Verslag raadsvergadering Berg en Dal 28 januari 2021

VERSLAG van de raadsvergadering van de gemeente Berg en Dal gehouden op 28 januari 2021

Aanwezig: Raadsleden: mw L. Albers (PvdA), dhr N.F.H.J. Bakker (CDA), dhr W.N.A.T. Bakker (CDA), mw M.A. Barber-Hendriks (Polderbreed), mw W.M.L.A. Borremans (Polderbreed), mw J.M.J. Brouwer (VOLG), mw M.O. ten Doesschate (VVD), dhr A.A.M. Driessen (GJS), dhr H.T.J. Eikholt (GVP), dhr F. Gödderz (GroenLinks), dhr W.J.M. Janssen (CDA), dhr A.J.M. de Jong (Voor Berg en Dal), dhr D.C.E.M. van Loon (CDA), dhr H. Peters (Sociaal Groesbeek)dhr J.H. Peters (Sociaal Groesbeek), dhr J.A.F. Peters (Voor Berg en Dal), dhr G.P.W. Ubbink (Polderbreed), mw M.A.G. Verdijk (GroenLinks), dhr R. Verstraaten (GVP), mw T.M. Vorderman (D66), mw R.A. Vree (GroenLinks), dhr E.H.A. Weijers (VOLG) en dhr A.R.M. ten Westeneind (GJS) Voorzitter: dhr M. Slinkman Wethouders: mw S.G.P. Fleuren, mw E.M. van de Scheur, dhr N.A.V. Verheul en mw E.S.S. Visser Griffie: dhr J.A.M. van Workum en mw E. Jonkman Verslag: Buro Service Overasselt, mw W.J.J. Verheijen Verkroost Verhinderd: dhr W.P.M. Kersten (Sociaal Groesbeek)

1. Opening en mededelingen, trekking stemcijfer De voorzitter opent de vergadering om 20.00 uur en heet de aanwezigen alsmede de luisteraars en kijkers thuis welkom. Hij hoopt dat iedereen een goed uiteinde 2020 heeft gehad, een heel bijzonder jaar. Door alle maatregelen die nodig waren is in 2020 voornamelijk digitaal vergaderd. Vanavond is de eerste raadsvergadering van het nieuwe jaar. Het presidium heeft onlangs besloten dat de vergaderingen nog tot en met april digitaal zullen zijn. Er is bericht van verhindering van dhr Kersten van Sociaal Groesbeek. Vanavond zal de raad met 22 raadsleden vergaderen. Deze maand werd bekend dat de gemeente het inwonertal van 35.000 gepasseerd is. Het betekent dat de raad volgend jaar na de verkiezingen uit 25 raadsleden zal bestaan. 2. Vaststelling van de raadsagenda De voorzitter deelt mee dat de GVP een motie over Forte Welzijn in zal brengen. Deze is toegevoegd aan agenda[punt 4. De agenda wordt met inachtneming van bovenstaande opmerking vastgesteld. 3. Spreekrecht publiek over geagendeerde punten INSPREKER: mw Van Rossum, namens de Vereniging 50Plus. “Goedenavond dames en heren, ik ben Marja van Rossum en ik mag, namens de Vereniging 50Plus HLS vanavond bij uw vergadering inspreken als toevoeging op onze oproep voor het bouwen van seniorenwoningen in Heilig Landstichting.

Dank daarvoor! Zoals wij al schreven, er is een nijpend tekort aan woningen voor ouderen. Gezien het feit dat vanuit de overheid benadrukt wordt, dat de ouderen thuis moeten kunnen blijven wonen en onder andere ook door Mantelzorg Nederland, wordt de urgentie voor het bouwen van seniorenwoningen alleen maar groter. Het is toch vanzelfsprekend dat ouderen graag in hun eigen omgeving willen blijven wonen? Is het spreekwoord niet: oude bomen moet je niet verplanten? Sinds 2007 is er een Dorpsvereniging in ons dorp, Daardoor is Heilig Landstichting een echt leuk en actief dorp geworden is. Men is naar elkaar om gaan zien, mede doordat elke straat een contactpersoon heeft, die samen het Dorpsnetwerk vormen. Maandelijks worden we d.m.v. het Oorbelletje (onze

1

nieuwsbrief) op de hoogte gehouden van alles wat speelt. Elke eerste woensdag van de maand is er een dorpslunch in restaurant Rozenhof. Natuurlijk kan iedereen naar de lunch komen, maar hoofdzakelijk maken daar onze ouderen gebruik van, want zij hebben overdag tijd daarvoor. Dat geldt ook voor ons 2wekelijks wandelproject op vrijdagmiddag. En verder is het merendeel van de senioren lid van de Vereniging 50Plus. Genoeg redenen voor oudere bewoners om in het dorp te willen blijven! Maar in uw actieplan Wonen missen we aandacht voor ons mooie dorp. Dat is natuurlijk ontzettend jammer. Namens alle ouderen zou ik u op het hart willen drukken: wilt u alstublieft uiterst serieus naar onze vraag kijken en deze prioriteit geven? Zoals u weet uit het verleden zijn er al wat plannen tot het bouwen van wooneenheden voor ouderen mislukt in ons dorp en van ganser harte hopen wij dat er een start gemaakt kan worden met de bouw van deze seniorenwoningen. Ik dank u hartelijk voor uw aandacht.” Dhr Weijers vraagt of er ook gekeken moet worden naar koopwoningen, specifiek voor een bepaalde doelgroep. Mw Van Rossum antwoordt bevestigend. Dat staat ook in de brief, koop en huur. Dhr Weijers vraagt of er ook nagedacht is over een mogelijke locatie? Mw Van Rossum noemt het maisveld aan de Johanneslaan, de rand van de Jericholaan en de parkeerplaats Orientalis. Het is aan de raad.

Dhr Weijers stelt dat het onderzocht moet worden en dat er draagvlak voor gevonden moet worden. De voorzitter beaamt dat het belangrijk is dat er draagvlak gevonden wordt onder de bewoners van Heilig Landstichting. INSPREKER: dhr Lucien Peeters, Forte Welzijn over Koersdocument Sociaal Welzijn. Geachte Gemeenteraadsleden, geacht College, “De rellen in Groesbeek blijven uit” kopte de Gelderlander eergisteren (de 26e) op de voorpagina van het regiokatern. Uw burgemeester, de heer Slinkman gaf in het bijbehorende artikel aan geen idee te hebben waarom Groesbeek uitgekozen was om te gaan rellen. Bovendien lijkt de situatie weer erger te zijn geworden dan in de zomer van het afgelopen jaar toen politie en hulpverleners werden geconfronteerd met disrespect, provocaties en geweld op straat. De rek is er uit. Het kost iedereen zichtbaar meer moeite om zich te schikken naar de coronabeperkingen. Ik merk dat ook aan mezelf en de mensen in mijn omgeving. Dat we steeds meer klaar zijn met de noodzakelijke beperkingen. We raken steeds meer op onszelf aangewezen, eenzaamheid ligt op de loer voor ouderen. En hopelijk worden de jongeren niet vergeten daarbij. Als het aan de sociaal werkers van Forte Welzijn ligt in elk geval niet! Een goed tijdstip om de koers in het sociaal domein in Berg en Dal tegen het licht te houden.

De argumenten zoals die beschreven staan in het voorliggende raadsvoorstel onderschrijven wij dan ook van harte. Een betere opbouw van het voorliggende veld en een goede monitoring van de uitgaven en effecten van beleid passen in de koers zoals die door Forte Welzijn uitgezet is. We zetten in op normaliseren en veel minder op zorgen voor en meer op zorgen dat zaken voor elkaar komen. Misschien herinnert u zich nog de begrotingsbehandeling 2020 in november en de periode die daaraan vooraf ging. In die periode heb ik samen met onze medewerkers met uw fracties gesproken. Daarbij kwamen een tweetal zaken vaak terug. Ga bij voorkeur niet bezuinigen op het voorliggende veld waarvan sociaal werk deel uit maakt. Én maak een meerjarige subsidie afspraak omdat de effecten van sociaal werk ook op langere termijn gerealiseerd worden. Zodat met focus en continuïteit gewerkt kan worden aan de ondersteuning van uw inwoners. Onze jongerenwerkers op straat werken keihard om jongeren aan boord te houden, door ze te betrekken bij allerlei activiteiten en een luisterend oor te bieden. Onze opbouwwerkers in de wijk werken aan samenredzaamheid zoals ook nagestreefd wordt in deze nieuwe koers sociaal domein.

Onze coördinatoren en coaches die samen met uw inwoners, partnerorganisaties en verenigingen zorgen dat bijvoorbeeld gezinnen ondersteund worden, dat inwoners in beweging blijven en dat mantelzorgers hulp geboden krijgen. Soms is het nodig om die ene doelgroep wat meer te ondersteunen en soms de andere. De sociaal werkers van Forte Welzijn kunnen hier als team nog beter op inspelen als er sprake is van continuïteit. En dat gaat echt minder goed wanneer die continuïteit er niet is, die ervaring zult u zelf ook hebben.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

2

Daarom doe ik ook een beroep op uw raad om het college daadwerkelijk op te roepen om te komen tot een subsidie afspraak voor meerdere jaren met Forte Welzijn. Waarbij we graag samen met u en de ambtelijke organisatie optrekken om te komen tot de beste invulling en prioritering van onze inzet. Mag ik een beroep doen op u? En op uw oproep naar het college rekenen voor een meerjarige subsidie afspraak voor sociaal werk zodat we samen de sociale basis in de gemeente Berg en Dal kunnen versterken? Dank u wel.” Mw Brouwer vraagt of zij goed begrepen heeft dat dhr Peeters oproept de motie van GVP te steunen. Dhr Peeters bevestigt dit. Op het moment dat hij zich aanmeldde voor inspraak, was hij nog niet op de hoogte van de motie. INSPREKER: dhr Dirkmaat over het mountainbike pad. Er is bij de provincie Gelderland een extra handhavingsverzoek ingediend voor alle andere vrijwel 60 streng beschermde Europese soorten die in de bossen van de gemeente verblijven in natuurgebieden en waar het mountainbike pad haaks op staat, de 75 km nog te realiseren dan wel deels al aanwezig en deels nog maar pas geopend. De druk op die paden is overweldigend. Dhr Dirkmaat heeft gekeken naar gebieden waar dit soort paden al langer liggen om te zien wat het natuureffect daar is. Dan schrik je je lam. Hij heeft een rapport gekregen van de Holterberg, een stuwwal net als in Berg en Dal.

Binnen een jaar zijn er meer dan 100 zandhagedissen doodgereden, streng beschermde Europese soort. Het gaat er niet om dat nooit natuur ergens gekrenkt of beschadigd zou kunnen worden, maar het gaat erom dat gebieden die beschermd zijn, in eerste instantie beschermd zijn om de natuurwaarde vast te houden. De rest van het land is al van de mensen en wordt intensief gebruikt. Als dan meer dan 100 beschermde dieren worden doodgereden alleen al op fietspaden in een natuurgebied als de Holterberg, wat moet het dan wel niet in Berg en Dal gaan betekenen als een van de mooiste mountainbike paden in Nederland in dit gebied wordt aangelegd. De regels zijn ten aanzien van het natuurnetwerk en het pad gaat uitsluitend door natuurnetwerk over de volle lengte. Dat kan eigenlijk in eerste instantie niet, behalve als aangetoond wordt dat het om een dwingend groot maatschappelijk belang gaat waar geen enkel alternatief voor zou zijn. Een mountainbike pad is dat niet, dat is een hobby. Het voortbestaan van het dier is dan onevenredig geschaad als die in zijn eigen natuurreservaat al niet meer veilig zou zijn. Er is wel een zekere vorm van recreatie mogelijk, ook in het bestemmingsplan, maar er staat dat het slechts medegebruik is en een lichte vorm van recreatie.

Dat is niet dat er iedere minuut een mountainbike over het circuit raast, wat op dit moment het geval is en waarbij zelfs met bladblazers het herfstblad overal in de natuurgebieden van de paden wordt afgeblazen en waarbij ook grondverzet is gepleegd van meer dan 50 cm in de hoogte of laagte, waar zelfs een leemlaag is aangebracht uit de uiterwaarde om te zorgen dat het allemaal zoveel mogelijk op zijn plek blijft liggen. Wat hier te zien is, daarom is het een principekwestie, is dat gebieden die gereserveerd zijn voor natuur in ruil voor het feit dat de mens de rest van het land intensief mag gebruiken, dat zelfs daar die natuur dan ook weer intensief door de mens wordt verstoord. Dat gebeurt al door er productiebossen neer te zetten in plaats van natuurlijke bossen, vervolgens jacht en zelfs agrarisch intensieve bedrijven tot aan de rand van die natuurgebieden toe te staan en dan gaat men er ook nog kriskras doorheen, niet alleen wandelaars en loslopende honden maar ook fietsers, recreatieve fietsers, ruiters en nu dan ook sportief met mountainbikes. Als je dat pad eenmaal ingeslagen bent, letterlijk en figuurlijk, is er ook geen weg meer terug. Nachtelijk mountainbiken is een nieuwe hobby bij velen, dat kan op internet opgezocht worden.

Men wil binnenkort natuurlijk ook een nachtvergunning om in de gebieden van Berg en Dal ’s nachts te kunnen rijden, naar eigen zeggen omdat het goed is voor de sociale contacten. Ze gaan het in groepen doen, en het levert minder problemen op met het bestaand gebruik overdag. Hij waarschuwt de gemeente dat dit traject voor hem een halszaak wordt en dus ook getoetst zal moeten worden en nu met een uitgebreid handhavingsverzoek. Mw Verdijk zegt dat er van te voren een natuuronderzoek gedaan is bij het mountainbike pad. Wat vindt dhr Dirkmaat van dat natuuronderzoek? Waarom heeft dhr Dirkmaat niet eerder aan de bel getrokken?

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

3

Dhr Dirkmaat antwoordt dat hij grondwettelijk niet de plicht heeft om overheden en terreinorganisaties zoals Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten zich aan de wet te laten houden. Hij is erbij betrokken door verontruste burgers die zich afvroegen of het kon wat gebeurd was. Hij vindt dat hij ervan uit moet gaan dat gemeenten, provincies en natuurorganisaties zich aan de wet houden. Nu dat niet het geval is, heeft de provincie aangegeven te zullen handhaven en dwangsommen op te leggen als de eerste slachtoffers gaan vallen. De provincie wil ook dat de paden nu al verlegd worden naar veiliger stukken in de bossen en natuurgebieden. Kennelijk was zijn betrokkenheid nodig om dit op te rakelen. Het is niet zijn gebruikelijke hobby om dat in het hele land te doen. Daar heeft hij ook niet genoeg menskracht voor. Er is een QuickScan gedaan, geen natuuronderzoek, snel verkennen welke problemen men tegen kan komen als er in zo’n gebied iets aangelegd wordt. Dan komt er een nadere studie die geënt wordt op broedseizoen. Het Vliegend Hert is totaal over het hoofd gezien, deze vliegt alleen in de maand juli.

Zo zijn er allerlei zaken af te dingen op het natuuronderzoek temeer omdat het bureau wat het onderzoek gedaan heeft, Fopma, bij alle mountainbike paden in heel Nederland betrokken is en door een integriteitscommissie van de groene adviesbureaus op de vingers getikt, omdat Fopma het oor erg liet hangen naar het belang van de mountainbikers. Dat is hier ook te zien. INSPREKER: mw L. Mutsaers. “Als bezorgde burger, natuurbeschermer en recreant vraag ik uw aandacht voor het volgende. Reeds 25 jaar recreëer ik regelmatig in bossen rond Nijmegen en Berg & Dal. Als wandelaar en rustzoeker, en de laatste 2½ jaar ook als seizoenskampeerder op camping De But. De stilte, de mogelijkheid om in relatieve eenzaamheid uren te kunnen wandelen, de kans op het spotten van wild, zijn een belangrijke attractie van deze bossen. Waardevol en een rijk goed, in ons eigen Rijk van Nijmegen. De schrik was groot om begin 2020 te moeten ontdekken dat het gedaan was met deze rijkdom. De stilte had plaatsgemaakt voor honderden fietsers die dwars door het bos crosten, op speciaal daarvoor aangelegde singeltracks. Tracks waarvoor de bosbodem over kilometers vernield en afgegraven was, het bodemleven verstoord, netwerken van schimmels onderbroken, wortels van bomen beschadigd.

Direct achter De But bleek een wandelpad ineens een MTB-track waar in de weekenden wel tot 250 fietsers per uur, de heuvel af kwamen denderen. Per uur. Levensgevaarlijk. Veelal in groepen, schreeuwend naar elkaar, volledig overtuigd van hun recht om het pad te berijden op een snelheid die zich niet verhoudt tot de langzamere wandelaar. Laat staan dat die snelheid past bij het tempo van het bos zelf. Het bos, een levend organisme, met flora en fauna die op onze bescherming zouden mogen rekenen, en niet op de claim om het te mogen gebruiken naar ons goeddunken. Wij moeten het dienen i.p.v. uitwonen. Bovendien wonen wij er niet. Wij zijn er te gast. De tracks zouden zijn aangelegd om recreanten te scheiden. De realiteit is echter dat zeker de helft van de route samenvalt met bestaande wandelpaden. Daarnaast zijn er ontelbare kruisingen. Ook om de route te kunnen bereiken, fietsen MTB-ers over wandelpaden. Of erbuiten, als dat zo uitkomt. Het is waar dat het afgelopen jaar uitzonderlijk was. Covid zorgde ervoor dat veel meer mensen de natuur introkken, te voet of te fiets. Dat heeft o.a. voor meer conflicten gezorgd tussen recreanten. De aanleg en in gebruik name van de MTB-routes heeft echter gezorgd voor een enorme landelijke toeloop, die er niet geweest was zonder die routes. Dat is ook gebleken bij de petitie waarvan u ongetwijfeld kennis heeft genomen.

Die was 16.000 keer ondertekend. Ik heb het nageteld. 10% daarvan kwam uit Nijmegen, 50% was anoniem en de rest kwam uit heel Nederland of zelfs van over de grens. Het bos met zijn bewoners kan al deze fietsers missen als kiespijn. De dieren, groot en klein, zijn nu een jaar lang ernstig verstoord. Vliegende herten worden doodgereden en waar eerst reeën te zien waren, bijvoorbeeld in Westermeerwijk, maar ook in de rest van de Groesbeekse bossen, is nu geen ree meer te bekennen. Opgejaagd rennen ze zich dood tegen hekken of op de wegen. De MTB-lobby heeft de ambitie om in heel NL routes te bouwen, uit te breiden en te verbinden dwars door natuurgebieden heen. En dat terwijl natuur in NL schaars is, en steeds schaarser wordt. De staat van de natuur is niet vergelijkbaar met toen MTB nog in de kinderschoenen stond, 30 jaar geleden. Er wordt vaak geschermd met onderzoek waaruit zou blijken dat MTB niet schadelijker is dan wandelen. Deze studies zijn niet in NL gedaan maar in landen die qua natuur (oppervlak en kwaliteit) totaal niet vergelijkbaar zijn. Biodiversiteit is ook in NL de afgelopen decennia enorm afgenomen, ecosystemen zijn verarmd of verdwenen en talrijke diersoorten zijn inmiddels uitgestorven. Dankzij de mens. Bij de procedure voor de aanleg van de routes rond Berg & Dal is natuurwetgeving genegeerd. Het verplichte natuuronderzoek is ondermaats verricht.

Op de juridische consequenties daarvan richten andere partijen zich. Ik spreek niet alleen namens mijzelf, maar ook namens mede-kampeerders, wandelaars en

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

4

stilte liefhebbers wanneer ik u, volksvertegenwoordigers, oproep daar nog eens heel goed naar te kijken. Als gemeente uw eigen verantwoordelijkheid te nemen. Uzelf af te vragen of de beschermwaardigheid van die rijke maak kwetsbare natuur, niet zwaarder moet wegen dan de (mogelijk) economische motieven van een lokale overheid/ondernemers of de sportieve ambities van een bepaalde groep. Waarbij de groeiende populariteit wat mij betreft eerder een risico is voor die natuur, dan een versterkende factor. Dank u wel.” Mw Verdijk wandelt ook graag alleen door het bos. Zij begrijpt het gevoel van mw Mutsaers. Nederland is een drukbevolkt land en veel mensen willen graag in het bos recreëren. Waar moet je de grens leggen? Bij mountainbikers uit eigen omgeving, kan dat wel of überhaupt geen mountainbikers? Mw Mutsaers is van mening dat mountainbikers helemaal geen plaats moeten hebben in de Nederlandse natuurgebieden omdat de recreatiedruk al zo enorm hoog is. Afgelopen jaar was een uitzonderlijk jaar. Er is heel weinig natuur in Nederland. Veel mensen willen van alles. Er past alleen recreatie die past bij het tempo van het bos.

POLITIEK DEBAT 4.

B1 Voorstel om akkoord te gaan met het Koersdocument Sociaal Domein en Lokale Toegang De voorzitter leidt het voorstel in. De griffie heeft een voorzet gegeven voor de behandeling van het voorstel. De conclusies uit de carrousel zijn dat een ruime meerderheid van de raad instemt met de lijn van het Koersdocument. Nagenoeg alle fracties hebben uitgesproken begrip te hebben voor de noodzaak om kosten te reduceren. Aan de wethouder wordt meegegeven om nog nadrukkelijker te streven naar één gezin één plan, te streven naar verhoging van de uitstroom, ook naar een verhoging van verhoogde zelfredzaamheid. De raad vindt het prima dat er gemonitord wordt als dat kan helpen bij sturing en ingrijpen. De belangrijkste kanttekening die breed wordt gedeeld is: verlies de menselijke maat niet uit het oog. De behoefte aan een thema-avond wordt breed gedeeld en is inmiddels ook in planning genomen. Punten die overblijven: Hoe kijkt de provincie aan tegen het Koersdocument? Zijn de sturingsmaatregelen zichtbaarder te bundelen? Kan meer gekeken worden naar wat nodig is dan naar aanbod? Een helikopterblik op Koersdocument vanuit de fracties zou waardevol zijn. Er is een motie door GVP en andere fracties ingediend over afspraken met Forte Welzijn. Dhr Van Loon vraagt de wethouder naar de uitkomst van het gesprek met de provincie en hoe de provincie bij het verdere traject betrokken blijft.

Op dit moment is er een extra zorgvraag vanwege Corona. Is op dit moment al bekend of dit leidt tot extra uitgaven op het Sociaal Domein? Dhr Gödderz vraagt wat de provincie kan bieden? Kan de provincie behalve letten op begrotingsdiscipline ook inhoudelijk adviseren? Mw Borremans heeft in de carrousel al aangegeven dat de wethouder ermee aan de slag moet gaan. Het is fijn dat Forte Welzijn zich houdt aan het Koersdocument. Bij de begroting heeft Forte Welzijn al aangegeven dat zij zelf ook binnen de organisatie mee wil denken over begrotingen. Alle lof hiervoor. Van het werk van Forte zal in deze tijd veel gebruik gemaakt moeten worden. Zij staat dicht bij de inwoners, dicht bij de jongeren. Polderbreed steunt de motie en wacht de antwoorden van de wethouder af. Dhr Ten Westeneind zegt dat GJS de motie zal ondersteunen. GJS heeft deze mede ondertekend. Ook stemt GJS in met het Koersdocument maar wil de wethouder meegeven ervoor te waken niet in een kokervisie terecht te komen. Kijk naar organisaties die mogelijk een rol kunnen spelen. Daarnaast heeft GJS nog steeds hoop dat er ook vanuit het Rijk ondersteuning komt. In het Koersdocument is genoemd dat tussen VNG en Rijk gesprekken gaande zijn en er mogelijk in februari uitsluitsel komt welke maatregelen en middelen er mogelijk nog vrijkomen.

Dhr Eikholt kan zich voorstellen dat de provincie zich niet inhoudelijk bemoeit met hoe Berg en Dal omgaat met de uitvoering van de opgelegde taken. Zij zal alleen naar het financiële gedeelte kijken. Mw Brouwer zegt dat VOLG achter het Koersdocument staat. Toegezegd is dat de raad tussentijds op de hoogte gehouden wordt door de wethouder. VOLG heeft de motie mede ondertekend.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

5

Dhr De Jong geeft aan dat VBenD akkoord gaat met het Koersdocument. Ruimhartig sociaal beleid van de gemeente lijkt niet te worden aangetast, maar het kan geen kwaad er nog eens naar te kijken. Hij is ook benieuwd naar wat de provincie heeft gezegd. VBenD is van mening dat de algemene reserve absoluut geen bron van financiën kan zijn in de toekomst. VBenD steunt de motie. Dhr Peters (Sociaal Groesbeek) geeft aan dat Sociaal Groesbeek de motie heeft ondertekend. Sociaal Groesbeek heeft er over gedacht een amendement in te dienen m.b.t. de toeleiding naar de Wlz. Het betekent een hogere eigen bijdrage voor de inwoners. Dit zou hij graag willen monitoren. De eigen bijdrage van het CAK is behoorlijk hoog, waardoor een inwoner met een inkomen rond modaal onder het minimum inkomen zou komen. Hierover heeft Sociaal Groesbeek zorgen. Verder maakt hij zich zorgen om de privacy in het hele document. Mw Ten Doesschate stelt dat de VVD begrip heeft voor het Koersdocument. Wat de VVD betreft is de uitstroom nog steeds te laag, maar wel begrijpelijk als de cliënten van de WAO in de WW vallen. WW is geen aanmoediging om beter te worden. Het gaat nu om goede zorg. Kostenbesparing kan alleen door een grotere uitstroom. Wat de privacy betreft maakt zij zich grote zorgen. De VVD gaat niet mee met de motie.

Mw Albers heeft heel veel bezorgde reacties en telefoontjes gekregen naar aanleiding van het document en het artikel in De Gelderlander. Er is begrip voor dat er iets moet gebeuren aan de kosten en dat er veel extra kosten voortkomen uit het Sociaal Domein. De vraag is of dit de manier is om het te doen. De vrees bestaat dat de uitwerking van de koers ten koste gaat van de mensen die toch al heel kwetsbaar zijn. Zij hoort nu al effecten van deze lijn. Als een gesprek niet heeft plaatsgevonden wordt aangegeven: ga eerst je familie vragen, laat tafeltje dekje maar komen. De mensen die mondig genoeg zijn kunnen daar wellicht goed tegen in gaan als het nodig is, maar anderen niet. Dan zit de deur dicht. De laagdrempeligheid die de gemeente voorstaat, is dan toch wel echt weg. Men wil dan mensen lang thuis blijven wonen, dat mantelzorgers niet teveel zorgen erbij krijgen en dat men aan de maatschappij kan deelnemen. De PvdA maakt zich wel zorgen of dat wel kan met dit beleid. Ook de huishoudelijke hulp komt neer op 1 uur en 20 minuten per week. Mogelijk gaat het ook leiden tot heel veel procedures van mensen die ontevreden zijn of er niet mee vooruit kunnen. Zij wil de ambtenaar bedanken voor het antwoord op de vraag van de WMO-adviesgroep. Daarin leest zij dat kostenverlaging niet het enige doel is wat men voor ogen heeft, maar ook juist weer de laagdrempeligheid.

Sneller en beter willen helpen. Uit het document spreekt iets anders. Zij denkt dat de houding ‘nee, tenzij’ niet kan maar dat telkens het adequate antwoord gegeven moet worden op de gestelde zorgvraag. Als je kijkt naar de indicatievoorstellen voor de huishoudelijke hulp, is er eigenlijk al een minimale gemaximaliseerde indicatie en dat is geen adequate indicatie. Er staan begrippen in als normaliseren, eigen kracht etcetera. Wat wordt daar onder verstaan? Een goede uitwerking hiervan wordt toegezegd, maar er moet nu al ingestemd worden met het document. Zij vindt dat de verkeerde volgorde. Er wordt gesproken over de hardheidsclausule als mensen algemeen verkrijgbare hulpmiddelen nodig hebben. Wanneer wordt er gebruik van gemaakt? Allemaal dingen die nog moeten worden uitgewerkt. Betere opbouw, meer samenwerken, goede monitoring, uiteraard helemaal akkoord, maar zij kan niet instemmen met een document waarin bijvoorbeeld staat: we willen allemaal perfect gelijk, gezond en fit en zonder zorgen zijn. Daar gaat het niet om. Er zijn heel veel mensen die echt die hulp nodig hebben. Deze tekst bagatelliseert dat een beetje. Bewust ervoor kiezen om wachttijden te laten oplopen, uiteraard binnen de wettelijke kaders, maar toch. Met name die koers vaststellen waarover nog een fundamentele discussie over het gewenste voorzieningenniveau moet worden gevoerd.

Dat staat ook in het raadsvoorstel. Nu wordt al aan de voorkant afgekaderd naar het minimum. Dat is de omgekeerde wereld. Landelijk vraagt zij hiervoor zeker de aandacht. Het is van belang dat hierin wat verandert, dat er meer geld komt naar de gemeenten en zaken anders worden geregeld. Zij hoop dat dat ook gebeurt bij de nieuwe kabinetsformatie (zie het programma van de PvdA). Belangrijk dat er juist weer een sociale koers komt in Nederland. Hopelijk gaat voorliggende koers dan toch een keer van tafel omdat er weer meer te besteden is. Zij had de motie anders gelezen dan Forte Welzijn aangeeft. Zij leest niet terug dat het specifiek over subsidie gaat. Als het Forte Welzijn helpt is zij ervoor om meerjarenafspraken te maken. Continuïteit is belangrijk. Als zij met de motie instemt, stemt zij ook in met de uitgangspunten van het Koersdocument en daarom gaat zij niet met de motie mee.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

6

Mw Vorderman: “Helaas kan D66 niet instemmen met het voorliggende raadsvoorstel. De zorgen die wij hebben, worden niet voldoende afgedekt in het voorliggende Koersdocument. Wij voorzien grote problemen met het voor lief nemen van oplopende wachtlijsten. Mensen in geestelijke nood horen niet op een wachtlijst en zijn niet geholpen met lichte kortdurende hulp. Het vertrouwen in hulpverleners is vaak al niet groot. Verder onderschrijf ik de alinea van de WMO-adviesgroep over de geluksvraag . Ik quote: het gaat hier niet om kinderen die elke dag gelukkig moeten zijn, maar om kinderen die elke dag óngelukkig zijn. Ik had het zelf niet treffender kunnen weergeven. Een ander punt betreft de preventie. Wij wéten dat preventieve maatregelen pas op de lange termijn vruchten gaan afwerpen. Enig geduld is dus geboden, ook wat betreft het inzetten op een gezonde leefstijl. Laten we hier vooral blijvend op inzetten. Preventieve maatregelen betreffend eenzaamheid, wilt u vooral gaan inzetten onder ouderen, terwijl het inmiddels duidelijk is dat eenzaamheid zich ook juist onder jongeren en alleenstaanden openbaart. Over het niet inzetten van de POH hebben wij al voldoende gezegd, wij hopen dat u met de jeugdconsulenten hetzelfde resultaat behaalt als de goede resultaten die behaald worden met de POH’s. Wij blijven dit uiteraard op de voet volgen.

Wel zijn wij blij met het schrappen van de overkill aan keukentafelgesprekken. Een eenvoudige hulpaanvraag moet online kunnen worden gesteld. Al met al is het Koersdocument voor D66 niet voldoende voor ondertekening. Er wordt teveel gehandeld vanuit het snel behalen van bezuinigingsresultaten en te weinig vanuit visie op de lange termijn. Wat betreft de motie van de GVP: Dezelfde opmerking als mw Albers. Ik lees niet uit de motie dat het hier om subsidiering gaat. In het Koersdocument wordt gesproken over het aangaan van een meerjarig strategisch partnerschap. De oproep in uw motie lijkt daarmee overbodig. Kortom wij zijn niet tegen een meerjarig partnerschap integendeel, maar deze motie is te nietszeggend wat D66 betreft en gaan wij niet steunen.” Dhr Eikholt reageert inzake de relatie tussen de motie, het Koersdocument en de uitvoering van een aantal taken die Forte Welzijn op zich neemt. Forte Welzijn heeft prestatieafspraken met de gemeente. In die geest zal Forte Welzijn uitvoeren. Het enige wat de GVP door middel van de motie vraagt is om de afspraken die met Forte Welzijn gemaakt worden, voor de langere termijn continuïteit te kunnen geven, mede om het personeel zekerheid te geven. Hij licht onderstaande motie toe:

Motie Voorstel: vervolg op Koersdocument Onderwerp: meerjarige afspraken met Forte Welzijn Agendapunt: 4, B1 Koersdocument Sociaal Domein De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 28 januari 2021, overwegende dat: 1. de kosten van de Jeugdzorg zoals bekend structureel hoger zijn dan de inkomsten; 2. dit inmiddels wel wordt onderkend en er in een nieuw kabinet mogelijk aanpassing gloort door aanpassing van de Jeugdwet; 3. Forte Welzijn onze belangrijkste partner is bij de preventietaken in het voorliggend veld; 4. kosten nagenoeg enkel positief kunnen worden beïnvloed door deze preventieve inzet ; 5. dat Forte Welzijn zich gaat aansluiten bij de uitgangspunten van het Koersdocument; 6. dat de continuïteit voor Forte Welzijn enorm van belang is voor het behoud van kwalitatief goede medewerkers; roept het college op

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

7

om met Forte Welzijn meerjarige afspraken te maken die aansluiten bij de uitgangspunten van het Koersdocument Sociaal Domein en Lokale Toegang. en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekening en naam: GVP: Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten; VOLG: Johanna Brouwer, Erik Weijers; SG: Hans Peters, Wiebo Kersten; Polderbreed: Ria Barber, Miengske Borremans, Geert Ubbink; GJS: Alex ten Westeneind, Arnold Driessen; VBD: Jos Peters, Toon de Jong.

Mw Vorderman wil graag meer weten over de prestatie indicatoren. Dhr Eikholt kan daar niets over zeggen omdat dit de afspraken zijn die op beleidsniveau worden gemaakt met Forte Welzijn. Mw Vorderman zegt dat dit de reden is dat ze de motie nietszeggend vindt. Niet duidelijk is wat er gevraagd wordt. In het Koersdocument wordt al gesproken over een meerjarig strategisch partnerschap. Forte Welzijn vraagt om subsidiering, wat ook niet terugkomt in de motie en er staan geen prestatie indicatoren in. Dhr Eikholt wil dat de gemeente met Forte Welzijn meerjarige afspraken maakt. Gebeurt dit niet, dan is er grote kans dat de huidige kwaliteit verloren gaat. Mw Vorderman stelt dat dit in het Koersdocument staat, daar is geen discussie over. Dhr Gödderz zegt dat GroenLinks de motie ook sympathiek vindt, maar helaas heel vaag. Hij is in december bij Forte Welzijn geweest en de bezuinigingen betekenen nu al dat de eerste jongerenwerker al weg is en dat doet hem zeer. Hij vraagt wat ‘meerjarig’ in de motie betekent? Niet bekend is hoe de verhoudingen tussen de gemeenten en het rijk zich in de toekomst gaat ontwikkelen.

Komt het rijk niet toch weer bij zinnen? Hij heeft het idee dat als men nu voor de motie stemt, de raadsleden straks met geboeide handen zitten en mee moeten gaan met het college dat dan alles kan bepalen en de raad moeite heeft met haar controlerende en kaderstellende taak. Dhr Eikholt antwoordt dat dhr Gödderz de essentie van de zaak al noemt: er is al personeel weg. Hij wil dat de wethouder de ruimte heeft om met Forte Welzijn meerjarige afspraken te maken, dit kan een termijn van 2 of 3 jaar betekenen. Dhr Van Loon: “Ik heb me enigszins verbaasd over deze motie, aangezien de heer Eikholt als initiatiefnemer het Koersdocument vorige week nog als hamerstuk wilde afdoen. Kennelijk is er nu toch bijsturing nodig. Wat het CDA betreft is deze motie overbodig, aangezien het Koersdocument al uitgaat van meerjarige afspraken met Forte Welzijn. De vraag is of dit verstandig is in het licht van alle onzekerheden in dit dossier. Vanuit het perspectief van Forte Welzijn is de behoefte aan meer zekerheid overigens begrijpelijk. In een gesprek van onze fractie met Forte Welzijn, vorig jaar, is dit ook aan de orde geweest. Andere organisaties zouden natuurlijk ook heel graag meerjarige afspraken maken. De zekerheid kan de gemeente echter in de weg zitten op het moment dat de koers bijgesteld moet worden.

De motie is niet verstandig en ook overbodig omdat het document er al gewag van maakt. Mw Albers vult nog aan dat het woord ‘afspraak’ veel te breed is, dat zegt niets over de subsidie waar Forte Welzijn over sprak. In die zin is de motie niet goed geformuleerd. Er wordt uitgegaan van positieve afspraken maar afspraken kunnen ook negatief uitvallen. De PvdA is ook lokaal. Mw Brouwer wil benadrukken dat het gaat om de continuïteit van het personeel dat beleid uitvoert. Als men niet zeker is van zijn/haar baan, dan gaat men op zoek naar iets anders en moet men nieuwe mensen inwerken. Jongerenwerkers bouwen een band op met hun doelgroep. Als dat steeds wisselt, begint het iedere keer overnieuw en bereik je niets. Dhr Eikholt antwoordt richting mw Albers dat hij haar niet ziet als een landelijke partij, maar zij is wel verbonden aan de landelijke partij. Richting CDA zegt hij dat ondanks dat ‘meerjarig’ al in het Koersdocument staat, het niet erg is om het te bekrachtigen via een motie. Als gekozen wordt voor continuïteit bij een partner, moeten er afspraken gemaakt worden en dan moeten die afspraken langer zijn dan één jaar. Hij laat het aan de wethouder en Forte Welzijn over om de termijn te bepalen. Iedereen begrijpt dat tussentijds beleid aangepast kan worden. Het gaat erom dat Forte Welzijn zekerheid heeft dat ze volgende jaren ook nog partner is van de gemeente.

Wethouder Van de Scheur antwoordt dat gisteren in een ambtelijke sessie met de provincie het Koersdocument besproken is. De provincie oordeelt er niet inhoudelijk over maar kijkt vooral naar financiën

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

8

en monitoring. De provincie kan zich vinden in het Koersdocument, maar geëft wel aan dat er risico’s aan zitten zoals of het op termijn gehaald kan worden. Dit onderkent het college zelf ook, het staat duidelijk in het raadsvoorstel aangegeven. Afgesproken is dat 2 of 3 keer per jaar met de provincie de stand van zaken besproken wordt. Wat betreft het effect van Corona op het aantal aanvragen bij het Sociaal Team antwoordt zij dat dat op dit moment nog niet te zien is. Er was een wachtlijst van 135 mensen, die inmiddels weggewerkt is tot 75 mensen. Er is wachtlijstbeheer. Als er iets is wat direct opgepakt moet worden, dan gebeurt dat ook. De zorg voor mensen die het echt nodig hebben, moet goed geregeld zijn. Het klopt dat de Wlz een hogere eigen bijdrage vraagt. Deze wordt door de rijksoverheid vastgesteld. In het kader van het minimabeleid is daarover gesproken. Zij kan niet monitoren wat het precies voor iedereen individueel betekent. Mensen worden wel goed begeleid bij de doorstroom naar de Wlz. In het Koersdocument wordt aangegeven dat als iemand echt in de problemen komt, dan is de gemeente altijd bereid te kijken wat er moet gebeuren. Met betrekking tot de privacy: wat er nu bij de GGD gebeurd is, werd veroorzaakt doordat de systemen in heel korte tijd gebouwd moesten worden. Dit is bij de gemeente niet het geval.

Er is een functionaris binnen de organisatie die erin meekijkt. Het wordt goed geborgd. Er zijn bezorgde reacties van inwoners binnengekomen. De huishoudelijke hulp neemt toe, omdat inkomen of vermogen niet getoetst mogen worden, bij onder andere mensen die het eigenlijk wel zelf kunnen betalen. De gemeente heeft te doen met de regels die het van het rijk opgelegd krijgt. Dit is de reden dat de gemeente het iets terugbrengt. De zorg moet juist beschikbaar blijven voor mensen die het echt nodig hebben, daarom is de gemeente genoodzaakt dit soort noodmaatregelen te nemen. Het is vervelend dat er een wachtlijst voor de Ggz is. Ook voor de decentralisaties was er al een wachtlijst. Met de nieuwe regionale aanbesteding wordt bekeken wat er indicatievrij geboden kan worden zoals een module van 5 gesprekken, zodat de wachtlijsten kunnen afnemen. Met betrekking tot de opmerkingen over gelukkig zijn zegt zij dat daarmee bedoeld wordt dat vooral kinderen een prestatiedruk voelen en ouders vaak een hoge verwachting hebben. Het lijkt of alles leuk moet zijn. Kijk op sociale media, je moet veel vrienden hebben, je moet er goed uitzien, alles moet meezitten, het moet altijd gezellig zijn. Dat is wat er bedoeld wordt en dat is niet reëel. Hier moet wellicht maatschappelijk een keer over gesproken worden.

Hoe ver gaat dat? Het leven is niet helemaal maakbaar, men moet met tegenslagen kunnen omgaan. De uitstroom is te laag, dat kwam uit het rapport van het AEF, waarnaar werd verwezen in het raadsvoorstel. Ambtelijk is via de regio aangesloten bij de landelijke werkgroep om te kijken hoe dit bevorderd kan worden. De motie laat zij aan de raad over. Het zijn financieel moeilijke tijden. Anderzijds, hoe sociaal wil je zijn? In het Koersdocument staat dat een meerjarig partnerschap voorstaan wordt. Er zijn doelstellingen voor de lange termijn. Het herstelplan beloopt een termijn van 4 jaar. In die zin is het prettig als je met vaste partners kunt werken en daar afspraken mee kunt maken. Mw Vorderman is het eens met het verhaal van de wethouder dat niet iedereen altijd maar gelukkig kan zijn, maar de mensen die om hulp vragen zijn toch echt van een ander kaliber. Dat zijn geen kinderen die eventjes niet populair zijn op facebook of iets dergelijks. In haar ogen wordt het iets te veel gebagatelliseerd. Zo zal het niet bedoeld zijn, maar zij hoopt dat er serieus naar gekeken wordt. Mw Albers sluit zich aan bij mw Vorderman. Mw Ten Doesschate hoort de wethouder zeggen dat altijd gelukkig zijn, niet gaat. In de psychiatrie zegt de psychiater altijd: mevrouw gelukkig kan ik u niet maken, maar misschien kan ik het leven dragelijk maken.

Wat de uitstroom betreft, stelt zij dat daar op moet worden ingezet. Zij stelt voor het Koersdocument over 1 of 2 jaar te evalueren, daarmee kan het dan flexibel worden. Dhr Peters (Sociaal Groesbeek) is benieuwd naar de criteria van de doorbraakpot. Richting mw Ten Doesschate zegt hij dat de overgang van de WAO naar de WW een en al ellende is, veroorzaakt door haar landelijke partij. Mw Brouwer vindt dat er te makkelijk gesproken wordt van de ene uitkering naar de andere uitkering, naar haar mening klopt het ook niet. Mw Borremans is blij dat de provincie het Koersdocument niet afwijst.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

9

Dhr Gödderz zegt dat de motie, alhoewel sympathiek, overbodig is en niet gesteund wordt door GroenLinks. GroenLinks ondersteunt het voorstel. De maatregelen die moeten worden genomen zijn onvermijdelijk. GroenLinks heeft vertrouwen in de aanpak van de wethouder. Zij zal het evenwicht kunnen behouden. Wat het dynamisch startdocument betreft wil hij meegeven dat de raad voortdurend betrokken moet blijven, vooral bij nieuwe ontwikkelingen, omdat dit ook voor de raad een leerproces is. Hij wil nog een aantal wensen, genoemd in de carrousel, meegeven. Het sociaal domein moet in het vervolg meer worden ingebed in andere beleidsterreinen, zoals de inrichting van de openbare ruimte. Ook moet er meer ingezet worden op preventie, daarbij noemt hij de schuldhulpverlening, en op communicatie richting de inwoner. De bestuurs- en werkcultuur moeten voor degenen die het moeten uitvoeren zodanig zijn dat zij zich niet gedwongen zien heel streng te moeten handhaven en daar wellicht in doorslaan. Dhr Van Loon: “De heer Eikholt nam vorige week de term ‘dynamisch startdocument’ in de mond, maar dat stadium zijn we nu echt gepasseerd. Op basis van dit Koersdocument moet het herstelplan gerealiseerd worden om de gemeentefinanciën houdbaar te maken.

Wat we willen voorkomen is dat we over een paar maanden in dezelfde situatie verzeild raken als afgelopen jaar, toen we uiteindelijk 5 miljoen moesten repareren. Want waar zouden we zo’n bedrag dit keer vandaan moeten halen? De bibliotheek? Het onderhoud van de wegen staat al op het laagste niveau. Moeten we accommodaties sluiten. Of bezuinigen op de subsidies aan onze verenigingen – die het op dit moment toch al zo moeilijk hebben? En hoe hoog kunnen we de lokale lasten voor inwoners laten doorstijgen? De zorg mag wat kosten, maar niet ten koste van alles. Wij delen de mening dat we als gemeente te weinig geld krijgen om alle taken goed uit te voeren. Maar dat betekent niet dat we zaken op hun beloop kunnen laten, temeer daar er geen zekerheid bestaat dat een nieuw kabinet de benodigde extra middelen ter beschikking zal stellen. Wat het CDA betreft biedt dit Koersdocument te weinig financiële houvast om het herstelplan te realiseren. Bovendien ontbreken de instrumenten om bij te sturen dan wel in te grijpen wanneer zich nieuwe tekorten voordoen.” Dhr Eikholt heeft vorige week inderdaad ‘dynamisch startdocument’ genoemd. Dhr Van Loon geeft nadrukkelijk aan dat hij beseft dat de middelen die door het rijk geleverd worden op het Sociaal Domein niet toereikend zijn om de taken uit te voeren. Toch moet het binnen het Sociaal Domein worden opgelost.

Dhr Eikholt is van mening dat men daar niet uit komt. Als het niet gaat en de gemeente wil toch de zorg blijven verlenen aan die mensen die het meest noodzakelijk in beeld komen voor de zorg, de kwetsbaren, en er toch tekorten blijven, dan lukt dat niet. Een oplossing zou zijn het aan het rijk terug te geven, maar dat mag niet. Hij stelt dat men hierover van mening blijft verschillen. Dhr Van Loon zegt dat het een bekende discussie is die vaker gevoerd is. Hij zal ook niet zeggen dat de middelen die de gemeente vanuit de rijksoverheid tekort komt, volledig binnen het Sociaal Domein vallen. Het moet wel zoveel mogelijk gebeuren, zodat het niet onevenredig bij andere beleidsterreinen gehaald wordt. Afgelopen jaar is dat wel gebeurd, maar dat kan niet verder gaan. Er is geen zekerheid dat de benodigde extra middelen ook komen. Tegelijkertijd heeft de gemeente straks wel weer de taak een sluitende begroting te presenteren. Het Koersdocument biedt daar te weinig houvast voor. Dhr Eikholt merkt op dat op de agenda nog een tweetal onderwerpen staat waar geld bij moet. Hij vraagt zich af hoe het CDA daar zal gaan stemmen. Dat slaat gelijk een gat in de Rekening. Wethouder Van de Scheur is van mening dat er geen criteria voor de doorbraakpot vastgelegd moeten worden. Deze is juist bedoeld voor die gevallen die niet binnen de regels passen.

De opmerking over goede communicatie naar de burgers neemt zij ter harte. Zij is het ermee eens het Sociaal Domein in andere beleidsterreinen in te bedden. In het kader van de Omgevingsvisie wordt bijvoorbeeld gewerkt aan de gezonde omgeving. Preventie is belangrijk. Zij vindt het zorgelijk dat er zoveel gedaan moet worden aan schuldhulpverlening, zeker als de rijksoverheid (belastingdienst) over het algemeen de grootste schuldeiser is. Vervolgens moet de gemeente het oplossen. Zij hoopt met dhr Van Loon dat de gemeente niet weer met dergelijke grote tekorten geconfronteerd wordt. Probleem is dat het Sociaal Domein structureel te weinig geld krijgt van het rijk. De provincie gaf in het gesprek aan dat zolang gemeenten alles blijven oplossen, het rijk geen probleem ziet. Met het Koersdocument doet de gemeente alles wat binnen de invloedsfeer ligt. Het is een feit dat er veel verwijzers zijn van de budgetten waar de gemeente niets over te zeggen heeft. De gemeente probeert er alles aan te doen om het zo betaalbaar mogelijk te houden. Zij roept iedereen op om vooral te blijven lobbyen in Den Haag.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

10

De voorzitter brengt het voorstel in stemming. Voor het voorstel zijn: GroenLinks, Polderbreed, GJS, GVP, VOLG, VBenD, Sociaal Groesbeek en VVD. Tegen het voorstel zijn: CDA, PvdA en D66. Het voorstel is met 16 stemmen voor en 6 stemmen tegen aangenomen. De voorzitter brengt de motie in stemming. Voor zijn: Polderbreed, GJS, GVP, VOLG, VBenD en Sociaal Groesbeek Tegen zijn: CDA, GroenLinks, VVD, PvdA en D66. De motie is met 12 stemmen voor en 10 stemmen tegen aangenomen. 5.

B6 Voorstel om in te stemmen met de aankoop van een perceel aan de Cranenburgsestraat in Groesbeek Dhr Peters (VBenD) merkt op dat door dit en een tweetal volgende voorstellen weer € 170.000,- uit de Algemene Reserve wordt gehaald. Hij is van mening dat de gemeente moet toetsen of dit wel haalbaar is binnen de financiële positie van de gemeente. Bij duurzaamheid gebeurt dat ook per voorstel. Tegenover de uitgave voor de Cranenburgsestraat zal later ook een inkomst staan. Hij vraagt of dat nog binnen de periode zal vallen van de meerjarenbegroting. Mw Barber sluit aan bij dhr Peters dat weer bij een aantal voorstellen geld uit de Algemene Reserve gehaald wordt. Dit voorstel betreft echter een strategische aankoop. Dhr Driessen zegt dat op het moment dat de gemeente onroerend goed kan verwerven waarbij de waarde op korte of langere termijn kan vermeerderen vanwege het strategische belang, het goed is tot aankoop over te gaan. Ook hij wijst op de financiële positie van de gemeente en het meerjarenperspectief tot 2024 dat pas in 2024 sluitend is. Vanwege alle vastgestelde bezuinigingen die nog uitgewerkt moeten worden en onzekere rijksuitkeringen voor Jeugdwet en woonplaatsbeginsel, zal dat moeilijk worden. Mw Vorderman vraagt of, in het kader van de financiële situatie van de gemeente, de grond aangekocht zou kunnen worden door de eigenaar van de melkfabriek.

Dhr Peters (Sociaal Groesbeek) zegt dat er een goede onderhandelaar bezig is geweest. Een stuk grond met een waarde van € 9750,- verkopen voor € 65.000,- is heel knap. Hij vraagt wat het doel van de aankoop is, in het voorstel wordt een drietal mogelijkheden genoemd. Is het vervolg dat het industrieterrein ook uitgebreid wordt? Hij heeft er moeite mee dat het geld weer uit de Algemene Reserve gehaald wordt. Sociaal Groesbeek zal waarschijnlijk tegen stemmen. Dhr Eikholt stelt dat alle opties open gehouden moeten worden. Grond vermeerdert op dit moment meer in waarde per jaar dan geld wat op de bank staat. Het doet niets af aan de financiële positie van de gemeente. Het is een hele slimme strategische keuze. Als de grond voor woningbouw gebruikt wordt, verdient de gemeente er zeker meer op dan er voor betaald wordt. Mw Albers heeft het belang van een goede grondpositie vaak aangehaald. Het kan ook heel lastig worden als dit soort kansen niet genomen worden. De opties open houden, het biedt mogelijkheden voor de toekomst, strategisch en levert op termijn ook wat op. Het is een duidelijk verschil met volgende raadsvoorstellen. De PvdA is blij met deze actie. Dhr W. Bakker zegt dat het een incidentele aankoop is. Vaak loopt de gemeente tegen problemen aan als op bepaalde locaties geen grondpositie is. Het CDA was ook voor de aankoop van Morgenfit door de gemeente.

Deze aankoop kan een kans zijn. Het is goed op zo’n strategisch punt eigenaar van grond te zijn. Mw Verdijk sluit aan bij dhr Bakker en dhr Eikholt. Zij vraagt wat de kans is dat de gemeente verlies lijdt op deze grond. Mw Vorderman begrijpt dat als grond aangekocht wordt voor woningbouw de gemeente er op kan verdienen, maar als grond aangekocht wordt om er bijvoorbeeld een rotonde op de leggen geeft dat een ander beeld. Dhr Eikholt antwoordt dat de verdienste zijn dat de grond vervolgens niet meer aangekocht hoeft te worden, wat waarschijnlijk duurder zal zijn. Mw Brouwer hoort het alle kanten opgaan: rotonde, toegangsweg naar melkfabriek, die er nog lang niet is. Financieel gezien is het een dilemma, maar naar de toekomst gezien is het strategisch heel goed. De gemeente verkrijgt op deze manier invloed.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

11

Wethouder Verheul zegt dat het een strategische aankoop is en dat de gemeente het ook zou kunnen laten. Het betreft echter een gebied waar ontwikkeling plaatsvindt en grondposities verschuiven. Het college heeft bepaalde beelden voor de toekomst wat daar wenselijk zou zijn. Het is goed om daar dan al een eigen positie te hebben. Het is een inschatting die het college maakt, wat ten voordeel is van de gemeente. De grond is getaxeerd en deze taxatie is vertrouwelijk in te zien door de raad. Op basis daarvan acht het college dit een verstandige aankoop is. Het is een tijdelijke uitname uit de reserve, waarvan het college verwacht dat de gemeente er uiteindelijk beter van wordt. De kans of er verlies geleden zal worden is moeilijk aan te geven. Grond is schaars en gaat in prijs stijgen, zeker als de bestemming verandert. Het risico op verlies wordt als behoorlijk klein ingeschat. Het doel is nog niet duidelijk, maar in dat gebied vinden er ontwikkelingen plaats. Mw Ten Doesschate vindt het een prima koop en strategisch juist, maar niet goed als mogelijke ontsluiting van de melkfabriek. Aan de Cranenburgsestraat is al teveel verkeer. Een mogelijke rondweg vindt de VVD de beste ‘smoes’, de VVD vraagt al sinds begin jaren 80 bij de algemene beschouwingen om een rondweg die niet meer mogelijk is omdat er al teveel gebouwd is. De VVD is enthousiast akkoord met het voorstel.

Dhr Peters (VBenD) zegt dat het bedrag uit de Algemene Reserve gehaald moet worden, maar daar staat ook iets tegenover. De raad heeft er ook invloed op omdat het doel via een bestemmingsplanwijziging of een bestemmingsplan bepaald moet worden waar de raad inbreng heeft. Het bedrag wat terugkomt moet terugvloeien in de Algemene Reserve. Mw Barber is het met mw Albers eens dat dit een ander voorstel is dan de andere voorstellen die uit de Algemene Reserve putten. Het is een goed voorstel om deze grond te kopen. Dhr Peters (Sociaal Groesbeek) is het ermee eens dat grond schaars is en dat verkoop op termijn ten voordele van de gemeente kan uitvallen. Sociaal Groesbeek is er niet voor om het industrieterrein uit te breiden. Voor hem blijft de vraag open wat er met de grond gaat gebeuren. Hij deelt de opmerking van mw Ten Doesschate dat de ontsluiting van de melkfabriek niet gefinancierd moet worden, daar ziet de gemeente niets van terug. Dhr Eikholt zegt richting dhr Peters dat de raad uiteindelijk zelf aan het stuur zit m.b.t. het gebruik van de grond. Mw Verdijk geeft aan de GroenLinks voorstander is van actief grondbeleid zodat de gemeente meer manoeuvreer ruimte heeft. Dit is een mooi staaltje actief grondbeleid. GroenLinks is voor het voorstel.

Mw Vorderman kan, als de grond niet gebruikt wordt voor een ontsluiting van de toekomstige melkfabriek, met vreugde instemmen met de aankoop. De voorzitter brengt het voorstel in stemming. Voor het voorstel zijn: CDA, GroenLinks, Polderbreed, GJS, GVP, VOLG, VBenD, Sociaal Groesbeek, VVD, PvdA en D66 Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen. STEMVERKLARINGEN: Dhr Ten Westeneind was aanvankelijk tegen, juist vanwege de provincie en het wijzend vingertje naar de financiën. Gehoord de beraadslagingen stemt hij toch voor. Mw Ten Doesschate is erg blij met deze aankoop. Zo houdt de gemeente zelf de macht in handen. Dhr Peters (Sociaal Groesbeek) heeft voorgestemd omdat dhr Eikholt een punt had. 6. B7 Voorstel om in te stemmen met het Werkplan 2021 van de ODRN Mw Albers heeft nog heel veel vragen. Er wordt van uitgegaan dat klachten minder worden door betere voorlichting. Dit moet nog bezien worden. Er zit vaak meer achter het doen van een melding of een klacht. Er wordt uitgegaan van minder vooroverleg, je moet direct je aanvraag indienen. Van gemeenten hoort zij terug dat dat niet positief werkt. Het is ook een stukje service wat verdwijnt, mensen worden direct op kosten gejaagd. Ook wordt gezegd dat de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging zijn uitgesteld, dus de ODRN heeft komend jaar nog heel wat werk te verzetten.

Aan de andere kant is in het verleden al extra geld gegeven en er is ook extra tijd om hier hard aan te werken. Zij vindt het geen goede reden om weer extra geld te vragen. Het gaat uit de Algemene Reserve en nu moet er een keer

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

12

‘nee’ gezegd worden. Er zit geen ruimte, aldus de provincie. De gemeente moet net zo streng tegen deze organisaties zijn als de gemeente ook is tegen de kwetsbare in de gemeente. Zij is tegen het voorstel. Dhr Peters (Sociaal Groesbeek) stelt dat het benodigde geld weer uit de Algemene Reserve gehaald wordt. Hij vindt het vreemd dat er € 20.000,- uitgetrokken wordt voor controle op permanente bewoning van recreatiewoningen. In Groesbeek en Berg en Dal is er een gigantische woningmarktkrapte. Het wordt niet toegestaan, maar moet er dan € 20.000,- voor uitgetrokken worden? Een nieuwe directe betekent meteen € 50.000,- meer, dat vindt hij heel veel. Sociaal Groesbeek zal tegen stemmen. Dhr Peters (VBenD) merkt op dat de wethouder bij dit onderwerp niet zo blij zal zijn als bij het vorige onderwerp. Als hij ziet dat het definitieve werkplan is opgeleverd op 2 december 2020 en hij kijkt naar de datum van vaststelling van de gemeentelijke begroting, vindt hij het wat laat. Waarom kon het niet eerder? Wat hem opvalt is het extra bedrag van € 20.000,- voor klachten, verzoeken en handhaving m.b.t. permanente bewoning van recreatiewoningen. Hij kan niet meten wat eraan gedaan is. Hoeveel klachten waren er? Ook zijn er voor € 36.321,- energiecontroles geweest. In de informatienota M4 staat: we lopen achter op de actualisatie van energievoorschriften. Hij vraagt hoe hij dit moet rijmen.

Verder staat er: we lopen achter op de begrote baten en kosten door het niet inzetten van een deel van de doorontwikkelingagenda. Dat wordt weer doorgeschoven naar 2021. Het betreft een bedrag van € 8 ton. In 2020 is het uurtarief al verhoogd met € 6,-, dat wordt in 2021 nog eens met € 6,- verhoogd. Hij leest over omzetachterstanden in de werkplannen. Positief is dat voor 2020 verwacht wordt dat er een overschot is van € 133.000,-. Ook de 1% bezuiniging in het kader van de BRN-normen gaat in 2021 niet door. Hij vraagt zich af wat het allemaal voor de komende jaren betekent. In het besluit stelt het college dat het werk van de ODRN meer is dan verwacht, maar er is heel veel doorgeschoven en er zijn achterstanden. VBenD is niet positief en heeft veel twijfels. Dhr Weijers zegt dat er weer een greep uit de Algemene Reserve wordt gevraagd. Wat VOLG betreft moet de gemeente zich herbezinnen op de opdrachten die door de ODRN uitgevoerd worden, in plaats van klakkeloos iedere keer weer een uitbreiding te accepteren. Er is al een aantal keer gevraagd hierover met de raad in discussie te gaan. De raad wordt nu weer voor een voldongen feit gesteld en er moet weer bijgelapt worden. VOLG stemt ‘nee’ tegen dit raadsvoorstel. Dhr Verstraaten heeft het idee dat hij een deja vu heeft. De ODRN en geld erbij is een terugkerend verhaal. GVP staat er ook kritisch in.

Onder punt 1.6 op pg 3 staat aangegeven: Wat een grote uitdaging van de ODRN om hier aan te voldoen. Met ‘hieraan’ wordt bedoeld een bezuiniging van 2% in 2022. Hij vraagt zich af of dit nu alweer gezien moet worden als een winstwaarschuwing. Hij hoort dat men met de ODRN op de goede weg is, maar vraagt zich af waaruit dat blijkt en of de wethouder daar zelf vertrouwen in heeft. Dhr Ten Westeneind geeft aan dat ook GJS vanavond ‘nee’ zal stemmen m.b.t. het raadsvoorstel. De kosten van de ODRN zijn de laatste jaren niet heel weinig omhoog gegaan, maar met tonnen en er wordt weer een forse bijdrage vanuit de algemene reserve gevraagd, waarbij ook het uurtarief, dat tijdelijk met € 6,- verhoogd is, nog steeds van kracht is. Hij is het volledig met dhr Weijers eens, er moet kritisch gekeken worden naar waar er bijgeschaafd kan worden. Wellicht zou een eerste stap kunnen zijn om af te komen van de ‘nee, tenzij’ houding en die om te switchen naar een ‘ja, mits’ houding. Dat zou al veel tijd, geld en uren schelen. Mw Vree: “GroenLinks gaat juist wel akkoord met dit voorstel en wel om de volgende reden. In dit stuk is het wel heel duidelijk waar we het geld heengaat. Geen vage beschrijvingen maar de concrete uren en taken zijn bekend. Dat heeft het college goed kunnen beoordelen en ze heeft daar keuzes in kunnen maken. Vooral meer uren zijn nodig om taken goed te kunnen uitvoeren.

Taken zoals controleren en handhaven. Want wat heeft het voor zin als wij steeds meer regels en wetten invoeren als daarop niet wordt gecontroleerd? En als dan iets wordt ontdekt moet er ook op worden gehandhaafd. Dat kost ontzettend veel tijd. Maar als we het niet doen, heb je kans dat er vroeger of later iets aan het licht komt, zoals bijvoorbeeld vuile grond wat ergens gestort wordt en dan komt er door bijvoorbeeld onderzoeksjournalisten een stuk in de krant. En dan spreken we er allemaal schande van. Dat is net zoiets als dat de politie niet controleert op te hard rijden, dan spreken we daar ook schande van. We zullen er dus in moeten investeren dat er gecontroleerd wordt. En de tijd die dat kost is nou eenmaal duur in Nederland. Veel raadsleden vinden het wel heel belangrijk dat er gehandhaafd wordt bij illegale bewoning, terwijl je je best af kunt vragen of we daar op de lange termijn nou zoveel schade mee beperken. Terwijl er aan milieuwetten bijvoorbeeld nauwelijks tijd mag worden besteed. Wij willen dat liever

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 28 januari 2021

13

andersom. Onze grond schoon houden voor natuur en gezondheid van onze inwoners vinden wij belangrijker. Dus wij zijn blij dat daar ook meer tijd aan mag worden besteed volgens het college. En wij willen met klem meegeven dat er niet (zoals in een regionale bijeenkomst werd gezegd) alleen gecontroleerd wordt of het papierwerk in orde is, maar dat ook ter plaatse gecontroleerd wordt. Anders leven we in een papieren werkelijkheid. Dat is niet wat wij willen.” Dhr Peters (VBenD) wil mw Vree confronteren met de passage ‘Wij lopen achter op de actualisatie van de energievoorschriften’. Hij vraagt hoe dit te rijmen is met energiecontroles? Mw Vree antwoordt dat de afgelopen periode steeds duidelijk is aangegeven dat het allemaal veel te veel geld kost. Zij kan zich voorstellen dat het niet de eerste prioriteit heeft. De ODRN handhaaft nu voornamelijk op meldingen vanuit de samenleving zoals te hoge heggen en dergelijke. Dit maakt duidelijk dat de ODRN meer uren nodig heeft. Dhr N. Bakker zegt dat het CDA het ook jammer vindt dat er weer geld bij moet. Het is wel noodzakelijk om de taken te kunnen uitvoeren. ODRN is ook bezig met herstel. Het CDA wil wel een vinger aan de pols houden en hoopt dat het niet te lang duurt, maar de ODRN moet wel een kans krijgen. In het stuk wordt verwezen naar de verhoging van het uurtarief van € 6,- die noodzakelijk is. In 2022 zou dit aflopen.

Hij vraagt de wethouder of deze het ook als optie ziet om dit in 2022 vol te houden voor de gezondheid van de ODRN? Het CDA zou graag willen dat alle leges kostendekkend worden. Wethouder Verheul stelt dat terecht gewezen wordt op de financiële zorgen en dat geprobeerd moet worden het binnen de perken te houden. Dat is ook het punt waar hij de ODRN tot in den treure op heeft gewezen. In ambtelijk overleg is ook aangegeven te schrappen in het takenpakket. In de inleiding staat dat er geen ruimte was om te schrappen, maar er is geschrapt tot het wettelijk minimum, er zit geen vetrandje aan. Vanuit natuur en milieu doet het hem pijn dat er niet meer ruimte is om echt actief te handhaven wat nodig is. M.b.t. de vraag naar discussie over wat wel wat niet, stelt hij dat de enige discussie die nog gevoerd kan worden is of men mee gaat met de energiecontroles of de permanente bewoning. Maar het beleid is geen permanente bewoning in recreatiewoningen. De enige manier om te handhaven is te controleren als iemand zich inschrijft als bewoner. Een aanschrijving is niet altijd voldoende en vergt tijd en aandacht. Hetzelfde geldt voor de energiecontroles. Dat vindt men belangrijk. Niet het hele buitengebied vol zonnepanelen, maar wel energie besparen. Enige energiecontrole is wel van belang. Bovendien komt daar ook nog provinciaal geld voor.