Aangepaste milieueffectrapportage d.d. 26 mei 2023.
Tekst van het document
Vanwege de opslag en overslag van gevaarlijke stoffen wordt de hoge drempelwaarde uit bijlage | van de Seveso III overschreden en valt H. Essers B.V. onder de BRZO wet- en regelgeving. Om deze reden is een veiligheidsrapport en bedrijfsbrandweerrapport opgesteld, die onderdeel vormt van de aanvraag omgevingsvergunning milieu. Onderdeel van de veiligheidsrapportage is de QRA (bijlage XIVb). De QRA is uitgevoerd conform de Handleiding Risicoberekeningen BEVI (versie 4.3, 01-01-2021) en met rekenmethodiek Safeti-NL versie 8.5 (DNV London). In de QRA zijn onder andere de risico-contouren van de inrichting bepaald (zie afbeelding
6.11). PGS
De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) is een handreiking voor bedrijven die gevaarlijke stoffen produceren, transporteren, opslaan of gebruiken en voor overheden die zijn belast met het toezicht op en de vergunningverlening aan deze bedrijven. Voor de opslag van gevaarlijke stoffen is de PGS-15 van belang. Bij de aanvraag omgevingsvergunning is een GAP-analyse opgenomen waarin de compliance met de PGS 15 staat. Daarnaast zijn PGS-7, PGS-8, PGS-9 en Circulaire risicobeheersing lithium-ion energiedragers vanwege de opslag en opladen van accupakketten voor schepen opgenomen. Daarnaast wordt binnen de inrichting voldaan aan de PGS-28 (opslag van diesel in een ondergrondse tank op de containerterminal) en de PGS 30 (opslag van diesel in de bovengrondse tank bij de NSA).
26 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
BREF- en BBT-conclusies Bij het opstellen van een omgevingsvergunning is rekening worden gehouden met BBT - conclusies. Het begrip Beste Beschikbare Technieken (BBT) staat voor de meest doeltreffende methoden die technisch en economisch haalbaar zijn, om emissies en andere nadelige gevolgen voor het milieu van een bedrijf te voorkomen. De BREF is achtergrond informatie en verduidelijking voor de BBT-conclusies. Voor het ontwerp MCT en Noordland 12 t/m 16 is rekening gehouden met BBT voor de luchtemmissies vanuit de VAS-ruimte (actief koolfilter en gaswasser) en de geluidsbronnen binnen de inrichting. Op deze manier voldoet de inrichting aan de BBT-conclusies en de BREF. Interim omgevingsverordening - provincie Noord-Brabant De Interim omgevingsverordening van provincie Noord-Brabant, geconsolideerd op maart 2022, is tot stand gekomen door de verschillende regelingen op provinciaal niveau over de fysieke leefomgeving samen te voegen. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Interim omgevingsverordening is daarbij een eerste stap op weg naar een omgevingsverordening, die op grond van de Omgevingswet wordt vastgesteld en die verplicht is voor provincies. Volgens de Interim omgevingsverordening zijn regels ten aanzien van de volgende thema’s van toepassing op de locatie van Noordland -
12 t/m16 en MCT:
groenblauwe mantel;
- — landelijk gebied; -
rivierbed;
ontgassingsvrij gebied; - — stedelijk gebied. Groenblauwe mantel De locatie van de MCT is aangewezen als groenblauwe mantel. In de groenblauwe mantel (artikel 3.32 Interim omgevingsverordening) zijn eisen gesteld aan het behoud, herstel of duurzame ontwikkeling van het watersysteem en de daarmee samenhangende ecologische en landschappelijke waarden en kenmerken. Ontwikkelingen in de groenblauwe mantel moeten gepaard gaan met een positieve bijdrage aan de bescherming en ontwikkeling van ecologische waarden en kenmerken en landschappelijke waarden. Landelijk gebied In het landelijk gebied is bepaald dat de ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Binnen dit thema moet gemotiveerd worden dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied én op welke wijze de uitvoering is geborgd. Rivierbed In overleg met Waterschap Brabantse Delta en Rijkswaterstaat zijn afspraken gemaakt om te voldoen aan de regels van het rivierbed en de bescherming tegen overstroming (artikel 3.34 Interim omgevingsverordening). Via de watervergunning worden de waterbelangen op het gebied van waterveiligheid, waterkwaliteit en scheepsvaart gewaarborgd.
Ontgassingsvrij gebied Het is verboden om in Ontgassingsvrij gebied restladingdamp van aardolieproducten die bestaan uit meer dan 10 % benzeen te emitteren. Schepen die ‘natte’ stoffen vervoeren moeten na het lossen van een vloeibare lading soms de ladingtanks ontgassen. Varend ontgassen is onwenselijk en mogelijk schadelijk voor omwonenden, de bemanning van schepen en het milieu. Schepen die van of naar de MCT varen vervoeren meestal containers. Ook bij containers kan sprake zijn van ontgassen. Stedelijk gebied Voor stedelijke ontwikkelingen benoemd de Interim omgevingsverordening dat bij ontwikkelingen in stedelijk gebied sprake moet zijn van een duurzame stedelijke ontwikkeling (artikel 3.42 Interim omgevingsverordening).
27 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Zorgvuldig ruimtegebruik De Interim omgevingsverordening benoemd ook dat voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving rekening gehouden wordt met een zorgvuldig ruimtegebruik, de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering en meerwaardecreatie (artikel 3.5). Overige wet- en regelgeving Hoofdstuk 4 gaat verder in op de verschillende milieuthema’s. De betreffende regelgeving is voor een groot deel opgenomen in het Activiteitenbesluit milieubeheer (Abm) en de Activiteitenregeling milieubeheer (Arm). Daarnaast geldt voor deze milieucomponenten specifieke regelgeving die als uitgangspunt zijn gehanteerd bij de uitvoering van de onderzoeken.
28 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
VOORNEMEN In dit hoofdstuk worden de voorgenomen wijzigingen toegelicht. Eerst wordt het voornemen in algemene zin beschreven. Daarna worden de activiteiten in de aanlegfase en in de gebruiksfase beschreven, waarbij onderscheid is gemaakt tussen de bedrijfslocaties: -
Noordland
-
Markiezaat Container Terminal (MCT).
12A, 12B, 13, 14, 15 en 16; en
3.)
Voornemen algemeen
De nieuwe MCT is een terminal buiten de Theodorushaven met een kadelengte van circa 440 m. Een ontwerptekening van de gewenste situatie van Noordland
12A, 12B, 13, 14, 15 en 16 en MCT is te zien in
afbeelding 3.1 en een 3D-visualisatie in afbeelding 3.2. Onderdeel van de terminal vormen twee kranen die de containerschepen kunnen laden en lossen. De bouwhoogte van de terminal (portaalkranen) is circa 36 meter. Jaarlijks worden circa 82.500 2TEU-containers (2 Twenty foot Equivalent Unit, dus containers van 40 voet') via de terminal overgeslagen. Van de totale overslag per jaar zijn circa 20 % tankcontainers en 80 % boxcontainers. De totale overslag betreft niet gevaarlijke producten, producten die voldoen aan de eisen van de internationale vrachtbrief (CMR?) en gevaarlijke producten (ADR?). Van de totale overslag voldoet maximaal 55 % aan de ADR-3 (brandbare vloeistoffen) en maximaal 4 % aan ADR-6.1
(giftige stoffen).
Voor de opslagcapaciteit van containers wordt de eenheid 2TEU gehanteerd, aangezien dit gangbaarder is binnen de bedrijfsvoering. De overzichtstekening in Bijlage V hanteert eveneens 2TEU. De opslagcapaciteit van de terminal is in totaal 2.706 containers, waarvan maximaal 2.595 ADR-containers. Hiervan zijn maximaal 150 containers ADR-3-tankcontainers, 804 ADR-3-boxcontainers en 150 ADR-6.1-boxcontainers.
Op de terminal worden maximaal 72 koelcontainers opgeslagen. Dit zijn boxcontainers en geen ADRcontainers. De inrichting is 7 dagen per week en 24 uur per dag in werking. Verwacht wordt dat gemiddeld 3 schepen per dag arriveren. Met de rode lijn is de huidige begrenzing van de aanduiding containerterminal in het bestemmingsplan aangegeven in de afbeelding. Afbeelding 3.1 laat ook het ontwerp zien van Noordland
12A, 12B, 13, 14, 15 en 16. Zoals te zien is in
afbeelding 3.1 zijn Noordland 12A en Noordland 13 (met blauw gemarkeerd) al gerealiseerd. Noordland 12B, 14, 15 en 16 moeten nog gebouwd worden. Bijlage I| laat een plattegrond zien van de nieuwe situatie.
1
De MCT kan een combinatie van 20-voets, 40-voets en 45-voets containers op- en overslaan. Bij een 40-voetscontainer wordt
gesproken over 2TEU. 82.500 2TEU-containeroverslag staat gelijk aan 165.000 TEU-containeroverslag. Overslag betekent één ingaan en één uitgaande containerbeweging. ? Convention relative au Contrat de Transport International de Marchandises par Route 3 Accord européen relative au transport international des marchandises Dangereuses par Route
29 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Afbeelding 3.1 Locaties van Noorland 12 t/m 16 en MCT
WILMNWNASTINU
De afmetingen van de nieuwe locaties van MCT en Noordland 12B-16 zijn te zien in tabel 3-1.
30 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Tabel 3-1 Afmetingen van locaties Locatie
Circa lengte in meter
Circa breedte in m
Circa oppervlakte in m?
MCT
440
147
65.000
Noordland 12B
143
82
11.000
Noordland 14
193
76
15.000
Noordland 15
163
76
12.000
Noordland 16
145
31
5000
3.2.
Beschrijving activiteiten aanlegfase Noordland 12 t/m 16
De hoofdlijnen van de aanleg van Noordland 12B, 14, 15 en 16 bestaat als eerste uit het egaliseren van het terrein. Vervolgens worden voor de fundering aanvullende grondwerkzaamheden uitgevoerd en worden circa 5.300 funderingspalen aangebracht. Vervolgens worden betonnen poeren, balken en wapening aangebracht als basis voor de betonnen vloer. Onder de vloer worden leidingen en afwatering voor bluswater bij calamiteiten gebouwd. Vervolgens worden voor Noordland 12B, 14, 15 en 16 de betonnen gevelpanelen en dakplaten van geplaatst. Onder de terreinverharding van Noordland 12B, 14, 15 en 16 worden gas- water-, en rioleringsleidingen aangelegd. Vervolgens wordt zand en menggranulaat aangebracht voor de fundering van de terreinverharding. De aanlegfase van Noordland 12B, 14, 15 en 16 en de terminal gaat volgens de huidige planning in 2023 starten. De aanlegfase heeft een doorlooptijd van 2 jaar.
3.3.
Beschrijving activiteiten aanlegfase MCT
De hoofdlijnen van de aanlegfase van de Markiezaat Container Terminal bestaan uit het plaatsen van de kademuur, de grondwerkzaamheden ter plekke van het terminalterrein en de functionele inrichting van het terrein. Deze stappen worden hieronder nader toegelicht. De aanleg begint met het plaatsen van de kadewand. Hierbij worden achtereenvolgend o.a. de damwand, gordingen, ankers en deksloof geplaatst. Na afronding van de kadewand kunnen hier de vieugelwanden op worden aangesloten. Dit betreft ook het plaatsen van een verankerde damwand. Vervolgens kan aan de buitenzijde van de damwand worden gebaggerd en de stortsteen bestorting worden aangelegd. Vervolgens starten de grondwerkzaamheden ter plekke van de terminal. Dit betreft het verwijderen van de buitendijkse begroeiing, het afromen van de dijk tot NAP +5,0 m en het in verschillende stappen ontgraven van de toplaag en aanvullen van de toplaag van het terminalterrein. Daarna start het bouwrijp maken van het terrein door voorbelasting en verticale drainage aan te brengen. De overtollige overhoogte wordt afgegraven. Na het bouwrijp maken van het terrein kunnen (gedeeltelijk) ondergrondse werkzaamheden tegelijkertijd starten zoals het aanleggen van de hemelwaterafvoer, de kabels en leidingen en de kraanbanen.
Vervolgens kunnen ook verschillende onderdelen in dezelfde tijdsperiode worden opgepakt zoals het aanbrengen van de funderingslagen, de bekleding van de terminal, de ontsluitingswegen en het plaatsen van de kraan. Als laatste vindt de nadere inrichting van de terminal plaats, waaronder het plaatsen van het kantoorgebouw, het inrichten van de parkeerplaats en de tankplaats en het plaatsen van de camcoportalen. De aanlegfase van de terminal gaat volgens de huidige planning in 2023 starten. De aanlegfase heeft een doorlooptijd van 2 jaar.
31| 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
3.4
Beschrijving activiteiten gebruiksfase Noordland 12 t/m 16
In deze paragraaf worden de activiteiten en processen die uitgevoerd worden op de Noordland locaties toegelicht. Hier wordt alleen een samenvatting gegeven, de volledige proces beschrijving is te vinden in bijlage Illa. In Bijlage Illb is een overzicht van de opslaghoeveelheden gevaarlijke stoffen gegeven. Ingegaan wordt op de op- en overslagactiviteit van gevaarlijke stoffen en de ondersteunende functies die op de Noorland locaties aanwezig zijn. Bij de beschrijving van de activiteiten van de gebruiksfase zijn ook de activiteiten van de bestaande Noordland 12 en 13 locaties meegenomen, aangezien voor de omgevingsvergunning de activiteiten als geheel worden beschouwd en de locaties 12 en 13 ook onderdeel vormen van de effectstudies in hoofdstuk 6. Op- en overslag van goederen Naar verwachting bedraagt de doorzet aan goederen bij Noordland 12 t/m 16 circa. 1.300.000 ton/ jaar, waarvan circa 910.000 ton/jaar ADR- en CMR-stoffen. Binnen de inrichting vinden de nodige transportbewegingen plaats, met name door vrachtwagens, heftrucks en reachtrucks. De transportbewegingen vinden overwegend binnen de loodsen plaats. Binnen Noordland 12 t/m 16 worden goederen op- en overgeslagen. Hierbij is geen sprake van geuremissies, omdat het op- en overslag van producten in gesloten verpakkingen betreft.
Beschrijving van de opslagvoorziening per Noordlandlocatie In onderstaande tabel 3.2 wordt per Noordlandlocatie kort beschreven welke klasse stoffen kunnen worden opgeslagen.
Tabel 3-2 Overzicht van stofklasse in Noordlandlocaties Noordlandlocatie
Stofklasse
12A
ongevaarlijke stoffen waaronder koopmansgoederen', CMR-stoffen en ADR-stoffen van klassen 2.1, 2.2, 2.3, 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1, 6.1, 8 en 9. Seveso
III categorieén
O1
(GHS zin EUH014),
O2 (GHS
H-260) en O3
(GHS zin EUHO29 12B
klasse ADR 2.2, 3, 4.1, 6.1, 8 en 9 (en CMR) en koopmansgoederen
13
gevaarlijke stoffen: ADR 5.1, 5.2 (opslaggroep 4 en 5), 8,9 en CMR stoffen en koopmansgoederen
14
klasse ADR 2.2, 3, 4.1, 5.1, 6.1, 8, en 9 (en CMR) en koopmansgoederen
15
klasse ADR 2.2, 3, 4.1, 5.1, 6.1, 8 en 9 (en CMR)
16
klasse ADR 2.2, 3, 4.1, 5.1, 6.1, 8 en 9 (en CMR)
plaats
VAS-ruimte Op twee locaties worden Value Added Services (VAS) uitgevoerd. Dit zijn beperkte afvul-, meng- en monstername-activiteiten. Bij elke VAS-ruimte hoort een SAS-ruimte. Een SAS-ruimte is de ‘voorbereidingsruimte’ behorende bij de VAS-ruimte. Hier kan personeel zich omkleden. Ook dient deze ruimte als soort tussenruimte tussen de VAS en de rest van het gebouw. In de VAS-ruimtes worden beperkte manuele afvul-, meng- en monsternameactiviteiten uitgevoerd, zoals overgieten en vioeistoffen overbrengen met een pipet. Na het vullen wordt de verpakking zo snel mogelijk gesloten. Emissies worden op deze wijze geminimaliseerd. Het is aannemelijk dat de inpandige VAS-ruimtes niet leiden tot geuremissies buiten het pand. Beide VAS-ruimten zijn ook voorzien van een ventilatiesysteem dat is aangesloten op een dampbehandelingssysteem (0.a. bestaande uit actief kool), zodat eventuele luchtemissie en geur kan worden afgevangen.
’ Koopmansgoederen zijn diverse overige handelswaren of goederen
32 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Kantoorvoorzieningen Aan Noordland
16 wordt een kantoorpand gebouwd
en voorziet in kantoorruimte, een kantine,
vergaderzalen en sanitaire voorzieningen. Het pand voorziet in werkplekken voor de medewerkers van H. Essers B.V. en voor wachtende vrachtwagenchauffeurs. Accu-oplaadruimte Bij het kantoorpand is ook een acculaadruimte aanwezig, deze ruimte wordt gebruikt om alle heftrucks op te laden. In de bestaande locaties Noordland 12A en 13 zijn ook een accu-oplaadruimte aanwezig. Zoals al eerder vermeld zijn alle heftrucks die rijden op de Noordlandlocaties elektrisch aangedreven.
Noodstroomaggregaat Ook is een noodstroomaggregaat (NSA) aanwezig. Het aggregaat wordt elke maand een half uur getest om de bedrijfszekerheid te garanderen. Bij uitval van de stroom op Noordland 12 t/m16 en MCT kan de NSA de inrichting voorzien van stroom. Voor het bedrijven van de NSA is een dieselopslag in een bovengrondse tank dubbelwandige tank van 8.000 liter met lekdetectie aanwezig. Onvoorziene omstandigheden en calamiteiten Voor onvoorziene bedrijfsomstandigheden en calamiteiten die zouden kunnen leiden tot verhoogde emissies is hieronder beschreven: frequentie en duur van de bijzondere en onvoorziene bedrijfsomstandigheden (uitgaande van de worst case situatie);
-
beschrijving van organisatorische en technische maatregelen waarmee de gevolgen zoveel mogelijk zowel preventief als reactief maximaal beperkt kunnen worden; beschrijving van emissiereducerende voorzieningen.
Voor de uitbreiding met NL12 t/m 16 en MCT zijn rampscenario’s bepaald. Het doel van de beschrijving van rampscenario’s is om inzicht te geven in de dynamiek van effecten ten gevolge van het vrijkomen van gevaarlijke stoffen uit een insluitsysteem. Typerende oorzaken van een ramp zijn falende preventieve of repressieve maatregelen, bedieningsfouten van een installatie of foutief doorgevoerde onderhoudswerkzaamheden. Daarnaast zijn de risico’s middels een QRA in kaart gebracht (zie paragraaf 6.10). Hierbij wordt uitgegaan van functionerende beheersmaatregelen, zoals brandblusinstallaties. Er zijn in hoofdlijnen 3 typische onvoorziene bedrijfsomstandigheden voor Noordland 12 t/m 16: 1.
2
loodsbrand (NL12 t/m 16): 1
brand in loods met beschermingsniveau
2
brand in loods met beschermingsniveau 3;
1;
brand in trailer (NL12 t/m 16).
Loodsbrand in BN1 loods Scenario: door een incident in een beschermingsniveau 1 opslagloods van gevaarlijke stoffen (NL12, NL14 t/m 16) kan een brand ontstaan, waarbij toxische verbrandingsproducten vrijkomen. frequentie: 8,8.10-4/jaar (Handleiding risicoberekeningen Bevi); duur: in geval van een functionerend automatische brandblusinstallatie (sprinkler of blusgas enkele minuten;
-
technische maatregelen: automatische brandblusinstallatie met automatisch sluitende branddeuren;
-
brandalarmering met doormelding naar de meldkamer en ontruimingsalarmering; organisatorische maatregelen: getrainde/geinstrueerde BHV organisatie; door middel van blussysteem en de sluitende branddeuren wordt de brand snel geblust en blijven de emissies naar de omgeving beperkt.
Loodsbrand in BN3 loods Scenario: door een incident in een beschermingsniveau 3 opslagloods van gevaarlijke stoffen (NL13, NL14 t/m 16) kan een brand ontstaan, waarbij toxische verbrandingsproducten vrijkomen: frequentie: 1,8.10-4/jaar (Handleiding risicoberekeningen Bevi);
33 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
-
duur: door afwezigheid van een blussysteem kan de brand meerdere uren duren; technische maatregelen: automatisch sluitende branddeuren;
-
-
brandalarmering met doormelding naar de meldkamer en ontruimingsalarmering; organisatorische maatregelen: opslagproducten in deze loodsen zijn minder brandgevaarlijk (viampunt > 100 gradenC); getrainde/geinstrueerde BHV organisatie; door de sluitende branddeuren wordt de toevoer van zuurstof beperkt, waardoor de brand langzaam smeult en daardoor de emissie wordt geminimaliseerd.
Brand in trailer Scenario: een brand kan ontstaan in een aangedockte trailer met maximaal 26 IBC’s met ontvlambaar product (bij NL12, NL14-16): frequentie: 1/1000 jaar (inschatting risico-identificatie uitgevoerd door Noordland 12); -
duur: 30 - 60 minuten, door de aanwezigheid van een luifelsprinkler;
-
technische maatregelen: dock in afschot naar goot met viamdovende roosters: waardoor het oppervlak van de plasbrand wordt geminimaliseerd;
automatische luifel sprinkler dat de trailer koelt en de plasbrand blust; brandalarm met automatische doormelding
-
naar de meldkamer;
organisatorische maatregelen: getrainde/geinstrueerde BHV organisatie; door het afschot en rooster, alsmede de luifelsprinkler wordt het effect geminimaliseerd en korter van duur.
3.5.
Beschrijving activiteiten gebruiksfase MCT
Naar verwachting gaan gemiddeld drie schepen (type M8, groot Rijnschip, 2750 ton, 110 meter) per dag aan- en afmeren aan de MCT. Schepen die aan de kade van MCT liggen maken gebruik van walstroom, waardoor de scheepsmotoren op die momenten niet in werking zijn. Op- en overslag containers Op het terrein van MCT worden maximaal 2.706 containers, waarvan maximaal 2.595 ADR-containers
opgeslagen. De maximale stapelhoogte op het terrein is 6 containers, oftewel een stapelhoogte van 25 m. De stapelhoogte loopt in de laatste 2 rijen richting de kering af naar 5 en 4 hoog. 6 hoog geldt niet ter plaatse van de portaalkranen en voor koelcontainers, daarvan zijn de maximale stapelhoogtes hieronder nader beschreven. Ook wordt stukgoed opgeslagen en vervoerd naar de juiste locatie. Door middel van twee portaalkranen worden containers geladen op en gelost van schepen. De containers worden vervolgens op het terminalterrein tijdelijk opgeslagen. Het deel van de containers dat via de weg verder wordt getransporteerd wordt door middel van reachstackers op vrachtwagens geladen of vice versa van de vrachtwagen op het terminalterrein. Het andere deel wordt na tijdelijke opslag op het terminalterrein weer op een schip geladen. Naar verwachting gaat 70 % van de containers van schepen via de stack naar vrachtwagens en gaat 30 % van schepen via de stack op een ander schip. Indien nodig kan de kraan ook direct vrachtwagens beladen. De maximale stapelhoogte onder de kraan is 4 containers, dit leidt tot een stapelhoogte van 17 m. Afbeelding 3.3 Schematische weergave containerstromen
Reachstackers
Portaalkraan
Vrachtwagen Reachstackers
\ 34 | 93
J Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Portaalkraan
Ter ondersteuning van deze laad- en losactiviteiten worden reachstackers gebruikt. Hiervoor is op de terminal een dieselopslag met tankplaats aanwezig. Deze diesel opslag is een ondergrondse tank van 50.000 | met dubbele wand en lekdetectie aanwezig. De tankplaats wordt niet gebruikt voor het tanken van vrachtwagens die de inrichting aandoen. De reachstackers laden de vrachtwagens, maar kunnen ook aan de kade schepen laden en lossen. Dit vindt vooral plaats bij stukgoed of bij het wisselen van accupakketten voor schepen (zie hieronder).
Faciliteren elektrisch varen MCT wenst te gaan voorzien in het meer elektrisch varen van de binnenscheepvaart. De locatie Bergen op Zoom ligt op de verbinding tussen de haven van Rotterdam en Antwerpen. Deze afstand is voor een binnenvaarschip met één accupakket te groot. Het vernieuwen van het accupakket op de route is noodzakelijk, waardoor de locatie Bergen op Zoom ideaal ligt. Een accupakket wordt opgeslagen in een container, die op het terrein van MCT opgeladen kan worden. Een schip kan door aanmeren bij MCT een leeg accupakket laten lossen en een vol accupakket teruggeplaatst krijgen. Het laden van de accu’s is mede mogelijk door de aanwezige zonnepanelen op het dak van Noordland 12 tot en met 16. De opslag en het laden van de accupakketten vindt op een specifieke locatie op het terrein plaats. Maximale opslagcapaciteit aan gevaarlijke stoffen De maximale hoeveelheid opgeslagen containers met gevaarlijke stoffen op de MCT is weergegeven in de onderstaande tabel. Tabel 3-3 Opslag containers met gevaarlijke stoffen MCT
Tankcontainers'
Boxcontainers'
ADR- klasse
max?
max
2:1,:2:2
geen
2.595
3
150
804
4.1, 4.2, 4.3
nv.t.
2.595
5.1
2.595
2595
52
geen
2.595
6.1
geen
150
8
2.595
2.595
g?
2.595
2.595
'
Er zijn geen restricties de verdeling tussen tankcontainers of boxcontainers met ADR. Het totaal ADR container: aantal tankcontainers + boxcontainers 2.595.
2
Maximaal
capaciteit in aantal ADR
containers (tank / box) 2.595).
Bij de opslag van containers worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: de containers met gevaarlijke producten worden bereikbaar de stapeling opgeslagen overeenkomstig
PGS 15;
-
(tank)containers worden zodanig geplaatst dat ten minste één gevaarsetiket zichtbaar blijft;
-
voor (tank)containers gevuld met stoffen van de ADR-klasse 3, 5.1 of 5.2 geldt: (tank)containers met
dezelfde ADR-klasse kunnen boven en direct naast elkaar geplaatst, terwijl (tank)containers met verschillende ADR-klassen niet boven elkaar of direct naast elkaar worden geplaatst. Gasmeten, fumigeren, ontgassen en ventileren
Om te voorkomen dat de lading in containers wordt aangetast door schimmels of ongedierte, is het mogelijk de container te begassen, ook wel ‘fumigatie’ genoemd. Ook op MCT vindt fumigatie plaats, waarbij gebruik gemaakt wordt van sulfurylfluoride of fosfine. Geen van beide stoffen is een ZZS. Per container wordt 2 tot 6 kg sulfurylfluoride of 198 gram fosfine gebruikt. Maximaal worden 300 containers per week gefumigeerd. Na
35 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
afloop van dit proces worden containers ontgast om de concentratie van fumigatiegassen te verlagen en worden gasmetingen uitgevoerd. Ook worden op MCT gasmetingen aan containers uitgevoerd om te bepalen of bepaalde gassen en/of dampen anders dan fumigatiegassen in de container aanwezig zijn. Deze metingen kunnen leiden dat de container geventileerd moet worden om de concentratie van gassen te verlagen. In het geval van ventileren van containers met fumigatiegassen spreken we niet van ventileren maar van ontgassen. Voor het ventileren geldt dat bij de gasmeting bepaald wordt welk gas in de container aanwezig is. Dit is afhankelijk van de producten in de betreffende container. Op dit moment is dan ook niet exact bekend welke stoffen in de containers aanwezig kunnen zijn. Hierdoor kan sprake zijn van de emissie van zeer zorgwekkende stoffen (afgekort ZZS). Tijdens het ventileren worden de volgende maatregelen getroffen om emissies zoveel te voorkomen: eris altijd personeel aanwezig om de activiteiten onder gecontroleerde omstandigheden plaats te laten vinden;
-
het personeel is getraind en geinstrueerd over de activiteiten. Voor iedere stof wordt (indien nodig) een separate instructie opgesteld voor de werkzaamheden en de gevaaraspecten; op basis van de gasmeting wordt, afhankelijk van de stof en concentratie, bepaald op welke wijze het ventileren plaatsvindt en of hiervoor ook de nut en noodzaak aanwezig is om deze stof over een behandelingssysteem te leiden.
In 2012 is het protocol ‘Veilig werken met gassen in Zeecontainers' opgesteld door Gezond Transport. Dit protocol is onderdeel van de ARBO wetgeving geworden. Om de risico’s te verkleinen heeft H. Essers B.V. een eigen protocol samengesteld, gebaseerd op de procedure ‘veilig werken in import containers’ van EWS. In 2022 is het protocol aangescherpt. Dit protocol is opgenomen in de aanvraag omgevingsvergunning. De handelingen vinden altijd conform dit protocol plaats. Calamiteitenopslag Op de terminal zijn één calamiteitenplaats voor een calamiteitenopslag voor containers ten westen van het kantoor. Deze locatie is voorzien van een schuiminstallatie. De calamiteitenplaats betreft een vioeistofdichte bak met ruimte voor 4 2TEU waar containers in het geval van een calamiteit ingezet kunnen worden. Voorzieningen bodembescherming en voorkomen opperviaktewaterverontreinigingen Het terrein van MCT wordt voorzien van een verharding. Deze verharding ligt onder draineert af naar een centrale hemelwaterafvoerriolering, dit is een ondergrondse verzamelleiding. Het stelsel bestaat uit meerdere putten (straatkolken) met bij iedere put een oliebezinkafscheider (OBAS). Op het terrein zijn daarnaast drie bodembeschermende voorzieningen aanwezig, te weten een: calamiteitenplaats, hier worden containers geplaatst wanneer sprake is van lekkage van een van de (tank)containers.
De calamiteitenplaats is ingericht met vloeistofdichte vloeren met ruimte voor 4 x 2TEU. Het riool van de calamiteitenplaats kan worden aangesloten op het leidingsysteem en hier kan dus onderscheid gemaakt worden tussen hemelwater of vuilwater. Wanneer dit vuilwater is wordt dit leeggepompt door een pompwagen. Het riool is voorzien van een OBAS en zandfilters in de putten; tankplaats voor tanken de reachstackers. De tankplaats is op een aparte OBAS aangesloten. Na het passeren van het hemelwater door deze afscheider wordt het hemelwater via de hemelwaterafvoerriolering geloosd op het opperviaktewater. De OBAS wordt minimaal jaarlijks gereinigd en indien nodig vaker. De aftankplaats is aangesloten op de calamiteitenplaats. Hierdoor wordt voorkomen dat bij een spill of brand bij de aftankplaats voor voertuigen geloosd wordt op het oppervlaktewater; locatie voor het be- en ontgassen van containers. Deze is vloeistofdicht uitgevoerd. Bij een spill of calamiteit op een bodembeschermende voorziening is voorzien in een protocol, dat zorgdraagt dat geen vervuiling in het opperviaktewater komt. Dit wordt dan afgevoerd naar een erkende verwerker.
36 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Blusvoorzieningen De containerterminal is voorzien van vijf bovengrondse brandkranen (hydranten), die als ringleiding zijn aangelegd, aan weerszijden van de kraanstack. Om de kraanstack zijn vier hydranten aanwezig. Bij het be- en ontgassen is een vijfde hydrant aanwezig. Een schuimblusvoorziening voor lekkages met ADR-3- en ADR6.1-containers is aanwezig. In de milieurisicoanalyse (MRA) (bijlage XIVa) worden de risico’s voor het oppervlaktewater in kaart gebracht. Binnen de inrichting vindt op- en overslag en distributie plaats van gevaarlijke stoffen. Opslag vindt plaats in de opslaghallen en op de kade van de containerterminal. De activiteiten kunnen een risico vormen voor het opperviaktewater. De conclusie uit de MRA is dat door de aanwezige veiligheidsmaatregelen, blusvoorzieningen (waaronder CO2 blussing) en de intrinsieke opvangcapaciteit voor product en bluswater en het automatisch afsluiten van het riool bij brand en handmatig afsluiten van het riool bij een spill het onwaarschijnlijk is dat product- en/of bluswater in het opperviaktewater terecht kan komen.
Ondersteunende voorzieningen bedrijfsvoering Op het terrein van de containerterminal worden kantoorvoorzieningen gerealiseerd, waaronder de portierloge, vergaderruimten, kleedruimten, sanitaire voorzieningen en een kantine is opgenomen. Deze ruimten wordt zowel gebruikt voor de medewerkers van H. Essers B.V. als voor de vrachtwagenchauffeurs die moeten wachten. Onvoorziene omstandigheden en calamiteiten Een onvoorziene bedrijfsomstandigheden of calamiteiten voor de MCT betreft de lekkage van een stof uit een boxcontainer met toxisch product. Lekkage in emballage in boxcontainer met toxisch product Scenario: Tijdens overslag van boxcontainers met emballage met toxische producten van schip naar de kraanstack valt deze uit de kraan en raakt een drum lek (MCT): -
frequentie: 4 tot 6.10-4/jaar (QRA NL12 t/m 16 en MCT, Handleiding risicoberekeningen Bevi);
-
duur: uitstroming van ca. 200 liter waarna plasverdamping circa 45 min - 1,5 uur duurt (afhankelijk van de ondergrondtemperatuur, luchttemperatuur en windsnelheid); technische maatregelen: terrein op afschot naar goot (minimaliseren plasopperviak, en in de goot geen windverplaatsing, daardoor lagere verdampingssnelheid; calamiteitenplaats (2x) voorzien van schuiminstallatie voor afdekken van lekkages; organisatorische maatregelen:
-
-
verrijdbare calamiteitenbak;
-
getrainde/geinstrueerde en goed geoutilleerde calamiteitenploeg; door het afschot, rooster en afdekken van de plas met schuim door een getrainde en goed geoutilleerde calamiteitenploeg wordt verdamping geminimaliseerd.
3.6
Alternatieven en varianten
Ongeveer 25 jaar geleden is het idee voor de aanleg van een nieuwe containerterminal ontstaan. Deze ontwikkeling heeft geleid tot een MER voor een nieuw bestemmingsplan in 2002. Deze is herzien in 2009 ten behoeve daarvan is een aanvulling op het MER gemaakt genaamd ‘Bergen op ZoomTheodorushaven/Noordland- aanvullend milieueffectrapport’ uit 27 augustus 2008. Op basis van deze m.e.r.procedures is het bestemmingsplan Theodorushaven-Noordland vastgesteld. Deze biedt al mogelijkheden voor de realisatie van een containerterminal. In het MER is destijds een uitgebreide alternatievenafweging uitgevoerd over locatie en inrichting. In het huidige voornemen wordt de terminal gerealiseerd op de voorkeurslocatie die ook bestemd is in het
37 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
bestemmingsplan uit 2009 en later in de herziening van 2016. Om inzichtelijk te maken welke alternatieven zijn afgewogen en dat deze afweging nu nog voldoet, wordt hieronder een samenvatting van het toentertijd doorlopen proces gegeven. Voor de containerterminal op deze locatie zijn alternatieven afgewogen, maar het huidige voornemen wijkt op een aantal punten af van het voornemen uit 2002. De analyse in hoeverre het huidige voornemen past binnen de eerder gemaakt afwegingen, wordt in dit hoofdstuk aangegeven.
3.6.1
Alternatieven
Voor het MER uit 2002 zijn verschillende alternatieven aan de orde gekomen. Allereerst zijn alternatieven voor een langshaven in de toegangsgeul afgewogen in een studie voorafgaand aan het MER. Uit deze alternatieven is een startalternatief geselecteerd dat vervolgens in het MER is getoetst aan drie alternatieven, die door de Commissie voor de m.e.r. zijn aangedragen. Van de uit deze vergelijking resulterende voorgenomen activiteit zijn vervolgens de gevolgen voor het milieu bepaald. Verder is aangegeven welke optimalisaties beschikbaar zijn, gericht op het verder voorkomen dan wel verder beperken van negatieve gevolgen. Op basis van de beschikbare optimalisatiemaatregelen is vervolgens vanuit de voorgenomen activiteit, het meest milieuvriendelijk alternatief (MMA) geconstrueerd. Het MMA kan worden omschreven als ‘het alternatief waarbij de nadelige gevolgen voor het milieu worden voorkomen, dan wel, voor zover als mogelijk, worden beperkt.’ Vervolgens is vanuit de definitieve voorgenomen activiteit en het MMA, het voorkeursalternatief bepaald. Het voorkeursalternatief heeft de basis gevormd voor het uiteindelijke bestemmingsplan. Een overzicht van dit selectieproces wordt gegeven in afbeelding 3.4.
38 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Afbeelding 3.4 Overzicht alternatieven MER MCT 2002 (uit het MER MCT 2002 overgenomen)
alternatieven voor een langshaven in de toegangsgeul
alternatief 1
alternatief 2
alternatief 3 |
v
alternatief 4 J
startalternatief
alternatieven aange-
dragen door de Commissie voor de mer,
¥v voorgenomen activiteit
totstandkoming in dit
(definitien)
MER
v meest milieuvriendelijk
a
alternatief
voorkeursalternatief
Startalternatief Voorafgaand aan het MER in 2002 heeft de gemeente Bergen op Zoom een aantal (locatie)alternatieven voor een buitenhaven in de toegangsgeul bestudeerd. Naast de eventuele mogelijkheid van een insteekhaven zijn in deze studie vier alternatieven voor een langshaven in beschouwing genomen. De insteekhaven werd na een korte analyse op grond van zowel veiligheidsaspecten als milieu- en financiéle overwegingen als onhaalbaar beschouwd. De gemeente Bergen op Zoom concludeerde op grond van deze studie dat voor een nieuwe haven in de toegangsgeul, een langshaven, de meest kansrijke optie was. Een afweging van alternatieven voor de langshaven (afbeelding 3.5) heeft geleid tot een startalternatief met een kade evenwijdig aan de kruin van de bestaande dijk (alternatief 2). Het startalternatief bevat een kadeterrein met een lengte van circa 600 meter. De breedte van het kadeterrein is afgestemd op het bereik van een gangbare containerlaad- en loskraan: 60 meter. De volgende kadetypen met overslagfuncties zijn onderdeel van het startalternatief geweest: natte bulkkade: overslag van tankschepen; -
containeroverslagkade;
-
multipurposekade: overslag van droge bulk, stukgoed, natte bulk in containers en containers;
-
roll-on/roll-off kade: overslag van rollend materieel.
Dit startalternatief is nader uitgewerkt in het MER in 2002.
39 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Afbeelding 3.5 Alternatieven langshaven uit studie gemeente Bergen op Zoom voorafgaand aan MER 2002 Kees de Boer haven
oy,
Kees de Boer haven
Burgemeester Peterssiuis
Kees de Boer haven
Burgemeester Peterssluis.
a
| Alternatief 1
Burgemeester Peterssluis
Kees de Boer haven
Burgemeester Peterssluis
VA
Vergelijking met huidige plan Ten opzichte van het huidige plan zijn de activiteiten die in het startalternatief ziin opgenomen meer divers. De natte bulkkade, multipurposekade en roll-on/roll-off kade zijn geen onderdeel van het huidige ontwerp. De activiteiten van de huidige plannen zijn hiermee eentoniger, waardoor ook de effecten eenvoudiger te bepalen zijn. Daarnaast is de lengte van de terminal in de huidige plannen korter, maar is de terminal in de breedte groter, zie afbeelding 3.6. De rode stippellijn geeft de begrenzing van de functie containerterminal in het vigerende bestemmingsplan aan. Deze lijn komt overeen met de begrenzing van het ontwerp ten tijde van het opstellen van het MER in 2002 en 2006.
40 | 93
witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Afbeelding 3.6 Het nieuwe ontwerp vs. Bestemmingsplan
Alternatieven commissie voor de m.e.r. Vervolgens heeft de commissie voor de m.e.r. in haar advies voor de inhoud van het MER uit 2002 aangegeven dat naast het startalternatief ook de (on)mogelijkheden en de voor- en nadelen van de volgende alternatieven behandeld moesten worden: alternatief A: optimalisatie van de huidige Theodorushaven als binnenhaven, inclusief bijbehorende infrastructuur;
alternatief B: een insteekhaven parallel aan de zuidelijke waterkering; alternatief C: een langshaven langs de zuidwestelijke zijde van Noordland. De toetsing van de alternatieven uit de richtlijnen voor het MER aan de ambities en doelstellingen van de gemeente Bergen op Zoom, heeft in het MER van 2002 tot de volgende conclusies geleid: alternatief A: optimalisatie van de Theodorushaven biedt onvoldoende mogelijkheden voor het positioneren van de gewenste havenfuncties en biedt voor de langere termijn onvoldoende havencapaciteit. Met name zijn de roll-on/roll-off faciliteiten onvoldoende/ niet integreerbaar in de huidige Theodorushaven en is overslag van natte bulk (gevaarlijke stoffen) voor veiligheid ongunstig. Ten aanzien van het infrastructurele knelpunt biedt dit alternatief daarnaast geen reéle opties; alternatief B: een insteek graven in de toegangsgeul biedt in principe voldoende mogelijkheden om alle gewenste overslagfuncties in te vullen. De bijkomende negatieve effecten van de insteekhaven zijn echter duidelijk aanwezig. De insnijding in Noordland is zeer ongunstig voor de hoeveelheid uitgeefbaar bedrijfsterrein op Noordland en voor de verder verkaveling van het terrein. Ook resulteert de insnijding in een verhoudingsgewijs grote hoeveelheid af te graven grond.
Tenslotte leidt de insteekhaven tot nautische beperkingen; alternatief C: een langshaven aan de zuidzijde van Noordland biedt goede mogelijkheden om invulling te geven aan de ambities en doelstellingen van de gemeente. Nadeel is echter de minder gunstige ontsluiting van de haven via het spoor, vanwege het inefficiénte ruimtebeslag op Noordland. De toetsing van de alternatieven uit de richtlijnen voor het MER aan de meest van belang zijnde milieuthema’s heeft in het MER van 2002 tot de volgende conclusies geleid:
41| 93
witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
-
_alternatief A: ten opzichte van het startalternatief scoort de optimalisatie van de huidige Theodorushaven, verhoudingsgewijs veel gunstiger op de milieuthema’s, en dan met name op de thema’s landschap en natuur. Vooral het behoud van landschapselementen en habitats als de bestaande waterkering en de aanwezige schor in de toegangsgeul, zijn hiervan de oorzaak; - _ alternatief B: ten opzichte van het startalternatief scoort een insteekhaven bij de toegangsgeul, verhoudingsgewijs iets gunstiger op de milieuthema’s, en dan met name op de thema’s natuur en water. Vooral het gedeeltelijke behoud van de aanwezige schor bij realisatie van de steekhaven is hiervan de oorzaak. Verder zorgt de mogelijke afsluiting van het havenbassin bij de insteekhaven voor een lichte plus op het gebied van verontreiniging van het opperviaktewater; _alternatief C: ten opzichte van het startalternatief scoort een langshaven aan de zuidwestzijde van Noordland, verhoudingsgewijs ongunstiger op de milieuthema’s, en dan met name op de thema’s landschap en natuur. Positief is het behoud van de aanwezige schor in de toegangsgeul. Nadelig is de verstoring van de zichtlijnen en van het contrast tussen het Zoommeer en het stedelijk-industrieel gebied en van de aantasting van de waardevolle zuidwestelijke waterkering rondom Noordland.
De invloed op het Zoommeer is duidelijk aanwezig, ook in de verstoring van Vogelrichtlijnsoorten. Op basis van deze toetsing concludeert het MER uit 2002 dat geen eenduidige voorkeur uitgesproken kan worden voor één van de vier alternatieven. Gesteld wordt dat de drie aanvullende alternatieven uit de richtlijnen voor het MER allen geen volwaardige vervangers van het startalternatief zijn, enerzijds door de (te) beperkte uitbreidingsmogelijkheden van de havencapaciteit en -faciliteiten, anderzijds door een ongunstigere beoordeling op (een aantal) milieuthema’s. Het startalternatief biedt weliswaar de beste mogelijkheden om invulling te geven aan de ambities en doelstellingen van de gemeente Bergen op Zoom, maar scoort verhoudingsgewijs negatief op de milieuthema’s landschap en natuur (een langshaven aan de zuidwestzijde van Noordland scoort hierbij overigens meer negatief). Anders gezegd, het startalternatief vormt het beste alternatief om invulling te geven aan de ‘technische’ haalbaarheid, maar heeft op milieugebied enkele tekortkomingen. In de fase voorafgaand aan de m.e.r.-procedure in 2002 heeft de gemeente kenbaar gemaakt een relatief groot belang te hechten aan de technische haalbaarheid. Totstandkoming huidige plan Het huidige plan is tot stand gekomen door verschillende inpassingen te vergelijken.
Voor het ontwerp bij de primaire waterkering zijn varianten gemaakt met een terminal volledig buiten de zoneringen van de kering en varianten waarbij in de zoneringen objecten worden geplaats. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een ontwerp in de zoneringen van de kering waarbij een vioeiend verloop is van de terminal, zonder grote verspringingen, op een minimale hoogte van NAP +3,50 m. Het ontwerp is zo ingericht dat in de kernzone geen elementen in de ondergrond worden aangebracht. Voor de vaarweg zijn in overleg met Rijkswaterstaat verschillende variaties beschouwd zijn aanpassingen aan de terminal qua oriéntatie en afmetingen maar ook een verlegging van de vaarweg. Met de optimalisatie van de vaarweg (verkleinen van de genormeerde bodembreedte van 97,5 m naar 75 m) en het huidige ontwerp van de containerterminal, ligt de fysieke terminal buiten de vrijwaringszone van de vaarweg. De resterende breedte van de vaarweg is voldoende voor de classificatie van de vaarweg. De afgemeerde schepen en de gieken van de kranen liggen wel in de vrijwaringszone, maar dat is niet ongebruikelijk bij langshavens. Hiermee voldoet de ontwikkeling van de terminal aan de RVW2020. Voor de afhandeling van de containers zijn verschillende indelingen van de terminal beschouwd en ook verschillende afmetingen van kranen.
Aspect die hierin de keuze bepaald heeft, is de mate waarin containers van schip-schip of schip-vrachtwagen gaan. Als belangrijk aspect is in de laatste versie van de terminal de mogelijkheid toegevoegd om met elektrische schepen te varen en accupakketten te laden en te verwisselen. Voor het verhandelen van containers met specifieke stoffen is de indeling van terminal geoptimaliseerd om de opslag te laten voldoen aan veiligheidseisen. Vergelijking alternatievenafweging met huidige plan Ten opzichte van de huidige plannen bevatten het startalternatief en de alternatieven van de commissie voor de m.e.r een paar verschillen die voor de alternatievenafweging op basis van het advies van de commissie voor de m.e.r. van belang zijn.
42 | 93
Witteveen+Bos | 115018_23-008.979 | Definitief
Voor de ambities en doelstelling van de gemeente Bergen op Zoom geldt dat voor alternatief A geen sprake meer is van roll-on/roll-off faciliteiten. De huidige plannen richten zich volledig op een containerterminal en in beperkte mate tot multi-purpose kade voor overslag van grote stuk-goederen. De ruimte voor rollon/roll-off faciliteiten wordt vervangen door containeroverslag. Van de overslag van natte bulk is gedeeltelijk sprake, aangezien dit via containers gaat en nog steeds sprake is van de overslag van gevaarlijke stoffen. Het infrastructurele knelpunt verschuift van spoor naar meer vrachtwagenbewegingen en blijft hiermee in stand. De conclusies ten aanzien van alternatief A blijven hiermee grotendeels in stand. Voor alternatief B is de uitgeefbaarheid van bedrijfsterrein op Noordland veranderd in grotendeels in gebruik zijn van het Noordlandterrein (Noordland 12-13) in de huidige situatie. Dit zorgt ervoor dat dit alternatief in de huidige situatie niet reéel is. Voor alternatief C geldt dat de ongunstige ontsluiting aan de zuidwestzijde van Noordland via het spoor in de huidige plannen geen knelpunt is, omdat het vervoer via vrachtwagens plaatsvindt. De ongunstige ontsluiting aan de zuidwestzijde van Noordland is ook op de huidige plannen van toepassing, maar in mindere mate.
De beoordeling van milieuthema’s voor de alternatievenafweging op basis van het advies van de commissievoor de m.e.r. blijft hetzelfde. De natuurlijke en landschappelijke situatie is niet gewijzigd ten aanzien van het huidige plan. Conclusie De conclusies uit het MER van 2002 hebben niet tot gevolg dat voor het huidige plan een aanvullende alternatievenafweging moet plaatsvinden. Op basis daarvan en vanuit de historische ontwikkeling (gewenst vertrek uit Theodorushaven) is de conclusie dat de voorgenomen locatie de enige mogelijkheid in het MER is. De toevoeging van Noordland 12 t/m 16 is nieuw maar leidt niet tot wijziging van de conclusies voor het deel van de terminal. Daarnaast zorgt de ontwikkeling van Noordland 12 t/m 16 niet voor een ruimtelijke ontwikkeling, waarvoor een MER moet worden opgesteld, aangezien deze ontwikkeling past binnen het bestemmingsplan. Deze ontwikkelingen worden wel meegenomen in de effectbeoordelingen, omdat Noordland
3.6.2
12 t/m 16 en MCT één inrichting vormen.
Varianten
MCT wenst te gaan voorzien in het meer elektrisch varen van de binnenscheepvaart. De locatie Bergen op Zoom ligt op de verbinding tussen de haven van Rotterdam en Antwerpen. Deze afstand is voor een binnenvaarschip met één accupakket te groot. Het vernieuwen van het accupakket op de route is noodzakelijk, waardoor de locatie Bergen op Zoom ideaal ligt. Een accupakket wordt opgeslagen in een container, die op het terrein van MCT opgeladen kan worden. Een schip kan door aanmeren bij MCT een leeg accupakket laten lossen en een vol accupakket teruggeplaatst krijgen. Het laden van de accu’s is mede mogelijk door de aanwezigen zonnepanelen op het dak van Noordland 12 tot en met 16. De opslag en het laden van de accupakketten vindt op een specifieke locatie op het terrein plaats. Als variant worden de effecten beschouwd die gerealiseerd kunnen worden als elektrisch varen wordt doorgevoerd. Het elektrisch varen is momenteel nog in ontwikkeling en is, zoals eerder benoemd, momenteel economisch en technisch niet haalbaar. Als het wel haalbaar is, kan dat invioed hebben op de
volgende effecten: -
geluid;
- — lucht; -
stikstof;
-
gezondheid.
43 | 93
Witteveen+Bos | 115018_23-008.979 | Definitief
In het hoofdstuk over milieueffecten wordt bij deze effecten onderscheid gemaakt tussen de effecten met en zonder elektrisch varen. Daarnaast worden in het MER ontwerpkeuzes van de inrichting toegelicht. Hierbij wordt onder andere ingegaan op het ontwerp van de terminal ten opzichte van de vaarweg. De ruimte rondom de vaarweg, die in beheer is bij RWS, is op de locatie van de terminal namelijk beperkt.
44 | 93
Witteveen+Bos | 115018_23-008.979 | Definitief
GEVOLGEN VOOR HET MILIEU Dit hoofdstuk beschrijft eerst het beoordelingskader van de onderzoeken voor de verschillende milieuthema’s en daarna de resultaten van de effectenbeoordeling. Bij de relevante onderzoeken voor elektrisch varen is onderscheid gemaakt tussen de effecten voor het bestaande ontwerp en de effecten van elektrisch varen.
41
Beoordelingskader
Tabel 4-1 toont het beoordelingskader voor het milieueffectrapport. Het beoordelingskader is opgebouwd uit milieuaspecten en de criteria die beschrijven waaraan een aspect getoetst wordt.
Tabel 4-1 Beoordelingskader MER Milieuthema
Beoordelingscriteria, invloed op
Gebruiksfase
verkeer en vervoer
verkeersintensiteit
x
| Aanlegfase
Methode kwantitatief op basis van beschikbare verkeerstellingen en/of indicatieve
berekeningen verkeersafwikkeling
es
kwantitatief op basis van beschikbare verkeerstellingen en/of indicatieve
berekeningen
verkeersveiligheid
x
verkeer en vervoer geur en luchtemissies
geur
geluid
geluidsbronnen
trillingen
i luchtemissies
¥
kwalitatief op basis van expert judgement
Ms
kwalitatief op basis van expert judgement
x
kwantitatief x
kwalitatief op basis van expert judgement
geluidsbronnen
i
kwantitatief binnen zonering op basis van zonemodel van omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, kwalitatief buiten zonering op basis van methodiek van Handreiking industrielawaai
trillinghinder
x
kwalitatief op basis van expert judgement
trillinghinder luchtkwaliteit
kwalitatief op basis van expert judgement
overschrijding
x ik
kwalitatief op basis van expert judgement kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling op
grenswaarden NO2, PMio
basis van Geomilieu model
en PMas
overschrijding grenswaarden NO2, PMio0 en PMas
45 | 93
witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
x
kwalitatieve beoordeling
natuur
gebiedsbescherming
passende beoordeling met aanvullende
Natura 2000 (overige
natuurtoets
effecten)
gebiedsbescherming
AERIUS-berekeningen
Natura 2000 (stikstofdepositie) soortbescherming
soortenonderzoek (incl. veldbezoek)
Natuurnetwerk Brabant
kwalitatief op basis van expert judgement
(NNB)
water
bodem
landschap, cul-
tuurhistorie en archeologie
houtopstanden
kwalitatief op basis van expert judgement
bergend vermogen en lozing Bergsche Diep
kwalitatief op basis van expert judgement
waterveiligheid primaire waterkering
kwantitatieve beoordeling waterveiligheid op diverse faalmechanismen
waterafvoer binnendijks
kwalitatief op basis van expert judgement
scheepvaart
kwalitatief op basis van expert judgement
afvalwaterstromen
kwalitatief op basis van expert judgement
(water)bodemkwaliteit
kwalitatief op basis van bureaustudie en indien
bodembescherming
kwalitatief op basis van NRB-toets
conventionele explosieven
kwalitatief op basis van bureaustudie
landschappelijke waarden
kwalitatief op basis van expert judgement
cultuurhistorische waarden
kwalitatief op basis van expert judgement
archeologische
kwalitatief op basis van expert judgement
noodzakelijk aanvullend veldonderzoek
(verwachtings)waarden
externe veiligheid
(milieu)risico’s
milieurisicoanalyse (MRA) en kwantitatieve risico analyse (QRA)
gebruiksfuncties
gebruiksfunctiebeperkinge n
kwalitatief op basis van expert judgement
energie
energieverbruik en duurzaamheid
kwalitatief op basis van expert judgement
klimaatadaptatie
kwalitatief op basis van expert judgement
diverse gezondsheidaspecten (uit bovenliggende studies)
kwalitatief op basis van expert judgement
gezondheid
Zoals bovenstaande tabel weergeeft worden effecten van de aanlegfase alleen voor de thema’s geluid, verkeer en trillingen beoordeeld. Voor natuur is gekeken naar effecten van stikstofdepositie in de aanlegfase. De aanlegfase is voor de overige thema’s niet onderscheidend en om die reden niet nader beschouwd in deze MER.
4.2
Wijze van beoordelen
Het MER beschrijft en beoordeelt de milieueffecten. Dit resulteert in 6én score per criterium. Dit oordeel kan variéren van sterk negatief tot en met sterk positief. Onderstaande algemene beoordelingsschaal toont de vijf beoordelingsklassen die het MER hanteert.
46 | 93
Witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Tabel 4-2 Beoordelingsschaal Score
Beoordeling
be
sterk negatief effect ten opzichte van de referentiesituatie, sterke achteruitgang die draagkracht van het gebied ondermijnt, normoverschrijding, er zijn mitigerende of compenserende maatregelen nodig
-
licht negatief effect ten opzichte van de referentiesituatie, achteruitgang die binnen de draagkracht van het gebied kan plaatsvinden, effect onder de norm, mitigerende of compenserende maatregelen zijn gewenst
0
neutraal, geen effect ten opzichte van de referentiesituatie
+
licht positief effect ten opzichte van de referentiesituatie, verbetering van de milieuomstandigheden in het gebied, bereiken nationale normen
sterk positief effect ten opzichte van de referentiesituatie, sterke verbetering van de draagkracht van het gebied (en omstreken), bereiken strenge normen bijvoorbeeld van WHO
Bij elk onderzoek worden aan het eind van de paragraaf bij de conclusie een overzicht gegeven van wat onderzocht is voor welke fase en welke uiteindelijke score het is geworden.
43
Verkeer en vervoer
In het verkeerskundig onderzoek (zie Bijlage V) zijn de verkeerskundige effecten van de ontwikkelingen van MCT en Noordland 12 t/m16 in beeld gebracht. In dit onderzoek zijn de verkeersintensiteiten van de omliggende wegvakken geanalyseerd van de huidige situatie, de vergunde situatie en de beoogde situatie. Op basis daarvan is de afwikkeling van de belangrijkste kruispunten getoetst, rekening houdend met het toekomstige verkeersaanbod. Daarnaast zijn enkele verkeersveiligheidsknelpunten en de verkeersafwikkeling richting de aansluiting A4 geanalyseerd. In het verkeersonderzoek is daarnaast rekening gehouden met een mogelijke ontwikkeling van een andere terminal aan de Van Konijnenburgweg. Dit is op verzoek van de gemeente Bergen op Zoom toegevoegd om het mogelijk aanvullende effect van deze terminal van derden op de totale wegcapaciteit inzichtelijk te krijgen. Afbeelding 4.1 toont de verwachte ontsluitingsroutes van het auto- en vrachtverkeer van MCT en Noordland 12-16. Dit zijn de kortste en logischste routes voor beide verkeerstypes: extern vrachtverkeer van Noordland 12-16 rijdt via de Van Konijnenburgweg richting Noordland 12-16 en rijdt binnendoor terug naar de Van Gorkumweg (blauwe pijlen). Terminaltrekkers van MCT naar Noordland
-
1-11 rijden via dezelfde route;
vrachtverkeer tussen MCT/Noordland en Sabic rijdt via de Van Konijnenburgweg en de Plasticslaan (rode
pijlen);
extern vrachtverkeer van MCT en al het personenverkeer rijdt net als extern vrachtverkeer van Noordland 12-16 via de Van Konijnenburgweg richting MCT en Noordland 12-16. Zij rijden echter dezelfde weg terug naar de Van Gorkumweg (groene pijlen). Het empty depot en trailerpark in de huidige situatie rijden ook via deze route.
47 | 93
witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Afbeelding 4.1 Ontsluitingsroutes MCT en Noordland 12-16
tel
jodorushay p= fe
&:
2
a,
er’
Verkeersintensiteit Huidige situatie In de periode van 5 tot en met 20 oktober 2016 zijn verkeerstellingen uitgevoerd op de Van Konijnenburgweg tussen de Conradweg en Plasticslaan. Om te komen tot de huidige situatie zijn deze tellingen gecorrigeerd met een groeifactor en opgehoogd met de verkeersgeneratie zoals beschreven in Bijlage V. Een gangbare groeifactor voor dit gebied zonder grote ruimtelijke ontwikkelingen is 1 % per jaar. Verder is aangenomen dat in de huidige situatie 20% van het vrachtverkeer tussen Noordland en Sabic rijdt. Tabel 4.3 geeft de verkeerintensiteiten voor de Van Konijnenburgweg voor de huidige situatie in 2023. Hierin zijn zowel de drukste uren in de ochtend- en avondspits als de gemiddelde etmaalintensiteit voor een werkdag in aantallen motorvoertuigen (mvt) gegeven. De vrachtpercentages zijn op de drukste uren logischerwijs lager omdat de aantallen personenauto’s op die momenten hoger zijn.
Tabel 4-3 Verkeersintensiteiten Van Konijnenburgweg huidige situatie 2023 Periode
Doorsnede mvt
Vracht (%)
ri. Noord mvt
Vracht (%)
ri. Zuid mvt
— Vracht (%)
drukste uur ochtend: 8.00-9.00
206
34%
120
34%
87
33%
drukste uur avond: 16.00-17.00
230
31%
136
30%
94
30%
2.100
38 %
1.098
42%
1.002
34%
werkdagetmaal
Uit de tellingen en de veronderstelde verkeersgeneratie in de huidige situatie is op te maken dat vrachtverkeer tussen 07.00 en 17.00 uur gelijkmatig het telpunt passeert. Personenauto’s passeren het telpunt juist voornamelijk rond de ochtend- en avondspitsperiode. Vergunde situatie Voor de vergunde situatie is 2025 als toekomstjaar aangehouden. Tabel 4-4 geeft de opgehoogde verkeerscijfers voor de Van Konijnenburgweg voor het toekomstjaar 2025 met hierin opgenomen de jaarlijkse groei en de vergunde situatie voor Noordland 12-13 en MCT.
48 | 93
witteveen+Bos | 115018 23-008.979 | Definitief
Tabel 4-4 Verkeersintensiteiten Van Konijnenburgweg vergunde situatie 2025 Periode
Doorsnede
Vracht (%)
ri. Noord
Vracht (%)
ri. Zuid
= Vracht (%)
drukste uur ochtend: 08.00-9.00
208
33%
116
30%
92
22%
drukste uur avond: 16.00-17.00
232
30 %
132
27%
100
20%
2.119
37%
1.055
38%
1.064
24%
mvt
werkdagetmaal
mvt
mvt
Beoogde situatie Door de ontwikkeling van MCT en Noordland 12-16 worden extra voertuigbewegingen verwacht boven op de vergunde aantallen. Uitgaande van de maximale capaciteit van MCT en Noordland 12-16 resulteert dit in de volgende verkeersintensiteiten voor de beoogde situatie waarbij de beoogde maximale etmaalwaarde verminderd is met de vergunde etmaalwaarde. Deze aantallen zijn bij de vergunde situatie opgeteld om de beoogde situatie in beeld te brengen: Noordland 12-16: 230 -130 = 100 vrachtwagens per etmaal en 55 - 5 = 50 personenauto’s per etmaal; MCT: 70 - 18 = 52 vrachtwagens per etmaal en 24 personenauto’s per etmaal; - Tussen MCT/Noordland 12-16 en Sabic: 75 vrachtwagens per etmaal. Het verkeer vanuit Noordland en MCT ontsluit via de Van Gorkumweg. Voor de verdeling van deze toename zijn op basis van de tellingen op de Van Konijnenburgweg de volgende aannames gedaan: vrachtbewegingen verdelen zich gelijkmatig over de uren tussen 07.00 en 17.00 uur. Dit betekent in het drukste uur een toename van 10 % van het werkdagetmaal;
-
personenautobewegingen vinden voornamelijk plaats in de spitsperiodes. Dit betekent in het drukste uur een toename van 25 % van het werkdagetmaal.
Tabel 4-5 geeft de verwachte verkeersintensiteiten op de Van Konijnenburgweg na ontwikkeling van MCT en Noordland 12-16. Hierin is enkel de toename van verkeer op de Van Konijnenburgweg tussen de Conradweg en de Van Gorkumweg meegenomen, omdat hier de grootste toename wordt verwacht.
Tabel 4-5 Verkeersintensiteiten Van Konijnenburgweg 2025 beoogde situatie 2025 Periode
Doorsnede
Vracht (%)
ri. Noord
Vracht (%)
ri. Zuid
— Vracht (%)
drukste uur ochtend: 8.00-9.00
266
33%
149
33%
116
33%
drukste uur avond: 16.00-17.00
290
31%
166
31%
124
31%
2471!
40%
1.281
43%
1.190
37%
mvt
werkdagetmaal
mvt
mvt
In de drukste uren van de ochtend- en avondspits zijn de vrachtpercentages op de Van Konijnenburgweg hoog. De totale intensiteiten blijven echter relatief laag. De Van Konijnenburgweg zelf vormt daarom door de ontwikkeling naar verwachting geen capaciteitsknelpunt. Uit de Staat van Mobiliteit Brabant - Intensiteiten van het Netwerk (september 2022 - geraadpleegd) is een indicatie te krijgen van de aantallen vrachtwagens op de Van Gorkumweg. Deze intensiteiten zijn recent, waardoor aannemelijk is dat de vergunde situatie hier al onderdeel van uitmaakt. De tellingen zijn vergeleken met de beoogde situatie in Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.. Hieruit is op te maken dat door de ontwikkeling in de beoogde situatie en de terminal van derden het aantal vrachtwagens op de Van
1 Een toename van 352 verkeersbewegingen bestaande uit 100 vrachtwagenbewegingen Noordland 12-16 (blauwe route, deze rijden binnendoor terug naar de Van Gorkumweg), 100 personenautobewegingen Noordland 12-16, 104 vrachtwagenbewegingen MCT en 48 personenautobewegingen MCT.
49 | 93
Witteveen+Bos | 115018_23-008.979 | Definitief
Gorkumweg verder toeneemt. Kijkend naar de absolute toename van het vrachtverkeer wordt echter voor beide situaties niet verwacht dat capaciteitsproblemen ontstaan op de weg en het kruispunt.
Tabel 4-6 Vrachtwagens op Van Gorkumweg uit tellingen en in beoogde situatie zonder en met terminal derden Gegevens
Tellingen Van Gorkumweg
Beoogde situatie
NRD+MCT
Toename
terminal derden
Toename
Toename totaal
vrachtwagens per etmaal
686
+152
+150