CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

1. 1e Concernbericht 2025

Beeldvorming 3 juni 2025, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Eerste concernbericht 202522.653 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

A

-5,30

-4,90

-5,20

32

Structurele exploitatieruimte 2,0% 1,5% 1,0%

0,5%

Structurele exploitatieruimte

0,0% -0,5%

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Norm structurele exploitatieruimte

-1,0% -1,5% -2,0%

Dit kengetal ontwikkelt zich min of meer in lijn met de solvabiliteit. De voorziene negatieve begrotingssaldi in 2026, 2027 en 2028 - als gevolg van de korting van het Rijk op de algemene uitkering inclusief de saldi van dit concernbericht - zorgen voor een negatieve ratio. Belastingcapaciteit Dit kengetal is niet opnieuw berekend in het 1e concernbericht 2025. We berekenen deze voor 2025 weer bij de Jaarstukken 2025.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

33

4 Investeringen Kredieten In oktober van vorig jaar heeft de raad de nota Investeren en afschrijven vastgesteld. In deze geactualiseerde nota zijn een aantal mutaties doorgevoerd die voor het vaststellen van de kredieten bij het concernbericht van belang zijn: - Het investeringsbudget wordt verlaagd met het onrendabele deel van een investering Een krediet kan dus uit een rendabel deel en een onrendabel deel bestaan. Dekking van het rendabele deel kan bijvoorbeeld komen uit lagere energiekosten - Verandering/mutaties van kredieten die beschikbaar worden gesteld, zowel het opvoeren van kredieten die in een later jaar stonden gepland als de hoogte van het krediet, is toegestaan. Uitgangspunt is wel dat de hoogte van het investeringsbudget in het lopende jaar niet wordt overschreden. Aan deze twee punten zal in de toelichting op de kredieten in dit concernbericht extra aandacht worden gegeven. Kredieten die conform het uitvoeringsplan zijn, zoals door de raad vastgesteld bij de Begroting 2025, zullen niet nader worden toegelicht. Dit betreft een administratief technische handeling en betreft geen heroverwegingsmoment. Ook voor de kredieten die voldoen aan de twee punten hierboven genoemd is het beschikbaar stellen van het krediet geen heroverwegingsmoment. Deze worden wel toegelicht. Er wordt gevraagd om in 2025 de volgende kredieten beschikbaar te stellen.

Beschikbaar te stellen kredieten nog te formaliseren

2025

Bedrijfsvoering en bedrijfsmiddelen Inrichting stadskantoor Inrichting Markiezenhof Mobile devices Restauratie carillon Martinuskerk Subtotaal

€ 40.000 € 50.000 € 387.000 € 70.000 € 547.000

€-

Subtotaal

€ 431.000 € 431.000

€-

Subtotaal

€ 458.000 € 47.000 € 93.000 € 500.000 € 430.000 € 30.000 € 150.000 € 125.000 € 1.833.000

€ 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 25.000 € 0 € 25.000

Subtotaal

€ 60.000 € 350.000 € 50.000 € 4.200.000 € 400.000 € 620.000 € 5.680.000

€ 0 € 0 € 0 € 3.200.000 € 0 € 325.000 € 3.525.000

Vastgoed Verduurzaming Florastraat (netto krediet) Openbare ruimte Vervangen openbare verlichting 2025 Vervangen openbare verlichting Gageldonk / Scheldebalkon Scheldebalkon wegen Kademuren Noord- en Zuidzijde Haven Omvormingen groen 2025 Parkeergarage Grote Markt Vijverberg vijvers (verharding) Vijverberg vijvers (groen)

Riolering Kromstraat Nieuwe Molenweg Schoolstraat Stamriool Wagenpleintje Vijverberg vij 7vers

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

2026

34

IHP El Feth (afronding) Toermalijn Zeeridder/Palet/Aanloop Tijdelijke huisvesting basisscholen Marco Polo Santa Maria Subtotaal

€ 103.200 € 281.000 € 599.000 € 1.000.000 € 23.000 € 50.000 € 2.056.200

€ 0 € 0 € 0 € 2.500.000 € 208.0000 € 550.000 € 3.358.000

Toelichting op beschikbaar te stellen kredieten Uitvoeringsplan bedrijfsvoering Inrichting Markiezenhof De werk- en vergaderplekken van het Markiezenhof zijn 20 jaar oud en zijn niet meer ARBO-conform. Bedragen en modellen van het meubilair zijn conform gemeentelijke inkoop en conform de vervanging die in het stadskantoor heeft plaatsgevonden. Het gaat in totaal om 18 werkplekken, 2 vergadertafels met stoelen en de vervanging van de kitchenette. Dit krediet is niet opgenomen in het Uitvoeringsplan 2025. In de nota investeren en afschrijven is opgenomen dat een nieuw krediet opgevoerd mag worden als er investeren naar latere jaren verschuiven. Binnen het totaal van bedrijfsvoering/vastgoed/ openbare ruimte is na opvoering van deze investering nog € 867.000 beschikbaar. Uitvoeringsplan Vastgoed Verduurzaming Florastraat Het totale krediet voor het verduurzamen van de Florastraat bedraagt € 920.200. De BTW op deze investering ontvangen wij terug via de SPUK BTW. Resteert nog een investering exclusief BTW van € 761.000. Hiervan is € 330.000 een rendabele investering. Door het isoleren van het dak en de gevels en het plaatsen van zonnepanelen nemen de energiekosten af. Het onrendabele deel van deze investering € 431.000 komt ten laste van het investeringsbudget 2025. Dit is minder dan opgenomen in het uitvoeringsplan. Hierin was nog uitgegaan van een investering van € 585.000.

Uitvoeringsplan riolering Nieuwe Molenweg en Stamriool Recent is de raad reeds geïnformeerd over twee aanpassing van het Uitvoeringsplan riolering (raadsinformatiebrieven U25-000562 en U25-000389). De beschikbaar te stellen kredieten zijn voor beide investeringen nu hoger dan eerder opgenomen in het uitvoeringsplan. Dekking van de hogere kapitaallasten kan plaatsvinden vanuit de voorziening riolering. IHP Tijdelijke huisvesting basisscholen De komende jaren moeten er een aantal basisscholen gereconstrueerd worden. Hiervoor is tijdelijke huisvesting nodig. Het vm BVG-gebouw op Plein 13 wordt nu geschikt gemaakt voor deze tijdelijke huisvesting. De komende jaren kan het gebouw goed worden ingezet voor tijdelijke huisvesting. Het alternatief om gedurende de verbouwing gebruik te maken van noodunits voor alle drie de scholen is gezien de hoge kosten die hiermee zijn gemoeid en het ontbreken aan geschikte locaties voor plaatsen van noodunits niet mogelijk. Doordat er een aantal kredieten vanuit het IHP zijn doorgeschoven naar 2026 en later blijft het totale investeringsvolume voor 2025 (€ 3.585.000) lager dan vastgesteld in het uitvoeringsplan bij de Begroting (€ 4.251.000).

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

35

Ophogen reeds eerder verstrekte kredieten Project Verduurzaming beregening sportpark Rozenoord (+€180.000) Voor de beregening van het sportpark Rozenoord is in 2024 een krediet beschikbaar gesteld van €150.000. Dit betreft de netto bijdrage van gemeente Bergen op Zoom aan dit project. De brutoinvestering van dit project bedraagt € 330.000. De aanvullende financiële bijdragen ad € 180.000 op dit project komen van Brabant Water € 50.000 en van Provincie Noord Brabant € 130.000. De begrote uitgaven en begrote ontvangsten zullen met € 180.000 worden verhoogd op het beschikbare investeringskrediet Verhoging kredieten Gageldonk West (+ € 141.800) Gemeente Bergen op Zoom en woningcorporatie Stadlander hebben in het kader van het meerjarig ontwikkelingsprogramma stedelijke vernieuwing in 2011 een Wijkontwikkelingsplan voor Gageldonk West opgesteld. Eind vorig jaar is Stadlander gestart met de herontwikkeling van de locatie aan Gentiaanstraat op de locatie waar AK Markt was gevestigd. Dit project kon pas starten na verplaatsing van de supermarkt naar het Piusplein. De woningbouw op deze locatie nadert haar voltooiing, waarna gemeente weer aan zet is voor de herontwikkeling van de omliggende openbare ruimte. De extra kosten hiervoor ad € 141.800 worden gedekt door een bijdrage vanuit ISV en Stadlander.

Actualisatie Uitvoeringsplan 2025-2028 Vastgoed Herschikken/bemeteren NUTS voorzieningen sportparken Geplande investering van € 200.000 in 2025 wordt verdeeld naar € 100.000 in 2025 en € 100.000 in 2026. Openbare ruimte Als gevolg van onvoldoende personele capaciteit in engineering bij stakeholders (nutsbedrijven) en in vakbekwaam personeel bij aannemers is het ieder jaar lastig om het gewenste en geprogrammeerde werk uit te voeren. Vanuit de programmering van 2025 zullen de volgende werken verschuiven in planning: -

Jankenberg verschuift van 2025 naar 2026. Project is in voorbereiding, verwachte uitvoering 2026 na realisatie van nieuwbouw woningen. Kromstraat en Rivierenbuurt 1 verschuiven van 2025 en 2026, dit in verband met engineercapaciteit bij nutspartijen.

Uitvoeringsplan riolering Nieuwe Molenweg en Stamriool Recent is de raad reeds geïnformeerd over twee aanpassing van het Uitvoeringsplan riolering (raadsinformatiebrieven U25-000562 en U25-000389). Dit betreft een aanpassing in de programmering voor het project Nieuwe Molenweg (verhoging van € 1.070.000 tot € 2.300.000) en voor het project stamriool (verhoging van € 6 miljoen tot € 8,4miljoen). De Kuil Nu Gageldonk West haar voltooiing nadert is wederom een ander groot project aanstaande, het gaat om project De Kuil, opgenomen in de programmering in de jaren 2028 t/m 2032, met een 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

36

voorbereidingskrediet in 2027. Omdat dit project de nodige voorbereiding vergt, waaronder het opstellen van een masterplan riolering, is het verzoek om een deel van het voorbereidingskrediet uit 2027 te vervroegen naar 2025 voor een bedrag van € 150.000. Vijverberg vijvers Project Vijverberg is recent aanbesteed en uitvoering hiervan gaat binnenkort starten. Recent is de vraag gesteld, met het oog op een toekomstig werk aan Hazelaar in Bergen op Zoom, gepland in uitvoering in 2029, om een deel hiervan te nemen in het werk van Vijverberg vijvers. De totale bijdrage hiervan wordt ingeschat op € 320.000,-. Het totaal van de projecten op project De Kuil en Vijverberg vijvers (€ 470.000) kan ingevuld worden in de programmering van het Uitvoeringsplan door een vertraging in het project Jankenberg € 240.000 (herontwikkeling), en Muziekbuurt € 230.000 (in- en externe capaciteit). IHP In overleg met de schoolbesturen zijn een aantal kredieten doorgeschoven, waaronder de Montessori school. Hierdoor komt het investeringsvolume voor 2025 lager uit dan opgenomen in het IHP bij de Begroting 2025. Voor 2025 geeft het dan voor het Uitvoeringsplan het volgende beeld:

Uitvoeringsplan 2025 TOTAAL

bedragen * € 1.000

2025

Investeringsbudget 2025 beschikbaar gesteld bij begroting Bedrijfsvoering/-middelen

638

Vastgoed

3.005

Openbare ruimte

6.546

Totaal beschikbaar

10.189

Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2025 Bedrijfsvoering/-middelen

-547

Vastgoed

-631

Openbare Ruimte

-4.278 4.733

Nog beschikbaar te stellen 2025 obv Uitvoeringsplan Bedrijfsvoering/-middelen

-141

Vastgoed

-1.945

Openbare Ruimte

-1.780

Nog beschikbaar investeringsbudget 2025

867

Investeringsbudget Riolering Budget Begroting 2025

9.651

Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2025

-6.258

Nog beschikbaar te stellen 2025 obv Uitvoeringsplan

-4.702

Overschrijding investeringsbudget 2025

-1.309

Investeringsbudget IHP Budget begroting 2025

4.251

Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2025

-2.056

Nog beschikbaar te stellen in 2025

-1.529

Ruimte investeringsbudget 2025

666

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

37

Het geactualiseerde uitvoeringsplan voor 2025 laat zien dat voor de onderdelen bedrijfsvoerings/middelen, vastgoed en openbare ruimte het gewenste investeringsbudget nu € 867.000 lager uitkomt dan bij de begroting. Dit komt met name vanwege het doorschuiven van kredieten in de openbare ruimte. Het investeringsbudget riolering is nu hoger dan bij de begroting 2025. Dit komt met name doordat het naar voren halen van investeringsvolumes bij Nieuwe Molenweg en het stamriool. Hierover is de raad reeds geïnformeerd en de hogere kosten kunnen opgevangen worden binnen de voorziening riolering. Vanwege het doorschuiven van kredieten komt het investeringsvolume voor IHP in 2025 lager uit.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

38

5 Voortgang ontwikkelingen sociaal & veilig 2025 Deze rapportage is opgesteld op basis van het verzoek van u als gemeenteraad om te rapporteren over de voortgang en ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Dit gebeurt volgens het ritme van de reguliere planning en control cyclus, aan de hand van de hoofdthema’s binnen de Pijlervisie Sociaal en Veilig. De rapportage kan gezien worden als een aanvulling op de informatie over de programma’s 2, 5, 6, 7 en 8 in het 1e concernbericht. Omdat de Pijlervisie Sociaal en Veilig halverwege 2024 door u als gemeenteraad is vastgesteld, is dit het eerste moment om hierover te rapporteren in 2025. Het gaat hier nadrukkelijk om een groeimodel, waarbij de Pijlervisie en de doelstellingen in de reguliere P&C documenten nu nog niet geheel op elkaar aansluiten. Voor de uitvoering van de Pijlervisie is in november 2024 een concrete uitvoeringsagenda Pijlervisie Sociaal & Veilig opgesteld. We rapporteren aan de hand van de thema’s Meedoen, Ontwikkelen, Gezond Leven Makkelijk Maken, een Veilige Stad en over de Transformatie sociaal domein. In deze rapportage lichten we de meest in het oog springende onderdelen toe van de uitvoering en de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen periode.

Transformatie Sociaal Domein Het gaat hier om de uitvoering van de transformatieopgave in het sociaal domein. Waaronder de inrichting van stevige lokale teams en het opzetten van wijkgerichte dagbesteding. Belangrijkste ontwikkelingen Versterken sociale basis Eind oktober 2024 heeft het college van B&W besloten om gericht de sociale basis verder te versterken. Er is gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak door middel van Stevige Lokale Teams. Daarnaast wordt ingezet op dagbesteding als algemene, vrij toegankelijke voorziening. Hiermee geven we richting aan de verandering in het sociaal domein die er primair op is gericht dichter bij de leefwereld van onze inwoners te komen en geïndiceerde zorg te vervangen door algemene voorzieningen. Op basis van deze besluitvorming is vanaf eind 2024 een start gemaakt met de uitvoering. Bouwen aan Stevig Lokaal Team Er is een zogenaamd bouwteam opgericht dat de totstandkoming van het eerste Stevige Lokale Team (SLT) voorbereidt samen met externe partners. Dit eerste SLT dat operationeel wordt vanaf januari 2026 bedient de inwoners in het gebied Oude Stad (Centrum, Havenkwartier, Vestingsgronden-Noord, Vestingsgronden-Zuid, Het Fort, Zeekant, Het Glacis).

Meedoen Onder dit thema verstaan we kort gezegd het bevorderen van participatie, werken en sociaal contact voor alle inwoners. Belangrijkste ontwikkelingen Uitvoering actieplan armoedeverzachting: samen werken aan energiearmoede In Bergen op Zoom-Oost dragen bijstandsgerechtigden en statushouders bij aan de verduurzaming van 600 woningen. Deze samenwerking met Duurzaamheid heeft drie doelen: het verbeteren van de energie-efficiëntie, het signaleren van energiearmoede en het creëren van werkervaring voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

39

Sinds eind januari is de eerste hulpfixer van de WVS aan de slag, en inmiddels zijn vier kandidaten uit de Participatiewet betrokken, waaronder twee statushouders en twee kandidaten via de Wet Banenafspraak, van wie één via het UWV. Sport en bewegen We willen dat alle inwoners toegang hebben tot het sport en beweegaanbod in of nabij onze gemeente. Daarom zijn wij aangesloten bij het loket Uniek Sporten. In deze regionale samenwerking werken we met meerdere gemeente samen aan een passende sportinfrastructuur voor mensen met een beperking met als doel hen blijvend in beweging te brengen. De overeenkomst is onlangs herzien en verlengd voor een periode van twee jaar. In 2024 is de nieuwe opdracht voor de Fitfabriek vastgesteld. De Pijlervisie Sociaal & Veilig vormt de basis voor de kaders in de opdracht. Met deze opdracht willen we meer sturen op de effecten van sport en bewegen maar ook op het verhogen van de sportdeelname en het beweeggedrag. Toegankelijkheid We willen dat iedereen in Bergen op Zoom dezelfde kansen en mogelijkheden heeft, ongeacht achtergrond, leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, inkomen, godsdienst, seksuele voorkeur, en ongeacht ze een ziekte of beperking hebben (Pijlervisie Sociaal & Veilig). We formuleren een Lokale Inclusie Agenda (LIA) waarbij er wordt gewerkt aan de fysieke, sociale en digitale toegankelijkheid voor onze inwoners.

Integraal samenwerken staat hierin centraal, zowel intern als extern. Een belangrijke samenwerkingspartner is de Stichting Toegankelijk Bergen op Zoom. Vanuit verschillende gemeentelijke onderdelen (Openbare Ruimte, Mobiliteit en Maatschappelijke Ontwikkeling) communiceren wij met deze Stichting over(voorgenomen) ontwikkelingen en het samen oplossen van eventuele klachten of discussiepunten over de toegankelijkheid.

Ontwikkelen Hier gaat het onder andere over stimuleren van onderwijskansen, talentontwikkeling en soepele overgangen van jeugd naar volwassenheid. Belangrijkste ontwikkelingen Het Onderwijskansenbeleid De gemeente Bergen op Zoom heeft als wettelijke taak het aanpakken van onderwijsachterstanden/ het bevorderen van gelijke kansen voor alle kinderen, ongeacht hun startpositie. Gemeenten ondersteunen hierbij de voorschoolse educatie en het primair onderwijs. De gemeente ontvangt hiervoor jaarlijks een specifieke uitkering vanuit het rijk. Het college van B&W van Bergen op Zoom heeft hiertoe het Onderwijskansenplan 2024-2026 vastgesteld, op basis waarvan het onderwijskansenbeleid in Bergen op Zoom wordt uitgevoerd. Gelijke kansen Alliantie De gemeente Bergen op Zoom werkt sinds 2018 samen met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) binnen de Gelijke Kansen Alliantie. Op initiatief van de gemeente is met de subsidie die vanuit het Rijk beschikbaar is gesteld het project onderwijsambassadeurs gestart. Met ingang van 1 juli 2025 start een nieuwe subsidieperiode van 2 jaar. Er is een aanvraag ingediend om meer professionele ondersteuning te krijgen t.b.v. het Leesfeest in het Huis van de Wijk in Gageldonk West. Een tweede doel in de aanvraag is het uitbreiden van de ondersteuning van de VoorleesExpress en het opstarten van het initiatief DoorleesExpress.

Hiermee wordt een nieuwe doelgroep met oudere basisschoolleerlingen en hun ouders bereikt. Lezen op Recept Het initiatief Lezen op Recept wordt uitgebreid naar het tweede consultatiebureau. Met de uitbreiding worden in de gemeente alle ouders van kinderen die bij het consultatiebureau komen, bereikt. Tijdens 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

40

de bezoeken aan het consultatiebureau worden ouders meegenomen in hun belangrijke rol bij de taalontwikkeling van het kind waarbij praten, spelen en voorlezen van belang zijn. Daarnaast is er aandacht voor mogelijke laaggeletterdheid en het verwijzen naar taalinitiatieven voor de ouders en krijgen de ouders 6 x een voorleesboek en de bon voor het BoekStartkoffertje mee. Het traject wordt bekostigd door de gemeente Bergen op Zoom vanuit het onderwijskansenbeleid. Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid Vanaf 2025 nemen gemeenten de regie in de Gezinsaanpak Geletterdheid, een onderdeel van de aanpak Laaggeletterdheid. Dit vereist een goed gecoördineerde samenwerking tussen verschillende partners. Ter voorbereiding hebben we in 2023/2024 deelgenomen aan een landelijke pilot van Stichting Lezen en Schrijven, met als doel onze samenwerking met diverse ketenpartners te versterken. Een van de eerste resultaten is de uitbreiding van het Taalnetwerk met partners uit de kinderopvang. Daarnaast is er een projectgroep gevormd die alle leesbevorderings- en taalinitiatieven inzichtelijk gaat maken op een website, gepresenteerd in de vorm van een praatplaat. Professionals kunnen deze praatplaat gebruiken in gesprekken met ouders.

Ook is er een verbinding gelegd tussen de werkgroep Vooren Vroegschoolse Educatie en Laaggeletterdheid door het ontwikkelen van een visie op partnerschap met ouders. Dankzij deze voorbereidingen kan de gemeente Bergen op Zoom vanaf 2026 effectief de regieverbindende rol in de Gezinsaanpak succesvol coördineren. Direct Duidelijke Deal De gemeente Bergen op Zoom wil duidelijke communicatie voor alle inwoners bevorderen. Dit is het doel van de Direct Duidelijke Deal. De gemeente herschrijft brieven en website-teksten in begrijpelijke taal, vooral voor mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal. Inwoners kunnen aangeven wanneer zij teksten niet begrijpen, en de gemeente zal deze teksten testen op begrijpelijkheid. De deal is onderdeel van het bestuursakkoord en werd aanbevolen door de actie "Huh? Wat bedoelt u?" uit 2023. Extra WEB-budget 2025 Vanuit het Rijk zijn eenmalige middelen beschikbaar gesteld (extra WEB-budget 2025) via centrumgemeente Breda voor taalles aan Oekraïners en arbeidsmigranten. In het eerste kwartaal heeft centrumgemeente Breda gemeenten die Oekraïners opvangen opgeroepen om gebruik te maken van dit aanbod. Gemeente Bergen op Zoom heeft aangegeven hiervan gebruik te willen maken. 65 Oekraïners hebben zich gemeld en inmiddels zijn 4 groepen gestart bij Curio. Vanaf volgend jaar kunnen Oekraïners niet meer instromen in het reguliere WEB-aanbod.

Dit jaar zijn extra middelen beschikbaar, maar volgend jaar vervalt dit. Subregionale samenwerking en beleidsontwikkeling rondom leerplicht en schoolverzuim De gemeente Bergen op Zoom maakt deel uit van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) voor het Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten in de regio West-Brabant, uitgevoerd door het RBL. Bergen op Zoom gebruikt de verzuimadministratie van het Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL) en werkt samen binnen het netwerk West-Brabant West. In deze samenwerking voert de gemeente, samen met Halderberge, Roosendaal, Steenbergen en Woensdrecht, beleid en uitvoeringstaken uit op het gebied van leerplicht en doorstroompunt. Deze samenwerking is gebaseerd op een convenant en uitvoeringsplan, die beide dit jaar aflopen. Er wordt gewerkt aan een nieuw convenant en uitvoeringsplan voor de komende jaren. Flexibele toezicht Kinderopvang De uitvoering van de jaarlijkse onderzoeken bij kindercentra en gastouderbureaus vindt in 2025 plaats door middel van flexibele inspectieactiviteit. Bij het opstellen van de flexibele inspectieactiviteit bepalen GGD en de gemeente samen hoe de inspectieonderzoeken bij kindercentra en gastouderbureaus worden ingericht. Hierbij wordt verplicht meegenomen: • VOG/PKR • Pedagogische kwaliteit 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

41

• •

Informatie uit het risicoprofiel Inspectiehistorie

Onderwijshuisvesting De gemeente Bergen op Zoom is in gesprek met OMO (Ons Middelbaar Onderwijs) over nieuwbouw voor de scholen MollerJuvenaat en het Roncalli. De gemeente Bergen op Zoom is in gesprek met Curio over de vorming van een onderwijscluster VMBOMBO. De gemeente is voor de financiering van de onderwijshuisvesting verantwoordelijk voor het VMBO. De gemeente is daarnaast verantwoordelijk voor de inrichting van de omgeving van de toekomstige school. De gemeente dient zorg te dragen voor een aantrekkelijke schoolomgeving. Voor de huisvesting van de basisscholen hanteert de gemeente het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting. Middels dit plan werken we aan veilige, inclusieve en duurzame scholen. Bouwclubs VastenavendIn samenwerking met de convenantpartners en vertegenwoordigers van bouwclubs uit Halsteren en Lepelstraat is gewerkt aan de toekomstige subsidierelatie gebaseerd op o.a. de maatschappelijke meerwaarde. Toekomstbestendige sportverenigingen We werken aan toekomstbestendige sportverenigingen. Om dit te bereiken is het van belang een goed beeld te krijgen van de uitdagingen die sportverenigingen op zich af zien komen. Eind 2024 is de sportclub APK afgenomen bij de sportverenigingen. De APK geeft inzicht in hoe verenigingen ervoor staan op het gebied van vrijwilligers, duurzaamheid en inclusiviteit. Maar ook ledental, financiën en veilige sportomgeving.

De uitkomsten worden verwerkt in een rapportage. Dit geeft handvatten om onze verenigingsondersteuning actief en gericht in te zetten. Gezond Leven Makkelijk Maken Voorbeelden van acties die hieronder vallen zijn het stimuleren van sport en bewegen, positieve gezondheid en het versterken van de sportinfrastructuur. Belangrijkste ontwikkelingen Om inwoners (meer) aan het sporten en bewegen te krijgen en om onze doelstellingen voor bewegen en sport te realiseren, is een duurzaam en passend accommodatieaanbod randvoorwaardelijk. Het is wenselijk een divers maar ook betaalbaar aanbod te hebben. Samen met de sportverenigingen implementeren we daarom de maatregelen uit de businesscase sport. Daarbij gaan we de relatie tussen huurder en verhuurder normaliseren. Dit houdt in dat taken en verantwoordelijkheden daar belegd worden waar ze horen. Deze afspraken worden vastgelegd in huurovereenkomsten. In Q1 2025 hebben de eerste gesprekken plaatsgevonden met alle buitensportverenigingen. Een Veilige Stad Hierbij gaat het onder meer over het inzetten op preventie, de aanpak van ondermijning, het raakvlak tussen zorg en veiligheid en het verbeteren van de veiligheid in de wijken.

Belangrijkste ontwikkelingen Ondermijning In samenwerking met het RIEC Zeeland-West-Brabant wordt aan medewerkers een opleidingsprogramma aangeboden om de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten. Tevens wordt actief gecommuniceerd via de maandelijkse interne nieuwsbrief Ondermijning en worden presentaties over ondermijning gegeven. Het Bibob-beleid wordt uitgevoerd en medewerkers zijn 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

42

opgeleid. Integrale controles staan voor het hele jaar gepland en worden per thema of actualiteit uitgevoerd. Veilige wijken Aan elke wijk zijn vaste wijkboa’s en wijkveiligheidsadviseurs gekoppeld. Zij sluiten regelmatig aan bij bijeenkomsten van wijkcommissies, dorpsraad en andere momenten met inwoners en/of partners. Men leert elkaar kennen en weet elkaar steeds beter te vinden. Boa’s voeren zichtbaar toezicht uit in de wijken en er wordt gewerkt aan de realisatie van een internetpagina voor Handhaving met informatie over wijkgericht werken en de verdeling van de wijkboa’s. De veiligheidsregisseurs zorgen voor de noodzakelijke verbinding tussen het wijkgericht werken vanuit Veiligheid en de ontwikkeling van Stevige Lokale Teams in kader van de transformatie sociaal domein. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit Er is een start gemaakt met het programma ‘Preventie met Gezag’ (PmG). De probleemanalyse is uitgevoerd waardoor meer inzicht is verkregen in de lokale problematiek met betrekking tot jeugdcriminaliteit. Bij partners en medewerkers van diverse beleidsterreinen is input opgehaald om een zo compleet mogelijk beeld te vormen van de problematiek en het aanbod aan interventies voor deze doelgroep. De afgelopen periode is gewerkt aan de ontwikkeling van het uitvoeringsplan PmG. Het Jeugd Preventie Overleg (JPO) is sinds januari operationeel. Verschillende disciplines (o.a.

gemeente, politie, jongerenwerk en jeugdprofessionals) sluiten hierbij aan. In het overleg worden trends, ontwikkelingen, overlastlocaties, casuïstiek en benodigde inzet besproken en afgestemd. Het overleg vindt tweewekelijks plaats en blijft zich door ontwikkelen vanuit het principe ‘Learning by Doing’. Er is veel geïnvesteerd in de verbinding en het contact met scholen. De scholen weten de gemeente goed te vinden voor (ingewikkelde) casuïstiek en/of overleggen. De PmG-boa's en jeugdboa’s geven voorlichting op scholen. Zorg en veiligheid De uitvoeringsfase van de Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag (RKOG) is gestart. De website is gelanceerd: www.RKOG.nl. Er zijn leerateliers voorbereid en gepland en in maart is de eerste nieuwsbrief RKOG verschenen. Er is een start gemaakt met de uitvoering van het plan van aanpak acute hulpvragen onbegrepen gedrag. De inzet van de regionale Wijk GGZ en GGD is geborgd tot eind van dit jaar. Er is gestart met de voorbereidingen gericht op een advies tot het al dan niet structureel borgen van de inzet vanaf 2026. We geven uitvoering aan de levensloopaanpak, zijnde een regionale samenwerking tussen zorgaanbieders, veiligheidspartners en de gemeenten binnen politiedistrict de Markiezaten, gericht op mensen met onbegrepen gedrag, een hoog veiligheidsrisico en complexe zorg- en ondersteuningsbehoeften.

Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt om deze bestaande samenwerking duurzaam te borgen. Hiermee worden bestuurlijke verantwoordelijkheden en prioriteiten helder vastgelegd, waardoor een efficiënte inzet van middelen en capaciteit mogelijk wordt. Met betrekking tot de wijziging van de Opiumwet is er intensief contact geweest met het ministerie van Justitie en Veiligheid, de gemeente Bergen op Zoom en de politie. Dit om de problematiek in onze regio en het belang van de wijziging van de wet onder de aandacht te brengen. De wetswijziging is in januari 2025 aangenomen en zal naar verwachting 1 juli 2025 in werking treden. In februari 2025 heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid laten weten dat het district de Markiezaten in 2025 subsidie zal ontvangen voor de aanpak van de Flakka problematiek. 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

43

Er is een zorgaanbod beschikbaar voor de te realiseren inloopvoorziening voor dak- en thuislozen in Bergen op Zoom. Een 2e voorziening wordt gevestigd in gemeente Roosendaal. Er wordt met urgentie ingezet op het vinden van een geschikte locatie. Bijzondere doelgroepen overig Realiseren lokale asielopvang We realiseren samen met het COA een asielopvanglocatie voor 300 asielzoekers voor 5 jaar lang aan het Emplacement. Deze wordt naar verwachting eind 2025 opgeleverd, in lijn met de lokale opgave en de Spreidingswet. We geven daarmee invulling aan de bestuursovereenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Hierin is overeengekomen dat het COA in onze gemeente vijf jaar lang opvang mag verlenen, aan vergunninghouders en asielzoekers in afwachting van een verblijfsvergunning en/of huisvesting. Op dit moment loopt de ruimtelijke procedure en is het COA bezig met de aanvraag omgevingsvergunning. Doorstroomlocaties voor o.a. Oekraïners en vergunninghouders We zorgen voor voldoende woongelegenheid voor vergunninghouders volgens de wettelijke taakstelling en voldoende opvangplekken voor de Oekraïners volgens de lokale opgave vóór eind 2025. Dit doen we door het realiseren van meerdere tussenvoorzieningen/doorstroomlocaties binnen de gemeentegrenzen voor in ieder geval 100 vergunninghouders en circa 300 Oekraïners, met eigen voorzieningen: keuken en badkamer.

Op dit moment is er een plan van aanpak opgesteld, een projectleider geworven en wordt er gewerkt aan het programma van eisen. Tegelijkertijd loopt er een locatieonderzoek.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

44

6 Rapportage sturing en monitoring Op basis van de raadsinformatiebrief Voortgangsbericht organisatieontwikkeling (U24-007175) wordt in het 1e concernbericht 2025 voor het eerst gerapporteerd over de drie beschreven KPI’s. De rapportage is in onderstaande tabel uitgewerkt per KPI. We geven een norm aan en de waarde op de peildatum van het 1e concernbericht.

Sturing en monitoring gemeente Bergen op Zoom

KPI.1 Tevreden inwoners en ondernemers

Nr.

Omschrijving

Norm

Tevreden inwoners en ondernemers – KPI.1 >=80% afhandelen meldingen

Tevreden KPI.2 medewerkers – eNPS*

Financiële gezondheid – KPI.3 Rapportcijfer o.b.v. BDO-benchmark methode**

>12

>=6

KPI.2 Tevreden medewerkers

KPI.3 Financiële gezondheid

Waarde Toelichting 1e CB 2025

71%

Op basis van het percentage meldingen van inwoners dat binnen de normtijd wordt afgehandeld, wordt een waarde toegekend aan deze KPI. De norm is gesteld op 80% en in het eerste kwartaal van 2025 is 71% binnen de normtijd afgehandeld. De realisatie ligt daarmee lager dan de norm. De komende jaren zal het aantal indicatoren waarop de KPI ‘Tevreden inwoners en ondernemers’ is gebaseerd, worden uitgebreid.

31

De eNPS wordt 2 keer per jaar gemeten. In januari 2025 is de eNPS opnieuw gemeten en de uitkomst is 31 op een schaal van -100 tot +100. Bij de 0-meting was de uitkomst nog 12, daarmee is de meest recente meting hoger dan de gestelde norm.

6,5

Op basis van de berekeningswijze van de BDO-benchmark kun je een rapportcijfer geven aan de financiële status van een gemeente. Hierbij worden financiële kengetallen en de begrotingssaldi van de komende 4 jaren meegenomen. Op basis van de ontwikkelingen in het 1e concernbericht 2025, hebben we deze berekening gedaan en is het cijfer 6,5. Het cijfer wordt negatief beïnvloed door de nadelige begrotingssaldi in 2026, 2027 en 2028.

*eNPS staat voor employee net promoter score. Medewerkers geven een score van 1 tot 10 op de vraag: “Zou je de gemeente Bergen op Zoom aanbevelen als werkgever?” De NPS wordt bepaald door het percentage promoters (respondenten die een 9 of een 10 geven) en het percentage detractors (respondenten die een 1 tot 6 geven) van elkaar af te trekken. De score is een getal tussen de -100 en de +100. ** Op basis van de berekeningswijze van de BDO-benchmark kun je een rapportcijfer geven van 1 tot 10 aan de financiële gezondheid van een gemeente. Een 6 betekent een voldoende.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

45

7 Recapitulatie Overzicht van alle financiële wijzigingen De tabel hieronder geeft het overzicht van de financiële mutaties welke het begrotingssaldo beïnvloeden. Naast deze onderdelen worden in de begrotingswijziging de budgettair neutrale financiële mutaties opgenomen. Deze hebben geen effect op het begrotingssaldo en zijn daarom niet opgenomen in onderstaande tabel. Per mutatie is het effect weergegeven in de kolom per jaar en in de laatste kolom geven we aan of dit effect incidenteel (INC) of structureel (STR) is. Programma 1

2 4

5 6

7

10

Onderwerp Rijksbijdrage- saldo decembercirculaire 2024 Hoger dividend ZEH Extra leges Burgerzaken Minder rentelasten Uitvoeringscapaciteit participatievisie Extra capaciteit toezichthouder Basisregistratie Personen Resterende mutaties (< 50.000) Programma 1 Resterende mutaties (< 50.000) Programma 2 Verkoop perceel Hollandhaven Uitkering jaarresultaat RWB 2024 Lagere opbrengsten Snippergroen Resterende mutaties (< 50.000) Programma 4 Doordecentralisatievergoedingen Voortgezet Onderwijs Buitensport: wijziging groot onderhoud voorziening Verkoop perceel Beeklaan Jaarrekening resultaat 2024 West Brabant Archief (WBA) Indexatie subsidie Podiumkunsten Resterende mutaties (< 50.000) Programma 6 Extra kosten jeugdzorg 2025 Transformatie sociaal domein Te laag opgenomen indexering jeugdgezondheidszorg Resterende mutaties (< 50.000) Programma 7 Rentebaten startersleningen Volkshuisvesting beheer woonwagens Bijstelling opbrengst parkeren Opbrengst doorbelaste plankosten Totaal mutaties 1e Concernbericht 2025 Beginstand begroting 2025 Saldo begroting 2025 na 1e Concernbericht 2025

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

(in 1.000) Totaal

Inc./ Str.

374 217 98 50 -75 -60 -16 2 116 61 -142 64 350 -158 93 58 -61 3 -1.000 -950 -80 -13 85 83 150 115

STR INC STR STR INC STR INC/STR STR INC INC INC INC/STR INC STR INC INC STR INC STR INC INC INC STR INC STR STR

-635 651 16

46

8 Bestuurlijke samenwerkingsverbanden VNG Op 29 november vond de VNG Najaars ALV plaats. Deze volgde kort op het Overhedenoverleg van 21 november tussen het Rijk en de decentrale overheden. Daar werden procesafspraken gemaakt over de manier waarop duidelijkheid zou moeten komen over met name de compensatie van gemeenten voor de stijgende kosten in de jeugdzorg. Het rapport van de Commissie Van Ark, dat eind januari werd gepresenteerd, heeft daaraan een nieuwe dimensie gegeven, maar nog geen concrete oplossing. De VNG heeft op 21 maart een extra ledenbijeenkomst gehouden waarin zij de uitkomsten van het Overhedenoverleg van 17 maart tussen het Rijk en de decentrale overheden hebben gedeeld. Tijdens deze bijeenkomst is breed steun gegeven aan de lijn die door het VNG Bestuur naar aanleiding van het overleg werd voorgesteld: voor 15 april duidelijkheid over de financiële tegemoetkoming, of anders stapt de VNG naar de rechter en trekken gemeenten hun handtekening onder het woonakkoord en zorgakkoord in. De ontwikkelingen op dit dossier worden nauwgezet gevolgd vanwege de effecten op de eigen gemeentelijke begroting. Het volgende VNG Jaarcongres is op 17 & 18 juni in de Brainport regio in en rondom Eindhoven.

M50 Tijdens de M50 ledenvergadering in Tiel op 4 oktober zijn diverse nieuwe leden van het Dagelijks Bestuur verkozen, en is wethouder Eva Boswinkel (Zutphen) verkozen als nieuwe voorzitter van het netwerk van middelgrote gemeenten. Tijdens deze ledenvergadering werd er naast het formele gedeelte ook via bijeenkomsten van de M50 Pijlers met collega-gemeenten gesproken over onderwerpen als arbeidsmigratie, de aanpak van kwetsbare wijken en de veiligheid in middelgrote gemeenten. Het M50 netwerk laat proactief van zich horen ter ondersteuning van de VNG campagne over de financiële situatie van gemeenten. Zo zijn Tweede Kamerleden aangeschreven en samen met de andere gemeentelijke netwerken uitgenodigd voor een zogenaamd “water en brood” ontbijt in Den Haag om bij hen het belang van deugdelijke financiële verhoudingen te benadrukken. Ook op andere dossiers zorgt de M50 dat de belangen van middelgrote gemeenten voor het voetlicht worden gebracht, bijvoorbeeld tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over de uitdagingen bij de uitvoering van de Woo. De lijntjes richting “Den Haag” zijn via de M50 kort, zowel richting Tweede Kamerleden (al dan niet afkomstig of woonachtig in een middelgrote gemeente) als richting het kabinet. In aanvulling op het structurele overleg met het ministerie van Justitie & Veiligheid (waarbij op 7 oktober jl.

ook minister David van Weel aanschoof) is er recent ook een structureel overleg gestart met minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark. Bergen op Zoom draagt bestuurlijk en ambtelijk vanuit onze ervaringen bij aan de inhoudelijke inzet van de M50. De volgende M50 ledenvergadering is op 16 mei in Leidschendam-Voorburg. VBG Tijdens de VBG Najaarsbijeenkomst op 27 november in Helmond is burgemeester Boy Scholtze (Drimmelen) benoemd als nieuwe voorzitter van het netwerk van Brabantse gemeenten. Als lid van de VNG Commissie Informatiesamenleving was hij, samen met de andere Brabantse leden van VNG Commissies, uitgenodigd om aan de VBG ALV deel te nemen. Dit biedt de mogelijkheid voor andere VBG leden om met de VNG Commissieleden in gesprek te gaan en input mee te geven vanuit een specifiek “Brabants” perspectief. Tijdens de volgende VBG ALV op 21 mei staat, naast de standaard formele ALV zaken, een kennisuitwisseling over het Industrieel Erfgoed in Brabant centraal. Bestuurlijk Grensregio Overleg (BGO) Nederland-Vlaanderen De BGO vergadering op 20 januari (welke was verzet van 4 november) vond plaats in Gent, en stond vooral in het teken van de voorbereidingen op de Vlaams-Nederlandse Top van regeringen op 1 april. De grensknelpunten, zoals geïnventariseerd door het zogenaamde “Schakelpunt grens-

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

47

belemmeringen Vlaanderen-Nederland”, stonden op de agenda, en omvatten onderwerpen als de financiering van de GrensInfoPunten (GIP’s), de recentelijk aan Nederlandse zijde ingevoerde grenscontroles, en de stikstofproblematiek. Om naast de knelpunten ook te werken aan een werkend perspectief voor de grensregio, is gesproken over het opstellen van een strategische agenda. Hierbij staat met name de duurzame economische ontwikkeling van de gedeelde grensregio centraal. Tijdens de Vlaams-Nederlandse Top zal deze agenda op hoofdlijnen worden vastgesteld, en vervolgens via diverse gremia worden uitgewerkt en geconcretiseerd. Het volgende BGO overleg is op 16 juni in Den Bosch.

BENEGO Na behandeling van de voorgestelde statutenwijziging in alle gemeenteraden van de deelnemende gemeenten aan het BENEGO netwerk (op 30 januari heeft de raad in Bergen op Zoom hierover een besluit genomen), is tijdens de AB vergadering op 26 maart ook formeel ingestemd met de nieuwe statuten. De oude statuten dateerden uit 1992, en waren daardoor aan vernieuwing toe. Vanwege de Vlaamse gemeenteraadsverkiezingen in Q4 ’24 is er sprake van een wijziging in het Dagelijks Bestuur. Bestuurlijk vertegenwoordigers vanuit de Vlaamse gemeenten Essen, Hoogstraten, en Ravels treden toe tot het DB. Vanuit Nederlandse zijde zijn bestuurders vanuit Woensdrecht, Breda, Zundert en Hilvarenbeek lid van het DB, zodat er een brede regionale vertegenwoordiging van het gehele BENEGO gebied vertegenwoordigd is in het bestuur. Een punt van aandacht, dat tijdens de AB vergadering op 26 maart enkel nog ter bespreking en niet ter besluitvorming geagendeerd stond, zijn de financiën van BENEGO. De bestuurlijke ambities zijn groter dan de huidige financiering van het netwerk. De keuze om in te teren op de financiële reserves is niet oneindig. Daarom zijn door het DB verschillende opties voorgelegd. Op 25 juni is de volgende AB vergadering. Dan komt het Dagelijks Bestuur met een voorstel voor de rolvervulling binnen het DB (o.a. de keuze voor een voorzitter).

Daarnaast wordt deze AB vergadering gebruikt om een aantal formele zaken (o.a. rondom de financiën) voor het zomerreces af te ronden. Commissie Overleg & Voorlichting Milieu Woensdrecht (COVM-Woensdrecht) Het COVM is een adviescommissie van de minister van Defensie voor overleg en voorlichting over milieu (met name geluid) rondom de militaire luchthavens. Vanuit Bergen op Zoom nemen één bestuurder en één vertegenwoordiger omwonenden deel aan het overleg COVM-Woensdrecht. Het overleg vindt twee keer per jaar plaats. In 2024 is het functioneren van de COVM’s in Nederland geëvalueerd. Hieruit wordt geconcludeerd dat de COVM’s onvoldoende voldoen aan hun taken uit de Wet Luchtvaart. De komende periode wordt invulling gegeven aan de voorgestelde aanbevelingen en ontwikkelrichtingen. In 2025 zijn de volgende onderwerpen actueel: actualisatie van het structuurplan, actualisatie van het luchthavenbesluit en het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie. Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot bijvoorbeeld uitbreiding van de activiteiten op het vliegveld. Daarmee kunnen deze ontwikkelingen invloed hebben op onze gemeente, bijvoorbeeld door toename van stikstofdepositie op de Brabantse Wal of door toename van de geluidsbelasting.

GR Regio West-Brabant De focus van de samenwerking van de colleges van de 16 gemeenten in Regio West‐Brabant (RWB), ligt op het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Het Algemeen Bestuur (AB) van de Regio West-Brabant (RWB) heeft in haar vergadering van 18 april 2024 de Strategische Agenda met bijbehorend Actieprogramma 2024-2028 vastgesteld. Daarin zijn doelen vastgesteld waar de RWB met samenwerkingspartners aan werkt. Hierbij gaat het om de programma's en opgaven waar de overheid voor verantwoordelijk is; dat gebeurt door middel van drie programma's Circulaire Regio, Innovatieve Regio en Plantaardige Regio. De Economische Agenda West-Brabant van de Economic Board West-Brabant (EBWB) is het vertrekpunt. Naast de Strategische Agenda is de RWB verantwoordelijk voor de Deeltaxi West-Brabant, het Mobiliteitscentrum West-Brabant en regio-

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

48

archeologie. Deeltaxi West-Brabant en Mobiliteitscentrum West-Brabant hebben een eigen identiteit. De nieuwe agenda’s van de Economic Board West-Brabant (EBWB) en de RWB én de ontwikkeling van de stedelijke regio’s vragen om besluiten over de invulling van de governance binnen de RWBsamenwerking in 2025. Daartoe is een bestuurlijke begeleidingsgroep gevormd met de opdracht de RWB-governance met een open blik te bekijken en verschillende varianten te onderzoeken. De RWB heeft op 14 november 2024 namens West-Brabantse overheden, onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijven de Regio Deal ‘West-Brabants welvaren’ met het rijk gesloten. Samen met hen gaan deze partijen voor een betere brede welvaart voor West-Brabant: betere gezondheid, gezondere omgeving, meer vertrouwen in elkaar en verbetering van bestaanszekerheid. Daarmee zet de Regio Deal ook in op versterking van West-Brabant als plantaardige regio: een sterke sector waarmee de regio zich profileert en identificeert. Dit gebeurt via verschillende programma's en projecten. De Regio Deal vormt zo een financiële stimulans voor deze programma's en projecten. Op die manier hebben West-Brabanders, deelnemende gemeenten, onderwijsinstellingen, bedrijven, zorginstanties en maatschappelijke organisaties profijt van de Regio Deal.

De deal bestaat uit drie programmalijnen die de welvaart, gezondheid en het milieu in West-Brabant verbeteren. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken draagt 15 miljoen euro bij in de deal. Partijen uit de regio leggen samen meer dan 15 miljoen euro in, waarmee het bedrag verhoogd wordt tot meer dan 30 miljoen euro. Green Chemistry Campus B.V. Met raadsmededeling RMD24-0015 d.d. 10 september 2024 is de raad geïnformeerd over het voornemen van de GCC-aandeelhouders (gemeente Bergen op Zoom, provincie Noord-Brabant en BV REWIN West-Brabant) tot beëindigen van het aandeelhouderschap in de GCC. Beëindiging van het aandeelhouderschap krijgt vorm door mogelijk kansrijke activiteiten uit GCC te plaatsen en elders in de gemeente Bergen op Zoom dan wel West-Brabant onder te brengen en de resterende activiteiten af te bouwen. De aandeelhouders zetten in op gefaseerde afbouw. Deze gefaseerde afbouw leidt tot de laagste kosten en de minste impact voor betrokkenen. N.V. Maatschappij ter bevordering Industrievestiging Bergen op Zoom (NV Aangenaam Bergen op Zoom in liquidatie) De NV is op 8 maart 2022 formeel ontbonden door een besluit door de enig aandeelhouder, zijnde de gemeente Bergen op Zoom. Tijdens de aansluitende ‘vereffeningsfase’ is de NV blijven bestaan en zijn alle rechten en zaken te gelde gemaakt en de lopende zaken afgewikkeld. Deze fase is thans afgerond.

De publicatie van de ‘rekening en verantwoording’ van de NV heeft inmiddels plaatsgevonden, waarna deze NV is opgehouden te bestaan door uitschrijving van de NV in het Handelsregister per 22-8-2024. Het batig saldo van de NV is overgemaakt naar de gemeente Bergen op Zoom. BV REWIN West-Brabant REWIN zet zich als ‘regionale spelverdeler’ binnen het regionaal economisch ecosysteem in voor de uitvoering van de Economische Agenda West-Brabant. Basis voor het handelen van REWIN gelegen in de eind 2022 door de Economic Board West-Brabant (EBWB) vastgestelde Economische Agenda ‘West-Brabant in transitie naar de nieuwe economie (2023-2026)’. Dit doet zij vanuit twee thema’s (duurzame economie en innovatief ondernemen) en vier programma’s t.w. Plantbased Ondernemen, Circulair Ondernemen, Startup & Scala-Up en Innovatief Ondernemen.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

49

Brabantse Wal (BW) In Brabantse Wal-verband hebben de drie deelnemende gemeenten onderzocht of de samenwerking voor de toekomst nog voldoende antwoord biedt op de leidende maatschappelijke ontwikkelingen (o.a. in de regio) en of de visie aanscherping nodig heeft. Deze samenwerking is momenteel geborgd in de Visie Veerkrachtig Bestuur Brabantse Wal 2017 en het Convenant Samenwerking Brabantse Wal. Eén en ander wordt nadrukkelijk bekeken in relatie tot de (governance-)ontwikkelingen rondom de Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB). Economic Board West-Brabant (EBWB) De EBWB heeft de ambitie van 2030 in haar vergadering van 13 oktober 2022 vastgesteld: WestBrabant is in Nederland dé voorloper in de transitie naar de nieuwe economie en is de plek voor innovatieve ondernemers die daaraan bijdragen. Deze ambitie is neergelegd in de Economische Agenda West-Brabant 2030 en vervangt de huidige agenda ‘Hub voor vernieuwend ondernemerschap’. De NV REWIN geeft invulling aan de ambitie. De positionering van de EBWB richting overheid en onderwijs is verduidelijkt door aanpassing van de samenstelling van de EBWB door een sterkere vertegenwoordiging door het bedrijfsleven in de EBWB door te voeren en de communicatiestrategie over de EBWB en Economische Agenda in te vullen. Wonen West-Brabant De stedelijke regio Wonen West-Brabant bestaat uit 8 gemeenten.

Maart 2023 is de regionale woondeal ondertekend. De woondeal West-Brabant bevat diverse afspraken over onderwerpen en thema’s die van belang zijn voor de stedelijke regio, zoals woningbouwopgave, het betaalbaar houden van de (bestaande) woningvoorraad en kwalitatieve woonvraagstukken. De woondeal wordt op dit moment geactualiseerd door de regio. Op de eerste plaats omdat het Rijk hier vorig jaar om vroeg en dit ook zo is opgenomen in de huidige woondeal uit 2023. Omdat er actualisatie/nieuwe inzichten zijn op verschillende thema’s is eerder bestuurlijk besloten tot een integrale actualisatie. De afspraken bij de kwalitatieve thema’s zijn scherper c.q. concreter geformuleerd. Ook het onderdeel ‘Samenwerking, monitoring en randvoorwaarden’ is scherper neergezet. Specifieke aandacht wordt gevraagd voor stikstof. Als het Rijk hierop niet snel concrete stappen zet staan de doelstellingen onder druk. Vooral Woensdrecht zit door Stikstof potdicht maar ook voor Bergen op Zoom is Stikstof een serieus probleem. Op de Brabantse Wal (een van de Natura 200gebieden) is op dit moment sprake van een forse overbelasting met stikstof, waardoor de kwaliteit van de natuur slecht is. Bijlage bij de Woondeal is een lijst met majeure woningbouwprojecten en sleutellocaties. Deze lijst vormt ook de basis voor de uitvraag VRO Woontop, PPM (Publiek-Private-Monitor).

De lijst is recent aangevuld met woningbouwprojecten voor de middellange termijn met het oog op het Brabant breed Voorstel. Het Bestuurlijk Overleg Wonen West-Brabant wordt vier keer per jaar georganiseerd. Daarnaast is er een Bestuurlijk Kernteam wonen wat zo’n 8 tot 10 keer per jaar bijeenkomt. Het volgende BOW West-Brabant staat gepland op 3 april. Tijdens dit overleg zijn er 3 hoofdonderwerpen: 1. Bezoek ODBN inzake vergunningverlening en SMP’s 2. Vaststellen concept Woondeal 2025 incl. lijst majeure woningbouwprojecten en sleutellocaties 3. Regionale Woonzorgvisie

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

50

Project Grote Oogst Met project Grote Oogst werken we met de Provincie Noord-Brabant, bedrijven van bedrijventerrein Theodorushaven/Noordland/DePoort (TNP) en de Bedrijvenvereniging samen aan de verduurzamingsopgaven van bedrijventerrein TNP. Dit bedrijventerrein is door de provincie aangemerkt als één van de 13 Grote Oogstterreinen van de provincie. We werken samen aan de deelopgaven energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie en stimuleren en ondersteunen we bedrijven bij hun verduurzamingsdoelen. Dit project is een continu proces met een voorlopig tijdpad tot 2027. Op dit moment wordt prioriteit gegeven aan de opgaven energie en klimaatadaptatie. In Q3 2024 is met een koplopersgroep van bedrijven een haalbaarheidsonderzoek voor een energie hub opgesteld. De resultaten leidden tot een vervolgonderzoek met een grotere groep ondernemers om de kans rijkheid te vergroten. Dit vervolg is in Q1 2025 gestart. De uitwerking wordt in Q3 2025 verwacht. Voor klimaatadaptatie zijn een aantal wandelroutes uitgewerkt. Uitvoering wordt verwacht in Q2 t/m Q4 2025.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

51

Bijlage 1

Rapportage projecten

1 Voorwoord Het college van burgemeester en wethouders rapporteert tweemaal per jaar over de voorbereiding en uitvoering van de projecten. Met deze eerste integrale rapportage projecten vervangen we de Monitor Grote Projecten (voor het laatst aan u verstuurd met U24-006419) en de Voortgangsrapportage Programma Versnelling Woningbouw (laatste versie U25-001001) zoals eerder toegezegd (U24005911). Deze samenvoeging, uitbreiding en incorporatie in de planning en control cyclus is bij de presentatie van de laatste monitor grote projecten (U24-006419) aangekondigd en daarna besproken en voorbereid met de auditcommissie. De periodieke integrale rapportage projecten is onderdeel van de reguliere planning en control cyclus. Doel van de rapportage Zoals opgenomen in de financiële verordening wordt de gemeenteraad bij de tussentijdse rapportages (het 1e en 2e concernbericht) geïnformeerd over de voortgang van de begroting. In toekomstige begrotingen zullen we nadrukkelijker opnemen welke projecten gestart worden, welke projecten onderhanden zijn en welke afgerond zullen worden. De rapportages over de voortgang van die projecten zijn opgenomen in deze rapportage. Het doel van de rapportage is om de gemeenteraad een compleet en integraal inzicht te geven, zodat de controlerende taak bij (grote) projecten vorm en inhoud gegeven kan worden.

Hiervoor richt deze rapportage zich primair op de inhoud van het project, het proces, de voortgang (planning) en bestuurlijke aspecten. Per project geven we met een score de algemene stand van zaken aan. Op die manier streven we naar duidelijkheid en transparantie. Wanneer iets loopt zoals verwacht (groen), lichten we een project niet toe, tenzij er bijzondere mijlpalen behaald zijn. Als een actie niet helemaal gaat zoals we hadden verwacht (geel of rood), dan lichten we dit toe. De definities voor de scores luiden als volgt: Alleen als er geen geel of rood van toepassing is. Doelstelling (scope en kwaliteit) en Groen: planning (tijd) is gehaald of lijkt gehaald te worden. Het project blijft binnen eerder gestelde financiële kaders. Er is geen bijsturing noodzakelijk. Als er geen groen toegekend kan worden. Doelstelling (scope en kwaliteit) of planning lijkt niet geheel te worden gerealiseerd. Er zijn (mogelijk) beperkte budgetoverschrijdingen. Geel: Bijsturing is gewenst en zal naar verwachting effectief zijn. We geven hier een toelichting op. Doelstelling (scope of kwaliteit) wordt naar verwachting niet gehaald, afgesproken einddatum wordt niet gehaald of extra middelen (krediet) zijn noodzakelijk, er is negatieve Rood: aandacht in de media, het draagvlak ontbreekt of er zijn andere bestuurlijke issues.

Bijsturing heeft (nog) niet plaatsgevonden of is niet mogelijk (gebleken). We geven hier een toelichting op.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

52

Leeswijzer Na het voorwoord volgt in hoofdstuk 2 een toelichting op de vorm van de rapportage, de informatie die u per project aantreft en de ontwikkeling en verbetering van de rapportage. In hoofdstuk 3 volgt een algemene analyse op basis van de toelichtingen per project en het algehele beeld van alle projecten. U treft in hoofdstuk 4 het overzicht van alle projecten met de ingevulde status en een toelichting per project indien dat van toepassing is.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

53

2 De rapportage In deze rapportage geven we op hoofdlijnen een overzicht van alle projecten van enige omvang binnen de gemeente Bergen op Zoom. In het afgelopen half jaar hebben we getracht om een compleet overzicht te krijgen van alle projecten en deze op te nemen in een dashboard. Dat is goeddeels gelukt. Er zijn nog enkele activiteiten uit te zoeken zoals de vraag in hoeverre binnen de transitie sociaal domein sprake is van projecten die ook in dit overzicht thuishoren. Zolang projecten niet formeel gestart zijn conform de werkwijze projectmatig werken worden ze niet opgenomen. Daarnaast is het nog geen automatisme om nieuw gestarte projecten op te nemen in het dashboard. Dat gaat wel steeds beter. Over de grootste projecten (categorie 3 en 3+) rapporteren we uitgebreider in hoofdstuk 4.

2.1 Classificatie van projecten Bij aanvang van een project scoren we zo goed mogelijk de opgave op een set van criteria: 1. Zekerheid over benodigde kennis (o.a. hoe innovatief en hebben we veel ervaring?) 2. Consensus over normen en waarden (hoeveel draagvlak is er voor het project?) 3. Complexiteit (aantal betrokkenen en mate van interactie) 4. Bestuurlijk belang (is het opgenomen in het bestuursakkoord en is het politiek gevoelig?) 5. Financiële omvang Dat doen we aan de hand van een set van veertien vragen. Deze tool is recent ontwikkeld en moet nog beproefd en verfijnd worden. Per vraag kan uit een set van antwoorden gekozen worden. De laagste score levert 0 punten en hoogste score het maximum voor die vraag. Vragen worden onderling verschillend gewogen. De score wijst een categorie aan: 0, 1, 2 en 3. Projectleider en ambtelijk opdrachtgever gebruiken dit om te bepalen welke ambtelijk inzet voor het project gepast is en stemmen dit af met de wethouder en college. Classificatie van projecten binnen BoZ Bestuurlijk Opdrachtgever Projectmatige Binnen activiteit regulier werk 0. Intern project (binnen Binnen afdeling) regulier werk Doel/actie

1. Eenvoudig project

Binnen portefeuille wethouder

2. Gemiddeld project

Binnen portefeuille wethouder Aangewezen wethouder

3. Omvangrijk project

3+ Zeer omvangrijk project

Aangewezen wethouder + stuurgroep

Ambtelijk Toelichting Opdrachtgever In de lijn Klussen met een duidelijk begin en eind binnen de reguliere taakuitoefening. In de lijn “micro-projecten”. Klus die zo complex is dat extra investeren in voorbereiding de moeite waard is en projectmatig werken nuttig is. Vaak uit te voeren door één persoon. Beperkt Team van meer dan één persoon. Geleid door (Manager) een projectleider. Volledig conform projectmatig werken, maar alleen de noodzakelijke/verplichte onderdelen. Manager Multidisciplinair. Afdelingoverschrijdend. Instrumentarium projectmatig werken grotendeels toegepast. Manager/ Groot multidisciplinair team. Compleet Directie instrumentarium projectmatig werken noodzakelijk inclusief uitgebreide inzet. Contractmanagement, omgevingsmanagent en projectbeheersing. Directie / Projecten waarvoor we alles uit de kast moeten Manager halen om het te laten slagen.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

54

2.2 Nieuwe en afgeronde projecten Afgeronde projecten sinds vorige rapportage en daarom voor het laatst opgenomen in de rapportage Projectnaam Gemalen

Classificatie

Programma

Portfolio

Classificatie

Programma

Portfolio

Gestarte projecten sinds vorige rapportage Projectnaam

Projecten in vorige periode afgerond en daarom niet meer in rapportage zijn opgenomen Projectnaam

Classificatie

Programma

Portfolio

Verwacht in komende periodes te starten projecten (niet uitputtend) Projectnaam Windpark Halsteren (RWE) Ster van Lepelstraat Anton van Duinkerkenpark

Classificatie

Programma 4. Economie 4. Economie 4. Economie

Portfolio Economie Economie Economie

2.3 Toelichting kerngegevens Per project (klasse 3) treft u een aantal kerngegevens aan volgens onze standaard projectmatig werken (PMW). Voor de financiële getallen hebben we nog geen standaard systematiek. We bouwen aan een overzicht van al onze projecten waarbij we gegevens zo veel op eenzelfde wijze vastleggen en beschikbaar stellen. Waar dat (nog) niet het geval is, geven we dat aan. Naam, programma en portfolio Een project is vaak onder verschillende namen bekend (financieel, besluitvorming, in de tijd). We vermelden de naam zoals we verwachten dat die bekend is bij de gemeenteraad. We hebben alle projecten gekoppeld aan de programma’s van de begroting en hebben daarbinnen eventueel verschillende portfolio’s onderkend. Zie het overzicht van de projecten in hoofdstuk 4 voor de indeling. Daarmee is duidelijk waar het initiatief voor een project vandaan komt en waar financiële dekking is ondergebracht. Classificatie Zie hoofdstuk 1 van deze rapportage. De classificatie wordt vermeld in het totaaloverzicht van alle projecten. Op dit moment werken wij aan het classificeren van onze projecten. Vanuit de woningbouwversnelling zijn de focusprojecten overgenomen als groot project (klasse 3). Vanuit de overige projecten hebben we vooralsnog in ieder geval het project Kademuren ingeschat als groot project (klasse 3).

Bij de volgende rapportage zullen we de classificatie voor alle projecten ingevuld hebben.

1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom

55

Fase We hanteren de projectfaseringen van projectmatig werken (overgenomen van de VPNG, Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten, www.vpng.nl). Voor projecten in de fysieke omgeving zijn dat zes fasen (initiatie, definitie, ontwerp, voorbereiding, realisatie, nazorg). Voor projecten in algemene zin zijn dat minimaal vier fasen (initiëren, definiëren, uitvoeren, afronden) en in woningbouwprojecten kan er aan de initiatiefase nog een ideefase voorafgaan. Soort krediet

PMW-fase

Ideefase Voorbereidingskrediet (fase 1) Initiëren Voorbereidingskrediet (fase 2) Definiëren Voorbereidingskrediet (fase 3) Uitvoeren: Ontwerpen Uitvoeren: Voorbereiden Uitvoeringskrediet Uitvoeren: Realiseren Uitvoeringskrediet Afronden (verlenen nazorg)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=97a3385b-6430-4b37-bb8c-aecc566276da