Verslag begrotingsraad Berg en Dal 4 november 2021

VERSLAG van de raadsvergadering van de gemeente Berg en Dal gehouden op 4 november 2021 Begroting

Aanwezig: Raadsleden: dhr N.F.H.J. Bakker (CDA), dhr W.N.A.T. Bakker (CDA), mw M.A. Barber-Hendriks (Polderbreed), mw W.M.L.A. Borremans (Polderbreed), mw J.M.J. Brouwer (VOLG), dhr A.A.M. Driessen (GJS), dhr H.T.J. Eikholt (GVP), dhr F. Gödderz (GroenLinks), dhr W.J.M. Janssen (CDA), dhr A.J.M. de Jong (Voor Berg en Dal), dhr W.P.M. Kersten (Sociaal Groesbeek), dhr D.C.E.M. van Loon (CDA), dhr J.H. Peters (Sociaal Groesbeek), dhr M.J.B.I. Schmiermann (PvdA), dhr G.P.W. Ubbink (Polderbreed), mw M.A.G. Verdijk (GroenLinks), dhr R. Verstraaten (GVP), mw T.M. Vorderman (D66), dhr A.R.M. ten Westeneind (GJS) en dhr E.H.A. Weijers (VOLG) (vanaf 17.50 uur) Voorzitter: dhr M. Slinkman Wethouders: mw S.G.P. Fleuren, mw E.M. van de Scheur, dhr N.A.V. Verheul en mw E.S.S. Visser Griffier: dhr J.A.M. van Workum Verslag: Buro Service Overasselt, mw W.J.J. Verheijen Verkroost Verhinderd: mw M.O. ten Doesschate (VVD), mw R.A. Vree (GroenLinks), dhr J.A.F. Peters (Voor Berg en Dal)

1. Opening, mededelingen, trekking stemcijfer De voorzitter opent de vergadering om 16.00 uur en heet de aanwezigen alsmede de luisteraars en kijkers thuis welkom. Er is bericht van verhindering van mw Ten Doesschate, mw Vree en dhr Jos Peters. Dhr Weijers zal later aansluiten. 2. Vaststelling van de raadsagenda De agenda wordt conform vastgesteld. 3. Spreekrecht publiek en schriftelijke reacties over geagendeerde punten INSPREKER: Dhr Hoofd, over de Hubertusweg. Dhr Hoofd legt uit dat de Hubertusgroep een aantal jaar geleden is ontstaan doordat een aantal inwoners van het dorp Ooij aan de oostkant, waar de Hubertusweg langs loopt, vonden dat er erg veel verkeersoverlast was. Er is geïnventariseerd wie er allemaal last hadden en dat waren meer dan driekwart van de bevraagden. Er is besloten de Hubertusgroep op te richten die de verkeersoverlast aanhangig zou maken bij de gemeente om te kijken of er iets aan te doen was. Er heeft goed overleg met de gemeente plaatsgevonden en samen met de betrokken ambtenaar is er een plan opgesteld hoe je het probleem van de geluidsoverlast zou kunnen verbeteren. De groep is zeer blij met het feit dat er nu een post op de begroting staat om zo’n plan te kunnen uitvoeren.

HAMERSTUKKEN 4.

B71 Voorstel om Accountantskantoor Astrium aan te wijzen als de accountant voor de boekjaren 2021-2023 De raad stemt in met het voorstel.

POLITIEK DEBAT

1

5.

Algemene ronde: Spreektijd fracties

CDA Dhr Van Loon: “Voorzitter, dank u wel. Twee weken geleden schreef ik onze bijdrage voor de begrotingskrant. Daarin sprak ik de hoop uit dat we de coronazorgen snel achter ons zouden kunnen laten. Ik trok ook een parallel tussen die coronazorgen en de zorgen die we vorig jaar om de begroting van de gemeente hadden en dat voor beide 2022 er beter uitziet. Amper twee weken later worden we weer geconfronteerd met nieuwe maatregelen en weten we dat corona ons nog een tijd zal bezig houden. We zien dat ook vanmiddag, een aantal mensen kan er niet bij zijn. Gelukkig hebben we in de tussentijd geen winstwaarschuwing over de begroting gekregen. Daar kunnen we blij mee zijn, want de begroting ziet er een stuk beter uit dan vorig jaar. Met extra geld van de rijksoverheid – waar we lang op hebben moeten wachten – leveren WMO en Jeugdzorg dit jaar aanzienlijk minder hoofdbrekens op. Niet dat de problemen in het Sociaal Domein nu zijn opgelost, maar het vorig jaar ingestelde herstelplan biedt houvast – en de provincie volgt dit met belangstelling. We moeten ons vooral ook niet rijk rekenen; in meerjarenperspectief ziet het er nog steeds ‘uitdagend’ uit. Het blijft opletten. En toch willen we nu ook investeren. Bijvoorbeeld in de verenigingen die door corona hard zijn geraakt. Daar waar mogelijk moeten we ze helpen. Het besluit om De Mallemolen te revitaliseren is daarin ook belangrijk.

Maar we moeten verder kijken hoe we verenigingen toekomstbestendig kunnen faciliteren – waarbij we samenwerking tussen verenigingen toejuichen. En ja, ook carnavalsverenigingen rekenen we hiertoe. Om dit vorm te geven hebben we als CDA een aantal moties voorbereid. Maar alles begint met een dak boven je hoofd, schreef ik in de begrotingskrant. We moeten dus meer bouwen en in een hoger tempo. Maar we moeten daarbij wel oog houden voor kwaliteit - en over dit onderwerp hebben we ook een motie voorbereid. We moeten voorkomen dat met name jonge inwoners zich genoodzaakt zien om buiten onze gemeente te gaan wonen. Zij zijn immers van wezenlijk belang voor een vitale en toekomstbestendige lokale samenleving Tenslotte: we zien dezer dagen dat ook wereldleiders lastige discussies over klimaat en verduurzaming voeren. Ook lokaal hebben we die discussies, over zonneparken en over klimaatadaptatie. En toch zullen we ermee voort moeten. Niets doen is geen optie.” GroenLinks Dhr Gödderz: “Lieve mensen, ook de luisteraars aan de radio, wat hadden we het vorig jaar lastig. Het enige waar we toen over konden beslissen was op welke posten we zouden bezuinigen. Er dreigde een groot tekort op de begroting en we hebben toen echt pijnlijke keuzes moeten maken.

Een gedeelte van de bezuinigingen zijn inmiddels doorgevoerd maar verdere bezuinigingen op bijvoorbeeld het sociaal domein zijn voor nu even van de baan. Er wordt inmiddels gewerkt aan maatregelen voor klimaatadaptatie en er zijn plannen voor grootschalige duurzame energieopwekking. Ook kunnen Inwoners terecht bij de gemeente voor informatie over het verduurzamen van hun huis en er worden gesprekken gevoerd over pilots voor gasloze wijken. Al met al is er wel een begin gemaakt op weg naar een fijne, groene en gezonde leefomgeving. Maar GroenLinks heeft een nog hogere ambitie voor de toekomst. Niet alleen ambities voor vandaag of morgen, maar ambities voor de lange termijn. Wij willen de duurzaamheid nog meer benadrukken en flinke stappen zetten om een betere toekomst binnen te gaan. Meer groen, meer sociaal en meer open bestuur in Berg en Dal. De schoonheid van het landschap en de natuur is kwetsbaar, het gaat helemaal niet goed met het klimaat, sociale ongelijkheid groeit en onze inwoners willen beter betrokken worden bij de beslissingen die op het gemeentehuis genomen worden. Het kan en moet dus nog beter. De komende jaren willen we inzetten op een meer groene, meer sociale en meer open gemeente.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

2

Een groene gemeente, waar de lucht, aarde en het water schoon en gezond zijn. Waar we zuinig zijn op onze grondstoffen en natuur, en waar we onze energie uit duurzame bronnen halen. Wij willen samen met inwoners werken aan meer bomen en meer biodiversiteit. Een sociale gemeente, waar iedereen zich thuis kan voelen. Betrokken, waarin we allemaal mee kunnen doen, in betaald werk, vrijwilligerswerk of op school. Waar niemand achterblijft en iedereen fijn kan wonen. De gemeente moet dus inzetten op voldoende koop en huurwoningen voor inwoners met lagere inkomens, en voor diegene die om een andere reden niet gemakkelijk aan een woning komt en zorg moet voor iedereen toegankelijk zijn. En we willen een open Berg en Dal, een gemeente waarin we ons veilig voelen, ongeacht herkomst, leeftijd of geaardheid. We elkaar vertrouwen, waar iedereen mee kan doen en iedereen welkom is. Waar iedereen mee praat over belangrijke thema’s en waar de gemeente actief luistert. Als je de media volgt lijkt er wel een totale tweedeling in de samenleving te zijn. Als je ziet hoe mensen tegenover elkaar staan op bijna elk onderwerp wat actueel is. Mensen lijken helemaal vast te zitten in hun eigen gelijk. Gelijk over corona, vaccinaties, klimaat, de oplossingen van alle problemen in de wereld, vluchtelingen, het rechtssysteem, en weet ik veel waarover nog meer.

Laten we blijven praten, niet om elkaar te overtuigen maar door te blijven luisteren naar elkaar en begrip voor elkaar te hebben. En laten we elkaar blijven vertrouwen. Dat vinden wij heel belangrijk. De meeste mensen hebben goede intenties en alleen samen komen we vooruit. GroenLinks wil daarvoor gaan. En overigens: Ik wil vast aankondigen dat wij in december een motie zullen indienen waarin wij het college vragen de omliggende gemeentes te volgen in hun besluit om een vuurwerkvrije gemeente te worden! Dank u wel! Polderbreed Mw Barber: Voorzitter, als de ingediende moties en amendementen bij de begroting 2022 bekend waren geweest vóór de publicatie van de algemene beschouwingen dan had er een andere kop boven het verhaal van Polderbreed gestaan. In plaats van “de begroting is sluitend, maar we zijn er nog lang niet” zou het dan geworden zijn “verkiezingen komen er aan, maar we zijn toch zeker Sinterklaas niet”. Hier kom ik zo op terug. De wethouder financiën geeft aan dat er in 2022 weer wat meer ruimte is. Wij constateren dat die ruimte er niet is en zeker niet na 2022, ook al komt er meer geld voor jeugdzorg. Er zijn enkele pijnlijke bezuinigingen van vorig jaar teruggedraaid maar er zijn ook, naast de door de wethouder genoemde verbeteringsplannen voor de Mallemolen, meer zaken waar veel geld mee gemoeid zal zijn en waar na 2022 nog geen rekening mee is gehouden.

Ik herhaal even de twee punten die Polderbreed in haar algemene beschouwingen al genoemd heeft namelijk: 1. de te verwachten uitbreiding van voorzieningen als de versnelling woningbouw op gang gaat komen; 2. de invloed op de begroting van een integraal huisvestingsplan onderwijs. Het is goed dat over het huisvestingsplan door vier partijen een motie is ingediend die nu al door een meerderheid mede ondertekend is. Voor het positieve saldo over 2022 ligt er een voorstel ter uitbreiding van een aantal medewerkers op ruimtelijke ordening en openbare ruimte. Ondanks dat de benchmark nog niet bij de raad ligt denkt Polderbreed dat die uitbreiding nodig is willen we ooit vaart maken met de woningbouw. Wat ons wel stoort is dat bij het sociaal domein in het kader van de laatste €100.000 bezuiniging eerst heel goed naar de werkdruk gekeken moet worden (terwijl er veel meer aanvragen zijn!) en dat in verhouding daarmee deze grote uitbreiding bij ruimtelijke ordening en openbare ruimte een inschatting lijkt. Hopelijk een redelijke inschatting. Wij zijn benieuwd naar de resultaten. Twee jaar geleden heeft Polderbreed in het kader van Sinterklaas een amendement op rijm opgesteld om de Sinterklaasfeestjes in alle kernen een zelfde bijdrage te geven.

Ging over een kleine €1.000 en de wethouders Visser en Van de Scheur hebben toen, geheel passend bij de sfeer, op rijm gereageerd en snoep uitgedeeld. Vandaag heeft het CDA, de partij die alle uitgaven toch altijd goed onderbouwd wil hebben, twee amendementen ingediend waarmee ze zonder een goed onderbouwd voorstel en zonder naar het groter verband te kijken, zo maar even totaal bijna €100.000 wil uitgeven. Hier past geen snoep maar de roe!

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

3

Gelukkig zien we bij de meeste partijen een duidelijk besef dat we ons niet veel kunnen veroorloven en nee, we zijn zeker Sinterklaas niet. Ondanks deze toch wel kritische start wenst Polderbreed allen een fijne vergadering toe. GJS Dhr Ten Westeneind: Dank u wel, voorzitter. Vandaag de algemene beschouwing van de Gemeente Berg en Dal. Op een moment dat de regels voor Corona weer aangescherpt zijn en het voor velen, waaronder verenigingen, het alsmaar lastiger wordt om met “vrijwilligers” dit alles geregeld te krijgen. De moraal en bereidwilligheid lijkt in een neerwaartse spiraal gekomen te zijn. Er dreigt een tweespalt te ontstaan in onze samenleving en dat is een zorgelijke ontwikkeling. Vandaag 5 amendementen en 22 moties. GJS heeft er geen ingediend. Een bewuste keuze. 2022 laat een voorzichtig positiefresultaat zien. De jaren daarna zijn ongewis en laten een fors negatief resultaat zien. Bewust, want er is geen rekening gehouden met toezeggingen op het sociaal domein. Wat ons betreft nu even pas op de plaats. Mede omdat de verkiezing van 2022 voor de deur staan. Het zal u niet vreemd zijn dat wij daar zeer naar uitzien. Daar waar landelijk de versnippering ernstig zichtbaar is in de Tweede Kamer hebben lokaal de partijen elkaar weten te vinden en zorgen voor een krachtenbundeling zowel vanuit Groesbeek en de Polder.

Wij willen nogmaals benadrukken dat de insteek is en zal blijven om optimaal samen te werken. GJS is verheugd dat de 6-daagse openstelling van de beide milieustraten gewaarborgd is. Een forse stijging van de belastingen is gelukkig achterwege gebleven. Woningbouw, huur, starters en doorstromers, een permanente zorg en punt van aandacht. De energietransitie is in volle gang. Vaak heeft het meer weg van paniekvoetbal dan concreet en structureel aan oplossingen werken. Wat ons betreft blijft het grote zonnepark tussen Leuth en Millingen overbodig en richten wij de pijlen op de verkeerde doelen. Wij hebben gekeken naar de amendementen en moties waar wij sommige medeondertekend hebben. Bij andere wachten wij de beraadslagingen af. Amendement Steenbreek heeft ons de nodige hoofdbrekens gekost, om vervolgens het nog verder ons hoofd te breken over het multiculturele centrum in Millingen. Vrijheid, bevrijd zijn en je vrij voelen, dat alles is terug te vinden in het bevrijdingsmuseum. Hoever willen en kunnen wij gaan met ondersteuning? En hebben wij voor al dat werk wat verzet moet worden voldoende mensen beschikbaar op het gemeentehuis? Doen wij het goed of slecht? Laten we de benchmark resultaten eerst afwachten. Wie of wat je ook bent, hoe je in de maatschappij staat daarin is eenieder vrij. Een groot goed en verworvenheid in Nederland. Gelijke kansen voor iedereen.

De gemeente heeft de toekomstwijzer uitgezet. Bewoners opgeroepen om mee te denken en praten over de toekomst en richting die wij als bewoners graag zien. Dat is de juiste koers en houding. De raad als verlengstuk van de bevolking om met elkaar dat uit te voeren waar behoefte aan is. Wij zijn benieuwd naar de uitkomst. Voorzitter de laatste begroting van deze raad en het zittend college! Op naar nieuwe tijden, op naar maart 2022. GVP Dhr Eikholt: Dank u wel, voorzitter. Ik geef het woord graag door aan onze collega, dhr Kersten van Sociaal Groesbeek, die namens de drie partijen uit Groesbeek het woord zal voeren. GVP/VOLG/Sociaal Groesbeek Dhr Kersten: Dank u wel, voorzitter. De lokale Groesbeekse partijen VOLG, Sociaal Groesbeek en de Groesbeekse Volkspartij hebben de krachten gebundeld. Samen vormen wij een nieuwe partij: Kernachtig Groesbeek. Met die naam doen we in maart volgend jaar mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. T.b.v. het vaststellen van de begroting voor 2022 vinden wij het belangrijk om aan te geven waar wij ons in 2022 en de jaren erna hard voor maken. Samen leven maakt een samenleving.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

4

Het verenigingsleven is erg belangrijk. Daarom willen wij dat verenigingen geholpen worden om samen zaken op te pakken om op die manier te kunnen blijven bestaan. In elke dorpskern moet een dorpshuis blijven (be)staan. Dit moet een laagdrempelige, gezellige plek zijn waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. We blijven Inwoners ondersteunen bij het opzetten van nieuwe initiatieven. Procedures zijn hiervoor nodig, maar we zorgen ervoor dat die zo eenvoudig mogelijk zijn. We ontmoeten elkaar veelal in de kernen. Wij vinden dat deze kernen hun gezellige, uitnodigende en dorpse karakter moeten blijven behouden. Minder steen en beton maar meer groen. Het Reiner van Ooiplein in Ooij gaat binnenkort eindelijk hiervoor op de schop. Ook voor het centrum van Groesbeek staan belangrijke keuzes op het programma. Wij kiezen voor een veilig centrum met meer ruimte voor voetgangers en fietsers met veel groen en meer plekken om van de omgeving te genieten. Voor de bezoekers van het centrum moet er in de zomermaanden gebruik kunnen worden gemaakt van een bewaakte fietsenstalling en we gaan zorgen voor een openbaar toilet. Duurzaamheid. De aanpak van de wateroverlast in verschillende kernen zoals Breedeweg moet worden voortgezet. Samen met de bewoners moeten we komen tot de beste oplossingen.

Ook moet er eindelijk worden begonnen met het plaatsen van zonnepanelen in de daarvoor aangewezen pilotprojecten. Er moet geld beschikbaar komen voor inwoners die hun tuin willen vergroenen (tegels eruit en planten erin) en hun regenpijp willen afkoppelen. Daarnaast moet de energiecoach meer ruimte krijgen om initiatiefnemers te helpen met het verduurzamen van hun woning. Wonen, een eigen dak boven je hoofd. We worden ook in Berg en Dal geconfronteerd met een groot gebrek aan passende woningen. Met name woningen voor starters en ouderen ontbreken. Er moet daarbij meer aandacht komen voor het wonen van alleenstaanden, zowel jong als oud. Initiatieven zijn er te over maar er komt te weinig van de grond. Wij willen dat er een ambtenaar wordt vrijgemaakt om initiatiefnemers te ondersteunen in hun zoektocht om een plan gerealiseerd te krijgen. De ambtenaar als verbinder tussen initiatiefnemer, belanghebbende en gemeente. We willen dat er meer wordt gebouwd; uiteraard met respect voor onze prachtige historische panden en met behoudt van onze natuur. Woongenot wordt ook bepaald door je woonomgeving. Tenslotte willen we meer bloeiende planten in de straten en goed onderhoud van het openbaar groen en de trottoirs. Financieel gezien staan we er in 2022 goed voor. We krijgen dan extra geld van het rijk. Maar het is nog onzeker of we dit ook in de jaren daarna krijgen.

Daarom moeten we verstandig met ons geld omgaan. Gelukkig hebben we wel een goed gevulde spaarpot. Als het echt nodig is zetten we die in om onze ambities te kunnen waarmaken. VBenD Dhr De Jong: Voorzitter, voorzichtigheid en voorlopig hand op de knip houden is het devies wat wij hanteren bij deze algemene beschouwingen. We moeten niet te vroeg juichen nu we een sluitende begroting hebben voor 2022. Met de verkiezingen in aantocht willen we nog wel eens voor Sinterklaas spelen. Maar die mijter past ons nu nog niet. Zeker niet als je weet wat er allemaal aankomt: de invoering Omgevingswet, de Harmonisatie Gemeentefonds, de toenemende kosten en investeringen voor de zorg, energie en klimaat. De meerjarenbegroting 2022 - 2025 toont voor de 3 laatste jaren structurele tekorten van om en nabij de 2 miljoen! En de twee laatste jaren zullen structureel sluitend moeten zijn voor goedkeuring door de provincie. We moeten daarom blijven werken aan een sluitende begroting en vanuit het principe: “oud voor nieuw”. We willen immers voorkomen dat onze inwoners straks het gelag moeten betalen door bijvoorbeeld extra verhogingen van belastingen zoals de OZB! Wij zijn onaangenaam verrast door de plannen van vervoerder Breng om op termijn de streekbus niet meer via de Rijksstraatweg in Beek en door Ubbergen te laten rijden.

We zijn het hierbij eens met onze Vervoerswethouder dat het zo snel mogelijk reizen van A naar B niet het doel van een bus is maar dat juist het vervoer van zoveel mogelijk mensen de hoogste prioriteit moet hebben. En hoe zit het met het aantrekkelijk maken van het centrum in Beek? De toenmalige gemeente Ubbergen heeft geld daarvoor beschikbaar gesteld dat nu al jaren op de plank ligt. Voor Berg en Dal wil nu eindelijk wel eens actie zien om deze plannen samen met aanwonenden

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

5

uit te voeren! De beantwoording door het college van de vragen die we hierover gesteld hebben zijn hoopgevend. Enkele knelpunten blijven: De Bartholomaeuskerk in Beek is verkocht maar als we nu zien hoe de omgeving rondom de kerk er uit ziet! Wat kunnen wij als gemeente hierin betekenen? Ook aan de wateroverlast in centrum Beek moet op korte termijn wat gedaan worden. Vooral bij Hotel Spijker ontstaat er bij een hevige regenbui een soort klein Wylerberg en daardoor veel overlast. En we willen dat er zorgvuldig omgegaan wordt met bestemmingsplannen etcetera op de stuwwal en andere kwetsbare gebieden met de unieke natuur, landschappen en monumentaal erfgoed. Ook moeten we samen optrekken met Nijmegen voor een veilige oversteek op de N325 voor o.a. de Havo leerlingen. Nu we het toch over verkeer hebben: we zijn blij voor de bewoners van Erlecom dat er binnenkort een begin gemaakt wordt met de renovatie van de Erlecomseweg. Wonen in Beek dat is zoeken naar een spelt in een hooiberg. Maar als de Brandweerkazerne vertrekt? Kunnen we dan daar niet eens kijken naar inbreiding/nieuwbouw voor starters en doorstroming? Een Dorpsagenda voor alle kernen en ook voor Beek! Inwoners van Beek: wat willen we met ons mooie Dorp Beek? Wij willen graag met u meedenken! PvdA Mw Albers: Dank u wel, voorzitter. De begroting ziet er positiever uit dan vorig jaar nu we meer gelden van het Rijk krijgen.

Ik begin met complimenten voor de ambtenaren, die niet alleen weer een hele begroting hebben opgesteld, maar ook snel op al onze vragen antwoorden hebben weten te geven. De PvdA vindt de begroting leesbaar en overzichtelijk, maar af en toe wel weinig concreet. Veel onderwerpen worden benoemd, maar het blijft in algemeenheden. Opnieuw hadden we op veel plekken kunnen vragen om integraliteit. We hebben zorgen over de organisatie. Het verloop van ambtenaren, daar moet echt iets aan gebeuren. We hopen dat de plannen en gelden die in deze begroting zijn verwerkt daaraan gaan bijdragen. We vinden dat ook uitgebreid moet worden gekeken wat de reden is van dit verloop. We zijn blij dat enkele bezuinigingen zoals die op de bibliotheek niet doorgaan. Wel maken we ons zorgen over de manier waarop dat gaat. Hoe snel op iets wordt bezuinigd, hoe snel er een totaal ander plan kan liggen en vervolgens weer een ander plan of geen plan. Waar is dan de visie? Hoe weet men waar men aan toe is? Het voelt nog te vaak ad hoc. We hebben één van de laagste belastingen van de provincie Gelderland wordt geschreven. "De bijna laagste". Dat geldt alleen niet voor de woonlasten van meerpersoonshuishoudens. Daar zitten we hoger dan de gemiddelde woonlasten in onze provincie. Daar zijn vast allerlei redenen voor, maar toch jammer dat de ambitie uit het coalitieakkoord net niet is gehaald.

Ik heb een aantal maanden het stokje over moeten geven aan Martijn Schmiermann. De overdracht ging redelijk vlot. Want was er nu echt zoveel anders dan een aantal jaren geleden? Het accommodatiebeleid. Formeel ligt er nu iets in het tweede kwartaal volgend jaar, na de verkiezingen. Het is natuurlijk ook wel een heikel punt.. Het centrum van Groesbeek. Uit de begroting 2019: Na een mobiliteitsonderzoek 2019 komen er nadere maatregelen. Uit de begroting 2020: Begin 2020 nadere maatregelen aankondigen. En dan in de begroting 2022: Eind 2021 besluit de raad. Uitvoering volgt in 2022-2023. Vele schetsen zijn gepasseerd. Ik ben blij dat er enige voortgang is, de uitwerking van de enquête was een leuk document en bevestigde veel van hetgeen wij al in alle eerdere vergaderingen hadden aangegeven, maar ik maak me zorgen over de verdere voortgang. We volgen het kritisch. En dan wonen... Het voelt allemaal een beetje chaotisch. Er zijn veel plannen maar er wordt toch maar weinig gebouwd. Onze motie over onze woon-opdracht is nog niet uitgevoerd. Veel plannen worden al op voorhand niet in behandeling genomen. Dit brengt mogelijk een bepaalde willekeur met zich. De noodzaak om meer te bouwen is er. Naar onze mening kan de woonagenda best herzien worden. Er moet meer gekeken worden naar alternatieve mogelijkheden en concepten, de starterswoningen, Knarrenhof-ideeën en tiny houses.

En dan nog heel kort:

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

6

Is voldoende duidelijk wat we willen met dorpsagenda's? We hebben zorgen om alcohol- en drugsgebruik en ambulancetijden. De communicatie kan af en toe beter. Ik baal van de versobering op de wegen. Zoals we vorig jaar ook al hebben aangegeven gaat dat uiteindelijk mogelijk juist leiden tot meerkosten. Volgend jaar wordt dit geëvalueerd. Om die reden heb ik niets hierover ingediend. Duurzaamheid is voor ons ook een heel belangrijk punt en we moeten erover nadenken hoe we duurzaamheid iets maken wat geen luxe item is voor de rijkeren onder ons. Energie-armoede bestrijden, juist nu belangrijk. Ik begon positief en zo zal ik natuurlijk ook eindigen. Natuurlijk is er ook hard gewerkt en hebben we (ander) werk moeten verzetten met elkaar, door corona. We hebben het digitaal overleggen onder de knie. Er ligt een participatienota en beleid. We zijn bezig in de Breedeweg. En Wethouder Verheul heeft recent nog even duidelijk gemaakt dat de term Eigen Inwoner een belachelijke term is. We zitten hier met z'n allen natuurlijk ook anders dan toen we nog met een top-20 lijstje miljoenen moesten bezuinigen. Toen noemde de oppositie deze vergadering nog een poppenkast en coalitie en oppositie stonden rechtlijnig tegenover elkaar. Inmiddels zijn dezelfde partijen al zo'n beetje samengesmolten. Groesbeek bij Groesbeek, Polder bij Polder. Eind goed, al goed.

En geen knip in de dijk, maar helaas wel in onze gemeente...! D66 Mw Vorderman: Dank u wel, voorzitter, het is altijd fijn om het laatste woord te krijgen. Geacht college, raad en inwoners, Deze raadsperiode is bijna ten einde: in maart nieuwe gemeenteraadsverkiezingen. Voor mij een moment om terug te kijken op de afgelopen vier jaar. Veel is er gerealiseerd, veel ook nog niet. Vaak hebben wij moties ingediend die nog wat tijd nodig hadden om te landen bij de coalitie. Wij liepen wat voor de muziek uit. Ik hoop natuurlijk dat u deze keer naast ons loopt wat betreft nog in te dienen moties, maar uiteindelijk gaat het om het resultaat, en het is dus fijn te constateren dat veel van onze ideeën uiteindelijk toch opgepakt en gerealiseerd zijn. Denk bijvoorbeeld aan de subsidie op afwatering, subsidie voor isolatie, de energieverlies meter, inwoners participatie, enzovoorts. Maar er blijft ook nog veel te wensen over. Al sinds de fusie staan de Top’s op de agenda om onder andere de polder te ontlasten van gemotoriseerd verkeer. En nog steeds, wij zijn nu zoveel jaar verder, is het niet gelukt. Hoe kan dit?! De vervuiler betaald is de slogan, maar in onze gemeente blijkt dat niet te realiseren. Zeker niet wat betreft het afvalbeleid.

Hoe kan dit? Ondanks de participatie nota en de inspanningen van ambtenaren en inwoners, lukt het vaak nog steeds niet om inwoners vanaf dag één mee te nemen en mee te laten denken over hun omgeving. Waarom lukt dat niet? D66 wil graag heldere keuzes maken. En dat is nodig, zeker in deze tijd met grote vraagstukken die op ons afkomen. Denk aan de woningnood en aan onze opgave opwekking duurzame energie. D66 denkt graag in oplossingen en niet in problemen. Ja, wij steunen de plannen voor de Zonnevelden in de polder, hoe beroerd het participatie traject ook van start ging, maar we kunnen niet blijven uitstellen. Blijf met de inwoners in contact en denk in mogelijkheden. Heeft u al gedacht aan gekleurde zonnepanelen? Zonnepanelen die bijvoorbeeld prima op een gevel passen in dezelfde kleur, of groen met bruine panelen die minimaal in het landschap opvallen. Ze zijn er al. Ook willen wij onze financiën op orde houden. Laten we de meevaller vanuit de septembercirculaire van plus minus €650.000,- terugstorten in onze algemene reserves want we hebben de laatste jaren nogal wat uit die pot gegraaid. D66 Berg en Dal is er voor alle inwoners, ongeacht waar zij wonen in onze gemeente. Er wordt door ons geen onderscheid gemaakt tussen bijvoorbeeld de polder of Groesbeek, of zoals sommigen zeggen, tussen ‘t Hoog en ‘t Laag.

Een goed lopende Mallemolen met een theaterzaal in Groesbeek is een aanwinst voor al onze inwoners. Elke kern verdient zijn eigen specifieke faciliteiten, en sámen zijn wij die mooie bloeiende gemeente! Dank u wel voorzitter.

6. 7.

Behandeling van de begroting 2022 in eerste termijn aan de hand van thema’s en de daaraan gerelateerde amendementen en moties Reactie college van burgemeester en wethouders

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

7

De voorzitter licht toe dat er 28 oproepen tot wijziging zijn ontvangen vanuit de fracties. Deze zijn in de vorm van een aantal amendementen gedaan, voorstellen om de begroting ook echt te wijzigen, en in de vorm van veel moties die het college oproepen om een bepaalde actie te ondernemen. Om een overzicht te houden zijn de moties en amendementen gegroepeerd in een zestal thema’s. Binnen deze thema’s komen de moties en amendementen aan de orde. Elk van de indiener van een motie of amendement krijgt de gelegenheid om voor de raad en de luisteraars deze toe te lichten. Daarna heeft het college de gelegenheid te reageren en een advies te geven. Daarna is er gelegenheid voor de raad om over de motie of het amendement in debat te gaan.

THEMA 1. COMMUNICATIE MET INWONERS M12 Baas in eigen brievenbus van GroenLinks Dhr Gödderz licht de motie toe.

Voorstel: Begrotingsraad Onderwerp: baas in eigen brievenbus De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat:  er gemeenten zijn die voor de ja-sticker voor reclamedrukwerk gaan. Dat betekent dat inwoners géén reclamedrukwerk meer krijgen tenzij ze zelf een dergelijke sticker op de brievenbus plakken. (In Amsterdam daalde de hoeveelheid reclamedrukwerk daardoor van 49 procent naar 19 procent en in Utrecht van 48 procent naar 11 procent).

 veel mensen het reclamedrukwerk helemaal niet willen en zich zelfs ergeren aan de reclame.  de CO2-emissie van het papier voor reclamedrukwerk aanzienlijk is, los nog van onder meer de inkt, de logistiek van verzending, de logistiek van papierinzameling en de plastic folie waar het vaak in zit.

 de gemiddelde CO2-emissie voor dit papier per gemeente tussen de 100 en 123 ton CO 2emissie per jaar is.

 wanneer we een flinke reductie van reclamedrukwerk kunnen bereiken dit vertaalt naar de uitstoot van auto’s, het een CO2-besparing op kan leveren van zo’n 20 tot 64 auto’s.

 dit te vergelijken is met de vervanging van een aardig gedeelte van het gemeentelijk wagenpark door elektrische auto’s die op groene stroom rijden.

 er voor het invoeren van deze sticker misschien op dit moment nog niet voldoende draagvlak is in onze gemeente.

 we ook op andere manier kunnen stimuleren dat er minder ongewenst reclamedrukwerk in onze gemeente verspreid wordt.

 we dit kunnen bereiken door de websites: Kiesjefolders.nl en folderkiezer.nl onder de aandacht te brengen.

 inwoners bij deze websites zelf kunnen kiezen welke reclame ze wel graag in de bus krijgen.  inwoners die graag bepaalde folders willen, zich op die websites kunnen aanmelden en gelijk een nee-sticker aan kunnen vragen.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

8

 we hiermee een goede stap kunnen zetten op weg naar minder papierverspilling en een kleine stap naar minder CO2 uitstoot. Verzoekt het college Uit te zoeken hoe wij deze websites actief onder de aandacht van inwoners kunnen brengen en gelijk de mogelijkheid om een nee/nee of nee/ja sticker gratis bij de gemeente te kunnen krijgen te promoten. (Een sticker is dus ook via die websites te verkrijgen) en gaat over tot de orde van de dag. Indiener: GroenLinks Berg en Dal Rona Vree, Florian Gödderz en Marjan Verdijk

Wethouder Verheul vindt het een sympathieke motie. Het draagt bij aan de doelstellingen die door iedereen onderschreven worden. Het is een steun in de rug. Er zijn al stickers op het gemeentehuis en deze zullen meegenomen worden naar de service punten. Er kan ook extra aandacht aan besteed worden in de Rozet en andere communicatiekanalen. Hij wil de raad meegeven dat er nagedacht kan worden over een ja/ja sticker, dit betekent dat men geen reclamedrukwerk krijgt, alleen als men het echt wil. Het is een stap verder. Hij neemt de motie over. Dhr Eikholt vindt het een beetje kort door de bocht. Er wordt nu gesproken over de bezorging van de grote bedrijven die plaatsvindt via de folderpakketten. Bij de folderpakketten zitten ook folders van de lokale winkels en bedrijven. Als deze verstoken blijven van het in de brievenbus stoppen van die pakketten, valt er voor hen een communicatiekanaal weg. Hij wil weten wat daar de consequentie van is. Mw Brouwer merkt op dat er toch al nee/nee en ja/nee stickers zijn, waar heel veel gebruik van wordt gemaakt. Zij kan zich voorstellen dat dat vervalt en dat men alleen kan aangeven dat men reclame wil en dan vervallen al die nee/nee en ja/nee stickers en komt er een ja-sticker. Het kan niet allebei, dan heeft het geen nut. Mw Barber sluit aan bij de vraag van mw Brouwer.

Als men via de website doorgeeft welke folders men wil ontvangen, moet de folderbezorger in iedere bus andere folders stoppen, dat gaat niet werken. Dhr N. Bakker vraagt zich af hoever dat promoten moet gaan van de ja/nee sticker en de website of is het een stukje in de gemeentelijke rubriek van de Rozet of moeten mensen per post geïnformeerd worden. Dhr Driessen zegt dat het alleen over folders gaat. Wat voorgesteld wordt is een tussenvorm, waarvan hij denkt dat het niet gaat werken. De vorm zoals die in de gemeente Amsterdam gehanteerd wordt werkt wel. De meeste mensen zijn er nog niet aan toe. De maatschappij is er nog niet aan toe. Er zijn tussenvormen. Je kunt een App op je iPad downloaden, Reclamefolders, en dan krijg je alle reclamefolders te zien. Als je een beetje zelfbewust bent en je wilt al dat oud papier niet, dan kijk je op de App. Mw Vorderman vindt het ook een beetje overbodig. Zij voelt meer voor het voorstel van de wethouder, wat zij heel graag afwacht. Dat ziet zij wel zit. Wat nu voorgesteld wordt is een halfslachtige tussenvorm waar zij niets in ziet. Dhr De Jong is het eens met de opmerking van mw Vorderman. Het lijkt hem een overbodige motie. Hij wil nog wel een aspect toevoegen aan de genoemde argumenten.

Als je zou overgaan tot de ja-sticker, zoals die in Amsterdam en Heumen al wordt gehanteerd, wordt de toch al overbelaste organisatie nog extra belast. Hij vraagt of dit niet tot meer problemen leidt. Hij zou het voorlopig niet doen. Hij denkt dat het niet voldoende zoden aan de dijk zet. Dhr W. Bakker vindt het heel sympathiek wat dhr Driessen aangeeft, om met een App te werken. Hij kent echter genoeg oudere mensen die het geweldig vinden om ’s avonds al die folders door te bladeren als tijdverdrijf. Aansluitend bij dhr Eikholt, het wordt heel lastig voor de lokale ondernemers. Om folders met de Rozet mee te laten bezorgen is onbetaalbaar. Op den duur zal het anders moeten, maar de tijd is er nog niet rijp voor. Mw Albers sluit aan bij voorgaande sprekers en vindt het ook overbodig. Dhr Gödderz is blij met de steun van het college. Als de ja-sticker een breder draagvlak heeft, meteen doen. GroenLinks is voor het omlaag brengen van de papierstromen. Van niemand moet iets worden

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

9

afgepakt, zoals de ouderen die erg graag de folders doorlezen. Folders van de lokale winkeliers is inderdaad een punt. Als de motie gevolgd wordt, zou GroenLinks ervoor pleiten dat lokaal iets via de ondernemersvereniging gedaan kan worden. Voor de folderbezorger kan het geen probleem zijn, omdat de pakketjes op naam bezorgd worden. De doelgroep moet goed bereikt worden, dit kan via de gemeentepagina of de website en social media. Het gaat niet over het Gemeentenieuws en de huis aan huis bladen. Als op de ja-sticker overgestapt zou worden, lijkt hem dat geen extra werk voor het gemeentehuis. De sticker zou een keer mee bezorgd kunnen worden met het Gemeentenieuws, dan kan iedereen zelf kiezen. Het gaat GroenLinks er vooral om dat de papierstromen omlaag gebracht worden. Dhr Eikholt merkt op dat als het een succes zou worden - iedereen wil af van de overbodige papierstroom – houdt de hele verspreiding op te bestaan. De Topic moet dan zelf de bezorging verzorgen en dat is te duur waardoor het blad waarschijnlijk zal verdwijnen. Dat zijn consequenties. Dhr Gödderz stelt dat het niet om de huis aan huis bladen gaat. Persvrijheid is een groot goed. Er zijn fondsen vanuit het rijk voor stimulering van de lokale pers.

THEMA 2. BESTUUR EN ORGANISATIE A04 Personele uitbreiding uitstellen van de PvdA Mw Albers licht het amendement toe.

Voorstel: Begroting 2022 Datum raadsvergadering: 4 november 2021 Onderwerp: uitbreiding formatie uitstellen Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: Aanpassing van het voorgestelde raadsbesluit.

1. De programmabegroting 2022 met een saldo van €78.000 positief vast te stellen, inclusief: 1.1. de meerjarenraming 2023-2025; 1.2. het meerjareninvesteringsplan 2022-2025; 1.3. het kader voor de subsidies. 2. De begroting 2022 met een bedrag van € 658.000 positief te wijzigen met:

2.1. de doorrekening van de septembercirculaire 2021 in de algemene uitkering; 2.2. het besluit over de revitalisering van de Mallemolen; 2.3. de maatregelen ten behoeve van de organisatieontwikkeling in 2022; 3. Het besluit omtrent de wijzigingen in de formatie 2022 zoals genoemd in de begroting 2022 uit te stellen tot de raadsvergadering van 16 december 2021 Punt 3 wordt toegevoegd en punt 2 wordt gewijzigd. Overwegingen en toelichting op amendement: Er kan nog niet worden ingestemd met alle personele uitbreiding die is genoemd in de begroting 2022. Vorig jaar is tijdens de begroting 2021 een motie ingediend “Eigen organisatie”. Daarop is uiteindelijk toegezegd door het college om vóór de begroting 2022 met resultaten te komen uit de benchmark. Dit is niet gelukt. Al hoewel we ‘gevoel’ erbij hebben dat op bepaalde punten binnen de organisatie er formatie bij zou moeten en er sprake is van urgentie, zoals op het gebied van RO, is het belangrijk om een compleet beeld van de organisatie te hebben en als raad te beschikken over de juiste en volledige informatie. De benchmark helpt daarbij. Ondanks de toezegging is deze niet tijdig gereed. Daarom onthouden we ons op het punt van personele formatie van een definitief besluit, in afwachting van de benchmark, waarvan de uitkomsten in december 2022 worden gepresenteerd aan de raad. Het

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

10

definitieve besluit over de formatie kan dan, enkele weken later, in de raadsvergadering van 16 december 2021, alsnog worden genomen (al dan niet aangepast). Indiener: PvdA Berg en Dal, Lesley Albers

De voorzitter antwoordt dat het college het betreurt dat de benchmark er niet eerder was dan nu is. De raad had dan met een completer beeld de afwegingen kunnen maken. De vragen die nu voorliggen, personeel, zien echter wel op een ander vlak. 30 september is via de raadsinformatienota aangegeven dat er een aantal functies, los van de benchmark, moeten worden ingevuld. Dat betreffen knelpunten waarvan men allemaal vindt dat die nu moeten worden opgepakt. Het college wil niet wachten met werven tot december, zeker niet in de krappe arbeidsmarkt die er is. Als meest urgente wil hij Wonen noemen. De benchmark komt volgende maand en dat geeft de raad gelegenheid naar de personele organisatie in zijn geheel te kijken en daar eventueel kaderstellende uitspraken over te doen. Op het moment dat de raad met dat hele beeld het college iets mee wilt geven - dat kan zelfs in een voorstel tot wijziging van de begroting, er kan iedere raadsvergadering een begrotingswijziging ingediend worden – dan kan dat ook. Het college is wel van mening dat voorgestelde functies zo snel mogelijk moeten worden ingevuld zodat daarna breder over de benchmark gesproken kan worden. Het zijn twee losse zaken. Het een kan niet op het ander wachten. Hij ontraadt het amendement. Mw Albers zegt dat de benchmark er misschien niet direct relatie mee heeft, maar het geld kan maar één keer uitgegeven worden.

Er zitten meer formatieplaatsen in. In die zin is het complete beeld wel heel belangrijk. Dhr Ten Westeneind kan de gedachtegang van de PvdA ondersteunen. Hij wijst erop dat mw Barber al vaker om informatie en toelichting gevraagd heeft, met name over de personele bezetting en problemen. Op de LinkedIn pagina van Berg en Dal komen bij herhaling diverse functies voorbij die vacant zijn. Het is heel urgent om de benchmark met elkaar op het netvlies te krijgen om de juiste keuzes te maken. Mw Vorderman kan zich aansluiten bij de opmerkingen van dhr Ten Westeneind, maar aan de andere kant ziet zij de noodzaak van een snelle personeelsbezetting. Dat valt tegenwoordig niet mee. Zij vindt het erg jammer dat, ondanks de vele verzoeken, de benchmark te laat komt. Zij twijfelt nog. Mw Barber heeft in het begin al gezegd dat ondanks dat de benchmark er niet is ze er toch mee door wil gaan. Jammer dat de benchmark er nog niet is. Wil men de woningbouw starten, dan zal men aan de slag moeten, Dhr Gödderz zegt dat de benchmark nuttig is, hij begrijpt de gedachtegang, maar aan de andere kant zijn de tekorten qua bezetting overduidelijk. Er moet iets gebeuren. Op Ruimtelijke Ordening bijvoorbeeld hoeft er geen benchmark te zijn, dat moet gewoon gebeuren. Hij ziet de benchmark wel graag snel tegemoet. Dhr De Jong voelt veel voor de argumenten van mw Albers en dhr Ten Westeneind.

Eerst een compleet beeld, de benchmark geeft dat en dan beslissen, 3-4 weken later maakt niet zoveel uit. Dhr Van Loon merkt op dat als het verhaal van de PvdA opgevat wordt als een signaal van we vinden het echt heel vervelend dat, zelfs na het aandringen, de benchmark er niet is, dan kan hij zich erin vinden. Dat vindt het CDA ook. Maar de consequentie die daaraan verbonden wordt in de zin van we houden de uitbreiding van de formatie daarvoor op, vindt hij te ver gaan. Wat de burgemeester ook aangeeft, die twee dingen staan los van elkaar. Als signaal prima, maar het moet niet een en ander ophouden. Mw Albers snapt dat iedereen die urgentie voelt, het gaat misschien over 3 weken. Er zit wel 1 fte in die wel wordt ingevuld voor RO, die blijft staan. Daar kan men wel mee aan de slag. Het lijkt haar niet veel uitmaken, maar dan gebeurt het wel in de juiste volgorde.

M11 Presentievergoeding carrouselleden van Groenlinks Dhr Gödderz licht de motie toe

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

11

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Presentievergoeding carrouselleden De Raad, gehoord de beraadslaging; constaterende, dat onze gemeente naast 23 raadsleden 24 carrouselleden telt; carrouselleden (op hoofdlijnen) hetzelfde werk doen als raadsleden; carrouselleden, met name in het geval van eenmansfracties, een onmisbare steun zijn voor de raadsleden, omdat zij het werk verlichten en veelal specifieke kennis inbrengen; overwegende, dat het wenselijk is om carrousel- en raadsleden gelijkwaardiger te behandelen; het wenselijk is om de functie van carrousellid aantrekkelijker en toegankelijker te maken, omdat de “kweekvijver” veelal dreigt op te drogen; hiervoor de kloof tussen de presentievergoeding van een carrousellid en de onkostenvergoeding van een raadslid zoveel mogelijk moet worden gedicht; deze conclusie wordt ondersteund door recent onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Raadsleden en recente uitspraken van raadsleden uit onze gemeente; verzoekt het college om de presentievergoeding van commissieleden aan te merken als een vrijwilligersvergoeding conform de Circulaire Specifieke aandachtspunten Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers voor gemeenten. en gaat over tot de orde van de dag. Indiener: GroenLinks Berg en Dal: Rona Vree, Florian Gödderz en Marjan Verdijk

De voorzitter wil hierover als college geen advies geven, de raad gaat er zelf over. Mocht de raad besluiten tot invoering hiervan over te gaan, dan stelt hij voor dat bij aanvang van de nieuwe raadsperiode te doen. Dhr Driessen is niet enthousiast over de redenatie van GroenLinks om tot deze motie te komen, maar wel over het doel. De-fiscaliseren van de vergoeding kan gewoon. Er is zelfs helemaal geen motie voor nodig. Er moet wel gekeken worden of het binnen de financiële grenzen valt. Hij is voor de motie. Dhr Verstraaten vindt het een sympathieke motie. Hij vraagt zich af wat de financiële consequenties zijn. In de motie staat dat de functie van carrousellid aantrekkelijk gemaakt moet worden. Dit heeft naar zijn mening weinig te maken met geld. Er ligt vooral voor de raad een taak om vergaderingen en de politiek an sich aantrekkelijker te maken. Mw Brouwer sluit aan bij voorgaande spreker. Geld moet niet de overweging zijn om carrousellid te worden. Zij is van mening dat raadslid en carrousellid niet gelijkwaardig zijn, maar als het verder niets kost en geen extra werk is voor de gemeente, heeft zij er geen probleem mee. Mw Vorderman zegt dat D66 de tijd niet goed vindt om dit nu in te voeren. Het zijn moeilijke tijden en de politiek staat al niet in een best daglicht. Bovendien moet geld geen prikkel zijn om carrousellid te worden.

Overigens is zij het er wel mee eens dat de politiek heel wat aantrekkelijker gemaakt kan worden. Daar zou beter wat energie in gestoken kunnen worden.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

12

Dhr Peters begrijpt niet helemaal wat de bedoeling is, maar hij is het ermee eens dat geld niet de prikkel moet zijn. Dhr Eikholt geeft aan dat dit een systeem is wat bij heel veel verenigingen al gehanteerd wordt in de zin van een belastingvrije onkostenvergoeding. Dat was tot voort kort tot € 1.500,- per jaar. Hij hoort dat het nu € 1.750,- is. Mensen kunnen tot aan dat bedrag belastingvrij krijgen omdat ze een vrijwilligersfunctie vervullen. Het presentiegeld voor carrouselleden moet op die wijze gezien worden. Het doet vervolgens niets af aan de betrokkenheid van een carrousellid en de tijd die er ingestoken wordt. Het lijkt hem heel goed te realiseren en het kost naar zijn mening de gemeente verder niets. Dhr De Jong ondersteunt de woorden van dhr Eikholt. Mw Borremans vindt de overwegingen die in de motie staan niet helemaal kloppen. Als het iets aantrekkelijker zou worden om belastingvrij te kunnen uitkeren - dat ligt aan hoeveel vrijwilligersvergoeding het eventuele carrousellid al ontvangt, maar dat moet dan uitgezocht worden – is zij het ermee eens. Het zal de gemeente verder niets kosten, alleen aan tijd om het uit te zoeken. Dhr Gödderz kan zich erin vinden om het bij de nieuwe raadsperiode in te laten gaan. Dhr Eikholt heeft precies uitgelegd hoe het zit. De vergoeding blijft hetzelfde, er wordt alleen geen belasting over betaald.

Uiteraard moet geld geen reden zijn om in de politiek te stappen. De politiek moet aantrekkelijker gemaakt worden zodat ook jongere mensen ertoe komen. Door de vergoeding zou je bij je werkgever tijd kunnen kopen, daar minder uren te werken en meer uren in de gemeenschap. Het is een investering in de samenleving. Alle carrouselleden van de gemeente Berg en Dal doen hun werk goed.

M19 Versterking BRN binnen samenwerkingen van het CDA Dhr Van Loon licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Versterking Begrotingsrichtlijn Rijk van Nijmegen (BRN) De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat - een aanzienlijk deel van de begroting via Gemeenschappelijke Regelingen en andere samenwerkingsverbanden wordt uitgevoerd; - al jaren geconstateerd wordt dat gemeenten onvoldoende grip hebben op Gemeenschappelijke Regelingen en andere samenwerkingsverbanden; - de democratische legitimatie van Gemeenschappelijk Regelingen hierdoor te wensen overlaat; tevens overwegende dat

-

-

de samenwerking in het kader van de Begrotingsrichtlijn Rijk van Nijmegen (BRN) een van de weinig voorbeelden is waarin deelnemende gemeenten van Gemeenschappelijke Regelingen in het Rijk van Nijmegen gezamenlijk optrekken; deze samenwerking daadwerkelijk voor meer grip op Gemeenschappelijke Regelingen zorgt en in de praktijk ook tot resultaten leidt;

roept het college op

1. Te onderzoeken hoe de samenwerking tussen gemeenten in het kader van Begrotingsrichtlijn Rijk van Nijmegen (BRN) verder kan worden versterkt en uitgebreid; 2. In overleg te treden met de andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen om hierover nadere afspraken te maken;

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

13

3. Na te gaan in hoeverre het BRN-model ook toepasbaar is op Gemeenschappelijke Regelingen met een bredere samenstelling (Gelderland-Zuid), welke gemeenten voor zo’n samenwerking openstaan en de raad hierover te informeren; 4. De raden van die gemeenten een afschrift van deze motie te sturen; en gaat over tot de orde van de dag. Indiener: CDA Berg en Dal Dave van Loon, Wim Bakker, Nick Bakker, Wilm Janssen Mede-ondertekening: D66 Berg en Dal Tessa Vorderman; GroenLinks Berg en Dal Rona Vree, Florian Gödderz, Marjan Verdijk

Wethouder Fleuren geeft aan dat de werkwijze van de Regionale Adviesfunctie en de werkwijze van de Begrotingsrichtlijnen Rijk van Nijmegen onlangs geëvalueerd zijn. De conclusie daaruit was dat de deelnemende gemeenten allemaal wel enthousiast zijn omdat het helpt in de behoefte die er bij de raden en colleges zijn om grip te hebben c.q. te houden op de gemeenschappelijke regelingen. Er is in de regio wel discussie over de 1, 2, 3 procent bezuiniging. Een conceptbrief hierover aan de gemeenschappelijke regelingen is gemaakt maar nog niet iedere gemeente staat hier achter en daarover is op 29 november nog een vervolgoverleg met de portefeuillehouders Financiën van de Regio. Het college zal zich ervoor inzetten om die korting te continueren. Er wordt ook gesproken over een toetsing door de Regionale Adviesfunctie van de financiële stukken van de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen. Dat is een groter gebied dan de huidige deelnemende gemeenten Rijk van Nijmegen. Er is ook overeenstemming binnen de groep van de Regio PFO Financiën om de discussie aan te gaan met niet BRNgemeenten onder andere bij de VRGZ. Gevraagd zal worden zich te conformeren aan de BRN-norm. Het verzenden van deze motie vanuit de raad van de gemeente Berg en Dal kan op positieve wijze bijdragen aan deze discussies. Het college neemt de motie over. Mw Barber vindt het een mooie motie en staat er achter.

Dhr Eikholt zegt dat een bekende uitspraak van mw Ellie Lust is: ”Al is de pannenkoek nog zo dun, hij heeft altijd twee kanten.” In dit geval is dat ook zo. Nu zou er met de hele regio gezamenlijk opgetrokken worden waar het gaat over begrotingsbeleid voor deelnemende organisatie. In het verleden zijn er afspraken gemaakt over kortingen, bezuinigingen op bijvoorbeeld de Veiligheidsregio. De Veiligheidsregio gaf aan dat zij wel wilde bezuinigen, maar dat het niet mogelijk was en dus ook niet gedaan zou worden. Krijgen de gemeenten er dan wel grip op? Dhr Van Loon antwoordt dat bij de Veiligheidsregio het probleem speelt dat het werkgebied van de Veiligheidsregio groter is dan het Rijk van Nijmegen en daarmee is het lastiger om die samenwerking vorm te geven. Vandaar ook de opmerking dat het interessant is om te onderzoeken in hoeverre het BRN-model ook op andere gemeenschappelijke regelingen toe te passen valt. Het is hele lastige materie. Gemeenten buiten de directe omgeving kunnen een net iets ander belang hebben, waardoor ze het voordeel van zo’n samenwerking niet zien. Hij vindt het echter altijd het proberen waard. Als het werkt, hebben de raden een instrument in handen. Dhr Kersten vindt het het onderzoeken zeker waard. Ieder beetje grip wat je als raad op een gemeenschappelijke regeling extra kunt krijgen is de moeite waard.

In het verleden is al heel vaak ergernis uitgesproken over het gebrek aan grip op al die regelingen.

THEMA 3. SOCIAAL DOMEIN A05 Gelijke kansen in de gemeente van de PvdA Mw Albers licht het amendement toe.

Voorstel: Begroting 2022 Datum raadsvergadering: 4 november 2021

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

14

Onderwerp: Drie keer is scheepsrecht Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: Behorende bij onderdeel 2.2.7 “In de wijk Stekkenberg krijgt iedereen gelijke kansen” Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: 2.2.7. In de wijk Stekkenberg krijgt iedereen gelijke kansen. Als volgt aan te passen: 2.2.7. In de gemeente Berg en Dal krijgt iedereen gelijke kansen. En in de alinea daaronder onderaan de volgende zin toe te voegen: “In 2022 starten we als tweede met deze aanpak in Millingen, conform de uitkomsten in de GGD-monitor.” Overwegingen en toelichting op amendement: De ingezette aanpak van de wijk Stekkenberg naar aanleiding van de resultaten van de GGD monitor verdient onze volledige steun. Deze aanpak vereist een lange adem en dient gedurende vele jaren te worden volgehouden. Het is een andere manier van werken, op een integrale manier. Zoals het eigenlijk overal in de gebieden waar het nodig is zou moeten gaan en belangrijk zou moeten zijn (betekent hoge prioritering binnen de werkzaamheden, geen extra gelden). In 2019 is tijdens de begrotingsvergadering de motie “ Gelijke Kansen” aangenomen, waarin werd gevraagd om de voorgestelde aanpak van de wijk Stekkenberg ook te hanteren in andere wijken, dorpen binnen onze gemeente, als de GGD monitor of andere gelijkluidende signalen daar aanleiding toegeven.

Het dorp Millingen wordt, na de Stekkenberg, genoemd in de GGD monitor als tweede ‘ wijk’ waar deze aanpak dus nuttig kan zijn. In 2020 bleek dat de motie niet was uitgevoerd. Tijdens de begrotingsvergadering van 2020 is vervolgens een amendement door de raad aangenomen om hetzelfde doel te bereiken. Helaas is dit amendement ook nog niet opgepakt in 2021, ook luidt de tekst in de begroting 2022 wederom conform de “oude” tekst. Om die reden proberen we het nogmaals om een amendement in te dienen, met als doel dat deze tekst voor eens en voor altijd wordt gewijzigd en dat deze aanpak wordt uitgebreid, op de plaatsen waar het nodig is, met als eerstvolgende het gebied in Millingen, conform de GGD monitor. Want iedereen verdient gelijke kansen. Ondanks dat inmiddels is toegezegd (antwoord op de technische vragen) dat de tekst in de definitieve begroting wordt aangepast, wordt dit amendement toch ingediend: 1. omdat een begroting alleen kan worden aangepast door middel van een amendement; 2. het van belang is dat deze aanpak daadwerkelijk in 2022 wordt uitgevoerd in Millingen. Indiener: PvdA Berg en Dal, Lesley Albers Mede-ondertekening: Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten, VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer en Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten

Mw Van de Scheur zegt in te stemmen met het amendement. Het is vervelend dat het voor de derde keer aan de orde moest komen. Mea Culpa. Het zal nu veranderd worden en in 2022 start men in Millingen met een gebiedsgerichte aanpak.

M01 Inburgering – Cliëntenraad van D66 Mw Vorderman licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: cliëntenraad voor inburgering nieuwkomers

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

15

De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat

-

-

De gemeente in het nieuwe inburgeringsstelsel de regie krijgt over de uitvoering van inburgering, Deze nieuwe wet van kracht wordt in 2022; Uit een evaluatie van de huidige wet blijkt dat de uitgangspunten niet genoeg aansluiten bij de leefwereld en de mogelijkheden van de nieuwkomers; De gemeente en de nieuwkomers onder de nieuwe wet een gezamenlijk verantwoordelijkheid krijgen voor de inburgering. Dit krijgt onder meer gestalte in het samen maken van een persoonlijk inburgeringsplan (PIP). D66 van mening is dat een cliëntenraad (panel) van ervaringsdeskundigen die meepraat en denkt over het verbeteren en versnellen van het inburgeren van nieuwkomers bijdraagt aan het sneller en volwaardig deelnemen aan de samenleving;

verzoekt het college een cliëntenraad/panel van ervaringsdeskundigen in het leven te roepen die meedenkt en praat over hoe inburgering beter, efficiënter en beter aansluit bij de leefwereld en mogelijkheden van nieuwkomers, teneinde zo volwaardig en mogelijk deel te nemen aan onze samenleving. en gaat over tot de orde van de dag. Indiener: D66 Tessa Vorderman Mede-ondertekening: Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten, VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer, Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten en GroenLinks Berg en Dal Rona Vree, Florian Gödderz en Marjan Verdijk

De voorzitter zegt dat ook deze motie sympathiek is. Een tijdje geleden is op initiatief van een aantal inburgeraars een klankbordgroep in het leven geroepen van ervaringsdeskundigen aan wie zaken kunnen worden voorgelegd en getoetst om te zien of men op het goede spoor zit. Dat werkt goed, het staat nog op een laag pitje. Het nodigt zeker uit om er actief mee verder te gaan, ook binnen de gemeentebrede visie om met mensen te spreken en niet over mensen. Het is wel belangrijk om het op dit moment niet in een formele raad te gieten maar bij de vraagstukken die opdoemen flexibel inburgeraars te benaderen. Er is een behoorlijke populatie inburgeraars, maar die is nog niet zo groot dat men ze niet kent. Bij ieder vraagstuk kunnen mensen gezocht worden die daarover het beste ervaringsdeskundig advies kunnen geven. Hij kan de motie van harte overnemen.

M05 Inloop en ontmoeting van Polderbreed, Mw Borremans licht de motie toe. In de motie staat echter dat er een brief is gestuurd door de gemeente, maar het betrof een mail van Kalorama, die gestuurd was aan de leidsters van de groepen in Beek, Berg en Dal en Ooij, naar aanleiding van een gesprek van Kalorama met ambtenaren van de gemeente.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: bezuiniging op inloop en ontmoeting

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

16

De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord

- Dat er een brief is gestuurd door de gemeente aan de inloop-en ontmoeting in Beek en Berg en Dal -

om het aantal dagen te verminderen. En dat ook gevraagd is om de inloop- en ontmoeting te laten begeleiden door vrijwilligers en niet meer door de betaalde, gediplomeerde krachten van Kalorama. Dit omdat er bezuinigd moet worden?

overwegende dat

- De inloop- en ontmoeting in 2015 is ingesteld door de gemeente als opvang voor een groot aantal, -

meestal oudere, inwoners, om o.a. eenzaamheid tegen te gaan, De dagopvang in een aantal gevallen kan worden uitgesteld omdat de mensen vakkundig worden opgevangen in de inloop. Nu in coronatijd mensen toch wat bang zijn te komen, zeker er nu weer oplopende coronagevallen zijn in Leuth en Ooij. En dus nieuwe aanwas onder de bezoekers momenteel wat moeizaam gaat, maar vast na corona er weer meer bezoekers zullen gaan komen. Aan de vrijwilligers van de inloop niet gevraagd kan worden de verantwoording van deze toch kwetsbare groep op zich te nemen.

Roept het college op

1. Niet te bezuinigen op de inloop- en ontmoeting. 2. Niet te bezuinigen op gediplomeerde krachten die de inloop- en ontmoeting leiden. Nu worden deze ondersteund door vrijwilligers, die wel willen helpen, maar niet de verantwoording zullen willen nemen. en gaat over tot de orde van de dag. Indiener: Polderbreed Miengske Borremans, Ria Barber, Geert Ubbink Mede-ondertekening: GJS Alex ten Westeneind en Arnold Driessen, Voor Berg en Dal Jos Peters en Toon de Jong

Wethouder Van de Scheur geeft aan dat in de begroting 2022 er geen bezuiniging geraamd is voor de inloop en ontmoeting. Er is ook geen brief gestuurd met die strekking. Momenteel worden de subsidieaanvragen voor 2022 doorlopen. In het kader daarvan wordt wel gekeken of het aanbod nog aansluit op de vraag. Het college vindt de Inloop en Ontmoeting ook erg belangrijk, vooral ook omdat mensen langer thuis moeten blijven wonen. Het functioneert ook goed. Het is ook niet de bedoeling om de professionals weg te bezuinigen, want zij zijn nodig, dat wordt ook erkend. Er wordt wel ingezet op vrijwilligers omdat het belangrijk is dat mensen die iets willen bijdragen voor hun buurtgenoten of hun dorpsgenoten dat ook blijven doen. Het is voor hen ook zingeving. De motie is overbodig. Zij ziet het als een steuntje in de rug. Dhr Van Loon begrijpt dat de motie berust op een misverstand. Mw Borremans is gerustgesteld en trekt de motie in.