Bijlage 1. Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025
Tekst van het document
Begroting 2022 Meerjarenraming 2023 – 2025
Vastgesteld d.d. 5 oktober 2021
2
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Inhoudsopgave
Inleiding op de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 – 2025
4
De financiële Begroting 2022 - 2025
12
De programma’s Programma 1 – Besturen, Samenwerken en Veiligheid Programma 2 – Samen leven, samen doen Programma 3 – Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Programma 4 – Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Programma 5 – Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Programma 6 – Duurzaamheid
14 23 34 48 62 72
Structureel Begrotingssaldo
78
De paragrafen Paragraaf 3.1 – Lokale heffingen Paragraaf 3.2 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf 3.3 – Financiering Paragraaf 3.4 – Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 3.5 – Verbonden partijen Paragraaf 3.6 – Grondbeleid Paragraaf 3.7 – Bedrijfsvoering Paragraaf 3.8 – Sociaal domein
84 94 101 106 110 137 140 146
Uitvoeringsplan 2022 – 2025
152
Taakvelden conform indeling BBV-wetgeving
160 161 162 163 164 166 167
Taakveld overzicht conform programma 1 Taakveld overzicht conform programma 2 Taakveld overzicht conform programma 3 Taakveld overzicht conform programma 4 Taakveld overzicht conform programma 5 Taakveld overzicht conform programma 6
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
3
Inleiding op de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 – 2025 Met vertrouwen bouwen aan onze toekomst Met genoegen bieden wij de Begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 aan. Een periode waarin we met vertrouwen verder bouwen aan de toekomst van onze gemeente Bergen op Zoom; bij voorkeur aan de hand van een vastgestelde Toekomstvisie. Dat vertrouwen is het resultaat van de bestuurlijke, organisatorische en financiële reset waarin afgelopen periode veel energie is gestoken en die nu steeds meer zijn vruchten afwerpt. Een reset die zijn beslag kreeg in het Focusakkoord, waarvan belangrijke onderdelen zijn gerealiseerd of waarmee de basis is gelegd voor de toekomst. De noodzaak tot het verbeteren van de bestuurscultuur wordt steeds breder gevoeld en – hoewel het verbeteren van cultuur een weg is van de lange adem – zijn de eerste resultaten merkbaar. Zo is er meer verbinding, ook letterlijk, tussen raad, college en organisatie. Ook voor het aanzien van de gemeente is het belangrijk deze noodzakelijke verbetering van de bestuurscultuur in 2022 en volgende jaren door te zetten.
decentralisatietaak jeugd kunnen wij een financieel gezonde begroting aanbieden. Door de overschotten op de begroting de komende jaren stijgt de algemene reserve van € 24 miljoen eind 2021 naar € 39 miljoen eind 2025. Hierdoor neemt onze weerstandscapaciteit toe en dat zien we terug in de weerstandsratio. Voor 2022 is deze 1,05 en dus weer boven de 1,0 (het minimale streefgetal). De weerstandsratio stijgt door naar 2,4 in 2025. Op basis van de huidige cijfers daalt de schuldquote in 2022 al tot 90%, waar het uitgangspunt in het Focusakkoord was een schuldquote van 90% in 2026. De schuldquote daalt door naar 83% in 2026 bij ongewijzigd beleid. We geven in deze begroting ook aan dat de uitdagingen in de gemeente groot zijn. We zijn continue bezig met de ontwikkelingen in de gemeente, zowel binnen het sociale domein als het fysieke domein zijn het forse opgaven. We blijven bouwen aan Bergen op Zoom en dat binnen de (beperkte) financiële middelen die tot onze beschikking staan.
Het is juist dankzij de verbeteringen uit het Focusakkoord dat we weer kunnen gaan bouwen aan Bergen op Zoom. Wat betreft het verbeteren van de kwaliteit van de organiDat doen we vanuit vernieuwde visies en vernieuwd beleid. satie is met het Plan van Aanpak Vernieuwen en Verbeteren Naast de Omgevingsvisie, die wettelijk is voorgeschreven, de koers en de stip op de horizon bepaald. Met als titel willen we investeren in een Economische visie, een visie “Bergen op Zoom, dat ben jij!” worden alle medewerkers aangespoord hun bijdrage te leveren aan deze kwaliteitsver- op het Sociaal domein en op Veiligheid en een visie op Bedrijfsvoering. Dit alles onder de koepel (nu nog concept) betering over de volle breedte. Naast aanpassingen in het Toekomstvisie. Voor een inhaalslag op dit gebied nemen management van onze organisatie wordt veel verwacht van we voor 2022 extra budget op in deze begroting. De strucde doorontwikkeling van P&O en van Financiën. Zo worden wij een wendbare organisatie die klaar is voor de uitdagingen turele behoefte aan meer strategische capaciteit op diverse terreinen proberen we in eerste instantie met behulp die de toekomst van Bergen op Zoom ons biedt. van loonsomsturing op de vangen binnen de bestaande budgetten.
Op deze manier gaan we ook de ontwikkeling van Ook wat betreft de financiën is het afgelopen jaar veel werk de regio West-Brabant-West als 4e stedelijke regio in Brabant verzet om het Focusakkoord uit te werken / te realiseren. De bezuinigingen tot een bedrag van € 13 miljoen zijn ingevuld en faciliteren. Een belangrijke ontwikkeling voor onze regio én de verdere realisatie van deze bezuinigingen staan voor de voor onze gemeente! komende jaren gepland. Kortom: Door te (her)investeren in onze organisatie en We hebben een begroting opgesteld die realistisch is. onze gemeente bouwen we met deze begroting 2022 vol Door de uitwerking van het Focusakkoord en een meer reële vertrouwen aan onze toekomst. vergoeding van de rijksoverheid voor de uitvoering van de
4
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Sociaal domein Bij de Kaderbrief 2022-2025 hebben we de raad geïnformeerd dat we voor 2022 extra middelen ad € 5 miljoen voor jeugd zouden ontvangen als gevolg van de uitkomst van de arbitragezaak met het Rijk. Inmiddels is het exacte bedrag dat wij voor 2022 gaan ontvangen bekend en ook de bedragen voor 2023 t/m 2025. De provincie heeft aangegeven dat wij 75% van het toegezegde bedrag voor 2023 t/m 2025 mogen meenemen
in onze begroting. Dit omdat er nog afspraken gemaakt moeten worden tussen Rijk en VNG over aanvullende bezuinigingen. We hadden reeds € 1,2 miljoen aan extra rijksmiddelen opgenomen in de jaren 2023 t/m 2025. De volgende bedragen hebben wij in de begroting opgenomen:
Bedragen * € 1.000
2022
2023
2024
2025
Extra middelen jeugd
5.106
5.651
5.305
4.889
Toegestaan op te nemen in de begroting (75%)
5.106
4.237
3.978
3.666
- 1.230
- 1.230
- 1.230
3.007
2.748
2.436
Reeds opgenomen in begroting Extra middelen jeugd opgenomen in begroting
In de begroting hebben we voor het eerst een aparte paragraaf sociaal domein opgenomen (paragraaf 3.8). Hierin geven wij aan welke uitgangspunten we hebben gehanteerd voor het opstellen van de begroting. Daarnaast is aangegeven met welke (financiële) ontwikkelingen we rekening houden. In programma 2 van de begroting is aangegeven hoe wij werken aan het behalen van onze inhoudelijke doelstellingen. Bedragen * € 1.000
5.106
In de onderstaande tabel is opgenomen wat de totale financiële mutatie op de verschillende onderdelen in het sociaal domein zijn. Hierin zijn niet opgenomen de extra middelen die wij van het rijk hebben ontvangen voor jeugd. Deze ontvangen wij via de algemene uitkering en zijn daarom verwerkt in programma 5 van de begroting.
2022
2023
2024
2025
WMO
362 V
362V
362 V
362 V
Werk en inkomen
-195 N
-195 N
-195 N
- 195 N
- 1.223 N
- 656 N
9V
9V
Sociaal domein
Jeugd
V = voordeel; het totale budget in de Begroting 2022 is verlaagd. N = nadeel: het budget in de begroting is verhoogd.
We gaan inzetten op een verdiepingsslag op de bestaande maatschappelijke businesscases, vanwege de herstructureringsopgaven jeugd (aan de hand van de aanbevelingen van het rapport AEF). Dit betekent voor 2022 een investering van € 650.000. Daarmee wordt vanaf 2024 een jaarlijkse besparing beoogd van €1.340.000 op de uitgaven voor jeugdzorg.
Ruimtelijke economische ontwikkelingen We creëren nieuwe investeringsdynamiek in de gemeente. Dat doen we door een grote vernieuwingsslag in diverse beleidsnotities op het gebied van Ruimte & Economie. Voor specialistische kennis en om tot een snelle inhaalslag te komen, wordt waar nodig de kennis en kunde van adviesbureaus ingeschakeld. Hiervoor wordt geraamd dat een bedrag ad € 200.000 eenmalig nodig is in 2022. Dit om afgeleid van
een kadernota Ruimte Economie een aantal onderliggende opgaven uit te werken. Met die externe ondersteuning stellen we nieuw beleid op waar het moet, we stellen bestaand beleid bij waar het nodig is, en beëindigen beleid dat geen toegevoegde waarde (meer) heeft. In de gemeente zijn momenteel tal van kansen op het gebied van onze economie die we middels het actualiseren van visie en beleid kunnen verzilveren. Denk aan kansen op het gebied van transformatie, goed beslagen ten ijs komen bij de (sub)regionale afstemming over de ontwikkeling van bedrijventerreinterreinen en op middellange termijn de herstructurering van bedrijventerreinen. Grote uitdagingen als de
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
5
energietransitie (minimaal label C), de relatief hoge leegstand in onze binnenstad en de krapte op de woningmarkt zijn niet alleen uitdagingen maar juist kansen als de gemeente actuele visie en beleid heeft.
Strategische capaciteit Het college heeft sterk de behoefte aan meer strategische capaciteit, zodat uitvoering gegeven wordt aan de bestuurlijke agenda. Deze strategische capaciteit is nu onvoldoende aanwezig. Mocht het op orde brengen van de strategische capaciteit niet lukken binnen de beschikbare loonsom, dan zal het college hierop terug komen.
Personeel Op het personele vlak heeft de gemeente Bergen op Zoom een dubbele uitdaging. We willen enerzijds een kwaliteitsverbetering over de volle breedte van de organisatie tot stand brengen, maar anderzijds hebben wij te maken met een bezuinigingstaakstelling op personeel. Zowel kwaliteitsverbetering (leren van je fouten) en personele ombuigingen (werkgeversverplichtingen zorgvuldig nakomen) kosten tijd, maar zijn wel noodzakelijk om onze doelen (uit het focusakkoord) te behalen. Dit vormt een uitdaging. De druk op het zittende personeel loopt op door het bovenproportionele vertrek van medewerkers en we verwachten tegelijkertijd van het zittende personeel dat zij daarnaast investeren in kwaliteit. Het helpt daarbij niet dat de arbeidsmarkt op dit moment overspannen is. Zowel nieuw vast personeel (op vacatures die geen onderdeel van de bezuinigingen vormen) als tijdelijk personeel (ter overbrugging) is nauwelijks aan te trekken voor veel cruciale functies. Hoewel dit een landelijke trend is, gaan we ervan uit dat de beoogde kwaliteitsverbetering óók zal bijdragen aan ons imago als werkgever. Gelukkig zijn we diverse stappen aan het zetten in deze uitdaging. Het plan van aanpak vernieuwen en verbeteren van de organisatie: Bergen op Zoom dat ben jij! krijgt inmiddels verdere uitwerking.
We bieden medewerkers perspectief op de nieuwe verbeterde organisatie die aan het ontstaan is en vragen van hen in beweging te komen. We investeren zowel in kwaliteit van medewerkers en processen, als in een gezonde afbouw van formatie (kwantitatief). Ons perspectief is dat we die stappen zorgvuldig maar gestaag blijven zetten. Dat kost tijd, soms meer dan we zouden wensen, maar voor de langere termijn ontstaat hiermee de toekomstbestendige en wendbare organisatie die we voorstaan. Waarbij de medewerkers leveren volgens de kernwaarden: Betrokken, Betrouwbaar, Vooruit, Voor elkaar, Dienstbaar en Integraal denken en werken.
6
Daarnaast gaan we ook zorgvuldig om met medewerkers waar we afscheid van moeten nemen. Met de bonden hebben we inmiddels overeenstemming over een voorfase sociaal plan. In deze voorfase proberen we in- en externe mobiliteit te organiseren, waarbij de medewerker eigen regie krijgt over zijn/haar loopbaan.
Moederkredieten Bij de behandeling van het 1e Concernbericht 2021 is de motie herijking systematiek moederkredieten aangenomen. In de auditcommissie plus van 6 september j.l. zijn de moederkredieten op basis van de motie besproken. Afgesproken is dat er in het vervolg in de voorbereiding op de behandeling van de begroting meer informatie aan de raad wordt verstrekt m.b.t. het uitvoeringsplan. In het bijlageboek bij de begroting worden de investeringen uit het Uitvoeringsplan 2022-2025 nader toegelicht. Ook in de technische toelichting op de begroting zal extra aandacht aan het uitvoeringsplan worden besteed. De moederkredieten bestaan uit 5 onderdelen, te weten: bedrijfsvoering/-middelen, vastgoed, openbare ruimte, riolering en onderwijshuisvesting (IHP). Voor bedrijfsvoering/-middelen, vastgoed en openbare ruimte is in totaal € 7.500.000 per jaar beschikbaar. De ruimte vanuit de moederkredieten 2020 is conform hetgeen is aangegeven in de kaderbrief verdeeld over 2022 t/m 2025 (€ 989.000 per jaar). Daarnaast is er vanuit openbare ruimte nog € 619.000 niet beschikbaar gesteld in 2021. Het voorstel is om dit door te schuiven naar 2022. Per saldo is er een overprogrammering op de onderdelen bedrijfsvoering/-middelen, vastgoed en openbare ruimte van € 1.399.900.
In 2022 zal erop worden gestuurd dat het totale investeringsvolume voor deze 3 onderdelen niet boven de beschikbare ruimte uit zal komen. Voor riolering is voor een bedrag van bijna € 7,4 miljoen aan investeringen voor 2022 opgenomen. Dit past binnen de beschikbare ruimte als de raad akkoord is om de niet ingezette ruimte voor 2021 door te schuiven naar 2022. . Het IHP wordt gelijk met de behandeling van de begroting geactualiseerd. De nieuwe investeringsbedragen voor onderwijs die in het geactualiseerde IHPO staan zullen worden opgenomen in het uitvoeringsplan.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Schuldenpositie In het Focusakkoord is opgenomen, dat de schuldquote in 2026 teruggebracht moet zijn tot 90% waardoor we volgens de VNG-normering in de groene zone komen. Op basis van
120%
Ontwikkeling schuldquote
Schuldquote begroting 2021
de huidige cijfers komt de schuldquote al in 2022 op 90%. De lagere omvang van de schuld wordt vooral veroorzaakt door, opnieuw, hogere opbrengsten bij het grondbedrijf en lagere investeringen in de algemene dienst. Schuldquote na 2e wijziging FA en beleidskader
Schuldquote begroting 2022
110% 100% 90% 80% 70% 60% 2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Woonlasten
Financiële effecten coronacrisis
Onder de woonlasten verstaan we het gemiddeld bedrag dat een huishouden in Bergen op Zoom betaalt aan OZB, rioolrecht en afvalstoffenheffing.
In het 2e Concernbericht wordt de raad geïnformeerd over de (financiële) gevolgen van de coronacrisis voor 2021. Bij de jaarrekening 2021 zullen we de raad voorstellen om de nog benodigde middelen die nog niet zijn ingezet over te hevelen naar 2022.
2021 OZB per woning
€ 213,61
Afvalstoffenheffing
€ 314,70
Rioolheffing
€ 335,82
Woonlasten*
€ 864,13
2022 € 217,28 + 1,6%
Wij gaan ervan uit dat er voor 2022 geen directe maatregelen i.v.m. corona worden genomen. De gevolgen van de € 341,19 + 1,6% coronacrisis op de reguliere bedrijfsvoering is zo goed als € 880,30 + 1,9% mogelijk ingeschat. € 321,83 + 2,3%
* de definitieve tarieven worden in december 2021 vastgesteld
Voor de opbrengst parkeergelden en toeristenbelasting moeten we daar nog wel een voorbehoud voor maken.. We OZB Het tarief voor de OZB zal, met het inflatiepercentage ad 1,6% kunnen op dit moment nog geen goede inschatting maken van de parkeeropbrengsten 2022. Conform de Begroting worden verhoogd. 2021 hebben we voor 2022 en latere jaren € 4,8 miljoen aan opbrengsten opgenomen. Bij het 1e Concernbericht 2022 Afvalstoffenheffing Het vaste tarief voor de afvalstoffenheffing wordt verhoogd zullen wij de raad informeren over de verwachte opbrengst met 2,4% tot € 234,84 en het tarief per lediging met 1,9%. parkeergelden in 2022. Deze hogere verhoging dan met het inflatiepercentage komt doordat Saver haar tarieven met 1,9% gaat verhogen en De aanslagen toeristenbelasting 2020 waren tijdens het daarnaast zijn de verwerkingskosten van o.a. de Milieustraat opstellen van de begroting (juli) nog niet opgelegd. Hierdoor en Grofvuil fors gestegen. was het niet mogelijk om een goede inschatting te maken of de coronacrisis tot blijvende lagere toeristenbelasting Rioolheffing gaat leiden. Ook hierop zullen wij bij het 1e Concernbericht Het tarief rioolheffing zal voor 2022 enkel met het inflatieper2022 terugkomen. centage van 1,6% worden verhoogd. De extra verhoging van 2,9% die we hadden aangekondigd bij het vaststellen van het GRP is niet nodig, omdat met name de rentekosten fors lager zijn.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
7
Meerjarig financieel perspectief Hieronder worden de mutaties weergegeven van de budgetten voor 2022 t/m 2025 ten opzichte van de budgetten zoals deze in de begroting 2021 voor deze jaarschijven waren opgenomen. Voor de jaarschijf 2025 is als uitgangspunt
Mutatie
hetzelfde bedrag als 2024 genomen. Positieve bedragen leveren een voordeel op voor het begrotingsresultaat en negatieve bedragen een nadeel.
2022
2023
2024
2025
Start begroting 2021
-11.423
-9.975
-10.043
-10.043
2de uitwerking FA, totaal FA
10.859
12.046
12.875
12.875
Overige begrotingswijz (oa concernbericht)
750
-657
-375
-349
Kaderbrief
203
-513
-1.368
-138
Begin saldo Begroting 2022-2025
389
901
1.089
2.345
0
0
0
0
Indexering baten en lasten
-481
-470
-476
-484
Kapitaallasten
399
430
410
260
Algemene uitkering
Mutaties Salarissen
8
5.106
3.007
2.748
2.436
e
3 Uitwerking Focusakkoord
-326
-588
137
137
Wmo
362
362
362
362
Jeugd
-1.223
-656
9
9
Werk en inkomen
-195
-195
-195
-195
Volksgezondheid
-140
-140
-140
-140
Kadernota ruimte en economie
-200
0
0
0
Verhogen beeldkwaliteit reiniging
-97
-97
-97
-97
Containerterminal
96
0
0
0
ISV
87
-201
-199
-195
Verkoop woonwagen standplaatsen
175
0
0
0
OZB
407
407
407
407
Leges publiekzaken
-129
-126
-126
-126
Verbonden partijen
-45
572
922
897
Rente
-124
-59
123
157
Overige mutaties
-330
-448
-318
-1.082
Saldo Begroting 2022-2025
3.731
2.699
4.656
4.691
incidentele baten en lasten
-697
178
0
0
Structureel saldo Begroting 2022-2025 (overschot)
3.034
2.877
4.656
4.691
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Toelichting per regel Begin saldo Begroting 2022-2025 Dit zijn de saldi na de vaststelling van de Kaderbrief 2022. In deze saldi is het amendement dat is aangenomen bij de kaderbrief verwerkt.
Algemene uitkering In de kaderbrief was de meicirculaire verwerkt. Het voordeel dat nu in de begroting zit zijn de extra middelen van jeugd die we van het rijk hebben ontvangen.
Salariskosten De salariskosten zijn met € 1,6 miljoen toegenomen. Bij de kaderbrief was al aangekondigd dat de salariskosten met € 900.000 zouden stijgen vanwege de inflatiecorrectie. In juni 2020 heeft de raad besloten om de regie-organisatie en het functioneel beheer ICT op orde te brengen. Dit raadsbesluit is in de begroting 2022 verwerkt en daardoor is de formatie met 9,3 FTE op het gebied van ICT uitgebreid. De exploitatie- en inhuurbudget die de raad hiervoor beschikbaar heeft gesteld zijn met € 700.000 verlaagd.
De uitkomsten van de septembercirculaire zijn niet verwerkt in de begroting. Middels een apart raadsvoorstel zal de raad worden geïnformeerd over de uitkomsten van de septembercirculaire. In dit raadsvoorstel zullen ook de consequenties van de nieuwe BUIG uitkering worden meegenomen Dit raadsvoorstel zal voor de behandeling van de begroting in de commissie op 2 november worden toegezonden.
Indexeren Conform hetgeen is opgenomen in de Kaderbrief zijn zowel de uitgaven als de inkomsten posten geïndexeerd met het inflatiepercentage van 1,6%. Een uitzondering hierop vormen, zoals ook in de Kaderbrief aangegeven, de indexering van de doorcentralisatie vergoeding voor huisvesting voortgezet onderwijs (6,36%) en de indexering voor leerlingenvervoer (1%). Per saldo zijn de kosten voor indexeren € 480.000 hoger uitgekomen dan de € 1,1 miljoen die we in de Kaderbrief hadden aangegeven. Kapitaallasten De kapitaallasten (rente en afschrijving) komen lager uit dan begroot in de Begroting 2021-2024 omdat investeringen later gereed komen. Daardoor gaat de afschrijving op een later tijdstip in. Bij de Kaderbrief was al aangegeven dat door het doorschuiven van de niet benutte ruimte van de moederkredieten 2020 er in 2022 een voordeel zou ontstaan van € 256.000 in 2022. Ook in latere jaren heeft dit nog een voordeel opgeleverd. Verbonden partijen In de Kaderbrief zijn de begrotingen 2022-2025 van de Verbonden Partijen verwerkt. Dit leverde vanwege de nullijn die de verbonden partijen hebben gehanteerd een voordeel op. In de 1e uitwerking van het Focusakkoord was ook meegenomen het voordeel dat ontstaat als de begrotingen van de verbonden partijen tegen constante prijzen wordt opgenomen in onze begroting. In de kaderbrief was dit voordeel alleen voor 2022 verwerkt.
Voor 2023 en 2024 levert dit nog een extra voordeel op.
Ook de gevolgen van de herverdeling van het gemeentefonds zijn nog niet meegenomen in deze begroting, omdat hierover nog geen definitieve besluitvorming door het kabinet heeft plaatsgevonden. De verwachting is dat de herverdeling vanaf 2023 ingevoerd zal worden. Op basis van de meest actuele cijfers gaat de herverdeling voor de gemeente Bergen op Zoom een voordeel opleveren van ongeveer € 2,6 miljoen. De herverdeling zal ingevoerd worden vanaf 2023 met een maximum van € 15,- per inwoner. Dat betekent een voordeel van ongeveer € 1 miljoen per jaar. Vanaf 2025 zouden we dan het gehele voordeel ontvangen. 3e Uitwerking Focusakkoord De 3e uitwerking Focusakkoord levert een nadeel op voor de eerste twee jaar en een klein voordeel in de latere jaren. De 3e Uitwerking Focusakkoord wordt toegelicht in een bijlage bij de begroting. Voor een toelichting op de mutaties verwijzen wij naar deze bijlage. Wmo De totale kosten van de Wmo dalen met € 362.000. Op basis van de uitgaven 2021 zijn de kosten voor begeleiding en de budgetten voor rolstoel-, vervoers- en woonvoorzieningen verlaagd. Daartegenover staat dat de kosten voor huishoudelijke ondersteuning, de persoonsgebonden budgetten en de uitvoering van Maatschappelijke Opvang zijn verhoogd. .
Jeugd Door een stijging van de tarieven voor de Gecertificeerde Instellingen Jeugdzorg met 27% en een stijging van 2% van het aantal toekenningen voor jeugdhulp nemen de kosten voor jeugd met € 625.000 toe. Het inzetten via een verdiepingsslag op de bestaande maatschappelijke businesscases, vanwege de herstructureringsopgaven jeugd (aan de hand van de aanbevelingen van
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
9
het rapport AEF), wat voor 2022 een investering van € 650.000 betekent. Daarmee wordt vanaf 2024 een jaarlijkse besparing beoogd van €1.340.000 op de uitgaven voor jeugdzorg.
Verkoop woonwagen standplaatsen De verkoop van de woonwagenstandplaatsen loopt door in 2022. Het netto voordeel bedraagt € 175.000 voor 2022.
Per saldo nemen door het bovenstaande de kosten in 2022 met € 1,2 miljoen toe en verwachten we in 2024 en 2025 met het bestaande budget toe te komen.
OZB De opbrengst OZB neemt naast de indexering met € 407.000 toe. Dit komt door een toename bij de niet woningen. Door een toename van nieuwe panden (bedrijventerrein Oude Molen) en minder leegstand neemt de opbrengst toe.
Werk en inkomen Op basis van de kosten in 2021 wordt het budget voor minimabeleid verhoogd met € 75.000. Daarnaast nemen de kosten voor bijzondere bijstand toe met € 115.000 vanwege een nieuwe methodiek van financieren van de BBZ. Volksgezondheid Het totale budget voor volksgezondheid voor 2022 is in de Begroting 2022 € 140.000 hoger dan in de Begroting 2021. In de begroting was geen budget opgenomen voor de inspecties van de kinderopvang. Het budget waar deze kosten de laatste jaren uit werden gedekt, is wegbezuinigd bij de structureel maken van de bezuinigen uit de uitgavenstop voor het sociaal domein. Er is nu budget opgenomen voor de inspectie van kinderopvang, zodat deze weeffout uit de begroting is hersteld. Kadernota ruimte en economie Op ruimtelijk/economische gebied is de noodzaak om te komen tot een kaderstelling op het gebied van ruimte en economie van groot belang en een 7-tal nota’s die dit kader verder invullen. Denk daarbij aan de nota’s bedrijventerreinen, binnenstad, de Boulevard, Plein 13, de Haven, buitengebied, horecavestiging/detailhandel. Voor deze inhaalslag is capaciteit en expertise nodig tot een bedrag van € 200.000. Zwerfafval Voorgesteld wordt om voor het onderdeel reiniging de beeldkwaliteit op de invalswegen en de recreatiegebieden te verhogen van C naar B.
Huur containerterminal De verwachting is dat de huidige containerterminal in het eerste en tweede kwartaal van 2022 nog zal worden gebruikt. Omdat dit eerder niet was voorzien, is de netto huuropbrengst daarvan voor 2022 in de Begroting 2022 opgenomen. Investeringsfonds Stedelijke Vernieuwing (ISV) Naast de subsidie leveren wij zelf ook een bijdrage aan de realisatie van ISV-projecten. Ons aandeel was niet correct opgenomen in de Begroting 2021. Voor de Begroting 2022 is dit gecorrigeerd zodat het gemeentelijke aandeel jaarlijks circa € 850.000 bedraagt.
10
Leges publiekszaken Leges burgerzaken nemen in de begroting 2022 met € 129.000 af. De opbrengsten voor het loket niet-ingezetene dienen afgeraamd te worden met € 240.000, omdat er minder reisbescheiden worden afgegeven. Daarnaast nemen de leges voor rijbewijzen en naturalisatie toe t.o.v. hetgeen we begroot hadden. Dit op basis van de werkelijke aantallen 2021. Rente Het onderdeel rente laat een nadeel zien van € 124.000 voor 2022. Dit komt deels door versnelling van verkopen bij het grondbedrijf waardoor daar minder rente aan toegerekend wordt en deels doordat de externe rentekosten (de rente op de geldleningen) licht hoger uitpakken dan bij de voorgaande raming. Voor de latere jaren ontstaat er een voordeel. Dit is vooral het gevolg van het oversluiten van geldleningen. Structureel begrotingssaldo Het saldo van de begroting wordt hierbij gecorrigeerd van de incidentele baten en lasten. Het structurele begrotingstekort komt hierdoor lager uit. Voor een nadere toelichting op deze posten verwijzen wij naar het hoofdstuk structureel begrotingssaldo in deze begroting.
Leeswijzer Hierbij willen we de opbouw en beleidsmatige inhoud van de programma’s nog onder de aandacht brengen. Elk programma begint met het onderdeel “Wat hebben we in 2022 bereikt?”. Daarna worden de hoofddoelen en subdoelen benoemd, die in het Focusakkoord voor het programma zijn geformuleerd. Deze hoofddoelen willen we in de periode tot en met 2022 realiseren. In het onderdeel “doelstellingen en activiteiten voor 2022” vindt u de activiteiten terug die in 2022 worden uitgevoerd om de doelstellingen te bereiken.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Bij de indicatoren hebben we alleen de wettelijk verplichte indicatoren opgenomen. Bij het onderdeel “Begrotingsmutaties” per programma worden de mutaties toegelicht die hebben plaatsgevonden. Als uitgangspunt zijn genomen de jaarschijven 2022, 2023 en 2024 in de begroting 2021 en deze zijn vergeleken met de jaarschijven uit deze begroting.
Tenslotte Wij danken eenieder die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit document. Bergen op Zoom, 5 oktober 2021, Het college van burgemeester en wethouders
In hoofdstuk 6 vindt u de taakveldindeling terug.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
11
De financiële Begroting 2022 - 2025 Overzicht van baten en lasten Bedragen * € 1.000
Realisatie 2020
Begroting 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Productgroep 101 Bestuur en samenwerken
3.561
238
-3.323
Productgroep 102 Openbare Orde en Veiligheid
6.385
686
-5.698
2.935
0
-2.935
6.947
727
-6.220
Productgroep 201 Wmo
52.112
2.637
-49.475
Productgroep 202 Werk en inkomen
61.699
40.175
-21.524
51.565
2.806
-48.758
63.119
37.993
-25.126
Productgroep 203 Jeugd
19.043
276
Productgroep 204 Volksgezondheid
2.516
0
-18.767
20.881
25
-20.856
-2.516
2.585
6
-2.579
Productgroepen (subprogramma’s)
Productgroep 301 Economie en werkgelegenheid
2.442
922
-1.520
3.083
751
-2.332
Productgroep 302 Vrijetijdseconomie
19.162
4.361
-14.801
23.964
6.495
-17.470
Productgroep 303 Onderwijs
9.364
3.219
-6.146
9.645
3.229
-6.415
Productgroep 401 Beheer openbare ruimte
13.816
923
-12.893
15.129
661
-14.468
Productgroep 402 Afval en riolen
15.699
21.462
5.762
16.715
21.993
5.277
Productgroep 403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling
21.938
21.255
-683
49.346
47.337
-2.010
Productgroep 502 Gemeentelijke Belastingen en dienstverlening
2.935
16.397
13.462
3.341
18.135
14.794
Productgroep 601 Duurzaamheid
1.123
282
-842
1.224
0
-1.224
231.795
112.833
-118.962
270.480
140.158
-130.322
Productgroep 501 Algemene Dekkingsmiddelen
2.315
148.840
146.525
1.899
148.652
146.754
Productgroep 503 Overhead
26.818
3.240
-23.579
24.210
2.863
-21.347
VPB
0
0
0
0
0
0
Onvoorzien
0
0
0
0
0
0
260.929
264.913
3.984
296.589
291.674
-4.915
Subtotaal productgroepen
Totaalsaldo van baten en lasten Onttrekkingen aan Algemene Reserve Toevoegingen aan Algemene Reserve Resultaat
12
1.374 5.567 266.495
266.286
1.374
4.261
-5.567
4.006
-209
300.595
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
4.261 -4.006
295.935
-4.660
Meerjarenraming 2023 - 2025 Begroting 2022 Lasten
Begroting 2023
Baten
Saldo
Lasten
2.978
0
-2.978
6.820
506
-6.314
50.242
2.749
-47.493
57.432
33.951
-23.480
22.312
0
2.717
6
Begroting 2024
Baten
Saldo
Lasten
2.946
0
-2.946
6.783
506
-6.277
49.826
2.751
-47.075
57.137
33.951
-23.185
-22.312
21.525
0
-2.711
2.719
6
Begroting 2025
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2.961
0
-2.961
6.735
506
-6.229
2.975
0
-2.975
6.832
506
-6.326
49.370
2.686
-46.683
56.963
33.951
-23.011
49.375
2.688
-46.687
56.646
33.951
-22.695
-21.525
20.862
0
-2.712
2.719
6
-20.862
20.857
0
-20.857
-2.713
2.719
6
-2.713
4.350
1.255
-3.095
4.293
1.205
-3.088
3.859
755
-3.104
3.849
755
-3.093
19.833
7.073
-12.760
18.798
6.678
-12.120
17.674
6.604
-11.070
17.751
6.604
-11.147
10.389
3.616
-6.773
10.401
3.421
-6.979
10.505
3.421
-7.084
10.513
3.421
-7.092
16.476
470
-16.006
16.586
390
-16.196
16.800
390
-16.409
17.000
390
-16.610
17.378
23.162
5.785
18.239
23.664
5.425
19.028
24.165
5.138
18.996
24.167
5.171
32.329
30.749
-1.580
-3.025
-6.252
-3.227
18.071
14.544
-3.527
-3.412
-6.571
-3.159
3.234
18.657
15.423
3.259
18.687
15.428
3.235
18.748
15.513
3.245
18.748
15.502
1.485
400
-1.085
878
0
-878
882
0
-882
887
0
-887
247.974
122.596
-125.378
210.365
85.008
-125.357
229.661
105.777
-123.884
208.233
84.665
-123.568
1.281
153.015
151.734
1.987
151.332
149.345
1.829
150.896
149.068
2.384
151.469
149.085
26.055
2.395
-23.659
25.076
2.972
-22.104
23.647
3.001
-20.646
23.578
3.033
-20.545
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
275.310
278.007
2.697
237.428
239.312
1.884
255.136
259.674
4.538
234.195
239.168
4.973
1.065
1.065
4.308 3.275 278.584
282.315
4.308
2.855
-3.275
2.040
3.731
239.469
242.167
2.855 -2.040
947
2.699
256.083
260.739
704
-947
986
4.656
235.181
704 -986
239.872
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
4.691
13
Programma 1
Besturen, Samenwerken en Veiligheid Wat hebben we in 2022 bereikt? Bestuur en samenwerking Hoofddoelen 1. Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie
Subdoelen 1.1 Integraal benaderen van vraagstukken (control, proces). Dit gaat om inhoudelijke ondersteuning aan college en ambtelijke organisatie bij het integraal en koersvast (en toch wendbaar/flexibel) werken. 1.2 Bewaken van prioriteiten en focus (control, PA en communicatie) aan de hand van vastgesteld kader (toekomstvisie en coalitieakkoord). 1.3 Anticiperen op ontwikkelingen en lange termijn oriëntatie (permanente actualisatie, monitoren van trends en ontwikkelingen).
2. Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden
2.1 Strategisch samenwerken en relatiemanagement. Om de (economische) positie in onze gemeente, regio (inclusief Vlaanderen) en provincie te versterken, onderhouden en investeren we in samenwerkingsverbanden en netwerken met verschillende partners, op verschillende schalen, met zicht op nettorendement van onze participatie in samenwerkingsverbanden. 2.2 Positionering van Bergen op Zoom. We zetten in op communicatie. Samenwerkingsverbanden worden bekeken op effectiviteit en hierop worden keuzes gemaakt. 2.3 Actualiseren regionale visie.
Veiligheid Hoofddoelen 3. Een veilige buurt voor iedereen
Subdoelen 3.1 Creëren van een veilige leefomgeving voor alle inwoners door middel van een wijkgerichte aanpak en aanpak van de hotspots. 3.2 Faciliteren inzet buurtpreventie. 3.3. Uitvoering beleid mensenhandel. 3.4 Evenementen kunnen veilig plaatsvinden.
4. Aanpak Ondermijning en Cybercrime
4.1 Aanpak ondermijning. - Daling van de georganiseerde criminaliteit en de drugscriminaliteit. - Informatiepositie actueel houden en verder uitbouwen voor een effectieve aanpak. - Uitvoering geven aan het Damocles beleid. 4.2 Minder (drugs)dumpingen. 4.3 Veilige Publieke Taak (VPT). Ambtenaren, raads- en collegeleden kunnen hun werk veilig verrichten. 4.4 Weerbaar bestuur en organisatie. 4.5. Breed awareness creëren op het gebied van cybercrime. 4.6 Voorkomen van het eerste delict met de aanpak Safe and Sound en de aanpak jeugd gericht op repressie en nazorg.
14
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
5. Aanpak Zorg en Veiligheid
5.1 Blijvende inzet Zorg- en Veiligheidshuis op de combinatie van preventie en repressie. 5.2 Sluitende aanpak verward gedrag conform de landelijke opdracht. 5.3 Nazorg na detentie is goed geborgd. 5.4 Blijvende inzet op het voorkomen of stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. 5.5 Blijvende inzet op het realiseren van verplichte zorg en/of crisiszorg.
6. Risico’s en omgeving Permanent voorbereid zijn op rampen, crisis en calamiteiten binnen zorg en veiligheid
6.1 Iedere medewerker binnen de crisisorganisatie is vakbekwaam. 6.2 De (facilitaire) organisatie van de crisisorganisatie is op orde. 6.3 Investeren op externe veiligheid dmv samenwerking met de buisleidingenstraat, de omgevingsdienst en risicovolle bedrijven (BRZO en risico relevante bedrijven). 6.4 Inzet op verkeer en veiligheid.
7. Veilige en leefbare omgeving
7.1 Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving. Voorkomen of beëindigen van: - Onveilige en ongezonde situaties. - Aantasting van landschappelijke-, cultuurhistorische-, en/of natuurwaarden en milieukwaliteit. - Aantasting van de kwaliteit van woon- en leefomgeving en verstoringen van de openbare orde. - Onrechtmatig gebruik van sociale- en maatschappelijke voorzieningen en inschrijvingen BRP en daarmee misbruik en/of oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgelden. 7.2 Bevorderen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel. De objectieve veiligheidscijfers en subjectieve veiligheidsgevoelens laten over 4 jaar een positieve tendens zien in vergelijking met de vorige bestuursperiode voor zover we daar invloed op hebben. 7.3 Blijvend terugdringen van drugsoverlast.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
15
Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2022 Bestuur en samenwerking
1
Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie
Veiligheid
Het belang van een Toekomstvisie als strategisch koersdocument is groot. In juli 2021 is de Toekomstvisie 2035 behandeld en aangehouden voor besluitvorming. Met de Toekomstvisie 2035 beogen we om, vanuit de visie van de gemeente, richting te geven aan de samenleving van Bergen op Zoom. De Toekomstvisie 2035 schetst het profiel van Bergen op Zoom als duurzame BeLeefstad, zoals zich dat in het komende decennium verder kan uitrollen. De Toekomstvisie is een kaderstellende nota voor andere op te stellen beleidsvisies. In 2021/2022 wordt een bestuurlijke uitvoeringsagenda opgesteld om de bestuurlijke continuïteit te waarborgen en de uitvoering en monitoring vorm te geven. De Toekomstvisie is, onder meer, tot stand gekomen door afstemming met partners van binnen (bestuurders en adviseurs vanuit de diverse portefeuilles en beleidsvelden) en buiten de organisatie (inwoners, bedrijven, instellingen). Door de Toekomstvisie 4-jaarlijks te herijken wordt enerzijds de koers vastgehouden en anderzijds bijgestuurd wanneer trends en ontwikkelingen daartoe aanleiding geven. Met behulp van portfoliomanagement wordt zicht gehouden op de uitvoering en voortgang van de Toekomstvisie en de bestuurlijke agenda en worden prioriteiten gesteld.
Ook kan, met een vastgestelde Toekomstvisie 2035, een lobbyagenda en communicatie-agenda worden opgesteld en uitgevoerd, waarmee bijgedragen wordt aan de doelen uit de Toekomstvisie 2035.
2
Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden
De gemeenteraadsverkiezingen leiden in 2022 ook tot een wisseling in de invulling van de bestuurlijke posities binnen strategische samenwerkingsverbanden. Met de Toekomstvisie 2035 in de hand, zet Bergen op Zoom zich daarom in om op de voor ons belangrijke onderwerpen bestuurlijke posities te behouden of te verkrijgen. Dit zijn de verbanden waarvan wij hebben bepaald dat deze het meeste rendement voor ons opleveren. Dat betekent ook dat we op andere onderwerpen de ruimte bieden aan anderen.
16
Het invullen van deze bestuurlijke posities draagt bij aan het profiel van onze gemeente en de doelen die we daarbij voor ogen hebben. Partners weten waar wij voor gaan, en waar mogelijk trekken we gezamenlijk met hen op.
3
Een veilige buurt voor iedereen
In 2021 zijn we gestart met een wijkgerichte aanpak (inclusief de aanpak van de hotspots) die we continueren. Elke wijk heeft een “eigen” boa die aanspreekpunt is voor inwoners en andere organisaties en die gerichte handhavingsacties uitvoert die passen bij de problematiek van de betreffende wijk. Vanwege de inzet van de boa’s op Covid-19 wet- en regelgeving is de “wijkboa” nog niet optimaal benut. De zichtbaarheid van de boa gaan we vergroten door gebruik te maken van elektrische scooters en MTB’s. De Bergse Veiligheidsmarinier (aanpassing/doorontwikkeling van de functie Veiligheidsfunctionaris) wordt ingezet in buurten en/of hotspots waar een urgent veiligheidsvraagstuk speelt. De veiligheidsmarinier pakt de regie op een integrale aanpak en werkt ‘out of the box’. De samenwerking met buurtpreventieteams gaan we verder optimaliseren, met daarbij bijzondere aandacht voor het meldingenproces (overlastconstateringen door buurtpreventie) en de opvolging daarvan. Wij zijn verantwoordelijk voor de opvang van slachtoffers van mensenhandel. Om deze verantwoordelijkheid uit te voeren is er beleid opgesteld en hebben we een aandachtsfunctionaris mensenhandel aangesteld. Daarnaast wordt de aanpak mensenhandel districtelijk gecoördineerd. Hier leveren wij een financiële bijdrage aan. Na een evaluatie wordt bepaald of dit wordt gecontinueerd.
4
Aanpak ondermijning en cybercrime
Er wordt verder uitvoer gegeven aan het plan van aanpak Radix (aanpak ondermijning). De signalen, waaronder Meld Misdaad Anoniem-meldingen (MMA), worden opgepakt en besproken in het Lokaal Informatieplein (LIP) en daar wordt de verdere aanpak afgestemd. We nemen deel aan integrale controles in samenwerking met de partners zoals politie en de belastingdienst.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Er is onderzoek geweest naar de ondermijnende risicobranches binnen de verschillende branches en dit wordt vertaald naar een preventieve aanpak voor ondernemers in Bergen op Zoom. In samenwerking met de scholen en de zorg- en veiligheidspartners geven we verder uitvoer aan de werkwijze Safe and Sound. Hierin zetten we met name in op preventie. Met uitvoer van het 7-stappenmodel aanpak jeugd zetten we in op preventie, repressie en nazorg. Er is al een plan van aanpak drugsdumpingen opgesteld. Aan de hand van het aantal drugsdumpingen bepalen we welke inzet nodig is om het aantal drugsdumpingen tegen te gaan. Dit stemmen we af met de samenwerkende partners en buurgemeenten. Op het gebied van cybercrime creëren we awareness bij de verschillende doelgroepen. Eind 2021 is hier al een start mee gemaakt en dit wordt in 2022 verder opgepakt. Het huidige Veilig Publieke Taak-beleid wordt herijkt. Daarnaast maken we een koppeling met het onderdeel integriteit en weerbare organisatie/bestuur. We ontwikkelen een training voor (nieuwe) medewerkers met als doel bovenstaande thema’s onder de aandacht te brengen en weerbaarheid te creëren.
5
Aanpak Zorg en veiligheid
Vooruitlopend op een integrale visie over verward gedrag en de Wet verplichte GGZ, hebben we in 2021 samen met het Zorg- en Veiligheidshuis en de politie een inventarisatie gemaakt van de meest overlastgevende verwarde personen binnen onze gemeente. Dit heeft geleid tot een zogenaamde “Top-8 aanpak”. Voor iedere persoon is een specifieke aanpak bepaald die we in 2022 continueren en tussentijds evalueren. We voeren het meerjarenplan gericht op huiselijk geweld en kindermishandeling uit. Ook stellen we een nieuw meerjarenplan op voor 2022 en verder. In samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis pakken we overlast en onveilige situaties integraal aan. De Wet straffen en beschermen wordt verder geïmplementeerd. We starten met de implementatie van de ketenveldnorm voor regio de Markiezaten. De ketenveldnorm richt zich op betere ondersteuning en zorg aan mensen met een psychische
stoornis en/of verslaving en/of een verstandelijke beperking én een hoog veiligheidsrisico.
6
Risico’s en omgeving
Er worden trainingen gehouden voor de Hoofden Taakveldorganisaties (HTO-overleg), de medewerkers binnen de verschillende taakorganisaties en het beleidsteam. Alle sleutelfuncties volgen vakbekwaamheidsactiviteiten. Door het lokale piket zijn we 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar en beschikbaar voor incidenten die een relatie hebben met maatschappelijke onrust. Daarnaast nemen we deel aan een districtelijk piket voor rampen en zware ongevallen. We plegen integraal inzet op een top-5 van onveiligste verkeerslocaties in onze gemeente. We nemen deel aan de provinciale werkgroep ‘spoor’ en de landelijke lobby om het aantal treinen met gevaarlijke stoffen (gifwagons) op het spoor ook in onze gemeente te verminderen.
7
Veilige en leefbare omgeving
We houden toezicht op naleving van wet- en regelgeving en treden zo nodig handhavend op. Dit doen we om een leefbare en veilige omgeving te creëren en/of te behouden. We zijn hierbij genoodzaakt tot het maken van keuzes met betrekking tot de inzet van de beschikbare toezicht- en handhavingscapaciteit. De prioriteiten in het Vergunningen-, Toezicht- en Handhavingsbeleid (VTH-beleid) zijn hierbij leidend. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet, naar verwachting per 1 juli 2022, is er sprake van één VTH-beleid in plaats van afzonderlijk beleid voor vergunningverlening en toezicht en handhaving. Vanaf dat moment nemen we ook de jaarlijkse uitwerking van dit beleid in concrete activiteiten op in één gezamenlijk uitvoeringplan VTH. We bereiden ons zo goed mogelijk voor, of anticiperen zo goed mogelijk, op nieuwe landelijke wet- en regelgeving, zoals bijvoorbeeld de Omgevingswet. Als de Omgevingswet in werking treedt, treedt ook de wet Kwaliteitsborging bouwen (Wkb) in werking. Dit brengt veranderingen mee voor het gemeentelijk bouwtoezicht en vraagt nieuwe vormen van afstemming en samenwerking met onder andere private kwaliteitsborgers. Deze veranderingen werken we uit in het nieuwe VTH-beleid en we informeren de gemeenteraad daarover.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
17
Door een landelijke wetswijziging met betrekking tot het beslag- en executierecht is het college per 1 april 2021 ook verantwoordelijk voor het meevoeren en opslaan van ontruimde zaken na een woningontruiming. Een gemeentelijk toezichthouder is daarom aanwezig bij ontruimingen in verband met een vonnis of executoriale verkoop. In 2022 doen we hier de eerste ervaringen mee op en wordt de impact van de wetswijziging meer duidelijk. Bij het verwerken van persoonsgegevens door boa’s moet voor wat betreft de privacyreglementen, naast de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) voor de uitvoering van hun opsporingstaak, ook rekening worden gehouden met de Wet politiegegevens (Wpg), het Besluit politiegegevens (Bpg) en de Regeling periodieke audits politiegegevens. Op grond van deze regelgeving controleren we periodiek de correcte naleving. We doen dat voor het eerst in 2021 via privacy audits door onafhankelijke externe IT-auditors (RE).
Ook moet hiervoor jaarlijks een interne IT-audit worden uitgevoerd. In 2022 verwachten we meer duidelijkheid te krijgen over de (financiële en personele) gevolgen van deze nieuwe verplichtingen. Door de ontwikkeling van recreatiegebied De Heide en de COVID-19 pandemie trok dit gebied op zonnige dagen veel bezoekers. Dat leidde in 2021 tot diverse overlast situaties, waarvoor geen handhavingscapaciteit (boa’s) beschikbaar was en is. Om deze overlastsituaties beheersbaar te houden, huren we ook in 2022 incidenteel verkeersregelaars en beveiligers in. In 2021 is de boot van de boa’s vervangen, hierdoor zijn we in staat om meer toezicht op de Binnenschelde te houden en zo nodig handhavend op te treden. Deze inzet verwerken we ook in het Handhaving Uitvoeringsplan.
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Verwijzingen Halt
(aantal per 1.000 jongeren)
Winkeldiefstallen
(aantal per 1.000 inwoners)
Geweldsmisdrijven
(aantal per 1.000 inwoners)
Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)
Vernielingen en beschadigingen
(in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)
Gemeenten landelijk* 11 (2020) 2,3 (2019) 4,6 (2020) 2,3 (2019) 6,2 (2020)
BoZ 2019
BoZ 2020
Bron**
23
15
Waarstaatjegemeente.nl (Bureau Halt)
2,9
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
5,6
5,7
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
1,3
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
7,4
6,2
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
* Cijfers vermeld bij het onderdeel Gemeenten landelijk kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website Waarstaatjegemeente.nl. Deze worden namelijk gedurende het jaar aangepast indien er meer cijfers beschikbaar komen gedurende het jaar. ** De vermelding achter Waarstaatjegemeente.nl is de bron van waaruit WSJG (Waarstaatjegemeente.nl) de indicator heeft opgenomen. Deze extra informatie is waar mogelijk bij alle indicatoren zo weergegeven. Bovenstaande opmerkingen gelden voor alle tabellen waarin indicatoren zijn opgenomen.
18
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Visie op samenwerking 2016 Visie op (veer)krachtig Bestuur in de Brabantse Wal 2017 Nota Verbonden Partijen Zes Kaderstellende Spelregels 2015 Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 District De Markiezaten 2019 Regionaal Beleidsplan ZWB 2019-2021 (gehele politie-eenheid) 2018 Integrale handhavingsnota 2019-2022 (naar verwachting medio 2022 vervangen door VTH-Beleidsplan 2022-2026) 2019 Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2019-2023 2019 Aanpak dreiging en agressie en geweld tegen openbaar bestuurders en overige (gemeente)ambtenaren 2015 Oplegnotitie organisatieplan Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten 2015-2017 2015 Regionaal Kompas 2015-2020, uitwerking van het vangnet voor kwetsbare mensen 2015 Het RIEC-convenant 2020 APV gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen Divers Aanpak Verward gedrag 2018 Wet verplichte GGZ 2020 West Brabant Overlastgevende dak- en thuislozen 2019
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Door afstemming tussen hulpdiensten bereiken we grotere slagkracht en betere dienstverlening. Bijdrage van de gemeente in 2022: € 4.312.665
Belgisch-Nederlands grensoverleg (BENEGO)
Verbinden van lokale initiatieven bij Belgische en Nederlandse grensgemeenten om substantiële subsidiebijdragen te verwerven en informatie te delen over grensoverschrijdende thema’s. Bijdrage van de gemeente in 2022: € 0
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
19
Wat mag het kosten? x € 1.000 Productgroep
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
P0101 Bestuur en samenwerken Baten Lasten
238 3.561
0 2.935
0 2.978
0 2.946
0 2.961
0 2.975
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
3.323 0 0
2.935 0 0
2.978 0 0
2.946 0 0
2.961 0 0
2.975 0 0
Resultaat
3.323
2.935
3.228
3.196
3.211
3.225
P0102 Openbare orde & Veiligheid Baten Lasten
686 6.385
727 6.947
506 6.820
506 6.783
506 6.735
506 6.832
Totaal saldo van baten en lasten
5.698
6.220
6.314
6.277
6.229
6.326
Totaal programma 1 Besturen, samenwerken en veiligheid Baten Lasten
924 9.945
727 9.882
506 9.797
506 9.730
506 9.695
506 9.807
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
9.021 0 0
9.155 0 0
9.291 0 0
9.224 0 0
9.189 0 0
9.301 0 0
Resultaat
9.021
9.155
9.291
9.224
9.189
9.301
Toelichting op de cijfers Bedragen * € 1.000,Beginstand Kaderbrief 2022-2025
2022
2023
2024
2025
Baten Lasten
527 9.348
527 9.462
527 9.585
527 9.585
Saldo Kaderbrief (VRMWB) Salarisbegroting Indexering begrotingsposten Kosten ivm raadsverkiezingen 2022 Verdeling handhaving Overige wijzigingen
8.821 164 291 20 31 -51 15
8.935 19 292 20 0 -51 9
9.057 -130 293 20 0 -55 4
9.057 -10 294 20 0 -63 3
Eindtotaal
9.291
9.224
9.189
9.301
20
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
21
Begrotingsmutaties Kaderbrief
Indexeren begrotingsposten
De bijstelling op dit programma vanuit de Kaderbrief betrof alleen de aanpassing vanuit de Begroting 2022 van de Veiligheidsregio. De definitieve begroting resulteert in 2022 tot een stijging van de kosten van € 164.000. Omdat wij de bijdrage aan de verbonden partijen vanaf de Begroting 2022 in constante prijzen opnemen (prijspeil 2022) is er in 2023 en later een voordeel ontstaan.
Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,6%. De uitgaven zijn hierdoor met € 28.000 toegenomen. De inkomsten komen hierdoor € 8.000 hoger uit.
Salarisbegroting De salariskosten zijn geïndexeerd met 1,7% hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 207.000. Medio 2019 zijn de functie van beleidsadviseur APV+bijzondere wetten en de functie van coördinator Handhaving (boa’s en Wabo toezichthouders) samengevoegd. In de praktijk is deze samenvoeging niet mogelijk gebleken, waardoor (beleids)ontwikkelingen en de uitvoering van wettelijke taken vertragen of zelfs achterwege blijven. Bij de 1e Begrotingswijziging 2021 is al voorgesteld om deze “weeffout”te herstellen, maar toen is daar geen besluit over genomen. In deze begroting hebben we het herstel van de twee oorspronkelijke functies opgenomen.
22
Strategische beleidscapaciteit Van alle partners (gemeenten, waterschap, Triple Helix) die meedoen in de ontwikkeling naar de 4e stedelijke regio in Noord-Brabant, wordt gevraagd om te investeren. Bij de nog op te stellen Regionale InvesteringsAgenda wordt een en ander geconcretiseerd. Deze kansrijke ontwikkeling vraagt ook om ambtelijke capaciteit. Voor deze ontwikkeling is op voorhand een bedrag van structureel € 250.000 opgenomen.
Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 zijn éénmalig in 2022 extra kosten opgenomen voor de aanschaf van tablets en een inwerkprogramma voor de nieuwe raad.
Verdeling kosten handhaving De kosten van handhaving worden doorbelast naar de producten waarvoor zij werkzaam zijn. Per saldo is de doorbelasting voor het begrotingsresultaat budgettair neutraal. Voor dit programma is het voor 2022 een voordeel van € 51.000.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
Programma 2
Samen leven, samen doen
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
23
Wat hebben we in 2022 bereikt? Samen leven, samen doen Hoofddoelen 1. Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen
Subdoelen 1.1 Inwoners ontvangen de ondersteuning die redelijkerwijze nodig is binnen de wettelijke kaders; via zorgvuldige budgettering wordt hierop zicht gehouden. 1.2 Inwoners hebben zorg voor elkaar (eigen kracht, netwerk). 1.3 We streven naar het bieden van ondersteuning binnen de bestaande budgetten, door van maatwerk naar meer algemene voorzieningen te gaan.
2. Een gezonde samenleving
2.1 Bevorderen van een gezonde leefstijl. 2.2 Bevorderen van een gezonde leefomgeving. 2.3 Bevorderen van de gezondheid van jeugdigen 0-18 (jeugdgezondheidzorg). 2.4 Preventie en bestrijding van infectieziekten. 2.5 Toezicht houden op kinderopvang en onderhouden relaties met kinderopvang. 2.6 Het bieden van informatie en advies op het gebied van gezondheid zoals informatie over de negatieve gevolgen van alcoholgebruik onder jongeren. 2.7 Bevorderen van een dementievriendelijke gemeente. 2.8 Bestrijden van eenzaamheid.
3. Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem, waarbij we focussen op wat werkt
3.1 Eind 2018 starten we met de werkorganisatie Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein. In 2019 werken we als lerende organisatie vanuit één proces en registreren we in één systeem. De dienstverlening aan inwoners loopt door, we sturen bij waar nodig. 3.2 Vanaf 2020 formaliseren we de afspraken voor de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein.
4. Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder
4.1 Inzicht in het uitkeringsbestand (ken je klant) als basis voor de aanpak van werkloosheid. 4.2 Uitvoeren van de werkplicht. Iedereen die kan werken, werkt. 4.3 Mensen die nog niet kunnen werken, hebben een leerplicht. 4.4 Voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschermde werkomgeving realiseren we beschutte werkplekken. 4.5 Terugdringen aantal uitkeringsgerechtigden door mensen volledig te laten uitstromen. 4.6 Handhaving op naleving van opgelegde verplichtingen. 4.7 Jongeren zonder startkwalificatie naar werk/studie begeleiden in samenwerking met het onderwijs (sluitende regionale aanpak). 4.8 Streven naar regionale harmonisatie Social Return on Investmentbeleid. 4.9 Nieuwkomers helpen met taal en werk in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven.
5. Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren om iets terug te doen
5.1 Uitvoeren van de meedoenplicht, zonder arbeidsverdringing. 5.2 Vrijwilligers Informatie Punt wordt geïntegreerd in de USD.
6. Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek
6.1 Blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom.
24
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
7. Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening
7.1 Preventie en vroeg signalering van schulden. 7.2 Geen huisuitzettingen meer door huurschulden. 7.3 Bevordering van uitstroom uit het bestuursrechtelijk premieregime Zorgverzekeringswet van bijstandsgerechtigden (wanbetalersregeling).
8. Zorgen voor voldoende rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering
8.1 Er wordt realistisch begroot, met inzicht in de budgetten die de rijksoverheid beschikbaar stelt voor het sociaal domein en de “plus” die de gemeente daarbovenop zet. Bij een dreigende overschrijding van de “plus” van de gemeente worden wachtlijsten geaccepteerd. 8.2 Als blijkt dat buiten de “plus middelen” er een tekort blijkt te ontstaan maakt de gemeenteraad de afweging. 8.3 Door maatschappelijke businesscases vergroten we de doelmatigheid van de uitvoering. 8.4 Algemene voorzieningen zijn het uitgangspunt, maatwerk alleen als algemene voorzieningen niet volstaan. 8.5 Versobering van hulpmiddelen als deze het beoogde effect opleveren. 8.6 Actief volgen van indicaties gericht op tijdelijkheid en afschaling. 8.7 Lobby bij de rijksoverheid voor meer financiële middelen en herinvoering inkomenstoets. 8.8 Bij het optreden als centrumgemeente mag de gemeente geen financieel nadeel ondervinden. 8.9 De gemeenteraad wordt ieder kwartaal met een factsheet geïnformeerd over de realisatie van het Sociaal Domein.
Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2022 De opdracht voor programma 2 vanuit het focusakkoord is: 1. ‘Ga door met de transformatie van het sociaal domein’ pg15, met als werkwijze, 2. ‘Door maatschappelijke businesscases vergroten we de doelmatigheid van de uitvoering’ pg 14. Onderstaand is aangegeven hoe we werken aan de doelen binnen het sociaal domein. De werkzaamheden waren reeds gericht op de transformatieopgave en worden met de uitvoering van het focusakkoord voortgezet. Met de Factsheets Sociaal Domein wordt de gemeenteraad 1 x per kwartaal geïnformeerd over de stand van zaken van de genoemde activiteiten. Voor ondersteunende/bredere achtergrondinformatie is een handboek sociaal domein opgesteld.
1
Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen
We zetten hiervoor zowel preventieve voorzieningen als maatwerkwerkvoorzieningen in. Echter de landelijke trend is dat de volumes in het sociaal domein stijgen, de prijzen
stijgen én de complexiteit van de casuïstiek toeneemt. Alle inzet vanuit de transformaties, uitgevoerd via Business Cases en projecten effectiever en efficiënter werken, is erop gericht de groei in 2022 af te vlakken en binnen de begroting te blijven. Eigen kracht, positieve gezondheid, ruimte voor innovatie en de juiste zorg op de juiste plek zijn hierbij uitgangspunten. Een belangrijk speerpunt om afvlakking te bereiken is ’de beweging naar voren’: preventie inzetten om maatwerk te voorkomen. Dit met het oog op het welzijn van de inwoners en voor het afvlakken van de groei van het aantal maatwerkindicaties. In aansluiting op Sustainable Development Goal nr. 3: Verzeker een goede gezondheid en welzijn en promoot welvaart voor alle leeftijden, zetten we specifiek in op het welzijn van onze samenleving. Daarnaast zetten we in op innovatieve ideeën die bijdragen aan de transformatie. Deze worden uitgevoerd op grond van een maatschappelijke businesscase. Daarin is onderbouwd dat er sprake is van maatschappelijk en financieel
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025
25
rendement: adequaat gebruik van het voorliggend veld en/ of minder indicaties voor het gebruik van het maatwerk. Het gaat o.a. om de volgende businesscases: 1. Welzijn op Recept: de koppeling van de huisarts aan een welzijnscoach om bij niet-medische problematiek door te verwijzen naar welzijn. 2. Café Entree: een laagdrempelige collectieve inloopvoorziening waardoor een indicatiebegeleiding niet nodig is. 3. Odensehuis: een collectieve voorziening voor mensen met beginnende dementie waardoor een indicatie begeleiding kan worden uitgesteld. 4. Samenwerken huisartsen - toegang jeugd: voorkomen en verkorten jeugdzorgtraject. We werken hier o.a. aan door: 5. Onze samenwerking met ziekenhuiszorginitiatieven en specifiek de koppeling van ziekenhuiszorg aan het Sociaal Domein. 6. Project Grip op kwetsbaarheid. 7. Huis van Morgen. 8. Project Zoom-In. 9. Het realiseren van toereikende collectieve voorzieningen. 10. Het inkopen van individueel maatwerk; aanbesteding. 11. Het ombuigen van maatwerkaanbod naar collectieve voorziening (o.a. echtscheidingsloket en jeugdtrainingen). 12. Woonzorgvisie. 13. Project Juiste Ondersteuning op de Juiste Plek. 14. Doorontwikkeling van de wijkcentra. 15. Hulpwijzer Brabantse Wal. 16. Lokale inclusie agenda BoZ. 17.
Betrekken doelgroepen en partners voor de ontwikkeling van beleid en het verbeteren van het imago van de gemeente (Jonk, Jeugdraad, Adviesraad Sociaal Domein en project Doen wat nodig is). Project Doen wat nodig is Doen wat nodig is richt zich op het juiste (zorg)aanbod op de juiste plek, sturen op effect en het gelegitimeerd verdelen van de schaarste. De bezuinigingsopgave door ombuiging op subsidies bestaat uit 3 tranches: € 500.000 in 2022, € 1 mln. in 2023 en € 1,5 mln. in 2024. Met minder middelen om onze maatschappelijke- en welzijnspartijen te subsidiëren moeten we keuzes maken en de budgetten gerichter inzetten. Om dit te kunnen doen wordt via het project Doen wat nodig is aan de hand van datascans, dus op basis van feiten, de maatschappelijke opgave voor de gemeente gedefinieerd: waarvoor staan we aan de lat? Vervolgens vertalen we deze maatschappelijke opgaven naar speerpunten per wijk: welke problemen spelen zich daar af, waar moeten we wel en niet meer op inzetten?