CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. 2de uitwerking FA

Raadsvergadering 10 juni 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: 2e uitwerking focusakkoord20.844 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Oplopende kosten voor advies en reparaties

Tijd nemen voor de juiste processtappen en de juiste keuzes. Geen haastige spoed. Vroegtijdig draagvlak organiseren en transparantie in de communicatie

College en CT

Accepteren en incalculeren dat kwaliteit tijdelijk terugvalt. Motiveren en communiceren over de nieuwe kansen die gaan ontstaan Vertrouwen in de professionals op het gebied van HR en bedrijfsvoering

College en CT

Verbeteringen en bezuinigingen kunnen pas later ingaan Werkdruk te hoog. Uitval en oplopend verzuim Planning en kwaliteit komen onder druk te staan

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

College en CT

College en CT

59

6 Ontwikkelbudget In het amendement van de 1ste begrotingswijziging 2021 is aangegeven dat het college uiterlijk in mei 2021 een plan van aanpak, inclusief een formatieplan, gericht op de vernieuwing en verbetering van de organisatie, opstelt. Dit plan, met de werktitel “Bergen op Zoom: dat ben jij!” is met een voorgenomen besluit vastgesteld en wordt op dit moment nader uitgewerkt. Als uitvloeisel van het Focusakkoord en het amendement heeft het college zich als opdracht gegeven een sterke en wendbare gemeentelijke organisatie achter te laten in maart 2022. Afgelopen periode lag het accent in belangrijke mate op de financiële ombuigingen. Nu wordt het, met het oog op de doelstelling van het college, hoog tijd fors te gaan investeren in de verbetering van de organisatie en in de ontwikkeling van onze medewerkers. Zij zijn immers ons belangrijkste kapitaal. Het Plan van Aanpak (PvA) is niet primair gericht op bezuinigingen, maar op vernieuwing en verbetering van de organisatie. Afgezien van het herstellen van enkele weeffouten in de organisatie en mogelijk nog een beperkt aantal accentverschillen, is er op dit moment verder geen noodzaak in te grijpen in de organisatie. Sterker nog: We hebben onze medewerkers hard nodig om al doelstellingen van raad en college te kunnen halen.

Ook daarom investeren we graag in onze medewerkers en doen wij daarnaast ook een beroep op hun eigen rol daarin. Dit komt niet voor niets terug in de werktitel “Bergen op Zoom: dat ben jij!” Het is niet mogelijk deze verbeteringen, waaronder een breed opleidingsaanbod en gericht op kwaliteitsverbetering, te realiseren binnen de huidige budgetten. Er is hiervoor ontwikkelbudget nodig voor de komende paar jaren. Dekking voor deze kosten is op dit moment niet aanwezig binnen onze begroting. We zullen derhalve voor dit ontwikkelbudget tegelijk met de presentatie van het plan van aanpak een verzoek aan u doen hiervoor extra budget beschikbaar te stellen.

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

60

7 3de uitwerking focusakkoord Hieronder een opsomming van onderwerpen waarvan op dit moment de verwachting is dat deze worden aangedragen bij de 3de uitwerking van het Focusakkoord. De financiële effecten zullen hoogstwaarschijnlijk pas een positief effect hebben vanaf 2022. ▪ Verdere uitwerking business case sport; ▪ Verdere verkoop van vastgoed; ▪ Verkoop snippergroen; ▪ Evenementenbeleid, meer inzicht in de kosten welke kunnen worden doorbelast aan commerciële evenementen; ▪ Parkeren, mogelijke uitbreiding areaal; ▪ Verbonden partijen; ▪ Doorontwikkeling wijkcentra.

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

61

8 Financieel meerjarenperspectief Naast de 2de uitwerking van het Focusakkoord wordt in de raadsvergadering van 27 mei 2021 ook het 1ste concernbericht aan de orde gesteld. De financiële gevolgen van beide documenten op het financieel meerjarenperspectief worden hieronder uiteen gezet. € x 1.000

2021

Saldo begroting 2021-2024

-10.721 -11.423 -9.975 -10.043 5.526 10.717 12.320 13.050 -205 1.402 -24 -24 -5.400 696 2.321 2.983 1.000 -652 -635 -354 -54 546 130 230 -4.454 590 1.816 2.859 2.245 -2.209 590 1.816 2.859

1ste begrotingswijziging 2021 Overige begrotingswijzigingen 2021 1ste concernbericht 2021 2de uitwerking Focusakkoord Bijgesteld meerjarenperspectief Tussentijdse winstneming grondexploitatie Mutatie algemene reserve

2022

2023

2024

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de diverse ombuigingen bij de 1ste begrotingswijziging en bij de 2de uitwerking van het Focusakkoord ervoor zorgen dat vanaf 2022 de verwachting is dat een sluitende begroting kan worden gepresenteerd. In 2024 wordt nagenoeg het gewenste overschot van € 3 miljoen gerealiseerd. Met de ombuigingen die wij bij de 3de uitwerking van het Focusakkoord verwachten aan te bieden is het realistisch om te veronderstellen dat het overschot van € 3 miljoen wordt gerealiseerd in 2024.

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

62

9 Algemene reserve en weerstandsratio

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

63

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

64

Ontwikkeling weerstandsratio Door een aantal ontwikkelingen muteert de weerstandsratio: ▪ ▪

De beginstand van de algemene reserve per 31-12-2021 is bijna € 3 miljoen hoger dan de inschatting bij de 1e Begrotingswijziging 2021 in december. Dit is een gevolg van het gunstigere saldo van de jaarrekening 2020. Hierdoor is het beschikbare weerstandsvermogen ook hoger. De omvang van de risico’s bedraagt in 2021 € 15,5 mln. Dat is lager dan de inschatting bij de 1e begrotingswijziging. Dit komt doordat er businesscases verder zijn uitgewerkt en er voor de personele bezuinigingen een frictiekostenbudget wordt gevormd. Met de vorming van het frictiekostenbudget neemt het risico op het niet realiseren van de personele bezuinigingen af. De risico’s op het niet realiseren van de bezuinigingen nemen in 2022 toe doordat de omvang van de bezuinigingen in dat jaar toeneemt van € 5,5 mln naar € 11 mln. Om die reden gaat de omvang van de risico’s dan van € 15.5 naar € 17.5 mln. De risico’s zitten hem nu meer in het niet realiseren van de businesscases. Daarna nemen de risico’s af tot € 14.5 mln in 2024 er vanuit gaande dat steeds meer bezuinigingen gerealiseerd zullen worden.

De weerstandsratio berekenen we door het weerstandsvermogen te delen door de geïnventariseerde risico’s. De bedragen in het overzicht van de ontwikkeling van het weerstandsvermogen zijn opgenomen per 31/12. Als de weerstandsratio voor 2021 bekijken is deze: weerstandsvermogen (€ 12,0 mln) gedeeld door geïnventariseerde risico’s (€ 15,5 mln). Dit geeft als resultaat een ratio van 0,77. De komende jaren herstelt deze ratio zich snel (mits de bezuinigingen en de opbrengsten uit het grondbedrijf gerealiseerd worden) naar 1,63 in 2024. In het focusakkoord is als doelstelling een weerstandsratio van 1 opgenomen, met een ondergrens van 0,8. Met de huidige voorstellen wordt is de ratio vanaf 2022 weer boven de 0,8, nl 0,90 en is de ratio vanaf 2023 weer boven de 1,0, nl 1,22.

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

65

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

66

10 Ontwikkeling schuldenlast Ontwikkeling Schuldpositie

De schuldpositie van de gemeente wordt bepaald door de omvang van de portefeuille opgenomen geldleningen in combinatie met de stand op de rekening-courant. De schuld is in 2020 gedaald naar € 249 mln. Dit is lager dan de € 258 mln. die wij bij de 1e Begrotingswijziging 2021 prognosticeerden. Met name meevallende grondverkopen, lagere investeringen maar ook een aantal (éénmalige) ontwikkelingen in het werkkapitaal (debiteuren, crediteuren, nog te betalen en ontvangen bedragen waaronder coronamiddelen, in totaal € 7,5 mln) zorgden ervoor dat de schuld lager uitkwam dan aanvankelijk voorzien. Naar verwachting zal de schuld in 2021 echter wel toenemen. De incidentele meevallers of beter gezegd mutaties in het werkkapitaal zullen naar verwachting in 2021 een tegengestelde richting laten zien en daarnaast zullen de investeringen ook hoger uitvallen, vooral door het doorschuiven van lopende kredieten, bijvoorbeeld de Petersluis. We blijven benadrukken dat dit nog steeds een prognose is. De schuld van de gemeente is van vele factoren afhankelijk en laat zich moeilijk exact schatten. Dat zal ook het geval zijn voor de schuldquote die niet alleen afhankelijk is van de omvang van de schuld maar ook van het totaal van de begroting. In het Focusakkoord is opgenomen dat de netto schuldquote in 2026 teruggebracht moet zijn naar 90%.

In de eerste opzet van de begroting 2021-2024 was de verwachting dat de schuldquote zou oplopen tot 100% eind 2026. Dit door de negatieve exploitatieresultaten, zowel in 2020 als de jaarresultaten 2021 t/m 2024 in deze begroting. Door de uitwerking van het Focusakkoord, het IHP (onderwijshuisvesting) en de 1e begrotingswijziging en andere positieve ontwikkelingen in 2020 kon deze prognose in december sterk in positieve zin worden bijgesteld naar ongeveer 83% eind 2026. Daar is nu de jaarrekening 2020, het 1e concernbericht en de 2e begrotingswijziging in verwerkt. Hierdoor valt de schuldquote eind 2020 een aantal procenten lager uit maar door een aantal factoren zoals eerder genoemd wordt dit voordeel grotendeels weggewerkt in de komende jaren waardoor de prognose eind 2026 nu 81,5% bedraagt. Onderstaand lichten wij toe hoe wij tot deze inschatting zijn gekomen op basis van de 4 actielijnen zoals we die al langer hanteren: 1. Riolering: na het terugbrengen van de afschrijvingsduur 2. Algemene dienst: a. niet meer investeren dan afschrijven (€ 7,5 mln aan moederkredieten) b. Onttrekkingen aan reserves en voorzieningen / rekeningsaldo 3. Grond: op termijn gronden gaan verkopen die nu nog niet in exploitatie zijn genomen 4.

Panden: het verkopen van verhandelbaar vastgoed In onderstaande kaders worden de huidige inschattingen afgezet tegen de inzichten bij de begroting 2021 en cijfers na de 1e begrotingswijziging (inclusief amendement).

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

67

1. Riolering Door de afschrijvingstermijnen te verkorten neemt de kasstroom vanuit riolering toe. Dit besluit is eind 2018 genomen. Het GRP is eind 2019 herzien en in het GRP is het investeringsvolume opgenomen. We gaan uit van een gemiddeld investeringsvolume van € 6,3 mln en nog een werkvoorraad vanuit 2020 van € 5 miljoen waardoor dit volume in de komende 4 jaar hoger uitvalt en daarna weer terugvalt tot het gemiddelde van € 6.3mln.

Bedragen x € 1,000,000

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Investeringen begroting 21 Stand na 1e begrotingwijziging Stand na jaarrekening 2020, 1e CB en 2e Wijz

-4,2 -4,2 -4,2

-5,0 -4,0 -5,4

-6,3 -5,0 -7,5

-6,3 -6,3 -7,5

-6,3 -6,3 -7,5

-6,3 -6,3 -7,5

-6,3 -6,3 -6,3

-6,3 -6,3 -6,3

2. Algemene dienst Het effect van de algemene dienst op de schuldenlast valt in 2 componenten uiteen, te weten de investeringen en de onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen. 2a. Investeringen algemene dienst Bij de begroting 2019 is het besluit genomen om vanaf de begroting 2019 het investeringsvolume te beperken tot het niveau van de afschrijvingen. Hiervoor zijn de moederkredieten ingevoerd tot een totaal bedrag van € 8,5 miljoen. In de Begroting 2021-2024 zijn de moederkredieten met 1 mln verlaagd. De investeringen in het onderwijs zijn nu niet meer in dit bedrag opgenomen maar op basis van het beleidsrijk IHP. We constateren al een aantal jaren dat er vertraging optreedt bij uitvoering van investeringen. Per 1/1/21 staan er nog € 8,7 mln openstaande/overlopende kredieten open. Daarnaast was er in 2020 ook een onderbesteding tav de moederkredieten van € 4,2 mln. Beide voegen wij toe aan de moederkredieten voor de jaren 21 t/m 24. Omdat ook bij de nieuw vastgestelde kredieten vertraging zal optreden zijn openstaande kredieten (€ 8,7 mln) en de onder uitputting 2020 (€ 4.3 mln) verdeeld over de jaren 2021 t/m 2024 waardoor hier per jaar een bedrag van € 10 mln is opgenomen.

Bedragen x € 1,000,000

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Investeringen begroting 21 Stand na 1e begrotingwijziging Stand na jaarrekening 2020, 1e CB en 2e Wijz

-11,0 -11,0 -11,0

-11,1 -9,0 -11,1

-18,0 -15,5 -10,0

-14,0 -11,0 -10,0

-12,0 -7,5 -10,0

-12,0 -7,5 -10,0

-12,0 -7,5 -7,5

-12,0 -7,5 -7,5

IHP

0,0

0,0

-2,7

-2,1

-2,6

-0,5

-2,7

-1,8

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

68

2b. Onttrekkingen aan reserves en voorzieningen / rekeningsaldo Bij de schatting van het verloop van de schuldenlast dient ook het effect van de onttrekkingen en stortingen aan de reserves en voorzieningen te worden meegenomen. Daarmee zijn sinds 2019, vooral door negatieve exploitatietekorten, soms aanzienlijke bedragen gemoeid. In de rij “Begroting 2021” zijn voor de jaren 2021 t/m 2024 de exploitatietekorten/overschotten opgenomen uit de begroting. We kiezen er voor om het begrotingsoverschot 2024 van € 3,2 mln door te laten lopen in de jaren daarna.

Bedragen x € 1,000,000

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Begroting 21 Stand na 1e begrotingwijziging Stand na jaarrekening 2020, 1e CB en 2e Wijz

-16,0 -16,0 -16,0

-8,0 -7,0 -4,5

-12,0 -2,5 -5,3

-12,0 0,4 -0,2

-10,0 2,0 2,5

-9,0 2,0 3,2

0,0 2,0 3,2

0,0 2,0 3,2

3. Gronden De opbrengst vanuit gronden valt in 2 onderdelen uiteen: de opbrengsten uit de lopende grondexploitaties en de opbrengst vanuit de gronden die we nog in exploitatie moeten nemen. Gronden in exploitatie (GREX) Uit de vastgestelde grondexploitaties (waarbij u over de grootste grondexploitaties twee keer per jaar via de Bestuurlijke Voortgangsrapportage (BVR) wordt geïnformeerd) rolt onderstaande cijferreeks. Jaarlijks worden bij de jaarrekening de grexen herzien. Voor de schuldenlast is niet de “winst” vanuit een grex van belang maar de kasstroom (saldo opbrengsten grondverkopen -/- kosten van bouwrijpmaken). Gronden nog niet in exploitatie genomen (MVA’s) In 2020 is vanuit de MVA’s Meander 2 in exploitatie genomen en naar verwachting is dat in 2021 ook voor Terpen 2 het geval. Terpen 2 is reeds verwerkt in onderstaande staat als opbrengst uit grondexploitatie. Naar verwachting zal in 2024 ook Wal 2 in exploitatie komen. Om die reden wordt er vanaf 2024 rekening gehouden met opbrengsten vanuit de MVA.

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

69

Bedragen x € 1,000,000

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Begroting 21 Grondexploitaties (na 1e wijz.) MVA

0,0 0,0

5,0 0,0

7,0 0,0

12,0 0,0

1,0 3,0

6,0 3,0

2,0 3,0

2,0 3,0

Actualisatie

0,0 0,0

11,1 0,0

6,3 0,0

13,0 0,0

7,1 0,0

5,3 1,0

2,6 2,0

2,5 2,0

Grondexploitaties MVA

4. Vastgoed In 2022 vindt naar verwachting de overdracht van de scholen van ABBO plaats ivm doordecentralisatie vanuit uitwerking IHP. In deze opstelling is nog geen rekening gehouden met eventuele opbrengsten vanuit overdracht van vastgoed voortvloeiend uit de businesscases bij cultuur en sport. Verder is het zo dat de verkoopopbrengst niet gelijk staat aan “winst” omdat het vastgoed nog een boekwaarde zal hebben. Voor de schuldontwikkeling is het verkoopbedrag de positieve kasstroom. De “winst” is het verschil tussen het verkoopbedrag en de boekwaarde.

Bedragen x € 1,000,000

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Begroting 21 Stand na 1e begrotingwijziging Stand na jaarrekening 2020, 1e CB en 2e Wijz

0,5 0,5 0,5

5,0 5,0 5,0

1,0 1,0 1,0

1,0 4,5 4,5

1,0 1,0 1,0

1,0 1,0 1,0

1,0 1,0 1,0

1,0 1,0 1,0

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

70

Resumé Bovenstaande leidt tot de volgende inschatting van de ontwikkeling van de schuldenlast/schuldquote

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1/1 Saldo (Investeren/Afschrijven) Riolen Saldo (Investeren/Afschrijven) Investeringen Saldo (Ontrekkingen/Reserveringen)Reserves Saldo Begroting/rekening Grondbedrijf Vastgoed Overige mutaties vlottende activa/passiva

-240,6 -1,4 -3,6 0,0 -16,4 0,0 0,5 0,0

-261,5 -2,4 -4,1 -4,0 -0,5 11,1 5,0 7,5

-248,9 -4,5 -5,5 -1,7 -5,2 6,3 1,0 -5,0

-263,5 -4,4 -3,6 -0,8 -0,2 13,0 4,5 -2,5

-257,5 -4,3 -4,1 0,6 2,5 7,1 1,0 0,0

-254,7 -4,2 -2,0 -0,2 3,2 5,3 1,0 0,0

-251,6 -2,9 -1,7 0,0 3,2 4,6 1,0 0,0

-247,4 -2,8 -0,8 0,0 3,2 4,5 1,0 0,0

Netto schuld

-261,5

-248,9

-263,5

-257,5

-254,7

-251,6

-247,4

-242,3

Schuldquote

104,5%

94,3%

97,9%

93,8%

90,9%

88,1%

84,9%

81,5%

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

71

We verwachten dat de schuldquote, welke eind 2020 flink lager uitviel dan in 2019, in 2021 wat zal stijgen maar daarna, in lijn met voorgaande rapportage bij de 1e begrotingswijziging, weer zal dalen. Belangrijkste voorwaarden hiervoor zijn dat de gestelde doelen uit het Focusakkoord worden behaald en de opbrengsten bij het grondbedrijf worden gerealiseerd.

2de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom

72

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=0be90d03-8117-4491-9edc-dffee2c6972c