Bijlage 1. Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025
Tekst van het document
26
Tenslotte passen we het subsidiebeleid (onze sturingsmogelijkheid) hierop aan. Het gaat dan over de Algemene Subsidieverordening Bergen op Zoom en onderliggende subsidieregelingen. Voor programma 2 gaat het om de subsidieregeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Financieel wordt aan de subsidieregeling een subsidieplafond gekoppeld om de bezuinigingsopgave voor 2022 daadwerkelijk te kunnen realiseren.
2
Een gezonde samenleving
In aansluiting op Sustainable Development Goal nr. 3: Verzeker een goede gezondheid en welzijn en promoot welvaart voor alle leeftijden, zetten we in op de gezondheid van onze samenleving. Gezondheid is een belangrijke voorwaarde om mee te doen in de samenleving. Het doel is dat we minder investeren in zorg waardoor we meer kunnen investeren voor betere gezondheid. Het verbeteren van gezondheid nemen we in 2022 als speerpunt op in het nieuwe subsidiebeleid. Ter bevordering van een gezonde samenleving werken we aan: • Het uitvoeren van de diverse onderdelen van de Wet Publieke gezondheid 1. Preventief en algemeen aanbod via de GGD en Thuiszorg West Brabant voor wat betreft de jeugdgezondheidszorg met als doel het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid en de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van jeugdigen van 0-18 jaar, zowel individueel als op populatieniveau. De GGD richt zich vanuit de gemeenschappelijke regeling ook op medische milieukunde, infectieziektebestrijding, bevolkingsonderzoeken, forensische geneeskunde, reizigersadvisering en algemene gezondheidsvoorlichting. 2. Preventieve activiteiten gericht op gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en bevorderen van de gezondheid. O.a.
JOGG (jongeren op gezond gewicht) en het Uitvoeringsplan Volksgezondheid met activiteiten op het gebied van gezonde school, voorlichting aan statushouders, voorlichting alcohol en drugs. • Het uitvoeren van de Wet Kinderopvang met het organiseren van het toezicht op en de handhaving van de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. • Uitvoeren van het lokaal preventieplan (een aanvulling op het uitvoeringsplan gezondheid van de Brabantse Wal). We werken aan de volgende preventie speerpunten: • Gezonde Leefstijl bevorderen: Gezonde school/Helder op school, test je leefstijl, gezond oud worden, gezonde leef- en sportomgeving
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
(aanleg beweegroutes, uitbreiding rookvrije zones), kansrijke start (alcohol/roken/drugsgebruik tegengaan onder zwangeren), gezonde voeding, gezonder aanbod sportkantines, gezonde keuzes maken en de doelstellingen Nationaal preventieakkoord waaronder 100% rookvrije kindomgeving in 2025 en tegengaan van overgewicht en overmatig alcoholgebruik. • Mentale gezondheid bevorderen: Welzijn op recept, eenzaamheid en depressiviteitsbestrijding, mentaal fitprogramma’s, isolement doorbreken (jong en oud). • Gezondheidsverschillen verkleinen: Armoede bestrijden, laaggeletterdheidsaanpak (voel je goed), extra gezondheidsaandacht voor achterstandswijken en mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden, schoolfruit doelgroepscholen, beweegroutes aanleggen. Een randvoorwaarden hierbij is inclusie: VN-verdrag Handicap, diversiteit, toegankelijke zorgvoorzieningen en zorginformatie voor iedereen, inzet ervaringsdeskundigen, betrekken diverse doelgroepen. Dit doen we in de lokale inclusie agenda BoZ. • Gezonde luchtkwaliteit op scholen via de Specifieke rijksuitkering ventilatie in scholen (SUVIS). • Steunpunt Jeugdpreventie voor leerlingen binnen een middelbare onderwijsinstelling, waarbij als gevolg van Covid-19 mentale klachten van invloed kunnen zijn op het welzijn en het volgen van onderwijs.
3
Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem, waarbij we focussen op wat werkt
In 2020 is het leerjaar voor de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein afgerond. Hiermee zijn onder andere het intaketeam en de procesregie (regie-aanpak bij multi-problematiek) geformaliseerd. Bij het intaketeam komen alle vragen voor ondersteuning vanuit het sociaal domein binnen, zodat deze integraal beoordeeld kunnen worden. De procesregisseurs voeren als dat nodig is de regie als er bij een inwoner sprake is van multi-problematiek. Uit de evaluaties naar de effecten van procesregie, blijkt dat dit leidt tot meer samenhang in de zorg- en dienstverlening, en tot lagere maatschappelijke kosten. Dit wordt dan ook doorgezet. Daarnaast wordt het integraal werken verder gestimuleerd.
4
Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder
Het onderstaande correspondeert met de volgende Sustainable Development Goals (SDG): • SDG 4 (Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen) • SDG 8 (Waardig werk voor iedereen) • SDG 10 (Dring ongelijkheid in en tussen landen terug) We definiëren wat we echt moeten weten van iedere bijstandsgerechtigde om de kans op uitstroom te vergroten. Dit doen we onder andere door gebruik te maken van het diagnosesysteem, om de klanten in beeld te krijgen en houden. We voeren de werkplicht uit, door zoveel mogelijk te zorgen/ stimuleren dat iedereen die kan werken, werkt. Mensen die nog niet kunnen werken, hebben een leerplicht. We realiseren beschutte werkplekken voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschermde werkomgeving via de WVS of bij reguliere werkgevers waar mogelijk en garantiebanen voor mensen die vallen onder de Banenafspraak. Het aantal uitkeringsgerechtigden dringen we terug door mensen volledig uit te laten stromen. Dit doen we onder andere door inzet van het Werkcentrum WSP de Brabantse Wal. Jongeren zonder startkwalificatie worden begeleid naar werk/studie in samenwerking met het onderwijs. Social Return on investment (SROI) wordt zo optimaal mogelijk benut. In situaties waar plaatsing niet mogelijk blijkt, wordt overleg met de opdrachtnemers gepleegd en samen worden mogelijkheden gecreëerd.
Verder wordt aan hen de nodige ondersteuning geboden, zodat een SROI-invulling alsnog mogelijk wordt. Wij implementeerden een passend inburgeringsaanbod voor nieuwkomers en zijn in staat om de regierol en taken van de Nieuwe Wet Inburgering uit te voeren, zodat alle nieuwkomers op het hoogst haalbare niveau zo snel en zelfstandig mogelijk deelnemen aan de maatschappij. Het liefst met betaald werk. Dit doen wij in samenwerking met de nieuwkomer zelf, met het onderwijs en het bedrijfsleven.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
27
Samen met de WVS en het Werkplein Hart van West-Brabant werkt de ISD aan drie proeftuinen vanuit de zogenoemde ketensamenwerking, om de veranderende doelgroep beter te kunnen ondersteunen. Het gaat om de volgende proeftuinen: Intensieve Start, Doelgroep C en Beschut Werk / Arbeidsmatige Dagbesteding.
5
Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren we om iets terug te doen
Het onderstaande correspondeert met de volgende Sustainable Development Goals (SDG): • SDG 4 (Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen) • SDG 8 (waardig werk voor iedereen) • SDG 10 (Dring ongelijkheid in en tussen landen terug) Vanuit het principe van wederkerigheid (tegenprestatie) stimuleren we inwoners om zich in te zetten voor de gemeenschap. Door naar vermogen vrijwillige activiteiten te verrichten, kan de inwoner zich ontwikkelen (werken aan zijn zelfredzaamheid, eigenwaarde en zelfstandigheid), terwijl hij of zij een maatschappelijk behoefte vervult en hierdoor in staat is andere mensen te helpen. Dit doen wij onder andere via het Vrijwilligers Informatie Punt, dat wordt gepositioneerd in de gemeentelijke Toegang (Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein). Verder zetten we in op de sociale activering van uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
6
Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek
Het onderstaande correspondeert met de volgende Sustainable Development Goal (SDG): • SDG 1 (Beëindig armoede overal en in al haar vormen) • SDG 10 (Dring ongelijkheid in en tussen landen terug) We vinden het belangrijk dat inwoners mee kunnen blijven doen in de gemeenschap. We blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom. We blijven onze regelingen voortdurend onder de aandacht brengen om het gebruik te bevorderen.
28
7
Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening
Het onderstaande correspondeert met de volgende Sustainable Development Goal (SDG): • SDG 1 (Beëindig armoede overal en in al haar vormen) Voorkomen is beter dan genezen. De gemeente zet in op het voorkomen van problematische schulden. Dit doen we door de integrale dienstverlening zoveel mogelijk te laten aansluiten op de situatie van de inwoner. Door middel van voorlichting en advisering willen we in een vroegtijdig stadium de helpende hand bieden om daarmee erger te voorkomen. Samen met onze partners binnen de armoedebestrijding (o.a. woningcorporaties, zorgverleners, zorgverzekeraars, nutsbedrijven, werkgevers, de voedselbank en Stichting Leergeld) zetten we in op vroegsignalering van schulden. We hebben als doel om geen huisuitzettingen meer te hebben door huurschulden.
8
Zorgen voor voldoende rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering.
Om in control te blijven in de uitvoering hanteren we financiële dashboards om de uitgaven in het sociaal domein te volgen. Ieder kwartaal bieden we financiële en inhoudelijke factsheets aan de gemeenteraad. We blijven ons richten op de uitvoering van de Transformatieopgave, waarbij wij sturen op een passend aanbod aan collectieve voorzieningen (preventieve en lichte zorg, voor iedere inwoner vrij toegankelijk) met als doel om het benodigd aantal individuele maatwerkvoorzieningen (curatieve zwaardere zorg, alleen beschikbaar met een indicatie) af te vlakken. Hiermee beogen we de kosten van de ondersteuning van inwoners beheersbaar te houden. Daarnaast zetten we er ons voor in dat we op het breder sociaal domein voldoende middelen ontvangen om de ondersteuning van inwoners uit te kunnen voeren. Hiervoor voeren we een lobbyplan uit. We blijven er onder andere op aansturen dat de gemeente Bergen op Zoom ook de komende jaren compensatie blijft ontvangen voor de uitvoering van het beschermd wonen. Net zo lang totdat het nieuwe verdeelmodel voor het beschermd wonen is ingevoerd.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Indicatoren Omschrijving indicator
Gemeenten landelijk
Banen
(aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar)
Jongeren met een delict voor de rechter (percentage 12 t/m 21-jarigen)
Kinderen in een uitkeringsgezin (percentage kinderen tot 18 jaar)
795,9 (2020) 1% (2019) 6% (2019)
BoZ 2019
BoZ 2020
Bron
712
705,4
Waarstaatjegemeente.nl (CBS bevolkingsstatistiek/LISA – bewerking ABF Research)
1%
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Jeugd)
9%
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Jeugd)
Netto arbeidsparticipatie
68,4 (2020)
66,6
66,2
Waarstaatjegemeente.nl (CBS- Arbeidsdeelname)
Werkloze jongeren
2% (2019)
2%
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Jeugd)
Personen met een bijstandsuitkering
459,7 (2020)
440,3
542,2
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Participatie wet)
Lopende re-integratievoorzieningen
202 (2020)
131,5
102,8
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Participatie wet)
Jongeren met jeugdhulp
11,9% (2020)
14,2%
13,4%
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Jeugd)
Jongeren met jeugdbescherming
1,2% (2020)
1,2%
1,3%
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Jeugd)
Jongeren met jeugdreclassering
0,4% (2020)
0,5%
0,5%
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Jeugd)
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
700 (2020)
{-}
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Monitor Sociaal Domein Wmo)
(percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking)
(percentage 16 t/m 22-jarigen)
aantal per 10.000 inwoners)
aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar)
(percentage van alle jongeren tot 18 jaar)
(percentage van alle jongeren tot 18 jaar)
(percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
(aantal per 10.000 inwoners)
Voor een uitgebreide toelichting en opmerkingen bij de vermelde bovenstaande indicatoren verwijzen wij u naar het indicatoren overzicht opgenomen in programma 1.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Beleidsplan sociaal domein Brabantse Wal 2018-2021 2018 Beleidskader Zorg voor Jeugd 2018 – 2021 2018 De Script Aanpak: de Bergse aanpak van de transformatie in het Sociaal Domein 2015
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
29
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
GROGZ West-Brabant
De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taak van collectieve preventie en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en de door de deelnemende gemeenten gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg. Bijdrage voor de gemeente in 2022: € 1.445.178
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
• Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; • Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg ten behoeve van het werkgebied Midden- en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; • Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord; • Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord. Bijdrage voor de gemeente in 2022: € 0
Werkvoorzieningschap West-Brabant (WVS)
Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeidsmarkt staan. Bijdrage gemeente 2022: € 1.704.275
Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (ISD)
De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van een gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2022: € 7.462.080
GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties Verankeren van samenwerking tussen West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van en meldpunt crisiszorg West-Brabant het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant. (GIA) Bijdrage voor de gemeente in 2022: € 518.711
30
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Wat mag het kosten? x € 1.000 Productgroep
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 20223
Begroting 2024
Begroting 2025
P0201 Wmo Baten Lasten
2.637 52.112
2.806 51.565
2.749 50.242
2.751 49.826
2.686 49.370
2.688 49.375
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
49.475 0 0
48.758 0 0
47.493 0 0
47.075 0 0
46.683 0 0
46.687 0 0
Resultaat
49.475
48.758
47.493
47.075
46.683
46.687
P0202 Werk en inkomen Baten Lasten
40.175 61.699
37.993 63.119
33.951 57.432
33.951 57.137
33.951 56.963
33.951 56.646
Totaal saldo van baten en lasten
21.524
25.126
23.480
23.185
23.011
22.695
P0203 Jeugd Baten Lasten
276 19.043
25 20.881
0 22.312
0 21.525
0 20.862
0 20.857
Totaal saldo van baten en lasten
18.767
20.856
22.312
21.525
20.862
20.857
P0204 Volksgezondheid Baten Lasten
0 2.516
6 2.585
6 2.717
6 2.719
6 2.719
6 2.719
Totaal saldo van baten en lasten
2.516
2.579
2.711
2.712
2.713
2.713
Totaal programma 2 Samen leven, samen doen Baten Lasten
43.088 135.371
40.830 138.149
36.707 132.703
36.709 131.207
36.644 129.913
36.646 129.597
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
92.283 0 0
97.319 0 0
95.996 0 0
94.498 0 0
93.270 0 0
92.951 0 0
Resultaat
92.283
97.319
95.996
94.498
93.270
92.951
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
31
Toelichting op de cijfers Bedragen * € 1.000,Beginstand Kaderbrief 2022-2025
2022
2023
2024
2025
Baten Lasten
36.681 129.931
36.682 129.600
36.617 129.078
36.617 129.078
Saldo
93.250
92.918
92.461
92.461
Kaderbrief (verbonden partijen) Salarisbegroting Indexering begrotingsposten Taakmutatie algemene uitkering Wmo Jeugd Werk en inkomen Volksgezondheid Overige wijzigingen
66 50 901 545 -362 1.223 195 140 -12
-523 54 891 565 -362 656 195 140 -36
-607 53 884 575 -362 -9 195 140 -60
-612 53 884 243 -362 -9 195 140 -42
Eindtotaal
95.996
94.498
93.270
92.951
Begrotingsmutaties Kaderbrief
Taakmutaties algemene uitkering
De bijstelling op dit programma vanuit de Kaderbrief betrof alleen de aanpassing vanuit de Begroting 2022 van de verbonden partijen Regio West-Brabant (Kleinschalig Collectief Vervoer), WVS, ISD en de GGD.
Via de algemene uitkering zijn voor € 545.000 aan extra middelen ontvangen voor 2022 voor taken die wij uitvoeren binnen het sociaal domein en met name de Wmo. De belangrijkste daarbij was een extra budget van € 372.000 voor begeleidingskosten binnen beschermd wonen.
De definitieve begroting van de verschillende verbonden partijen resulteert in 2022 tot een stijging van de kosten van € 66.000. Omdat wij de bijdrage aan de verbonden partijen vanaf de Begroting 2022 in constante prijzen opnemen (prijspeil 2022) is er in 2023 en later een voordeel ontstaan van ruim € 300.000. Bij het KCV neemt het aantal te verwachten ritten met 20.000 af tot 70.000. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 200.000.
Salarisbegroting De salariskosten zijn geïndexeerd met 1,7% hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 50.000.
Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,6%. De uitgaven zijn hierdoor met € 910.000 toegenomen. De inkomsten komen hierdoor € 8.000 hoger uit.
32
Wmo Het totale budget voor de Wmo voor 2022 is in de Begroting 2022 € 362.000 lager dan in de Begroting 2021. Het budget voor begeleiding wordt gebaseerd op het aantal cliënten in 2021. Er wordt geen rekening gehouden met stijging cliëntaantallen, omdat we ernaar streven dat door de inzet van maatschappelijke business cases en projecten de kosten niet verder stijgen. Wel worden de prijzen met 3,5% verhoogd zodat wordt voldaan aan de AMvB reële kostprijs. Per saldo kan het budget met € 579.000 worden verlaagd. Voor huishoudelijke ondersteuning zijn de tarieven extra verhoogd, zodat wordt voldaan aan de AMvB reële kostprijs. Hiervoor is het budget met € 287.000 verhoogd. Het budget voor persoonsgebonden budget is met € 143.000 verhoogd op basis van de prognose 2021.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
De budgetten voor rolstoel-, vervoers- en woonvoorzieningen zijn op basis van de prognose 2021 bijgesteld. In totaal is het budget met € 320.000 verlaagd. Met name de woonvoorzieningen zijn verlaagd. De uitvoering van de Maatschappelijke Opvang, OGGZ en Verslavingszorg wordt gefinancierd uit de hiervoor door het Rijk beschikbaar gestelde regionale middelen. De laatste jaren zijn de kosten echter hoger dan de rijksbijdrage. Tot 2020 konden de hogere kosten gedekt worden uit de voorziening die hiervoor was gevormd. Deze is nu uitgeput en daarom is er € 120.000 extra aan kosten opgenomen.
vanaf 2023 € 750.000. Hierdoor gaan we een bezuiniging realiseren op de kosten van jeugd vanaf 2023. In 2023 een bedrag van € 670.000 en voor de jaren daarna € 1.340.000.
Werk en inkomen Het totale budget voor de Werk en inkomen voor 2022 is in de Begroting 2022 € 195.000 hoger dan in de Begroting 2021. De kosten voor het minimabeleid en bijzondere bijstand nemen met € 75.000 toe. Deze stijging is gebaseerd op de werkelijke uitgaven in 2021.
Voor de BBZ geldt een nieuwe methodiek van financieren door het Rijk. We verstrekken in jaar t en krijgen in t+1 het voorgefinancierde bedrag van het rijk terug (als lening). Vanaf Jeugd Het totale budget voor jeugd voor 2022 is in de Begroting 2022 t+2 gaan we als gemeente in 5 jaar terugbetalen. Vanwege de Tozo-regeling is in 2021 zeer weinig BBZ verstrekt en is € 1,2 mln. hoger dan in de Begroting 2021. Door te realiseren er dus in 2022 geen rijksbijdrage op dat punt te verwachten. bezuinigingen wordt uiteindelijk € 1,3 mln. bezuinigd en komt Hierdoor dalen de inkomsten per saldo met € 115.000. het budget voor 2024 en 2025 ongeveer uit op het budget uit Voor de uitkeringen levensonderhoud wordt rekening de Begroting 2021. gehouden met een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden met 3%. Hierdoor verwachten we dat de kosten voor De jeugdautoriteit heeft aangegeven dat de huidige tarieven bijstand gaan stijgen, maar deze worden volledig gecompendie we hanteren te laag zijn voor de ondersteuning die seerd door een te verwachte hogere rijksbijdrage BUIG. geboden moet worden. Voor de Gecertificeerde Instellingen Jeugdzorg (GI) betekent dit een toename van 9% voor 2020 en 9% voor 2021 (met terugwerkende kracht) en we verwachten Volksgezondheid 9% voor 2022, wat bij elkaar een toename 27% maakt.
Het totale budget voor volksgezondheid voor 2022 is in de Daarnaast verwachten we een stijging van 2% van het aantal Begroting 2022 € 140.000 hoger dan in de Begroting 2021. toekenningen voor jeugdhulp. In totaal neemt hierdoor het Dit komt met name doordat door de het structureel maken budget van jeugd met € 625.000 toe. van de bezuinigingen uit de uitgavenstop het budget voor de inspecties van de kinderopvang is wegbezuinigd. Dit is in de In het AEF-rapport worden bezuinigingen op jeugd voorgeBegroting 2022 hersteld en leidt tot een verhoging van het steld. De uitvoering van deze voorstellen, voor zover wij deze budget met € 100.000. nog niet hebben opgepakt gaan in 2022 € 650.000 kosten en
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
33
Programma 3
Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs
34
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Wat hebben we in 2022 bereikt? Economie Hoofddoelen 1. De economische structuurversterking versoberen naar de wettelijke taak m.u.v. subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3
Vrijetijdseconomie Hoofddoelen 2. Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk gemiddelde
Subdoelen 1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid. 1.2 Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad betrokken faciliteren. Binnenstadslab wordt gesloten en het Retail gebied wordt compacter gemaakt. 1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden. 1.4 Marketing doelmatig versoberen. 1.5 WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt worden geïntegreerd in USD. Geen aparte loketten.
Subdoelen 2.1 Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken. 2.2 Er is een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.
Onderwijs Hoofddoelen 3. Een aantrekkelijke onderwijsen studentenstad
Subdoelen 3.1 Divers aanbod van verschillend onderwijs. 3.2 Sterke verbinding van het onderwijs met economische ontwikkelingen. 3.3 Samenwerking met onderwijspartners en partnersteden.
4. Goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken
4.1 Bereikbaar onderwijs. 4.2 Een goede bezetting van de lokalen en andere ruimtes in de scholen. 4.3 Scholen worden een ontmoetingsplek in de wijk. 4.4 Scholen zijn schoon, heel, veilig en duurzaam.
5. Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten
5.1 Voorkomen ongeoorloofd schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten. 5.2 Bestrijden leerachterstanden.
6 . Een leven lang leren
6.1. Voorkomen en terugdringen laaggeletterdheid.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
35
Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2022 Economie
1
De economische structuurversterking versoberen naar de wettelijke taak m.u.v. subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3
1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid • Accountmanagement: Accountmanagement richt zich op het bezoeken en verbinden van bedrijven, ondernemers/bedrijventerreinverenigingen proactief en reactief. Vanuit deze rol stimuleren we de crossovers tussen bestaande en innovatieve bedrijven en aanwezige broedplaatsen als Green Chemistry Campus (GCC) en Delta Agrofood Business (DAB) en de verbindingen tussen ondernemers, onderwijs en arbeidsmarkt. • NV Aangenaam Bergen op Zoom: Als uitvloeisel van het Focusakkoord heeft het college het voornemen de NV Aangenaam te ontbinden. Afhankelijk van bespreking met de raad in december 2021 worden deeldossiers, waar de NV Aangenaam bij betrokken is, afgewikkeld dan wel overgedragen aan de gemeente. Afronding van deze ontbinding is voorzien in de eerste helft van 2022. • Toekomstbestendige bedrijventerreinen: Vanuit het principe van zorgvuldig ruimtegebruik zet de regionale bedrijvenstrategie in op herontwikkeling en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen, met daarbij een inzet op verduurzaming en andere noodzakelijke transities. De programmering van de investeringsagenda draagt gezamenlijk zorg voor het terugdringen en/of voorkomen van onnodige leegstand, het goed benutten van bestaande bedrijventerreinen, het versnellen van de energie- en circulaire transitie op en het duurzaam inrichten van die terreinen.
Dit gaat enerzijds om het voldoen van bedrijven aan wettelijke eisen, maar anderzijds ook om collectieve opgaven van bedrijven en overheden aan de maatschappelijke opgaven rond klimaat, energie en biodiversiteit te kunnen voldoen. Het voldoen aan deze kwaliteitseisen vraagt om een toekomstbestendige inrichting van bedrijventerreinen. De provincie Noord-Brabant wil op industrieterrein Theodorushaven, Noordland en De Poort (TNP), via het programma ‘Grote Oogst’, komen tot een plan van aanpak. Dit programma wordt op 13 industrieterreinen in Noord-Brabant uitgezet om vervolgens samen met de gemeente en het gevestigd bedrijfsleven over te
36
gaan tot uitvoering van verduurzamingsmaatregelen. Wij kunnen op deze manier ons bestaande programma ‘verstevigd’ uitvoeren. • Acquisitie: Samen met NV REWIN en/of BOM en - waar van toepassing - in samenwerking met DAB en GCC, worden innovatieve (MKB)-bedrijven aangetrokken. Ook worden ‘leads’ die via NV REWIN en/of BOM worden aangereikt, opgevolgd, welke passen bij het economisch profiel van de stad en/of zijn gelieerd aan de topsectoren biobased economy/agrofood. Op basis van een accountplan 2022 wordt in 2022 hier uitvoering aan gegeven. • Regionale afspraken bedrijventerreinen: Medio 2020 zijn het toekomstbeeld bedrijventerreinen en de lijn voor de programmeringsafspraken door de provincie vastgesteld. Met het toekomstbeeld bedrijventerreinen West-Brabant 2030 is de strategische richting bepaald. De lijn voor programmeringsafspraken geeft richting aan een nieuwe manier van programmeren van de bedrijventerreinen. De nieuwe regionale bedrijventerreinenstrategie zorgt voor een gezonde, toekomstbestendige markt voor bedrijventerreinen, zodat op basis van het economisch profiel van de regio economische kansen en ambities gerealiseerd worden. Met het oog op de (sub)regionale afstemming voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen en het realiseren van een regionaal bedrijventerrein voor de gehele Brabantse Wal is een uitbreiding voorzien van ca. 36-55 ha. tot 2030.
Naar verwachting zal eind 2021 richting, wijze en niveau van samenwerken op Brabantse Wal niveau zijn vormgegeven. Inzet voor onze gemeente is om ruimte te kunnen bieden aan innovatieve bedrijven uit de relevante topsectoren om toekomstbestendige welvaart te creëren. Het bedrijventerrein Oude Molen in Halsteren wordt ontwikkeld voor MKB-bedrijven en wordt uitgebreid met ca. 10 ha. Om dit te realiseren zullen met de andere eigenaren een gezamenlijke visie en ontwikkelingsafspraken worden gemaakt om vervolgens de procedure van een bestemmingsplan te volgen. • Theodorushaven: Er is een plan van aanpak gemaakt om de huidige status en de toekomst van de haven en de rol die de gemeente Bergen op Zoom hierin speelt te verkennen, om de juiste strategie te bepalen. Het Focusakkoord
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
geeft verschillende opties voor de haven aan, te weten: mogelijkheden van verzelfstandiging te onderzoeken, onderzoeken naar strategische verbindingen en/ of partners voor de haven en het exploitatietekort verbeteren. Om de juiste strategische keuzes te maken dient het belang van de Theodorushaven in haar volle breedte te worden bezien en te worden geanalyseerd. Een plan van aanpak is in het 4e kwartaal 2021 gereed en zal in 2022 verder worden uitgerold. 1.2 Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad faciliteren. De intentieovereenkomst die eind 2020 met de provincie is ondertekend, om gezamenlijk de schouders te zetten onder de complexe transformatie en revitalisatie opgave van de binnenstad loopt door in 2022. We zijn strategische partnerschappen aangegaan met marktpartijen, zoals vastgoedeigenaren en ondernemersvereniging Sterck. Gemeente en provincie werken nauw samen met belanghebbenden aan de uitvoering van het programmaen participatieplan dat in 2021 is opgesteld. In 2022 is het resultaat een actueel en gezamenlijk gedragen visie op de binnenstad en een (smart) uitvoeringsplan voor de compacte vitale binnenstad, dat door de raad is vastgesteld. Uitgangspunt is dat de gemeente vanuit haar rol concrete plannen en initiatieven uit de markt, die mede voortkomen uit het uitvoeringsplan, faciliteert.
De BedrijfsInvesterings Zone (BIZ) voor de binnenstad is in 2022 verlengd voor de komende vijf jaar. De warenmarkt levert in Bergen op Zoom een waardevolle bijdrage aan de beleving en sfeer van de stad en de economie van de binnenstad. De weekmarkt is in 2022 in stand gehouden met als uitgangspunt kostenneutraliteit. Dit doen we door de weekmarkt toekomstbestendig te maken. In 2021 is een onderzoek gestart om de weekmarkt vernieuwend te organiseren. Dit onderzoek is in 2022 afgerond met een verbetering van inkomsten, samenwerking en geeft een toegevoegde waarde aan de binnenstad. In participatie werken de marktondernemers samen met winkeliers, horecaondernemers en bewoners voor behoud van de weekmarkt en een gezamenlijk belang voor een vitale binnenstad. 1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden We voeren het Actieplan Biobased Economy verder uit volgens de pijleraanpak. Dat houdt in dat we specifiek blijven inzetten op de pijlers Green Chemistry Campus/ biobased bedrijvigheid, Onderwijs, Creative Biobased, Gemeentelijke bedrijfsvoering (biobased/duurzame inkoop) en Gebiedsontwikkeling/openbare ruimte.
Meer in detail oefenen we het aandeelhouderschap in de Green Chemistry Campus (GCC) uit (samen met medeaandeelhouders de provincie Noord-Brabant en de NV REWIN), ondersteunen we het BioVoice-programma en voeren we de Stimuleringsregeling Biobased Economy – Green Chemistry Campus uit. Uitvoering van deze regeling betekent dat verwacht wordt dat 4 tot 6 bedrijven in 2022 geholpen kunnen worden met een stimuleringsbijdrage. Waar mogelijk vinden ook in 2022 nieuwe experimenten plaats in de openbare ruimte, zoals de toepassing van biobased asfalt. Afhankelijk van de Covid-situatie en daarmee samenhangend het doorgaan van de Vastenavendoptocht, wordt in 2022 de BioBest Trofee uitgereikt. Het in 2021 door het college vastgestelde Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) leidt in 2022 tot een verdere verkenning van in dit plan genoemde kansrijke actielijnen. In 2022 wordt een volgende stap gezet in de uitvoering van het raadsbesluit rondom de aankoop van het gebouw van Delta Agrifood Business (DAB). Inhoudelijk betekent dit dat er aangesloten wordt op de thema’s die door de Provincie Noord-Brabant zijn geformuleerd en door het bedrijfsleven van DAB zijn geprioriteerd; dit zijn duurzame bodem, eiwitten, food innovation en zero waste. Deze thema’s staan centraal bij de innovatieve trajecten ten behoeve van de Human Capital Agenda (HCA).
Qua betrokkenheid betekent dit dat we het aantal direct en indirect betrokken bedrijven en kennisinstellingen bij DAB verhogen. En dat we de instroom van leerlingen en studenten stimuleren. Dit laatste doen we door samenwerking aan te gaan met Sterk Techniek onderwijs, aansluiting bij de HCA-plannen van de Regio West-Brabant en de initiatieven van onder andere het bedrijf Rijk Zwaan. Onderzoek naar een mogelijke zelfstandige entiteit en vervreemding wordt voortgezet in 2022 en krijgt mogelijk komend jaar een afronding. Ondersteunende activiteiten, zoals de doorontwikkeling van het kenniscentrum loopt in 2022 door evenals het organiseren van (netwerk- en kennis) bijeenkomsten en publieksbijeenkomsten. In dat laatste kader zullen we in 2022 meer de nadruk leggen op de communicatie met de omgeving. Nu een groot aantal bedrijven en kennisinstellingen gebruik maakt van DAB, zal DAB zich in 2022 meer profileren naar het publiek in de nabije omgeving en de regio. Doel daarvan is het vergroten van het draagvlak en anderzijds transparantie over de activiteiten in het DAB.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
37
buitensporttaken bij het Sportbedrijf onder te brengen. 1.4 WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt Hierbij zullen vraagstukken over harmonisatie van worden geïntegreerd in USD. Geen aparte loketten. afspraken nadrukkelijk aandacht vragen. In 2021 is de businesscase ‘doorontwikkeling Werkcentrum’ opgesteld en (grotendeels) uitgevoerd in Eind 2021 is er een lokaal Sportakkoord gesloten. Hier opdracht van het DB van de ISD. Een van de onderdelen wordt in 2022 uitvoering aan gegeven door de contractvan deze businesscase is onderzoeken wat de meest partners. Doel is om zoveel mogelijk mensen met plezier passende locatie is voor het Werkcentrum, waar ook te laten sporten en bewegen. Naast actief sporten en het WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt bewegen ligt de focus op het preventieve aspect en het onderdeel van zijn. Onder meest passende locatie wordt komen tot een goede (basis)infrastructuur met een vitaal verstaan; waar de dienstverlening zo laagdrempelig verenigingsleven en vrijwilligersveld. mogelijk, liefst in samenwerking met (externe) relevante partners, georganiseerd is en vraag en aanbod van werk In de zomer van 2022 rijdt de Vuelta door West-Brabant logisch samenkomt om zoveel mogelijk werkzoekenden en onze gemeente. De gemeente zal hierbij slechts en uitkeringsgerechtigden aan (betaald) werk te helpen. faciliteren.
Uiteraard is de samenwerking met de USD (en de integrale toegang van de gemeenten Steenbergen en Woensdrecht) belangrijk en zal meegenomen worden in de keuze voor 2.2 Er is een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende een passende locatie. Eind 2021 zal de keuze voorgelegd faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken worden aan het DB van de ISD, waarna het besluit Op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed is de zal volgen. wettelijke taak beperkt. Gelet op het belang van deze sector(en) voor onze gemeente wordt in kaart gebracht welke basisvoorwaarden noodzakelijk zijn om tot een Vrijetijdseconomie passend voorzieningenaanbod te komen om een bijdrage te kunnen leveren aan de gemeentebrede doelstellingen. Basis toeristische en recreatieve Het betreft de preventieve werking van kunst en cultuur, voorzieningen en een basis cultuur en maar ook de beoefening van kunst en cultuur als doel (ter sport- en beweegaanbod. De uitvoering ontspanning, ontwikkeling en educatie). De wettelijke wordt beperkt tot de wettelijke taak of taak richt zich enkel op het bibliotheekwerk en het in het niveau ’landelijk gemiddelde’. stand houden van erfgoed(locaties). Het programma vrijetijdseconomie (VTE) bestaat uit de onderProfessionele Podiuminfrastructuur Bergen op Zoom delen Cultuur en Erfgoed, Sport en Toerisme en Recreatie.
Op 1 januari 2022 start een nieuwe zelfstandige organisatie als gevolg van de fusie tussen theater de maagd en 2021 stond in het teken van het Focusakkoord en het bepalen poppodium gebouw-T. Zij richt zich specifiek op de triple van de wenselijke richting om te komen tot de noodzakehelix samenwerking tussen podia, onderwijs en bedrijfslijke ombuigingen. Binnen het cluster werken & recreëren leven. Om te komen tot een toekomstbestendig podium zijn verschillende opgaven geformuleerd die moeten leiden infrastructuur is het noodzakelijk dat doelstellingen helder tot de realisatie van de opgelegde taakstelling(en). De geformuleerd worden. businesscases Sport en Cultuur(bedrijf) worden uitgevoerd en geïmplementeerd. Dit zal leiden tot de realisatie van het Wat gaan we doen in 2022: eerste deel van de ombuigingen en een opmaat naar de realisatie van het totaalbedrag van circa 4 mln. euro. 1. Opstellen heldere beleid-/ uitvoeringsopdracht Naast de implementatie van de businesscases gaat de 2. Opstellen subsidierelatie incl. prestatieafspraken aandacht uit naar het herijken van bestaand beleid. In 2022 richten we ons op het ontwikkelen en realiseren van één Museum en Cultuurhistorie Bergen op Zoom uitvoeringsprogramma VTE. Ter uitvoering van de businesscase Museum en Cultuurhistorie Bergen op Zoom, is in september 2021 gestart met een ‘interne reorganisatie’.
De beleids2.1 Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende inhoudelijke koers is bepaald door de businesscase. faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken. De financiële ‘opbrengst’ (€ 900.000) is in de begroting Op 1 januari 2022 zijn de binnensporttaken overgedragen verwerkt. De richting laat zich als volgt kort omschrijven: aan het nieuwe Sportbedrijf. Hiermee is een grote stap We stoppen met de ontwikkeling van en het investeren in gezet om de financiële taakstelling uit het Focusakkoord een eigen museaal concept, we zien “Het Markiezenhof” te realiseren. In 2022 wordt verder gewerkt om ook de
2
38
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
als een op zichzelf staand bezoekersobject en we participeren in periodieke kwaliteitstentoonstellingen. Op moment van opstellen van deze tekst is een voorgenomen besluit door het college genomen en per 1 september 2021 een projectleider gestart. Kunst-, Cultuur- en Erfgoededucatie Bergen op Zoom Ten aanzien van de businesscase Cultuureducatie is de intentie om de dienstverlening Kunst, Cultuur- en Erfgoededucatie eind 2022 in handen te stellen van een nieuw te vormen Triple Helix Organisatie. Met deze ombuiging is een bedrag van € 500.000 gemoeid. Op moment van opstellen van deze tekst is een voorgenomen besluit door het college nog niet genomen. Bouwkoten De opgave huisvesting Bergse bouwclubs is in ontwikkeling. Met het uitvoeren van de motie ‘Voortvarende aanpak centrale huisvesting bouwclubs’ wordt in gezamenlijkheid met de betrokken stichtingen een haalbaar alternatief uitgewerkt. Doel hierbij is om te komen tot toekomstbestendige huisvesting voor de bouwclubs waarbij de gemeentelijke jaarlasten beperkt blijven ten opzichte van het masterplan CV-1 uit maart 2020. Wat gaan we doen: 1. Afhandelen motie ‘Voortvarende aanpak centrale huisvesting bouwclubs’ 2. Vaststellen ‘nieuw’ financieel kader dat past bij toekomstbestendige bouwcultuur/ bouwclubs 3. Opstellen bouwplan Evenementenbeleid In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het herijkte evenementenbeleid.
De gemeentelijke organisatie zal zich minder bezighouden met de uitvoerende ondersteuning/ facilitering van evenementenorganisatoren in het algemeen. De uitvoering van het nieuwe evenementenbeleid heeft als gevolg een daling van de kosten van circa € 55.000. Ondersteuning middels ‘regie’ De rol van de gemeente ten aanzien van het ondersteunen en faciliteren van onze partners in de cultuursector wordt herzien. Vanuit het perspectief ‘regiegemeente’ maken we een terugtrekkende beweging en treden op als regisseur/ verbinder. We gaan als lokale overheid van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Welke basisvoorwaarden zijn noodzakelijk om de gewenste (maatschappelijke) effecten te realiseren en de verenigingen in de cultuursector te faciliteren. Wat gaan we doen?: 1. Vormgeven nieuwe beheersituatie huisvesting culturele verenigingen
2. 3.
Verkoop blokstallen 3 Duidelijkheid inzake dossier bouwkoten
Doen wat nodig is In 2022 geven we vervolguitvoering aan het project ‘doen wat nodig is’. Samen met de beleidsvelden uit het sociaal domein wordt integraal samengewerkt ten einde de maatschappelijke doelstellingen te realiseren. De hoogte van de subsidiegelden tbv kunst en cultuur blijft gelijk. De effecten die worden nagestreefd met de inzet van de subsidie worden gewijzigd. In 2022 worden de beleidsuitgangspunten op basis van het Focusakkoord en het project Doen Wat Nodig is, verwerkt in het te herijken beleid in het domein van vrijetijdseconomie. Vervolgens worden de subsidieregelingen, beleidsregels en indicatoren op dit herijkte beleid aangepast. Corona compensatie Door corona heeft sinds het voorjaar 2020 vrijwel de gehele vrijetijdssector stilgestaan. Met de compensatiegelden vanuit het Rijk worden instanties gecompenseerd voor de geleden verliezen in de jaren 2020/ 2021/2022. Ook zetten de Rijkscompensatiemiddelen in om de toekomst van het cultureel verenigingsleven te garanderen en zelfredzaam te maken. Dit met als doel dat zij bijdragen aan de (economische) leefbaarheid ter bevordering van een weerbare en vitale samenleving en/of waarbij nieuwe samenwerkingsvormen worden gezocht met andere organisaties. 1. In 2022 en 2023 wordt uitvoering gegeven aan het corona noodfonds cultuur 2. In 2022 en 2023 wordt uitvoering geven aan de stimuleringsregeling.
Kunstwerken in de Openbare Ruimte Sinds het stopzetten van vrijwilligersgroepering Beeldenwacht is er geen periodiek onderhoud en nazicht van veel kunstobjecten in de openbare ruimte, terwijl de gemeente – als eigenaar – wettelijk verplicht is deze goed in stand te houden. Het beleid rondom het beheer en onderhoud wordt in 2021 opnieuw geformuleerd en vastgesteld. Erfgoed & Monumenten Het wettelijk kader waarbinnen het erfgoedbeleid opereert, wijzigt in 2022. Naar verwachting wordt de Omgevingswet 1 juli 2022 ingevoerd. Hiervoor dient: • De Erfgoedverordening in lijn te zijn gebracht; • Te worden gekeken of verbeteringen aan de verordening kunnen worden meegenomen met als doel de werkdruk te verlagen.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
39
In 2022 wordt ook meegewerkt aan de uitvoering van het plan van aanpak als antwoord op het amendement Monumentovername door de Stichting Monumenten Bezit, welke in relatie staat tot het raadsvoorstel ‘2de uitwerking Focusakkoord’. Daarnaast zorgt de gemeente voor de instandhouding van monumenten door het blijvend verstrekken van subsidies, maar ook door het uitvoeren van de Vesting- en de (nog in ontwikkeling zijnde) Kerkenvisie. Op korte termijn betekent dit het opstellen en vaststellen van gebruiksvisies van erfgoedlocaties, zoals het Ravelijn en de Waterschans. Daarnaast wordt ingezet op het benutten van kansen door samenwerkingen voort te zetten en nieuwe aan te gaan. Het versterken van netwerken, zoals de alliantie Zuiderwaterlinie, zorgt voor het bundelen van krachten en financiën waardoor er minder druk op de gemeente komt te liggen om dit beleid uit te voeren. Recreatie en Toerisme Het toeristische recreatieve aanbod van Bergen op Zoom en omgeving heeft een positief effect op het leefklimaat van inwoners, vestigingsklimaat van bedrijven en nieuwe bewoners. Het draagt bij aan een positief imago van de regio. Samen met onze partners en de gemeenten op de Brabantse Wal werken we samen om de toeristische kansen die de Brabantse Wal kent te benutten. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de Agenda Veerkrachtig Bestuur met acties voor de korte en lange termijn.
De focus ligt hierbij op gezamenlijke promotie van de Brabantse Wal en routestructuren. VVV Brabantse Wal blijft betrokken bij de uitvoering van het toeristisch beleid en werkt aan gastheerschap, productontwikkeling en promotie. We onderzoeken in 2022 de toekomstwaarde van de VVV. De veranderende rol van VVV’s geeft aanleiding om naar de taken en organisatie te kijken. Regionale samenwerking wordt steeds belangrijker. Dit gebeurt o.a. binnen de Alliantie Zuiderwaterlinie en Geopark Schelde Delta. Ook verkennen we met Regio West- Brabant de kansen en ambities binnen de sector VTE. We nemen ambtelijk en bestuurlijk een rol in de opgave Vrijetijdseconomie. Daarnaast zijn we onderdeel van het samenwerkingsverband Waterpoort. De streekorganisatie is in 2021 verzelfstandigd naar de stichting Gebiedsalliantie Brabantse Wal en werkt aan de afronding van het subsidietraject ‘propositie’ en het onderzoeken van een promotieplatform.
40
Onderwijs
3
Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad
De gemeente probeert het huidige aanbod van onderwijs in stand te houden en streeft waar mogelijk naar uitbreiding van het aanbod. Kansen die zich voordoen om mbo- en hbo-opleidingen die goed aansluiten bij de regionale arbeidsmarkt zich te laten vestigen in Bergen op Zoom, worden ondersteund, maar er wordt niet actief op geacquireerd. De gemeente ondersteunt de regionale (onderwijs)plannen van sterk Techniekonderwijs (focus op techniekonderwijs) en de Agenda Beroepsonderwijs (focus op aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt). De gemeente zet verder in op de ontwikkeling van de Broedplaats AgrofoodDelta Agrifood Business. Dit betekent dat het concept verder wordt ingevuld, partners worden geacquireerd en subsidiemogelijkheden verder worden onderzocht. Het palet van samenwerkende kennisinstellingen die in 2020 zijn verbonden (VO-VMBO, MBO, HBO en WO) wordt verder uitgebreid om het “groenonderwijs” en het “foodonderwijs” te verbinden met andere opleidingen, zodat cross-sectorale verbindingen ontstaan. In het Focusakkoord is prioriteit gegeven aan het verbeteren van de verbinding tussen het onderwijs en economische ontwikkelingen. Hierbij wordt met name ingezet op innovatie en het pakken van economische kansen bij koppelingen tussen onderwijs en economie.
Er zal een SWOT-analyse uitgevoerd worden naar Bergen op Zoom als aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad met als doel op te halen welke verbeteracties uitgevoerd moeten worden. Er zal, zoals overeengekomen in het focusakkoord, minder prioriteit gegeven worden aan samenwerking met onderwijspartners en partnersteden. De samenwerking wordt met name gezocht in de bijeenkomsten van de Lokale en Regionale Educatieve Agenda.
4
Een goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken
De gemeenteraad heeft in 2020 het beleidsrijk Integraal HuisvestingsPlan (IHP) goedgekeurd voor het primair onderwijs (PO). Met de uitvoering van het IHP start de realisatie van toekomstbestendige onderwijshuisvesting in de dorpen en wijken. De gemeente zet hierbij in op doordecentralisatie van onderwijshuisvesting op de schaal van de schoolbesturen. Waar mogelijk krijgen scholen de mogelijkheid om een IKC (Integraal KindCentrum) te realiseren in de schoolgebouwen. Daarnaast is in het beleidsrijke IHP aandacht voor duurzaamheidsmaatregelen.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
In 2021 is gestart met de uitvoering van het IHP (PO) en de doordecentralisatie voor het Primair Onderwijs. In 2022 wordt aan deze financiële inrichting van de doordecentralisatie een vervolg gegeven. De bouw van basisschool El Feth wordt in 2022 afgerond, voor basisschool De Grebbe wordt de bouw voorbereid. Daarnaast vindt onderzoek plaats naar mogelijkheden voor (her)nieuwbouw van een aantal scholen die de komende jaren aan de beurt zijn, zoals School Oost, Sancta Maria, Krabbenkooi en Montessori. Voor het VO worden er geen nieuwe initiatieven ontplooid; de huisvesting van het VO is reeds doorgedecentraliseerd naar de schoolbesturen. Er wordt onderzoek gedaan naar de hoogte van de doordecentralisatievergoedingen aan het voortgezet onderwijs. Hierbij zal een reële berekening worden gemaakt van de benodigde kosten voor vervanging van de schoolgebouwen. Ook zal extra worden ingezet op het nakomen van de afspraken over de verantwoording van de besteding van de ontvangen vergoedingen. De gemeente heeft in 2020 een nieuwe invulling gegeven aan het project Veilige School door middel van het project Safe&Sound. Er wordt hiermee ingezet op meer aandacht voor preventie en de betrokkenheid van veiligheidspartners bij de scholen. Dit project wordt ook in 2022 voortgezet.
5
Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten
Ook in 2022 werkt de gemeente mee aan de verbetering van de aansluiting tussen onderwijs en jeugdzorg. In het schooljaar 2019/2020 is gestart met de inrichting van een schoolondersteuningsteam (SOT) op elke school. Hier zijn zowel professionals uit het onderwijs als jeugdhulp bij aangesloten. Het werken met SOT’s is in 2021 opnieuw geëvalueerd en zal in 2022 worden voortgezet, al dan niet met kleine wijzigingen die vanuit de evaluatie leiden tot een verbetering van het werken met SOT’s. De gemeente blijft via het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) de komende jaren inzetten op een betere arbeidsmarktvoorbereiding voor jongeren in een kwetsbare positie. Dit gebeurt onder andere door de inzet van de groepsaanpak On My Way. Daarnaast werkt de gemeente aan een nadrukkelijke verbinding tussen de dienstverlening van de Regionale Meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) en het Werkgevers Servicepunt West-Brabant.
Via het Thuiszitterspact heeft de gemeente zich verbonden aan de ambitie dat geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszit zonder een passend aanbod van onderwijs en/of zorg. De gemeente voert een actief onderwijskansenbeleid, waarin gelijke kansen voor alle kinderen centraal staan. Het project onderwijsambassadeurs wordt in 2022 voortgezet. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid van een schoolbibliotheek op elke school, in samenwerking met de bibliotheek en de schoolbesturen. In 2021 is een nieuwkomersvoorziening voor kinderen van 6 tot 12 jaar in de vorm van een pilot van 1,5 jaar opgestart. In 2022 zal gezorgd worden voor een “zachte landing” van leerlingen die uitstromen uit de nieuwkomersvoorziening in het regulier basisonderwijs, zodat de basisscholen goed toegerust zijn om de taalontwikkeling van deze leerlingen verder te stimuleren. De gemeente krijgt vanaf het schooljaar 2021-2022 extra middelen in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). De gemeente zet deze middelen in, aanvullend op en in samenhang met de maatregelen die de scholen in het kader van het NPO nemen. Er zullen tevens extra rijksmiddelen beschikbaar komen vanuit de Gelijke Kansen Alliantie die in de gemeente ingezet kunnen worden om de kansen van leerlingen in een achterstandssituatie te vergroten.
De gemeente stimuleert de doorgaande leerlijn, waardoor de overgangen tussen voorschoolse voorzieningen, primair onderwijs, voortgezet onderwijs en vervolgonderwijs soepel verlopen.
6
Een leven lang leren
Door de voortzetting van onder andere de bibliotheek op school en de voorleesexpress zijn we in staat om laaggeletterdheid beter te signaleren en te voorkomen. De gemeente stimuleert inwoners om deel te nemen aan volwasseneneducatie en taalonderwijs. Hierbij is extra aandacht voor autochtone laaggeletterden, uitkeringsgerechtigden en inwoners die de Nederlandse taal moeten leren in het kader van de nieuwe wet inburgering. De gemeente stimuleert werkgevers om medewerkers bij te scholen in taal op de werkvloer en in het bieden van vrijwilligerswerk en werkervaringsplaatsen waarbij taal centraal staat. Ook binnen onze eigen gemeentelijke organisatie investeren we in bewustwording bij medewerkers om direct duidelijk te communiceren. En we onderzoeken of we een initiatief zoals de Direct Duidelijk Deal kunnen ondertekenen waarmee we aangeven ons te committeren en te investeren in direct duidelijke communicatie voor onze inwoners.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
41
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Het aantal niet sporters
uitgedrukt in een percentage
Economie: functiemenging
(verhouding tussen banen en woningen), als percentage
Gemeenten landelijk 48,7% (2016) 53,2% (2020)
Economie: Vestigingen (van bedrijven)
158,4
Absoluut verzuim
2,4 (2019) 26 (2019)
aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar per 1.000 leerlingen
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
Voortijdige schoolverlaters zonder Startkwalificatie (vsv’ers) percentage
1,7 (2020)
BoZ 2019
BoZ 2020
Bron
{-}
{-}
50%
49,4%
Waarstaatjegemeente.nl (CBS BAG/LISA- bewerking ABF Research)
131,3
137,6
Waarstaatjegemeente.nl (LISA)
4,4
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)
19
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)
2,5
2
Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)
Waarstaatjegemeente.nl (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
Voor een uitgebreide toelichting en opmerkingen bij de vermelde bovenstaande indicatoren verwijzen wij u naar het indicatoren overzicht opgenomen in programma 1.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Detailhandelstructuurvisie 2016 Nota integraal bedrijventerreinenbeleid 2013 Meerjarenplan 2019-2021 NV Aangenaam in Bergen op Zoom 2019 Actieplan economische structuurversterking 2015 Startfoto lokale economie 2016 Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) 2021 Kadernota ‘Sport (is) in beweging’ 2011 – 2016 2011 en verlengd in 2016 Sport is (in) beweging – ‘Uitvoeringsnota Sport en Bewegen’ 2013 en verlengd in 2016 Cultuurvisie Bergen op Zoom 2013 Doorontwikkeling Binnenschelde “Boulevard in Beweging” 2014 Visie Materieel erfgoed 2013 Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed 2015 Verordening leerlingenvervoer 2014 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Onderwijskansenbeleid2019 Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019 - 2022 2019
42
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Zwembad de Schelp en De Melanen BV
De exploitatie van twee zwembaden.
Programma schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten
Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdig schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidspartners. Bijdrage voor de gemeente in 2022: € 37.423
Regio West-Brabant (RWB)
De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van negentien gemeenten met als doel de regio te versterken en te stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, Bijdrage voor de gemeente in 2022 voor de economische activiteiten (Rewin): € 204.369
Rewin NV
Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
43
Wat mag het kosten? x € 1.000 Productgroep
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 20223
Begroting 2024
Begroting 2025
P0301 Economie en werkgelegenheid Baten Lasten
922 2.442
751 3.083
1.255 4.350
1.205 4.293
755 3.859
755 3.849
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
1.520 0 0
2.332 0 0
3.095 0 0
3.088 0 0
3.104 0 0
3.093 0 0
Resultaat
1.520
2.332
3.095
3.088
3.104
3.093
P0302 Vrijetijdseconomie Baten Lasten
4.361 19.162
6.495 23.964
7.073 19.833
6.678 18.798
6.604 17.674
6.604 17.751
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
14.801 60 0
17.470 0 0
12.760 0 0
12.120 0 0
11.070 0 0
11.147 0 0
Resultaat
14.741
17.470
12.760
12.120
11.070
11.147
P0303 Onderwijs Baten Lasten
3.219 9.364
3.229 9.645
3.616 10.389
3.421 10.401
3.421 10.505
3.421 10.513
Totaal saldo van baten en lasten
6.146
6.415
6.773
6.979
7.084
7.092
Totaal programma 3 (Vrijetijds-)Economie en werkgelegenheid en onderwijs Baten Lasten
8.502 30.968
10.475 36.692
11.945 34.572
11.304 33.492
10.780 32.037
10.780 32.112
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
22.466 60 0
26.217 0 0
22.627 0 0
22.188 0 0
21.257 0 0
21.332 0 0
Resultaat
22.406
26.217
22.627
22.188
21.257
21.332
44
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Toelichting op de cijfers Bedragen * € 1.000,Beginstand Kaderbrief 2022-2025
2022
2023
2024
2025
Baten Lasten
10.354 32.898
10.104 31.677
10.061 31.575
10.061 31.575
Saldo
22.544
21.573
21.514
21.514
Kaderbrief Salarisbegroting Indexering begrotingsposten Kapitaallasten Onderhoud gebouwen Economie Toeristenbelasting Huurvergoeding Blokstallen III Stimuleringsmaatregel Biobased Economy - Green Chemistry Regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK)
-16 159 443 -30 -211 -111 100 -123 0 -474
-35 157 432 142 -211 -102 100 -123 0 -444
-59 154 428 140 -211 -102 100 -123 0 -413
-59 154 428 140 -89 -102 100 -123 0 -413
Focusakkoord: VVV (baliefunctie) - toeristenbelasting BC Sport BC Vastgoed
-150 632 -116
-150 871 0
-150 0 0
-150 0 0
Overige wijzigingen
-19
-22
-21
-68
22.627
22.188
21.257
21.332
Eindtotaal
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
45
Begrotingsmutaties Kaderbrief
Economie
De bijstelling op dit programma vanuit de Kaderbrief betrof alleen de aanpassing vanuit de Begroting 2022 van de verbonden partijen Gemeentelijke Archief Dienst en Regio West-Brabant (REWIN). De definitieve begroting van de verschillende verbonden partijen resulteert in 2022 tot een daling van de kosten van € 16.000. Omdat wij de bijdrage aan de verbonden partijen vanaf de Begroting 2022 in constante prijzen opnemen (prijspeil 2022) is er in 2023 en later een voordeel ontstaan van € 35.000 (2023) oplopend naar € 59.000 (2024 en volgende jaren).
In de Begroting 2019 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor economie. In 2019 en 2020 zijn deze middelen aangewend voor een bijdrage aan het Streekorganisatie Brabantse Wal. Doordat deze bijdrage komt te vervallen, ontstaat er een voordeel van € 111.000.
Salarisbegroting De salariskosten zijn geïndexeerd met 1,7% hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 159.000.
Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,6%. Een uitzondering hierop vormen, zoals ook in de Kaderbrief aangegeven, de indexering van de doorcentralisatie vergoeding voor huisvesting voortgezet onderwijs (6,36%) en de indexering voor leerlingenvervoer (1%). De uitgaven zijn door de indexering met € 558.000 toegenomen. De inkomsten komen hierdoor € 115.000 hoger uit.
Kapitaallasten De kapitaallasten nemen vanaf 2023 structureel toe met circa € 140.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de kapitaallasten van de moederkredieten worden begroot op programma 5. Wanneer kredieten vanuit het moederkrediet beschikbaar worden gesteld, worden deze kapitaallasten begroot op de producten waar ze betrekking op hebben. Daarnaast zijn er kredieten later gereedgekomen dan was gepland bij de Begroting 2021, waardoor in 2022 een voordeel op de kapitaallasten ontstaat van € 30.000.
Onderhoud gebouwen In de raadsvergadering van 17 december 2020 is de meerjaren onderhoudsbegroting 2021-2030 gemeentelijk vastgoed vastgesteld. De financiële vertaling heeft plaatsgevonden in de Begroting 2022. Tevens heeft er voor de Begroting 2022 een actualisering plaatsgevonden waarbij onder andere rekening is gehouden met de besparingen op onderhoud voortkomend uit de business cases vastgoed en sport. Het jaarlijks bedrag dat in de voorzieningen wordt gestort, inclusief de besparingen door de business case vastgoed en sport, is niet gewijzigd. Er is wel sprake van een verschuiving tussen programma’s.
46
Toeristenbelasting Vanaf de Begroting 2019 is de opbrengst van de toeristenbelasting verhoogd met € 100.000. De verhoging was gebaseerd om een te houden onderzoek naar het tarief toeristenbelasting. In het onderzoek zou het betrekken van arbeidsmigranten in de heffing toeristenbelasting worden betrokken. Daarnaast zou worden gekeken naar hoe het tarief van de gemeente Bergen op Zoom zich verhoudt tot de tarieven in de regio in relatie tot het aanbod van recreatieve voorzieningen. Doordat e.e.a. niet heeft geleid tot een hogere opbrengst is in de Begroting 2022 de verwachte opbrengst toeristenbelasting verlaagd met € 100.000.