CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. 2e Concernbericht 2021

Raadsvergadering 10 november 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: 2e Concernbericht 202125.335 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom Versie 5 oktober 2021

Bijlage bij raadsvoorstel RVB21-0073

Inhoudsopgave • • •

• • •

Inhoudsopgave 2 1 Inleiding 3 2 Programma’s 4 2.1 Programma 1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid 5 2.2 Programma 2 Samen leven, samen doen 9 2.3 Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs 15 2.4 Programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) 23 2.5 Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening 29 2.6 Programma 6 Duurzaamheid 35 3 Moederkredieten 37 4 Recapitulatie 41 Coronabijlage 43

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

2

1 Inleiding In de financiële verordening van de gemeente Bergen op Zoom is bepaald dat het college van burgemeester en wethouders tweemaal per jaar rapporteert over de uitvoering van de met de gemeenteraad afgesproken doelstellingen. Het 2e Concernbericht 2021 is het tweede moment voor 2021. In het 2e Concernbericht 2021 wordt het verwachte resultaat over 2021 bijgesteld. De financiële afwijkingen zijn opgenomen in het 2 e Concernbericht 2021. Gedurende 2021 is het Focusakkoord (FA) verder uitgewerkt. Gelijktijdig met het 1e Concernbericht 2021 is de tweede uitwerking van het FA opgeleverd. De derde uitwerking van het FA (als bijlage van de Begroting 20222025) wordt tegelijk met het 2e Concernbericht 2021 aangeboden. Vandaar dat een aantal keer wordt verwezen naar de derde uitwerking FA in dit Concernbericht. Uitwerking Het 2e Concernbericht 2021 geeft de financiële bijstellingen aan per programma. Daarnaast wordt ook een toelichting gegeven op de activiteiten om de beleidsdoelstellingen te realiseren, als de uitvoering afwijkt van de Begroting 2021. Er is een recapitulatie opgenomen van de financiële wijzigingen (Hoofdstuk 4). De informatie vanuit de meicirculaire is verwerkt in deze rapportage. De septembercirculaire volgt later dan het Concernbericht. Eventuele wijzigingen zijn dus nog niet opgenomen. Deze zullen in een apart raadsvoorstel worden aangeleverd en toegelicht.

In datzelfde raadsvoorstel zullen ook de effecten van de bijgestelde gebundelde uitkering (BUIG) worden meegenomen. Daarnaast is in dit Concernbericht een hoofdstuk over de investeringen opgenomen (Hoofdstuk 3). Er wordt gerapporteerd over de voortgang van de uitvoering van het Uitvoeringsplan 2021-2024. In deze rapportage zijn kredieten opgenomen voor formalisatie van de beschikbaar te stellen budgetten. Ook is de impact van de coronacrisis op de begroting aangegeven per programma en in zijn totaliteit in de coronabijlage. Daarbij zijn de ontvangen compensaties voor de gevolgen van de coronacrisis opgenomen. Zoals beschreven in het 1e Concernbericht, wordt in het 2e Concernbericht het (financiële) effect van de coronacrisis op onze begroting opgemaakt. Het uitgangspunt is dat de compensatiemiddelen toereikend moeten zijn voor de kosten. In de coronabijlage is ook een prognose opgenomen van de verwachte saldi eind 2021. De aangegane verplichtingen voor 2021 voor de business case cultuur zijn opgenomen in dit 2e Concernbericht. Daarnaast zal er een wachtgeldverplichting ontstaan vanwege het vertrek van wethouder Van der Velden. De omvang hiervan is nog niet bekend. Vandaar dat deze post bij de jaarrekening 2021 zal worden opgenomen. Samenvattend financieel beeld Per saldo heeft het 2e Concernbericht 2021 een voordelig effect op het saldo van de begroting van € 2.461.000.

Dit wordt veroorzaakt door meerdere mutaties die in onderstaande hoofdstukken zullen worden toegelicht. De mutaties kunnen in vier categorieën worden ingedeeld:

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

3

Mutatiecategorie

Omvang

Gewijzigde Rijksbijdrage n.a.v. de meicirculaire

€

824.000

Algemene mutaties

€

556.000

Coronacompensatie 2020*

€

1.881.000

Coronacompensatie 2021

€

-800.000

Totaalsaldo 2e Concernbericht 2021

€

2.461.000

Coronacompensatie 2020*: Dit betreffen compensaties voor coronagevolgen in het jaar 2020. Sommige effecten worden pas in 2021 duidelijk en/of compensaties worden berekend nadat de realisatie van 2020 definitief is. Hierdoor lopen effecten van 2020 nog door in het jaar 2021. De Begroting 2021 kent voor de verwerking van het 2e Concernbericht een negatief saldo van € 4.660.000. Bij de jaarrekening wordt het negatieve saldo onttrokken aan de algemene reserve. Na dit 2e Concernbericht hoeft er € 2.461.000 minder aan de algemene reserve te worden onttrokken. Al met al komt het saldo van de begroting 2021 na dit 2e Concernbericht uit op € -2.199.000. Begroting 2021 Structurele effect 2e Concernbericht 2020 1e Concernbericht 2021 1e begrotingswijziging, uitwerking Focusakkoord (effect 2021) 2e uitwerking Focusakkoord (effect 2021) Ontwikkel- en frictiekostenbudget 2e Concernbericht 2021 (incl. 3e uitwerking Focusakkoord) Cumulatief saldo 2021

€ € € € € € € €

-10.721.000 -205.000 1.001.000 5.526.000 -101.000 -160.000 2.461.000 -2.199.000

Per programma zijn de financiële effecten opgenomen. De wijzigingen groter dan € 50.000 worden toegelicht, de overige (kleinere) mutaties en budgettair neutrale mutaties zijn kort benoemd. De coronamutaties zijn geclusterd en per mutatie is aangegeven op welk jaar de wijziging betrekking heeft. Structurele effecten uit dit 2e Concernbericht zijn verwerkt in de Programmabegroting 2022-2025. Kanttekening bij de structurele effecten is dat de omvang van het effect de komende jaren kan afwijken van de omvang zoals die in 2021 is. Alle bedragen in dit 2e Concernbericht worden afgerond op duizendtallen.

2 Programma’s Hieronder volgt het overzicht per programma. In dit overzicht worden de afwijkingen van gestelde doelstellingen toegelicht. Daarnaast worden de financiële afwijkingen opgenomen met o.a. de financiële effecten van de coronacrisis.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

4

2.1 Programma 1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021 Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen op afwijkingen van de doelstellingen en activiteiten in 2021.

Bestuur en samenwerking 1. Heldere koers en strategie. In 2021 zullen er, evenals in de voorgaande jaren, opnieuw strategische sessies in ons college worden gehouden. Daarbij kijken we enerzijds naar de doelbereiking van het Focusakkoord en anderzijds ook naar nieuwe trends en ontwikkelingen die op onze gemeente afkomen en die van invloed zijn op de door u gestelde doelen in het Focusakkoord en die mogelijk bijstelling of bijsturing noodzakelijk maken. De Toekomstvisie 2025 wordt in 2021 herijkt zodat er gerichte keuzes worden gemaakt voor de toekomst. De bijgestelde Toekomstvisie zal mogelijk tot andere inzichten en keuzes leiden en tot bijstelling van de beleidsdoelen en bijbehorende financiële middelen. De coronacrisis heeft eens en temeer duidelijk gemaakt dat scenariodenken een goed hulpmiddel is om voorbereid te zijn op mogelijke toekomsten. Scenario’s zijn geen voorspellingen, maar voorstellingen van mogelijke toekomsten. In 2021 zijn we voornemens hierover met de samenleving, raad, college en ambtelijke organisatie in gesprek te gaan. Voor wat betreft Veerkrachtig Bestuur wordt in 2020 de voortgang gemonitord en, op basis van politieke ambities, tot een aangepaste agenda voor 2020/2021 worden gekomen.

In het eerste kwartaal van 2021 is een profiel van Bergen op Zoom met handelingsperspectieven en infographic als een nieuwe vorm van toekomstvisie aan de gemeenteraad voorgelegd. Deze handelingsperspectieven beogen voldoende houvast te bieden om beleidsmatige en financiële keuzes voor de nabije en verre toekomst te maken. In april 2021 vond ‘De Zaterdag Van De Toekomst’ plaats waar gemeenteraad, college, ambtelijke organisatie en genodigden inhoudelijk met elkaar in gesprek zijn gegaan over de thema’s van de concept Toekomstvisie 2035. De besluitvorming van de Toekomstvisie 2035 door de gemeenteraad heeft (nog) niet plaatsgevonden. De dialoog over scenario’s heeft nog niet plaatsgevonden, omdat de strategisch ambtelijke capaciteit volledig is ingezet voor de Toekomstvisie 2035 en de ontwikkelingen West-Brabant West, 4e stedelijke regio in de provincie Noord-Brabant. De GGD heeft een aantal scenario's opgesteld t.a.v. beheersing pandemie. Deze zijn met raadsleden en in de organisatie gedeeld. In september 2021 is er nog een bijeenkomst betreffende Bergse gezondheidscijfers en verwachtingen. De Uitvoeringsagenda samenwerking Brabantse Wal is medio 2021 geactualiseerd. In deze agenda is focus aangebracht in de onderwerpen die specifiek de aandacht vragen van de samenwerking in de Brabantse Wal.

Dit is mede gedaan door de samenwerking in de Brabantse Wal beter te positioneren in de context van andere samenwerkingen. Bij ieder onderwerp is gezocht naar het juiste schaalniveau zodat de inbreng als Brabantse Wal zo effectief mogelijk kan zijn. Eind 2021 zullen de gemeenteraden van de Brabantse Wal worden geïnformeerd over deze herziene agenda. Daarbij zal ook de voortgang c.q. realisatie van de voorgaande agenda worden toegelicht.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

5

Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen op afwijkingen van de doelstellingen en activiteiten in 2021.

2. Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden.

Na het zomerreces wordt met de raad afgestemd of en hoe men verder wil met de Toekomstvisie 2035. Zonder een herijkte toekomstvisie kan geen scherper en sterker profiel gekozen worden.

Door voort te bouwen op wat hiervoor de afgelopen jaren is ontwikkeld, is Bergen op Zoom in 2021 in de positie om op basis van een herijkte Toekomstvisie 2025 nog scherper profiel te kiezen richting en binnen samenwerkingsverbanden. We kijken daarbij nadrukkelijk naar welk rendement (effectiviteit) het daartoe oplevert. Door dit profiel uit te dragen (in woord en daad) zijn niet alleen wijzelf beter in staat om de afweging te maken in hoeverre (regionale) dossiers en samenwerkingsverbanden voor ons van belang zijn, maar weten samenwerkingspartners ook wat ze aan ons hebben en waarop we samen op kunnen trekken. Met ons profiel en de uitkomsten van de doelmatigheidstoets in de hand houden wij daarom onze samenwerkingsverbanden scherp tegen het licht, en leggen op basis hiervan keuzes aan u voor over onze inzet binnen deze verbanden. Vanuit de kracht van de herhaling blijven we daarbij in 2021 inzetten op effectieve communicatie in deze.

Bij het tegen het licht houden van de samenwerkingsverbanden op het gebied van effectiviteit en doelmatigheid zijn verbeterpunten naar voren gekomen. Deze bieden kansen om bijvoorbeeld de governance of interne control hiervan te verbeteren, maar leiden vooralsnog niet tot de conclusie dat de inzet binnen deze verbanden moet worden gestaakt. Voor eind 2021 wordt met de raad de doorlopen aanpak van deze “quick scan” besproken, en de resultaten gedeeld. Mochten hieruit toch keuzes voortkomen, dan worden deze in het nieuwe jaar voorgelegd.

Veiligheid 4. Hoofddoel: weerbaar bestuur. Als één overheid treden we samen met alle partners op tegen (georganiseerde) criminaliteit met een weerbaar bestuur. In 2021 gaan we uitvoering geven aan het projectplan Radix. We hebben het communicatieplan Radix opgesteld en herijken het Bibob-beleid. We brengen de werkprocessen van het bestuur in beeld en optimaliseren deze. We hechten belang aan een weerbare jeugd. In samenwerking met scholen en partners geven we hiertoe uitvoering aan de werkwijze Safe and Sound – Jeugd en Veiligheid. Ook voor medewerkers zetten we een intern trainingstraject ‘weerbaarheid en integriteit’ op. In 2021 optimaliseren we de inzet van wijkverbinders en voeren we een wijkanalyse uit, waarbij de uitkomst als input dient voor de verdere uitvoering van Radix. Lokaal zetten we een ‘Bergs Interventie Team’ (BIT) op. We houden onze Informatiepositie actueel en bouwen deze verder uit voor een effectieve aanpak van georganiseerde criminaliteit. Dit bewerkstelligen we door informatie- en trend gestuurd (zoveel als mogelijk voorspellend) te werken. Dit doen we door gebruik te maken van systemen, zoals I-Base. Maar vooral ook door informatie bij elkaar te leggen, zodat casussen integraal op- en aangepakt worden. Dit wel binnen de kaders die wettelijk mogelijk zijn dan wel in convenanten zijn vastgelegd. Het LIP is het platform waar de informatie samenkomt.

We ontwikkelen het LIP door, inclusief de lijn met het DIP en de DSP. Bij de realisatie van dit doel is ook de samenwerking met de partners van groot belang. Zoals Taskforce-RIEC, Politie, OM en het Zorg- en Veiligheidshuis. We investeren intensief op deze samenwerking, zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau.

De burgemeester heeft diverse keren bestuursrechtelijk opgetreden in de vorm van last onder dwangsom. De geplande bestuurlijke bijeenkomst in samenwerking met de taskforce RIEC is i.v.m. COVID-19 uitgesteld. Wel heeft er een Dialoogavond over dit onderwerp plaatsgevonden. Het Bergs Interventie Team (BIT) wordt dit najaar geëvalueerd om de frequentie en de meerwaarde te bepalen. Dan wordt ook bepaald of we het BIT behouden of dat we de vorm aanpassen.

De afname van het aantal drugsdumpingen heeft zich in 2021 doorgezet. Gelijktijdig zijn de extra taken mbt Covid-19 niet afgenomen. Derhalve vindt de herijking van het plan van aanpak Drugsdumpingen in het 2e kwartaal van 2022 plaats. Overigens is de bestuursrechtelijke handhaving tegen drugsdumpingen, -teelt en –bezit onverwijld gecontinueerd..

Begin 2020 hebben er minder drugsdumpingen plaatsgevonden. Er is voor 2020 minimaal ingezet op het plan van aanpak Drugsdumpingen omdat er door Corona andere taken bij zijn gekomen. In 2021 wordt het plan van aanpak Drugsdumpingen herijkt in samenwerking met het basisteam en externe partners. In 2021 vindt een doorontwikkeling van de preventie van zorgfraude door realisatie van kwaliteitsslag in het WMO-proces (o.a. PGB vaardigheidstest, actieve cliëntopvolging) plaats. Tevens wordt het opsporen en handhaven van zorgfraude door structurele inzet

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

6

Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen op afwijkingen van de doelstellingen en activiteiten in 2021.

toezichthouder Wmo als onderdeel van team Hoogwaardig handhaven (o.a. uitvoeren rechtmatigheidsonderzoeken) doorontwikkeld. Daarnaast wordt het meldpunt zorgfraude voor (anoniem) melden van onrechtmatigheden in het kader van de Wmo, door burgers en ketenpartners gerealiseerd. Tot slot zal de implementatie van de aanpak van zorgfraude in de Brabantse Wal gemeenten (regionale aanpak) gestalte krijgen. Het is voor het openbaar bestuur van groot belang dat medewerkers met een publieke taak hun taak veilig en integer kunnen uitoefenen: een Veilige Publieke Taak (VPT). In het kader van de VPT werken we samen met het RIEC om het regionale tienstappenplan lokaal te implementeren. We stellen zo nodig het agressieprotocol bij en evalueren dit jaarlijks. Per kwartaal stemmen we af met de agressiecoördinatoren over de incidenten op het stadskantoor en stemmen we regionaal af over good practices. 5. Voorkomen van (eerste) delicten. Het voorkomen van het (eerste) delict bewerkstelligen we o.a. door een blijvende inzet van het Zorg- en Veiligheidshuis op de combinatie van preventie en repressie. Bij complexe casussen pakken we deze op of worden we betrokken. We evalueren de (invoer) van de Wet verplichte GGZ. Ten aanzien van de nazorg na detentie ligt er een gedegen analyse waarbij naast de aantallen ook zicht komt op de problematiek van de doelgroep.

Met deze analyse kan de nazorg worden geïntensiveerd, passende zorg die direct na detentie wordt ingezet en die aansluit bij de cliënt, met als doel de recidivecijfers terug te dringen en in te zetten op het proces richting desistance. Mensenhandel is zowel nationaal als internationaal een groeiend probleem. Het betreft een zware vorm van criminaliteit die vele verschijningsvormen kent. In 2021 gaan we hiervoor beleid ontwikkelen. We zorgen ervoor dat opvang beschikbaar is en we schrijven een plan van aanpak voor casussen van mogelijke mensenhandel, waarbij tevens wordt bezien welke rol een districtelijke coördinatiefunctie hierin kan spelen. 6. Permanent voorbereid zijn op rampen en crisis en calamiteiten binnen Zorg en veiligheid. We zijn permanent voorbereid op rampen en crises en acteren hierbinnen professioneel. Hiertoe verzorgen we in 2021 het opleiden, trainen en oefenen van de (nieuwe) bestuurders om hen voor te bereiden op hun rol tijdens incidenten, alsmede verzorgen we het opleiden, trainen en oefenen van de lokale crisisorganisatie. We zorgen dat alle facilitaire voorzieningen op orde zijn om een incident te kunnen afhandelen, inclusief de organisatie van de lokale piketten voor bouwinspecteurs en juristen. Om bestuurders tijdens incidenten als adviseur bij te kunnen staan nemen adviseurs deel aan het districtelijk AOV piket.

Op1 juli 2021 zijn we overgestapt van een districtelijk naar een lokaal AOV-piket (adviseur openbare orde en veiligheid). We maken nog wel onderdeel uit van het districtelijk piket OVD-BZ (officier van dienst, bevolkingszorg).

We stellen regionale producten en tools op die tijdens incidenten gebruikt kunnen worden en dragen bij aan de regionale visie (en uitvoering daarvan) om te komen tot een compacte regionale crisisorganisatie. Daarnaast nemen we deel aan de regionale werkgroep vakbekwaamheid en zorgen we voor een goed aanbod aan onze crisismedewerkers. We onderhouden goed contact met de collega’s bij de brandweer, zodat optimaal kan worden samengewerkt bij projecten, incidenten en hulpvragen, alsmede met de veiligheidscollega’s bij de BRZO-bedrijven. We werken nauw samen met de Veiligheidsregio, waarbij wij als Bergen op Zoom ook participeren in de verschillende overleggen (o.a. nasleep Corona).

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

7

7. Veilige en leefbare omgeving. We bevorderen de naleving van wet- en regelgeving. De toezicht- en handhavingstaken die we in 2021 hiertoe uitvoeren beschrijven we in het Uitvoeringsplan Handhaving 2021. We hebben structureel overleg, afstemming en uitvoering met politie en de Omgevingsdienst. We zetten de boa’s in als vaste contactpersoon voor en in verbinding met netwerkpartners en buurtpreventie in de wijk. We stimuleren tot zo veel mogelijk uniformeren van lokale (beleids)regels in de boapool gemeenten (Brabantse Wal en Tholen). We evalueren de aanpak van verward gedrag in samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis en de ketenpartners. Er is focus op het aanscherpen deze aanpak vanuit de praktijk volgens de PDCA-methode. Dit met als primaire doel om mensen met verward gedrag zo spoedig mogelijk naar zorg toe te leiden en het voorkomen van onrust/overlast/delictgedrag in de leefomgeving. Het evalueren van de aanpak overlast gevende dak- en thuislozen. Er is ingezet op het creëren van een plek waar dak- en thuislozen kunnen zijn zonder dat dit overlast en/of onrust veroorzaakt in de directe omgeving. Deze aanpak bleek effectief, overlastmeldingen rondom bijvoorbeeld scholen en supermarkten namen sterk af en zijn laag gebleven.

Het is van belang om opnieuw een analyse uit te voeren op het aantal overlastmeldingen van dak- en thuislozen, de aanpak te evalueren en waar nodig bij te stellen. Op het gebied van Veiligheid pakken we de regie/coördinatie bij complexe casuïstiek. We bewerkstelligen het bevorderen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel door structurele afstemming en samenwerking met ketenpartners zoals Novadic-Kentron, WijZijnTraverse, Stadlander en de Maatschappelijke opvang. We ontwikkelen de Buurtpreventieteams door naar Buurtserviceteams. We zetten in op een preventieve en thematische aanpak van de wijkproblematiek en van de Jeugdoverlast. We zorgen voor duidelijke communicatie extern en bewoners zijn en worden betrokken bij de aanpak van wijkproblematieken.

Financiële bijstellingen Verhogen pensioenvoorziening gewezen wethouders Incidenteel nadeel € 124.000 Naar aanleiding van de geactualiseerde overzichten welke we in juli hebben ontvangen is vanaf 31 maart 2021 de berekening van het pensioen gebaseerd op de nieuwe gedaalde 25-jaarsrente. Een daling van de rekenrente betekent dat er meer gestort moet worden in de pensioenvoorziening. Regionale Investeringsagenda en Regionale Verstedelijkingsstrategie Incidenteel nadeel € 75.000 Op 18 december 2020 wees de Provincie West-Brabant West (Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Moerdijk, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht) aan als vierde stedelijke regio in Noord-Brabant. De andere drie stedelijke regio’s in Brabant zijn Eindhoven, Den Bosch en Breda/Tilburg. Bergen op Zoom en Roosendaal zijn aangewezen als trekkers van dit proces. Dit biedt unieke kansen om met het Rijk en de Provincie een akkoord te sluiten op het gebied van wonen, werken, duurzaamheid, mobiliteit etc. Dat betekent wel dat we hiervoor voldoende ambtelijke capaciteit in moeten zetten. In september 2021 startte het proces met de omliggende gemeenten, het Waterschap en Triple Helix Partners om te komen tot een Regionale Investeringsagenda en een Regionale Verstedelijkings-strategie. Deze zijn belangrijk voor onderhandelingen met het Rijk en de Provincie.

Voor de inzet van die ambtelijke capaciteit en ‘out of the pocket’ kosten hebben wij in dit Concernbericht € 75.000 opgenomen.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

8

Hogere accountantskosten i.v.m. controle jaarrekening 2020 Incidenteel nadeel € 53.000 De overschrijding van de accountantskosten voor 2021 wordt enerzijds veroorzaakt door hogere kosten in verband met veranderende wetgeving, waardoor de accountant meer werkzaamheden heeft moeten verrichten. Anderzijds was 2020 een lastig jaar qua controle, aangezien we dicht bij de tolerantiegrenzen uitkwamen. Dit heeft voor zowel de organisatie als zeker ook voor de accountant geleid tot aanvullende werkzaamheden, meer overleg en uitwisseling van extra informatie. Budgettair neutrale mutaties Algemene uitkering (de ontvangen gelden zijn opgenomen in programma 5) • Handhaving: Extra budget voor handhaving volgend uit de meicirculaire (€ 5.000). Overige (budgettair neutrale) mutaties • Ondertiteling van de raadsvergaderingen: Overhevelen van het budget van Programma 5 naar Programma 1. • Budget ISV: Overhevelen van het budget van Programma 4 naar Programma 1.

2.2 Programma 2 Samen leven, samen doen Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021 De opdracht voor programma 2 vanuit het Focusakkoord is: ‘Ga door met de transformatie van het sociaal domein’ (p.15), met als werkwijze: ‘Door maatschappelijke businesscases vergroten we de doelmatigheid van de uitvoering’ (p.14). Dit maakt dat de werkzaamheden zoals hieronder genoemd, vanuit de transformatie reeds zijn ingezet en met de uitvoering van het Focusakkoord worden verscherpt en voortgezet. Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen op afwijkingen van de doelstellingen en activiteiten in 2021.

1. Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen.

In 2021 is aan de inwoners die dat nodig hadden Wmoondersteuning geboden. Tijdens de coronamaatregelen is dit soms op een aangepaste manier gebeurd, doordat inwoners bijvoorbeeld niet naar de dagbesteding konden. De ondersteuning is dan op een andere manier ingevuld. Inmiddels zijn de dagbestedingen weer open. Helaas zijn er bij de afhandeling van aanvragen voor de Wmo grote achterstanden. Er is op verschillende manieren gewerkt aan het terugdringen van de achterstanden, zoals aanpassingen in het proces, ambtshalve verlengingen, extra inhuur medewerkers.

Aan inwoners wordt ondersteuning op maat geboden. Uitgangspunt is: lichte ondersteuning waar dat mogelijk is, zwaardere ondersteuning waar dat nodig is. Dit vraagt om de verdere transformatie van het sociaal domein: de juiste (preventieve) voorzieningen in het voor iedere inwoner vrij toegankelijk voorliggend veld om de groei van het aantal niet vrij toegankelijke en duurdere maatwerkvoorzieningen af te vlakken. Wanneer zwaardere ondersteuning oftewel maatwerk toch nodig is, wordt dit resultaat gericht ingezet. Bij het inschakelen van ondersteuning of zorg wordt ten alle tijden gekeken naar de mogelijkheden om het sociaal netwerk van de klant hierbij in te zetten.

In 2021 hebben inwoners ook gebruik kunnen maken van het aanbod binnen de algemeen toegankelijke voorzieningen. Dit betreft de vormen van ondersteuning waar geen indicatie voor nodig is. Omdat deze voorzieningen beschikbaar zijn is niet iedere hulpvraag aangewezen op het duurdere maatwerk. Deze voorzieningen zijn binnen de gemeente beschikbaar dankzij de subsidie die de gemeente hiervoor aan diverse partijen verstrekt. In 2021 hebben we deze partijen betrokken bij het project Doen wat Nodig is. Enerzijds voor een inhoudelijke herijking van ons subsidiebeleid: doen we waarvoor we aan de lat staan? En anderzijds om conform de taakstelling in 2024 een bezuiniging van € 1,5 mln. te realiseren door ombuiging op de subsidies.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

9

2. Een gezonde samenleving. Om mee te kunnen doen in de samenleving is het belangrijk dat inwoners gezond blijven. Om gezond te blijven, doen we het volgende: we bevorderen een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving, werken we aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en we bestrijden eenzaamheid.

Er is een Lokaal preventieplan opgesteld in 2021 om een gezonde leefstijl te bevorderen. Hiervoor is € 40.000 rijkssubsidie ontvangen. Samen in de Regio verzorgt diverse bijeenkomsten en werft preventiepartners om er een lokale beweging ‘Bergen op Zoom in beweging en mentaal fit’ van te maken waarbij zoveel mogelijk organisaties en bedrijven zijn aangesloten.

We zetten extra in op de gezondheid van onze jeugd, door bijvoorbeeld de consultatiebureaus en jeugdartsen. Daarnaast werken we aan preventie en bestrijding van infectieziekten en houden we toezicht op de kinderopvang. Ook bieden we informatie en advies op het gebied van gezondheid, zoals informatie over de negatieve gevolgen van alcoholgebruik voor jongeren. Er wonen steeds meer ouderen in onze gemeente die langer zelfstandig thuis blijven wonen. We werken samen met partners en de samenleving om ouderen en mensen met dementie te ondersteunen in het zo lang mogelijk op een verantwoorde wijze thuis wonen. 3. Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem, waarbij we focussen op wat werkt. In het derde kwartaal van 2020 wordt aan de hand van evaluaties de definitieve organisatievorm van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein geformaliseerd en daarmee het leerjaar afgerond. 4. Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder. We definiëren wat we echt moeten weten van iedere bijstandsgerechtigde om de kans op uitstroom te vergroten. Dit doen we onder andere door gebruik te maken van het diagnosesysteem dat in 2020 ingevoerd is. Stap voor stap wordt deze tool ingezet om de klanten in beeld te krijgen en houden. We voeren de werkplicht uit. Iedereen die kan werken, werkt.

Mensen die nog niet kunnen werken, hebben een leerplicht. We realiseren beschutte werkplekken voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschermde werkomgeving. Het aantal uitkeringsgerechtigden dringen we terug door mensen volledig uit te laten stromen. Handhaving vindt plaats op opgelegde verplichting. Jongeren zonder startkwalificatie worden begeleid naar werk/studie in samenwerking met het onderwijs. Social Return on investment wordt zo optimaal mogelijk benut. In situaties waar plaatsing niet mogelijk blijkt, wordt overlegd met de opdrachtnemers gepleegd en wordt aan hen de nodige ondersteuning geboden, zodat een Sroi-invulling alsnog mogelijk wordt gemaakt. Hiertoe zullen, als nodig, het beleid en de uitvoeringsregels worden aangepast.

Het diagnosesysteem is gedeeltelijk ingevoerd. COVID-19 heeft echter wel voor vertraging gezorgd, waardoor het systeem nog niet organisatie breed ingezet wordt. Jongeren zonder startkwalificatie zijn zoveel mogelijk naar werk of studie begeleid. Door de gevolgen van COVID-19 was niet alles mogelijk in het kader van werk/opleiding. Samen met RMC en RBL worden deze jongeren zo goed mogelijk in de gaten gehouden, zodat ze niet tussen wal en schip vallen. In 2021 is gestart met de proeftuinen in de ketensamenwerking. Door de gevolgen van COVID-19 zijn de proeftuinen wat later gestart dan voorgenomen en lopen deze door in 2022.

Nieuwkomers worden geholpen met taal en werk in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven. Om gevolg te geven aan de veranderde opgave nieuwe Wet Inburgering zijn wij op Brabantse Wal-niveau bezig met het opstellen van een visie. Het resultaat zal leiden tot het bieden van integrale trajecten op lokaal niveau. Samen met de WVS en het Werkplein Hart van West-Brabant is de ISD gestart met drie proeftuinen in 2020 om de veranderende doelgroep beter te kunnen ondersteunen (Intensieve Start, Doelgroep C en Beschut Werk/ Arbeidsmatige Dagbesteding). Deze proeftuinen worden voortgezet in 2021.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

10

5. Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren we om iets terug te doen. Vanuit het principe van wederkerigheid stimuleren we inwoners om zich in te zetten voor de gemeenschap. We voeren de meedoenplicht uit. Voor de nieuwe instroom sturen we strakker op de uitvoering en naleving van de tegenprestatie en op het doen van vrijwilligerswerk. Tevens stimuleren wij de inburgeraar om aan zijn inburgeringsplicht te voldoen. Voorts zetten we in op de sociale activering van uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Ontwikkelen van een missie, visie voor het Vrijwilligers Informatie Punt in samenwerking met WijZijn Traverse. 6. Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek. We vinden het belangrijk dat inwoners mee kunnen blijven doen in de gemeenschap. We blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom. 7. Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening. Voorkomen is beter dan genezen. De gemeente zet in op het voorkomen van problematische schulden en de gevolgen voor deelname aan de maatschappij. Dit doen we door de integrale dienstverlening zoveel mogelijk te laten aansluiten op de situatie van de burger. Door middel van voorlichting en advisering willen we in een vroegtijdig stadium de helpende hand bieden om daarmee erger te voorkomen.

Samen met onze partners binnen de armoedebestrijding (onderwijs, kerken, woningcorporaties, zorgverleners, zorgverzekeraars, nutsbedrijven, werkgevers, de voedselbank en Stichting Leergeld) zetten we in op vroegsignalering van schulden. We hebben als doel om geen huisuitzettingen meer te hebben door huurschulden. Bijstandsgerechtigden die door hun zorgverzekeraar aangemeld zijn bij het Centraal Administratiekantoor (CAK) en willen terugkeren naar een normale premiebetaling bij hun zorgverzekeraar kunnen mogelijk gebruikmaken van de Regeling Uitstroom Bronheffing. 8. Zorgen voor voldoende rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering. Om beter in control te komen en blijven worden de dashboards maandelijks geanalyseerd. Er vindt een procesoptimalisatie plaats m.b.t. het reduceren van de doorlooptijden WMO en Jeugd. De focus blijft gericht op de transformatieopgave van maatwerk naar voorliggend veld. Dit wordt ondersteund door de Maatschappelijke Businesscases die we hiervoor uitvoeren. De politieke keuzes en de bijbehorende effecten voor de verder gaande bezuinigingen binnen het programma zijn in beeld gebracht. Het uitvoeringsplan kent een regionaal aangevlogen lobby.

Voor de mensen die verder van de arbeidsmarkt afstaan, was Stichting Samenwerken (SSW) het voornaamste instrument om in te zetten. April 2021 is de SSW opgeheven. Voor de nog aanwezige mensen is via een zorgvuldige overdracht en begeleiding gezorgd dat zij de sociale activering konden vervolgen bij Stichting de Kringloper. Verder wordt gedurende dit jaar een businesscase ontwikkeld om te zorgen voor passende en zinvolle sociale activering/re-integratie in de vorm van maatwerk: dichtbij en laagdrempelig. Voor het Vrijwilligersinformatiepunt (VIP), wat tevens een instrument is voor de invulling van de tegenprestatie, is een twee fase-aanpak ingezet. Fase 1 bestaat uit het omgaan met vrijwilligerswerk tijdens de Coronasituatie en het opstarten wanneer de maatregelen versoepeld zijn. In fase 2 wordt het VIP geïntegreerd in de USD.

We zijn in 2021 bezig met het verder uitbouwen van deze gezamenlijke aanpak om er vroeg bij te zijn en zo schulden te voorkomen. Bijstandsgerechtigden worden ook integraal geholpen bij schuldenproblematiek. Met het oog op de gevolgen van corona is er extra aandacht naar schuldhulpverlening voor ondernemers gegaan om ook ZZP’ers te kunnen helpen bij schulden.

De dashboards zijn maandelijks geanalyseerd en er zijn kwartaalrapportages opgeleverd. Het huidige financieringsmodel voor beschermd wonen is gebaseerd op historische gegevens die, voor onze regio, niet stroken met het huidige aantal cliënten. Dit veroorzaakt tekorten. Na een eerder lobbytraject heeft de regio Bergen op Zoom voor 2018, 2019, 2020 en 2021 daarom compensatie gekregen van het Rijk. Er is inmiddels een nieuw objectief verdeelmodel ontwikkeld en in maart gepresenteerd. Voor Beschermd Wonen groeit de rijksbijdrage voor de regio Bergen op Zoom van €40 naar €90 per inwoner. Maar dit wordt pas vanaf 2023 stapsgewijs ingevoerd. Hierdoor ontstaan voor Bergen op Zoom na 2021 wederom financiële tekorten. Het Ministerie van BZK heeft laten weten dat het Rijk de aanvullende bijdrage van 4,24 miljoen ook in 2022 aan ons toekent en heeft toegezegd ons uiterlijk eind 2021 te informeren over de aanvullende bijdragen voor de jaren 2023 en verder.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

11

Financiële bijstellingen Participatietrajecten (deel a) Incidenteel voordeel € 600.000 Als gevolg van de beperkende coronamaatregelen kunnen er minder trajecten worden uitgevoerd dan gepland. Hierdoor zullen de uitgaven in 2021 naar verwachting € 600.000 lager zijn. Niet vrij toegankelijke zorg Jeugd Structureel voordeel € 400.000 Op basis van de meest recente prognose voor 2021 vallen de kosten voor de arrangementen niet vrij toegankelijke zorg jeugd € 400.000 lager uit dan begroot. Jeugdhulp/ Gecertificeerde instellingen Structureel nadeel € 245.000 De financiële problemen bij een gecertificeerde instelling hebben ertoe geleid dat er afspraken nodig waren om te komen tot een wijziging in de tariefstelling (met terugwerkende kracht). Ook heeft hierover overleg plaatsgevonden met de Jeugdautoriteit. Het effect van de regionale afspraken jeugdhulp leiden tot een nadeel van € 245.000. Hierover is op 8 juli 2021 een brief naar de raad verstuurd (referentie: U21-006769). Het structurele effect hiervan wordt meegenomen in de Begroting 2022-2025. Wet Inburgering Incidenteel voordeel € 135.000 De Wet Inburgering is uitgesteld. De gelden van het Rijk worden hiervoor al wel sinds 2020 (structureel) ontvangen. Niet alle ontvangen middelen zijn benodigd voor de implementatiefase.

Algemene bijstand/ BUIG Incidenteel nadeel € 112.000 De uitgaven van de bijstand uitkeringen zullen naar verwachting € 1.272.000 lager uitvallen dan in de begroting is opgenomen. Het aantal bijstandsuitkeringen is minder hard gestegen dan begroot, zeer waarschijnlijk als gevolg van de steunmaatregelen van het Rijk in het kader van corona. De gebundelde uitkering (BUIG) vanuit het Rijk zal naar verwachting ook lager uitvallen dan in de begroting is opgenomen. Dit op basis van het landelijke beeld dat er minder groei van bijstandsgerechtigden is dan verwacht. We gaan bij het 2e Concernbericht uit van een lagere rijksbijdrage van € 1.384.000. Later dit jaar ontvangen we de beschikking en zal de exacte financiële omvang bekend worden. Per saldo in het 2 e Concernbericht een bedrag van € 112.000 nadelig. Algemene voorzieningen WMO Incidenteel voordeel € 106.000 Doordat de activiteiten in het kader van de maatschappelijke businesscase Activering Somalische gemeenschap geen doorgang hebben kunnen vinden in 2020 is de in 2020 verstrekte subsidie terugontvangen. Deze activiteiten worden niet meer uitgevoerd. Misbruik sociale voorzieningen – fraudebestrijding (3e uitwerking FA) Incidenteel nadeel € 70.000 Deze wijziging volgt vanuit de 3e uitwerking van het Focusakkoord. Zie voor de toelichting het document van de 3e uitwerking.

Minimabeleid Structureel voordeel € 66.000 Op basis van de opgegeven inschatting van de Belastingsamenwerking West-Brabant vallen de kwijtscheldingen € 66.000 lager uit dan begroot.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

12

Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) Geen mutatie De tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) heeft als voorliggende voorziening gewerkt, waardoor er nauwelijks een beroep is gedaan op de Bbz. Het resterende budget bedraagt momenteel € 200.000. Omdat de Tozo eindigt per 1 oktober 2021 is het onzeker wat de uitgaven in de resterende periode aan Bbz gaan worden. Om deze reden wordt nu (nog) geen bijstelling in dit Concernbericht opgenomen. Resterende mutaties (minder dan € 50.000) • Sociale Werkvoorziening (WVS): Incidenteel voordeel € 43.000.

Incidenteel voordeel € 43.000

Budgettair neutrale mutaties Algemene uitkering (de ontvangen gelden zijn opgenomen in programma 5) • Niet vrij toegankelijke zorg Jeugd: Het Rijk heeft in 2021 eenmalig € 1.762.000 beschikbaar gesteld met als oogmerk dat gemeenten hiermee in staat worden gesteld om de consultatiefunctie-GGZ vorm te geven en wachtlijsten bij lichtere alsmede specialistische jeugdproblematiek tegen te gaan. De lasten worden voor nu één op één op het programma Jeugd begroot. Echter, de uitwerking moet nog plaatsvinden waardoor niet in te schatten is of het volledige budget in 2021 benodigd is. • Beschermd wonen: In de meicirculaire is het budget voor Beschermd Wonen aangepast met € 193.000. • Participatie: In de meicirculaire is het budget voor Sociale werkvoorziening en overige participatie aangepast met € 110.000. • Begeleiding statushouders: Voor de begeleiding van statushouders ontvangen we meer middelen van het Rijk (€ 102.000 zowel in 2021 en 2022) als gevolg van de hogere huisvestingstaakstelling alsmede het reeds gaan werken conform de nog in te voeren nieuwe Wet Inburgering. • Maatschappelijke opvang en GGZ: De decentralisatie-uitkering maatschappelijke opvang is verhoogd met € 94.000. • Loketvoorziening Jeugd: In 2021 wordt eenmalig € 41.000 ontvangen van het Rijk ten behoeve van praktijkondersteuners huisartsenzorg voor de jeugd.

• Minderheden: Voor de wet gemeentelijke antidiscriminatie-voorzieningen wordt structureel € 27.000 toegevoegd. • Gezondheidszorg algemeen: Het rijksvaccinatieprogramma wordt uitgebreid met meningokokken (€ 16.000). Overige (budgettair neutrale) mutaties • Maatwerkvoorzieningen WMO: We zien momenteel dat er een inhaalslag plaatsvindt waarbij de achterstanden worden ingelopen. Hierbij is de verwachting dat waar we op de ene voorziening minder geld uitgeven dan begroot, we op de andere voorziening meer uitgeven dan begroot. Per saldo is de verwachting voor 2021 dat de begrote budgetten volledig benodigd zijn. • Budget Zorgdomein: Overhevelen van het budget van Programma 2 naar Programma 5. Corona effecten Tozo (2020) Incidenteel voordeel € 797.000 Het Rijk heeft besloten dat de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) eindigt per 1 oktober 2021. Het uitgangspunt in de begroting 2021 blijft het in het 1e Concernbericht 2021 opgenomen budget voor de rijksbijdrage. Het bij de jaarrekening 2020 overgehevelde, niet uitgegeven, budget uitvoeringskosten Tozo van € 797.000 blijkt niet benodigd in 2021. De begrotingswijziging ISD 2021 waarin de extra kosten voor

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

13

Tozo zijn opgenomen kan volledig worden gedekt door de extra coronagelden participatie van het Rijk zoals opgenomen is in het 1e Concernbericht 2021. De terugvorderingen van Tozo levensonderhoud leiden mogelijk tot hogere baten op bijzondere bijstand. Echter, de rijksbijdrage Tozo zal hier ook op aangepast worden, waardoor het budgettair neutraal zal verlopen. In dit Concernbericht wordt nu geen bijstelling van beide budgetten opgenomen. TONK (2021) Incidenteel voordeel € 119.000 In de meicirculaire is de rijksbijdrage voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) opgenomen van € 269.000. Deze baten zijn opgenomen in de Algemene uitkering van programma 5. Echter, de verwachte uitgaven TONK worden ingeschat op € 150.000. De uitvoeringskosten worden in rekening gebracht vanuit de ISD. In de herziene begroting 2021 ISD is dit voorzien. Per saldo in deze rapportage een bedrag van € 119.000 voordelig. Mogelijk volgt later dit jaar nog een bijdrage vanuit het Rijk voor TONK, waarvan we op dit moment niet kunnen inschatten of daar eenzelfde bedrag aan kosten tegenover zal staan. Participatie uitvoeringskosten (2021) Incidenteel voordeel € 50.000 In het 1e Concernbericht 2021 zijn de ontvangen corona compensatiemiddelen vanuit het Rijk één op één als budget in de raming opgenomen ten behoeve van de nog uit te werken meerkosten ISD.

Inmiddels is de gewijzigde begroting ISD 2021 bekend. Hieruit blijkt dat de meerkosten lager zijn waardoor we een voordeel verwachten van € 50.000. Budgettair neutrale corona effecten (gelden ontvangen via het Rijk zijn opgenomen in Programma 5) • Maatschappelijke opvang: Vorig jaar is vanuit het Rijk compensatie ontvangen voor de extra coronakosten van maatschappelijke opvang. In de voorjaarsnota van het Rijk zijn in 2021 ook compensatiemiddelen opgenomen. Echter, de verdeling over de gemeenten is nog niet uitgewerkt. Aangegeven wordt dat deze compensatie in de decembercirculaire volgt. Onze extra coronakosten voor maatschappelijke opvang bedragen in 2021 circa € 1.000.000. Dit bedrag is ook opgenomen in programma 5 als ‘nog te ontvangen’. • Jeugd algemeen: In de meicirculaire ontvangen we € 229.000 coronacompensatie ten behoeve van jongerenwerk, activiteiten, mentale ondersteuning en perspectief jeugd. • Begeleiding: Dit betreft eenmalige coronacompensatie van € 172.000 ten behoeve van extra begeleidings- en ondersteuningskosten voor inwoners met een beperking. • Flankerende voorzieningen voor ouderen: Vanuit het Rijk wordt een eenmalige coronacompensatie ontvangen van € 154.000 ter bestrijding van de eenzaamheid bij ouderen. • Gehandicaptenvervoer: Op basis van de eerste kwartalen zien we lagere kosten voor gehandicaptenvervoer mede als gevolg van corona.

Echter, hierdoor zijn de inkomsten van de eigen bijdrage ook lager. De baten en lasten worden met € 150.000 verlaagd. Onzeker is wat de ontwikkelingen zijn voor het vierde kwartaal 2021 in relatie tot versoepelingen van de coronamaatregelen. • Participatietrajecten (deel b): Vanuit het Rijk ontvangen we eenmalig corona-compensatiemiddelen (€ 20.000) met als doel ondersteuning te bieden aan zelfstandige ondernemers die zich willen heroriënteren.

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

14

2.3 Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021 Doelstellingen en activiteiten 2021

Toelichtingen op afwijkingen van de doelstellingen en activiteiten in 2021.

Economie 1. De economische structuurversterking versoberen naar de wettelijke taak m.u.v. subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3. 1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid. a. Accountmanagement; Accountmanagement richt zich op bezoeken van bedrijven, ondernemers/ bedrijventerreinverenigingen proactief en reactief. In deze rol stimuleren we o.a. crossovers op bestaande campussen/ broedplaatsen te denken is hierbij aan GCC en Dablab. Daarnaast heeft accountmanagement ook een rol in de ontwikkeling van het verduurzamen van bedrijventerreinen. Verder, tevens in samenwerking met de afdeling OBI, is een database ontwikkeld waarmee proactief accountmanagement kan worden ondersteund. We zorgen voor een optimale verbinding met bedrijven en voeren actief accountmanagement via onder meer het uitvoeren van een accountplan. We faciliteren de groei van gevestigde bedrijven en zorgen voor het verbinden tussen ondernemers, onderwijs en arbeidsmarkt. Hiermee versterken we het vestigingsklimaat van nieuwe en bestaande ondernemers. b. NV Aangenaam Bergen op Zoom: In 2021 is duidelijk wat nut, noodzaak en governance is rondom NV Aangenaam Bergen op Zoom. NV Aangenaam voert haar taken conform het meerjarenplan en uitvoeringsopdracht vanuit het college uit. In 2019 zijn samen met MKB en VNO-NCW ondernemersbijeenkomsten georganiseerd. c.

Toekomstbestendige bedrijventerreinen: Ingezet wordt om energie neutrale, duurzame, veilige en meer biodiversiteit op bedrijventerreinen te realiseren. Met bedrijfsbelangenvereniging Lage Meren Meilust (LMM) is kennis gedeeld over de kansen en bedreigingen van haar bedrijventerrein. In 2021 is een ondernemersfonds (BIZ) opgericht. Daarnaast is bedrijventerrein LMM in 2019 gestart met het project ‘Duurzame energie opwekken, delen en opslaan’; Er is een inventarisatie gemaakt van kleinverbruikers die hieraan mee willen doen en er is kennis gedeeld over de organisatie hiervan. Daarnaast zijn locaties onderzocht op geschiktheid t.b.v. het plaatsen van zonnepanelen. Met grootverbruikers is een verdergaande samenwerking onderzocht. Dit heeft geresulteerd in een intentieverklaring, ondertekend door 7 partijen, om samen te werken op energiegebied. Dit project is in 2021 afgerond. Met ondernemersvereniging Oude Molen is kennis gedeeld over de kansen en bedreigingen van haar bedrijventerrein. Met name door het parkmanagement te professionaliseren, en door de ontwikkeling van (collectieve) duurzame energie, kan het bedrijventerrein stappen zetten richting toekomstbestendigheid. Op industrieterrein Noordland zijn in 2021 naar verwachting ca. 14.000 zonnepanelen op bedrijfsdaken geïnstalleerd met een totaal vermogen van ca. 4,5 Megawatt. Dit in afstemming met programma 6 duurzaamheid.

Verder wordt in samenwerking met het programma Symbiose4growth van NV Rewin een businesscase in samenwerking met een of meerdere bedrijven op dit industrieterrein uitgewerkt. d. Acquisitie: Het aantrekken van nieuwe innovatieve (biobased) bedrijven via NV Aangenaam Bergen op Zoom en samen met Rewin acquisitie naar topsectoren en MKB-bedrijven. e. Regionale afspraken bedrijventerreinen: Uitvoering geven aan de regionale afspraken over de werkwijze bij huisvestingsvragen van bedrijven en vraaggerichte ruimtelijke plannen voor nieuwe bedrijventerreinen. Op niveau van Brabantse Wal zal een ruimtelijke vertaling zijn gemaakt met strategische uitgangspunten voor bedrijventerreinen. We nemen besluiten over en starten met het ontwikkelen van bedrijventerreinen. f. Theodorushaven: Met een recente miljoeneninvestering m.b.t. de herstructurering van de haven, een TENT-T aanduiding waarbij het mogelijk

(1.1.b) Met raadsmededeling RMD21-0019 is de raad geïnformeerd over het principebesluit van het college tot ontbinding van de NV Aangenaam. De raad wordt daarmee in de gelegenheid gesteld wensen en bedenkingen in te brengen bij het college n.a.v. dit principebesluit (behandeling Beeldvormend op 9-9-2021). (1.1.c) Instelling van een ondernemersfonds op bedrijventerrein LMM is niet doorgegaan. De wettelijk vereiste meerderheid voor het instellen van dit fonds is niet gehaald. Er is een intentieovereenkomst (LOI) ondertekend tussen gemeente, Lineage en Stadlander De provincie Noord-Brabant wil op industrieterrein Theodorushaven en Noordland via het programma ‘Grote Oogst’ komen tot een plan van aanpak. Dit programma wordt op 13 industrieterreinen in Noord-Brabant uitgezet om vervolgens samen met gemeente en gevestigde bedrijven over te gaan tot uitvoering van verduurzamingsmaatregelen. (1.1.e) In juli 2021 is een regionale bedrijventerreinstrategie door alle deelnemende gemeenten op schaal van RWB vastgesteld. Samen met de andere Brabantse wal gemeenten (Steenbergen en Woensdrecht) worden de mogelijkheden verkend om te komen tot een subregionale bedrijventerreinontwikkeling. (1.1.g) In december 2020 heeft het college besloten de financiële bijdrage aan StartToGrow voor het jaar 2021 te continueren en vanaf 2022 de subsidierelatie te beëindigen.

Naar aanleiding van het Focusakkoord en uitgavenstop is de Economische Barometer in 2021 niet uitgevoerd. (1.2) De intentieovereenkomst met de provincie is eind 2020 ondertekend. Vanwege de coronasituatie en het vertrek van de projectleider heeft het proces een pas op de plaats moeten maken. Mei 2021 is een nieuwe projectleider gestart. In oktober worden u en andere externe belanghebbenden bijgepraat over de stand van zaken en wordt een aangescherpte planning voor visievorming en uitvoeringsprogramma voorgelegd. Voor een levendige en aantrekkelijke Binnenstad heeft ook de warenmarkt in de binnenstad een rol. Onderzoek voor een toekomstbestendige

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

15

is om Europese subsidieaanvragen te doen, zullen in 2021 de eerste resultaten zichtbaar moeten zijn. De mogelijkheden van de Theodorushaven zullen onder de aandacht zijn gebracht van de provincies Zeeland en NoordBrabant, Havenbedrijven Moerdijk en Rotterdam en andere marktpartijen. Uitgangspunt is om de haven rendabeler te maken en/of de mogelijkheden te bezien om deze te privatiseren We zorgen voor goede havenfaciliteiten door het project Theodorushaven fase 4, inclusief brug uit te voeren. Wat betreft de Burg. Petersluis zijn de voorbereidingen d.m.v. een bouwteamconstructie nagenoeg afgerond. De verwachting is dat de werkzaamheden starten in het 2e kwartaal van 2020. De werkzaamheden Theodorushaven zijn vertraagd i.v.m. PFAS. Planologische voorbereidingen zijn in uitvoering door initiatiefnemer MCT/Mepavex. Zie ook Coördinatiebesluit en communicatie aan de Gemeenteraad. StartToGrow (voorheen StartersCentrum) faciliteert startende ondernemers in de gemeenten van de Brabantse Wal en Roosendaal. Voor startende ondernemers worden kennisbijeenkomsten, leergangen en dienstverlening gefaciliteerd. Concrete getallen over vestiging, arbeidsparticipatie, startende ondernemers, etc. worden in de economische barometer medio 2021 over het jaar 2020 opgeleverd.

De economische barometer laat ons jaarlijks zien hoe de economie zich ontwikkelt, geeft sturingsinformatie om prioriteiten te stellen om economisch beleid te ontwikkelen en geeft input aan het overleg tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs over de economische toekomst.

weekmarkt is in het voorjaar van start gegaan. Vanwege de corona situatie liet een fysieke bijeenkomst op zich wachten. In oktober a.s. vindt een bijeenkomst plaats met alle betrokkenen in de directe omgeving van de warenmarkt om te praten over de toekomst van de weekmarkt.

De coronacrisis is een harde klap voor de binnenstedelijke economie. Sectoren als horeca en detailhandel zijn zwaar getroffen sectoren. Een belangrijke stap op weg naar die levendige en aantrekkelijke binnenstad is daarom het compacter maken van het retailgebied. Dat vraagt lastige keuzes maken waarbij wederom samenwerking tot draagvlak zal moeten leiden. Fenomenaal accountmanagement wordt daarom vastgehouden, ondanks de sluiting van het Binnenstadslab. We staan met deze coronacrisis aan het begin van een aanpassingscyclus die zal volgen. Hoewel het tijdelijk pijn doet, zal de economie in de binnenstad veranderen en wordt de binnenstad een aantrekkelijkere plek om te verblijven.

Op 17 december 2020 heeft de gemeenteraad de Verordening Bedrijveninvesteringszone Centrum Bergen op Zoom 2021 - 2025 vastgesteld (hierna: de BIZ-verordening Centrum). Hiermee heeft de gemeenteraad aan het op 5 oktober 2020 ingediende verzoek van Ondernemersvereniging Sterck om voor de komende vijf jaar een nieuwe BIZ in te stellen medewerking verleend. Bij de behandeling van het voorstel tot vaststelling van de BIZ-verordening Centrum heeft de gemeenteraad zorgen geuit over de lastige financiële positie van ondernemers als gevolg van de coronacrisis. Gelet op de aanzienlijke verhoging van de jaarlijkse BIZ-bijdrage zou dit in de weg kunnen staan van het vereiste draagvlak voor de invoering van een BIZ. Derhalve is er op 26 maart 2021, op verzoek van STERCK, een aangepast voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad om voor 2021 het vastgestelde bedrag van €900 per kalenderjaar te verlagen naar €100. Door verschillende factoren, waaronder ernstige bezwaren van een groep ondernemers tegen dit voorstel, het opstappen van het bestuur van STERCK en de aanhoudende sluiting van horeca en winkels i.v.m. de coronamaatregelen heeft de gemeenteraad het voorstel geamendeerd vastgesteld. Hiermee droeg de gemeenteraad STERCK op om terug te gaan naar de ‘oude’ situatie qua gebied en tarief.

De heffingsmaatstaf zou een vast bedrag blijven, waarvan de gemeenteraad echter vond dat dit vaste bedrag voor de nieuwe BIZ niet hoger zou moeten zijn dan de ‘oude’ bedragen. Hierdoor ontstond een uitvoeringsprobleem omdat met het besluit van de gemeenteraad (incl. het aannemen van de motie), STERCK niet uit de voeten kon. Er werden onvoldoende inkomsten opgehaald voor uitvoering van het vastgestelde activiteitenplan. Het demissionaire bestuur van STERCK heeft Kees van Male aangesteld om dit probleem te proberen vlot te trekken. Op 9 september 2021 zal Kees van Male in een beeldvormende vergadering zijn plan, om tot een BIZ met draagvlak te komen, toelichten.

Verder faciliteert de gemeente de verlenging van de Bedrijveninvesterings Zone (BIZ) in de binnenstad. De status van de weekmarkt wordt verkend en de weekmarkt wordt kostendekkend gemaakt.

(1.3) Uitreiking van de BioBest Trofee heeft in 2021 niet plaatsgevonden vanwege het niet doorgaan van de Vastenavendoptocht 2021.

1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden. We voeren het Actieplan Biobased Economy verder uit volgens de Pijleraanpak. Dat houdt in dat we specifiek blijven inzetten op de pijlers: Green Chemistry Campus/biobased bedrijvigheid, Onderwijs, Creative Biobased, Gemeentelijke bedrijfsvoering (biobased/duurzame inkoop) en Gebiedsontwikkeling/openbare ruimte. Meer in detail oefenen we het aandeelhouderschap in de Green Chemistry Campus (GCC) uit (samen met medeaandeelhouders de provincie Noord-Brabant en de NV REWIN), ondersteunen we het BioVoice-programma en voeren we de

(1.4) In december 2020 heeft de gemeenteraad de 1e begrotingswijziging vastgesteld en daarmee is citymarketing per 1 januari 2021 opgeheven. Hierdoor zijn marketing-gerelateerde opdrachten komen te vervallen.

g.

1.2 Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad faciliteren. Binnenstadslab wordt gesloten en het retailgebied wordt compacter gemaakt. We herijken de Brede Aanpak Binnenstad. De focus daarbij ligt op samenwerking omdat de gemeente slechts één van de betrokken partijen is met een rol bij het revitaliseren van de binnenstad. De gemeente zal haar rol de komende jaren vervullen door andere partijen te faciliteren bij hun plannen met de binnenstad en zo de investeringsdynamiek vanuit de markt zo goed mogelijk benutten. Naast samenwerking, vraagt dit een gedragen visie op de opgave met daaraan gekoppeld een SMART uitvoeringsstrategie. Uitgangspunt daarbij is wederom dat de gemeente faciliteert en dat de markt het moet gaan doen. Dat vraagt om een houding van de gemeente die flexibel en snel is, zoveel mogelijk al in de geest van de nieuwe Omgevingswet. Eveneens vraagt het om een visievormingsproces dat leidt tot draagvlak. Voor deze opgave gaat de gemeente strategische partnerschappen aan met zowel de provincie als marktpartijen zoals vastgoedeigenaren en de ondernemersvereniging Sterck. Met de provincie wordt onder andere een intentieovereenkomst gesloten om gezamenlijk de schouders onder deze complexe opgave te zetten.

(1.5) Het regionale onderzoek van het GIP is in 2020 afgerond en besproken binnen de regio West-Brabant. Echter, door de komst van COVID-

2e Concernbericht 2021 Gemeente Bergen op Zoom

16

Stimuleringsregeling Biobased Economy-Green Chemistry Campus uit. Deze regeling is mede gericht op het stimuleren van de verbinding tussen biobased bedrijven en de GCC. Op het gebied van onderwijs dragen we bij aan de uitvoering van het project Innovatietafels van het Center of Expertise Biobased Economy, waarmee HBO-studenten opdrachten/vraagstukken van het bedrijfsleven kunnen uitvoeren/oplossen. Creativiteit ontmoet de Biobased Economy o.a. via de uitreiking van de BioBest Trofee voor vastenavendbouwclubs, waarmee vastenavendbouwclubs worden gestimuleerd biobased/duurzame materialen in vastenavendcreaties toe te passen. De gemeentelijke bedrijfsvoering wordt via het inkoopbeleid verder verduurzaamd door de opstelling en uitvoering van het MVIactieplan (Maatschappelijk Verantwoord Inkopen), waarin o.a. aandacht wordt besteed aan het thema biobased economy. In de openbare ruimte continueren we onze inzet om biobased materialen en producten te gebruiken waar dit mogelijk/kansrijk is, zoals bijvoorbeeld door deelname aan het Chaplinprogramma gericht op het ontwikkelen en commercialiseren van biobased asfalt. Daarmee treden we op als ‘launching customer’ voor een nieuw duurzaam product en vergaren we kennis over de toepassing van dit nieuwe asfalt door de realisatie van een aantal proefstroken. De verbinding tussen Biobased Economy en Agrofood leggen we o.a.

via de samenwerking tussen het DAB-lab (Delta Agrifood Business) en de Green Chemistry Campus.

19, met daarbij behorende maatregelen die de ISD heeft uitgevoerd voor de drie gemeenten van de Brabantse Wal, is het vervolg op het onderzoek van het GIP uitgesteld. Niet alleen de Brabantse Wal gemeenten, maar ook de andere WestBrabantse gemeenten hadden in 2020 en 2021 prioriteiten gericht op COVID-19 en alles wat daarbij kwam (en nog komt) kijken. Er wordt op de fronten economie-arbeidsmarktonderwijs samengewerkt, maar, wederom, door de komst van COVID-19 is er nog niet voldoende ingezet op een structurele samenwerking (in de vorm van een visie en passend beleid) tussen deze drie onderdelen.

1.4 Voor een concrete invulling dient eerst een verdieping plaats te vinden naar de (marketing)behoefte van en marketinggerelateerde opdrachten binnen de gemeente, denk aan het stimuleren van de lokale economie, het uitdragen van de biobased en agrofood-ambities, aantrekken van nieuwe inwoners, vermarkten van nieuwbouwprojecten en bedrijfskavels en het generen van free publicity door pers en influencers te faciliteren. Dit in combinatie met een inventarisatie van alle marketingactiviteiten en –capaciteit binnen de gemeente (incl. Cultuurbedrijf en VVV) 1.5 Op het gebied van arbeidsmarkt, werkgeversservicepunt (WSP) en Grensinformatiepunt (GIP) werkt Bergen op Zoom samen met de andere Brabantse Wal gemeenten in de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) en op het gebied van Participatie binnen Bergen op Zoom in de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (USD). De nieuwe vorm van het WSP is gestart in 2019 en zal in 2020 verder geoptimaliseerd worden. In samenwerking met programma 2 staat het onderdeel ‘werkplicht’ centraal voor de mensen die kunnen werken. Daarnaast wordt binnen het Werkcentrum, waar ook het Werkgever Service Punt onderdeel van is, een stevigere verbinding gezocht met het GrensInformatiePunt. Het regionale onderzoek dat in 2019 gestart is, zal in 2020 afgerond worden, inclusief de bijbehorende implementatie.

Onderzocht wordt hoe grensoverschrijdende samenwerking binnen de regio West-Brabant vorm kan krijgen. De uitbreiding van ons GIP naar de regio wordt hierin nadrukkelijk meegenomen. De werkzaamheden voor het GIP op de Brabantse Wal worden blijvend uitgevoerd, onder voorbehoud van enkele minimale wijzigingen op basis van het onderzoek. Binnen Bergen op Zoom wordt er verder ingezet op de samenwerking economiearbeidsmarkt-onderwijs, wat in 2021 leidt tot een op elkaar afgestemde visie en een passend beleid.

Vrijetijdseconomie 2. Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk gemiddelde. Het programma vrijetijdseconomie (VTE) bestaat uit de onderdelen Sport, Cultuur en Erfgoed, Toerisme en Recreatie. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in de voorzieningen voor en het aanbod van recreatieve, toeristische en culturele activiteiten. De nadruk lag hierbij op kwantiteit en kwaliteit. De komende jaren zullen deze bestaande voorzieningen en activiteiten benut en geladen worden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=7745eb80-597f-4812-bdea-c5eefd21101c