtingstrajecten vanuit o.a. het Natuurpodium en samenwerkingen vanuit het bijenlandschap zet de gemeente in op verdere bewustwording rondom het belang van onze natuur en het behouden/stimuleren van biodiversiteit voor huidige en toekomstige generaties.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 81
D.11.5 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN VEILIGE, GEZONDE LEEFOMGEVING VOOR MENS EN DIER A.11.5.1 We beschermen onze water- en bodemsystemen De gemeente erkent het belang van de gemeentelijke zorgplicht om een gezonde leefomgeving voor mens en dier te kunnen garanderen. Bovenop de inzet met betrekking tot de wettelijke taken en de samenwerking met de OMWB vanuit de verbonden partijen zet de gemeente zich ook in met betrekking tot het borgen van duurzaamheid in breder duurzaam milieubeleid. Daarom gaan wij lokaal aan de slag met het opstellen en vaststellen van lokaal lucht en geurbeleid, actualiseren wij ons lokale bodembeleid en hanteren wij bodem en water als sturende begrippen voor ruimtelijke ontwikkelingen.
A.11.5.2 We intensiveren de gemeentebrede communicatie Als gemeenten geven wij het goede voorbeeld en wij lopen waar mogelijk voorop in het maken van duurzame keuzes, in combinatie met een effectieve communicatie stimuleren wij op deze wijze duurzaam handelen van anderen. Wij betrek-
ken onze inwoners bij nieuwe duurzame ontwikkelingen en werken actief samen onder de vlag van de omgevingsvisie “nooit meer iets alleen doen”. Wij stimuleren lokaal eigenaarschap (minimaal 50%) bij de ontwikkeling en realisatie van projecten op het gebied van duurzame energie zoals is afgesproken in de Regionale energie Strategie. Het uitgangspunt is dat Duurzaamheid bereikbaar moet zijn voor iedereen.
A.11.5.3 We stimuleren lokale samenwerkingen bij verduurzaming Wij intensiveren onze communicatie op het gebied van klimaat en energiebeleid vanuit onze interne organisatie maar ook benutten wij de bestaande samenwerkingsverbanden vanuit ons regionale energieloket en de lokale energiecorporatie (STEB). Daarnaast betrekken wij ook andere lokale en regionale organisaties (bijv. samen in de regio, Regionale Energie Strategie West- Brabant en woningcorporaties) bij het vormgeven en verder uitdragen en socialiseren van ons duurzaamheidsbeleid.
82 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
PARAGRAFEN
PARAGRAAF 2 - DIENSTVERLENING
Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Onze inwoners, ondernemers en verenigingen willen we een optimale dienstverlening bieden, vanuit het principe “ja, mits” in plaats van “nee, tenzij”. De gemeente Bergen op Zoom zet het helpen van haar inwoners op de eerste plaats: we zijn een dienstbare gemeente.
Wat gaan we daarvoor doen in 2024? DOELEN EN ACTIES
D.12.1 Inwoners zijn tevreden over de gemeente Bergen op Zoom
A.12.1.1 We geven uitvoering aan de Visie op Dienstverlening
D.12.2 De gemeente heeft een duidelijke en toegankelijke website
A.12.2.1 We werken aan de status van onze digitale toegankelijkheidsverklaring
A.12.1.2 We bewaken de voortgang van elke vraag of melding van onze inwoners
A.12.1.3 We zorgen voor een gastvrije ontvangst in het stadskantoor
A.12.1.4 We trainen onze medewerkers op het gebied van dienstverlening
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 83
Dienstverlening is dé kerntaak van de gemeente. Daarom stellen we een Visie op Dienstverlening op. Uit tientallen interviews met inwoners, ondernemers en raadsleden wordt een aantal punten veel genoemd: a zorg voor een gastvrije uitstraling bij de ontvangst in het Stadskantoor en b gemeente, doe wat je belooft!
Bij dat laatste gaat het in het bijzonder om het (procesmatig) nakomen van afspraken en ervoor zorgen dat een vraag of melding ook binnen een acceptabele en voorspelbare termijn van een antwoord wordt voorzien.
D.12.1 INWONERS ZIJN TEVREDEN OVER DE GEMEENTE BERGEN OP ZOOM A.12.1.1. We geven uitvoering aan de Visie op Dienstverlening In 2023 is een Visie op Dienstverlening opgesteld. Deze visie beschrijft vier niveaus van dienstverlening: 1. Duidelijk communiceren. Heldere verwachtingen scheppen. Afspraak is afspraak. 2. Meedenken. Helpen waar nodig. 3. Menselijk werken. Persoonlijke dienstverlening. 4. Leren. Anticiperen. Vooruitkijken.
inzichtelijk is, zodat gestuurd kan worden op een afgesproken kwaliteitsniveau. We starten een project, waarbij inwoners en ondernemers (ongeacht het communicatiekanaal dat ze kiezen) eenzelfde afhandeling krijgen en ook zelf de voortgang van hun melding kunnen inzien.
A.12.1.3 We zorgen voor een gastvrije ontvangst in het stadskantoor
Hieronder worden drie acties genoemd (A.12.1.2 t/m A 12.1.4) die al in 2024 ter hand worden genomen. Om een volledige uitvoering te kunnen geven aan de Visie op Dienstverlening is aanvullend budget nodig dat in deze begroting nog niet beschikbaar is gesteld. Aan de hand van een implementatieplan worden de acties en benodigde middelen in kaart gebracht.
Uit tientallen interviews met inwoners, ondernemers en raadsleden is naar voren gekomen dat de gastvrijheid op het Stadskantoor beter zou moeten. In 2024 zal een voorstel worden opgesteld en uitgevoerd om de entree, de inrichting van de centrale hal en de ontvangst zo te organiseren dat bezoekers van ons Stadskantoor het ontvangst als zeer klantvriendelijk ervaren. We sluiten daarbij aan bij de renovatie van “de groene serre”.
A.12.1.2 We bewaken de voortgang van elke vraag of melding van onze inwoners
A.12.1.4 We trainen onze medewerkers op het gebied van dienstverlening
Doen wat je belooft: dat is de basis voor elke dienstverlening. We zorgen voor een voorspelbare afhandeling met een proactieve terugkoppeling op vragen en meldingen van onze inwoners. Daarvoor gaan we procesmanagement inrichten. De applicaties die we gebruiken voor de afhandeling van vragen en meldingen richten we zodanig in dat voortgang centraal
Dienstverlening is in de eerste plaats mensenwerk. Als onderdeel van het actieplan Dienstverlening zullen medewerkers getraind worden om zich verder te kunnen ontwikkelen wat betreft vaardigheden op het gebied van dienstverlening. Een goede dienstverlening wordt immers bovenal geleverd door medewerkers.
D.12.2 DE GEMEENTE HEEFT EEN DUIDELIJKE EN TOEGANKELIJKE WEBSITE A.12.2.1 We werken aan de status van onze digitale toegankelijkheidsverklaring De gemeente is wettelijk verplicht om de website te laten voldoen aan de normen in het Besluit digitale toegankelijkheid
overheid. Het is immers belangrijk dat iedereen toegang heeft tot overheidsinformatie. Daarom gaan we verder met het verbeteren van de toegankelijkheid van de website.
84 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
PARAGRAFEN
PARAGRAAF 3 - TAAKSTELLINGEN Opgenomen taakstellingen
2024
2025
2026
2027
Programma 1 Vastgoed • Structureel onderhoud
0
212
212
212
• Verkopen vastgoed
PM 55
55
55
55
BC Sport
141
462
462
462
Algemene taakstelling programma 6
739
918
918
918
1.350
1.300
1.247
1.247
Jeugd (o.b.v. AEF rapport)
670
670
670
670
Subsidies: ‘Doen wat nodig is’
500
500
500
500
Programma 4 Evenementen Programma 6
BC Cultuur Programma 7
Algemeen Personeel (zonder BC’s sport en cultuur) Totaal
622
622
622
622
4.077
4.739
4.686
4.686
Vastgoed
Evenementenbeleid
Vanuit het Focusakkoord is de taakstelling opgelegd om in de jaren 2021 t/m 2023 15 panden te verkopen. Inmiddels is geconcludeerd dat voor een aantal panden een visie/strategie moet worden ontwikkeld alvorens er besloten kan worden of de panden wel of niet verkocht gaan worden en op welke wijze. Met op welke wijze wordt bedoeld, dat het voorafgaand aan de verkoop, bijvoorbeeld bepalend is of een pand met de huidige gebruiksmogelijkheden wordt verkocht of dat het te verkopen pand juist in de markt wordt gezet als een ontwikkellocatie. Dit is onder andere van invloed op het verkoopproces en op de opbrengst. Voor bepaalde panden geldt wellicht dat deze toch in eigendom van de gemeente moeten blijven gezien de beperkte opbrengstpotentie en het strategisch belang.
De verwachting is dat eind 2023 het herijkte evenementenbeleid wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Implementatie van de maatregelen zal dan, mogelijk middels een overgangsperiode, plaatsvinden vanaf 2024. Met het nieuw evenementenbeleid willen we komen tot een meer kostprijsdekkend en transparant evenementenbeleid. Na besluitvorming door het gemeentebestuur wordt duidelijk op welke manier wordt omgegaan met de uitvoering van het evenementenbeleid. Pas dan kan inzicht gegeven worden in welk jaar welk deel van de taakstelling wordt gerealiseerd. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat de taakstelling vanaf 2024 wordt gerealiseerd.
Bij het Beleidskader is al aangegeven dat de structurele taakstelling niet gerealiseerd kan worden in 2024 en daarom wordt doorgeschoven naar 2025. Daarnaast is €38.000 bespaard op de dagelijkse exploitatiekosten van het pand Peter Vineloolaan 4, omdat dit pand in 2024 leeg komt te staan. De opbrengst van verkopen vastgoed is op PM gezet, in het eerste kwartaal van 2024 wordt bekeken welke panden kunnen worden verkocht om de taakstelling te halen. Hierbij wordt breder gekeken dan de 15 eerder genoemde objecten. Bijvoorbeeld het afstoten/borgen van monu¬menten en andere verhandelbare vastgoedobjecten die niet tot het kernvastgoed van de gemeente behoren, echter is het verkopen van vastgoed geen doel maar een middel. Hierbij wordt gekeken vanuit een financieel, maar nadrukkelijker ook vanuit het maatschappelijke oogpunt.
BC Sport en algemene taakstelling op programma 6 Naar aanleiding van het Focusakkoord is een Businesscase Sport in gang gezet. Doel was om te komen tot een sport- en beweegaanbod waarbij ‘de uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk gemiddelde’. Met een afname van sportbegroting met circa €2 miljoen is dat doel vrijwel geheel bereikt. De gemeentelijke kosten voor sport zijn teruggebracht tot het niveau van het gemiddelde van referentiegemeenten. Twee maat¬regelen binnen de businesscase zorgen echter wél voor een afname op de sportbegroting, maar niet op de gemeente¬lijke begroting. Het betreft de SPUK BTW sport en een formatie verschuiving naar andere taakvelden. Via een raadsinformatiebrief (U23-004563) is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. Zoals in de brief aangegeven wordt er nog aan 3 opgaves gewerkt Buitenzwembad De Melanen, Sporthal Boulevard en
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 85
toekomstbestendig beheer- en exploitatiemodel van de buitensportparken. Hiervoor is structureel nog €462.000 aan bezuinigingen ingeboekt. Afhankelijk van besluitvorming over de opgave toekomstbestendig beheer- en exploitatiemodel van de buitensportparken zal met ingang van het nieuwe sportseizoen 25/26 gestart worden met de implementatie van de beschreven maatregelen. Om te komen tot toekomstbestendigheid zal gewerkt worden met een ingroeimodel waarbij overgangstermijnen worden gehanteerd. Om maatregelen goed te kunnen laten landen moeten verenigingen zich kunnen voorbereiden. Het is dan ook niet realistisch om implementatie te starten met ingang van seizoen 24/25. Enkele maatregelen kunnen wel per januari 2025 ingevoerd worden. Conform het Bestuursakkoord (citaat: ‘Bij sport en cultuur blijven de huidige financiële kaders leidend. Op inhoude¬lijke kaders is bijsturing mogelijk’) is de resterende taakstelling op sport geschrapt en is deze als algemene taakstelling ondergebracht binnen programma 6 Sport, cultuur en recreatie. Vanaf 2024 is er 1 FTE van €98.000 bezuinigd op de formatie die voorheen op sport werd verantwoord. Hiermee rekening houdend bedraagt de algemene taakstelling voor 2024 €739.000 en structureel nog €918.000.
BC Cultuurbedrijf In juli 2023 bent u middels brief geïnformeerd over de voortgang van de verzelfstandiging van CKB en Markiezenhof. De hervormingen zullen in 2024 nog onder gemeentelijk beheer worden doorgevoerd, parallel met de voorbereiding en implementatie van de verzelfstandiging. Doelstelling is dat per 1 januari 2025 de stichtingen zijn opgericht en als zelfstandige organisaties van start kunnen gaan. In de 1e helft van 2024 zal hiervoor een raadsvoorstel worden aangeboden. In de businesscases zijn de financiële prestaties gespiegeld aan
benchmarkcijfers van andere musea en centra voor de kunsten en aan de kosten per inwoner van vergelijkbare gemeenten in Nederland. Op basis van de benchmark en de vergelijking kosten per inwoner heeft het College besloten om: • De taakstelling op het museum/Markiezenhof met €200.000 te verlagen van €900.000 naar €700.000. Uitgangspunt hierbij is behoud van de museale functie. Onder het taakveld musea vallen ook de kosten van het streekarchief (WBA). Vanwege een aangepaste verdeelsleutel van de kosten van het WBA nemen onze kosten met €153.000 af. Hiervoor is een ingroeipad van 3 jaar afgesproken. Deze besparing is als realisatie van de taakstelling ingeboekt, waardoor de taakstelling nog uiteindelijk in 2026 €547.000 bedraagt. De taakstelling binnen taakveld 5.3 ‘cultuurpresentatie en -participatie’, waar het CKB onderdeel vanuit maakt, van €500.000 te verhogen met €200.000 naar €700.000. Uitgangspunt is behoud van de kernfuncties van het CKB maar met een dienstverlening die aansluit bij de behoefte én (meer) kostendekkend kan worden aangeboden.
Herstructurering Jeugdzorg (rapport AEF) In de Begroting 2022 is vanaf 2024 een taakstelling van €1,3 miljoen structureel opgenomen op de kosten voor jeugdzorg. Deze taakstelling is gebaseerd op het rapport ‘Herstructurering Jeugdzorg’ van het bureau AEF (Andersson Elffers Felix) in opdracht van het Rijk en VNG. We zien vanaf 2020 een stijging van de doorlooptijden van jeugdhulp met 7,5 procent. Daarnaast zien we een jaarlijkse stijging van ongeveer 2 procent in het aantal toekenningen jeugdhulp, wat ook een landelijke trend is. Daarnaast zijn we gehouden aan het bieden van reële tarieven om ons jeugdzorglandschap dekkend te houden en vanuit de Norm van Opdrachtgeverschap. Dit betekent jaarlijks een stijging van de tarieven. Deze ontwikkelingen samen maakt dat we een jaarlijkse kostenstijging voorzien. Om te zorgen dat we deze kostenstijging dempen voeren we het ‘Plan van aanpak Stelsel in groei’ uit. Het gaat om de uitvoering van de volgende projecten: 1. Invoering van een POH-jeugd bij huisartsen; 2. Tijdige doorstroming naar de Wet langdurige zorg (Wlz); 3. Versterken kwaliteitscyclus; 4. Doorontwikkeling Team Toegang door meer inzet op preventie; 5. Versterken Samenwerking jeugdhulp en onderwijs door onder andere inzet van Jeugdprofessionals op scholen.
Deze uitvoering is grotendeels gebaseerd op de uitgangspunten die mede dienen als basis voor de landelijke Hervormingsagenda jeugd. Voor 2024 en volgende jaren dient er nog een taakstelling van €670.000 gerealiseerd te worden. In 2023 is een akkoord gesloten over de landelijke Hervormingsagenda jeugd. Op basis hiervan is besloten om korting van het Rijk voor de jaren 2024 en 2025 te bevriezen op het niveau van 2023. Hierdoor ontvangen wij extra middelen van
86 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
het Rijk, te weten €378.000 in 2024 en €811.000 in 2025. Deze extra middelen zijn ingezet voor de realisatie van de taakstelling. Verder worden de komende jaren de projecten uit het ‘Plan van aanpak Stelsel in groei’ gewoon doorgezet waarmee we de kosten voor jeugd willen beperken.
Doen wat nodig is Vanaf 2021 voeren we het project Doen wat nodig is uit om de bezuiniging op de subsidies in het sociaal domein te realiseren. Toen hebben we samen met partners de maatschappelijke opgaves voor onze gemeente en speerpunten per wijk geformuleerd. In het 1e kwartaal van 2022 zijn de maatschappelijke opgaven en de subsidieplafonds voor de jaren 2022 tot en met 2024 vastgesteld. Bij het vaststellen van de subsidieplafonds zijn we uitgegaan van de te realiseren besparingen. De speerpunten zijn in het 1e kwartaal van 2022 getoetst bij onze partners tijdens drie sessies. Dit is verwerkt in het subsidiebeleid ‘Doen wat Nodig is’ en door
de subsidieregeling ‘Maatschappelijke Ontwikkeling & Eigen Kracht’ vast te stellen. Bij de behandeling van het Beleidskader 2024-2027 heeft de raad besloten om de taakstelling voor 2024 van €500.000 niet door te voeren in 2024, maar pas in 2025. Deze tijd wordt gebruikt om te komen tot een strategisch plan voor de versterking van het voorliggend veld en om in beeld te brengen welke middelen hiervoor nodig zijn. Daarnaast werken we aan een verbetering van de toegang tot het sociaal domein.
Personeel In het Focusakkoord was een taakstelling op personeel (algemeen en overhead) opgenomen van €3.152.000 waarvan nu nog €622.000 gerealiseerd moet worden. De nog te realiseren taakstelling op overhead hangt met name samen met de nog te realiseren taakstelling op cultuur (CKB en Markiezenhof) en de BC Buitensport. Deze taakstellingen dienen nog te worden ingevuld.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 87
PARAGRAFEN
PARAGRAAF 4 - LOKALE HEFFINGEN In deze paragraaf lichten we de heffingen en tarieven voor 2024 toe. Daarbij gaan we in op: • Ons beleid ten aanzien van de lokale heffingen; • De begrote en gerealiseerde inkomsten per heffing; • De ontwikkeling van de gemeentelijke woonlasten; • De mate waarin de tarieven kostendekkend zijn; • De mogelijkheden voor kwijtschelding. Beleid lokale heffingen Beleidsuitgangspunten met betrekking tot de gemeentelijke fiscale heffingen in 2024 zijn vastgelegd in het Bestuursakkoord. De uitgangspunten zijn: 1. De lastendruk voor lokale belastingen en heffingen mogen stijgen met maximaal de inflatie of vanwege kostendekkendheid. Voor de verhoging van de lokale lasten wordt het prijspeil bruto binnenlandsproduct (bbp) gehanteerd. Het bbp voor 2024 bedraagt 3,0 procent. 2. Voor wat betreft de leges en andere gemeentelijke retributies geldt de 3% voor zover de kostenontwikkeling daartoe aanleiding geeft. In het coalitieakkoord is daarover vastgelegd dat de leges en de riool- en afvalstoffenheffing worden geheven naar kostendekkende tarieven (rekening houdend met kostentoerekening binnen de wettelijke kaders en/of door het Rijk vastgestelde tarieven). Waar in het akkoord “leges” wordt vermeld, geldt dat uitgangspunt ook voor de andere retributies. 3.
Ook de komende jaren zal door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) en de deelnemers aandacht gegeven worden aan het verkrijgen van meer inzicht in de opbouw en samenstelInkomsten per heffing (Bedragen * €1.000)
ling van de diverse belastingen en belastingplichtigen. Hiertoe is door de BWB een nieuw managementinformatie module aangeschaft, waarvoor samen met de deelnemers wordt bepaald welke informatie voor hen relevant is. Op deze manier wordt getracht om tot betere ramingen voor de opbrengsten te komen.
Gerealiseerde inkomsten Naast de algemene belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB) en de toeristenbelasting, heft de gemeente ook bestemmingsbelastingen en retributies. Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bedoeld voor specifieke taken of voorzieningen. Hierbij kan gedacht worden aan riool- en afvalstoffenheffing. De gemeente mag hiervoor niet méér belasting heffen dan de kosten die zij voor deze taak of voorziening maakt. Retributies worden betaald voor het leveren van een specifieke dienst door de gemeente. Voorbeelden zijn leges voor het aanvragen van een paspoort of een vergunning. Ook hiervoor geldt dat de belasting niet hoger mag zijn dan de kosten die hiervoor worden gemaakt. De inkomsten per heffing staan in onderstaande tabel. Jaarstukken 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
OZB
16.037
17.352
17.931
Parkeerbelasting
4.238
5.536
5.325
Algemene belastingen
Precariobelasting
147
192
198
Toeristen- en watertoeristenbelasting
455
563
580
Bestemmingsbelastingen Afvalstoffenheffing
9283
9.398
10.373
Rioolheffing
13.210
13.793
14.280
Retributies Leges
2.946
2.382
2783
Haven- en kadegelden
431
433
508
Marktgelden
24
29
30
Lijkbezorgingsrechten
51
33
34
88 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
ONTWIKKELING GEMEENTELIJKE WOONLASTEN Gemeente
Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) geeft sinds 1997 met de ‘Atlas van de lokale lasten’ inzicht in de woonlasten per gemeente en de posities die de gemeenten ten opzichte van elkaar innemen in Nederland. Hierbij geldt dat nummer 1 Aalten de goedkoopste gemeente is met woonlasten van € 652 en nummer 352 Bloemendaal de duurste met woonlasten van € 1.874. In de atlas 2023 neemt Bergen op Zoom plaats 249 in op basis van de woonlasten zoals COELO deze berekent (2022: plaats 237). Overigens liggen de woonlasten van ruim 70 procent van de gemeenten tussen €800 en €1.050, terwijl de landelijk gemiddelde woonlasten € 944 bedragen. Wat betreft de omringende gemeenten zijn de woonlasten als volgt (op basis van de COELO-norm 2023):
Omschrijving indicator
Rangnummer COELO
Etten-Leur
778
21
Tholen
802
34
Breda
833
58
Rucphen
852
69
Oosterhout
860
72
Woensdrecht
888
114
Halderberge
900
129
Moerdijk
908
133
Steenbergen
913
140
Roosendaal
932
167
Loon op Zand
989
232
Bergen op Zoom#
1.003
249
Zundert
1.124
320
Gemiddeld Landelijk
OZB-tarief woningen
Gemiddelde woonlasten
BoZ 2022
BoZ 2023 #
Bron
0,0890%
0,0926%
0,0883%
COELO
Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden
329
321,88
331,80
COELO
Rioolheffing meerpersoonshuishouden
213
341,19
351,43
COELO
Woonlasten meerpersoonshuishouden
944
880,18
906,94
COELO
# Om de gemeenten qua woonlasten onderling te kunnen vergelijken hanteert COELO voor de berekening uitgangspunten voor OZB en afvalstoffenheffing welke afwijken van de berekening die Bergen op Zoom zelf voor de bepaling van de woonlasten toepast. Het verschil zit in het toepassen van het aantal ledigingen en de gemiddelde woningwaarde.
DE BELASTINGEN, HEFFINGEN EN RETRIBUTIES Kosten overhead De kosten voor overhead zijn kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Deze kosten zijn verantwoord op taakveld 104 Overhead (onderdeel van programma 1). Bij de berekening van de tarieven mogen de kosten van overhead worden meegenomen. Het bedrag voor overhead is een uniforme opslag per fulltime equivalent (fte) en bedraagt voor 2024 €64.002 per fte.
Algemene belastingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De heffingsmaatstaf van de onroerendezaakbelastingen is de WOZ-waarde (WOZ: Waardering onroerende zaken) van de woning of niet-woning. Er wordt belasting geheven naar een percentage van deze vastgestelde WOZ-waarde. De grondslag van de OZB voor het jaar 2024 is de waarde van onroerende zaken op 1 januari van het peiljaar 2023.
Zoals in RVB23-0050, 1e begrotingswijziging 2023 BWB, is gemeld ligt de nadruk van het team waarderen van de BWB op het wegwerken van het grote aantal WOZ bezwaren en beroepen die in 2022/2023 zijn binnengekomen. In totaal zijn er voor 2023 bijna 2.300 bezwaren ontvangen, hiervan zijn er begin september nog 1.570 niet afgedaan. Daardoor is het (her)taxeren van onroerende zaken pas mondjesmaat opgepakt. Hierdoor is het voor de BWB op dit moment nog niet mogelijk om een betrouwbare prognose af te geven van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2023. Het jaar 2022 werd qua woningmarkt gekenmerkt door oplopende prijzen tot in het 3e kwartaal en vervolgens werd een daling van de prijzen ingezet. De BWB zal de komende periode voldoende (her)taxaties van onroerende zaken uitgevoerd dienen te hebben alvorens zij een waardeontwikkeling cijfer af kunnen geven. Dit cijfer, welke naar verwachting in de 2e helft van oktober 2023 beschik-
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 89
baar is, zou redelijkerwijs aan dienen te sluiten bij de opgave die de Waarderingskamer begin januari 2024 hanteert bij het verlenen van toestemming om de beschikkingen voor 2024 op te gaan leggen. Voor het bepalen van de opbrengst in 2024 wordt een inflatiecorrectie van 3% toegepast. Vooralsnog wordt ten tijde van het opstellen van deze begroting, gezien het gegeven dat het beschikbaar komen van betrouwbare cijfers pas in de 2e helft van oktober 2023 zal zijn, ervan uitgegaan dat er voor 1 januari 2024 een besluit voor de OZB tarieven kan worden genomen op basis van de dan beschikbare waardeontwikkeling cijfers. Het aantal woningen bedraagt per 1 september 2023 totaal 31.939 stuks met een leegstand van 1.192 dit is 3,73% bij niet woningen is dit respectievelijk 2.354 stuks en 377 leegstand zijnde 16,02%. Parkeerbelasting Deze belasting wordt geheven voor het gedurende een aaneengesloten periode laten staan van een voertuig binnen de gemeente op een aangewezen plaats, wijze en tijdstip. De belasting wordt geheven van degene die het voertuig heeft laten staan of de houder van het voertuig of degene die de vergunning heeft aangevraagd.
Precariobelasting De precariobelasting is een belasting op het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. In 2023 is besloten om ondernemers die dit wensen toe te staan een vergunning aan te vragen voor de zogenaamde verruimde terrassen. Een aantal ondernemers heeft hier inmiddels gebruik van gemaakt. De opbrengst voor 2024 wordt geraamd op €198.000. Toeristen- en watertoeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene belasting voor het houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding voor niet-ingezetenen. De opbrengst van de toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente. Bijdrage Bedrijven investeringszone (BIZ) Het Centrum van Bergen op Zoom is voor de periode 20232025 aangewezen als Bedrijven Investeringszone, waar een BIZ-bijdrage wordt geheven. De bijdrage wordt geheven van de gebruikers van de in dit gebied gelegen belastingobjecten. De hoogte van de bijdrage beloopt een bij verordening vastgesteld bedrag. De totale opbrengst, minus de perceptiekosten en oninbaar etc., wordt door de gemeente uitgekeerd aan STERCK t.b.v. het ondernemersfonds, daarom wordt de BIZ verder niet in het overzicht opgenomen.
Bestemmingsbelastingen Afvalstoffenheffing Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Kosten taakveld(en)
7.777.327
8.292.000
8.754.000
Baten taakveld(en)
902.525
770.000
800.000
6.874.802
7.522.000
7.774.000
1.200.000
1.200.000
1.780.000
- Kwijtschelding
783.601
725.000
755.000
- Overhead (1 fte)
63.676
61.000
64.000
Totale kosten
8.922.079
10.278.000
10.373.000
Opbrengst heffing
9.283.267
9.398.000
10.373.000
361.188
110.000
0
Netto kosten Overige toe te rekenen kosten - BTW compensatiefonds
Storting/onttrekking aan/n de voorziening
De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen. Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend zijn. De stijging of daling van de afvalstoffenheffing is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Bij deze heffing wordt voor het restafval een tariefdifferentiatie toegepast (per inworp in de ondergrondse container, per lediging van een grote of van een mini container). Saver heeft aangegeven dat de tarieven van 2024 geïndexeerd worden met 5,9%. Aangezien bij Huishoudelijk Afval de werkelijke kosten in rekening worden gebracht via de Afvalstoffenheffing zijn de budgetten
waar kosten van Saver onder vallen ook geïndexeerd met 5,9 % of worden de kosten op basis van prognoses 2023 door vertaald naar 2024. Op de andere kosten is de gemeentelijke indexering van 3,9% toegepast dan wel de werkelijke doorberekeningen zoals bijvoorbeeld bij kwijtscheldingen. Het aandeel BTW compensatiefonds is herrekend en nu gebaseerd op de werkelijk begrote kosten. We gaan voor 2024 uit van hetzelfde aantal ledigingen als in 2023, nl 13,6 ledigingen. Het tarief komt daarmee voor een 240l-container uit op € 364,22. Dit is 9,8% hoger dan in 2023.
90 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Rioolheffing Jaarrekening 2022 Kosten taakveld(en)
8.589.441
Baten taakveld(en)
Begroting 2023
Begroting 2024
10.402.000
10.396.000
0
0
0
8.589.441
10.402.000
10.396.000
- Rente
193.000
-/- 115.000
0
- Kwijtschelding
886.659
900.000
940.000
- Overhead (12,56 fte)
968.410
770.000
783.000
Netto kosten Overige toe te rekenen kosten
BTW compensatiefonds
1.168.230
1.836.000
1.950.000
Totale kosten
11.805.740
13.793.000
14.069.000
Opbrengst heffing
13.210.462
13.793.000
14.280.000
Storting in de voorziening
1.404.722
De rioolheffing is een heffing om het beheer en het onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen. Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend zijn. De stijging van de rioolbelasting is dus afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Voor het beheer en onderhoud is het gemeentelijk waterprogramma 2024-2027 van toepassing, waarin ook de nieuwe wetgeving van de riool- en waterzorgheffing is verwerkt. De kosten voor de rioolheffing zijn nagenoeg gelijk
211.000
gebleven aan het vorige jaar. De salariskosten zijn gestegen, maar de kapitaallasten zijn lager uitgekomen. Het tarief rioolheffing hebben we voor 2024 gelijk gehouden aan het tarief van 2023 nl € 351,43 per aansluiting. Wel is het variabele tarief voor grootverbruikers met € 0,10 opgehoogd en is het aantal aansluitingen toegenomen waardoor de inkomsten zijn toegenomen.
Retributies Leges omgevingsvergunningen Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Kosten taakveld(en)
1.638.100
1.385.000
1.663.000
Overhead (9,2 fte)
437.300
564.000
589.000
Totale kosten
2.075.400
1.949.000
2.252.000
Opbrengst heffing
1.816.900
984.000
1.023.000
88%
51%
45%
Dekkingspercentage
In de regel gaat het hierbij om het verstrekken van documenten of het verlenen van vergunningen. Leges behoren tot de retributies en worden geheven voor het in behandeling nemen van de aanvraag en worden geheven van de aanvrager. Ook als de aanvraag niet leidt tot een positief resultaat moeten leges betaald worden. Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw (Wkb) in werking. Dit heeft consequenties voor de legessystematiek. Het betreffende hoofdstuk uit de legesverordening is hierop aangepast. De nieuwe wetgeving en hierbij gehanteerde systematiek brengt een grotere mate van onzekerheid met zich mee. De raming die gedaan is voor het jaar 2024 moet in dit licht ook worden gezien.
Leges publieksdiensten De leges publieksdiensten bestaan uit de leges voor reisdocumenten voor inwoners van de gemeente Bergen op Zoom, reisdocumenten voor niet-ingezetenen en rijbewijzen. Als gevolg van de langere geldigheid van reisdocumenten vanaf 2014 is er een 5-jaarlijkse cyclus ontstaan. De afgelopen jaren was er sprake van een dalperiode. Vanaf 2024 worden we weer geconfronteerd met de zogenaamde piekjaren op het gebied van reisdocumenten. We verwachten voor 2024 6.500 paspoorten te gaan afgeven en 5.800 ID-kaarten.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 91
Havengeld, kadegeld en liggeld Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Kosten taakveld(en)
1.794.000
2.056.000
2.105.000
Overhead (3 fte)
191.000
184.000
192.000
Totale kosten
1.985.000
2.240.000
2.297.000
431.000
473.000
508.000
22%
21%
22%
Opbrengst heffing Dekkingspercentage
Deze retributie wordt geheven van vaartuigen die gebruik maken van voorzieningen in of langs de Theodorushaven.
Marktgeld Jaarrekening 2022 Kosten taakveld(en)
Begroting 2023
Begroting 2024
29.000
34.000
35.000
0
€0
0
Totale kosten
29.000
34.000
35.000
Opbrengst heffing
23.800
29.000
30.000
82%
84%
86%
Overhead (0 fte)
Dekkingspercentage
Deze retributie wordt geheven voor het recht voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt. Dit wordt geheven van de vergunninghouder. Het in 2021 gestarte onderzoek naar het toekomstbestendig maken van de markt is in 2023 verder uitgewerkt.
Lijkbezorgingsrechten Jaarrekening 2022 Kosten taakveld(en)
Begroting 2023
Begroting 2024
58.000
72.000
72.000
0
0
0
Overhead (0 fte) Totale kosten
58.000
72.000
72.000
Opbrengst heffing
51.500
33.000
34.000
Dekkingspercentage
89%
46%
47%
Deze retributie wordt geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor verleende diensten in verband met de begraafplaats.
92 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
DE BELASTINGEN, HEFFINGEN EN RETRIBUTIES Het kwijtscheldingsbeleid is een belangrijk instrument van de gemeente om armoede te bestrijden. Het beleid van de raad is erop gericht om de laagste inkomens zoveel mogelijk te ontzien, waarbij wordt uitgegaan van zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid. Kwijtschelding van betaling van gemeentelijke heffingen wordt op dit moment uitsluitend verleend voor onroerendezaakbelastingen, de rioolheffing en een deel van de afvalstoffenheffing. Bij het berekenen van de betalingscapaciteit gaat de gemeente uit van de zgn. 100 procent norm. In de praktijk betekent dit, dat huishoudens zonder of met een gering eigen vermogen en
een inkomen niet hoger dan de bijstandsnorm, voor volledige kwijtschelding in aanmerking komen. De invorderingsambtenaar beslist op een kwijtscheldingsverzoek. In een aantal gevallen wordt de kwijtschelding ambtshalve verleend of kan worden volstaan met een verkorte procedure. Omdat de uitvoering van de belastingwerkzaamheden is opgedragen aan de GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB), kan tegen de beslissing van de invorderingsambtenaar administratief beroep ingesteld worden bij het Dagelijks Bestuur van de BWB. Het aantal kwijtscheldingen bedraagt per 1 september 2023 2.756 voor afvalstoffenheffing, 2.732 voor rioolheffing en 18 voor OZB.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR DEZE PARAGRAAF Beleidsnota Belastingmaatregelen 2024 (RVB23-0054)