Document · PDF

M23 Bijlage 1 - Jaarrapport sportstimulering 2020

Gemeenteraad 20 mei 2021, gemeente Berg en DalBij agendapunt: Schriftelijke mededelingen c.q informatie van het college van burgemeester en wethouders ter kennisname14.353 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Rapportage Sportstimulering Berg en Dal 2020

Inleiding en leeswijzer Met deze jaarrapportage van Sportstimulering Berg en Dal maken we zichtbaar wat er het afgelopen jaar (2020) gedaan is en wat hiermee gerealiseerd is. 1.1 Doel Het doel van de Sportstimulering is eenvoudig:  Zo veel mogelijk inwoners van de gemeente Berg en Dal bewegen voldoende door het behalen van de nationale beweegnorm (Uitleg beweegnorm in bijlage 2). Bewegen is gezond, zowel geestelijk als lichamelijk. Als inwoners voldoende bewegen heeft dat een preventieve werking ter voorkoming van problemen met de gezondheid. Daarmee is investeren in bewegen dus een goed middel om de gezondheid in onze gemeente te verbeteren. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die meer bewegen zich ook beter voelen. Ze voelen zich gezonder en hebben meer zelfvertrouwen. Ook draagt bewegen eraan bij dat mensen elkaar ontmoeten. Zo wordt ook problematiek rond eenzaamheid en sociaal isolement bestreden. Bewegen is sterk verbonden met ontmoeten en met het verenigingsleven in de gemeente. Een sterk verenigingsleven en mogelijkheden waarbij mensen elkaar ontmoeten, komen het welzijn van de inwoners ten goede. Dus ook vanuit dat perspectief is het goed als veel mensen bewegen. 1.2 Werkwijze Vanaf 2015 wordt er binnen Sportstimulering Berg en Dal gewerkt met een werkwijze waarbinnen het Sportteam zelf geen uitvoerende maar een ondersteunende rol bekleed.

Bewegen doen mensen zelf, met elkaar en vooral bij verenigingen. Vanuit het Sportteam ondersteunen we hen hierin. Dit doen we als volgt:  Verenigingen stimuleren gerichte activiteiten te organiseren  Initiatieven die bijdragen aan meer bewegen ondersteunen  Verbinden van de initiatieven tot een dekkend netwerk voor alle kernen en doelgroepen  Inwoners stimuleren deel te nemen aan activiteiten  Ondersteuning bieden bij het ontwikkelen van effectieve activiteiten  Inwoners ondersteunen bij het vinden van een passende vorm van bewegen. Sportstimulering Berg en Dal is een concept waarbinnen diverse samenwerkingspartners betrokken zijn. Ieder met een eigen rol en taken binnen het totale concept. De ene partij heeft een grotere rol dan de andere partij. Maar gezamenlijk streven we het hoofddoel van Sportstimulering na. In de onderstaande afbeelding wordt de samenhang tussen de verschillende betrokken partijen schematisch weergegeven. Sportteam Sportstimulering Berg en Dal 2020

Schematische weergave werkwijze Sportstimulering Berg en Dal 2020

1.3 Rapportage resultaten We willen dus bereiken dat meer inwoners gaan sporten/ bewegen en daarmee voldoen aan de nationale beweegnorm. Dit willen we meten door middel van de beweegrapportages van de Gelderse Sport Federatie en de GGD. Ook verzamelen we zelf gegevens over deelname aan activiteiten en, wanneer mogelijk, het effect hiervan. Het inzichtelijk maken van de exacte effecten van onze werkzaamheden blijft soms lastig. We proberen hierin ieder jaar weer een verbeterslag te maken. Ook zal de relatie tussen onze inzet en deze weergegeven cijfers niet altijd direct zichtbaar zijn. We hebben dus ook andere informatie nodig om het effect van de Sportstimulering te kunnen beoordelen. In deze rapportage rapporteren we daarom met name het volgende:  

De activiteiten en projecten die worden georganiseerd of ondernomen om zo diverse doelgroepen aan het bewegen te krijgen/ houden. De partijen die samen actief werken aan beweegstimulering.

1.4 Impact Coronapandemie De Coronapandemie, heeft naast het effect op o.a. inwoners, organisaties en verenigingen (zie bijlage 3: De gevolgen van corona voor de sport in cijfers), ook een grote invloed gehad op de activiteiten en resultaten van Sportstimulering Berg en Dal. De gevolgen van de pandemie worden deels meegenomen in de beschrijving van de activiteiten binnen deze jaarrapportage. Echter willen wij binnen deze jaarrapportage met name de nadruk leggen op wat we, ondanks de pandemie, wel hebben kunnen realiseren in het jaar 2020.

Leeswijzer

2. Samenvatting algemene cijfers en belangrijkste resultaten .........................................5 3. Effect op inwoners ...........................................................................................................9 3.1 Algemene cijfers gemeente Berg en Dal ...................................................................... 9 3.2 Effecten op doelgroep mensen met een beperking .....................................................13 3.3 Effecten op doelgroep senioren ..................................................................................19 3.4 Effecten op doelgroep jeugd .......................................................................................24 4. Overzicht van het netwerk van betrokken partijen.......................................................32 4.1 Aantal betrokken organisaties binnen Sportstimulering Berg en Dal ...........................33 4.2 Mate van betrokkenheid bij Sportstimulering Berg en Dal ...........................................33 4.3 Betrokken organisaties per gebied ..............................................................................34 5.

Aanvullende projecten Sportstimulering Berg en Dal .................................................35 Lokaal Sportakkoord Berg en Dal .....................................................................................35 Samenwerking Sociale Teams..........................................................................................37 Pilot ‘Beter Gezond’ Radboud UMC - Doorverwijzing naar buurtsportcoaches .................37 Promotievideo Sportstimulering Berg en Dal .....................................................................37 6. Gesignaleerde ontwikkelingen, aanwezige kansen en agenda voor de toekomst .....38 Lokaal Sportakkoord Berg en Dal ....................................................................................38 Lokaal Preventieakkoord Berg en Dal ..............................................................................39 Monitoring werkzaamheden Sportstimulering Berg en Dal ...............................................39 Impact Coronapandemie..................................................................................................40 Sjors Sportief uitbreiden met Creatief aanbod ..................................................................40 Samenwerking met andere afdelingen binnen gemeente Berg en Dal .............................40 Minimaregeling/

kindpakket..............................................................................................40 Zelfstandige sporters/ sportgroepen.................................................................................41 Doelgroep volwassenen (18 – 65 jaar) .............................................................................41

2. Samenvatting algemene cijfers en belangrijkste resultaten In het onderstaande overzicht worden de belangrijkste resultaten uit deze jaarrapportage Sportstimulering Berg en Dal 2020, kort en bondig weergegeven. Algemene cijfers in Berg en Dal 

Inwoners uit Berg en Dal scoren beter dan gemiddeld in de provincie Gelderland met betrekking tot de Nationale Beweegnorm en de fitnorm



Ook op de combinorm scoren inwoners uit de gemeente Berg en Dal gemiddeld beter dan in de provincie Gelderland



Het gemiddeld aantal inwoners met een gezond gewicht is vergelijkbaar met het aantal inwoners provinciaal met een gezond gewicht. Op het gebied van ondergewicht en overgewicht scoort de gemeente Berg en Dal echter hoger dan gemiddeld in de provincie. Het aantal inwoners met ernstig overgewicht (obesitas) is beduidend lager dan gemiddeld in de provincie Gelderland.



Opvallend is dat het aantal inwoners dat lid is van een sportvereniging, in alle leeftijdsklassen hoger is dan gemiddeld in de provincie Gelderland. De gemeente Berg en Dal bewijst daarmee een sterk verenigingsleven te hebben.

Resultaten mensen met een beperking 

7 individuele sportadviestrajecten zijn doorlopen.



Steeds meer inwoners gaan zelf opzoek naar de diverse sport- en beweegmogelijkheden. Zo had de website van Uniek Sporten in 2020 regionaal 5500 unieke bezoekers waarvan 500 bezoekers gebruik hebben gemaakt van de zoekfunctie naar een passend sport- en beweegaanbod.



7 sportaanbieders hebben ondersteuning op maat gehad en/ of gebruik gemaakt van deskundigheidsbevordering (mede) georganiseerd door Uniek Sporten.



Communicatie in tijden van Lock down, wekelijks beweegfilmpjes voor mensen met een beperking gedeeld.



In samenwerking met de Senioren Beweegcoach en de gemeentes Heumen en Mook en Middelaar is een Sportcafé georganiseerd met als doel het inspireren van Walking Sports. Door Corona is het Sportcafé niet doorgegaan, maar zijn er met 3 sportverenigingen wel individuele trajecten op dit thema gestart.



In 2019 is het concept Wheels2Sport uitgerold in de hele regio Nijmegen. Waar 2020 in het teken zou staan van het onder de aandacht brengen van dit concept, is dit door corona niet gelukt. Daarvoor in de plaats is een uitgebreide communicatiecampagne voorbereid, wat gelanceerd zal gaan worden wanneer dat mogelijk is.



Mediacampagne via het netwerk van N.E.C. met activiteiten als impuls voor aangepast sporten. Met o.a. sport- en beweegtraject op locatie voor cliënten in woonvormen.

In de regio Nijmegen zijn, in samenwerking met Stichting Koprol, eind november 3 weken lang wekelijks 15 sport- en beweegtrajecten, op 11 locaties van 4 zorginstellingen (Pluryn, Driestroom, Dichterbij en RIBW) georganiseerd. Uit de gemeente Berg en Dal heeft een locatie van Pluryn en een locatie van RIBW hieraan deelgenomen. 

Uniek Sporten heeft zowel in de kerngroep, als in de regiegroep, haar bijdrage geleverd bij de totstandkoming van het Sport en Beweegakkoord van Berg en Dal.

Resultaten senioren 

De werkgroep valpreventie is in 2020 voortgezet waarin de beweegcoach senioren samen met diverse zorgprofessionals twee keer per jaar bij elkaar komen.



78 senioren hebben deelgenomen aan een Coronaproof ingerichte lezing van Professor Marcel Olde Rikkert en fittest met als resultaat 45 belangstellende voor structurele beweegactiviteiten.



Het initiatief van Walking Football is verder uitgebreid tot een werkgroep Walking Sports. Er zijn 3 sportverenigingen geïnteresseerd in het opzetten van Walking Sports aanbod binnen de vereniging.



Het belang van sporten en bewegen bij dementie zijn tijdens bijeenkomsten van het dementienetwerk is ruimschoots aan bod gekomen. Alle docenten van Kwiek Actieve Leefstijl opgeleid om mensen met dementie te kunnen begeleiden in de (reguliere) groepen. Er zijn twee specifieke wandelgroepen opgestart waaraan dementerenden samen met hun partner of mantelzorger deel kunnen nemen.



Alles staat klaar voor het aanleggen van een beweegroute o.a. door de Kloostertuin en park ‘t Groeske, om zo meer beweging voor o.a. kwetsbare senioren en het jonge kind te stimuleren. De daadwerkelijke aanleg vindt plaats in 2021. Daarnaast is de beweegcoach senioren betrokken geweest bij de ontwikkeling van een beweegroute op het sportpark Zuid (de Treffers).



Het COPD-café is doorontwikkeld naar het Luchtig café (o.a. gericht op voeding en bewegen) voor mensen met luchtwegproblemen. De beweegcoach senioren heeft met 4 samenwerkingspartners een filmpje opgenomen om de doelgroep een hart onder de riem te steken.



De beweegcoach senioren heeft vanuit de kerngroep en regiegroep een belangrijke bijdrage geleverd aan het Lokaal Sportakkoord voor de doelgroep senioren.



De senioren beweegcoach heeft ondersteuning geboden aan/ samengewerkt met 7 verschillende sportaanbieders.



De senioren beweegcoach heeft inhoudelijke ondersteuning (beleid, trainingen, opleidingen, samenwerkingen, etc.) geboden aan Kwiek Actieve Leefstijl. In de coronaperiode heeft de beweegcoach senioren diverse initiatieven opgezet of ondersteund om zowel leden als niet-leden in beweging te houden.



Er zijn 73 matches gemaakt waarbij senioren doorgeleidt zijn naar structureel sport- en beweegaanbod.

Resultaten jeugd



De uitvoering van clinics op de basisscholen kwam door Corona vrij vroeg in het jaar stil te liggen. Zowel SPOG als Condor geven aan de clinics, wanneer mogelijk, weer z.s.m. op te willen pakken.



SPOG organiseerde dit jaar de online variant van de Koningsspelen waarbij een kleine 1000 leerlingen de kans kregen om vanuit huis deel te nemen aan allerlei leuke activiteiten. Ook de scholen van Condor organiseerde een eigen online Koningsspelen en haakte daarnaast ook deels aan bij het programma van SPOG.



Zowel de scholen van SPOG als van Condor houden zich bezig met het thema ‘actief leren’ waarbij bewegen geïntegreerd wordt in een aantal lessen (o.a. rekenen, taal). Daarnaast wisselen sport coördinatoren regelmatig succeslessen uit.



Het Sportteam heeft in samenwerking met het onderwijs, de GGD en een fysiotherapeut een aantal pilots uitgevoerd met de insteek motorische problemen en overgewicht bij kinderen vroegtijdig te kunnen signaleren zodat hier concrete acties op ingezet kunnen worden. Dit heeft geresulteerd in een pilot met de MQ-scan welke in het schooljaar 2020- 2021 uitgevoerd wordt op basisschool de Adelbrecht.



Sport coördinatoren vanuit SPOG (6x per jaar) en Condor (4x per jaar) komen structureel bij elkaar om ervaringen uit te wisselen, elkaar te inspireren en de vorderingen m.b.t. de jaarplannen door te nemen.



Sjors Sportief blijft net als in het afgelopen schooljaren erg populair. Met name kinderen uit Groesbeek nemen massaal deel aan de activiteiten. Daarnaast zie je dat de deelname aan Sjors Sportief ook in de andere kernen verder toeneemt. Gemiddeld geeft 20,5% van de ingeschreven kinderen aan nog geen lid te zijn van een (sport)vereniging.



Ondanks Corona hebben er in 2020 alsnog 2 sportinstuiven (Beek en Groesbeek) plaatsgevonden tijdens schoolvakanties. In totaal hebben 10 partijen (sportaanbieders en kinderopvang) geparticipeerd in de sportinstuiven. 205 kinderen hebben deelgenomen aan deze sportinstuiven.



11 sportverenigingen hebben tussen de 2 en 4 clinics aangeboden voor middelbare scholieren van het Montessori College.



In samenwerking met het Sportteam heeft het Montessori College een enquête ontwikkeld en uitgezet onder leerlingen waarmee het sport-, beweeg- en gezondheidsgedrag van alle leerlingen in kaart is gebracht. Aan de hand van de resultaten worden er in 2021 een aantal passende interventies ontwikkeld om een actieve en gezonde leefstijl onder leerlingen verder te stimuleren.



In 2020 is het Montessori College kleinschalig gestart met lessen reanimatie voor leerlingen. Doel is om dit in de komende jaren aan alle leerlingen aan te bieden.



Het Montessori College is gestart met een Sportfolio-app om de voortgang m.b.t. de LOlessen beter te kunnen monitoren. Ook kan deze app bijdragen aan het op afstand stimuleren van jongeren om (meer) te gaan bewegen.

Betrokken organisaties 

In totaal nemen, naast Forte Welzijn en de gemeente Berg en Dal, 70 organisaties deel aan het concept van Sportstimulering Berg en Dal. Deze organisaties bestaan onder andere uit sport- en beweegaanbieders, onderwijs, zorg- en welzijnsorganisaties en KBO’s.



De mate van betrokkenheid verschilt per organisatie. Het overgrote deel van de betrokken organisaties is actief in Groesbeek (41%) of actief in meerdere gebieden (40%) binnen de gemeente Berg en Dal

Resultaten aanvullende projecten Sportstimulering Berg en Dal 

In november 2020 is het Lokaal Sportakkoord Berg en Dal officieel opgeleverd bij de Vereniging Sport en Gemeenten. Op hoofdlijnen is daarmee het Lokaal Sportakkoord afgerond. Verdere concretisering en invulling van het Lokaal Sportakkoord vindt plaats in 2021.



De samenwerking tussen Sportstimulering Berg en Dal en de Sociale Teams heeft geleid tot 14 casussen waarin inwoners doorgeleid zijn naar structureel sport- en beweegaanbod. Daaruit blijkt dat er binnen de Sociale Teams structureel aandacht voor het belang van sport en beweging is.



Is september 2020 is het Radboud UMC de Pilot ‘Beter Gezond’ gestart. Binnen deze pilot worden ex-kankerpatiënten gestimuleerd tot een actieve(re) en gezonde(re) leefstijl. Vanuit Sportstimulering Berg en Dal zijn wij de samenwerking aangegaan met dit project en is het de bedoeling dat wij vanaf 2021 inwoners uit de gemeente Berg en Dal (expatiënten) gaan begeleiden naar structureel sport- en beweegaanbod.



Vanuit Sportstimulering Berg en Dal hebben we in 2020 een promotievideo ontwikkeld. Deze video is te bekijken via de volgende link: https://youtu.be/D8WzFPx6xD0

3. Effect op inwoners Hoeveel inwoners weten we te bereiken? Gaan zij meer bewegen? Voldoen zij aan de beweegnorm? Hoe zit het met verschillende doelgroepen? Het antwoord op deze vragen bepaalt het succes van onze aanpak. De relatie tussen het stimuleren van bewegen of deelname aan de sportstimuleringsactiviteiten en de mate waarin mensen actiever worden is echter moeilijk vast te stellen. We proberen dit inzichtelijk te maken aan de hand van de beschikbare informatie en cijfers. 3.1 Algemene cijfers gemeente Berg en Dal De informatie die we op dit moment hebben, zijn de meest recente cijfers (2016) van de Gelderse Sportmonitor. Een aantal van die cijfers kan verder gespecificeerd worden vanuit cijfers van de GGD Gelderland-Zuid 2016/ 2017 en 2019/ 2020 (jongeren). De cijfers van de gemeente Berg en Dal kunnen daarnaast weggezet worden tegenover de cijfers van de provincie Gelderland (Gelderse Sportmonitor 2016). Deze vergelijkingen zijn hieronder toegevoegd aan de hand van de volgende onderwerpen:       

Nationale Norm Gezond Bewegen Fitnorm Combinorm BMI Lidmaatschap sportvereniging Redenen om te sporten Nodig om meer te (kunnen) sporten/ bewegen

Nederlandse Norm gezond Bewegen (NNGB) Om gezond te blijven is het wenselijk tenminste vijf dagen per week tenminste 30 minuten matig intensieve lichaamsbeweging te hebben. Voor kinderen jongeren en mensen met overgewicht is het gewenste aantal minuten tenminste 60 per dag. Uit onderstaand overzicht (Gelderse Sportmonitor 2016) blijkt dat de gemeente Berg en Dal gemiddeld iets beter scoort dan gemiddeld in de provincie Gelderland.

Norm-actief Semi-actief Niet actief

Berg en Dal 53.4 43.5 3

Provincie Gelderland 51 45.3 3.7

De bovenstaande cijfers zijn algemene cijfers geldend voor de gemeente Berg en Dal. Onderstaand worden deze cijfers verder uitgewerkt per leeftijdsklasse (GGD Gelderland-Zuid 2016/ 2017). Opvallend daarin is dat de leeftijdsklasse ‘kinderen’ het meest voldoet aan de beweegnorm. Na deze leeftijdsklasse zien we een duidelijke afname van het aantal inwoners die voldoen aan de NNGB. Pas bij de leeftijdsklasse ‘65-plussers’ neemt het aantal dat aan de NNGB voldoet weer redelijk toe.

Fitnorm Om een goede conditie van het hartvaatstelsel te bewerkstelligen is driemaal per week tenminste 20 minuten intensieve lichaamsbeweging nodig door bijvoorbeeld te sporten. Onderscheid wordt gemaakt tussen niet-fit (niet of enkele keren per jaar zwaar inspannend actief), semi-fit (wel regelmatig zwaar inspannend actief, maar minder dan driemaal per week) en normfit (3 of meer keren per week tenminste 20 minuten intensieve activiteiten). Uit de onderstaande tabel (Gelderse Sportmonitor 2016) kan geconcludeerd worden dat het gemiddeld aantal mensen dat norm-fit en semi-fit is, hoger ligt dan in de provincie.

Norm-fit Semi-fit Niet fit

Berg en Dal 41.5 46.5 12

Provincie Gelderland 39.8 43.2 17.1

De bovenstaande cijfers zijn algemene cijfers geldend voor de gemeente Berg en Dal. Onderstaand worden deze cijfers verder uitgewerkt per leeftijdsgroep vanaf 19 jaar (GGD Gelderland-Zuid 2016/ 2017). Opvallend daarin is dat mensen tussen de 19 en 50 jaar grotendeels niet voldoen aan de fitnorm. Mensen tussen de 50 en 75 jaar voldoen in grotere mate aan de fitnorm. Vanaf de 75 jaar zien we weer een afname van het aantal mensen dat voldoet aan de fitnorm.

Combinorm Om aan de combinorm te kunnen voldoen, dient men zowel aan de NNGB als aan de fitnorm te voldoen. In de gemeente Berg en Dal ligt het percentage inwoners dat voldoet aan de combinorm hoger dan gemiddeld in de provincie Gelderland (Gelderse Sportmonitor 2016).

Voldoet Voldoet niet

Berg en Dal 69.4 30.6

Provincie Gelderland 65.2 34.8

BMI (Body Mass Index) De Body Mass Index (BMI) is een index voor het gewicht in verhouding tot lichaamslengte. De BMI geeft een schatting van het gezondheidsrisico van je lichaamsgewicht. De BMI kan worden berekend voor kinderen en volwassenen van 2 t/m 70 jaar. Er wordt onderscheid gemaakt in 4 niveaus:  Ondergewicht (je weegt minder dan goed is voor je gezondheid, je moet aankomen);  Gezond gewicht (dit gewicht moet je proberen te behouden);  Overgewicht (je weegt meer dan goed is voor je gezondheid, je moet afvallen);  Obesitas (je hebt ernstig overgewicht wat grote gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, je moet afvallen). In de gemeente Berg en Dal is het aantal mensen met een gezond gewicht vergelijkbaar met de gemiddelde uit de provincie Gelderland. Opvallend is dat zowel het aantal mensen met ondergewicht en overgewicht wat hoger ligt dan gemiddeld in de provincie Gelderland.

Ondergewicht Gezond gewicht Overgewicht Obesitas

Berg en Dal 2.5 56.1 34.5 6.9

Provincie Gelderland 1.7 56.3 31.9 10.1

Lidmaatschap sportvereniging Niet iedereen sport in een vast verband. Een groot aantal inwoners sport individueel of samen met andere inwoners. Hier zijn geen exacte cijfers van te vinden. Wel kan in kaart worden gebracht hoeveel inwoners bij een sportvereniging lid zijn. Het aantal mensen dan in de gemeente Berg en Dal lid is van een sportvereniging ligt hoger dan gemiddeld binnen de provincie Gelderland.

Lidmaatschap Sportverenigingen

Berg en Dal

Provincie Gelderland

45.5

44.3

Lidmaatschap sportverenigingen kinderen Het aantal kinderen (4- 12 jaar) en jongeren (12- 18 jaar) dat lid is van een sportvereniging is apart door de GGD Gelderland-Zuid (2017/ 2018) in kaart gebracht. Het percentage kinderen dat lid is van een sportclub in de gemeente Berg en Dal ligt 9% hoger dan gemiddeld in de regio Gelderland-Zuid. Het percentage jongeren dan lid is van een sportclub ligt 4% hoger dan gemiddeld in de regio Gelderland-Zuid. Sportstimulering Berg en Dal besteed veel aandacht aan de doelgroepen kinderen en jongeren om hen (tijdig) kennis te laten maken met diverse sporten en ze door te geleiden naar de (lokale) sport- en beweegaanbieders.

Redenen om te sporten Mensen kunnen allerlei redenen hebben om te sporten en/ of bewegen. Dit kunnen gezondheidsredenen (lichamelijk en psychologisch) zijn maar het kunnen ook sociale redenen zijn. Binnen de gemeente Berg en Dal geven de inwoners de onderstaande top 3 van beweegredenen aan. 1 2 3

Bewegen Conditie Uitlaatklep

Nodig om meer te (kunnen) sporten/ bewegen Tegenover de bovenstaande beweegredenen zijn ook redenen te noemen om niet te gaan bewegen. Inwoners uit de gemeente Berg en Dal geven de onderstaande redenen aan om niet (meer) te gaan bewegen (GGD Gelderland-Zuid 2016/ 2017).

Belangrijkste resultaten algemene cijfers in Berg en Dal 

Inwoners uit Berg en Dal scoren beter dan gemiddeld in de provincie Gelderland met betrekking tot de Nationale Beweegnorm



Op het gebied van de fitnorm scoren inwoners uit de gemeente Berg en Dal ook beter dan gemiddeld in de provincie Gelderland.



Ook op de combinorm scoren inwoners uit de gemeente Berg en Dal gemiddeld beter dan in de provincie Gelderland



Het gemiddeld aantal inwoners met een gezond gewicht is vergelijkbaar met het aantal inwoners in de provincie Gelderland met een gezond gewicht. Op het gebied van ondergewicht en overgewicht scoort de gemeente Berg en Dal echter hoger dan gemiddeld in de provincie. Het aantal inwoners met ernstig overgewicht (obesitas) is beduidend lager dan gemiddeld in de provincie Gelderland.



3.2 Effecten op doelgroep mensen met een beperking Binnen Sportstimulering Berg en Dal is Uniek Sporten een belangrijke samenwerkingspartner. Uniek Sporten richt zich op één van de speerdoelgroepen van Sportstimulering Berg en Dal, namelijk: mensen met een beperking. Uniek Sporten algemeen Uniek Sporten is het sportloket voor het beantwoorden van sportvragen van mensen met een beperking en het coördineren van begeleiding bij het vinden van de juiste sport. Aan de andere kant zoekt Uniek Sporten de koppeling met de sportaanbieder, biedt ondersteuning en geeft advies in het opstarten van nieuw aangepast sportaanbod of het versterken hiervan. Op basis van de wensen en behoeften worden deskundigheidsbevorderingen georganiseerd welke zich richten op het kader en de ondersteuning van trainers en vrijwilligers die te maken hebben met de doelgroep. In samenwerking met verschillende partners worden (side) events op het gebied van aangepast sporten georganiseerd. Laagdrempeligheid en toegankelijkheid staan hierbij centraal. Uniek Sporten biedt daarnaast ondersteuning in het organiseren van clinics en workshops binnen o.a. het speciaal onderwijs en zorginstanties, waarbij verenigingen potentiële sporters kunnen inspireren, enthousiasmeren en kennis laten maken met hun tak van sport. De kracht van Uniek Sporten zit in de regionale aanpak en samenwerking.

Uniek Sporten regio Nijmegen is een samenwerkingsverband tussen de gemeente Nijmegen, Beuningen, Berg en Dal, Wijchen, Heumen en Mook en Middelaar. Juist de combinatie van de regionale met de lokale aanpak maakt Uniek Sporten krachtig. Naast de samenwerking tussen de gemeentes is er ook het Samenwerkingsverband Uniek Sporten regio Nijmegen, wat bestaat uit een sterkte samenwerking tussen sport, zorg, welzijn, onderwijs, overheid en overige belanghebbende organisaties. Al deze partijen slaan de handen ineen om de komende jaren extra in te zetten op aangepast sporten. 2020: Het jaar van de Corona uitbraak We kunnen concluderen dat 2020 een bijzonder jaar is geweest, waarbij we continue hebben moeten bijsturen. De uitbraak van Corona heeft het landschap van aangepast sporten duidelijk geraakt, juist ook omdat het een toch al kwetsbare groep betreft. Ondanks dat enkele ambities geen doorgang konden vinden, hebben we via de digitale weg, of varianten binnen de geldende maatregelen, toch impact kunnen creëren op het thema aangepast sporten. Corona heeft in zowel positieve als negatieve zin gevolgen gehad voor aangepast sporten in de gemeente. Impact op het sportlandschap (Sport)evenementen kwamen te vervallen, en daarmee kansen voor side events voor de aangepaste sporter. Er waren minder sportadviesvragen i.v.m.

het stilliggen van het verenigingsleven en de adviezen om thuis te blijven. Voor samenwerkingspartners bracht deze periode bovendien andere prioriteiten met zich mee. Zo was er bijvoorbeeld een afname in de vragen vanuit het verenigingsleven m.b.t. aangepast sporten. Diverse projectideeën of daadwerkelijk geplande projecten zijn in samenspraak met de partners opnieuw bekeken, geannuleerd of waar mogelijk verplaatst of in een andere vorm alsnog georganiseerd. Zowel regio overstijgende als lokale projecten (Sportcafé Walking Sports, Wheels2Sport etc.).

Creativiteit en digitalisering Creativiteit werd het sleutelwoord. Hierdoor hebben we juist veel zorgaanbieders weten te ondersteunen met bewegen op locatie. Zo hebben we toch nog vele beweeguren voor de doelgroep kunnen realiseren. Ook door digitale bijeenkomsten of Webinars te organiseren en materiaal op te sturen, hebben we vele partners en sportverenigingen alsnog weten te inspireren en enthousiasmeren. Het drukbezochte digitale platform unieksporten.nl blijkt wederom van belang voor de inwoners van gemeente Berg en Dal, om alle informatie over aangepast sporten te vinden. Kortom; een bewogen jaar met nieuwe uitdagingen kansen richting 2021. Uniek Sporten en sportadviestrajecten: match tussen vraag en aanbod Met betrekking tot sportadviestrajecten blijkt dat iedere situatie en casuïstiek van een individuele sportadviesvraag anders is en daarom vraagt om een behandeling en advies op maat. Het ene individu heeft bijvoorbeeld meer de behoefte aan adviezen over de verschillende mogelijkheden op het gebied van aangepast sporten, terwijl het andere individu meer begeleiding of afstemming nodig heeft in het proces voorafgaand. De ene keer verloopt het contact via het individu, terwijl de andere keer voornamelijk wordt gecommuniceerd met zijn/haar ouder/verzorger en/of begeleider.

In 2020 zijn via ondersteuning vanuit de regiocoördinator van Uniek Sporten 7 verschillende individuele sportadviestrajecten doorlopen waarin de betreffende persoon, als inwoners van de gemeente Berg en Dal, is gestimuleerd, gemotiveerd en geadviseerd in de toeleiding naar (structureel) sporten en bewegen. Mensen weten hierbij steeds vaker zelf de weg naar Uniek Sporten te vinden, maar ook kan geconstateerd worden dat de doorverwijzing vanuit zorg en welzijn (bijvoorbeeld Sociale Teams, 4 doorverwijzingen) steeds vaker voorkomt. Tegelijkertijd moet duidelijk worden gemaakt dat, door de naamsbekendheid en de inzet op de profilering van Uniek Sporten, individuen en/of ouders/verzorgers/begeleiders de weg naar een geschikte aangepaste sportmogelijkheid ook via de website van Uniek Sporten hebben kunnen vinden. In 2020 heeft de website van Uniek Sporten regio Nijmegen (waaronder inwoners van de gemeente Berg en Dal vallen) namelijk ruim 5500 unieke bezoekers genoteerd, waarvan meer dan 500 personen uit de gemeente Berg en Dal middels de zoekfunctie zelf naar een geschikte aangepaste sportmogelijkheid heeft gezocht. Hoewel dit niet direct iets zegt over de definitieve en/of structurele sport- en beweegparticipatie, toont dit wel aan dat individuen ook via andere kanalen op zoek gaan naar passende sportactiviteiten.

Hiermee wordt de behoefte aan een sportservicepunt aangepast sporten - met een overzicht van de aangepaste sportmogelijkheden in de regio Nijmegen - nog eens extra benadrukt. Uniek Sporten en verenigingsondersteuning Meerdere sportaanbieders en initiatiefnemers hebben i.s.m. Uniek Sporten en Sportstimulering Berg en Dal haar deuren voor mensen met een beperking geopend en op die manier het sportaanbod voor mensen met een beperking vergroot. Ondersteuning van sport- en beweegaanbieders kan op verschillende manieren, zoals advies- en ondersteuningsfunctie, subsidiemogelijkheden, procesbegeleiding, ledenwerving, het inschakelen van het netwerk en borging van het aangepast sportaanbod. Daarnaast kunnen bv. clinics/workshops aangeboden worden in het (speciaal) onderwijs.

In samenwerking met partner MEE Gelderse Poort, is er deskundigheidsbevordering georganiseerd voor de hele regio Nijmegen. Op basis van de wensen en behoeftes werd deze bijeenkomst georganiseerd voor trainers/begeleiders van de doelgroep Licht Verstandelijke Beperking (LVB). Vanwege de Coronamaatregelen diende deze bijeenkomst digitaal georganiseerd te worden, waarbij de deelnemers via een van tevoren ontvangen thuiskit aan de slag gingen met het onderwerp. In samenwerking met de senioren beweegcoach is een Sportcafé Walking Sports georganiseerd voor de sportaanbieders uit Berg en Dal, maar ook uit Heumen en Mook en Middelaar. Het doel van deze bijeenkomst was verenigingen te inspireren aangepast aanbod op te zetten, gericht op senioren. Door de coronamaatregelen is er gekozen de bijeenkomst zelf anders in te richten door met verenigingen die zich hadden aangemeld individueel in gesprek te gaan. Naast bovenstaande projecten zijn ook nog vier sportaanbieders individueel ondersteund en geadviseerd. Deze ondersteuning was gericht op Sjors Sportief, subsidies, uitwijkmogelijkheid locatie i.v.m. corona. Uniek Sporten en zorg, welzijn en onderwijs Zorg-, welzijns- en onderwijspartijen in de regio Nijmegen, en dus ook in de gemeente Berg en Dal, spelen een steeds belangrijkere rol in het contact met mensen met een beperking. Het zijn zogenaamde vindplekken.

In verband met corona was het in 2020 een uitdaging om een goede verbinding te leggen met deze organisaties. Ook dit jaar zou het de bedoeling zijn, in samenwerking met Sportstimulering Berg en Dal, aansluiting te zoeken bij netwerklunches van de sociale teams om het thema sport en bewegen breed, met extra aandacht voor aangepast sporten, te presenteren. Helaas heeft dit geen doorgang kunnen vinden, waardoor het in 2021 extra aandacht verdient. Met Entrea (Ubbergen) heeft Uniek Sporten een rol kunnen vervullen in de behoefte om laagdrempelig en dichtbij sport te kunnen organiseren voor de verschillende kinderen in de woongroepen. Hierbij is de koppeling gemaakt met het ROC Nijmegen en zullen studenten een programma op maat op locatie aan gaan bieden (ontwikkeling project in 2019, start begin 2020). Door de rol die het ROC Nijmegen heeft binnen het Samenwerkingsverband Uniek Sporten regio Nijmegen, is het gelukt deze verbinding te leggen. Als onderdeel van de regionale campagneweek aangepast sporten, in samenwerking met N.E.C. Maatschappelijk, is extra ingezet op de verschillende woonvormen van zorginstellingen. Door de coronamaatregelen worden deze kwetsbare mensen extra hard geraakt en door een op maat gemaakt sport- en beweegtraject is geprobeerd hier een positieve bijdrage te leveren.

In de regio Nijmegen zijn, onder professionele begeleiding van Stichting Koprol, eind november 3 weken lang wekelijks 15 sport- en beweegtrajecten, op 11 locaties van 4 zorginstellingen

(Pluryn, Driestroom, Dichterbij en RIBW) georganiseerd. Uit de gemeente Berg en Dal heeft een locatie van Pluryn en een locatie van RIBW hieraan deelgenomen. “De sportactiviteiten waren een groot succes! Door de coronamaatregelen worden onze bewoners erg beperkt in hun mogelijkheden. Middels deze wekelijkse sportmomenten hebben ze toch een leuke activiteit én komen ze lekker in beweging” Dorien Meilink Cultureel Werker en Participatie coach, Domein Vrije Tijd bij Pluryn

Uniek Sporten en projecten/ (side) events Er zijn het afgelopen jaar ook meerdere projecten gedraaid en/of (side) events georganiseerd waar zowel de aangepaste sporter als het verenigingsleven op het gebied van aangepast sporten in de gemeente Berg en Dal van heeft kunnen profiteren. Dit zijn projecten/(side) events die zowel regionaal als lokaal zijn georganiseerd. Waar het, in 2019 gelanceerde, Wheels2Sport concept in 2020 extra onder de aandacht gebracht zou worden, gooide Corona ook hierbij roet in het eten. Wheels2Sport zorgt ervoor dat volwassenen met een fysieke beperking kosteloos sporthulpmiddelen kunnen uitproberen, zonder eerst een heel WMO-traject in te moeten. Door de beschikbaarheid van sportvoorzieningen vanuit een uitleenpool, kan uit het brede aanbod uiteindelijk de sport gekozen worden die het best past. Vanaf september is de naam veranderd in Uniek Sporten Uitleen en is sinds dat moment ingezet om een communicatiecampagne klaar te zetten. Zodra de maatregelen rondom corona het toelaten, zal die campagne gelanceerd worden. Samen al eerder beschreven is met de maatschappelijke tak van N.E.C. Nijmegen ook dit jaar weer de week van aangepast sporten georganiseerd.

Ondanks de coronamaatregelen is middels deze week getracht aandacht te vragen voor het aangepast sporten (en de beeldvorming hiervan), zijn er geluksmomenten voor de doelgroep gecreëerd en zijn vrijwilligers en verenigingen extra gewaardeerd. Voor de sportverenigingen werden gedurende deze week, naast de eerdergenoemde deskundigheidsbevordering, ook vrijwilligers extra gewaardeerd middels een exclusieve Webinar van N.E.C.-directeur Wilco van Schaik. In het speciaal onderwijs hebben kinderen een online beweegmoment en persconferentie gehad met N.E.C.-spelers.

In 2019 is gestart met de eerste lichting van het N.E.C. Parateam. Een innovatief project wat uit het regionale samenwerkingsverband is ontstaan. N.E.C. Nijmegen organiseert, samen de Sint Maartenskliniek, Special Heroes en Uniek Sporten, sportactiviteiten voor mensen met een amputatie. Wekelijks maken zij kennis met verschillende sportactiviteiten en sportaanbieders om na een jaar een juiste structurele sport te kunnen kiezen. Daarnaast speelt het sociale aspect een grote rol (onderlinge steun en betrokkenheid, elkaar stimuleren drempels te overwinnen). De deelnemers uit het N.E.C. Parateam zijn afkomstig uit de gehele regio Nijmegen. In juni 2020 is het traject van de eerste lichting afgelopen en heeft elke deelnemer zich bij een sportaanbieder aangemeld is sport nog steeds structureel. In november is, door corona helaas vertraagd, de tweede lichting van start gegaan. Opnieuw is een groep deelnemers met een amputatie (of soortgelijke lichamelijke beperking) wekelijks met elkaar aan het sporten bij N.E.C. Helaas nog digitaal, maar wanneer mogelijk ook fysiek met elkaar samen.

2020 heeft ook in het teken gestaan van Sport en Beweegakkoord van de gemeente Berg en Dal. Ook dit traject had flink te kampen met coronamaatregelen, annuleren/aanpassen van bijeenkomsten en een flinke dosis flexibiliteit en creativiteit om er toch het maximale uit te halen. Uniek Sporten is zowel bij de kerngroep, als bij de regiegroep, aangesloten. Koers en vooruitblik 2021 Niet verrassend leidt coronajaar 2020 tot nieuwe uitdagingen in de toekomst. De aangepaste sporter is in haar kwetsbare positie hard geraakt door de pandemie. Juist deze groep heeft normaliter al specifieke aandacht nodig om de weg naar geschikt sportaanbod te vinden. De komende periode zal essentieel zijn om het percentage mensen met een beperking die aan sport of beweging doen, weer een nieuwe ‘boost’ te geven. Het Sport- en Beweegakkoord zal voor Sportstimulering Berg en Dal, waar Uniek Sporten een onderdeel van is, de rode draad vormen voor de koers voor 2021. Belangrijkste resultaten mensen met een beperking 

7 individuele sportadviestrajecten zijn doorlopen.



7 sportaanbieders hebben ondersteuning op maat gehad en/ of gebruik gemaakt van deskundigheidsbevordering (mede) georganiseerd door Uniek Sporten.



Communicatie in tijden van Lock down, wekelijks beweegfilmpjes voor mensen met een beperking gedeeld.



Mediacampagne via het netwerk van N.E.C. met activiteiten als impuls voor aangepast sporten. Met o.a. sport- en beweegtraject op locatie voor cliënten in woonvormen. In de regio Nijmegen zijn, in samenwerking met Stichting Koprol, eind november 3 weken lang wekelijks 15 sport- en beweegtrajecten, op 11 locaties van 4 zorginstellingen (Pluryn, Driestroom, Dichterbij en RIBW) georganiseerd. Uit de gemeente Berg en Dal heeft een locatie van Pluryn en een locatie van RIBW hieraan deelgenomen.



Uniek Sporten heeft zowel in de kerngroep, als in de regiegroep, haar bijdrage geleverd bij de totstandkoming van het Sport en Beweegakkoord van Berg en Dal.

3.3 Effecten op doelgroep senioren Binnen het concept van Sportstimulering Berg en Dal is de senioren beweegcoach (verbonden aan Kwiek Actieve Leefstijl) een belangrijke samenwerkingspartner. De senioren beweegcoach richt zich op één van de speerdoelgroepen van Sportstimulering Berg en Dal, namelijk: senioren. Inzet beweegcoach senioren algemeen Deze speciale inzet voor senioren heeft een positieve uitwerking en verbindende werking in heel het dorp. In alle kernen krijgt de beweegcoach steeds meer aansluiting en contact met de wijkteams, verenigingen en kleine beweegvormen die voor de senioren aantrekkelijk zijn. Doordat veel activiteiten een match hebben met Kwiek Actieve leefstijl is kwaliteit van kader, materiaal en accommodatie gewaarborgd. De beweegcoach senioren adviseert en ondersteund Kwiek Actieve Leefstijl en andere sportverenigingen met senioren sportaanbod. Daarnaast is de beweegcoach senioren betrokken bij diverse projecten voor senioren. Projecten voor senioren Valpreventie De senioren beweegcoach is voorzitter van de werkgroep valpreventie. In het kader van de valpreventie wordt er twee keer per jaar en overleg gepland met Thuiszorg, apotheek, fysiotherapie, huisartsen, GGD, ergotherapie en beweegcoach. In 2020 zijn we twee keer bij elkaar gekomen met de werkgroep.

Fittesten senioren In het voorjaar van 2020 heeft de senioren beweegcoach vanuit Sportstimulering Berg en Dal het initiatief genomen om met vier organisaties (Fitnesscentrum Anytime, Tennisvereniging Groesbeek, Zwembad de Lubert en Kwiek Actieve leefstijl) een lezing, fittest en activiteiten op te zetten voor bewoners rondom park ‘t Groeske. Alles was gereed voor de uitvoering tot Corona roet in het eten gooide. In september hebben we er daarom voor gekozen om de lezing op een andere wijze op te pakken en de fittesten Coronaproof te organiseren.

“De fittest was voor mij een fijne ervaring. De looproute heb ik langer volgehouden dan mijn man. Dat verbaasde mij, omdat wij beiden fanatieke lopers zijn.”

Lezingen Wethouder Sport Annelies Visser opende op 28 september in het Protestantse kerkje in Groesbeek de avond die georganiseerd werd door verschillende sportorganisaties samen met Sportstimulering Berg en Dal. De lezingen “De rijkdom van bewegen voor het bewegende brein” door professor Marcel Olde Rikkert en “De kracht van spieren” door fysiotherapeut Jasper Huberts werden door een hele zaal vol geïnteresseerden (met uiteraard iedereen op gepaste afstand) gevolgd. Aansluitend gaf de Senioren beweegcoach, Marian Schijf, een overzicht van de beweegmogelijkheden die aangeboden worden in de gemeente Berg en Dal.

Fittesten en vervolglessen Samen met studenten van de HAN, vrijwilligers van diverse verenigingen en Sportstimulering Berg en Dal is op zaterdag 3 oktober 2020, in sporthal heuvelland een ‘Coronaproof fitmeting’ gedaan voor 78 senioren. Op 11 punten is er getest, van bloeddruk tot conditie, waarna de deelnemer met de testuitslagen bij de adviseur een persoonlijk advies kon ontvangen. Tijdens dit advies is er bekeken welk sportaanbod het beste aansluit bij deze persoon. Verder is er tijdens deze dag, na de fittest, een korte evaluatie afgenomen waaruit de weergegeven persoonlijke quotes zijn ontstaan. Na afloop van de fittesten hebben uiteindelijk 45 senioren deelgenomen aan de vervolglessen bij één of meerdere van de organiserende sportaanbieders.

“Goed georganiseerd met een fijne begeleiding. Ik kan ook niets negatiefs bedenken, ik zou graag vaker zo’n test willen ondergaan voor het meetmoment.”

“Fijne organisatie met de juiste begeleiding en uitleg. De meeste scores waren zoals ik had verwacht en heb daar ook de passende adviezen voor ontvangen.”

Walking Sports In 2019 is het initiatief Walking Football opgezet in de gemeente Berg en Dal. Begin 2020 zijn er twee bijeenkomsten geweest met de organisaties die Walking Football aanbieden. In de loop van 2020 is dit initiatief opgegaan in een werkgroep Walking Sports. Voor geïnteresseerde sport- en beweegaanbieders zou er een digitale avondbijeenkomst rondom het thema ‘Walking Sports’ georganiseerd worden. Deze is door onvoldoende belangstelling niet door gegaan. N.a.v. de afgelaste inspiratiebijeenkomst hebben drie verenigingen uit Berg en Dal (TV de Oorsprong, Ikaros en GTTC) aangegeven graag meer informatie en ondersteuning te ontvangen voor het opzetten van Walking Sports binnen de eigen vereniging. De verenigingsondersteuner en de senioren beweegcoach van Sportstimulering Berg en Dal hebben aan de hand daarvan een start gemaakt met deze ondersteuning, welke in 2021 een vervolg gaat krijgen. Dementienetwerk Tijdens bijeenkomsten van het dementienetwerk is ruimschoots aandacht geweest voor het belang van sport en bewegen bij deze doelgroep. Daarnaast zijn in de docenten van Kwiek Actieve Leefstijl in 2020 wederom geschoold om mensen met dementie te kunnen begeleiden in de (reguliere) groepen. Daarnaast zijn er twee specifieke beweeggroepen opgestart waaraan dementerenden samen met hun partner of mantelzorger deel kunnen nemen.

Beweegroutes Met het project ‘beweegroute’ motiveren we senioren om een ommetje te maken in eigen omgeving door heel Berg en Dal, variërend van 1 tot 3 km waarbij gebruik gemaakt wordt van het straatmeubilair. (À la Kerkerdom) De senioren beweegcoach heeft vanuit Kwiek Actieve Leefstijl het initiatief genomen om samen met stichting het ‘t Groeske en Vitaal Mariëndaal een route te realiseren in het park ‘t Groeske. Het doel was om niet alleen een route aan te leggen maar ook om wekelijkse beweeggroepjes te starten voor ouderen die niet graag alleen willen bewegen en sturing nodig hebben. Vanwege de coronamaatregelen heeft de ontwikkeling van de beweegroute een tijd stilgelegen. In september zijn we weer opgestart en de routes liggen klaar. De 23 koppen op de palen zijn ontworpen en liggen inmiddels bij de drukker zodat deze in 2021 geplaatst kunnen worden. Daarnaast heeft de senioren beweegcoach mee mogen denken over het beweegpark bij voetbalvereniging de Treffers uit Groesbeek. Op het sportpark komt een Milon- cirkel en een beweegroute richting de omliggende wijk. Het doel is om deze in 2021 daadwerkelijk te realiseren. Luchtige café Het Luchtig café, voorheen het COPD-café is een activiteit voor mensen met luchtwegproblemen. Deze problemen kunnen worden veroorzaakt door COPD, astma, bronchitis of een andere longaandoening.

Tijdens de bijeenkomsten behandelen we verschillende onderwerpen die allen te maken hebben met het beter kunnen omgaan met de longaandoening. Dit kan gaan over voeding, medicijngebruik, beweging en een positieve mentale gezondheid. Helaas konden deze fysieke bijeenkomsten door de coronamaatregelen in 2020 niet plaatsvinden. We hebben daarom een speciaal filmpje opgenomen voor deze doelgroep om te laten zien dat wij hen niet vergeten. Het Luchtig café is een initiatief van het Sociaal Team Groesbeek, Forte Welzijn, de beweegcoach senioren van Sportstimulering Berg en Dal, ZZG-wijkverpleging en Fysiotherapie Boonstra en Mulders. Het filmpje is te bekijken via de volgende link: https://youtu.be/NrQB66b-7pQ Lokaal Sportakkoord Berg en Dal De senioren beweegcoach is in 2020 nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van het Lokaal Sportakkoord. De coronamaatregelen hebben een groot effect gehad op de ontwikkeling van het Lokaal Sportakkoord. Zo moest de kerngroep flexibel omgaan met de geldende maatregelen en heeft een groot deel van het traject digitaal plaatsgevonden. De senioren beweegcoach heeft tijdens het gehele proces deel uitgemaakt van de kerngroep. Na het opleveren van het Berg en Dalse Sportakkoord heeft de senioren beweegcoach ook plaatsgenomen in de regiegroep.

Beweegcoach senioren en ondersteuning van sport- en beweegaanbieders De senioren beweegcoach heeft ondersteuning geboden aan/ samengewerkt met 4 verschillende sportaanbieders uit de gemeente Berg en Dal. Dit was met name rond het project ‘fittesten voor senioren’. Daarnaast werkt de senioren beweegcoach samen met de 3 seniorensportverenigingen uit de regio (Mook-Middelaar, Heumen en Gennep). In 2021 gaat de beweegcoach senioren deze verenigingen ondersteunen in o.a. het geven van groepslessen.

Ondersteuning Kwiek Actieve Leefstijl Kwiek Actieve leefstijl is een belangrijke en de grootste seniorensportverenging binnen de gemeente Berg en Dal. De beweegcoach senioren heeft een belangrijke rol in de advisering en ondersteuning van deze sportvereniging. Onderstaand wordt een overzicht weergegeven van de belangrijkste ondersteunende activiteiten van de beweegcoach senioren in 2020.  

 

  

Tot half maart hebben de reguliere lessen gewoon plaats kunnen vinden. Na half maart, tijdens de eerste Lock down, zijn er met alle docenten filmopnamen gemaakt voor alle senioren maar met specifieke aandacht voor de kwetsbare senioren. Deze lessen zijn en worden nog steeds op alle werkdagen om 9.30 uur uitgezonden via Omroep Groesbeek. Er zijn, in samenwerking met o.a. de boswachter, vier tijdelijke beweegroutes in het bos uitgezet waar senioren tijdens de routes diverse oefeningen kunnen doen. De lessen zijn, op het moment dat het weer mogelijk was, verplaatst naar buiten (bossen, velden en parken) om leden wekelijks beweegactiviteiten aan te kunnen bieden. Er zijn 45 beweegkaarten ontwikkeld voor de (buiten)beweeglessen nadat sporten in groepen weer mogelijk werd. Kwetsbare leden zijn in de Lock down periode wekelijks gebeld door de docenten om zo binding te houden. De beweegcoach senioren heeft samen met Kwiek Actieve Leefstijl de overbruggingsregeling (TOZO) aangevraagd voor docenten in de tijd dat de lessen stil kwamen te liggen. Er zijn nieuwe roosters gemaakt voor Kwiek Actieve Leefstijl en nieuwe docenten aangenomen om het nieuwe seizoen weer in de zaal te kunnen starten. Het kader van de vereniging is twee keer (bij)geschoold en heeft een (herhaling) reanimatiecursus gehad.

Van september tot en met december zijn de lessen in de zalen zo aangepast dat senioren toch gewoon konden komen sporten (tot aan de Lock down). Echter bleek dat, ondanks deze aanpassingen, 25% van de leden niet kwam sporten door de angst voor het virus. Er zijn beweegboeken gemaakt zodat leden, die niet kwamen sporten, naast filmpjes en beweegroutes ook een vorm van personal training aangeboden kregen. Er zijn 2 nieuwe sportgroepen ontstaan. Een groep ontspannen bewegen in Beek en groep Pilates in Berg en Dal. De senioren beweegcoach heeft inhoudelijke ondersteuning (beleid, trainingen, opleidingen, samenwerkingen, etc.) geboden aan Kwiek Actieve Leefstijl.

Match tussen vraag en aanbod seniorensport Regelmatig worden er matches gemaakt tussen senioren en het aanbod waarbij de beweegcoach senioren de schakel is. Deze vragen komen vanuit de inwoners zelf, maar ook vanuit de eerstelijnsgezondheidszorg en sociale wijkteam (10 matches). Dit jaar zijn dit 73 matches waarbij de beweegcoach een coachende rol had.

Belangrijkste resultaten senioren 

De werkgroep valpreventie is in 2020 voortgezet waarin de beweegcoach senioren samen met diverse zorgprofessionals twee keer per jaar bij elkaar komen.



78 senioren hebben deelgenomen aan een Coronaproof ingerichte lezing van Professor Marcel Olde Rikkert en fittest met als resultaat 45 belangstellende voor structurele beweegactiviteiten.



Het initiatief van Walking Football is verder uitgebreid tot een werkgroep Walking Sports. Er zijn 3 sportverenigingen geïnteresseerd in het opzetten van Walking Sports aanbod binnen de vereniging.



De beweegcoach senioren heeft vanuit de kerngroep en regiegroep een belangrijke bijdrage geleverd aan het Lokaal Sportakkoord voor de doelgroep senioren.



De senioren beweegcoach heeft ondersteuning geboden aan/ samengewerkt met 7 verschillende sportaanbieders.



Er zijn 73 matches gemaakt waarbij senioren doorgeleidt zijn naar structureel sport- en beweegaanbod.

3.4 Effecten op doelgroep jeugd Basisonderwijs Vanaf 2016 is het basisonderwijs betrokken als samenwerkingspartner binnen Sportstimulering Berg en Dal in de vorm van zowel Stichting SPOG (8 scholen) als Stichting Condor (5 scholen). Per schooljaar wordt opnieuw bekeken welke afspraken t.a.v. Sportstimulering gemaakt kunnen worden. Belangrijke onderdelen uit de jaarplannen van beide stichtingen zijn: clinics in het onderwijs, de Koningsspelen (gezamenlijke sportdag), actief leren, het signaleren van motorische of lichamelijke achterstanden, de sportcommissie, studenten sportopleidingen en Sjors Sportief. Naast de jaarplannen van het onderwijs vinden er tijdens de schoolvakanties twee instuiven per jaar, per kern (Groesbeek, Beek-Ubbergen en Millingen) plaats. Clinics in het basisonderwijs 2020 Zowel SPOG als Condor heeft de sportaanbieders aan het begin van het schooljaar benadert en zelf een maand laten kiezen waarin ze clinics aan willen bieden. Ook hebben de sportaanbieders de keuze gekregen op welke scholen ze clinics aan willen bieden en voor welke groepen. Aan de hand daarvan hebben beide stichtingen een jaarkalender samengesteld. Per maand wordt weergegeven welke sportaanbieders clinics aanbieden tijdens de gymlessen op school. In totaal stonden clinics vanuit 15 sport- en beweegaanbieders ingepland (beide stichtingen opgeteld).

Helaas kon door Corona een groot aantal clinics afgelopen jaar niet doorgaan. De clinics die wel door konden gaan waren op 1 hand te tellen. Wanneer mogelijk willen beide stichtingen de clinics en samenwerking met de sport- en beweegaanbieders z.s.m. weer oppakken. Koningsspelen De Koningsspelen werden al jarenlang georganiseerd door de SPOG-sportcommissie en een aantal externe partijen. Een kleine 1000 kinderen van de groepen 4 t/m 8 van de acht basisscholen kwamen op de Sportpark Zuid bij elkaar om daar m.b.v. diverse sport- en beweenaanbieders en allerlei enthousiaste ouders en stagiaires een sportieve en fijne dag te beleven. Ook afgelopen schooljaar zijn we weer enthousiast begonnen met de organisatie van de Koningsspelen, maar Corona gooide helaas roet in het eten. Op vrijdag 24 april, de dag waarop de Koningsspelen gepland stonden, waren de scholen dicht en zaten alle kinderen thuis. We hebben toen last-minute besloten om in samenwerking met diverse partijen een online editie van de Koningsspelen op te zetten en uit te voeren. Ook Stichting Condor heeft een eigen online Koningsspelen georganiseerd met verengingen uit de directe omgeving (SVO korfbal, Stal Ebbers, Muziek met Marieke, Leonkaartjes en BadBeek). Daarnaast hebben zij de link van de online Koningsspelen vanuit SPOG gedeeld met alle leerlingen.

Om 9:00 uur was er een gezamenlijke start via een livestream of via TV Gelderland Tussen 9:00 en 12:00 uur konden kinderen zelf kiezen uit een heel scala aan activiteiten die veelal in filmpjes uitgelegd werden. Alle filmpjes waren vanaf vrijdagochtend beschikbaar op het YouTube kanaal dat speciaal hiervoor in leven was geroepen.

In de titel van het filmpje werd de categorie aangegeven: sport, creatief, dans, challenge, etc. Op deze manier kon iedereen kiezen voor de activiteiten die hij/zij leuk vond. Om 12:00 uur werd de dag afgesloten met een gezonde lunch die kinderen zelf voor moesten bereiden. Gedurende de dag werden foto’s en filmpjes gedeeld op de Padlets van de groepen en op de speciale Facebookpagina. Op deze manier konden kinderen elkaar zien en enthousiasmeren. Een dag die in deze bizarre tijd naast beweging en enthousiasme veel saamhorigheid te weeg bracht in verschillende buurten en wijken. Actief leren Alle scholen van SPOG en Condor zien het belang van actief leren in en willen hier graag tijd in investeren. Wij willen graag alle leerkrachten enthousiasmeren, maar vooral ook praktijkvoorbeelden aanreiken van hoe je actief leren in je klas kunt realiseren. Vele leerkrachten hebben de aangeleerde voorbeelden uit de eerder aangeboden workshops ingezet, uitgebreid en aangepast. Binnen beide sportcommissies hebben er regelmatig uitwisselingen plaatsgevonden van mogelijkheden en praktijkvoorbeelden. Ook zijn er twee leden van de SPOG-sportcommissie expliciet op zoek gegaan naar voorbeelden in de praktijk. Deze ideeën zijn inmiddels gebundeld en hier is een mooi boekje van gemaakt welke ter inspiratie op alle scholen gebruikt kan worden.

Signaleren motorische en/ of lichamelijke achterstanden binnen het primair onderwijs SPOG, Condor, Forte Welzijn, de GGD en een aantal zorgprofessionals hebben zich gezamenlijk georiënteerd en verdiept in een ‘signaleringssysteem’ waarbij de motorische ontwikkeling in combinatie met de lichamelijke ontwikkeling (o.a. groei en gewicht) in beeld gebracht kunnen worden. Wanneer gesignaleerd wordt dat een kind een achterstand heeft in de ontwikkeling dan zou deze in een vroeg stadium naar de juiste professional (o.a. lifestyle coach, diëtist, fysiotherapeut) doorgestuurd kunnen worden. De scholen zijn een belangrijke vindplaats voor de doelgroep ‘kinderen’. Op school worden veel signalen opgepikt (o.a. motorische achterstanden en overgewicht). Het zou mooi zijn wanneer leraren dit vroegtijdig signaleren en weten wat ze hiermee kunnen doen zonder dat dit meteen een heel traject met zich mee gaat brengen. Het signaleren en doorverwijzen moet vooral laagdrempelig uit te voeren zijn en niet te veel tijd in beslag nemen van de leraren. We willen de samenwerking met de professionals vooral preventief te werk gaan. Waar mogelijk proberen we de professionals daarvoor binnen de school te halen. Bij een aantal scholen van SPOG zijn afgelopen schooljaar verschillende kleine pilots gestart om uit te proberen welke manieren van signaleren werkbaar en effectief zijn.

Hieruit is er een balans opgemaakt en zijn we gestart met een traject. Inmiddels is binnen dit traject een signaleringsmethode (MQ-scan) aangeschaft en wordt deze uitgeprobeerd door Willem van Deelen op basisschool de Adelbrecht. Helaas heeft er door Corona in 2020 nog geen tussentijdse evaluatie plaats kunnen vinden. De evaluatie wordt in 2021 zeker ingepland.

De Sportcommissie Zowel SPOG als Condor werken met een eigen zogenaamde sportcommissie. Iedere basisschool en een lid van het Sportteam van Forte Welzijn zijn vertegenwoordigd in de zogenaamde sportcommissie. De sportcommissie van SPOG komt 6 keer per jaar bij elkaar en de sportcommissie van Condor 4 keer per jaar. Tijdens de bijeenkomsten wordt de stand van zaken m.b.t. de jaarplannen (speerpunten) doorgenomen. Helaas hebben de vergaderingen niet allemaal fysiek plaats kunnen vinden. I.v.m. Corona hebben we een aantal bijeenkomsten digitaal vormgegeven en hebben we daarnaast contact gehouden en informatie uitgewisseld per e-mail. Studenten sportopleidingen Elke sportcoördinator van de afzonderlijke basisscholen onderhoudt contacten met de HAN (ALO), Kandinsky sport en het ROC Sport & Bewegen. Er wordt op schoolniveau met het team bekeken welke wensen en behoeften er zijn en aan de hand daarvan wordt contact opgenomen met de stagebureaus van de diverse sportopleidingen. Ook afgelopen jaar zijn binnen zowel SPOG als Condor diverse stagiaires actief geweest. Sjors Sportief in het basisonderwijs Met ingang van het schooljaar 2017/ 2018 is de Sportstimulering Berg en Dal van start gegaan met het leuke en kindvriendelijke sportstimuleringsprogramma genaamd: Sjors Sportief.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10011145/1