1. 1e Concernbericht 2025
Tekst van het document
Peildatum 30/03/2025
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom (behorende bij het raadsvoorstel RVB25-0031 d.d. 13 mei 2025)
1e Rapportage Projecten Gemeente Bergen op Zoom
1
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
2
1
Inleiding
3
2
Programma’s 2.1 Bestuur en Ondersteuning 2.2 Veiligheid 2.3 Beheer openbare ruimte 2.4 Economie 2.5 Onderwijs 2.6 Sport, cultuur en recreatie 2.7 Wmo en Jeugd 2.8 Werk en inkomen 2.9 Milieu 2.10 Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing
5 5 9 11 13 16 18 21 24 25 26
3
Paragrafen 3.1 Duurzaamheid 3.2 Dienstverlening 3.3 Bedrijfsvoering 3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
28 28 29 30 31
4
Investeringen
34
5
Voortgang ontwikkelingen sociaal & veilig 2025
39
6
Rapportage sturing en monitoring
45
7
Recapitulatie
46
8
Bestuurlijke samenwerkingsverbanden
47
Bijlage 1
Rapportage projecten
52
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
2
1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders rapporteert tweemaal per jaar over de uitvoering van de, met de gemeenteraad afgesproken, doelstellingen. In dit 1e concernbericht wordt het verwachte resultaat over 2025 bijgesteld en rapporteren we over de voortgang van de doelstellingen. Rapporteren over de voortgang van de doelstellingen Zoals opgenomen in de financiële verordening wordt de gemeenteraad bij de tussentijdse rapportages (het 1e en 2e concernbericht) geïnformeerd over de voortgang van de begroting. In de Begroting 2025 is opgenomen wat we gaan doen in 2025 om de beleidsdoelstellingen te bereiken. De doelstellingen en acties zijn opgenomen in de doelenbomen. De rapportage over de voortgang van die doelen en acties zijn opgenomen in dit concernbericht. Per actie geven we met een score en percentage de voortgang aan. Op die manier streven we meer duidelijkheid en transparantie na over ons beleid. Wanneer iets loopt zoals verwacht (groen), lichten we de actie niet toe. Als een actie niet helemaal gaat zoals we hadden verwacht (geel of rood), dan lichten we dit toe. De definities voor de scores luiden als volgt: Doelstelling en planning is of lijkt gehaald te worden. Er is geen bijsturing noodzakelijk. Deze Groen: acties worden niet toegelicht bij het concernbericht (wel bij de jaarrekening). Doelstelling en/of planning lijkt niet geheel te worden gehaald.
Bijsturing is gewenst. We Geel: geven hier een toelichting op. Doelstelling wordt naar verwachting niet gehaald. Er is bijsturing noodzakelijk. We geven Rood: hier een toelichting op. Financiële samenvatting In totaal hebben de financiële bijstellingen in dit 1e Concernbericht voor 2025 een effect van € 337.000. In onderstaande tabel hebben we de uitgangspositie voor het 1e Concernbericht 2025 weergegeven en het saldo na verwerking van het 1e Concernbericht. Alle financiële bijstellingen op de budgetten zijn opgenomen en toegelicht in de programma’s.
Saldo Begroting 2025-2028 (incl. amendement) Septembercirculaire 2024 (RVB-0078, 1e begrotingswijziging 2025) Beginstand voor het 1e Concernbericht 2025 Begrotingswijziging van het 1e Concernbericht 2025 Nieuw verwacht saldo 2025 (na verwerking 1e Concernbericht 2025)
2025 -458
2026 -5.869
2027 -5.848
2028 -6.510
1.109
1.149
1.168
1.166
651
-4.721
-4.680
-5.344
-635
-584
-233
111
16
-5.305
-4.913
-5.233
Leeswijzer Elk programma begint met de rapportage over de beleidsdoelstellingen en activiteiten, zoals hierboven is toegelicht. Daarna zijn per programma de financiële bijstellingen opgenomen. In lijn met onze financiële verordening lichten we de wijzigingen groter dan €50.000 toe. Wijzigingen kleiner dan €50.000 melden we alleen. Per bijstelling geven we aan of het om een voor- of nadeel gaat en of het effect incidenteel (éénmalig) of structureel is. Structurele effecten kunnen per jaar in omvang afwijken.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
3
Onder de financiële bijstellingen nemen we ook de budgettair neutrale mutaties op met een korte toelichting. Tot slot hebben we de taakstellingen en eventuele overige onderwerpen toegelicht. Alle bedragen in dit concernbericht ronden we af op duizenden euro’s. Na de programma’s volgen de paragrafen Duurzaamheid, Dienstverlening, Bedrijfsvoering en Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hierna rapporteren we over de investeringen uit het uitvoeringsplan 2025, de voortgang ontwikkelingen sociaal en veilig 2025, de rapportage sturing en monitoring en de projectenrapportage. De grondexploitaties herzien we niet bij het eerste Concernbericht, Dit doen we 2 x per jaar, namelijk bij het tweede concernbericht, en bij de jaarrekening. Tot slot hebben we de recapitulatie toegevoegd waarin de financiële effecten worden weergegeven. Het college heeft, n.a.v. een evaluatie van bestuurlijke samenwerkingsverbanden in Q1 & Q2 2023 besloten om de raad halfjaarlijks inhoudelijk te informeren over de ontwikkelingen in dergelijke samenwerkingsverbanden. Deze rapportage is eveneens opgenomen in dit document.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
4
2 Programma’s In dit hoofdstuk rapporteren we over de voortgang in de programma’s. We starten met de rapportage over de beleidsdoelstellingen. Daarna hebben we de financiële bijstellingen uitgewerkt. Deze zijn in ieder programma opgenomen in de volgorde van grootste naar kleinste mutaties. Vervolgens beschrijven we de budgettair neutrale mutaties, taakstellingen en eventuele overige onderwerpen.
2.1 Bestuur en Ondersteuning Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. Doel/actie Score 1.1 De gemeente werkt samen met andere overheden 1.1.1 Om maatschappelijke opgaven op te 25% pakken, trekken we samen op met anderen over gemeentelijke, regionale en nationale grenzen heen (Q1-Q4) 1.1.2 We zetten onze lobbykracht in voor Bergen 25% op Zoom (Q1-Q4) 1.2 De gemeente voert een duurzaam financieel beleid 1.2.1 We verbeteren het financieel voorspellend 25% vermogen van de organisatie (Q1-Q4) 1.2.2 We voeren een solide financieel beleid 25% waarbij we rekening houden met een begrotingsoverschot van 3 miljoen euro (Q1-Q4) 1.2.3 We hanteren een evenwichtig 25% investeringsprogramma (Q1-Q4) 1.2.4 We minimaliseren de afwijking tussen 25% begroting en realisatie (Q1-Q4) 1.3 De bedrijfsvoering is in control 1.3.1 We implementeren proces- en 20% risicomanagement (Q1-Q4)
1.3.2 We verhogen de digitale weerbaarheid (Informatieveiligheid) (Q1-Q4) 1.4 Het vastgoed is voldoende onderhouden 1.4.1 We voeren het juiste onderhoud uit op het juiste moment (Q1-Q4) 1.4.2 We actualiseren periodiek de meerjarenonderhoudsplannen (Q1-Q4) 1.4.3 We onderhouden onze buitensport accommodaties op basis van een meerjarenonderhoudsplan (Q1-Q4) 1.4.4 We richten het onderhoud op duurzame instandhouding (Q1-Q4)
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
Toelichting
Het werven van nieuwe collega’s voor procesen risicomanagement gaat moeizamer dan verwacht. We starten wel met de inrichting van de nieuwe applicatie en het beschrijven van de processen en risico’s daarin.
25%
25% 25% 25%
25%
5
Financiële bijstellingen Decembercirculaire 2024 € 374.000 voordeel (STR) De verhoging van € 374.000 in 2025 komt voort uit de decembercirculaire 2024. Dit betreft met name een hogere algemene uitkering door correctie van het accres (loon- en prijsbijstelling), herverdeling van niet-benutte middelen in het sociaal domein (Jeugd en Energietoelage), en een bijdrage voor meerkosten Oekraïne. Hoger Dividend ZEH Het dividend van ZEH (voorheen PZEM/Delta) valt hoger uit.
€ 217.000 voordeel (INC)
Extra leges Burgerzaken € 98.000 voordeel (STR) In 2025 verwachten we een piek in de aanvragen van reisdocumenten. Volwassenen die tussen 2014 en 2018 een document hebben aangevraagd, moeten dit vernieuwen. Deze piek houdt naar verwachting aan tot 2029. De toename in aanvragen leidt tot circa € 294.000 hogere opbrengsten uit leges (na aftrek van afdrachten aan het Rijk). Daartegenover staan extra kosten van € 196.000 voor de bezorging van documenten. De hogere bezorgkosten worden veroorzaakt door het grotere aantal aanvragen én dat inmiddels 65% van de inwoners kiest voor thuisbezorging, in plaats van de eerder geraamde 35%. Minder rentelasten € 50.000 voordeel (STR) Als gevolg van minder schulden dan eerder voorzien hoeft er minder geleend te worden in 2025. Dit levert in 2025 een voordeel op van 50.000 oplopend tot 160.000 in 2028. Extra capaciteit toezichthouder Basisregistratie Personen € 60.000 nadeel (STR) Er wordt vaker een beroep gedaan op de toezichthouder BRP voor de projecten Sociaal en Veilig. Hiervoor moet extra worden ingehuurd. € 75.000 nadeel (INC) Participatievisie In 2024 is de pijlervisie participatie opgesteld. In 2025 wordt deze visie uitgewerkt in een uitvoeringsplan. De kosten om de visie ten uitvoer te brengen bedragen € 75.000.
Resterende mutaties (< €50.000) • Voordelig jaarrekeningresultaat Belastingsamenwerking WB • Rentebaten geldleningen woonwagenstandplaatsen • RWB / SRWB • Actualisatie budget bestuur op basis van jaarrekening 2024 • Jaarrekening resultaat 2024 RWB O&O fonds: • Benego: contributie • Bijdrage Personeelsvereniging, als gevolg van meer deelnemers • Bijstelling begroting t.b.v. subsidie “Samen in de Regio” • Uitbreiding formatie griffie (0,6 fte)
€ € € € €
43.000 voordeel (INC) 19.000 voordeel (STR) 10.000 voordeel (STR) 6.000 voordeel (STR) 3.000 voordeel (INC) € 500 nadeel (INC) € 6.000 nadeel (STR) € 45.000 nadeel (STR) € 45.000 nadeel (STR)
Budgettair neutrale mutaties Regeling reiskosten en IKB Per 1 januari 2025 zijn de nieuwe regelingen voor reiskosten en IKB van toepassing. De meerkosten van de nieuwe regelingen zijn voor het jaar 2025 op € 60.000 ingeschat. De meerkosten voor 2025 worden eenmalig vanuit de loonsom 2025 gedekt.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
6
Afhandeling bezwaar- en beroepszaken De afhandeling van bezwaar- en beroepszaken gaat verlopen via de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Het budget hiervoor wordt overgezet vanuit programma 1. Havengeldmanagementsysteem In 2024 heeft een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden van het Havengeldmanagementsysteem. Een bedrag van € 16.000 wordt in 2025 van programma 4 naar programma 1 overgeheveld en vanaf 2026 en volgende jaren een bedrag van € 10.000. Toename bijdrage de Schelp De bijdrage van € 75.000 aan het Sportbedrijf, in verband met de kosten om de verzakking te verhelpen rondom de Schelp, wordt gedekt vanuit de post onvoorzien. Deze incidentele middelen worden overgeheveld naar programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie. Subsidie Bibliotheek In 2025 is extra subsidie toegekend voor de basistaken van de bibliotheek. Er loopt momenteel een onderzoek naar de verhouding 'basis'taken en 'plus'taken. Wij zijn van mening dat tenminste de basistaken van de bibliotheek beschikbaar moeten blijven (Wet stelsel openbare Bibliotheken), en onderkennen eveneens dat de rol en functie van de bibliotheek in de samenleving groot is. Om te voldoen aan het huidige samenwerkingsconvenant is de extra subsidie van € 73.000 nodig. De dekking van deze extra subsidie te verwerken ten laste van de post onvoorzien (lasten zitten in programma 6).
Taakstellingen Taakstelling overhead De invulling van de taakstelling overhead ad € 342.000 is afhankelijk van de uitkomsten van de business case Markiezenhof en CKB. Zodra hierover is besloten kan over deze taakstelling een besluit genomen worden. De taakstelling wordt al wel deels ingevuld door de volgende structurele voordelen binnen programma 1: - I&A: bijstelling bijdrage van het Zorg- en Veiligheidshuis € 30.000 voordeel (STR) - Actualisatie diverse budgetten op basis van jaarrekening 2024 € 12.900 voordeel (STR) Taakstelling restformatie gemeente breed De taakstelling restformatie van € 280.000 wordt structureel gemeente breed over alle afdelingen ingevuld (diverse programma's). Taakstelling vastgoed In 2025 wordt het perceel Beeklaan verkocht. Met deze verkoop wordt de taakstelling vastgoed van € 212.000 incidenteel, voor 2025, ingevuld. De verkoop van het perceel Beeklaan is toegelicht bij programma 6. Overig Overgang pensioenvoorziening wethouders De pensioenen van politieke ambtsdragers worden als gevolg van de invoering van de Wet Toekomst Pensioenen herzien. In het kader van deze hervorming wordt de bestaande pensioenvoorziening aan het ABP overgedragen. Voor deze overdracht wordt de overdrachtswaarde van de pensioenvoorzieningen onderzocht.
Aanbesteding nieuwe Arbodienst Het huidige budget voor arbodienstverlening is in 2024 overschreden en ook in 2025 verwachten we dit. Het huidige contract, gebaseerd op duaal management, wordt vervangen door een contract dat aansluit op de integrale managementstructuur met meer ondersteuning vanuit de arbodienstverlener. Deze wijziging, in combinatie met het hoger dan gebruikelijke verzuimpercentage en de ambitie om dit
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
7
verzuim te verlagen, leidt op basis van de uitgevoerde marktconsultatie op termijn tot hogere kosten. Bij het 2de concernbericht zal hier meer zicht op zijn. Aanbesteding beveiligingsdiensten Er loopt een aanbesteding voor de beveiligingsdiensten voor de gemeentelijke panden. Naar verwachting vallen de prijzen hoger uit dan het huidige contract. Hier komen we in het 2de concernbericht nader op terug.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
8
2.2 Veiligheid Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. Doel/actie Score Toelichting 2.1 Inwoners wonen in een veilige wijk en voelen zich veilig 2.1.1 We stellen een lokale veiligheidsagenda op 99% (Q1) 2.1.2 We geven vorm aan wijkgericht werken 25% (Q1-Q4) 2.1.3 We zetten de Bergse Veiligheidsmarinier in 25% (Q1-Q4) 2.1.4 We gaan verder met de implementatie 25% aanpak woonoverlast (Q1-Q4) 2.2 Criminaliteit wordt daadkrachtig aangepakt 2.2.1 We blijven inzetten op de aanpak van 25% ondermijning (Q1-Q4) 2.2.2 We blijven werken aan een weerbaar 25% bestuur (Q1-Q4) 2.2.3 We stellen een plan van aanpak straat0% Planning is aangepast naar Q3-Q4 intimidatie op en starten met de uitvoering (Q2-Q4) 2.3 De verbinding tussen Zorg en Veiligheid wordt versterkt 2.3.1 We starten met de uitvoeringsfase Kennis25% werkplaats Onbegrepen Gedrag (Q1-Q4) 2.3.2 We gaan door met vroeg- signalering en 25% inzet van de wijk GGD/GGZ (Q1-Q4) 2.3.3 We geven uitvoering aan het plan van 25% aanpak acute hulpvragen onbegrepen gedrag (Q1-Q4) 2.3.4 We geven uitvoering aan de levensloop25% aanpak (Q1-Q4) 2.3.5 We intensiveren de integrale aanpak van 25% jeugd (overlast) (Q1-Q4) 2.3.6 We stellen een integrale aanpak jeugd25% criminaliteit op en voeren deze uit (PmG) (Q1-Q4) 2.4 Risico’s in de fysieke leefomgeving worden goed beheerst 2.4.1 We blijven crisisbeheersing doorlopend 10%
Het is van belang dat de interne crisisorganisatie ontwikkelen (Q1-Q4) van een gemeente altijd goed voorbereid is op mogelijke incidenten, rampen of crises. Onze interne crisisorganisatie is onvoldoende op orde. Er wordt momenteel gewerkt aan een inventarisatie van de benodigde functies, ruimtes en faciliteiten om de crisisorganisatie te kunnen door ontwikkelen en weer 100% up-to-date te krijgen. 2.4.2 We stellen een plan van aanpak jaar0% wisseling op (Q3) 2.4.3 We starten de uitvoeringsfase van het plan 50% van aanpak Vastenavend (Q1+ Q4) 2.4.4 We starten de uitvoeringsfase van het plan 0% van aanpak Krabbenfoor (Q2-Q3)
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
9
Financiële bijstellingen
Resterende mutaties (< €50.000) • Actualisatie bijdrage FLO-overgangsrecht Veiligheidsregio VRMWB • Aanpassing legesinkomsten dwangsommen (realistisch begroten)
€ 28.000 voordeel (INC) € 26.000 nadeel (STR)
Budgettair neutrale mutaties De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's). Overig In 2024 bleef budget over in relatie tot de uitvoering van het door de Gemeenteraad vastgestelde programma 'Bergen moet veiliger'. Deze bedragen hevelen we op dit moment niet over, gezien het jaarresultaat 2024. Mocht blijken dat het inzetten van een kwartiermaker/strateeg weerbare overheid (loopt door tot in 2026) en de uitvoering van beleidsmatige voorbereidingsklussen niet volledig opgevangen kan worden binnen de begroting 2025, dan komen we hierop terug bij het 2e Concernbericht.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
10
2.3 Beheer openbare ruimte Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr.
Doel/actie
Score
3.1
De gemeente heeft een duurzame Openbare Ruimte
Toelichting
3.1.1 We inventariseren overbodige verhardingen 100% (Q1) 3.1.2 We nemen deel aan het NK Tegelwippen en 25% promoten bij onze inwoners (Q2-Q4) 3.1.3 We verhogen de biodiversiteit van het 25% openbaar Groen (Q1 – Q4) 3.2 De gemeente zorgt voor een verdere optimalisatie van de openbare ruimte 3.2.1 We verbeteren de kwaliteit van 25% gemeentelijke nuts/schakelkasten (Q2-Q4) 3.2.2 We pakken ongewenste graffiti aan op onder 25% andere tunnels en viaducten (Q2-Q3) 3.2.3 We optimaliseren het gebruik van sier25% heesters en vaste planten (Q1 en Q4) 3.3 De gemeente levert een goede dienstverlening naar de inwoner 3.3.1 We handelen 60% van de terugbelnotities af binnen de gestelde termijn (Q4) 3.3.2 We verbeteren de communicatie over het beheer in de openbare ruimte (Q1-Q4) 3.3.3 We optimaliseren de BOR-gegevens op de website (Q1)
25% 25% 10%
Optimaliseren van BOR-gegevens is een continu proces. Momenteel wordt gewerkt om deze informatie ook beschikbaar te krijgen op de website van de gemeente. Zo kunnen onze inwoners inmiddels de routes bekijken voor de gladheidsbestrijding, is een overzicht beschikbaar van hondenlosloopgebieden en van onze parken. Zo zal ieder kwartaal meer informatie ontsloten gaan worden via de website.
Financiële bijstellingen Budgettair neutrale mutaties De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's). Overig Areaalaccres onderhoud openbare ruimte Jaarlijks wordt bij het 1e concernbericht het areaalaccres op basis van areaalmutaties en marktontwikkelingen (prijzen) berekend. Het totaalaccres bedraagt € 854.000. Hiervoor is al een bedrag van € 250.000 in de begroting opgenomen en daarnaast is al een indexering (2,3%) aan dagelijks en groot onderhoud van € 185.000 verwerkt. Na aftrek van deze beide bedragen bedraagt het tekort nog € 419.000. Bij het 2de Concernbericht wordt bekeken of deze extra middelen nodig zijn om in 2025 het geplande onderhoud uit te voeren.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
11
Storting voorziening groot onderhoud wegen In de Jaarrekening 2024 is een extra storting van € 16,1 miljoen opgenomen in de voorziening achterstallig onderhoud wegen. Hierdoor zou de storting in de voorziening groot onderhoud wegen op basis van het huidige Meerjaren Onderhoudsplan voor de komende 5 jaar (2025-2029) omlaag kunnen. Dit omdat in de komende 5 jaar met name het achterstallig wegenonderhoud uitgevoerd zal worden. Dit jaar gaan we een beheerplan voor de openbare ruimte voor de komende 10 jaar opstellen. De planning is dat de eerste resultaten van dit beheerplan rond de zomer bekend zullen worden. In het 2e Concernbericht 2025 wordt op basis van dit 10 jarig beheerplan berekend wat de storting in de voorziening groot onderhoud wegen moet gaan worden. Een eventuele aanpassing van de storting wordt dan meegenomen.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
12
2.4 Economie Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. 4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.2 4.2.1 4.2.2
4.2.3
4.2.4
4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4
Doel/actie Score Toelichting De gemeente creëert ruimte voor Economie We ontwikkelen bedrijventerrein 25% ‘Uitbreiding Oude Molen’ (Q1-Q4) We ontwikkelen het bedrijventerrein 25% St van Lepelstraat (Q1-Q4) We stellen gebiedspaspoorten op 0% voor de werklocaties (Q3-Q4) De gemeente faciliteert de transitie naar een nieuwe economie We verduurzamen bedrijventerreinen 25% (Q1-Q4) We verkennen de invoering van een 10% ondernemersfonds/parkmanagement 2.0 (Q1-Q4) We werken aan de doorontwikkeling 25% van een duurzame haven (Theodorushaven) (Q1-Q4) We stellen een ontwikkelings25% perspectief op voor campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen (Q1-Q4) De gemeente zet in op een beleefbare binnenstad, dorpskernen en wijkcentra We geven uitvoering aan programma 10% binnenstad (Q1-Q4) We geven uitvoering aan de winkel10% impulsaanvraag (Q1-Q4) We stellen een afweegkader horeca, 20% retail en supermarkten op (Q1-Q4) De gemeente faciliteert een veelzijdige en duurzame vrijetijdsbesteding We werken aan positionering (Q3) 25% We voeren de businesscase VVV uit (Q2-Q4) We implementeren het 25% evenementenbeleid (Q3) We implementeren het erfgoedbeleid (Q1-Q4)
Financiële bijstellingen Verkoop perceel Hollandhaven € 116.000 voordeel (INC) Er is een perceel verkocht aan de Hollandhaven wat leidt tot een boekwinst van € 116.000. Uitkering jaarresultaat RWB 2024 Vanuit het resultaat jaarrekening RWB 2024 ontvangen we € 61.400.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
€ 61.000 voordeel (INC)
13
Lagere opbrengsten Snippergroen € 142.000 nadelig (INC) De opbrengsten van snippergrond vallen in 2025 naar verwachting lager uit (€ 250.000) dan geraamd (€ 392.000). De kosten (€ 480.000) blijven wel gelijk. Oorzaak van deze negatieve bijstelling van € 142.000 is dat een aantal aanvankelijk voor verkoop in beeld gebrachte percelen toch niet voor verkoop in aanmerking komt. Daarnaast wordt er relatief vaak een beroep op verjaring ingediend. Dit betekent dat er minder tot geen inkomsten zijn uit grondverkoop. De uitvoerende partij heeft op basis van de eerste twee wijken dan ook een nieuwe prognose opgesteld. Echter, het project snippergrond loopt door tot in 2026. Dat heeft als oorzaak dat 1 jaar later met dit project is begonnen dan aanvankelijk voorzien in verband met het volgen van de Europese aanbestedingsprocedure. In 2026 is nu nog niets geraamd. Door deze doorloop naar 2026 dient in dat jaar € 480.000 aan kosten en € 250.000 aan opbrengsten te worden opgenomen. Resterende mutaties (< €50.000) • Lagere dotatie aan voorziening groot onderhoud Theodorushaven • Meeropbrengst bij erfpachten • Hogere verhuuropbrengsten • Bijstelling budget deelproject grote oogst • Hogere kosten overleg diverse projecten • Hogere belastingen bij industrieterreinen • Hogere kosten juridische advisering diverse projecten
€ 44.000 voordeel (INC) € 36.000 voordeel (STR) € 19.000 voordeel (STR) € 2.000 voordeel (STR) € 10.000 nadeel (STR) € 11.000 nadeel (STR) € 16.000 nadeel (STR)
Budgettair neutrale mutaties Kosten ruimtelijke ontwikkeling Mazairac Bij de ontwikkeling van Mazairac zijn bijdragen in de ruimtelijke ontwikkeling van de ontwikkelaar meegenomen. Die vallen € 79.000 hoger uit. Deze hogere bijdrage wordt gestort in de hiervoor in het leven geroepen reserve kostenverhaal. Tevens wordt uit deze reserve een bedrag van € 187.000 onttrokken t.b.v. de omvorming van het Pater Luijtenpad. Kosten Bravis In 2024 is de projectopdracht Bravis vastgesteld. Hiervoor wordt een krediet beschikbaar gesteld. De kosten hiervan in 2024 (€ 143.000) worden volledig door Bravis vergoed. SPUK regeling verduurzaming bedrijventerreinen Van de Provincie hebben we een Spuk subsidie ontvangen voor het versterken van de organisatiegraad van bedrijventerreinen ad. € 62.300 Deze middelen zullen in 2025, 2026 en 1e helft 2027 worden ingezet. Havengeldmanagementsysteem In 2024 heeft een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden van het Havengeldmanagementsysteem. Afspraak is om in 2025 een bedrag over te hevelen van € 15.900 en vanaf 2026 en volgende jaren een bedrag van € 10.100 structureel (naar programma 1). Dit is een budget neutrale wijziging. Taakstellingen Taakstelling Evenementen In december 2024 heeft uw Raad besloten om vanaf 2025 geen leges meer te heffen op evenementen voor non-profit organisaties. Hierdoor wordt de taakstelling verhoogd met € 18.000.
De taakstelling voor 2025 bedroeg € 55.000 en is nu verhoogd naar € 73.000 voor 2025.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
14
Het evenementenbeleid wordt half 2025 door het college vastgesteld. Daarna kunnen de energiekosten worden doorbelast aan de organisatoren van evenementen en zal de taakstelling gerealiseerd worden. Taakstelling restformatie De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeentebreed ingevuld door een verlaging van het personeelsbudget per afdeling (diverse programma's).
Overig Loswal 2024 Door het negatieve jaarresultaat 2024 hevelen we geen restantbudgetten over naar 2025. Herstel werkzaamheden Loswal zijn echter nog niet afgerond. Onderzoek door TNO en monitoring lopen nog. Vanwege de complexiteit van de opgave en beschikbaarheid van een marktpartij en de nog niet vastgestelde oorzaak, is het geheel nog niet afgerond. Waarschijnlijk komen hier nog aanvullende acties uit voort. Mocht blijken dat dit niet volledig opgevangen kan worden binnen de begroting 2025, dan komen we hierop terug bij het 2e Concernbericht.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
15
2.5 Onderwijs Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr.
Doel/actie
Score
Toelichting
5.1
In Bergen op Zoom zijn scholen heel, veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam
5.1.1 We intensiveren de samenwerking met Jeugdzorg (Q1-Q4)
25%
5.1.2 We voeren het meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) uit (Q1-Q4) 5.1.3 We voeren het IHP uit (Q1-Q4)
25%
5.2
De samenwerking tussen Jeugdhulp en Passend Onderwijs is geïntensiveerd. Er is een voorstel voor de invulling van passende kinderopvang in voorbereiding.
25%
In Bergen op Zoom hebben we een breed en robuust onderwijsaanbod
5.2.1 We stimuleren en versterken het MBO in 25% Bergen op Zoom (Q1-Q4) 5.3 We bestrijden en voorkomen laaggeletterdheid bij ouders/ volwassenen 5.3.1 We herijken het regioplan laaggeletterdheid (Q1-Q4) 5.3.2 Voor de gezinsaanpak Geletterdheid ontwikkelen we een samenhangende lokale aanpak (Q1-Q4) 5.3.3 We gebruiken begrijpelijke taal (Q1-Q4)
25% 50%
25%
Financiële bijstellingen Doordecentralisatievergoedingen Voortgezet Onderwijs € 350.000 voordeel (INC) Onderwijshuisvesting voor het Voortgezet Onderwijs is een wettelijke verplichting in het kader van de Wet op het voortgezet onderwijs. De gemeente heeft hiervoor doordecentralisatieovereenkomsten afgesloten met de schoolbesturen, waarin is aangegeven dat de gemeente de doordecentralisatievergoedingen jaarlijks verhoogt met de indexering van de normvergoeding bouwkosten in het kader van de onderwijshuisvesting. Voor 2025 wordt een incidenteel overschot van € 350.000 verwacht. Dit komt door twee redenen: 1. Er was rekening gehouden met een indexering van 7,71% (gemiddelde van de indexen van de afgelopen 3 jaar). De werkelijke index bouwkosten kwam uit op 5,68%; 2. Er was rekening gehouden met aanzienlijk hogere kosten voor Curio vanwege een nieuwe doordecentralisatieovereenkomst per 1-1-2025. Deze overeenkomst is vertraagd omdat de huisvestingsplannen van Curio nog in ontwikkeling zijn. Het streven is nu om per 1-1-2026 een nieuwe overeenkomst te sluiten. Vanaf 2026 wordt een structureel positief effect van €16.000 verwacht. Budgettair neutrale mutaties Onderwijskansenbeleid (OKB) Het onderwijskansenbeleid wordt uitgevoerd volgens het Onderwijskansenplan 2024-2026 en de subsidieregels 2025. In de begroting is een bedrag van € 4.021.000 aan rijksinkomsten opgenomen.
De voorlopige bijdrage OAB 2025, zoals vermeld in de beschikking, bedraagt € 3.436.000. Deze wijziging is budgetneutraal.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
16
De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's). Overig IHP Het Integraal Huisvestingplan Onderwijshuisvesting wordt jaarlijks geactualiseerd. Hierbij worden de nieuwste indexatiecijfers verwerkt evenals aanpassingen waar nodig in de tijdslijnen van de geplande projecten. Deze aanpassingen worden verwerkt in het 1ste concernbericht (zie de investeringsparagraaf). Voor de projecten die in 2025 staan opgenomen worden de projecten het 12e lokaal de Aanloop, klimaatimpuls Toermalijn en afwikkeling El Feth in het tweede kwartaal 2025 gevoteerd. Het exact benodigde bedrag voor de tijdelijke huisvesting in het BVG Gebouw is momenteel nog niet bekend. In het concernbericht worden deze kosten op basis van een inschatting verwerkt. Het exact benodigde bedrag zal in 2e kwartaal 2025 duidelijk zijn en meegenomen worden in het 2e concernbericht. Dit geldt ook voor de investering van de Grebbe. Hiervoor wordt momenteel onderzocht of deze investering door een doordecentralisatie gerealiseerd kan worden.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
17
2.6 Sport, cultuur en recreatie Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr.
Doel/actie
Score
Toelichting
6.1
Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige sportinfrastructuur
6.1.1 We implementeren de maatregelen die 25% voortkomen uit de Businesscase Sport (Q1Q4) 6.1.2 We zorgen ervoor dat sport en bewegen 25% voor alle inwoners (een leven lang) zoveel mogelijk toegankelijk is (Q1-Q4) 6.1.3 Met het lokaal Sportakkoord leveren we een 25% bijdrage aan de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (Q1-Q4) 6.1.4 Met de Brede Regeling Combinatiefuncties 25% (BRC) leveren we een bijdrage aan de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) 6.1.5 We herijken het uitvoerend sportbeleid op 25% basis van de vastgestelde Pijlervisie (Q1-Q4) 6.2 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige culturele infrastructuur 6.2.1 Uitvoering businesscases CKB en Markiezenhof (Q1-Q4)
25%
6.2.2 We realiseren het (ver)bouwen van de bouwkoten en formaliseren de subsidierelatie met de bouwclubs (Q1-Q4) 6.2.3 We herijken het uitvoerend cultuurbeleid op basis van de vastgestelde pijlervisies (Q1-Q4) 6.2.4 We stimuleren cultuurdeelname en cultuureducatie via o.a. Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en cultuursubsidies (going concern) (Q1-Q4) 6.2.5 We zorgen ervoor dat de bibliotheek toegankelijk blijft voor alle inwoners (Q1-Q4)
50%
BC CKB verloopt volgens de nieuwe planning. De projectleider is in februari gestart, en in de tweede helft van 2025 volgt een raadsvoorstel. BC Markiezenhof is afhankelijk van verdere besluitvorming.
25% 25%
25%
Financiële bijstellingen Verkoop perceel Beeklaan € 93.000 voordeel (INC) Er is een perceel verkocht aan de Beeklaan wat, na invulling van de taakstelling vastgoed van € 212.000 (programma 1), leidt tot een boekwinst van € 93.000. Jaarrekening resultaat 2024 West Brabant Archief (WBA) De jaarrekening van het WBA sluit met een voordelig saldo.
€ 58.000 voordeel (INC)
Wijziging groot onderhoud Buitensport € 158.000 nadeel (STR) In 2024 is er besloten tot een voorziening Groot Onderhoud Buitensport. Hierbij is rekening gehouden dat een gedeelte van de SPUK Sport ook in de voorziening wordt gedoteerd, omdat betaalde BTW op onderhoudskosten voor sportaccommodaties niet verrekenbaar is. Bij het opstellen van de begroting is wel rekening gehouden dat de onderhoudskosten niet meer ten laste van de exploitatie worden
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
18
gebracht, maar is de dotatie aan de voorziening van de SPUK gelden niet verwerkt. Dit wordt nu bij het 1e Concernbericht 2025 gecorrigeerd. Subsidie Podiumkunsten € 61.000 nadeel (STR) Bij de toekenning van de subsidie podiumkunsten in 2024 is de subsidie geïndexeerd. Het budget in 2024 was in de primitieve begroting niet geïndexeerd. Deze indexering had bij het concernbericht in 2024 aangevraagd moeten worden. Dit is toen niet gedaan, daarom wordt dit nu meegenomen in het eerste concernbericht van 2025. Resterende mutaties (< €50.000) • Bijstelling deelnemersbijdrage WBA 2025- gemeentelijk archief
€ 3.000 voordeel (INC)
Budgettair neutrale mutaties Subsidie Bibliotheek In 2025 is extra subsidie toegekend voor de basistaken van de bibliotheek. Er loopt momenteel een onderzoek naar de verhouding 'basis'taken en 'plus'taken. Wij zijn van mening dat tenminste de basistaken van de bibliotheek beschikbaar moeten blijven (Wet stelsel openbare Bibliotheken), en onderkennen eveneens dat de rol en functie van de bibliotheek in de samenleving groot is. Om te voldoen aan het huidige samenwerkingsconvenant is de extra subsidie van € 73.000 nodig. De dekking van deze extra subsidie te verwerken ten laste van de post onvoorzien (programma 1). Toename bijdrage de Schelp De bijdrage van € 75.000 aan het Sportbedrijf, in verband met de kosten om de verzakking te verhelpen rondom de Schelp, wordt gedekt vanuit de post onvoorzien. Deze incidentele middelen worden overgeheveld naar programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie. Taakstellingen Taakstelling CKB Op 21 november 2024 hebben wij u op de hoogte gebracht van het besluit om het CKB-traject niet voort te zetten als verzelfstandigingsproject. Daarbij is besloten de taakstelling voor het CKB te handhaven op minimaal €700.000. Momenteel wordt aan een raadsvoorstel gewerkt waarbij: • • • •
cultuureducatieve activiteiten voor kinderen en jongeren tot 21 jaar de kern van het basisaanbod vormen; bekeken wordt welke maatschappelijke waarde andere activiteiten, zoals de dienstverlening aan volwassenen, leveren en of deze passend zijn om als CKB aan te blijven bieden; de functie leidend is en de huisvesting volgend (mogelijkheden tot optimalisatie); er oog is voor de samenhang tussen het aanbod voor jongeren en volwassenen, en voor samenwerking met partners zoals onderwijs en zorg.
De planning is om het raadsvoorstel in de raad van september aan u voor te leggen. Taakstelling Markiezenhof In de commissievergadering van 8 april 2025 is gesproken over de toekomst van het Markiezenhof. Toegezegd is dat voor de raad van juni een raadsvoorstel wordt aangeboden wat duidelijk maakt wat de voor- en nadelen zijn van wél en van níet verzelfstandigen van het Markiezenhof. Leidend daarbij is de financiële vormgeving van de twee varianten in relatie tot de taakstellingen. Taakstelling BC Sport De implementatie van de maatregelen die benodigd zijn om te komen tot een toekomstbestendig beheermodel voor de buitensportaccommodaties leiden tot een besparing omdat de gemeente minder 1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
19
taken uitvoert of de financiële verantwoordelijkheid voor bepaalde kosten doorlegt naar de sportverenigingen. Dit willen we borgen in huurovereenkomsten. In de eerste vier maanden van 2025 hebben we alle buitensportverenigingen gesproken over de maatregelen. Alle input, kansen en zorgen die de verenigingen gedeeld hebben worden verwerkt en de conceptovereenkomsten worden geconcretiseerd. Het doel is om de huurovereenkomsten begin 2026 ondertekend te hebben en in te laten gaan per juli/ augustus 2026. Het rendement uit verduurzaming wordt dit jaar nog gerealiseerd. De conventionele installaties voor veldverlichting worden deze zomer vervangen door led. De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's). Overig 2024 Onderhoud infrastructuur veldverlichting buitensportaccommodaties Voor 2024 stond de vervanging van de conventionele veldverlichting door ledverlichting voor de buitensportaccommodaties gepland. Deze werkzaamheden worden gecombineerd met installatieonderdelen, zoals onderhoud aan besturingskasten en bekabeling (groot onderhoud). Het aanbestedingsproces en ontwikkelingen in het subsidietraject hebben vertraging opgelopen. De werkzaamheden worden in 2025 verder opgepakt.
De verwachting is dat in het 2e kwartaal wordt gestart en dat de werkzaamheden afgerond zijn in het 4e kwartaal 2025. Door het negatieve jaarresultaat 2024 hevelen we geen restantbudgetten over naar 2025. Mocht blijken dat dit niet volledig opgevangen kan worden binnen de begroting 2025, dan komen we hierop terug bij het 2 e Concernbericht. 2024 Groot onderhoud speelvoorzieningen Groot onderhoud aan speelvoorziening 2024, zowel speelvoorzieningen als de valondergronden heeft langer geduurd dan was voorzien. Nadat de programmering voor het groot onderhoud speelvoorzieningen in beeld was, moest een Europese aanbesteding doorlopen worden. Vervolgens hadden we te maken met langere levertijden. Levering van speelvoorziening en valondergronden zijn nu voorzien in 2025. Door het negatieve jaarresultaat 2024 hevelen we geen restantbudgetten over naar 2025. Mocht blijken dat dit niet volledig opgevangen kan worden binnen de begroting 2025, dan komen we hierop terug bij het 2e Concernbericht. 2024 Rijkscompensatiemiddelen Cultuur De Rijksoverheid heeft tijdens corona financiële steunpakketten opgezet om lokale culturele voorzieningen te ondersteunen en in stand te houden. De raad heeft de totaal ontvangen middelen bestemd voor toekomstbestendige culturele voorzieningen (RVB21-0083).
Binnen de kaders zoals door de raad vastgesteld wordt een voorstel voorbereid over de inzet van het resterende bedrag van de corona compensatiemiddelen voor de culturele sector. Deze inzet wordt gekoppeld aan de ambities uit de pijlervisie Sociaal en Veilig waar een voorstel voor wordt geschreven. De inzet van de resterende middelen worden opgenomen in het 2e Concernbericht.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
20
2.7 Wmo en Jeugd Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr.
Doel/actie
Score
7.1
De gemeente biedt de juiste zorg en ondersteuning aan haar inwoners
7.1.1 We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1-Q4) 7.1.2 We stellen een woonzorgvisie op (Q1)
25%
7.1.3 We werken aan uitvoeringsnota’s op basis van de Pijlervisie Sociaal en Veilig (Q1-Q4) 7.2 Niemand mag buiten de boot vallen
50%
7.2.1 We voeren het plan van aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling uit (Q1-Q4) 7.2.2 We maken gebruik van het doorbraakfonds sociaal domein (Q1-Q4) 7.2.3 We voeren de alliantie (financieel) veilig ouder worden Brabantse-Wal uit (Q1-Q4) 7.2.4 We werken aan het Toekomstscenario kinden gezinsbescherming (Q1-Q4)
50%
7.2.5 We ontwikkelen het Meldpunt crisiszorg (Q1Q4) 7.2.6 We voeren het uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1-Q4) 7.2.7 We werken aan een soepele overgang 18/18+ (Q1-Q4) 7.2.8 We werken aan toekomstbestendigheid van de huisartsenzorg (Q1-Q4) 7.3 De menselijke maat staat centraal
50%
Toelichting
75%
25% 25% 25%
Er is gewerkt aan de vorming van het regionale veiligheidsteam door uitwerking van de ontwikkellijn netwerk van expertise, deze is in de besluitvorming van de GR GIA. Qua planning loopt het iets achter op de landelijke tijdlijn.
25%
50% 50%
7.3.1 We werken met een omgekeerde 25% verordening (een nieuwe manier van werken) (Q1-Q4) 7.3.2 We realiseren een tussenvoorziening voor de 25% opvang van Oekraïners en de huisvesting van vergunninghouders (Q1-Q4)
Er zijn criteria opgesteld voor de locatiekeuzes, waarover nog besluitvorming moet plaatsvinden in het college. De uitkomst hiervan wordt middels een raadsmededeling met de raad gedeeld. Hierna kunnen de definitieve locatiekeuzes worden gemaakt. De start van de (ver)bouw staat gepland in Q3, wat betekent dat realisatie in Q4 van dit jaar waarschijnlijk niet wordt gehaald. Om het proces te versnellen wordt naast (semi)permanente bouw ook gekeken naar tijdelijke/flexlocaties. Dit biedt ook meer mogelijkheden met het oog op de stikstofnormen.
7.3.3 We werken mee aan het realiseren van lokale 25% asielopvang (Q1-Q4) 7.4 De zorg blijft betaalbaar 7.4.1 We werken aan de transformatie van het sociaal domein (Q1-Q4)
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
25%
21
7.4.2 We werken aan de doelstellingen vanuit het GALA-akkoord (Q1-Q4) 7.4.3 We werken aan het thema normaliseren (Q1Q4) 7.4.4 We voeren het subsidiebeleid Doen wat Nodig is uit (Q1-Q4)
50% 25% 25%
Financiële bijstellingen Jeugdzorg € 1.000.000 nadeel (STR) Het tekort op de kosten voor jeugdzorg is in 2024 verder toegenomen met ruim € 1 miljoen (op het totale budget van € 30 miljoen). Dit kwam door hogere kosten in het laatste deel van het jaar voor inzet van zwaardere en dure hoog complexe zorg en woonzorg. Ook is er hogere inzet geweest van zorg vanuit het Landelijke Transitie Arrangement (LTA). De gemeente heeft geen invloed op de inzet en de hoogte van deze over het algemeen dure jeugdzorgtrajecten. Ondanks dat de kosten voor jeugdzorg over het algemeen moeilijk te voorspellen zijn, is de verwachting dat deze toename van kosten zich ook in 2025 voort zal zetten. Het bedrag in de begroting 2025 voor jeugdzorg is gebaseerd op een gelijkblijvend aantal cliënten vanaf halverwege het jaar. Het te verwachten beeld is echter dat de kosten gedurende het jaar verder gaat toenemen. Op basis van de eerste maanden is het nog lastig om al een prognose voor heel 2025 te geven. In het 2e concernbericht actualiseren we het beeld. Transformatie € 950.000 nadeel (INC) In de gemeente Bergen op Zoom stijgen, net als in andere gemeenten, de uitgaven in het sociaal domein.
Hoewel het “financiële ravijnjaar” middels de middelen in de Voorjaarsnota 2025 van het kabinet met twee jaar is uitgesteld (tijdelijke middelen voor 2026 en 2027), blijft de noodzaak om voortvarend in te blijven zetten op maatregelen om de kosten te dempen. Doel is om de jeugdzorg en de maatschappelijke ondersteuning nu en in de toekomst beschikbaar, betekenisvol en betaalbaar te houden voor onze inwoners die dat echt nodig hebben. Dat doen we door in te zetten op gebiedsgericht werken (link Radarrapport), door het versterken van de sociale basis en in te zetten op de zelfredzaamheid van onze inwoners om zo een duurzaam sociaal domein in Bergen op Zoom te realiseren. Voor de jaren tussen nu en 2028 is inzet op concrete maatregelen nodig, zoals de uitwerking van de Stevige Lokale Teams waarvan de 1e per 1-1-2026 operationeel zal zijn en de andere vier per 1-1-2027. Het programma Transformatie Sociaal Domein (Uitvoeringsagenda Pijlervisie Sociaal en Veilig) vraagt al in 2025 maatregelen waarvoor incidentele middelen (€ 950.000) nodig zijn om structureel effect te bereiken.
Zoals bijvoorbeeld het analyseren van lopende indicaties om de meest effectieve inzet te bepalen voor de korte en langere termijn, het samen met partners inzetten op indicatieloze dagbestedings-mogelijkheden en het met het samenwerkingsverband onderwijs inzetten op het collectief maken van geïndiceerde laagcomplexe jeugd(hulp) in het onderwijs. Jeugdgezondheidszorg € 80.000 nadeel (INC) De kosten voor Jeugdgezondheidszorg voor 2025 bedragen € 1.300.000, wat resulteert in een tekort van € 80.000. Dit tekort is ontstaan door een lagere indexering in onze begroting ten opzichte van de kostenontwikkeling bij Thuiszorg West Brabant en een stijging van het aantal kinderen. In 2025 wordt een nieuwe inkoopovereenkomst met Thuiszorg West Brabant opgesteld. Resterende mutaties (< €50.000) • Hogere kosten inspecties voor toezicht en handhaving Kinderopvang:
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
€ 13.000 nadeel (INC)
22
Budgettair neutrale mutaties De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's). Overheveling Springgelden Voor het invullen van een vacature Jeugdprofessional dient voor 2025, budgetneutraal, een bedrag van € 27.710 vanuit de Spring-gelden te worden overgeheveld. Oekraïne budget Vanuit het Rijk ontvangen we gelden voor de opvang van ontheemden. Deze vergoedingen vanuit het Rijk zijn naar beneden bijgesteld. We ramen de kosten en opbrengsten budgettair neutraal. Taakstellingen Bij de begrotingsvaststelling is besloten om de taakstelling op de subsidies voorliggend veld “Doen wat nodig is” niet meer als taakstelling op te nemen. Voor 2025 is er geen taakstelling voor 2026 en verder is een taakstelling besloten van € 1,5 miljoen welke is toegepast op heel programma 7. Overig We begroten de maatwerkvoorzieningen Wmo realistisch. Dit houdt in dat de begroting voor 2025 is gebaseerd op de prognose van de kosten van de geleverde zorg in het lopende jaar (2024) en dat we rekening houden met de indexering van de tarieven. Wanneer een inwoner in aanmerking komt voor een Wmo-voorziening, moet deze geleverd worden. Dit kan leiden tot afwijkingen ten opzichte van de begroting. Bij het 2de concernbericht wordt dit nader inzichtelijk gemaakt.
Wijzigingen taakvelden: Op 11 juli 2024 heeft het Rijk gewijzigde Taakvelden (Iv3) voorschriften gepubliceerd. Niet al deze taakveld wijzigingen konden al verwerkt worden bij de opstelling van de begroting. Het betreft met name wijzigingen voor jeugd en Wmo. De wijzigingen zorgen ervoor dat er een verdere uitsplitsing van taakvelden plaatsvindt op deze onderdelen. Een aantal zorg diensten kopen we regionaal in, afstemming met de regiogemeenten is gezocht om te komen eenzelfde manier van het indelen van deze zorgkosten naar de nieuwe taakvelden. Met deze nieuwe voorschriften is geprobeerd om zo goed mogelijk onduidelijkheden in kostenverantwoording per taakveld weg te nemen. De verdere uitsplitsing in taakvelden draagt ook bij aan juiste informatievoorziening Hervormingsagenda Jeugd. De verdere uitsplitsing naar taakvelden is verwerkt in dit concernbericht. De verdeling is budgettair neutraal maar geeft wel een andere uitkomst per programmaonderdeel en de taakvelden.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
23
2.8 Werk en inkomen Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. Doel/actie Score Toelichting 8.1 Alle inwoners doen mee 8.1.1 We bevorderen werken en meedoen naar 25% vermogen (Q1-Q4) 8.1.2 We intensiveren de ketensamenwerking 25% tussen de GR ISD, WVS en het Werkplein (Q1-Q4) 8.2 Bestaanszekerheid van kwetsbare inwoners versterken 8.2.1 We verbeteren de aanpak vroeg-signalering 25% schulden (Q1-Q4) 8.2.2 We stellen een nieuw Beleidsplan Schuld25% Door een toezegging in het debat rondom het hulpverlening op (Q2) rekenkamerrapport wordt de raadsmededeling in Q2 besproken, waarna de reacties worden verwerkt in het concept Plan SHV, dat in Q3 in het college wordt besproken en vervolgens door de raad wordt vastgesteld. 8.2.3 We geven vorm aan de aanpak armoede25% Dit plan van aanpak is een adaptief document verzachting (Q1 t/m Q4) tot 2027. 8.2.4 We zetten de aanpak energiearmoede voort 25% (Q1-Q4)
Financiële bijstellingen Budgettair neutrale mutaties BUIG In het najaar van 2024 is door het Rijk het voorlopig budget BUIG (het budget dat de gemeente vanuit het Rijk ontvangt voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen) voor 2025 bekend gemaakt. Dit is € 35.021.000. Dit is hoger dan in de Begroting 2025 is opgenomen. Met dit 1e concernbericht wordt voorgesteld het voorlopig budget budgetneutraal te verwerken in de Begroting 2025. De BUIG is een openeindregeling. Dit betekent dat wanneer inwoners in aanmerking komen voor een uitkering, dat deze verleend moet worden. Waar we de afgelopen jaren minder hebben uitgegeven dan we ontvingen van het Rijk. We verwachten in toekomstige jaren dat het te ontvangen Buig budget niet toereikend zal zijn voor de kosten, die we hebben voor deze uitkering. Voor 2025 verwachten we nog geen overschrijding. Voor ieder programma geldt dat de taakstelling restformatie over alle programma’s is ingevuld. Dit is een budget neutrale wijziging.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
24
2.9 Milieu Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr.
Doel/actie
9.1
Inwoners kunnen afval gescheiden aanbieden
Score
9.1.1 We optimaliseren de dienstverlening bij afvalinzameling 9.1.2 We maken afval scheiden ook mogelijk voor bewoners van hoogbouw 9.2 Inwoners leven in een gezonde leefomgeving
25%
9.2.1 We stellen lucht- en geurbeleid op
50%
9.2.2 We borgen de bodemkwaliteit en actualiseren bodembeleid
25%
Toelichting
50%
Financiële bijstellingen Budgettair neutrale mutaties Aanpassing Budget Energie Armoede 2025 In 2024 is een bedrag van € 105.000 voor energie-armoede minder uitgegeven dan geraamd. Voor 2025 is een nu nog totaalbedrag beschikbaar van € 1.505.000. Deze Rijksmiddelen worden in 2025 benut. Deze Sisa-regeling vanuit het Rijk eindigt 31 december 2025. Voor ieder programma geldt dat de taakstelling restformatie over alle programma’s is ingevuld. Dit is een budget neutrale wijziging. De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's).
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
25
2.10 Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. Doel/actie Score Toelichting 10.1 De woningnood wordt verkleind door de bouw van 500 nieuwe woningen per jaar 10.1.1 We geven prioriteit aan de uitvoering van de 50% benoemde pilot projecten woningbouw (Q1Q4) 10.1.2 We stellen capaciteit beschikbaar voor de zes 25% focusprojecten met Stadlander (Q1-Q4) 10.1.3 We zetten in op stedelijke vernieuwing van de 0% Dit project wordt opgestart in Q2 2025. wijken Gageldonk- Oost en Warande (Q1-Q4) De gemeente zorgt voor vernieuwing openbare ruimte i.s.m. Stadlander voor de stedelijke vernieuwing. 10.2 Er is een passend woningbestand, afgestemd op de vraag van de verschillende doelgroepen 10.2.1 We maken een nieuw Volkshuisvesting25% programma (Q1) 10.2.2 We werken verder aan de Woonzorgvisie (Q2) 25% De woonzorgvisie wordt in regionaal verband opgesteld. Besluitvorming is in Q3 2025. De woonzorgvisie wordt onderdeel van het nieuwe volkshuisvestingsprogramma (zie 10.2.1). 10.2.3 We geven voorrang aan huisvesting voor 25% senioren (Q1-Q4) 10.2.4 We werken regionaal aan themagerichte 10% Vanuit de VNG is een pilot voor de regio aanpak arbeidsmigranten (Q1-Q4) West-Brabant opgezet, waarin middels een multidisciplinaire aanpak gewerkt wordt aan de verbetering van de positie van arbeidsmigranten.
Onderdeel hiervan is huisvesting; deze wordt gemonitord vanuit de regionale woondeal. 10.2.5 We geven wederzijds uitvoering aan onze 25% prestatieafspraken met Stadlander (Q1-Q4) 10.2.6 We helpen starters op de huizenmarkt op 25% weg (Q1-Q4) 10.2.7 We geven invulling aan de uitbreidingsopgave 25% voor de woonwagenstandplaatsen (Q3) 10.3 De gemeente geeft duidelijk aan welke ruimtelijke mogelijkheden er zijn per locatie 10.3.1 We werken aan het opstellen van het 25% omgevingsplan (Q1-Q4) 10.3.2 We verbeteren onze dienstverlening in de 25% geest van de omgevingswet (Q1-Q4) 10.4 Iedereen kan zich (duurzaam) verplaatsen in onze gemeente en heeft voldoende parkeergelegenheid 10.4.1 We ontwikkelen een integrale duurzame mobiliteitsaanpak (Q4)
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
25%
Adviesbureau RHDHV is bezig met het maken van de Nota Mobiliteit en Nota Parkeernormering. Deze begin 2025 gereed zijn. Prognose is dat deze eind 2025 ter besluitvorming voorligt.
26
Financiële bijstellingen Rentebaten startersleningen € 85.000 voordeel (STR) We verwachten structurele rentebaten vanuit de startersleningen doordat kopers na drie jaar de lening dienen af te lossen en rente betalen. De aflossing blijft beschikbaar voor nieuwe startersleningen. De rentebetalingen zijn een vergoeding voor de rentekosten die de gemeente zelf heeft. Voorheen werden deze rentebaten ten gunste van de eigen financieringsmiddelen gebracht. Opbrengst parkeren € 150.000 voordeel (STR) We verwachten meer parkeeropbrengsten op basis van de opbrengsten vanuit 2024. Opbrengst Ruimtelijke plannen € 115.000 voordeel (STR) We verwachten meer personele lasten door te belasten als gevolg van af te sluiten anterieure overeenkomsten met derden. Volkshuisvesting beheer woonwagens € 83.000 voordeel (INC) In 2024 zijn verkopen van standplaatsen gestart welke in 2025 bij de notaris gepasseerd zijn. Deze opbrengsten worden in 2025 opgenomen. Daarnaast hebben we nog incidentele lasten als gevolg van de verkoop van standplaatsen en overdracht. Tevens dient de begrote huur standplaatsen te worden aangepast. Per saldo levert dit in 2025 nog een incidenteel voordeel op. Budgettair neutrale mutaties Leges Omgevingsvergunningen In 2025 verwachten we € 250.000 meeropbrengsten voor leges omgevingsvergunningen.
Als gevolg van deze meeropbrengsten verwachten we dat de kosten voor inhuur derden, meer doorberekende kosten OMWB en benodigde aanpassing digitaal pakket programma “Leef vergunningverlening” met een zelfde bedrag toeneemt. De taakstelling restformatie (programma 1) wordt structureel gemeente breed ingevuld door een verlaging van het p-budget per afdeling (diverse programma's).
Overig 2024 opstellen nieuwe nota Mobiliteit en nota Parkeernormering Voor het opstellen van een nieuwe mobiliteitsaanpak en nota Parkeernormering is in 2024 € 50.000 beschikbaar gesteld. In 2024 is de meervoudige onderhandse aanbesteding doorlopen voor het contracteren van een marktpartij. Dit proces is in 2024 afgerond en in opdracht gegeven. Project loopt door in 2025. Door het negatieve jaarresultaat 2024 hevelen we geen restantbudgetten over naar 2025. Mocht blijken dat dit niet volledig opgevangen kan worden binnen de begroting 2025, dan komen we hierop terug bij het 2e Concernbericht.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
27
3 Paragrafen 3.1 Duurzaamheid Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. 11.1 11.1.1 11.1.2
11.1.3 11.2 11.2.1
11.3 11.3.1 11.3.2 11.4 11.4.1 11.4.2
11.4.3 11.5 11.5.1
11.5.2 11.5.3
Doel/actie Score Toelichting Bergen op Zoom is klimaatneutraal in 2050 We verduurzamen de gebouwde 30% omgeving We werken aan de realisatie van de 25% doelstellingen uit de Regionale energiestrategie 2.0 We stimuleren duurzame mobiliteit 50% Bergen op Zoom is waterrobuust en klimaatbestendig We voeren de Bergse Adaptatiestrategie 10% In 2022 is de Bergse Adaptatie Strategie (BAS) uit opgesteld. Door een gebrek aan financiële middelen en personele capaciteit is de strategie nog niet vastgesteld. Afgelopen jaren zijn voorstellen gedaan om capaciteit beschikbaar te krijgen en extra middelen in te zetten. Dit laatste is helaas niet gehonoreerd. Zodra gewijzigd voorstel BAS bestuurlijk is vastgesteld, zal (gefaseerd) uitvoering worden gegeven aan deze strategie.
Bergen op Zoom wordt 100% circulair in 2050 We verankeren circulariteit in het beleid 25% We reduceren de hoeveelheid restafval 25% Bergen op Zoom is natuurrijk We werken naar natuur inclusief als 25% beleidsuitgangspunt We koppelen het nieuwe groen25% structuurplan aan het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) We stimuleren natuureducatie middels 25% lokale samenwerkingen Bergen op Zoom heeft een veilige, gezonde leefomgeving voor mens en dier Wij hanteren bodem en water als 50% sturende begrippen voor ruimtelijke ontwikkelingen We intensiveren de gemeente brede 50% communicatie We stimuleren lokale samenwerkingen 30% bij verduurzaming
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
28
3.2 Dienstverlening Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen? Nr. Doel/actie 12.1 Het jaarlijkse actieplan is uitgevoerd 12.1.1 We actualiseren kwaliteitsafspraken in het licht van onze dienstverleningsbeloften.
Score
Toelichting
15%
We hebben in 2025 verder vervolg gegeven aan het actieplan 2024. Uitbreiding naar andere processen volgt vanaf Q2 bij de inrichting en implementatie van het nieuwe DMS/zaaksysteem.
12.1.2 We gebruiken de ervaringen van inwoners 50% om onze dienstverlening te verbeteren 12.1.3 We bereiden de inrichting van ons nieuw 25% DMS en inwonerportaal voor 12.1.4 We gaan reisdocumenten thuisbezorgen 100% 12.2 We gedragen ons naar de kernwaarden en beloften voor dienstverlening 12.2.1 We bieden opleidingen en training aan 25% medewerkers 12.3 We zijn duidelijk zichtbaar voor inwoners 12.3.1 We geven met partners verder vorm aan 25% wijkgericht werken 12.3.2 We nemen deel aan pop up spreekuren 25% 12.4 We zorgen voor voldoende uitvoeringskracht 12.4.1 We werken integraal samen om de dienst25% verlening aan inwoners te verbeteren
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
29
3.3 Bedrijfsvoering Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2025: Wat gaan we doen?
Nr. Doel/actie Score Toelichting 13.1 De organisatie moet kunnen inspelen op veranderingen 13.1.1 We geven uitvoering aan het organisatie25% ontwikkelingsplan ‘Bergen in Beweging’ 13.1.2 Onze uitvoeringskracht is op orde 10% Door de krapte op de arbeidsmarkt lukt het (nog) niet om alle vacatureruimte op te vullen. Met name specifieke functies vragen om meer specifieke aandacht. 13.2 De bedrijfsvoering is in control 13.2.1 We zorgen voor een rechtmatigheids25% verantwoording en blijven binnen de door de raad vastgestelde toleranties. 13.2.2 We vervangen applicaties die niet meer 25% onderhouden worden of waar contracten van aflopen en implementeren een applicatie voor proces- en risicomanagement. 13.2.3. We voeren achterstallig onderhoud 25% binnen het stadskantoor uit.
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
30
3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiële kengetallen Besloten is om de stresstest zoals deze eerder aan de auditcommissie en gemeenteraad werd gegeven na elk P&C-document in het vervolg in de P&C-documenten zelf op te nemen. In dit 1e concernbericht lichten we de verschillen toe in de kengetallen ten opzichte van de jaarrekening 2024 en kijken we vooruit naar de effecten vanaf 2025. Netto schuldquote Bedragen *1 miljoen
R 2023
R 2024
1eCB 2025
B 2026
B 2027
B 2028
A
Netto schulden
€ 166,20
€ 160,70
€ 172,30
€ 178,30
€ 186,80
€ 196,60
B
Totaal baten begroting
€ 301,90
€ 339,80
€ 311,40
€ 311,40
€ 311,40
€ 311,40
Netto schuldquote (=(A/B)*100%)
55,1%
47,3%
55,3%
57,3%
60,0%
63,1%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
60,2%
46,8%
54,8%
56,8%
59,5%
62,6%
Netto Schuldquote 100,0% 90,0% 80,0% 70,0%
60,0% 50,0%
Netto schuldquote
40,0%
Norm netto schuldquote
30,0% 20,0% 10,0% 0,0% 2023 2024 2025 2026 2027 2028
De schuld, die in 2024 opnieuw terugliep, loopt naar verwachting in 2025 op naar circa €172 mln. De voornaamste oorzaak zijn de investeringen die groter zijn dan de afschrijvingen. Een andere oorzaak van de te verwachten stijging van de schuld betreft de verwachte mutatie op de overige vorderingen en schulden. Bijvoorbeeld reeds ontvangen subsidies die in 2025 besteed worden. Ook de negatieve geraamde jaarrekeningsaldo van 2026 t/m 2028 dragen bij aan het oplopen van de schuld. Het valt te verwachten dat deze uiteindelijk lager zullen uitvallen (omdat we naar een sluitende begroting toewerken). Solvabiliteit Bedragen *1 miljoen
R 2023
R 2024
1eCB 2025
B 2026
B 2027
B 2028
€
€
€
€
€
A
Eigen vermogen
€
B
Balanstotaal
€ 341,80
€ 351,00
€ 351,00
€ 351,00
€ 351,00
€ 351,00
22,0%
23,5%
23,2%
22,6%
21,9%
21,0%
Solvabiliteit (=(A/B)*100%)
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
75,10
82,40
81,30
79,40
76,80
73,80
31
Solvabiliteit 25,0% 20,0% 15,0% Solvabiliteit Norm solvabiliteit
10,0% 5,0% 0,0% 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Net zoals de schuldquote is ook de ratio van de solvabiliteit verbeterd in 2024. Vanaf 2025 wordt een lichte daling verwacht. Die wordt voornamelijk veroorzaakt door de geraamde negatieve begrotingssaldi waarin de uitkomsten van dit concernbericht zijn verwerkt. Net zoals bij de schuldquote valt ook hier te verwachten dat deze negatieve saldi (vanaf 2026) uiteindelijk positiever uitvallen, omdat in deze berekening nog geen rekening is gehouden met het sluitend maken van de (meerjaren)begroting. Grondexploitatie Bedragen *1 miljoen
R 2023
R 2024
1eCB 2025
€
€
B 2026
B 2027
B 2028
A
Totaal van alle bouwgronden (wel of niet in exploitatie)
€
B
Totaal baten begroting
€ 301,90
€ 339,80
€ 311,40
€ 311,40
€ 311,40
€ 311,40
6,4%
5,4%
5,7%
2,9%
2,2%
2,2%
Grondexploitatie (=(A/B)*100%)
19,20
18,00
17,70 €
8,90 €
6,90 €
6,90
Dit kengetal daalt de komende jaren verder. Hierbij is echter geen rekening gehouden met nieuwe, nog vast te stellen grondexploitaties . Het is dus zeer aannemelijk dat dit percentage oploopt de komende jaren, met name uit de plannen gerelateerd aan de woningbouwversnelling. Structurele exploitatieruimte Bedragen *1 miljoen
R 2023
-4,30 €
1,00
B 2026
B 2027
B 2028
€
€
€
€
B
Totaal baten begroting
€ 314,30
€ 339,80
€ 311,40
€ 311,40
€ 311,40
€ 311,40
1,7%
-1,3%
0,3%
-1,7%
-1,6%
-1,7%
1e Concernbericht 2025 Gemeente Bergen op Zoom
€
1eCB 2025
Structurele baten -/- structurele lasten Structurele exploitatieruimte (=(A/B)*100%)
5,40
R 2024