CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. 2e Concernbericht 2021

Raadsvergadering 10 november 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: 2e Concernbericht 202125.335 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De uitgesproken ambitie is naar de achtergrond verschoven. De uitwerking van de opdracht zoals genoemd in het Focusakkoord (FA) heeft de prioriteit. Businesscases om te komen tot ombuigingen zijn geformuleerd en, in sommige gevallen, vastgesteld. Er wordt gewerkt aan de implementatie van de businesscases om de financiële situatie van de gemeente te verbeteren. (2.1 en 2.2) Met de uitwerking van het FA zijn diverse businesscases ontwikkeld die moeten

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

17

In 2021 zetten we de andere benadering die we vanaf 2020 hebben gekozen door. We zetten daarbij de effecten die we met vrijetijdseconomie willen bereiken centraal. De effecten zijn enerzijds sociaal maatschappelijk van aard. Vrijetijdseconomie levert naast een zinvolle tijdsbesteding een bijdrage aan o.a. sociale activering, het terugdringen van eenzaamheid, het bevorderen van een gezonde leefstijl, sociale cohesie en educatie in combinatie met duurzaamheid. Anderzijds moet het programma economische effecten bewerkstelligen. Een gemeente met hoogwaardige voorzieningen en een divers vrijetijdsaanbod is een aantrekkelijke gemeente met een prettig leef- en vestigingsklimaat. Er valt meer te beleven. Mensen willen onze gemeente bezoeken en/of daar wonen. Daarnaast kan het bijdragen aan meer werkgelegenheid. We werken hiervoor aan één uitvoeringsprogramma VTE. In dit programma leggen we naast de verbinding tussen sport, cultuur, erfgoed en toerisme/recreatie ook de verbinding met doelstellingen uit overige programma’s van de gemeente omdat hier winst te behalen valt. Anders gezegd: welke doelen streven we als gemeente na, hoe kunnen we vanuit vrijetijdseconomie hieraan bijdragen en vice versa wat kan de uitvoering van andere programma’s betekenen voor het realiseren van de gewenste effecten binnen vrijetijdseconomie.

Gelet op de financiële situatie wordt hiervoor een basisaanbod gedefinieerd. Welke basisvoorwaarden zijn noodzakelijk om de gewenste effecten op het gebied van vrijetijdseconomie te realiseren. 2.1 Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken. 2.2 Er is een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken. Het sportbeleid, de cultuurvisie en het (nog vast te stellen) evenementenbeleid wordt tot uitvoering gebracht. Waarbij extra aandacht is voor toekomstbestendigheid. Hierbij richten we ons op het aanbod en de betaalbaarheid daarvan voor gemeente, verenigingen/organisaties en inwoners. De sport- en culturele voorzieningen zijn een belangrijk middel om beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren en daarmee een bijdrage te leveren aan een gezonde (mentaal en fysiek) leefomgeving en een vitale bevolking.

leiden tot een efficiëntere en effectievere benutting van voorzieningen. In hoeverre dit tot een betaalbaardere situatie leidt voor onze gemeente, de verenigingen en inwoners is nog niet bekend. Geschat wordt dat met deze ombuigingen circa 3,9 miljoen euro bespaard wordt. Getracht wordt om voorzieningen en het aanbod te behouden. Waar nodig wordt versoberd of anders georganiseerd. Doel is en blijft om met vrijetijdseconomie een positieve bijdrage te leveren aan het realiseren van een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. De uitvoering van de businesscases is in volle gang of wordt opgestart. Het komende jaar/ de komende jaren wordt duidelijk in welke mate er, met behoud van voorzieningen en aanbod, bezuinigd kan worden. De Toerismepoort wordt niet doorontwikkeld, dus geen inzet hierop. VVV Brabantse Wal is de uitvoerende organisatie voor het toeristisch beleid en wordt vanaf Q3/Q4 samen met belanghebbenden partijen verder onderzocht.

Sport en bewegen en kunst- en cultuuractiviteiten zijn een vorm van vrijetijdsbesteding. Samen met het toeristisch recreatieve aanbod zorgt het ervoor dat onze gemeente een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat heeft. De neveneffecten van het vrijetijdsaanbod leveren een bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke effecten op andere beleidsterreinen. Het belang van sport en bewegen en kunst- en cultuuractiviteiten is dusdanig dat het behouden blijft voor onze inwoners. Samen met de cultuur- en sportpartners wordt onderzocht hoe het basisaanbod aan sport- en kunst en cultuursoorten eruit moet zien en welke basisvoorzieningen noodzakelijk zijn om de sport- en cultuuractiviteiten te beoefenen. De gemeente maakt een terugtrekkende beweging in haar verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud en de instandhouding van voorzieningen. We werken doorlopend aan een gezonde leefstijl voor alle inwoners en hebben extra aandacht voor kwetsbare groepen (mensen met een beperking, jeugd en ouderen). In dat kader worden de jaarlijkse opdrachten aan onze uitvoeringspartners, de Fitfabriek en het cultuurbedrijf, herijkt zodat de opdrachten een belangrijke bijdrage leveren aan de maatschappelijke effecten die we willen realiseren. Onderzocht wordt of onze uitvoeringspartners verder verzelfstandigd kunnen worden.

2.3 Erfgoed wat wettelijk verplicht is wordt nagekomen en mogelijkheden dat te kunnen doen in stand gehouden. Het erfgoedbeleid en vestingvisiebeleid zal verder geconcretiseerd worden met een kerkenvisie en het uithangbord, de monumenten en uitvoeringsprogramma vestingvisie, van de stad, zullen in stand worden gehouden en daarbij zal ook nadrukkelijk gezocht worden naar cofinanciering en duurzaamheid zal centraal staan.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

18

De beschermde binnenstad zal blijven functioneren als de spin in het web als het gaat om het uitdragen van kennis en beleving van de grote monumenten en de erfgoedlocaties waarbij voor wat betreft de vestingrelicten de Zuiderwaterlinie de verbinding maakt met andere vestingsteden in meerdere toeristische opzichten. 2.4 Het toeristische recreatieve aanbod van Bergen op Zoom en omgeving heeft een positief effect op het leefklimaat van inwoners, het vestigingsklimaat van bedrijven en nieuwe bewoners. Het draagt bij aan een positief imago van de regio. Dit doen we samen met de Brabantse Wal. Met het nieuwe bestuur en de nieuwe opdracht van de Streekorganisatie wordt de samenwerking bekrachtigd. Door de huisvesting in Het Suikerlab en een bestuur bestaande uit vertegenwoordigers uit overheid, onderwijs én ondernemers wordt de Streekorganisatie toegankelijker maar ook zelfstandiger. Daarnaast wordt er uitvoering gegeven aan de Agenda Veerkrachtig Bestuur, met voornamelijk de focus op vermarkten, routing & signing en verhaallijnen. VVV Brabantse Wal blijft nauw betrokken bij de uitvoering van het toeristische beleid en Agenda Veerkrachtig Bestuur. Bij de ontwikkeling van Toerismepoort blijven ze met hun rol verbonden bij de andere functies en dragen ze alle verhaallijnen van de Brabantse Wal uit aan bezoekers en inwoners. Er wordt nog meer samengewerkt met de regio. Dit gebeurt o.a.

binnen Geopark Schelde Delta. Bergen op Zoom maakt vanaf 2020 onderdeel uit van een intentieovereenkomst tussen 2 landen, 4 provincies en 61 gemeenten. In 2021 wordt het bidbook ingediend voor een UNESCO Global Geopark. Ook verkennen we met Regio West-Brabant de kansen en ambities binnen de sector VTE. We nemen ambtelijk en bestuurlijk een rol in deze verkenning. Daarnaast blijven we verbonden met Waterpoort en werken we samen om o.a. de kansen binnen de riviercruisemarkt te benutten binnen deze regio. Tot slot blijven we, ook na de viering van 75 jaar vrijheid, invulling geven aan programma Herdenken en faciliteren de Stichting Bevrijding Brabantse Wal en Stichting Bezoekersinformatiecentrum Erevelden.

Onderwijs 3. Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad. De gemeente probeert het huidige aanbod van onderwijs in stand te houden en streeft waar mogelijk naar uitbreiding van het aanbod. Kansen die zich voordoen om mbo- en hbo-opleidingen die goed aansluiten bij de regionale arbeidsmarkt te laten vestigen in Bergen op Zoom, worden ondersteund, maar er wordt niet actief op geacquireerd. De gemeente ondersteunt de regionale (onderwijs)plannen van Sterk Techniekonderwijs (focus op techniekonderwijs) en de Agenda Beroepsonderwijs (focus op aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt). De gemeente zet in op de ontwikkeling van de Broedplaats Agrofood. Dit betekent dat het concept verder wordt ingevuld, partners worden geacquireerd en subsidiemogelijkheden verder worden onderzocht. In het Focusakkoord is prioriteit gegeven aan het verbeteren van de verbinding tussen het onderwijs en economische ontwikkelingen. Hierbij wordt met name ingezet op innovatieve en het pakken van economische kansen bij koppelingen tussen onderwijs en economie. Er zal een SWOT-analyse uitgevoerd worden naar Bergen op Zoom als aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad. Er zal minder prioriteit gegeven worden aan samenwerking met onderwijspartners en partnersteden. De samenwerking wordt met name gezocht in de bijeenkomsten van de Lokale en Regionale Educatieve Agenda.

De gemeente is betrokken bij gesprekken tussen het VO, MBO en het HBO over mogelijkheden om de programma’s van het MBO en HBO af te stemmen op het programma van het voortgezet onderwijs, om zo de doorlopende lijn vanuit het voortgezet onderwijs soepeler te laten verlopen en daarmee ook de uitval op het MBO en het HBO te beperken. Ook het primair en voortgezet onderwijs werken samen om de overgang zo soepel mogelijk te laten verlopen. De gemeente Bergen op Zoom heeft de Lokale Educatieve Agenda (LEA) nieuw leven ingeblazen, zodat lokale onderwerpen in relatie tot het onderwijs met de schoolbesturen besproken kunnen worden. Voorheen was de LEA beperkt tot de voorschoolse aanbieders en het primair onderwijs. Vanaf het derde kwartaal zullen ook de VO-scholen worden uitgenodigd voor de LEA. Scholen en gemeenten ontwikkelen plannen om, in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs, maatregelen op de scholen te nemen om de door covid ontstane achterstanden (zowel leerachterstanden als op sociaal emotionele gebied) het hoofd te kunnen bieden. Het Rijk heeft bepaald dat onderwijs en gemeente deze interventies met elkaar af moeten stemmen. Dit gebeurt in de LEA en de REA.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

19

4. Goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken. De gemeente heeft in 2020 een beleidsrijk integraal huisvestingsplan (IHP) opgesteld. Met de uitvoering van het IHP start de realisatie van toekomstbestendige onderwijshuisvesting in de dorpen en wijken. De gemeente zet hierbij in op doordecentralisatie van onderwijshuisvesting op de schaal van de schoolbesturen. In het beleidsrijke IHP is aandacht voor duurzaamheidsmaatregelen. Het doel is om in 2021 te starten met de uitvoering van het IHP en de doordecentralisatie. Er worden geen nieuwe initiatieven ontplooid; de lopende activiteiten worden uitgevoerd. De gemeente geeft een nieuwe invulling aan het project Veilige School door middel van het project Safe&Sound. Er wordt hiermee ingezet op meer aandacht voor preventie en de betrokkenheid van veiligheidspartners bij de scholen. 5. Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten.

De nieuwkomersvoorziening voor het primair onderwijs “Wereldwijs” is goed van start gegaan. Er zijn op het moment van het schrijven van dit bericht voldoende kinderen om een tweede groep te kunnen straten. De kinderen komen uit Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht. Naar verwachting zullen de eerste kinderen na de herfstvakantie uit kunnen stromen naar het regulier basisonderwijs. De Vrije school ‘De Zeeridder” groeit boven verwachting en de gemeente dient zorg te dragen voor een adequate huisvesting.

Ook in 2021 werkt de gemeente mee aan de verbetering van de aansluiting tussen onderwijs en jeugdzorg. In het schooljaar 2019/2020 is gestart met de inrichting van een schoolondersteuningsteam (SOT) op elke school. Hier zijn zowel professionals uit het onderwijs als jeugdhulp bij aangesloten. Het werken met SOT’s is in 2020 geëvalueerd en zal in 2021 worden voortgezet, al dan niet met kleine wijzigingen die vanuit de evaluatie leiden tot een verbetering van het werken met SOT’s. De gemeente blijft via het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) de komende jaren inzetten op een betere arbeidsmarktvoorbereiding voor jongeren in een kwetsbare positie. Dit gebeurt onder andere door de inzet van de groepsaanpak On My Way. Daarnaast werkt de gemeente aan een nadrukkelijke verbinding tussen de dienstverlening van de RMC en het Werkgevers Servicepunt West-Brabant. Via het Thuiszitterspact heeft de gemeente zich verbonden aan de ambitie dat geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszit zonder een passend aanbod van onderwijs en/of zorg. De gemeente voert een actief onderwijskansenbeleid, waarin gelijke kansen voor alle kinderen centraal staan. Het project onderwijsambassadeurs wordt in 2021 voortgezet. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid van een schoolbibliotheek op elke school.

Daarnaast onderzoekt de gemeente nieuwe aanpakken die gelijke kansen voor nieuwkomers stimuleren, met name door realisatie van een nieuwkomersvoorziening voor kinderen van 6 tot 12 jaar. De gemeente stimuleert de doorgaande leerlijn, waardoor de overgangen tussen voorschoolse voorzieningen, primair onderwijs, voorgezet onderwijs en vervolgonderwijs soepel verlopen. 6. Een leven lang leren. Door de voortzetting van onder andere de bibliotheek op school en de voorleesexpress zijn we in staat om laaggeletterdheid beter te signaleren en te voorkomen. De gemeente stimuleert inwoners om deel te nemen aan volwasseneneducatie en taalonderwijs. Hierbij is extra aandacht voor autochtone laaggeletterden, uitkeringsgerechtigden en inwoners die de Nederlandse taal moeten leren in het kader van de nieuwe wet inburgering. De gemeente stimuleert werkgevers om medewerkers bij te scholen in taal op de werkvloer en in het bieden van vrijwilligerswerk en werkervaringsplaatsen waarbij taal centraal staat.

Financiële bijstellingen Voortgezet onderwijs/ huisvesting Structureel nadeel € 272.000 In 2021 dient een nabetaling plaats te vinden aan Curio over de jaren 2018/2020 en 2021 ISK-gelden (Internationale Schakel Klassen) van € 153.000. Daarnaast dient een nabetaling plaats te vinden aan RSG ’t Rijks van € 58.000 voor 2020 en een verhoging in 2021 van € 61.000 als gevolg van bezwaar tegen de vaststelling van de doordecentralisatie-vergoeding. Hierover is op 29 juli 2021 een brief naar de raad gestuurd (Referentie: U21-006669).

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

20

Toerisme Structureel voordeel € 102.000 In de Begroting 2019 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor economie. In 2019 en 2020 zijn deze middelen aangewend voor een bijdrage aan de Streekorganisatie Brabantse Wal, doordat deze bijdrage stopt, ontstaat er een structureel voordeel van € 102.000. Verplichtingen business case cultuur Incidenteel nadeel € 97.000 e Deze wijziging volgt vanuit de 3 uitwerking van het Focusakkoord. Zie voor de toelichting het document van de 3e uitwerking FA. De voor 2021 aangegane verplichtingen worden ten laste gebracht van het saldo 2021 en zorgen daarmee voor een incidenteel nadeel. Cultuurstimulering Incidenteel voordeel € 77.000 Diverse subsidies zijn naar beneden bijgesteld op basis van definitieve beschikkingen. Ook zijn er subsidies waarvan we verwachten deze niet volledig in te zetten in 2021. Het gaat in totaal om een incidenteel voordelig bedrag van € 77.000. West-Brabants Archief Incidenteel voordeel € 63.000 Het WBA heeft over 2020 een voordeel van € 180.000 voor de deelnemende gemeenten. Dit voordeel is o.a. ontstaan door de verkoop van het pand in Oudenbosch. Het bedrag zal naar rato in mindering worden gebracht op de deelnemersbijdrage in het vierde kwartaal van 2021. Voor de gemeente Bergen op Zoom betekent dit een voordeel van € 63.000.

Amateurkunst Incidenteel voordeel € 52.000 Op het product amateurkunst worden in 2021 diverse subsidies bijgesteld als gevolg van definitieve toekenningen. Daarnaast zijn in verband met corona een aantal evenementen niet doorgegaan (paradefestivalJazz-Proefmei). Per saldo levert dit een incidenteel voordeel op van € 52.000. Resterende mutaties Incidenteel voordeel € 98.000/ Structureel voordeel € 52.000 (minder dan € 50.000) • Diverse vastgoedaccounts programma 3: Incidenteel voordeel € 3.000/ Structureel voordeel € 21.000. • Citymarketing: Incidenteel voordeel € 22.000/ structureel voordeel € 4.000. • Economische ontwikkeling: Incidenteel voordeel € 36.000. • Bijstelling subsidie Bibliotheekwerk: Structureel voordeel € 6.000. • Bijstelling subsidie Poppodium: Structureel voordeel € 18.000. • Sportstimulering en watersport: Incidenteel voordeel € 2.000/ structureel voordeel € 2.000. • Bijdrage Archeologie: Incidenteel voordeel € 11.000. Budgettair neutrale mutaties • Basisonderwijs/huisvesting: Vanuit de Rijksdienst voor ondernemend Nederland is voor scholen een Specifieke Uitkering ‘Ventilatie in Scholen’ beschikbaar gesteld. Deze subsidie loopt via de gemeente. Momenteel hebben we een bedrag van € 1.335.000 ontvangen. Voor 2021 verwachten we een bedrag van € 1.140.000 uit te betalen en het resterende bedrag van € 195.000 wordt naar verwachting in 2022 uitbetaald.

• Economische ontwikkeling: We hebben in 2021 een voorschot van € 500.000 ontvangen inzake Stimuleringsregeling Biobased Economy – Green Chemistry Campus. Het totale subsidiebedrag dat we ontvangen is € 1.250.000. Activiteiten voor deze subsidie dienen voor 1 januari 2024 gerealiseerd te zijn. Voor dit jaar verwachten we voor ca. € 300.000 aan stimuleringsbijdragen uit te keren.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

21

• •

• •

Sport - SPUK 2021: De rijksbijdrage SPUK (€ 539.000) wordt overgeheveld van Algemene dekkingsmiddelen in Programma 5 naar Programma 3 (Vrijetijdseconomie). Kosten voormalig FB: Voorheen werd aan het Facilitair Bedrijf (FB) een subsidiebedrag verstrekt voor de huur van de Dr. Ir. Van Veenweg (Eventum). Op programma 3 vervallen deze kosten (€ 169.000). Op programma 4 vervalt de huuropbrengst. Bijdrage aan de Zuiderwaterlinie: Het betreft een bijdrage van € 30.000. € 15.000 wordt overgeheveld van Programma 5 naar Programma 3. € 15.000 komt uit Programma 3 zelf. Onderwijs Kansen Beleid: De voorlopige beschikking is € 134.000 hoger dan oorspronkelijk begroot.

Corona effecten Sport – Compensatie Zwembaden SPUKIJZ 2020 Incidenteel voordeel € 143.000 De gemeente heeft gebruik gemaakt van de compensatieregeling voor zwembaden (SPUK-IJZ). De tegemoetkoming bedraagt € 994.000. Deze bijdrage is ontvangen in verband met corona en dient als dekking van de exploitatietekorten. In het 1e Concernbericht 2020 zijn de maanden maart en april 2020 voor de zwembaden kwijtgescholden. In de aanvraag voor compensatie zijn deze maanden alsnog meegenomen, aangezien de zwembaden vanaf maart de deuren gesloten moesten houden. Door het bestaan van deze regeling konden wij terugkomen op ons besluit om de huur over maart en april 2020 kwijt te schelden; deze zijn alsnog geïnd. Doordat hier in de jaarrekening 2020 geen rekening mee is gehouden (regeling was toen niet bekend), levert dat een incidenteel voordeel op in 2021 van € 143.000. Dit voordeel is dus ter compensatie van een nadeel in 2020. Resterende mutaties (minder dan € 50.000) Incidenteel voordeel € 16.000 • Minder opbrengsten marktgelden door corona (2021): Incidenteel nadeel € 9.000. • Huur sportaccommodaties Compensatie Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties (TVS) COVID-19 (2021): Incidenteel voordeel € 25.000.

Budgettair neutrale corona effecten (gelden ontvangen via het Rijk zijn opgenomen in Programma 5) • Voorschoolse voorziening peuters: We ontvangen eenmalige coronacompensatie van € 19.000 ten behoeve van de voorschoolse voorziening peuters.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

22

2.4 Programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021 Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen afwijkingen van doelstellingen activiteiten in 2021.

op de en

1. Realiseren aantrekkelijk woon- en leefklimaat. 1.1 Opzetten stedelijke programmering. Meer woningbouw claimen bij de Provincie en het Rijk om aantrekkingskracht als woonstad te vergroten. Meer inwoners, meer inkomsten, meer economische leefbaarheid. Versnellen en verhogen woningbouwprogramma. Er worden nieuwbouwwoningen gerealiseerd binnen de uitleggebieden Schelde vesting en Markiezaten en de locaties zoals opgenomen in de woningbouwprogrammering. We beogen daarbij eenzelfde productie te bereiken als de afgelopen paar jaar. We faciliteren plannen op prioritaire locaties in/ rond het centrum. Inbreidingslocatie om de stad compleet te maken en het ontdoen van de ‘rotte appels’ in de bestaande stad. 1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken en kernen. Mede naar aanleiding van het Focusakkoord is de verwachting, dat in oktober een IBOR-sessie plaats zal vinden waarbij o.a. op de agenda staat meer duiding te krijgen over de richting die de fracties uit willen met de beeldkwaliteit. Eventuele bijstelling (neerwaarts) van de ambitie is uiteraard van invloed op dit doel. 1.3 Vitaal buitengebied. Met betrekking tot het vitale buitengebied trachten we samen op te trekken met de buurgemeenten. Er is onvoldoende (beleids)capaciteit om dit zelfstandig te doen. 1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing.

Met de lopende afspraken over de stedelijke vernieuwing binnen Fort-Zeekant, Nieuw-Borgvliet en Gageldonk-West wordt ingezet op het versterken van de leefbaarheid. Ook de nieuwbouwlocaties dragen bij aan versterking van de omliggende woongebieden en het draagvlak voor voorziening. Samen met onze partners als Stadlander, wijkagenten, WijZijn, bewonersplatforms, buurtpreventieteams e.a. zetten we ons in voor de leefbaarheid van onze wijken en kernen. Wij doen dit mede door de inzet van de 5 wijkverbinders en leefbaarheidsgesprekken. 1.5 Aanpakken leegstand en transformatie. Particuliere initiatieven voor de aanpak van transformatie en leegstand van vastgoed worden via de intakecommissie beoordeeld en afgestemd op de gemeentelijke programmering (wonen, werken, detailhandel, leisure, verkeer, duurzaamheid). Aandachtsgebieden zijn onder meer de Binnenstad en Plein XIII-Glacis-Stationsgebied. 1.6 Handhaven omgevingskwaliteit. Door slim en efficiënt om te gaan met verbeteringsinvesteringen met een sober en doelmatige invulling. Participatie met burgers en ondernemers dient een kans te zijn om de omgevingskwaliteit te verhogen. Afstoten en inkrimpen van het areaal dient hierbij altijd bespreekbaar te zijn. Door het kiezen van sobere materialen en doelmatige inrichting kan het dagelijks onderhoud eenvoudiger en goedkoper worden uitgevoerd.

1.7 In gang gezette verbinding van groene en blauwe omgeving wordt heroverwogen en nieuwe verbindingen worden niet aangegaan. Realisatie van de ecologische verbinding langs de Bleekloop, conform afspraak met waterschap en gemeente Roosendaal, trachten te temporiseren zodanig dat de uitvoering pas na dit jaar of zelfs nog later tot stand zal komen, maar de al toegezegde subsidie hiervoor in stand blijft. 1.8 Business case: uitbesteden onderhoud openbare ruimte. In september/oktober 2020 wordt in gesprek gegaan met het college over wat zij beogen met de businesscase. Gespreksvragen zijn bijvoorbeeld: Is het doel zo doelmatig mogelijk werken of misschien wel het slanker maken van de ambtelijke organisatie, hoe ver gaat het uitbesteden

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

23

(compleet onderhoud op afstand of wil men zaken zelf blijven doen?). In 2013 is er namelijk ook onderzoek gedaan naar het uitbesteden van het onderhoud openbare ruimte. Destijds zijn er vijf scenario’s verkend: Eigen dienst, Intergemeentelijke samenwerking, OverheidsBV, Overheidspartij Bestaand en Marktpartij. Het onderzoek uit 2013 is in grote lijnen nog bruikbaar, maar door een aantal veranderingen in de organisatie en wetgeving niet meer 1 op 1 toe te passen. De afdeling Openbare Ruimte bestaat bijvoorbeeld niet meer; de werkzaamheden zijn verdeeld over twee clusters (Buitendienst en B&O). Op basis van de uitkomsten van het gesprek in september/oktober 2020 kunnen we het onderzoek uit 2013 laten actualiseren. 2. Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures. 2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt. In 2021 is de woonbarometer operationeel. Op basis van actuele gegevens worden de ontwikkelingen op het gebied van wonen structureel (per kwartaal) gemonitord. Over nieuwbouw maar ook over de bestaande woningvoorraad. Omdat cijfers over de woningmarkt niet alles zeggen, delen en verbinden we onze analyses met de lokale kennis. Voor de kernen stellen we in 2021 een leefbaarheidsmonitor en woonbehoefte onderzoek op. Hierover gaan we ook in gesprek met de dorpsraden.

Ook de actuele woonvisie 2020 – 2024 geeft inzicht in de lokale behoefte. 2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente en regio Bergen op Zoom (vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, ook gelet op de langere termijn). Ook het komend jaar moeten zo’n 275 woningen in totaal opgeleverd gaan worden. De gerealiseerde woningen (opgeleverde woningen) worden per kwartaal gemonitord. De ontwikkeling van deelgebieden Schelde Vesting, Markiezaten en overige ontwikkellocaties loopt gewoon door. 2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod. Zorgen voor voldoende woningen, een gevarieerd aanbod en de woningen aan laten sluiten bij de behoefte van de huidige en toekomstige inwoners. We zorgen waar kan voor een flexibel woonprogramma en spelen zo in op veranderingen in bevolkingsomvang en samenstelling. We maken nieuwe prestatieafspraken met Stadlander op basis van de actuele woonvisie 2020 – 2024 ‘Aangenaam wonen in Bergen op Zoom’. 2.4 Een flexibel woningbouwprogramma. Streven naar een flexibel woonprogramma en zo inspelen op de verandering in bevolkingsomvang en samenstelling. Jaarlijks wordt in april de woningbouwmatrix geactualiseerd en vastgesteld.

(2.2) In 2020 zijn circa 130 nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Gereedgekomen woningen in 2020 zijn voornamelijk gerealiseerd op de locaties: Markiezaten (huurappartementen en koopwoningen) en Halsteren (koopwoningen). Geconcludeerd kan worden dat in 2020 de groei van de woningvoorraad achter is gebleven. Voor de komende jaren is het van belang het bouwtempo hoog te houden, naar verwachting worden in 2021 (zoals afgelopen jaren) weer meer woningen opgeleverd. Vooral binnen de projecten Markiezaten, Scheldevesting en diverse kleinschalige projecten. De monitor gerealiseerde woningen 2021 vindt plaats in het 1e kwartaal van 2022. Daarna zullen de complete cijfers beschikbaar zijn.

De uitstraling en kwaliteiten van het reeds gerealiseerde deel van ScheldeVesting-noord hebben deze ontwikkeling succesvol gemaakt. Verkoop en ontwikkeling van de volgende deling in dit gebied kunnen door gegroeide interesse uit de markt groter worden opgezet, met een meer integraal plan dat beter op de bouwvolgorde past. 3. Duurzame economische ontwikkeling. De ontwikkelingen op dit onderdeel (revitalisering bedrijventerrein/ aanpak leegstand) staan vermeld in programma 3. 4. Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig. 4.1 Stimuleren fiets en OV als alternatieven voor de auto. Met de realisatie van de snelfietsroute tussen Roosendaal en Bergen op Zoom in 2022 dragen wij bij aan fietsstimulering. Tevens maken wij met fietsen in de binnenstad de fiets aantrekkelijker ten opzichte van gemotoriseerd verkeer door de aanpassing van het verkeersregime in de binnenstad. 4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s. Dagelijkse monitoring van de parkeersituatie in het gereguleerd gebied zorgt voor een accuraat beeld van de parkeersituatie. Zo kan indien mogelijk snel gereageerd worden op knelpunten en behoefte(n). Buiten het gereguleerd gebied vindt dit ad-hoc plaats op basis van meldingen. Bij nieuwbouw en verbouw wordt altijd conform de Nota Parkeernormering gehandeld. 4.3 Verdere digitalisering parkeren en vervoer Voorbereid op MaaS.

Inventarisatie van alle beschikbare digitale gegevens rond parkeren en vervoer (eigen gegevens en gegevens van Provincie en derden) worden samengebracht. Bezien wordt hoe deze informatie al dan niet gebundeld kan worden en toegankelijk gemaakt kan worden voor bewoners/ bezoekers van de stad. 4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeervoorzieningen bij de haltes. & 4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

24

Middels de nieuwe OV-concessie ‘gedeelde mobiliteit’ vindt er meer invlechting plaats tussen kleinen grootschalig OV. Deelfietsen en kleinschalig besteld vervoer zorgen voor maatwerk op OVgebied. Door de gestrekte lijnvoering met deze aanvullende diensten te combineren ontstaan er buslijnen door en langs onze kernen met daarbij alternatieven voor de laatste kilometer. Bij bushaltes zijn reeds extra fietsenstalvoorzieningen gerealiseerd. 4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen (voorbereid op MaaS Mobility as a Service) Middels de pilot ‘flexibel openbaar vervoer’ is er in de wijken en kernen een nieuw mobiliteitsaanbod ontstaan. Op negen locaties worden najaar 2020 deelfietsen geplaatst. In de wijken Gageldonk, Warande, Meilust en Noordgeest rijdt Bravo-flex. Een besteld busje dat vanaf de oude haltes in het gebied van lijn 22 en 23 tussen alle andere bushaltes rijdt binnen de stad. Voor Lepelstraat is er een HUB-taxi. Inwoners die ten noorden van de provinciale weg N259 wonen kunnen met de taxi naar Molenplein. Dit betreft de overstaplocatie richting het station of Rotterdam. De pilot is de opmaat voor de concessie vanaf 2023, Bergen op Zoom loopt daarop vooruit. 4.6 Goede fietspaden en voldoende fietsparkeerplaatsen.

Omdat er in de toekomst meer mensen gebruik gaan maken van de fiets voor de korte en middellange afstand dienen met name de hoofdroutes te worden voorzien van een voldoende kwaliteit verharding. Bij vervanging dient het uitgangspunt te zijn dat tegels vervangen dienen te worden door circulair asfalt of beton. Ook moet er met de inrichting en vormgeving rekening gehouden worden met de snelle opkomst van de E-bike en de Speed Pedelec. Bij drukke verblijfsplaatsen zoals (buurt)winkelcentra dienen er voldoende fietsparkeerplaatsen te zijn. Ook dient bij centrale haltes van openbaar vervoer (HUB) voldoende plaatsen te zijn waar men kan overstappen naar bus, taxi, trein, fiets of voet. 4.7 Kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte door groot onderhoud. Alternatieven onderzoeken voor levensduurverlengende maatregelen in plaats van vervanging. Omdat er beperkte middelen zijn om te investeren dient er meer ingezet te worden op groot onderhoud. Uit nader onderzoek is gebleken dat de constructieve veiligheid van de kademuren Oude Binnenhaven in relatie tot de verkeersfunctie niet voldoet; in dit project wordt het beschikbare krediet voor aanpak van deze veiligheid geprioriteerd. De technische maatregel wordt nog steeds gecombineerd met het renoveren van de historische muurdelen. 4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren.

In de stad meer ruimte voor fietsers en voetgangers (link naar 4.2). Voorgestelde aanpassingen aan kruispunten centrumring uitvoeren, waarbij ook aanpassing Pastoor Joorenplein plaatsvindt met aanleg extra parkeerplaatsen (link naar 4.2 voldoende parkeerplaatsen). 4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl. afrit 28) en Markiezaten. Samen met de RWB zijn wij in gesprek om de knooppunten Zoomland en Markiezaat vanuit de corridor-benadering te verbeteren. Talking-logistics, betrouwbaar wegennet en smart mobility dragen tezamen bij aan mogelijke knelpuntvermindering. Inzet is om op meerdere fronten actief te zijn om aandacht te vragen voor deze knelpunten. Feitelijk zijn wij als gemeente slechts adviserend, lobbyend want Rijkswaterstaat is in opdracht van het Rijk aan zet om hier verbetering door te voeren als wegbeheerder. 4.10 Temporiseren in de aanpak verkeersveiligheid waar verantwoord. De provincie heeft in 2019 een nieuw verkeersveiligheidsplan voor 4 jaar vastgesteld (2020 – 2023). De RWB is samen met alle west Brabantse gemeenten een regionale uitwerking van dit plan aan het opstellen. Hierbij is het nadrukkelijk de bedoeling dat gemeenten hierbij een actieve rol pakken in de verkeersveiligheidsopgave. Temporiseren wordt lastig, gezien de ambities en noodzakelijke maatregelen die de Provincie en de regio voorstaan.

4.11 Meer elektrische laadpalen op straat en meer ruimte voor deelauto’s. Laadpalen op straat worden naar behoefte aangelegd. Gezien de landelijke milieudoelstellingen wordt ons beleid aangaande elektrische voertuigen herzien, om in te kunnen spelen op de toekomst. Hierbij wordt een link gelegd met de mogelijkheden die wij als gemeente gaan krijgen rond betaald parkeren van emissieloze voertuigen per 1 juli 2021 (als wet wordt aangenomen). Aangaande deelauto’s wordt in de Schelde Vesting een gedeelte ontwikkelt waarbij een deelautopilot als uitwerking is opgenomen. Belangrijk hierbij is om ook goed in beeld te krijgen hoe kosten en opbrengsten zich tot elkaar verhouden.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

25

5. Vitale binnenstad. De ontwikkelingen op dit onderdeel (brede aanpak binnenstad) staan vermeld in programma 3. 6. Omgevingswet. Het invoeringstraject geven wij vorm aan de hand van de vastgestelde Startnotitie Invoering Omgevingswet en het opgestelde plan van aanpak. Het invoeringstraject verloopt langs drie werkstromen. Via diverse deelprojecten binnen de werkstromen wordt uitvoering gegeven aan de implementatie van de Omgevingswet. We onderscheiden: • Juridisch instrumentarium en Digitalisering: Omgevingsvisie en Regelgeving & Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO); • Werkprocessen: Vergunningverleningsproces Omgevingsvergunning en Intakeproces ‘Initiatieven Mogelijk Maken’ (IMM); • Werkwijzen en vaardigheden: Opleidingen, trainingen en proeftuinen. Instrumentarium en DSO Komende periode wordt er middels een co-creatieve aanpak toegewerkt naar een Omgevingsvisie 1.0. Verder geven we uitvoering aan alle voorbereidende activiteiten die nodig zijn om op 1 januari 2022 klaar te zijn voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet, uitgaande van een gelijkblijvend dienstverleningsniveau. Leidraad hierbij is de minimale actielijst van de VNG. Werkprocessen Het werkproces van vergunningverlening maken we Omgevingswetproof.

Dit betekent nieuwe procesbeschrijvingen en herijking van zowel interne werkafspraken als afspraken met onze ketenpartners gericht op het kunnen verlenen van vergunningen binnen de gestelde termijn van 8 weken. We ontwikkelen een intakeproces dat aansluit bij de geest van de Omgevingswet. Een proefperiode hiervoor is gestart. De planning is eind 2020 het implementatieplan gereed te hebben, zodat per 2021 het nieuwe proces kan worden ingevoerd. Werkwijzen en vaardigheden We werken samen met P&O een ‘academie’ uit, waarin een passend aanbod aan opleidingen en vaardigheden wordt aangeboden. We blijven via pilots en proeftuinen oefenen in de geest van de wet en geven vorm aan bestuurlijke vernieuwing en betrokkenheid van de raad.

Op 27 mei 2021 heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties bekendgemaakt dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet met zes maanden wordt uitgesteld. Dit betekent dat de nieuwe inwerkingtredingsdatum 1 juli 2022 is. Het invoeringsprogramma is erop gericht om tijdig klaar te zijn voor de inwerkingtreding. Van temporisering door het uitstel is geen sprake. Bovendien zou een rem op de voorbereidende werkzaamheden het momentum verstoren. Door het uitstel verschuift het proefdraaien en testen van werkprocessen en applicaties meer naar de eerste helft van 2022. In deze periode zetten we ook in op interne en externe communicatie alsmede het voorzetten van de verdere opleiding en training van medewerkers.

Verbeteren en versnellen van besluitvorming over projecten door Lean (proces en projectgericht) te denken en te werken in de fysieke leefomgeving. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de vernieuwde applicatie “Provit” en de integrale 10-jaars programmering vanuit Beheer & Onderhoud. De deelnemers van de projectendriehoek bestaan uit collega’s die een sleutelrol vervullen in het proces rondom totstandkoming van de programmering binnen het fysieke domein. 7. Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig. Om invulling te geven aan de ambitie uit het Focusakkoord om de “IBOR-kwaliteit jaarlijks te heroverwegen” wordt in het najaar van 2020 voorzien in het organiseren van een beeldvormende sessie met de raadsfracties over de beeldkwaliteit in relatie tot de financiële kaders. De eerste gedachten gaan momenteel uit om hiertoe een coronaproof fysieke sessie in de eetkamer te organiseren waarbij de uitgangspunten van het IBOR-plan 2018-2022 kunnen worden herijkt (vergelijkbaar met de sessie ter voorbereiding van het IBOR-plan in 2017). Tijdens deze sessie kunnen tevens de volgende punten uit het Focusakkoord als agendapunt worden meegenomen: “Handhaven omgevingskwaliteit.

Verbeteringsinvesteringen stoppen” (punt 1.6 van de subdoelen), “kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte bij groot onderhoud” (punt 4.7 van de subdoelen), “bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte reconstructie en/of herinrichting” (punt 7.3 van de hoofddoelen), “het toespitsen van de activiteiten op hoofddoelen” (punt 7.9 van de subdoelen). Het resterende deel van het krediet voor de kwalitatieve verbetering van de Geertruidapolder wordt ingezet om een deel van de Zeelandhaven een definitieve inrichting te geven. Dit komt, naast de veiligheid en beheersbaarheid van de openbare ruimte, de aantrekkelijkheid en verkoopbaarheid van de vrije bedrijfskavels in dit gebied ten goede. Bevorderen van de integraliteit bij vervangingsprojecten en groot onderhoud binnen het fysiek Domein passend binnen de financiële kaders van Beheer & Onderhoud (B&O). Door wettelijke taken van de verschillende beheercomponenten te combineren kan er werk met werk gemaakt worden. De wensen en verbeteringen kunnen dan met de omgeving binnen de (financiële) mogelijkheden worden meegenomen.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

26

8. (Te) verantwoorde(n) inzet van gemeentelijk vastgoed. Het gemeentelijk vastgoed is gelieerd aan beleid van andere gemeentelijke beleidsvelden, over de volle breedte. Het door die beleidsvelden geformuleerde beleid geeft kaders en normen voor de huisvesting van de diensten die binnen dat beleidsveld geleverd worden. Hiervoor is vaak gemeentelijk vastgoed ingezet, terwijl het hebben van vastgoed geen gemeentelijke kerntaak is. Het is bij voorbaat ook niet goedkoper voor een huurder. Een marktpartij zou net zo goed plaats kunnen bieden aan die diensten of het betreffende gebouw van de gemeente kunnen kopen om continuering van die diensten op die plaats te garanderen. Er wordt daarom een lijst opgesteld van gebouwen waar de gemeente geen eigenaar van hoeft te zijn. Waar diensten worden geleverd in opdracht van een beleidsdienst zal gezamenlijk een businesscase worden opgesteld over de keuze tot aanhouden of afstoten van vastgoed en mogelijke alternatieven. Desalniettemin zullen er objecten in portefeuille blijven. In die gevallen is vastgoedbeleid nodig, dat in 2020 is geactualiseerd. Gestreefd wordt naar een verdere verzakelijking in de vastgoedportefeuille.

Het Meerjaren Onderhoudsplan zal conditie-gestuurd worden ingericht, wat een afweging kan geven ten aanzien van instandhouding, sloop, renovatie of vernieuwing, voor zover dit binnen de beschikbare financiële middelen past. Hetzelfde geldt voor duurzaamheid op het gebied van vastgoed. Vooralsnog zijn we zeer terughoudend met duurzaamheidsinvesteringen, ter voorkoming dat we dat doen in vastgoed dat daarna wordt afgestoten.

Financiële bijstellingen Volkshuisvesting/ beheer woonwagens Incidenteel voordeel € 575.000/ Struct. voordeel € 35.000 Als gevolg van de verkoop van standplaatsen hoeft in 2021 minder onderhoud aan standplaatsen uitgevoerd te worden. Daarnaast vinden kleine aanpassingen op diverse budgetten plaats. Dit levert een structureel voordeel op van € 65.000. De bijstelling voor lagere verhuuropbrengsten in 2021 vanwege de verkochte standplaatsen levert een structureel nadeel op van € 30.000. Per medio augustus zijn 15 standplaatsen verkocht voor in totaal € 577.000. Momenteel zijn nog gesprekken gaande voor verkoop van standplaatsen. De (extra) opbrengsten van deze verkopen voor dit jaar worden geraamd op € 205.000. In totaal dus een verwachte verkoopopbrengst van € 782.000 in 2021. In het 1e Concernbericht 2021 is rekening gehouden met een verkoopopbrengst van € 272.000. In dit 2e Concernbericht vindt door meer verkopen nogmaals een positieve bijstelling plaats van incidenteel € 510.000. Doordat de verkoop en invulling niet volledig afgerond wordt in 2021, zal de daadwerkelijke inhuur van een onderhoudsregisseur incidenteel € 30.000 minder zijn dan begroot. Project Waterlinie (Landschappen van Allure) Incidenteel nadeel € 464.000 In het project Waterlinie zijn er werken uitgevoerd voor grondzaken die binnen het project de Waterlinie lagen.

Hiervoor zijn kosten gemaakt, daartegenover zijn opbrengsten gegenereerd. Het verschil tussen de kosten en opbrengsten geeft een éénmalig tekort van € 357.000. Daarnaast is er op de totale investering van € 11,8 miljoen voor het project de Waterlinie, zoals geraamd in 2013, een overschrijding van € 107.000. Beide nadelen worden meegenomen en ten laste gebracht van het exploitatiesaldo. Dit is conform de raadsbrief met referentie U21-009597. Omgevingsvergunningen leges Incidenteel voordeel € 200.000 Voor dit jaar verwachten we € 200.000 meer legesinkomsten dan geraamd. Tot 1 september zijn er voor circa € 750.000 aan vergunningen verleend waardoor de prognose voor 2021 bijgesteld wordt. Vastgoed account Vastgoed algemeen (a) (3e uitwerking FA) Incidenteel nadeel € 176.000 Deze wijziging volgt vanuit de 3e uitwerking van het Focusakkoord. Zie voor de toelichting het document van de 3e uitwerking FA. 2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

27

Vastgoed account Vastgoed algemeen (b) Incidenteel nadeel € 164.000 Van diverse panden wordt een lagere huuropbrengst verwacht in 2021. De drie grootste bijstellingen zijn de huuropbrengsten van de St. Annastraat 6 (€ -22.000), Wassenaarstraat 61 (€ -90.000) en Hinkeloord 14a (€ 16.000) Het pand Wassenaarstraat 61 maakt deel uit van het herontwikkelobject Wassenaarstraat - Burg. Van Hasseltstraat – Coehoornparkstraat. Het gebouw Wassenaarstraat wordt tijdelijk nog beschikbaar gesteld voor gebruik om maatschappelijke doelen te dienen (onder andere voor SIDS-archeologie). Vastgoedaccount parkeren Structureel nadeel € 80.000 De hogere lasten Vastgoedaccount parkeren zijn grotendeels een gevolg van een groter eigendomsaandeel in VvE Lindebaan door uitbreiding na transformatie van het complex. De structurele bijdrage dient verhoogd te worden wegens noodzakelijke uitvoering van technische verbeteringen aan gemeenschappelijke delen en toegenomen prijsstijgingen. Mutatie DAB-lab Structureel voordeel € 79.000 Er is sprake van een sterke toename van de huurinkomsten in het DAB-lab waardoor deze met € 147.000 kunnen worden verhoogd. Tegelijkertijd nemen ook de exploitatielasten toe van het gebouw met € 68.000. Per saldo een voordeel van € 79.000. Milieuzorg – OMWB Incidenteel nadeel € 55.000 Op het programma 1, basistaken verwachten we voor 2021 een overschrijding van € 55.000.

Dit komt omdat een aantal specifieke dossiers extra drukken op het beschikbare budget. Resterende mutaties (minder dan € 50.000) • Grondbedrijf: Incidenteel voordeel € 12.000.

Incidenteel voordeel € 12.000

Budgettair neutrale mutaties • Geen huuropbrengst Eventum: Voorheen werd aan het FB een subsidiebedrag verstrekt voor de huur van de Dr. Ir. Van Veenweg (Eventum). Op programma 3 vervallen deze kosten. Op programma 4 vervalt de huuropbrengst (€ 169.000). • Budget ISV: Overhevelen van dit budget van € 5.000 van Programma 4 naar Programma 1. • Samen prioriteren: Het budget voor samen prioriteren van € 50.000 wordt gevormd in Programma 5 uit budgetten van Programma 4. Corona effecten Opbrengst parkeerbelasting (2021) Incidenteel nadeel € 750.000 Als gevolg van corona zijn met name in de eerste vier maanden van 2021 de opbrengsten parkeren fors achtergebleven. Voor 2021 schatten we de inkomstenderving opbrengst parkeren als gevolg van corona in op € 750.000. Budgettair neutrale corona effecten (gelden ontvangen via het Rijk zijn opgenomen in Programma 5) • Afval: Door de coronacrisis hebben we zowel in 2020 als in 2021 extra kosten gemaakt en inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is, door onder andere het thuiswerken, in hoeveelheid gegroeid. Van het Rijk wordt € 108.000 ontvangen. Het uiteindelijke saldo van het product wordt bij de jaarrekening 2021 verrekend met de voorziening huishoudelijk afval.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

28

2.5 Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021 Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen op afwijkingen van de doelstellingen en activiteiten in 2021.

Bedrijfsvoering 1.1 Human Resources (HR). Het HR-beleid schept de randvoorwaarden om onze medewerkers optimaal te laten bijdragen aan de doelstellingen van de gemeente. Alles is daarbij gericht op een sobere en doelmatige organisatie. Belangrijk speerpunt is cultuurontwikkeling binnen onze organisatie. Waar nu een vooral reactieve cultuur heerst in de organisatie werken we aan ontwikkeling van een proactieve cultuur. Dit komt niet alleen de kwaliteit maar ook de productiecapaciteit ten goede en zal op termijn ook kunnen resulteren in minder medewerkers en leidinggevende functies. De cultuurontwikkeling in de organisatie vraagt een meerjarige aanpak en wordt halfjaarlijks gemeten. Cultuurontwikkeling staat in nauwe verbinding met de bemensing in de organisatie. Juist omdat hier een forse opgave ligt, is gekozen voor duaal management. Bij de HR-managers ligt een belangrijk deel van de veranderkundige taak: de juiste mens op de juiste plek en een zo efficiënt mogelijk inzet van mensen (kostenbesparing). Eerste successen hierin zijn behaald door beheersing van de personeelslasten. Ondersteund door de vakgroep HR wordt gewerkt aan een modern en strategisch HR-beleid en aantrekkelijk werkgeverschap. Hierbij hoort een positieve arbeidsmarktpositionering en profilering.

Duurzame inzetbaarheid: Door de voorziene wijzigingen uit het Focusakkoord wordt de komende jaren stevig ingezet op de duurzame inzetbaarheid van alle medewerkers. Bij duurzame inzetbaarheid hebben werkgever en werknemer een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Uitgangspunt daarbij is de juiste persoon op de juiste plaats op het juiste moment. Jaarlijks wordt een strategisch opleidingsplan opgesteld. Loopbaanadvies en -mobiliteit worden gefaciliteerd. Vroegtijdig anticiperen we op vacatures die ontstaan door pensionering. We dringen verzuim actief terug met een breed plan van aanpak. We peilen de behoeften en de vitaliteit van onze medewerkers en we spreken medewerkers aan op toegevoegde waarde en effectiviteit. We borgen Het Goede Gesprek, het systeem van functionerings- en beoordelingsgesprekken, als instrument. Meten is weten: HR-analytics wordt steeds belangrijker. Op basis van de ken- en stuurgetallen wordt de HR-agenda jaarlijks geactualiseerd. Vanaf 2020 zijn er drie HR-dashboards beschikbaar. De benchmark met ‘Vensters voor bedrijfsvoering’ wordt tweejaarlijks uitgevoerd. De beleidsindicatoren inzake bedrijfsvoering (formatie, bezetting, inhuur, overhead en apparaatskosten) worden sinds 2017 standaard opgenomen in de beleidsdocumenten. Jaarlijks neemt de gemeente deel aan de Personeelsmonitor van de VNG.

Dit biedt de mogelijkheid om onze cijfers af te zetten tegen de landelijke relevante HRkengetallen. We stellen een lijst samen van passende referentiegemeenten waarmee onderdelen relevant kunnen worden gebenchmarkt. CAO: Bij het maken van de begroting is nog niets bekend over de inhoud van de nieuwe CAO per 1-12021. In het beleidskader 2021-2024 is aangegeven dat voor de lonen 2021 gerekend zal worden met 3,1% stijging ten opzichte van 2020. Dit is een raming voor zowel de CAO-afspraken als voor de premieverhogingen ABP. Personeels- en Salarisadministratie (PSA): De basistaken van HR worden uitgevoerd met het personeelsen salarissysteem. De onderliggende werkprocessen zijn conform wetgeving en worden onderhouden en waar mogelijk verbeterd. Organisatieontwikkeling: De organisatieontwikkeling staat ten dienste van de organisatiedoelen en is daarmee van de gehele organisatie, maar wordt vanuit het team HR gefaciliteerd. De kernbegrippen uit het coalitieakkoord zijn geborgd in onze bedrijfsvoering. Verbindend, eerlijk, vooruitstrevend en financieel solide hebben we in 2019 vertaald in onze organisatievisie en in onze sturingsprincipes. Er zijn vier ontwikkelsporen geformuleerd die vanaf medio 2019 leidend zijn bij de verdere organisatieontwikkeling en die op basis van het Focusakkoord in stand blijven.

Dat zijn: a) denken en werken vanuit de klant b) vooruitgang voor en door mensen (kwaliteit eigen personeel belangrijke succesfactor) c) procesgericht werken

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

(1.1) We zijn gestart met de uitwerking zoals aangegeven in het plan van aanpak vernieuwen en verbeteren van de organisatie: Bergen op Zoom dat ben jij!. Dit betekent dat in 2021 het duaal management zal worden opgeheven en dat er een toekomst bestendige afdeling P&O zal worden ingericht. We realiseren die doorontwikkeling van P&O terwijl de winkel open is. De aandacht voor een strategisch HR-beleid zal in 2022 verder worden opgepakt. Door HR is het afgelopen jaar fors geïnvesteerd in de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Dit vraagstuk is gedurende het jaar alleen maar groter geworden doordat de uitvoering van de Business Cases en de personele taakstelling ter hand is genomen. In september is overeenstemming met de bonden bereikt over de voorloper sociaal plan. De uitvoering van dit sociaal plan vraag nog veel capaciteit van Management en HR. Er is op dit moment nog geen zicht op een nieuwe CAO. (1.2) Wij voeren momenteel met verschillende maatschappelijke organisaties oriënterende gesprekken om te onderzoeken of we kunnen komen tot

29

d) werken met verbindende en sturende data. Deze ontwikkelsporen worden in de drie grote transformaties (sociaal, fysiek en bedrijfsvoering) de komende jaren toegepast en benut. De voortgang wordt periodiek gemonitord via voortgangsrapportages van de transformaties. 1.2 Facilitaire diensten. Een efficiënte bedrijfsvoering vraagt om herkenbare, professionele en servicegerichte facilitaire dienstverlening. Deze dienstverlening is flexibel, toegankelijk en op maat, waarbij goede kwaliteit en realistische kosten met elkaar in evenwicht zijn. Facilitaire dienstverlening zorgt ervoor dat gemeentelijke gebouwen, beveiliging, inrichting en overige faciliteiten op orde zijn. Naast het zorgdragen voor de ‘dagelijkse facilitaire dienstverlening’ richt Facilitair zich in 2021 specifiek op: Huisvestingsconcept 2021: De organisatie van het werk is door COVID-19 en door het Focusakkoord drastisch aan het veranderen. Nog meer moeten we de afweging maken waar en hoe we de schaarse capaciteit willen inzetten. Kan het slimmer en wordt het intensiever thuiswerken een vast gegeven? Dit heeft effecten op bijvoorbeeld de huisvesting van onze medewerkers, de verdere digitalisering en de herziening van werkprocessen met de methodiek van Lean Six Sigma.

Een nieuw te vormen projectgroep werkt een huisvestingsconcept uit gebaseerd op 4 pijlers en levert dit uiterlijk 31 december 2020 op: • Huisvesting bestuur • Inrichting baliefuncties (dienstverlening) • Meet en Seat plek voor medewerkers (huisvesting organisatie) • Digitalisering i.r.t. thuiswerken (dienstverlening) Uitgangspunten hierbij zijn dat we hierbij rekening houden met De bezuinigingsopgave vanuit het Focusakkoord De ervaring die is opgedaan met thuiswerken tijdens de coronacrisis Het reduceren van het aantal panden dat we als ambtelijke organisatie in gebruik hebben. Een effectieve en efficiënte facilitaire ondersteuning van de organisatie: In 2021 wordt een facilitair beleidsplan opgesteld, met daarin onder andere een toekomstvisie op de facilitaire voorzieningen in de komende jaren. Daarnaast wordt in dit plan aangegeven hoe duurzaamheid past in de facilitaire dienstverlening en in de huisvesting. 1.3 Informatieve voorziening en dienstverlening. Dienstverlening: In 2020 is gewerkt aan een visie op dienstverlening waarin belangrijke uitgangspunten zoals modern en innovatief zijn opgenomen. Kwalitatief hoogstaand, first-time right, korte doorlooptijden zijn belangrijke speerpunten. Een doorgroei van onze digitale dienstverlening zoals in de bankensector is de ambitie. Dit betekent dat enkelvoudige product- en dienstverlening waar mogelijk digitaal wordt afgehandeld.

Hiervoor is een forse ontwikkeling nodig in verdergaande digitalisering en automatisering. De ambities in dienstverlening zijn niet voor niets een belangrijke reden voor uittreding uit de GR ICTWBW. In 2021 voeren we een nulmeting klanttevredenheid uit op basis waarvan we een plan van aanpak maken gericht op het bereiken van het doel voor de daaropvolgende jaren (5% stijging van de klanttevredenheid, zoals benoemd in het Focusakkoord). Landelijk ontwikkelingen ICT en (digitale) dienstverlening: Als gemeente volgen we de landelijke (technologische) ontwikkelingen die onder andere komen vanuit de rijksoverheid en de VNG (programma VNG-realisatie). In 2021 onderzoeken wij wat de consequenties zijn voor onze gemeente op het gebied van ICT en (digitale) dienstverlening vanuit de wet digitale overheid, de wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, de wet Open overheid, de Europese verordening Single Digital Gateway en Archiefwet. Deze wetten komen naar verwachting tot definitieve besluitvorming in 2021. Daarbij staat de verdere ontwikkeling en borging van de AVG en toegankelijkheid van de overheid op de agenda. Nieuwe leverancier ICT-infrastructuur: Op 23 juni 2020 is het besluit genomen om als gemeente uit te treden uit de gemeenschappelijke regeling ICT-samenwerking West-Brabant-West.

De overgang van de GR ICT-WBW naar een commerciële partij zal in 2021 veel van de beschikbare capaciteit van I&P vergen. De volledige ICT-infrastructuur van de totale gemeente moet overgezet worden van ICT-WBW naar een nieuw te contracteren marktpartij (aanbesteding). Gezien de grootte van het project, het belang ervan voor onze volledige gemeentelijke dienstverlening en het beperken van kosten, worden daarnaast alleen nog wettelijke wijzigingen op het gebied van informatiemanagement opgepakt. Om goed regie te kunnen voeren op de nieuwe commerciële partij, die als dienst een ICT-infrastructuur gaat leveren, brengen wij in 2021 onze regieorganisatie en het functioneel- en applicatiebeheer op orde.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

gezamenlijke huisvesting, lees “Het huis van de Stad”. Het facilitairbeleid stellen we op zodra we duidelijkheid hebben over deze mogelijke stap. (1.3) In 2021 zijn een aantal belangrijke processen digitaal beschikbaar gesteld voor de burgers en ondernemers, zoals debiteuren contact email, subsidieverantwoording, aanvraag TONK. Tevens is het afmelden voor afspraken via de website vereenvoudigd, waardoor de vrijgekomen plekken snel ingezet kunnen worden voor nieuwe aanmeldingen en de bezetting verhoogd wordt. De Wet Open Overheid is uitgesteld en gaat op zijn vroegst in per 2022. Dat geldt ook voor implementatie van de eerste fase van Single Digital Gateway. De inwerkingtreding van de nieuwe Archiefwet is vooralsnog voorzien in de zomer van 2022 of januari 2023. In 2021 is een Europese aanbestedingsprocedure gestart en afgerond. Sogeti is geselecteerd als nieuwe leverancier. Sogeti heeft op de onderdelen kwaliteit en financiën een goed gescoord. Sogeti zal vanaf september tot december alle techniek gelijk vernieuwen (o.a. de servers en netwerken). Vanaf 1 januari 2022 neemt Sogeti de ICTdienstverlening volledig over van ICT-WBW. In 2021 is een plan goedgekeurd voor de borging van architectuur binnen het cluster Informatie & Processen. Eind 2021 wordt een architectuurteam opgericht en wordt het opleidingstraject gestart. Tevens zijn diverse rollen

30

Integraal dashboard en PDCA-cyclus voor het management: In 2021 wordt een integraal dashboard en een bijbehorende planning & control-cyclus ontwikkeld voor de HR-, resultaat-, concernmanagers en directie. In de tweede helft van 2021 worden periodiek managementgesprekken gehouden om de resultaten van de clusters en aandachtsgebieden te bespreken. Het integrale dashboard ondersteunt deze gesprekken met cluster specifieke en concern brede indicatoren. Het dashboard gaat aan het einde van het tweede kwartaal live, maar wordt nog niet volledig opgeleverd en fungeert als groeimodel. Informatiebeheer: In 2021 wordt procesgericht werken verder vormgegeven binnen de organisatie, krijgt de ingezette ontwikkeling van het team Informatiebeheer meer vorm en wordt een toekomstvisie voor informatisering op het gebied van Informatiebeheer in de gemeente uitgewerkt. Deze ontwikkelingen maken onderdeel uit van het op orde brengen van de basis en zorgen voor een efficiency- en kwaliteitsverbetering. Informatiebeveiliging is een onderwerp dat steeds meer aandacht vraagt, middels instrumenten als MFA wordt beveiliging van applicaties geïntensiveerd. 1.4 Inkoop. De Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement staat in 2021 klaar voor de organisatie en het bestuur. De focus ligt op het borgen van de nieuwe en doorontwikkelde processen uit 2020. In 2020 is geïnvesteerd in o.a.

de inkoopstartmelding, het contractmanagement, het Inkoop & Aanbestedingsbeleid, de spendanalyse en nieuwe modeldocumenten. De voorgenoemde inspanningen zijn gericht op het verkrijgen van meer grip, inzicht en efficiëntie in processen. Hierdoor ontstaat er een aanzienlijke toename op de capaciteit van onze vakgroep. We volgen de nieuwe processen nauwgezet en voorzien, daar waar nodig, in aanpassingen. De nieuwe processen zijn een middel om steeds meer in control te komen. Contractbeheer en contractmanagement: De inventarisatie van alle inkoopcontracten is zo goed als afgerond. 2021 zal in het teken staan van het actueel houden van het contractbeheersysteem, en trainen/aansturen van contractmanagers en contractbeheerders met als doel meer grip verkrijgen op onze uitgaven, optimale uitnutting van contracten en verdere professionalisering van de (interne) klantleveranciersrelaties. Contracteigenaren (budgethouders) worden jaarlijks bijgepraat over de uitgaven middels de spend-analyse waarbij gelet wordt op o.a. nieuwe contracten en rechtmatig inkopen. Aanbestedingskalender: We stellen voor 2021 een aanbestedingskalender op. Hierin worden de aanbestedingen opgenomen die vanuit de organisatie bij de Vakgroep Aanbesteden & Contractmanagement gemeld zijn en voortkomen uit aflopende contracten en geplande projecten.

Inkoop startmelding: In 2020 is de inkoopstartmelding geïmplementeerd. In 2021 worden inkooptrajecten met een startmelding aangekondigd bij de Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement. Door de vroegtijdige signalering kunnen collega’s in de organisatie beter en tijdig geadviseerd worden. Daarnaast kan versplinterde inkoop gebundeld worden en waar mogelijk naar bestaande raamovereenkomsten geleid worden. In 2021 wordt dit proces geborgd, ontstaan inzichten en ontstaat vroegtijdige grip op de voorgenomen inkopen.

die nodig zijn in een regieorganisatie belegd. Door het vertrek van een aantal medewerkers heeft de ontwikkeling vertraging opgelopen. Het dashboard is in oktober gereed en de eerste PDCA-gesprekken worden in december gepland. De vakgroep Informatiebeheer volgt tot begin volgend jaar de in company-opleiding de LARM. Echter, het is gebleken dat enkel het volgen van de opleiding de kwaliteit van de dienstverlening onvoldoende verhoogd. Na het afronden van de opleiding zal nog een leantraject gestart worden met deze vakgroep. (1.5) De strategische communicatieplanning (geen kalender) wordt momenteel gevuld en zal helpen om betere keuzes te maken wat, wanneer en hoe gecommuniceerd moet worden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=7745eb80-597f-4812-bdea-c5eefd21101c