M23 Bijlage 1 - Jaarrapport sportstimulering 2020

Het geeft alle basisschoolkinderen na schooltijd de kans om zich te oriënteren in diverse takken van sport zonder direct lid te hoeven worden. Alle sportverenigingen/sportaanbieders krijgen de mogelijkheid om hun sport & vereniging te promoten in het kleurrijke Sjors Sportief boekje, waarop kinderen zich vervolgens digitaal kunnen inschrijven. Ook in het schooljaar 2020/ 2021 is er weer een nieuw boekje van Sjors Sportief uitgegeven. Net als afgelopen schooljaar staan er ook een aantal creatieve activiteiten in het boekje. In oktober 2020 zijn de nieuwe boekjes voor het schooljaar 2020/ 2021 uitgedeeld op de basisscholen in de gemeente Berg en Dal. Het project loopt per schooljaar en niet per kalenderjaar. Daarom worden in deze rapportage de eindresultaten van schooljaar 2019/ 2020 weergegeven en daarnaast de tussentijdse resultaten van schooljaar 2020/ 2021 (loopt nog door tot juli 2021). Op de volgende pagina worden een aantal belangrijke cijfers rondom Sjors Sportief weergegeven.

26

Eindresultaat schooljaar 2019/ 2020 Wat Aantal aanbieders 2019/ 2020 Aantal activiteiten 2019/ 2020 Aantal inschrijvingen 2019/ 2020 Aantal al lid van sportvereniging Aantal nog geen lid van sportvereniging Aantal meldingen Armoedebeleid

Aantal 47 322 403 332 71 4

Tussentijdse resultaten schooljaar 2020/ 2021 Wat Aantal aanbieders 2020/ 2021 Aantal activiteiten 2020/ 2021 Aantal inschrijvingen 2020/ 2021 Aantal al lid van sportvereniging Aantal nog geen lid van sportvereniging Aantal meldingen Armoedebeleid

Aantal 47 236 339 260 79 3

Eindresultaat inschrijvingen per woonplaats in schooljaar 2019/ 2020

Inschrijvingen per woonplaats Sjors Sportief 2019/ 2020

Beek

Berg en Dal

Groesbeek

Kekerdom

Leuth

Millingen

Heilig Landstichting

Ooij

Ubbergen

Buiten B&D

Tussentijdse resultaat inschrijvingen per woonplaats in schooljaar 2020/ 2021

Inschrijvingen per woonplaats Sjors Sportief 2020/ 2021

Beek

Berg en Dal

Groesbeek

Kekerdom

Leuth

Millingen

Ooij

Ubbergen

Buiten B&D

27

Belangrijkste conclusies Sjors Sportief Meeste inschrijvingen in Groesbeek Het meest opvallend aan bovenstaande grafieken is dat Groesbeek, net als in de afgelopen jaren, veruit het meeste aantal inschrijvingen heeft in beide schooljaren. Dit hangt mede samen met het aantal sportaanbieders per regio. Groesbeek heeft verreweg de meeste sportaanbieders. Daardoor is het activiteitenaanbod ook groter dan in de andere kernen. Aantal inschrijvingen in de kernen buiten Groesbeek nemen in verhouding toe In 2020 hebben we extra aandacht geschonken aan de kernen buiten Groesbeek om Sjors Sportief tot een succes te kunnen maken. Groesbeek heeft daarmee nog steeds verreweg de meeste inschrijvingen. Kijkend naar de verhoudingen tussen de kern Groesbeek en de andere kernen dan valt te zien dat het aantal inschrijvingen in de andere kernen toegenomen is. Waar de kern Groesbeek in schooljaar 2019- 2020 nog maar liefst 79% van alle inschrijvingen voor zijn rekening nam, werd dit percentage in het schooljaar 2020- 2021 teruggebracht naar 67%. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat het in schooljaar 2019- 2020 gaat om de eindcijfers en dat schooljaar 2020- 2021 de tussentijdse cijfers betreft. Gemiddeld is 20,5% van de ingeschreven kinderen is nog geen lid van (sport)vereniging In schooljaar 2019- 2020 geven 71 van de 403 ingeschreven kinderen aan nog geen lid te zijn van een (sport)vereniging.

Dat komt neer op een percentage van ongeveer 17,6%. Voor het schooljaar 2020- 2021 komt dit neer op een percentage van ongeveer 23,3% waarbij 79 van de 339 ingeschreven kinderen aangeeft nog geen lid te zijn van een (sport)vereniging. Het is nog niet bekend of deze kinderen naar aanleiding van de activiteiten ook daadwerkelijk lid zijn geworden van een sportvereniging. Via de sportaanbieders proberen we in de komende jaren te achterhalen of de activiteiten geleid hebben tot nieuwe leden. Armoedebeleid gemeente Berg en Dal meegenomen in Sjors Sportief Ook kunnen we aan de hand van de inschrijvingen aangeven hoeveel meldingen er gemaakt zijn rondom armoedebeleid. In het schooljaar 2019- 2020 hebben 4 mensen een melding gemaakt van armoedebeleid tegenover 3 mensen in het schooljaar 2020- 2021. Wanneer mensen melding maken van armoedebeleid dan brengen we de minimaregeling van de gemeente Berg en Dal onder de aandacht. Sportinstuiven voor basisschoolleerlingen Om kinderen ook in de schoolvakanties de mogelijkheid te bieden actief te kunnen zijn, organiseren we ‘normaalgesproken’ per kern (Groesbeek, Beek-Ubbergen en Millingen) 2 sportinstuiven per jaar. De sportinstuiven zijn een goed moment voor kinderen om kennis te kunnen maken met het diverse sport- en beweegaanbod. Voor sportverenigingen is het een mooi moment om hun sport promoten bij de kinderen.

Gymvereniging de Hazenkamp is met ondersteuning vanuit het Sportteam kartrekker van deze sportinstuiven. Per kern werken andere samenwerkingspartners (sport- en beweegaanbieders, onderwijs en kinderopvang) mee aan de sportinstuiven.

28

Alleen in het begin van 2020 hebben we 2 sportinstuiven kunnen organiseren tijdens de schoolvakanties. Daarna was het door de ontwikkelingen van het Coronavirus en de bijbehorende maatregelen helaas niet meer mogelijk om de sportinstuiven te organiseren. Er was 1 sportinstuif in Beek en de andere sportinstuif vond plaats in Groesbeek. Sport4Fun, editie Beek Op donderdag 2 januari was er weer een nieuwe editie van de sportinstuif in Beek. Rond de 65 kinderen zijn van 9.30-11.30 uur lekker actief geweest onder leiding van de Hazenkamp, Judoschool Theunissen en KION. De samenwerking met de sportaanbieders en KION tijdens deze sportinstuif is een mooi voorbeeld van het succes voor deze instuif. Samen hebben ze ervoor gezorgd dat de kinderen ook tijdens de vakantie lekker actief kunnen zijn. Sport4Fun Groesbeek Maar liefst 140 kinderen in de leeftijd van 4 t/m 12 jaar hebben meegedaan aan de sportinstuif ‘Sport4Fun’ in Groesbeek. Enthousiaste trainers en vrijwilligers van de Hazenkamp, Tafeltennisclub Groesbeek, Judovereniging Groesbeek, Volleybalvereniging Ikaros, Handbalvereniging Groesbeeks Glorie en Dansschool D&D hebben alle kinderen ruim 2 uur laten bewegen en er echt een feestje van gemaakt. Ook in Groesbeek werd samengewerkt met de kinderopvang. Kindercentrum Domino sloot met een aantal groepen aan bij deze sportinstuif.

Middelbaar onderwijs In de gemeente Berg en Dal kennen we twee middelbare scholen, namelijk de Notre Dame en het Montessori College. Notre Dame Met de Notre Dame zijn tot op heden nog geen afspraken gemaakt t.a.v. Sportstimulering. Het Sportteam heeft een aantal keer contact gehad met de Notre Dame en heeft een aantal clinics geregeld. De samenwerking is op dit moment echter minimaal waardoor voorlopig geen vaste samenwerkingsafspraken worden gemaakt. Daarnaast is de Notre Dame meer Nijmegen georiënteerd, ruim 2/3 van de leerlingen is afkomstig uit Nijmegen. Montessori College Vanaf 2017 hebben we jaarlijks (per schooljaar) afspraken gemaakt op het gebied van Sportstimulering met het Montessori College. Vanaf halverwege 2017 hebben we hier dezelfde lijn ingezet als bij het basisonderwijs en leggen we de afspraken vast in een jaarplan. In het jaarplan komen een aantal thema’s/ onderdelen terug. Onderstaand wordt korte een update per onderdeel gegeven. Clinics jongeren via Montessori College 2020 In de afgelopen jaren is de samenwerking tussen het Montessori College en de sport- en beweegaanbieders een belangrijk speerpunt geweest. De meeste sportaanbieders hebben al verschillende keren samengewerkt met de school.

29

Het ging het afgelopen jaar om de volgende verenigingen:           

Tennis – Tennisvereniging Groesbeek Tafeltennis – GTTC Golf – Rijk van Nijmegen Fitness – Anytime Groesbeek Voetbal – de Treffers Schieten – Robin Hood Kickboksen – Martial-arts school Bodhi Dharma Atletiek – AV Cifla Dans – Diverse gastdocenten Outdoor en waterski – de Berendonck Judo – Judo Groesbeek

Op de korte termijn is het de bedoeling dat we de clinics binnen sportspecialisatie kunnen uitbreiden naar groepen leerlingen van Agora en eventueel de Werkenrode School. Meting onder jongeren Montessori College m.b.t. actieve gezonde leefstijl Het stimuleren van een actieve en gezonde leefstijl staat hoog in het vaandel bij het Montessori College. Het Montessori College wil hier in samenwerking met o.a. het Sportteam en jongerenwerk van Forte Welzijn aan gaan werken. In het schooljaar 2019- 2020 is een enquête ontwikkeld en afgenomen onder leerlingen van het Montessori College om de huidige stand van zaken m.b.t. een actieve en gezonde leefstijl in kaart te kunnen brengen. In de 2e helft van 2020 werden de resultaten van dit onderzoek onder de loep genomen. Uit de resultaten valt op dat pubers (lang) niet altijd gezond eten. Dit in combinatie met een niet al te actieve houding. De verleiding op school is erg groot, met vier supermarkten op steenworp afstand en daarnaast nog diverse aanbieders van (ongezonde) voeding. Hoe krijgen we leerlingen bewust en creëren we een uitgebalanceerd voedingspatroon, waarin zeker ruimte is voor ongezondere tussendoortjes? Lessen gericht op het creëren van bewustwording bij de leerlingen, worden een middel om verbetering te realiseren. In 2021 gaan we, zodra het weer mogelijk is i.v.m. Corona, hier direct mee aan de slag.

Cursus reanimatie Een volgend streven, waarmee het Montessori College afgelopen schooljaar al kleinschalig gestart is, is het jaarlijks aanbieden van een kleine cursus reanimatie aan alle leerlingen. Op deze manier zijn alle leerlingen bij het ontvangen van hun diploma, minimaal vier keer bezig geweest met reanimatie. Dit met als groter streven om een groot gedeelte van de bevolking het reanimeren eigen te maken. Sportfolio-app Tot slot heeft het Montessori College in 2020 een start met de Sportfolio-app gemaakt. Dit is een app, waarin leerlingen hun eigen voortgang met betrekking tot het vak LO monitoren door feedback te geven en te ontvangen en daarnaast jezelf te beoordelen. De komst van Corona heeft ervoor gezorgd dat deze app een van de belangrijkste instrumenten is geweest in 2020. Aan de hand van verschillende challenges was het mogelijk om leerlingen op afstand zo goed mogelijk te stimuleren actief te blijven. Het is de bedoeling dat het gebruik van de app in de toekomst wordt gecontinueerd.

30

Belangrijkste resultaten jeugd



De uitvoering van clinics op de basisscholen kwam door Corona vrij vroeg in het jaar stil te liggen. Zowel SPOG als Condor geven aan de clinics, wanneer mogelijk, weer z.s.m. op te willen pakken.



SPOG organiseerde dit jaar de online variant van de Koningsspelen waarbij een kleine 1000 leerlingen de kans kregen om vanuit huis deel te nemen aan allerlei leuke activiteiten. Ook de scholen van Condor organiseerde een eigen online Koningsspelen en haakte daarnaast ook deels aan bij het programma van SPOG.



Zowel de scholen van SPOG als van Condor houden zich bezig met het thema ‘actief leren’ waarbij bewegen geïntegreerd wordt in een aantal lessen (o.a. rekenen, taal). Daarnaast wisselen sport coördinatoren regelmatig succeslessen uit.



Het Sportteam heeft in samenwerking met het onderwijs, de GGD en een fysiotherapeut een aantal pilots uitgevoerd met de insteek motorische problemen en overgewicht bij kinderen vroegtijdig te kunnen signaleren zodat hier concrete acties op ingezet kunnen worden. Dit heeft geresulteerd in een pilot met de MQ-scan welke in het schooljaar 2020- 2021 uitgevoerd wordt op basisschool de Adelbrecht.



Sport coördinatoren vanuit SPOG (6x per jaar) en Condor (4x per jaar) komen structureel bij elkaar om ervaringen uit te wisselen, elkaar te inspireren en de vorderingen m.b.t. de jaarplannen door te nemen.



Sjors Sportief blijft net als in het afgelopen schooljaren erg populair. Met name kinderen uit Groesbeek nemen massaal deel aan de activiteiten. Daarnaast zie je dat de deelname aan Sjors Sportief ook in de andere kernen verder toeneemt. Gemiddeld geeft 20,5% van de ingeschreven kinderen aan nog geen lid te zijn van een (sport)vereniging.



Ondanks Corona hebben er in 2020 alsnog 2 sportinstuiven (Beek en Groesbeek) plaatsgevonden tijdens schoolvakanties. In totaal hebben 10 partijen (sportaanbieders en kinderopvang) geparticipeerd in de sportinstuiven. 205 kinderen hebben deelgenomen aan deze sportinstuiven.



11 sportverenigingen hebben tussen de 2 en 4 clinics aangeboden voor middelbare scholieren van het Montessori College.



In samenwerking met het Sportteam heeft het Montessori College een enquête ontwikkeld en uitgezet onder leerlingen waarmee het sport-, beweeg- en gezondheidsgedrag van alle leerlingen in kaart is gebracht. Aan de hand van de resultaten worden er in 2021 een aantal passende interventies ontwikkeld om een actieve en gezonde leefstijl onder leerlingen verder te stimuleren.



In 2020 is het Montessori College kleinschalig gestart met lessen reanimatie voor leerlingen. Doel is om dit in de komende jaren aan alle leerlingen aan te bieden.



Het Montessori College is gestart met een Sportfolio-app om de voortgang m.b.t. de LOlessen beter te kunnen monitoren. Ook kan deze app bijdragen aan het op afstand stimuleren van jongeren om (meer) te gaan bewegen.

31

4. Overzicht van het netwerk van betrokken partijen Mensen sporten en bewegen vooral met elkaar. In groepen, op school en bij verenigingen. Om mensen aan het bewegen te krijgen is het dus van belang zoveel mogelijk organisaties te betrekken binnen het concept van Sportstimulering Berg en Dal. Het zijn organisaties en initiatieven van mensen die de Sportstimulering maken tot wat het is. We betrekken onder andere sport- en beweegaanbieders en scholen door hen te ondersteunen. Hiermee stellen wij hen in staat zoveel mogelijk laagdrempelige activiteiten te organiseren en daarmee zo veel mogelijk mensen te bereiken en te enthousiasmeren. De vormgeving van de werkwijze het concept van Sportstimulering Berg en Dal dateren uit eind 2015. Vanaf dat moment heeft Sportstimulering Berg en Dal zich uitgebreid tot een concept waarbinnen een groot en divers aantal samenwerkingspartners betrokken zijn. Door een aantal redenen is de uitbreiding van het aantal nieuwe partners binnen het concept van Sportstimulering Berg en Dal in 2020 gestagneerd. Ten eerste is de tegemoetkoming voor partijen die een bijdrage leveren aan de doelstellingen van Sportstimulering, d.m.v. activiteiten, stopgezet in 2020. Dit heeft te maken met de herijking van de werkwijze Sportstimulering Berg en Dal. Daarnaast wordt het aantal nieuw te betrekken partijen in verhouding kleiner t.o.v.

het aantal partijen dat al betrokken is. Tot slot heeft ook de ontwikkeling m.b.t. het Coronavirus meegespeeld in de stagnatie van het aantal nieuwe deelnemende partijen. Simpelweg doordat de mogelijkheden in 2020, vanwege de opgelegde maatregelen, beperkt waren. De komst van het Lokaal Sportakkoord Berg en Dal (zie hoofdstuk 6) biedt mogelijkheden om nieuwe partijen te binden aan Sportstimulering Berg en Dal. De werkwijze van Sportstimulering Berg en Dal is vanaf 2021 grotendeels gebaseerd op de inhoud van het Lokaal Sportakkoord. Een totaaloverzicht van de organisaties die betrokken zijn geweest bij Sportstimulering Berg en Dal in 2020, is op te vragen bij het Sportteam van Forte Welzijn.

32

4.1 Aantal betrokken organisaties binnen Sportstimulering Berg en Dal In totaal zijn er 70 organisaties (excl. de gemeente Berg en Dal en het Sportteam van Forte Welzijn) betrokken binnen Sportstimulering Berg en Dal. In de onderstaande figuur kunt u zien dat er een stijgende lijn is in het aantal betrokken organisaties. In 2016 waren dat 35 organisaties, 50 organisaties in 2017, 61 organisaties in 2018, 70 organisaties in 2019 en tot slot ook 70 organisaties in 2020.

Aantal betrokken organisaties binnen Sportstimulering Berg en Dal 70 60 50 40 30 20 10 0 2016

2017

2018

2019

2020

Betrokken organisaties

Op een bepaald moment zal het aantal betrokken sportaanbieders nog maar beperkt of zelfs niet meer toenemen (zie inleiding hoofdstuk 4). Er kunnen uiteraard wel nieuwe organisaties ontstaan en er kunnen ook andere soort organisatie toegevoegd worden aan het concept Sportstimulering Berg en Dal (bijvoorbeeld organisaties uit de eerstelijnszorg). Wij hopen dat er via het Lokaal Sportakkoord Berg en Dal in 2021 weer nieuwe organisaties aansluiten bij het concept van Sportstimulering Berg en Dal. 4.2 Mate van betrokkenheid bij Sportstimulering Berg en Dal Van de 70 deelnemende organisaties heeft niet iedereen dezelfde betrokkenheid binnen de Sportstimulering. Dat kunnen we ook niet verwachten. Iedere organisatie moet zelf met ideeën komen en aangeven wat haalbaar is. Uiteraard kan het Sportteam hierin ondersteunen. Een overzicht van de mate van betrokkenheid per organisatie is op te vragen bij het Sportteam van Forte Welzijn. Waar de ene organisatie een aantal clinics organiseert binnen het basisonderwijs, is de andere organisatie erg actief en organiseert allerlei soorten activiteiten voor diverse doelgroepen. GTTC Groesbeek (tafeltennis) is een mooi voorbeeld van een zeer actieve en betrokken sportvereniging. Deze vereniging organiseert sportstimuleringsactiviteiten voor diverse doelgroepen.

Zo bieden zij onder andere clinics aan in het onderwijs, nemen zij deel aan sportinstuiven en organiseren speciale activiteiten voor senioren.

33

4.3 Betrokken organisaties per gebied De 70 deelnemende organisaties zijn verdeeld over de verschillende kernen/ gebieden binnen de gemeente Berg en Dal. Om helder te krijgen hoeveel organisaties binnen welk gebied actief zijn, wordt in het onderstaande figuur onderscheid gemaakt in vier mogelijkheden, namelijk:    

Alleen actief in Groesbeek (Groesbeek en gedeeltelijk Berg en Dal). Alleen actief in Beek-Ubbergen (Beek, Ubbergen, Ooij, Erlecom, Heilig Landstichting, Persingen). Alleen actief in Millingen (Millingen, Kekerdom, Leuth). Actief in meerdere gebieden (2 of 3 van de bovenstaande gebieden).

Deelnemende organisaties per gebied

Meerdere gebieden

Groesbeek

Beek-Ubbergen

Millingen

In de bovenstaande diagram is te zien dat het grootste deel van de organisaties actief is in Groesbeek (41%). Een derde (40%) van de organisaties is actief in meerdere gebieden. Het percentage betrokken organisaties dat alleen in Millingen (9%) en alleen in Beek (10%) actief is, ligt het laagst. In samenwerking met de Stichting Condor, Kwiek Actieve Leefstijl en de Sociale Teams zijn organisaties in en rond Millingen en Beek-Ubbergen in de afgelopen jaren geënthousiasmeerd om deel te nemen aan het concept Sportstimulering Berg en Dal. Het doel daarvan was om een stijging te zien in het aantal betrokken organisaties in deze gebieden. Vergeleken met de afgelopen jaren zien we echter geen grote verschillen in betrokkenheid van organisaties qua toename of afname in de verschillende gebieden. Een kanttekening hierbij is dat het aantal organisaties in Groesbeek hoger ligt dan het aantal organisaties in Beek-Ubbergen en Millingen. Het verschil in het aantal organisaties kan daarom een vertekend beeld opleveren. Organisaties in Groesbeek richten zich daarnaast niet altijd op meerdere gebieden binnen de gemeente Berg en Dal. Bij de organisaties uit Beek-Ubbergen en Millingen is dat wel vaker het geval.

34

5. Aanvullende projecten Sportstimulering Berg en Dal Naast diverse activiteiten per doelgroep en het betrekken van samenwerkingspartners, richt Sportstimulering Berg en Dal zich ook op een aantal jaarlijks vast te stellen (overkoepelende) projecten. Deze projecten kunnen een langere looptijd hebben. De projecten die specifiek gericht zijn op één van de speerdoelgroepen (jeugd, mensen met een beperking en senioren), staan beschreven in hoofdstuk 3 van deze rapportage. In dit hoofdstuk worden de overige (overkoepelende) projecten weergegeven. In 2020 betrof dit de volgende projecten:    

Lokaal Sportakkoord Berg en Dal Samenwerking met de Sociale Teams Pilot ‘Beter Gezond’ Radboud UMC - Doorverwijzing naar buurtsportcoaches Promotievideo Sportstimulering Berg en Dal

Lokaal Sportakkoord Berg en Dal Wat is het Lokaal Sportakkoord In juni 2018 heeft het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport samen met partijen uit sport, bedrijfsleven, gemeenten en maatschappelijke organisaties het Nationaal Sportakkoord gesloten. In navolging van het Nationale Sportakkoord, hebben de Nederlandse gemeenten de (financiële) mogelijkheid gekregen om ook aan Lokale Sportakkoorden te kunnen bouwen. In deze Lokale Sportakkoorden worden vooral de lokale partijen betrokken. Zij bepalen gezamenlijk de inhoud van het Lokaal Sportakkoord. In 2019/ 2020 heeft ook de gemeente Berg en dal gebruik gemaakt van de mogelijkheid om tot een Lokaal Sportakkoord te kunnen komen. Hoe is het Lokaal Sportakkoord tot stand gekomen In het kader van het Nationaal Sportakkoord en de bijbehorende financiering is in het najaar van 2019 door de gemeente Berg en Dal Annemiek van de Grint van de Gelderse Sport Federatie aangesteld als sportformateur. De sportformateur begeleidt het hele proces en verbindt partijen om te komen tot een lokaal sport- en beweegakkoord. De sportformateur heeft een kerngroep geformeerd met vertegenwoordigers van verschillende partijen. In de kerngroep zijn belangrijke sectoren vertegenwoordigd, waaronder overheid, sportaanbieders, onderwijs, zorg en welzijn.

Daarmee is de kerngroep een afspiegeling van de gemeenschap en vertegenwoordiger van de achterban. De leden van de kerngroep zijn een klankbord voor de sportformateur geweest en zijn betrokken geweest bij het totstandkomingsproces, de inhoud en de uiteindelijke opzet van dit sport- en beweegakkoord.

35

De kerngroep bestond uit: • Carl te Riele – Gemeente Berg en Dal • Ferdi Roelofs – Coördinator Sportstimulering Berg en Dal • Erik Groenen – Uniek Sporten • Theo Jochoms – De Treffers • Ton van der Knijff – Switch ‘87 • Marian Schijf – Senioren beweegcoach • Daphne Laukens - Kindcentrum Op De Horst • Anneke Janssen-Dijkstra – SPO Condor • Dorien Meilink – Pluryn • Esther van Dorst – Gemeente Berg en Dal • Bas Vosbeek – GGD Gelderland-Zuid • Petra Kregting – Forte Welzijn • Jesse Jansen – Forte Welzijn • Jeroen van der Linden – Adviseur Lokale Sport/ NEVOBO In de periode van september 2020 – november 2020 hebben we daarnaast met diverse partijen (sport, zorg, welzijn, onderwijs, ondernemers) nagedacht en gedroomd over sport en bewegen in onze straten, buurten en dorpen. Via een aantal onlinebijeenkomsten en een online sportakkoordenspel zijn de gezamenlijke wensen, behoeften en dromen opgehaald. Deze zijn vervolgens verwerkt in een Lokaal Sportakkoord. Het Sportakkoord Berg en Dal is in november officieel opgeleverd bij de VSG. Inhoud Lokaal Sportakkoord Berg en Dal In het sport- en beweegakkoord hebben lokale partijen vanuit sport, onderwijs, zorg en welzijn hun ambities op het gebied van sport en bewegen vastgelegd en afspraken gemaakt over hoe zij met elkaar deze ambities willen bereiken.

De ambities zijn divers en gaan over uiteenlopende thema’s en/doelgroepen die relevant en actueel zijn in de gemeente Berg en Dal. De 4 thema’s zijn:  Inclusief sporten: niemand buitenspel (kwetsbare doelgroepen als senioren, mensen met een beperking en mensen met een laag inkomen).  Vitale sportaanbieders: samen sterk (sport- en beweegaanbieders)  Duurzame sportomgeving: dichtbij en veelzijdig (sportinfrastructuur, zoals: sportparken, openbare ruimte, sporthallen)  Vaardig in bewegen: Actief en betrokken (kinderen en jongeren) Financiën Aan de uiteindelijke oplevering van het sport- en beweegakkoord is uitvoeringsbudget van het ministerie van VWS verbonden (2020, 2021 en 2022). Dit uitvoeringsbudget wordt ingezet om de afgesproken acties te helpen opstarten en uitvoeren. De regiegroep (vervolg op kerngroep) zal de uitvoeringsbudgetten verdelen en bewaken op basis van voortgang, haalbaarheid en impact. Adviseur Lokale Sport Voor sportaanbieders is er in 2020, 2021 en 2022, naast het beschreven uitvoeringsbudget, extra ondersteuning beschikbaar. Deze ondersteuning wordt gecoördineerd door de Adviseur Lokale Sport in samenwerking met het Sportteam van Forte Welzijn. Vervolg uitvoering Lokaal Sportakkoord Na de oplevering in november 2020 heeft de Sportformateur een regiegroep samengesteld welke voorgezeten wordt door het Sportteam van Forte Welzijn.

Deze groep komt voort uit de kerngroep en zal het Lokaal Sportakkoord in 2020 gaan monitoren (voor het vervolg m.b.t. het Lokaal Sportakkoord in 2021 zie hoofdstuk 6).

36

Samenwerking Sociale Teams Eind 2017 is de samenwerking tussen Sportstimulering Berg en Dal en de Sociale Teams gestart. Het doel is om sport en bewegen in te zetten als middel binnen diverse vraagstukken vanuit inwoners (o.a. participatie, zelfredzaamheid). In de afgelopen jaren is deze samenwerking verder uitgebouwd. In 2020 heeft deze samenwerking tot 14 casussen geleidt waar Sportstimulering Berg en Dal een bijdrage aan heeft kunnen leveren. De senioren beweegcoach (10) en Uniek Sporten (4) zijn betrokken geweest bij deze casussen. Sportstimulering Berg en Dal heeft als doel is om sport en bewegen, ingezet als middel, structureel op de agenda van de Sociale Teams te krijgen en houden. Wij merken dat de Sociale Teams in 2019 en 2020 zoekende en in ontwikkeling zijn geweest. In de loop van 2020 is er een beleidsmedewerker aangesteld die de Sociale Teams aan gaat sturen. Wij verwachten dat we met deze ontwikkeling in 2021 (nog) beter aansluiting kunnen vinden bij de Sociale Teams. Pilot ‘Beter Gezond’ Radboud UMC - Doorverwijzing naar buurtsportcoaches Bij een kwart van alle patiënten met kanker die in eerste instantie succesvol zijn behandeld, komt binnen enkele jaren de kanker terug, vaak met een slechte afloop.

Er zijn inmiddels voldoende aanwijzingen in de wetenschappelijke literatuur dat het risico op terugkeer bij bepaalde kankersoorten verlaagd kan worden door een gezonde leefstijl. Radboud UMC, Voeding Leeft en de Vereniging Arts en Leefstijl slaan daarom de handen ineen om een leefstijlbehandeling te ontwikkelen voor de groeiende groep kankerpatiënten. Het programma dat ze hiervoor ontwikkeld hebben is ‘Beter Gezond’. Beter Gezond heeft twee doelstellingen: 1. Het gesprek over leefstijl en preventie integreren in de spreekkamer van het ziekenhuis (intern Radboud UMC) 2. Vanuit de spreekkamer doorverwijzen naar leefstijlinterventies in het sociale domein van de patiënt (doorverwijzing naar Sportstimulering Berg en Dal) Eind september 2020 is het Radboud UMC gestart met een pilot waarin patiënten uit een aantal gemeenten doorverwijzen worden naar buurtsportcoaches in de gemeente waar de patiënt woont. Dit om hen te helpen na de behandeling van kanker, actiever aan hun leefstijl te werken. Ook de gemeente Berg en Dal is hiervoor geselecteerd. Vanuit Sportstimulering Berg en Dal hebben wij aangegeven graag onze bijdrage te willen leveren aan dit programma. In eerste instantie worden de zorgprofessionals getraind in het aangaan van het gesprek m.b.t. de gezonde(re) leefstijl van patiënten.

Vanwege Corona is de druk op de zorgprofessionals erg hoog geweest in 2020 waardoor een aantal trainingen geen doorgang heeft kunnen vinden. Begin 2021 worden de zorgprofessionals alsnog getraind. De verwachting is dat de eerste patiënten aan het eind van het 1e kwartaal van 2021 doorverwezen (kunnen) worden. Promotievideo Sportstimulering Berg en Dal In de loop van 2020 hebben we met een aantal vaste samenwerkingspartners vanuit Sportstimulering Berg en Dal aan een promotievideo gewerkt. In deze video komen alle speerdoelgroepen aan bod. De promotievideo is te bekijken via de volgende link: https://youtu.be/D8WzFPx6xD0

37

6. Gesignaleerde ontwikkelingen, aanwezige kansen en agenda voor de toekomst Om de werkwijze van Sportstimulering Berg en Dal verder te kunnen ontwikkelen is het van belang om gesignaleerde ontwikkelingen en aanwezige kansen in kaart te brengen. Deze ontwikkelingen en kansen dienen als input voor de agenda van de toekomst. Onderstaand worden de huidige ontwikkelingen en kansen weergegeven. Lokaal Sportakkoord Berg en Dal In november 2020 is het Lokaal Sportakkoord Berg en Dal officieel opgeleverd bij de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG). Dat betekent echter nog niet dat het Lokaal Sportakkoord helemaal gereed is. In 2021 moeten er nog een aantal vervolgstappen gezet worden. Het Lokaal Sportakkoord vormt een belangrijke basis voor de werkwijze van Sportstimulering Berg en Dal in 2021. Concretiseringsslag Lokaal Sportakkoord Vanwege de Coronapandemie is het traject anders verlopen dan vooraf gepland was. Het opgeleverde Sportakkoord is dan ook een document op hoofdlijnen welke aan de ene kant nog ondertekend moet worden door (zoveel mogelijk) partners en aan de andere kant moeten partners, die bereid zijn een bijdrage te leveren, nog ingetekend worden op de specifieke actiepunten uit het Sportakkoord. Regiegroep De regiegroep (vervolg op de kerngroep) heeft een belangrijke rol wanneer het gaat om de verdere ontwikkeling en monitoring van het Lokaal Sportakkoord.

De regiegroep is eind 2020 samengesteld en bestaat uit de volgende personen/ organisaties:  Ferdi Roelofs - Sportstimulering Berg en Dal  Loesan Bottema - Sportstimulering Berg en Dal  Anneke Janssen-Dijkstra - SPO Condor  Bas Vosbeek - GGD Gelderland-Zuid  Carl te Riele - Gemeente Berg en Dal  Dorien Meilink - Pluryn  Erik Groenen - Uniek Sporten  Esther van Dorst - Gemeente Berg en Dal  Jeroen van der Linde - Adviseur Lokale Sport  Marian Schijf – Senioren beweegcoach  Susanne van Rooijen - Stichting Zeven voor Leven  Theo Jochoms - De Treffers Vervolgstappen in 2021 Om tot een definitieve versie van het Lokaal Sportakkoord te kunnen komen, moeten o.a. de volgende stappen worden gezet:  Opmaken webpagina met de meest gestelde vragen op de website van Sportstimulering Berg en Dal  Opzetten pagina voor ondertekening en intekenen op specifieke acties uit het Lokaal Sportakkoord (via website van de Gelderse Sport Federatie).  Communicatiestrategie en planning 2021 bepalen  Vormgeven en uitzetten lancering van het Lokaal Sportakkoord  Bepalen aanvraagprocedure incl. ontwikkelen aanvraagformulieren uitvoeringsbudget  Bepalen en vaststellen beslisprocedure regiegroep m.b.t. aanvragen uitvoeringsbudget  Opleveren geüpdatete versie Lokaal Sportakkoord en start daadwerkelijke uitvoering

38

Services Lokaal Sportakkoord Eind 2020 hebben we de ondersteuningswensen en behoeften van sport- en beweegaanbieders uit Berg en Dal middels een enquête in kaart gebracht. Aan het Lokaal Sportakkoord zit een bepaald bedrag aan services gekoppeld waarmee we (deels) kunnen voldoen aan de opgehaalde wensen en behoeften. De adviseur Lokale Sport verbindt in 2021, in samenwerking met het Sportteam van Forte Welzijn, de wensen en behoeften aan de beschikbare services zodat daadwerkelijke ondersteuning geboden kan worden (vanuit services budget 2020). Deze ondersteuningstrajecten worden verdeeld over het hele jaar. Ook voor 2021 en 2022 is er weer nieuw budget beschikbaar die in de vorm van services ingezet kunnen worden. Lokaal Preventieakkoord Berg en Dal Naast het Lokaal Sportakkoord is er nu ook de mogelijkheid om, in opvolging van het Nationale Preventieakkoord, een Lokaal Preventieakkoord te sluiten. Dit akkoord is gericht op het verbeteren van de gezondheid van de inwoners. Dat kan op 3 thema’s, namelijk:  Overgewicht  Roken  Alcoholgebruik Met name het thema overgewicht is vanuit Sportstimulering Berg en Dal gezien interessant. Zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs hebben in de jaarplannen acties opgenomen staan die gerelateerd zijn aan dit thema.

Zoals beschreven in hoofdstuk 3 van deze rapportage krijgt een aantal van deze initiatieven een vervolg in 2021. Ook het concept van de Gezonde school is bekend en wordt al meerdere jaren uitgevoerd op verschillende basisscholen in de gemeente Berg en Dal. Een Lokaal Preventieakkoord zou deze initiatieven verder kunnen verbinden en versterken. Meer informatie over een Lokaal Preventieakkoord is te vinden op: https://www.loketgezondleven.nl/integraal-werken/wettelijk-en-beleidskader-publiekegezondheid/aan-slag-met-lokaal-preventieakkoord Monitoring werkzaamheden Sportstimulering Berg en Dal Ieder jaar stellen de betrokken organisaties binnen Sportstimulering Berg en Dal een jaarplan op met daarin een aantal concrete doelstellingen. Om goed zicht te kunnen houden op de vorderingen en tijdig bij te kunnen sturen, is het belangrijk om goed te monitoren. Door goed te monitoren kan Sportstimulering Berg en Dal de resultaten en onze bijdrage hierin nog beter inzichtelijk maken. Het gebruik van een goede tool kan hier zeker aan bijdragen. In de afgelopen jaren heeft Sportstimulering Berg en Dal met de huidige vorm van de jaarrapportage gewerkt om zo de resultaten inzichtelijk te kunnen maken. Graag willen wij in 2021 een kwaliteitsslag maken en proberen om de resultaten nog beter weer te geven. We gaan daarom in 2021 een aantal monitoringstools vergelijken en uitproberen.

Twee van deze monitoringstool zijn: 

Buurtsportcoach Kompas: https://buurtsportcoach-kompas.nl/



Life Goals monitor: https://stichtinglifegoals.nl/academie-2/monitor/

39

Impact Coronapandemie In de inleiding van deze jaarrapportage hebben we al aangegeven dat de Coronapandemie van grote invloed is geweest in 2020. Een aantal doelgroepen en partijen, waar we mee samenwerken, hebben hier extra hard onder geleden. Daarbij denken wij aan:  Mensen met een beperking  (Kwetsbare) Senioren  Sport- en beweegaanbieders Sportstimulering Berg en Dal wil in 2021 extra aandacht hebben voor deze doelgroepen en samenwerkingspartners. Vanuit Sportstimulering Berg en Dal is hier met name een taak in weggelegd voor de coördinator aangepast sporten, de beweegcoach senioren en voor de verenigingsondersteuner. Sjors Sportief uitbreiden met Creatief aanbod Sjors Sportief is een leuk sportstimuleringsprogramma waarbinnen kinderen laagdrempelig kennis kunnen maken met allerlei sport- en beweegactiviteiten. Naast het onderdeel ‘sportief’ biedt het concept de mogelijkheid om ook het onderdeel ‘creatief’ toe te voegen. Hiermee wordt het bereik van het concept vergroot. Op dit moment staan er een aantal cultuuractiviteiten in het boekje opgenomen (zonder dat hier actieve werving voor gedaan is). Door zowel sport- en beweegactiviteiten als kunst- en cultuuractiviteiten aan te bieden verwachten we een groter aantal kinderen te bereiken. Het grotere bereik en de hogere deelname wordt ook bevestigd vanuit gemeenten die al met beide concepten werken.

Samenwerking met andere afdelingen binnen gemeente Berg en Dal Naast de samenwerking met de Sociale Teams wordt ook naar samenwerking met andere beleidsterreinen binnen de gemeente Berg en Dal gezocht. Sportstimulering Berg en Dal is ervan overtuigd dat we elkaar, door de verbinding te leggen, verder kunnen versterken in 2021. Daarbij denken wij aan o.a. de volgende beleidsterreinen: -

Accommodatiebeleid: o.a. sporthallen, sportparken, zwembad, materiaal, beheer Speelruimtebeleid: speelplaatsen gemeente Berg en Dal Recreatiebeleid: o.a. beweegroutes, fietsroutes, wandelroutes (Sport)evenementen: o.a. beleid, promotie, vergunningen Vrijwilligersbeleid: mogelijkheden voor inwoners/ sportaanbieders Gezondheidsbeleid: o.a. rookvrije sportparken/ schoolpleinen, gezonde sportkantine

Minimaregeling/ kindpakket De gemeente Berg en Dal heeft een minimaregeling voor mensen die weinig geld te besteden hebben. Via deze regeling wordt het ook voor deze groep inwoners mogelijk om deel te nemen aan sport- en beweegactiviteiten. De regeling biedt dus volop kansen en mogelijkheden. De communicatie richting inwoners en de sportverenigingen over deze regeling is een belangrijk aspect. Sportstimulering Berg en Dal zal hier een wezenlijke bijdrage aan leveren. Dit geldt ook voor het ‘kindpakket’. Het kindpakket moet o.a. de sport- en beweegmogelijkheden voor kinderen financieel toegankelijk maken.

40

Zelfstandige sporters/ sportgroepen Naast sporten in een georganiseerd verband is het ook mogelijk om te sporten in een ongeorganiseerd verband. Een groot deel van de inwoners uit de gemeente Berg en Dal beoefend een sport in ongeorganiseerd verband. Dit biedt diverse kansen voor Sportstimulering Berg en Dal. Het hoofddoel is om zoveel mogelijk inwoners te laten voldoen aan de beweegnorm. Het is daarom zaak om te kijken hoe de ongeorganiseerde sport een plaats kan krijgen binnen het concept van Sportstimulering Berg en Dal. Doelgroep volwassenen (18 – 65 jaar) Sportstimulering Berg en Dal richt zich tot op heden met name op drie speerdoelgroepen. De doelgroep tussen de 18 – 65 jaar wordt daarbinnen nauwelijks meegenomen. Toch zie je dat de inactiviteit bij deze doelgroep toeneemt. In 2021 wordt bekeken of en op welke manier we iets voor deze doelgroep kunnen betekenen (wellicht vanuit het Lokaal Sportakkoord).

41