Document · PDF

B76 Najaarsnota Berg en Dal 2021

Gemeenteraad 16 december 2021, gemeente Berg en DalBij agendapunt: B76 Voorstel om de Najaarsnota 2021 Berg en Dal vast te stellen21.209 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Najaarsnota 2021

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................................................... 2 Algemeen ............................................................................................................................... 3 Voorwoord .......................................................................................................................... 3 Samenvatting ...................................................................................................................... 4 Leeswijzer ........................................................................................................................... 8 Ambities ................................................................................................................................. 8 Programma's ........................................................................................................................ 10 Inwoner ............................................................................................................................. 10 Doelen & resultaten ....................................................................................................... 10 Wat mag het kosten?.....................................................................................................

10 Toelichting verschillen Voorjaarsnota - Najaarsnota ...................................................... 10 Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? ................................................................. 16 Beleidskaders ................................................................................................................ 17 Verbonden partijen ........................................................................................................ 17 Onze buurt ........................................................................................................................ 17 Doelen & resultaten ....................................................................................................... 18 Wat mag het kosten?..................................................................................................... 18 Toelichting verschillen Voorjaarsnota - Najaarsnota ...................................................... 18 Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? ................................................................. 24 Beleidskaders ................................................................................................................ 25 Verbonden partijen ........................................................................................................

26 Onze gemeente ................................................................................................................ 26 Doelen & resultaten ....................................................................................................... 27 Wat mag het kosten?..................................................................................................... 28 Toelichting verschillen Voorjaarsnota - Najaarsnota ...................................................... 28 Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? ................................................................. 31 Beleidskaders ................................................................................................................ 32 Verbonden partijen ........................................................................................................ 33 Ons geld ........................................................................................................................... 33 Wat mag het kosten?..................................................................................................... 33 Toelichting verschillen Voorjaarsnota - Najaarsnota ...................................................... 33 Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? .................................................................

37 Beleidskaders ................................................................................................................ 38 Verbonden partijen ........................................................................................................ 38 Overhead .......................................................................................................................... 38 Wat mag het kosten?..................................................................................................... 39 Toelichting verschillen Voorjaarsnota - Najaarsnota ...................................................... 39 Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? ................................................................. 41 Beleidskaders ................................................................................................................ 41 Verbonden partijen ........................................................................................................ 41 Paragrafen ........................................................................................................................... 41 Financiële begroting .............................................................................................................

42 Inleiding ............................................................................................................................ 43 Overzicht baten en lasten ................................................................................................. 43 Incidentele baten en lasten ............................................................................................... 43 Financieel MeerjarenPerspectief ....................................................................................... 52 Overhevelen budgetten ..................................................................................................... 52 Bijlagen ................................................................................................................................ 53 Raadsvoorstel ................................................................................................................... 54 Overzicht lopende kredieten ............................................................................................. 60 Toelichting financiële begrippen ........................................................................................ 64 Toelichting afkortingen ...................................................................................................... 66

Gemeente Berg en Dal

2 van 69

Najaarsnota 2021

Algemeen Voorwoord Welkom bij onze Najaarsnota 2021! In de Programmabegroting 2021 hebben wij onze ambities, doelen en resultaten voor 2021 beschreven. Ook de geraamde inkomsten en uitgaven staan in de begroting. Tussentijds rapporteert het college aan de raad over de realisatie van de begroting. De eerste rapportage voor 2021 was de Voorjaarsnota. De tweede rapportage voor 2021 is deze Najaarsnota. Deze rapportage is een financiële rapportage. Welke geraamde inkomsten en uitgaven passen we aan? In deze Najaarsnota hebben we de financiële mutaties verwerkt, die begin oktober 2021 bekend zijn. Deze mutaties komen met name door externe omstandigheden. Welke invloed heeft de coronacrisis op onze begroting? De coronacrisis heeft gevolgen voor veel beleidsterreinen van onze begroting 2021 en mogelijk voor de jaren daarna. De VNG heeft met het Rijk afgesproken, dat de gemeenten een reële compensatie van de kosten en de gederfde inkomsten als gevolg van de coronamaatregelen krijgen. De financiële gevolgen van de coronacrisis hebben we zo goed als mogelijk ingeschat en verwerkt in deze Najaarsnota. Daarnaast zien we dat een aantal reguliere uitgaven als gevolg van de coronacrisis niet hebben plaatsgevonden. Wat is het financieel resultaat van deze Najaarsnota 2021? De mutaties uit deze Najaarsnota leiden tot een effect op het begrotingssaldo voor 2021 van € 2,8 miljoen voordelig.

Het begrotingstekort 2021 daalt hierdoor van € 2,6 miljoen bij de Voorjaarsnota 2021 naar een positief saldo van € 164.000 bij deze Najaarsnota. Bij het onderdeel ‘Samenvatting’ vermelden we de grootste afwijkingen. Het raadsvoorstel en het raadsbesluit zijn opgenomen in de bijlagen. Klik hier om direct naar het raadsvoorstel te gaan. Met vriendelijke groet, College van burgemeester en wethouders

Gemeente Berg en Dal

3 van 69

Najaarsnota 2021

Samenvatting De op 5 november 2020 vastgestelde begroting toonde een nadelig saldo van € 2.192.000 (inclusief het Dekkingsplan 2021-2024). Op 15 juli 2021 heeft de gemeenteraad de Voorjaarsnota 2021 vastgesteld. De mutaties tot en met de Voorjaarsnota waren € 461.000 nadelig. Daarmee kwam het begrotingssaldo na de Voorjaarsnota uit op € 2.653.000 nadelig. Volgens genomen besluiten en de ontwikkelingen en afwijkingen die in deze Najaarsnota zijn vermeld stellen we het begrotingssaldo nu met € 2.817.000 voordelig bij. Het begrotingssaldo komt daarmee op € 164.000 voordelig. Zie onderstaande tabel. In deze Najaarsnota zijn per programma de mutaties aangegeven en toegelicht. Het betreft veelal autonome ontwikkelingen waar we niet op kunnen sturen. De grootste mutaties zijn:

Algemene uitkering

+ 1.136.000

Bijstandsuitkeringen

+ 250.000

Minimabeleid en schuldhulpverlening

+ 89.000

Leerlingen- en wmo-vervoer (DRAN)

+ 124.000

Sociaal domein

+ 459.000

Verkoop consultatiebureau Hoflaan Groesbeek

+ 128.000

Kosten bedrijfsvoering

+ 442.000

Overige mutaties

+ 189.000

Totaal

+ 2.817.000

Bezuinigingen Voor het sluitend maken van de begroting 2021 waren bezuinigingen/ ombuigingen nodig. De fracties hebben in het begin van het begrotingsproces een lijst met ombuigingen aangeleverd. De ombuigingen waarvoor een raadsmeerderheid was, zijn verwerkt in de begroting 2021 (Top 19). Omdat dit niet voldoende was, is aanvullend het Dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld door middel van de 1e begrotingswijziging. Hieronder staat een overzicht van de gerealiseerde en nog niet gerealiseerde bezuinigingen in 2021 van de Top 19 en het Dekkingsplan 2021-2024. Een toelichting op de stand van zaken van de bezuinigingen is in deze Najaarsnota opgenomen per programma bij het onderdeel Bezuinigingen. Bedragen x € 1.000 2021 Gerealiseerde bezuinigingen Minimabeleid

Praktijkondersteuning jeugd

Inzet jongerenwerk Forte Welzijn

Herstelplan Sociaal Domein

194

Wmo begeleiding

Gemeente Berg en Dal

4 van 69

Najaarsnota 2021

Dagbesteding ouderen

Huur WMO ruimten

School is cool

Voorleesexpress

Buurtsportcoach

Onderhoud wegen

255

Obstakels

190

Kapitaallasten project schoolroute Marktplein-Nijmeegsebaan

Integrale veiligheid

Controles Drank&Horecawet

Projectkosten rampen en crisisbeheersing

Geen TOP's realiseren (lagere kapitaallasten)

Kwaliteit onkruidbestrijding op verharding

Maatwerk GGD

Huur Kulturhus Beek voor muziekonderwijs

Duurzaamheid Stelpost Actieplan Duurzaamheid verlagen

Vermindering werkbudget economie

Woonagenda Formatie inzetten Basisregeling gemeenschappelijk orgaan Arnhem-Nijmegen (GOAN) Bijdrage provincie Goan 2021/2022

-90 225

Beëindiging inwonerbijdrage The Economic Board

Opbrengst Bedrijventerrein Hulsbeek

200

Leges huwelijken (+/-200 per jaar) verhogen met € 80

Verhoging ozb 2x 4%

454

Verhoging stelpost onvoorzien ongedaan maken

Overhead

Totaal gerealiseerde bezuinigingen

2.115

Nog niet gerealiseerde bezuinigingen Minimabeleid *

Passende kinderopvang *

Bibliotheek**

Totaal nog niet gerealiseerde bezuinigingen

152

* Deze bezuiniging kunnen we in 2021 (deels) niet realiseren. Dit is verwerkt in het saldo van de Voorjaarsnota.

** Deze bezuiniging is niet gerealiseerd voor 2021. Hierover heeft de raad het inititatiefvoorstel bezuinginig bibliotheek vastgesteld. Dit is verwerkt in het saldo van de Najaarsnota

Sociaal domein De ramingen voor het Sociaal domein hebben we geactualiseerd op basis van de realisatie tot en met augustus 2021. Bij de huishoudelijke hulp hadden we rekening gehouden met een stijging van 7% van het aantal cliënten / uren. We zien nu dat de stijging beperkt blijft tot 2%. Dit is mede te danken

Gemeente Berg en Dal

5 van 69

Najaarsnota 2021

aan maatregelen die voortvloeien uit het herstelplan sociaal domein en het eerder door de raad vastgestelde Koersdocument. Maar de aanbieders hebben ook te maken met personeelstekort. Dat betekent dat er soms wel een indicatie is, maar dat de hulp niet kan worden geleverd. Deze ontwikkelingen samen leiden ertoe dat we de raming van huishoudelijke hulp met € 450.000 verlagen. In het herstelplan sociaal domein, zoals dat is opgenomen in het dekkingsplan bij de begroting 2021, hebben we taakstellende bezuinigingen opgenomen voor een aantal producten. Dat zijn de producten die daadwerkelijk door ons beïnvloedbaar zijn. Op dit moment ziet het er naar uit dat we die bezuinigingen ook daadwerkelijk realiseren:

Ambulante begeleiding volwassenen (WMO) Ambulante begeleiding jeugd Jeugd met verblijf C2

Taakstelling € 66.000 € 78.000 € 50.000

Realisatie € 304.000 € 185.000 € 71.000

Resultaat € 238.000 € 107.000 € 21.000

Jeugd met verblijf is gesplitst in verschillende deelproducten. Bij de jeugdbescherming en jeugdreclassering realiseren we de bezuiniging. Maar bij de overige kosten van jeugd met verblijf is er sprake van een grote kostenstijging: € 357.000. Een groot deel hiervan (€ 171.000) betreft onze bijdrage aan de regionale verevening. Dit zijn niet beïnvloedbare kosten. Toch is er onderaan de streep in het geheel voor het Sociaal domein sprake van een positief resultaat. De mutaties op het Sociaal domein leiden per saldo tot een positieve bijstelling van € 459.000. En zoals het er nu naar uit ziet worden de taakstellende bezuinigingen ruimschoots gehaald. Coronavirus De uitbraak van het Coronavirus (COVID-19) eind februari 2020 heeft nog steeds een enorme impact op ons allemaal. Het Coronavirus heeft gevolgen voor veel beleidsterreinen van onze begroting 2021 en mogelijk voor de jaren daarna. In 2021 hebben we via de algemene uitkering budget van het rijk ontvangen voor een aantal coronaregelingen, onder andere Tozo (Tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemers), Tonk (Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten), armoedebestrijding, impuls reintegratietrajecten en lokale culturele voorzieningen. Deze budgetten zijn verwerkt in de begroting.

Gemeente Berg en Dal

6 van 69

Najaarsnota 2021

Hieronder staat de ontwikkeling van het begrotingssaldo 2021. Bedragen x € 1.000

Omschrijving

Bedrag

Primaire begroting

-3.010 N

1e begrotingswijziging (Dekkingsplan 2021-2024)

818 V

Wijzigingen tot Voorjaarsnota

- V

Voorjaarsnota 2021

-461 N

Begrotingsresultaat na vaststelling Voorjaarsnota 2021

-2.653 N

Najaarsnota 2021 >

verwerkte besluitvorming

-25 V

overige ontwikkelingen

2.842 V 2.817 V

Begrotingsresultaat na Najaarsnota 2021

164 V

Hieronder staat een overzicht met daarin de saldi per programma na verwerking van de mutaties in deze Najaarsnota. Hierbij betekent VJN: voorjaarsnota en NJN: najaarsnota. Bedragen x € 1.000 Programma

Begroting Begroting

Mutaties

Begroting

2021

Primair

na VJN

tot NJN

NJN

na NJN

Saldo

Inwoner

-38.734

-39.511

-339

1.469

-38.382

Onze buurt

-13.204

-14.211

-548

520

-14.238

Onze gemeente

-5.734

-6.089

-1.434

305

-7.218

Ons geld

63.174

64.718

-97

2.172

66.792

Overhead

-9.608

-9.440

-17

541

-8.916

Saldo rekening baten en lasten

-4.107

-4.533

-2.435

5.007

-1.961

Toevoeging aan reserves

-1.005

-969

-163

-2.125

-3.258

Onttrekking aan reserves

2.102

2.849

2.573

-40

5.383

Resultaat rekening baten en lasten

-3.010

-2.653

-25

2.842

164

In deze Najaarsnota 2021 vermelden we een aantal budgetten die we willen overhevelen naar 2022. Als de werkzaamheden in 2021 niet of niet helemaal zijn uitgevoerd, voegen we het restant van deze budgetten toe aan de reserve lopende projecten. In 2022 zijn deze bedragen dan beschikbaar om de werkzaamheden uit te kunnen voeren. Zo heeft de onderuitputting van deze budgetten geen effect op het rekeningresultaat van 2021 en kunnen we in 2022 verder met de uitvoering van deze werkzaamheden.

Gemeente Berg en Dal

7 van 69

Najaarsnota 2021

Leeswijzer Na het algemeen gedeelte staan onze `ambities`. De `programma's` bevatten de financiële bijstellingen. Onder `financiële begroting' staat het totaaloverzicht van de verwachte baten (inkomsten) en lasten (uitgaven) voor 2021. Tot slot zijn in de `bijlagen` het raadsvoorstel opgenomen. Ook geven we hier een toelichting op afkortingen en financiële begrippen. Onze schrijfstijl proberen we kort en helder te houden en verwijst met 'elektronische links' naar de documenten die erbij horen. Een min-bedrag betekent: nadelig of uitgaaf/investering. Een plus-bedrag betekent: voordelig of inkomst. Inhoudsrechten (disclaimer) In de Najaarsnota is gebruik gemaakt van informatie van derden. Hoewel de Najaarsnota met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld kunnen gebruikers van deze stukken geen rechten ontlenen aan of aanspraak maken op de juistheid en volledigheid van de inhoud. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor eventuele schade die daardoor kan ontstaan.

Gemeente Berg en Dal

8 van 69

Najaarsnota 2021

Ambities Onze missie is: “Iedereen doet ertoe en doet mee in onze vitale en betrokken gemeenschappen.” 1. We doen het samen! De gemeente Berg en Dal is er voor haar inwoners. Die inwoners vormen samen de gemeenschap Berg en Dal. Met elkaar zorgen we ervoor dat het goed wonen is in onze gemeente. Maar er verandert wel iets in de manier waarop we dat doen. De tijd dat de gemeente voor alles zorgde én over alles besliste is voorbij. Dat kan niet meer en dat willen we ook niet meer. U als inwoner vraagt en krijgt steeds meer zeggenschap. En u zorgt steeds vaker zelf voor een goed woon-, werk- en leefklimaat. Voor uzelf en voor anderen. De gemeente wil hierbij een gelijkwaardige partner zijn. We willen ruimte geven aan uw initiatieven en u ondersteunen om dingen mogelijk te maken.

2. Betaalbaar Berg en Dal! Wij zijn ons er heel goed van bewust dat wij met gemeenschapsgeld werken. De portemonnee van de gemeente verschilt daarbij niet zo veel met die van uzelf. Niet alles wat we willen kan ook, dus maken wij duidelijke keuzes. En we geven niet meer uit dan er binnenkomt. Als er een tekort dreigt dan kijken we eerst of er in de uitgaven geschrapt kan worden. We kunnen ook de belastingen verhogen, maar dat willen we zoveel mogelijk voorkomen. Onze belastingen zijn bijna de laagste van Gelderland en dat willen we zo houden.

3. Hier wordt gewerkt! We willen dat iedereen de kans krijgt om aan het werk te zijn. Als u daar niet op eigen kracht in slaagt, dan helpen wij daarbij. Onze gemeente heeft een prachtige natuur en ligt in een afwisselend landschap. We hebben een rijke geschiedenis en daarvan is in onze gemeente veel terug te vinden. Buiten, maar ook in onze musea. Het toerisme is dan ook belangrijk voor onze gemeente en we werken er hard aan om onze gemeente nog aantrekkelijker te maken. Voor u als inwoners, maar ook voor al die bezoekers. Het toerisme zorgt ook voor werkgelegenheid. Dat is belangrijk. Onze missie is niet voor niets: iedereen doet ertoe en doet mee in onze vitale en betrokken gemeenschappen.

4. Duurzaam Berg en Dal! De zorg voor de wereld van morgen is ontzettend belangrijk. Onze kinderen moeten kunnen opgroeien in een mooie, veilige en gezonde omgeving. Daarom gaan we energie besparen, meer schone energie opwekken, grondstoffen hergebruiken, blijven we lokale initiatieven ondersteunen en zorgen voor minder afval. Doordat ons klimaat verandert, krijgen we ook steeds extremer weer. We moeten zorgen dat we onze omgeving hier goed op inrichten. Hiervoor is de komende jaren veel geld nodig. Wij kunnen dat niet alleen, dat moeten we samen doen met u. Wij passen de openbare ruimte aan. Aan u vragen wij hetzelfde te doen op uw eigen terrein.

5. Zichtbaar en betrouwbaar! Onze inwoners, instellingen en bedrijven weten voor welke producten en diensten zij bij de gemeente terecht kunnen. Wij communiceren hier duidelijk over. Aan de balie, de telefoon, maar ook op de gemeentepagina, website en sociale media. U weet ons te vinden en u bent tevreden over onze dienstverlening. Dat komt omdat we duidelijk zijn over wat we doen en wat we niet doen. We zijn vriendelijk, geven snel antwoord op eenvoudige vragen en leveren maatwerk als dat nodig is. We bieden hulp aan mensen in nood. We hebben contact met u en weten wat er speelt in onze gemeente en in de regio. Wij laten zien dat wij opkomen voor de belangen van onze inwoners.

Gemeente Berg en Dal

9 van 69

Najaarsnota 2021

Programma's Inwoner Meestal heb je de gemeente niet nodig in je dagelijks leven. Je redt het prima zelf. Dat is ook de bedoeling. Maar dat lukt niet iedereen. Soms lukt het niet om alles zelf te regelen. Vaak zonder dat je daar zelf iets aan kunt doen. De gemeente probeert je dan te helpen. Dat kan voor een korte of lange tijd zijn. Bijvoorbeeld als het gaat om zorg, inkomen, onderwijs of gezondheid. De belangrijkste dingen die je nodig hebt om op een normale en prettige manier te kunnen leven. De gemeente is vaak een laatste plek voor hulp. Daarbij werkt de gemeente samen met andere organisaties of huurt hen hiervoor in. Onze bedoeling is iedereen een goede basis te geven, een steun in de rug, zodat je verder kunt en mee kunt blijven doen! Programmanaam Inwoner Plaats van actie - Persoonlijk/thuis Rol inwoner Rol gemeente

Onze buurt - Directe omgeving/dorp

Onze gemeente - Gemeente mét de

- Regie eigen leven

- Meedoen

regio gemeenten - Ontwikkelen

- Mee blijven doen - Regelen - Betalen - Veel bemoeienis

- Initiatief nemen - Afnemende betrokkenheid - Minder regels, meer stimuleren

- Klant - Loslaten - Samenwerken - Diensten verlenen

Doelen & resultaten In deze Najaarsnota rapporteren we niet over de doelen en resultaten. De meest actuele informatie over de stand van zaken van de doelen en resultaten vindt u in de Voorjaarsnota 2021. Bij de jaarrekening 2021 verantwoorden we de doelen en resultaten weer.

Wat mag het kosten?

Omschrijving

Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2021 Primair na VJN

Bedragen x € 1.000 Mutaties Begroting t/m 2021 NJN na NJN

Lasten

-52.868

-52.602

-53.660

1.621

-52.039

Baten

16.662

13.868

14.149

-491

13.657

Totaal programma

-36.206

-38.734

-39.511

1.129

-38.382

Toelichting verschillen Voorjaarsnota - Najaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties uit de Najaarsnota toegelicht. Voor een toelichting op de mutaties uit de Voorjaarsnota verwijzen wij u naar de Voorjaarsnota 2021.

Gemeente Berg en Dal

10 van 69

Najaarsnota 2021

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

Datum

2021

Invest.

Mutaties Voorjaarsnota Besluitvorming tot en met Voorjaarsnota: Dekkingsplan 2021-2024

5-nov-20

Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen

24-sep-20

-77

Wijziging begroting 2021 Munitax

28-jan-21

-5

Voorjaarsnota 2021

15-jul-21

-759

-777

Totaal mutaties t/m Voorjaarsnota

Mutaties Najaarsnota 1. Besluitvorming door raad tot Najaarsnota: 1.1. Mallemolen en Agora onderwijs

15-jul-21

-40

1.2. Jaarstukken 2020

15-jul-21

-336

2.1. Verzekeringspremies

-32

2.2. Subsidie peuteropvang

2.3. School maatschappelijk werk

-9

2.4 Subsidie burgerparticipatie

- rijksbijdrage

- kosten

-95

-28

- rijksbijdrage

- uitvoeringskosten

-32

- rijksbijdrage

- projectkosten

-14

2.9 Minimabeleid

2.10 Coronagelden bijzondere bijstand/TONK

242

- rijksbijdrage

-491

- uitkeringen en uitvoeringskosten

491

2.12 Bijstandsuitkeringen

250

2.13 Schuldhulpverlening

100

2. Overige wijzigingen Najaarsnota

2.5. Nationaal Programma Onderwijs

2.6 Bijdrage Gemeenschappelijke regeling MGR 2.7 Uitvoering Toeslagenaffaire

2.8 Onderwijsachterstandenbeleid

2.11 TOZO

Gemeente Berg en Dal

11 van 69

Najaarsnota 2021

2.14 Coronagelden kwetsbare groepen, jeugd en ouderen

120

2.15 Brede aanpak dak- en thuisloosheid

2.16 Inrichting wmo- ruimtes

2.17 Actualisatie onderhoudsvoorzieningen

-44

2.18 Leerlingenvervoer en wmo-vervoer DRAN

124

2.19 Ambulantisering GGZ

2.20 Sociaal domein

459

2.21 Aanpak jeugdproblematiek

-20

2.22

Subsidie tegemoetkoming gemeenschapsvoorzieningen door corona

- subsidie provincie Gelderland

- kosten

-35

Totaal mutaties Najaarsnota

1.129

Totaal mutaties programma 1

352

2.23 Diverse kleine mutaties Administratieve overboeking

1.1 Mallemolen en Agora onderwijs Op 15 juli 2021 heeft de raad het college verzocht een toekomstvisie voor de Mallemolen op te stellen. Daarnaast heeft de raad besloten om een tijdelijke oplossing voor 1 jaar voor het Agora onderwijs mogelijk te maken. Daarvoor moeten we beperkte aanpassingen uitvoeren aan de Mallemolen. De kosten (€ 40.000) dekken we door een bijdrage uit de algemene reserve. Zie ook programma Ons geld (1.1). 1.2 Jaarstukken 2020 Bij het vaststellen van de jaarrekening 2020 heeft de gemeenteraad besloten om de budgetten voor inrichting Wmo-ruimtes (€ 40.000), Actieplan Stekkenberg (€ 68.000), preventie en vroegsignalering van schuldhulpverlening (€ 63.000), achterstandenbeleid (€ 38.000), flankerend beleid armoede en schuldhulp (€ 31.000), uitvoeringskosten TOZO (€ 50.000), brede aanpak dak- en thuisloosheid (€ 18.000) en planmatig onderhoud gemeentelijke gebouwen (€ 28.000) over te hevelen naar 2021. Deze budgetoverheveling is gedekt uit de reserve lopende projecten. Zie ook programma Ons geld (1.2). 2.1 Verzekeringspremies In 2020 hebben we na 6 jaar de brandverzekering weer Europees moeten aanbesteden. De premies zijn onder druk komen te staan en met ongeveer 35% gestegen. In totaal leidt dat tot een structureel nadeel van € 43.000. Voor dit programma betekent dit een nadeel van € 32.000. Zie ook programma Onze buurt (2.3) en Overhead (2.2).

2.2 Subsidie peuteropvang In 2020 zijn we overgegaan op een nieuwe subsidieregeling peuteropvang. Een gedeelte van de kosten vallen nu onder onderwijsachterstandenbeleid. Hierdoor is dit jaar minder subsidie voor peuteropvang nodig. Dit levert een voordeel op van € 60.000. 2.3 School maatschappelijk werk Tot en met 2020 heeft de gemeente Nijmegen voor het ROC Nijmegen het AOC Helicon (inmiddels: Yuverta) betaald voor schoolmaatschappelijk werk en de inzet van de jeugdarts.

Gemeente Berg en Dal

12 van 69

Najaarsnota 2021

In 2021 is dit nog alleen voor de eigen leerlingen in de regio, vanaf 2022 wordt de inzet voor alle leerlingen (dus ook buiten de regio) door de zeven gemeenten van Rijk van Nijmegen gefinancierd. Omdat dit besluit laat in het jaar viel, konden we dit niet meer meenemen in de begroting van 2021 en verwerken we dit bedrag (€ 8.847) in de najaarsnota. 2.4 Subsidie burgerparticipatie Door Corona hebben dit jaar minder activiteiten en projecten plaats gevonden waardoor er minder subsidies voor burgerparticipatie zijn verstrekt. Dit levert een voordeel op van € 15.000. 2.5 Nationaal Programma Onderwijs We krijgen dit jaar een rijksbijdrage van € 95.071 voor het Nationaal Programma Onderwijs. Dit geld moeten we inzetten om de problemen rond de onderwijsvertraging door corona aan te pakken. Zowel aan de uitgaven- als de inkomstenkant ramen we dit bedrag. 2.6 Bijdrage gemeenschappelijke regeling MGR De MGR heeft de begroting 2021 voor de sociale werkvoorziening bijgesteld. Dit leidt tot een bijraming van onze bijdrage met € 28.000. 2.7 Uitvoering Toeslagenaffaire Het Rijk verstrekt aan gemeenten een eenmalige vergoeding voor hulpverlening van gedupeerden van de toeslagenaffaire. De hoogte hiervan is afhankelijk van het aantal gedupeerden en de mate van ondersteuning. We schatten de rijksvergoeding in op € 32.000.

Dit geld zetten we in voor inhuur van personeel om deze hulpverlening te bieden. 2.8 Onderwijsachterstandenbeleid We ontvangen een hogere rijksbijdrage van € 13.837 voor het onderwijsachterstandenbeleid. Dit geld moeten we ook aan dit doel besteden. Dit bedrag ramen we zowel aan de uitgavenals de inkomstenkant bij. 2.9 Minimabeleid We verlagen de raming voor bijzondere bijstand en minima met € 89.000. In de begroting 2021 gingen we uit van een toename van de kosten door de coronacrisis. Dit is achterwege gebleven waardoor we € 64.000 minder kosten hebben. Ook verwachten we dat de eigen bijdrage Wmo € 25.000 lager uitvalt. 2.10 Coronagelden bijzondere bijstand/ TONK Bij de voorjaarsnota was € 390.000 voor uitkeringen aan inwoners en uitvoeringskosten tot 1 oktober 2021 geraamd voor de TONK (Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten). Op basis van realisatiecijfers verwachten we hiervan € 164.000 uit te geven. Van het restant zetten we € 92.000 in voor de tijdelijke formatie-uitbreiding bij schuldhulpverlening in 2022. Voor de invoering van de nieuwe nota minima en schuldhulpverlening zetten we in 2022 € 134.000 in. De coronagelden voor hulp en ondersteuning van armoedeproblematiek van € 16.000 hevelen we over naar 2022. Omdat we de kosten hiervan in 2022 maken, hevelen we deze bedragen over.

We verlagen raming op dit programma met € 242.000 en storten dit bedrag via programma Ons geld in de reserve lopende projecten (2.4). In de nieuwe nota staan plannen en projecten opgenomen om het leven van minimahuishoudens te verbeteren. Denk hierbij aan een samenwerkingspilot met Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport & Cultuur en de implementatie van het Utrechts Huishoudboekje waarvan we in het Koersdocument Sociaal Domein al hebben gezegd dat dit zinvolle projecten zijn. Met dit geld kunnen we die ook daadwerkelijk gaan opzetten.

Gemeente Berg en Dal

13 van 69

Najaarsnota 2021

2.11 TOZO De tijdelijke ondersteuningsmaatregel voor zelfstandige ondernemers (TOZO) liep op 1 oktober 2021 af. Bij de Voorjaarsnota hadden we € 1,58 miljoen aan uitkeringen voor levensonderhoud, bedrijfskapitaal en uitvoeringskosten geraamd. Op basis van de realisatie verlagen we de raming met € 491.000. Ook de rijksvergoeding daalt met hetzelfde bedrag. Per saldo is deze wijziging budget neutraal. 2.12 Bijstandsuitkeringen We verlagen de budgetten voor de bijstandsuitkeringen met € 456.000. Aan rijksuitkering ontvangen we € 206.000 minder. Per saldo een voordeel van € 250.000. Wij hadden een toename van het aantal uitkeringsgerechtigden verwacht, maar die doet zich niet voor. Op dit moment is het aantal net zo hoog als in maart 2020, net voordat de coronacrisis uitbrak.

2.13 Schuldhulpverlening We verlagen de raming voor schuldhulpverlening met € 100.000. Dit komt deels doordat de verwachte stijging van de kosten door de coronacrisis niet heeft plaatsgevonden en deels doordat het overgehevelde budget uit 2020 nog niet is ingezet. Via programma Ons geld hevelen we € 100.000 over naar 2022 voor de implementatie van de nieuwe nota minimabeleid en schuldhulpverlening. In deze nota staan plannen om onze schuldhulpverlening te verbeteren en om te investeren in projecten die onze inwoners op lange termijn helpen met het onder controle krijgen van hun financiën. Denk hierbij aan het opstarten van saneringskredieten, schuldhulpverlening voor ondernemers en het aanbieden van een cursus Omgaan met geld. 2.14 Coronagelden kwetsbare groepen, jeugd en ouderen Bij de Voorjaarsnota hebben we € 192.000 geraamd voor extra begeleiding van kwetsbare groepen, bestrijding van eenzaamheid bij ouderen en ondersteuning jeugd. Door corona en personeelstekort lopen diverse projecten vertraging op. Dit jaar verwachten we € 72.000 uit te geven. Daarom hevelen we het niet bestede bedrag over naar 2022. We verlagen de raming op dit programma met € 120.000 en storten dit bedrag via programma Ons geld in de reserve lopende projecten (2.7). 2.15 Brede aanpak dak- en thuisloosheid Voor de brede aanpak van dak- en thuisloosheid krijgen we € 50.000 aan rijksgeld.

We hebben op dit programma hetzelfde bedrag als budget geraamd. Projecten die we hieruit betalen, zijn in de voorbereidende fase (oriëntatie). Dit budget hevelen we over naar 2022. We verlagen de raming op dit programma met € 50.000 en storten dit bedrag via programma Ons geld in de reserve lopende projecten (2.8). 2.16 Inrichting Wmo- ruimtes In november van dit jaar inventariseren we wat er nodig is om de wmo-ruimtes comfortabel en gezelliger te maken. Vervolgens kunnen we dat begin volgend jaar ook werkelijk uitvoeren. Daarom ramen we op dit programma dit budget af en op programma Ons geld de aanwending van de reserve lopende projecten (2.9). 2.17 Actualisatie onderhoudsvoorzieningen Wij hebben de onderhoudsvoorzieningen aangepast op basis van de actuele fiscale regels. Dit betekent dat we de stortingen in de voorzieningen verhogen. Voor dit programma gaat het om een bedrag van € 43.722. 2.18 Leerlingenvervoer en wmo-vervoer DRAN Op basis van de afgegeven prognose door de DRAN valt de bijdrage voor het leerlingenvervoer en het Wmo-vervoer dit jaar € 124.405 lager uit. Dit voordeel is het gevolg van Corona en een personeelstekort van chauffeurs. Hierdoor zijn er minder ritten geweest.

Gemeente Berg en Dal

14 van 69

Najaarsnota 2021

2.19 Ambulantisering GGZ De uitvoering van projecten loopt vertraging op door onder meer corona en personeelstekort. Zo is de implementatie van de wijkGgz teams, het opzetten en uitvoeren van een Campagne destigmatisering en project Welkome wijk uitgesteld naar 2022. Daarom hevelen we het geraamd bedrag over naar 2022. We verlagen de raming op dit programma met € 51.000 en storten dit bedrag via programma Ons geld in de reserve lopende projecten (2.15). 2.20 Sociaal domein De ramingen voor het Sociaal domein hebben we geactualiseerd op basis van de realisatie en met augustus 2021. Per saldo leiden de mutaties op het Sociaal domein tot een positieve bijstelling van € 459.000. Hiermee lijkt de taakstellende bezuiniging van € 243.000 gerealiseerd. Bij huishoudelijke hulp heeft de verwachte toename van het aantal cliënten/uren van 7% zich niet doorgezet. Het aantal cliënten laat ten opzichte van vorig jaar een lichte stijging zien. Wel krijgen we signalen van de zorgaanbieders dat door personeelstekort niet alle toegekende uren verzilverd zijn. De raming stellen we op dit onderdeel € 450.000 positief bij. Voor Wmo begeleiding verlagen we de raming met € 238.000. Bij ambulante begeleiding jeugd zien we eveneens daling van de kosten met € 107.000. Bij jeugd met verblijf en jeugdbescherming/reclassering daarentegen stijgen de kosten met € 336.000.

Hiervan komt € 171.000 door de regionale verevening van de kosten met verblijf waarvan € 104.000 een eindafrekening over 2020 is. In de begroting 2021 is € 52.000 geraamd voor het inhuren van een projectleider om automaatjes/vervoersmaatjes op te zetten en het project gebiedsgericht werken. De voorbereidingen hiervoor lopen. Het eventueel niet bestede bedrag nemen we bij de jaarrekening mee naar 2022 door dit geld te storten in de reserve lopende projecten. 2.21 Aanpak jeugdproblematiek Het Rijk heeft voor het jaar 2021 € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdhulp. De algemene uitkering stijgt hiermee met € 886.000. Hiervan zetten we € 160.000 in regionaal verband in, waarvan € 20.000 in 2021 en € 140.000 in 2022. Het restantbedrag van € 726.000 hevelen we over 2022 voor de uitvoering van diverse projecten zoals structurele aanpak hangjeugd, meer kortdurende ondersteuning, gebiedsgericht werken/inzet in wijken en toekomsttuinen jeugd. Zie ook programma Ons geld (2.11). 2.22 Subsidie tegemoetkoming gemeenschapsvoorzieningen door corona Wij hebben op basis van de ‘Regeling COVID-19 Overbrugging Gemeenschapsvoorzieningen’ een provinciale subsidie ontvangen voor verbetering van het binnenklimaat van Kulturhus Beek. Er is een bedrag toegekend van € 34.983. Dit bedrag betalen wij door aan Kulturhus Beek.

2.23 Diverse kleine mutaties In deze najaarsnota hebben wij diverse positieve en negatieve ramingen met een relatief laag bedrag bijgesteld. Het totaal van deze bijstellingen voor dit programma is per saldo € 2.000 voordelig.

Gemeente Berg en Dal

15 van 69

Najaarsnota 2021

Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? Voor het sluitend maken van de begroting 2021 waren bezuinigingen/ ombuigingen nodig. De fracties hebben in het begin van het begrotingsproces een lijst met ombuigingen aangeleverd. De ombuigingen waarvoor een raadsmeerderheid was zijn verwerkt in de begroting 2021 (Top 19). Omdat dit niet voldoende was is aanvullend het Dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld door middel van de 1e begrotingswijziging. Hieronder staat de stand van zaken van de bezuinigingen die onder dit programma vallen. De niet gerealiseerde bezuinigingen lichten we hieronder toe. Een meerjarig totaaloverzicht van alle bezuinigingen is opgenomen in de bijlage (Totaaloverzicht bezuinigingen). Onderstaande link leidt naar de tekst van de bezuinigingen in de begroting 2021. Bezuinigingen programma Inwoner Programmabegroting 2021 In onderstaande tabel zijn de niet gerealiseerde bezuinigingen met ‘rood’ aangegeven. De bezuinigingen die we deels hebben gerealiseerd met ‘oranje’.

Minimabeleid Oorspronkelijk was op grond van de Top 19 € 222.000 in de begroting aan bezuiniging opgenomen. Bij het vaststellen van het dekkingsplan is dit bedrag verlaagd naar € 52.000. Van dit bedrag moest € 23.000 komen door aanpassing van de vermogensgrens voor de gemeentelijke zorgverzekering. Helaas was het niet mogelijk om dit na vaststelling van de begroting nog tijdig te verwerken. Daardoor halen we de bezuiniging van € 23.000 pas met ingang van 2022. Omdat we dit jaar incidenteel extra geld van het rijk krijgen in verband met corona, kijken we of we dat geld als dekkingsmiddel kunnen gebruiken. De aanpassing van de vermogensgrens voor de Doe Mee! regeling leidt wel tot de verwachte besparing van € 4.000. De strengere toetsing van aanvragen voor sociaal medische indicatie voor het vergoeden van de kosten van kinderopvang vindt plaats. De verwachte besparing bedraagt € 25.000. Door corona zien we wel een stijging van de aanvragen voor SMI. Dit bekostigen we uit de extra rijksgelden.

Gemeente Berg en Dal

16 van 69

Najaarsnota 2021

Passende kinderopvang De subsidie van dit project kunnen we niet direct per 2021 beëindigen. In 2021 maken we nog de volledige kosten voor dit project. Per januari 2022 stopt het project en hiermee realiseren we de bezuiniging.

Beleidskaders Sociaal Maatschappelijke Visie 2014-2018 Algemene subsidieverordening Berg en Dal 2017 Nota vrijwilligerswerk 2017-2019 Mantelzorg in de gemeente Berg en Dal Nota mantelzorg 2019-2021 Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 2020 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 2018 Beleidsregels Beschermd Wonen en Opvang Groesbeek 2015 Verordening Tegenprestatie naar Vermogen gemeente Berg en Dal 2016 Afstemmingsverordening (maatregelenverordening) Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Groesbeek 2015 Verordening cliëntenparticipatie werk en inkomen gemeente Berg en Dal 2016 Verordening Doe mee Plus gemeente Berg en Dal 2018 Beleidsregel bijzondere bijstand 2016 Beleidsregel handhaving Wet kinderopvang Berg en Dal 2018 Beleidsregel kinderopvang gemeente Groesbeek 2015 Verordening leerlingenvervoer Groesbeek 2014

Verbonden partijen - Gemeentelijke GezondheidsDienst Gelderland Zuid - Instituut Bijzonder Onderzoek

Gemeente Berg en Dal

17 van 69

Najaarsnota 2021

Onze buurt Je brengt een groot deel van je vrije tijd door in de gemeente en het dorp waar je woont. Je wilt daar fijn kunnen leven en wonen. Dat gaat niet vanzelf. Daar moet aan gewerkt worden. Denk bijvoorbeeld aan een schone buurt, veilige wegen, goede riolering en het onderhouden van bomen en planten. Maar ook aan sport en bewegen. De gemeente heeft daarin een aantal taken, maar inwoners en ondernemers hebben dat ook. We hebben elkaar nodig om deze dingen goed te regelen. Daarbij geeft de gemeente steeds meer ruimte aan inwoners en ondernemers om zelf met ideeën te komen. De gemeente wil niet voor inwoners bedenken wat goed zou kunnen zijn, maar juist helpen de ideeën van inwoners te realiseren. Programmanaam Inwoner

Onze buurt

Onze gemeente

Plaats van actie

- Persoonlijk/thuis

- Directe omgeving/dorp

- Gemeente mét de regio gemeenten

Rol inwoner

- Regie eigen leven - Mee blijven doen

- Meedoen - Initiatief nemen

- Ontwikkelen - Klant

Rol gemeente

- Regelen - Betalen - Veel bemoeienis

- Afnemende betrokkenheid - Minder regels, meer stimuleren

- Loslaten - Samenwerken - Diensten verlenen

Wat mag het kosten?

Omschrijving

Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2021 Primair na VJN

Bedragen x € 1.000 Mutaties Begroting t/m 2021 NJN na NJN

Lasten

-22.947

-23.307

-24.446

-645

-25.091

Baten

10.106

10.102

10.235

617

10.853

Totaal programma

-12.841

-13.204

-14.211

-27

-14.238

Gemeente Berg en Dal

18 van 69

Najaarsnota 2021

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

Datum

2021

Invest.

Mutaties Voorjaarsnota Besluitvorming tot en met Voorjaarsnota: Dekkingsplan 2021-2024

5-nov-20

Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen

24-sep-20

-135

Wijziging begroting 2021 Munitax

28-jan-21

-18

Variantenstudie fietspad om Leuth

1-apr-21

Wegbeheer Berg en Dal 2021-2025

1-apr-21

-570

Voorjaarsnota 2021

15-jul-21

-296

-9

-1.006

-9

Totaal mutaties t/m Voorjaarsnota

Mutaties Najaarsnota 1. Besluitvorming tot Najaarsnota: 1.1. Aankoop perceel Derdebaan 7 te Groesbeek

17-jun-21

-125

1.2. Jaarstukken 2020

15-jul-21

-409

1.3. Initiatiefvoorstel bezuiniging bibliotheek

30-sep-21

-50

2.1. Kosten evenementen

2.2. Continueren integrale aanpak ondermijning

-12

2.3. Verzekeringspremies

-6

500

2. Overige wijzigingen Najaarsnota

2.4

Kapitaallasten (exclusief riolering)

2.5

Riolering

- aanpassing diverse budgetten (inclusief kapitaallasten)

404

- dotatie voorziening riolering

-404

- rijksbijdrage

- kosten

-45

2.7. Subsidie sportverenigingen

2.8. Diverse kosten basisgezondheidszorg

2.9. Afval

-15

2.10. Verkoop consultatiebureau Hoflaan

128

2.11. Sportaccommodaties

120

- rijksbijdrage

-kosten

-90

2.6. Specifieke uitkering Sportakkoord 2020-2022

2.12. Regeling energie reductie

Gemeente Berg en Dal

19 van 69

Najaarsnota 2021

2.13. Subsidie warmtevisie

2.14. Ruiming explosieven

-236

2.15 Schoonhouden wegen

-15

2.16 Waterschapslasten

2.17 Gladheidsbestrijding

-25

2.18 Kabels en leidingen

2.19 Openbare verlichting

2.20 Parkeren

-18

2.21 Natuurlijk groen

2.22 Actualisatie onderhoudsvoorzieningen

-48

2.23 Anti- discriminatievoorziening

-14

2.24 Vaccinatie Meningokokken

-8

- rijksbijdrage

- uitvoeringskosten

-90

2.26 Diverse kleine mutaties

-89

Totaal mutaties Najaarsnota

-28

-5

Totaal overige Najaarsnota

-1.034

-14

2.25 Controle Corona Toegangsbewijzen (CTB)

Administratieve overboeking

1.1 Aankoop perceel Derdebaan 7 te Groesbeek Op 17 juni 2021 heeft de gemeenteraad besloten om het perceel Derdebaan 7 in Groesbeek te kopen. De kosten hiervan zijn € 125.000. De jaarlijkse kapitaallasten zijn vanaf 2022 € 2.000 per jaar. 1.2 Jaarstukken 2020 Bij het vaststellen van de jaarrekening 2020 heeft de gemeenteraad besloten om de budgetten voor studies voor diverse fietspaden (€ 43.000), kerkenvisie (€ 25.000), instandhouding waardevolle bomenstructuur (€ 90.000), actieplan duurzaamheid (€ 251.000) en het project vestiging zakelijke rechten drukriolering Ubbergen (€ 36.000) over te hevelen naar 2021. Deze budgetoverheveling is deels gedekt uit de reserve lopende projecten (€ 409.000) en deels uit de voorziening riolering (€ 36.000). Zie ook programma Ons geld (1.2). 1.3 Initiatiefvoorstel bezuiniging bibliotheek Er is een initiatiefvoorstel ingediend om de geplande bezuiniging van € 50.000 op de subsidie aan de bibliotheek voor 2021 terug te draaien. Hiermee heeft de raad in september 2021 ingestemd. 2.1 Kosten evenementen Door de coronacrisis zijn veel evenementen niet doorgegaan. Daarom ramen we deze budgetten voor 2021 af. Dat leidt tot een voordeel van € 24.000.

Gemeente Berg en Dal

20 van 69

Najaarsnota 2021

2.2 Continueren integrale aanpak ondermijning We continueren de gezamenlijke aanpak van ondermijning binnen het basisteam Tweestromenland. De kosten hiervan zijn € 12.000 per jaar. De structurele kosten zijn verwerkt in de begroting 2022. 2.3 Verzekeringspremies In 2020 hebben we na 6 jaar de brandverzekering weer Europees moeten aanbesteden. De premies zijn onder druk komen te staan en met ongeveer 35% gestegen. In totaal leidt dat tot een structureel nadeel van € 43.000. Voor dit programma betekent dit een nadeel van € 6.000. Zie ook programma Inwoner (2.1) en Overhead (2.2). 2.4 Kapitaallasten (exclusief riolering) De kapitaallasten (exclusief riolering) zijn bijgesteld volgens de werkelijke stand van de Staat vaste activa per 1 januari 2021. Dit leidt voor dit programma tot een voordeel van € 500.000. 2.5 Riolering De advies- en projectkosten zijn in 2021 € 115.000 lager dan geraamd. Dat komt met name door een tijdelijk lagere capaciteit. Ook hebben we in 2021 voor € 73.000 minder onderhoud uitgevoerd en zijn de kosten voor het verwerken van rioolslib € 30.000 lager. Daarnaast zijn in Millingen aan de Rijn onverwacht meer huisaansluitingen gerealiseerd. Daarom verhogen we het budget hiervoor met € 13.000. De legesopbrengst is hierdoor ook hoger. Deze stellen we met € 7.500 bij. De raming van de kapitaallasten op riolering stellen we met € 174.000 positief bij.

Ook de gerealiseerde opbrengst rioolheffing is € 18.000 hoger dan geraamd. Dit verrekenen we met de voorziening riolering, zodat deze middelen ook in de toekomst beschikbaar blijven voor de werkzaamheden aan onze riolering. Per saldo hebben deze mutaties dus geen invloed op het begrotingssaldo. 2.6 Specifieke uitkering Sportakkoord 2020-2022 We ontvangen in het kader van de regeling Specifieke uitkering Sportakkoord 2020-2022 een aanvullende bijdrage van € 45.000. Dit geld moeten we besteden aan de doelen die passen bij deze regeling. Daarom ramen we dit bedrag zowel aan de uitgaven- als de inkomstenkant bij. 2.7 Subsidie sportverenigingen De subsidie aan de sportverenigingen is onder andere gebaseerd op het aantal jeugdleden van een vereniging. Door een terugloop van het totaal aantal jeugdleden bij de sportverenigingen, hebben we in 2021 minder subsidie verstrekt dan begroot. Dit levert een voordeel op van € 15.000. 2.8 Diverse kosten basisgezondheidszorg Door Corona hebben dit jaar minder activiteiten en projecten ten behoeve van de basisgezondheidszorg kunnen plaats vinden, zoals Alzheimercafé, COPD-café, gezondheidsvaardigheidstrainingen en kookcursussen. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 30.000.

2.9 Afval Op 1 april 2021 heeft de gemeenteraad in het kader van de optimalisatie van het afvalbeleid Berg en Dal besloten om per 1 juli 2021 te starten met de gescheiden inzameling en verwerking van luiers en incontinentiemateriaal. De kosten hiervan zijn € 15.000. 2.10 Verkoop gebouw Hoflaan 11 aan ZZG Zorggroep De ZZG is eigenaar van het perceel en gebouw en wenst het gebouw te verkopen. Planologisch is er ingestemd (principebesluit) met een functiewijziging naar enkele appartementen in het bestaande volume. Formeel is het nog niet vergund. ZZG heeft een

Gemeente Berg en Dal

21 van 69

Najaarsnota 2021

koper, en die koper heeft het principeverzoek tot wijziging ingediend. Uit kadastrale informatie is gebleken dat als het pand niet meer in gebruik is (als zorggebouw), dat het dan onder gelijke condities moet worden terug geleverd aan de gemeente. Dit is gebaseerd op een bepaling uit 1950 waarbij de gemeente destijds de grond om niet beschikbaar stelde middels een recht van erfpacht. De rechtsvoorganger van ZZG heeft het perceel in 1991 gekocht van de gemeente. Hierbij heeft de raad bepaald (kijkend naar de bepaling uit 1950) dat als het wijkgebouw niet meer zou worden gebruikt, het onder dezelfde condities zou moeten worden terug verkocht. Nergens is echter bepaald wat die condities dan zouden moeten zijn. Hoe dit dan te interpreteren? Uiteindelijk is er een redenering gevolgd die is gebaseerd op hetgeen partijen er destijds in 1950 in hebben geïnvesteerd en die verhouding is vertaald naar de reeds door ZZG overeengekomen verkoopprijs. De verkoopprijs is door de gemeente extern getoetst. Al met al heeft het ruim een jaar discussie gekost. Wij zijn blij dat zij tot een minnelijke schikking heeft kunnen komen. 2.11 Sportaccommodaties Voor vervroegde uitvoering van noodzakelijke veiligheidsmaatregelen in zwembad de Lubert (tegelvloer en technische installaties) heeft het college een krediet van € 120.000 beschikbaar gesteld.

De jaarlijkse kapitaallasten hiervan zijn verwerkt in de begroting 2022. Door corona is er minder gebruik gemaakt van de sporthallen en het zwembad. We verwachten over 2021 € 274.000 minder aan inkomsten te ontvangen. Van het rijk krijgen we hiervoor een compensatie van € 384.000. Ook is de SPUK-bijdrage € 45.000 lager dan verwacht. Daarnaast zijn een aantal kleine mutaties verwerkt. Per saldo leiden al deze mutaties tot een voordeel van € 50.000. 2.12 Regeling energie reductie We krijgen van het Rijk een Specifieke uitkering reductie energiegebruik van € 90.000. Hetzelfde bedrag nemen we op als kosten. Dit geld moeten we inzetten voor projecten waarmee we inwoners voorlichten en stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Per saldo heeft deze mutatie geen invloed op het begrotingssaldo. 2.13 Subsidie warmtevisie Zoals afgesproken in het Klimaatakkoord, beschrijven gemeenten in een Transitievisie Warmte hoe zij hun wijken aardgasvrij willen maken. Voor het opstellen en uitwerken van deze Transitievisie is vaak behoefte aan specifieke technischeconomische kennis waarover gemeenten doorgaans niet zelf beschikken. We ontvangen voor het opstellen van de warmtevisie een subsidie van € 20.000. 2.14 Ruiming explosieven Via de algemene uitkering hebben wij geld ontvangen voor niet gesprongen explosieven.

De doorbetaling hiervan aan andere partijen, waaronder Staatsbosbeheer, was niet geraamd. Daarom ramen we nu deze doorbetaling van € 236.000 bij. 2.15 Schoonhouden wegen We verhogen de raming voor het schoonhouden van wegen met € 15.000. Het gaat hier om onvoorziene kosten, bijvoorbeeld als gevolg van weersomstandigheden. 2.16 Waterschapslasten De watersysteemheffing wordt verdeeld over diverse posten in onze begroting. Op basis van de werkelijke cijfers kan deze post met € 13.000 positief worden bijgesteld. 2.17 Gladheidsbestrijding Als gevolg van de afgelopen strenge winter, moeten we de voorraad strooizout aanvullen. Daarom ramen we nu € 25.000 bij.

Gemeente Berg en Dal

22 van 69

Najaarsnota 2021

2.18 Kabels en leidingen Het onderhoudsbudget voor kabels en leidingen verhogen we met € 75.000 door de kosten voor herstelwerkzaamheden die buiten de garantie vielen. De regeling met betrekking tot glasvezel in het buitengebied is per 1 juli 2021 afgelopen. Er komen dus geen nieuwe aanvragen meer. Hierdoor valt een bedrag van € 24.000 vrij. Daarnaast zijn er meer vergunningen voor graafwerkzaamheden afgegeven. De raming van de leges verhogen we daarom met € 12.000. Ook ontvangen we een hoger bedrag voor straatwerkvergoedingen van de Nutsbedrijven Dit leidt tot een voordeel van € 86.000. 2.19 Openbare verlichting Vanwege schades aan de openbare verlichting ramen we € 25.000 bij. Hier staat tegenover dat we ook meer schadevergoeding ontvangen (€ 33.000) doordat we de schades verhalen bij derden. 2.20 Parkeren Volgens werkelijke opbrengsten over de afgelopen jaren verwachten we geen parkeeropbrengsten in 2021. Dit betekent een nadeel van € 10.000. Daarnaast hebben we de uitgavenbudgetten geactualiseerd. Dit leidt tot extra kosten van € 8.000. 2.21 Natuurlijk groen Dit jaar hebben we hogere kosten voor beplantingsmateriaal, omdat er werkzaamheden die voor 2020 gepland waren in 2021 zijn uitgevoerd. Dat leidt tot een nadeel van € 10.000.

Daarnaast stellen we diverse kleine budgetten bij voor onder andere een nieuw contract voor boominspecties, het rooien van bomen en de afkoopsom van Oosterpoort voor het onderhoud groen in de Pastoor van Tielstraat in Leuth. Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 3.000. Het budget voor boombeheer/beplantingsmateriaal (€ 90.000) ramen we af, omdat we de kosten hiervan meenemen in de (integrale) projecten op het Meerjareninvesteringsplan. 2.22 Actualisatie onderhoudsvoorzieningen Wij hebben de onderhoudsvoorzieningen aangepast op basis van de actuele fiscale regels. Dit betekent dat we de stortingen in de voorzieningen verhogen. Voor dit programma gaat het om een bedrag van € 48.265. 2.23 Anti- discriminatievoorziening Bij de meicirculaire 2021 van de algemene uitkering zijn extra middelen aan gemeenten toegekend voor de uitvoering van taken van de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen. Deze gelden (€ 14.000) zetten voor de uitvoering van deze taken in. 2.24 Vaccinatie Meningokokken Met ingang van 2021 draagt het Rijk de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken over aan de gemeenten. Hiervoor ontvangen we € 7.700 via de algemene uitkering. De uitvoering hiervan ligt bij de GGD. We ramen een hogere bijdrage aan de GGD tot hetzelfde bedrag als de rijksvergoeding.

2.25 Controle Corona Toegangsbewijzen (CTB) We ontvangen van het Rijk een bijdrage van € 90.364 voor de ondersteuning naleving controle op coronatestbewijzen (CTB). Het geld moeten we besteden ten gunste van ondernemers die te maken hebben met de controle op de CTB. Ondernemers die aanspraak kunnen maken zijn onder andere evenementenorganisatoren, Sinterklaascomités, reguliere horecabedrijven, (sport)verenigingen en andere uitbaters die belast zijn met de controle op CTB.

Gemeente Berg en Dal

23 van 69

Najaarsnota 2021

2.26 Diverse kleine mutaties In deze najaarsnota hebben wij diverse positieve en negatieve ramingen met een relatief laag bedrag (lager dan € 10.000) bijgesteld. Het totaal van deze bijstellingen voor dit programma is per saldo € 5.000 voordelig.

Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? Voor het sluitend maken van de begroting 2021 waren bezuinigingen/ ombuigingen nodig. De fracties hebben in het begin van het begrotingsproces een lijst met ombuigingen aangeleverd. De ombuigingen waarvoor een raadsmeerderheid was zijn verwerkt in de begroting 2021 (Top 19). Omdat dit niet voldoende was is aanvullend het Dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld door middel van de 1e begrotingswijziging. Hieronder staat de stand van zaken van de bezuinigingen die onder dit programma vallen. De niet gerealiseerde bezuinigingen lichten we hieronder toe. Een meerjarig totaaloverzicht van alle bezuinigingen is opgenomen in de bijlage (Totaaloverzicht bezuinigingen). Onderstaande link leidt naar de tekst van de bezuinigingen in de begroting 2021. Bezuinigingen programma Onze buurt Programmabegroting 2021 In onderstaande tabel zijn de niet gerealiseerde bezuinigingen met ‘rood’ aangegeven. De bezuinigingen die we deels hebben gerealiseerd met ‘oranje’.

Bibliotheek In september 2021 heeft de raad het initiatiefvoorstel bezuiniging bibliotheek vastgesteld. De raad heeft besloten om de bezuiniging van € 50.000 op de bibliotheek voor 2021 niet door te voeren.

Gemeente Berg en Dal

24 van 69

Najaarsnota 2021

Beleidskaders Bovengemeentelijke kaders Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Wet veiligheidsregio's Politiewet Wet Natuurbescherming Aanbestedingswet Bouwstoffenbesluit bodem- en oppervlaktewaterenbescherming Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Kaderrichtlijn water Nationaal bestuursakkoord water Waterwet Wet milieubeheer Gelders Energieakkoord (www.geldersenergieakkoord.nl) Wegenverkeerswet Wegenwet Erfgoedwet Omgevingswet

Gemeentelijke kaders Sociaal-maatschappelijke-visie Nota accommodatiebeleid “ontmoeten en verbinden met accommodaties” Nota subsidiebeleid Regionaal beleidsplan Veiligheidsregio VRGZ Regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio VRGZ Regionaal crisisplan Veiligheidsregio VRGZ Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2015-2018 Visiedoc notitie Kernenbeleid Beheerplan gemeentelijke gebouwen Basisvisie groen Beheerverordening begraafplaatsen Bomenstructuurplan Landschapsontwikkelingsplan Vervangingsplan speelvoorzieningen Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)

Gemeente Berg en Dal

25 van 69

Najaarsnota 2021

Samenwerkingsovereenkomst Werkeenheid regio Nijmegen Verkeerscirculatieplan Verkeersbeleidsplan Mobiliteitsplan Wegenbeheersplan Wegenbeleidsplan Verlichtingsbeheerplan Verordening geurhinder en veehouderij 2017 Bodemnota en bodemkwaliteitskaart Woonvisie Energievisie gemeente Berg en Dal 2017-2020 Subsidieverordening Erfgoedprojecten in de kernen gemeente Berg en Dal 2017 Woonvisie Berg en Dal

Verbonden partijen - Dar N.V. - Leisurelands - Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen - Veiligheidsregio Gelderland Zuid - Vitens N.V.

Gemeente Berg en Dal

26 van 69

Najaarsnota 2021

Onze gemeente Sommige dingen die de gemeente voor je regelt ken je. Bijvoorbeeld een nieuw paspoort, trouwen of het registreren van een pas geboren kind. Maar we regelen meer voor je. Dingen waar je niet zoveel van merkt en die verder gaan dan onze gemeentegrenzen. Denk aan het versterken van de economie, zodat er genoeg bedrijven en banen zijn. Of woningbouwafspraken om woningen te mogen bouwen of het organiseren van zorg. Om dat goed te kunnen doen, werken we samen met andere gemeenten om ons heen. Wat we ook doen, het belang van onze inwoners staat voorop! In dit programma maken we duidelijk wat je van ons kan verwachten als dienstverlener. In het belang van onze inwoners zijn we ook actief buiten de gemeentegrens. Vaak juist om de zaken dichtbij inwoners goed te regelen. We hebben als gemeente de laatste jaren steeds meer taken gekregen, bijvoorbeeld op het gebied van zorg. Om de taken goed en goedkoop te kunnen uitvoeren, werken we samen met andere gemeenten uit onze regio. Maar we werken ook samen met andere gemeenten om de economie in de regio te bevorderen. Een sterke economie in de regio heeft namelijk tot gevolg dat in Berg en Dal de werkgelegenheid groeit. Ook de woningmarkt houdt zich niet aan de gemeentegrens. Wanneer er te veel woningen in een buurgemeente gebouwd worden, is er een grote kans dat in andere gemeenten huizen leeg komen te staan.

Dit willen we niet en daarom maken we samen met de gemeenten in onze regio afspraken over hoeveel woningen elke gemeente mag bouwen. In dit programma vind je dus de onderwerpen die zich binnen én buiten onze gemeentegrens afspelen. Programmanaam Inwoner Plaats van actie - Persoonlijk/thuis

Onze buurt - Directe omgeving/dorp

Rol inwoner

- Regie eigen leven

- Meedoen

Onze gemeente - Gemeente mét de regio gemeenten - Ontwikkelen

- Mee blijven doen - Regelen - Betalen - Veel bemoeienis

- Initiatief nemen - Afnemende betrokkenheid - Minder regels, meer stimuleren

- Klant - Loslaten - Samenwerken - Diensten verlenen

Rol gemeente

Gemeente Berg en Dal

27 van 69

Najaarsnota 2021

Wat mag het kosten?

Omschrijving

Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2021 Primair na VJN

Bedragen x € 1.000 Mutaties Begroting t/m 2021 NJN na NJN

Lasten

-8.463

-7.626

-8.216

-1.282

-9.498

Baten

2.065

1.892

2.127

153

2.280

Totaal programma

-6.398

-5.734

-6.089

-1.129

-7.218

Omschrijving

Datum

2021

Invest.

Mutaties Voorjaarsnota Besluitvorming tot en met Voorjaarsnota Dekkingsplan 2021-2024

5-nov-20

439

Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen

24-sep-20

-5

Krediet voor grondverwerving Cranenburgsestraat

28-jan-21

-55

-65

Vaststellen Werkplan 2021 ODRN

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10803399/1