B21 Bewonerstevredenheidsonderzoek DAR 2020
Tekst van het document
34
• •
Kosten die men maakt en moeite die men moet doen met betrekking tot afval scheiden bij de Milieustraat. Verpaupering van het straatbeeld en aanzicht door containers in de voortuinen. “Ik heb eens voor 2 tuinkussens die ik naar de Milieustraat heb gebracht veel tijd, rijdkosten, en kosten voor restafval moeten maken. Dat doe ik nooit meer. Dan maar in de textielbak.” (Beuningen) “Mijn zoon werkt bij Dar en heeft al geregeld snijwonden aan zijn handen. “ (Wijchen)
Wat ‘andere’ inwoners niet goed doen? Soms signaleert men gedrag van andere inwoners die zorgen voor ongewenste situaties. Het gaat dan om de volgende zaken: Inwoners bieden diverse soorten afval onterecht aan als Gft-afval Inwoners zetten hun vuilnis te vroeg of te laat op straat. In het laatste geval blijft een zak daar dan staan Inwoners zetten vuilnis niet op de daarvoor bestemde plekken (op ‘de tegel’) Inwoners vertonen kopieergedrag. Staat er eenmaal vuilnis naast de container dat er niet hoort te staan, dan volgen andere inwoners ook. Inwoners scheiden niet goed Illegale dumping: zakken worden achtergelaten op plekken en tijdstippen die er niet voor bedoeld zijn. Dar haalt dergelijke zakken niet op. Inwoners deponeren plastic en ander zwerfafval op straat of in de hondenpoepbakken (omdat Dar prullenbakken heeft weggehaald) Inwoners zetten afval in de eigen tuin waardoor er ratten komen. “Iedereen zet op vrijdag de bak al buiten en dan zet ik die van mij er ook bij. Mag het eigenlijk al op de avond daarvoor?” (Berg en Dal) “Als er een zak verkeerd staat dan staan er aan het eind van de dag in Nijmegen 10 verkeerd.” (Nijmegen)
35
Verbeterpunten, tips en initiatieven Eigen initiatieven van inwoners Inwoners die ervaren dat de Dar of de gemeente geen oplossing hebben voor de verschillende vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid en overtredingen, hebben zelf initiatieven ontwikkeld. Zo wordt er actief zwerfvuil opgehaald door inwoners, en worden buurtgenoten die het afval verkeerd plaatsen soms aangesproken op hun gedrag en verantwoordelijkheid. Maar dat doet men steeds minder graag omdat de reacties van anderen onvoorspelbaar zijn. “We hebben vrijwilligers in de wijk die er bovenop zitten en doordat de binding zo sterk is geworden, durft men het afval niet meer vervroegd buiten te zetten.” (Nijmegen) “Op het parkeerterrein is altijd zwerfafval. Een van de bewoners graaft in de vuilniszakken en dan belt hij bij diegene aan als hij een naam vindt.” (Wijchen) Vanuit de gedachte dat het niet voor alle inwoners vanzelfsprekend is dat ze weten wanneer de inzamelaar komt, hebben bewoners de digitale afvalkalender van Dar uitgeprint en als printversie huis aan huis verspreid. “Aangezien er geen actie komt van de gemeente en Dar hebben we zelf de afvalkalender uitgeprint en in de bus van bewoners gedaan. De problematiek is daarna voor 90% opgelost. Daarom zeg ik: die papieren afvalkalender moet terug. Die hangen ze op in de meterkast en daar kijken ze op.
Liefst ook in andere talen want niet iedereen spreekt Nederlands.” (Nijmegen) De aanname dat een opgeruimde buurt zorgt voor een betere naleving van regels versterkt het nemen van eigen initiatieven. “Ik doe ook straatafval opruimen. Ik haal nogal wat op in de buurt en vind het schrijnend wat mensen weg gooien.” (Wijchen) “Als het al schoon is dan blijft het ook langer schoon blijkt wel.” (Nijmegen) “Oudere mensen hebben de dagen soms verkeerd. Daarom pleit ik voor een papieren kalender.” (Beuningen)
36
Adviezen voor het bereiken van een betere afvalscheiding Meedenkend met hoe burgers meer gemotiveerd kunnen worden om aan avalscheiding te doen, komt men tot de volgende adviezen: Beloon goed gedrag. Maak het de burger vooral makkelijk om te scheiden. Het vergroten van het gemak van afvalscheiding zal de oplossing zijn. Scheidt niet bij de burger, maar scheidt al bij de fabrikant en in de fabriek voordat producten bij de consument belanden. Wees proactief als DAR. Signaleer niet-naleving van regels snel en ruim afval op plekken waar het niet hoort meteen op.
3.3
Kennis van afvalstromen en scheiding
Kennis van afvalstromen Op de vraag om welk afval het eigenlijk precies gaat bij afval scheiding noemt men restafval en daarnaast Plastic+, Gft, Electra, meubels, textiel, schoenen, papier, glas, luiers, verpakkingsmateriaal, tuinafval, bouwafval, asbest. De diverse afvalstromen zijn goed bekend. De meeste problemen heeft men met Plastic+ afval, omdat men niet goed weet wat er wel of niet in mag. Vrijwel iedere bewoner weet
37
een type product, waar men over twijfelt zoals blik, kassabonnen, combinatie van karton en plastic, hard plastic, schoenen. Sommigen noemen een type afval waar nog meer voor geregeld moet worden zoals luiers en hygiëne materiaal. “Ik heb wel eens discussie thuis wat er wel of niet bij plastic mag. Het lijkt wel een quiz. Door moderne verpakkingen is het lastig. Soms scheid ik het dan nog wel eens zelf, papier en plastic bv los halen. Maar dat is heel gedoe.” (Druten) “Er staan schoenen op [de afbeelding textiel] en ik weet niet wat ik daar mee moet. Er waren altijd twee ophaalpunten maar die zijn er nu niet meer.” (Heumen)
Kennis van scheiden van afval Bij een deel van de deelnemers bestaat onduidelijkheid over wat precies wel en niet gescheiden moet worden. Dit gebrek aan kennis is demotiverend voor het scheiden van afval. Wanneer men de materie te ingewikkeld vindt, lijkt men eerder af te haken. Vragen die men heeft hebben betrekking op: ➢ De betekenis van de verschillende zakken. Wat mag er precies wel en niet in een bepaalde zak? Het gevolg van de onduidelijkheid kan zijn dat men dan alles maar in eenzelfde zak gooit of gefrustreerd raakt dat men het tijden lang verkeerd heeft gedaan. Voorbeelden zijn: chips zak, plastic venster in karton, kassabon, medicijnverpakking van aluminium. ➢ Wat is restafval? Wat te doen met etensresten? Mogen ze mee in de Plastic+ zak? Staat er op de oranje zakken wat er wel en niet in mag?
Reactie: “Oh dat wist ik nog niet.”
38
Afvalstromen en verwerking Gevraagd naar wat er met afval gebeurt na inzameling gaan velen aan het gissen. Het voor hen meer een vermoeden dan een weet. Soms worden levendige verhalen of vermoedens gedeeld. Men denkt onder meer dat: Afval in Wijchen wordt weer bij elkaar gegooid en dan in Arnhem verbrand wordt. Plastic afval wordt naar Polen of Turkije gebracht en daar verbrandt of gedumpt. Gft-afval wordt gecomposteerd. Restafval wordt verwerkt tot een grijs poeder en daarna gedumpt. Afval door de gemeente Nijmegen wordt verwerkt en gedumpt op een afvalberg in Beuningen.
Al met al weet men het niet en al pratende, blijkt dat er een grote behoefte is aan meer helderheid en kennis hierover en wil men van Dar graag weten hoe het werkelijk zit. “We weten officieel niet wat ermee gebeurt.” (Nijmegen) “Volgens mij wordt het niet meer bij elkaar gegooid.” (Wijchen) “Die berg in de gemeente Beuningen is geen natuurlijke berg.” (Beuningen) “Op het moment dat die composthoop vol is, gaat het gewoon naar de ARN. In de verbrandingsoven.” (Wijchen) “Ik zou het heel prettig vinden als ik eens per half jaar of jaar, net als op een begroting, kunt zien hoe er in Wijchen of per wijk, gescheiden is. Om te zien wat we bereiken en te kijken of het verbetert of slechter is geworden.” (Wijchen) “Organiseer open dagen bij Dar, om te kijken wat er gebeurt met hun afval.” (Wijchen)
De prijs van afval De meeste respondenten weten naar eigen zeggen wat de zakken kosten (er wordt gesproken over de verschillende prijzen van de verschillende zakken), ze zijn op de hoogte van de gemeentelijke afvalstoffenheffing en hebben daar geen negatief commentaar op. Integendeel, er wordt geopperd dat het een goede zaak is dat de burger zelf voor de prijs van afval betaalt omdat het bijdraagt aan het bewustzijnsproces. De kostenverhoging die heeft plaatsgevonden in de afgelopen jaren, is voor niemand een probleem. Gedurende een van de gesprekken echter blijkt ook dat de prijs van bijvoorbeeld de zakken niet altijd als logisch en rechtvaardig ervaren wordt. Het is bijvoorbeeld niet helder wat de prijs van een zak bepaalt in relatie tot het volume. Zo is het de ervaring van een respondent
39
met een klein huishouden dat een zak met een volume van 50 Liter in feite twee keer zo duur is als een grotere zak. Zij ervaart dit als niet rechtvaardig. “Het is goed dat je voor afval betaalt want dat maakt je bewust van de afval die je zelf creëert. Het is een mooi principe want je hebt het zelf in de hand wat je koopt en gebruikt.” (Nijmegen) “De prijs van een zak is de afvalstoffenheffing? Ik maak minder rotzooi maar betaal meer! Ooit is gezegd: het is belasting en “de vervuiler betaalt”. Maar ik heb maar een klein zakje elke twee weken.” (Heumen) “Een gigantische stap achteruit vind ik de overstap naar tariefzakken.” (Berg en Dal)
40
4.
Groenvoorzieningen en Dar
4.1
Beeld van de dienst groenvoorzieningen
Onder groenvoorziening verstaat men alles in de gemeente wat te maken heeft met groen en openbare ruimte, zoals maaien, snoeien, onkruid, vegen, stoepen en verharding. Men beoordeelt de Dienst Groenvoorziening op het resultaat (hoe het personeel werkt en wat de conditie is van het groen in een wijk). De groenvoorziening lijkt minder in beeld als onderdeel van DAR. Waarschijnlijk omdat deze dienst vaak uitbesteed wordt aan derde partijen. Het beeld is minder positief doordat de werkzaamheden op het gebied van groen in de wijken vaak niet beantwoordt aan de verwachtingen. Het onderhoud van groen laat te wensen over en wordt door veel mensen als storend ervaren. Men vindt dat er een betere kwaliteit geleverd mag worden. Wat doet Groenvoorziening goed? werkt netjes zorgt voor een schone wijk personeel werkt hard Positieve ervaringen “Het ziet er altijd keurig uit, maar het zou soms wel eerder mogen gebeuren want dan kan ik door het hoge groen niet zien of er verkeer aan komt.” (Berg en Dal)
41
4.2
Verbeterpunten voor groenvoorzieningen
Wat doet Groenvoorziening minder goed? zorgt niet goed voor het groen: beplanting heeft een lagere kwaliteit dan beoogd, gras staat te hoog, er is te veel onkruid en onkruid zaait uit, er is veel onkruid op parkeerplaatsen houdt de wijk niet schoon genoeg in het centrum wat van belang is vanwege het grote aantal bezoekers doet het werk niet frequent genoeg zwerfvuil aanpakken Problemen met groen “De maaimachines kwamen vast te zitten, zo hoog was het gras.” (Nijmegen) “Hoge grasvelden die eigenlijk kwaliteit B moeten hebben, hebben kwaliteit C.” (Nijmegen) “Het is een troep dat flora en fauna naast ons. Het is té groen.” (Nijmegen) “Ik vind de inrichting van het groen niet heel natuurvriendelijk. het doet ook niet veel voor de natuur en biodiversiteit. Dat is ooit eens zo ingericht in Malden en daarna nooit veranderd.”(Heumen) “Qua onderhoud vind ik het wisselend, soms wordt het goed gedaan en dan anders. Soms komen ze langs en vraag ik me af wat er gebeurd is, dan is er niets te zien.” (Heumen) “Ik wil geen chemische rommel op het onkruid, ik zou daar graag een duurzame oplossing voor zien. Ik weet niet hoe het nu gaat. Informeer ons erover.” (Berg en Dal)
Problemen met zwerfafval in groen “Zwerfafval in de berm, vooral in de buurt van bijvoorbeeld Mc Donalds, zorgt voor veel problemen voor het bijhouden van groenvoorzieningen. Maar ook voor de Wijkhelden. Het is haast niet meer te doen.” (Heumen) “Het probleem begint al op de middelbare school: ze staan nu rijen dik bij de AH, en daarna gooien de jongeren hun afval gewoon langs de weg. Er was een bedrijf met een heg, die hebben de heg weg gehaald omdat van de scholieren daar zoveel troep lag. De school zei dat het niet hun probleem was.” (Druten)
42
Wat moet Groenvoorziening beter doen? Wat men wil is dat het groen vaker en beter gebeurt. Een enkeling vraagt zich af of groenvoorziening wel ondergebracht moet zijn bij Dar omdat deze taken erbij misschien te veel zijn. Ook vraagt hij zich af of de verantwoordelijkheid voor het personeel met afstand tot de arbeidsmarkt niet te groot is. •
•
Het groen in parken en plantsoen moet frequenter en ook beter onderhouden en gemaaid worden (betere kwaliteit gras bereiken, meer snoeien, onkruidbestrijding) en parkeerplaatsen beter onderhouden met betrekking tot onkruid. Meer aandacht besteden aan de buitenwijken. De aanname is dat Dar meer haar best doet in het centrum waar meer bezoekers komen en minder in de buitenwijken.
“Het maaien moet met meer aandacht en moet vooral zorgvuldiger en frequenter gebeuren. Ze racen er nu overheen. “ (Nijmegen) “Mijn vrouw is gestruikeld over een boomstronk en die struik staat nu weer zo hoog tussen de auto’s in.” (Nijmegen) “Hou het eco-vriendelijk en gebruik geen chemische middelen.”(Heumen) “Als tip denk ik aan de straatveegwagens. Als je die van tevoren aankondigt, kunnen bewoners de auto’s wegzetten en is het resultaat van dit werk beter.” (Berg en Dal)
43
5.
5.1
Initiatieven en toekomst van Dar
Persoonlijke acties en initiatieven
Kennis en beoordeling afvalcoach Als relatief nieuw initiatief in enkele gemeenten wordt een afvalcoach ingezet. Dit initiatief is in de discussie gepresenteerd. Van een afvalcoach hebben de meeste deelnemers nog niet gehoord. Er wordt vrij lauw op gereageerd omdat men nog geen concreet idee heeft wat een afvalcoach precies doet en kan betekenen.
In enkele gemeenten hebben enkelen al gehoord of ervaring opgedaan met de afvalcoach. En daar blijkt wel draagvlak voor een dergelijke coach te zijn, indien het iemand is waar inwoners met vragen terecht kunnen. Ook zou men willen dat een afvalcoach kennis deelt, mensen indien nodig aanspreekt op hun gedrag en proactief optreedt op probleemlocaties. Een afvalcoach kan opereren als ondersteuner en ook een verlengstuk van een BOA zijn en zo bijdragen aan een betere handhaving. “Laat ze staan bij containers voor een supermarkt waar altijd gedumpt wordt.” (Druten) “Super initiatief. Het sluit aan bij wat ik eerder zei over voorlichting geven op een positieve manier. Dat je een aanspreekpunt hebt.” (Berg en Dal) Aan de andere kant roept een afvalcoach bij enkelen weerstand op omdat inmenging van een afvalcoach eerder ervaren wordt als bemoeizucht dan als hulp. Men zit niet te wachten op een coach die controleert en optreedt als een BOA. Het woord ‘coach’ ziet men vanuit
44
deze optiek als onjuist en kan beter vervangen worden door een meer neutrale en afstandelijke term zoals ‘voorlichter’. “Zijn die er nog? Al mijn haren gaan daar recht van omhoog staan, dat ze controleren wat je doet.” (Beuningen) “Ik zou er geen problemen mee hebben als ze bij mij komen en vertellen wat ik verkeerd heb gedaan.” (Beuningen) “De manier van communiceren is belangrijker dan de naam. Er zijn voldoende mensen die aangeven dat ze afval een lastig thema vinden.” (Heumen) “Zet afvalcoaches anders in, op een positieve manier.” (Beuningen) “Laat ze vooral ook bij appartementen naast de containers staan en als zij het dan ook meteen doorgeven aan de Dar, dan hoef ik niet meer te bellen of zelf mensen erop aan te spreken. “ (Berg en Dal)
Kennis en beoordeling Wijkhelden Het project “Wijkhelden” is niet bij iedereen bekend, maar wordt door degenen die er wel van op de hoogte zijn, uitermate hoog gewaardeerd. Het wordt gezien als een uiterst zinvol project dat bijdraagt aan het vergroten van het bewustzijn omtrent afval en mensen bovendien aanzet tot eigen initiatief. Het is uiterst geschikt om jeugd te betrekken bij de problematiek en hen aan te zetten tot actie. Graag ziet men dat het project zich niet beperkt tot jonge kinderen maar ook oudere kinderen en volwassenen gestimuleerd worden om wijkheld te worden. Actiever werven via basisscholen wordt aanbevolen. “Ik kende het niet echt dit zou toch wel regelmatig met mijn kinderen kunnen doen.” (Berg en Dal) “Net als met vuurwerk ophalen. Was hier echt booming.” (Druten) Kritiek op het project is dat burgers taken gaan vervullen waar eigenlijk de Dar haar verantwoordelijkheid moet nemen.
45
5.2
Projecten van Dar
Kennis van en beoordeling ’omgekeerd inzamelen’ projecten In Nijmegen zijn alleen bewoners van het centrum bekend met de term omgekeerd inzamelen. Na uitleg zijn de reacties op deze vorm van inzamelen niet zo uitgesproken. Het principe lijkt wel welkom. Voordeel is dat er geen plastic zakken meer op straat staan. Als nadeel wordt gezien dat de containers waar men het afval zelf heen brengt, verzamelplekken van afval kunnen worden, te snel volraken of vervuild zijn door illegaal dumpen. Ook vraagt men zich af of het scheiden van afval bij dit principe wel goed blijft gebeuren, omdat de prikkel om het restafval te verkleinen groter is vanwege de extra kosten die burgers anders ervoor maken. De verwachting is dat de burgerlijke ongehoorzaam van mensen die afval niet goed scheiden of deponeren blijft bestaan of juist toeneemt met deze manier van inzamelen. Het effect op gedragsverandering en nog beter scheiden van afval wordt sterk betwijfeld. “In Druten is het al ingevoerd. Ondergrondse containers en meer service op de andere stromen.” (ex-wethouder) Reactie: “Het is een slechte term, niet duidelijk. Past wel in een trend, je moet steeds meer zelf doen en wordt niet beloond. Maar het werkt alleen voor gedrag mits niet alles toch weer bij elkaar gegooid wordt na inzameling.” (Druten) “Dan zijn de plastic zakken weg en is de straat weer schoon.” (Wijchen) “Mensen snappen het niet.
Ze komen met hun afvalzak bij de container en laten hem er achter omdat ze niet in kunnen omdat ze geen pasje hebben” (Wijchen) “Als mensen met dat pasje moeten betalen dan zullen er een hoop zijn die zeggen, daar ga ik niet voor betalen. Dus ik zie het zwerfafval zo toenemen.” (Nijmegen) “Ik weet niet waar het over gaat, vraag me altijd af wat het is als ik het zie staan.” (Druten) “Ik heb er al eens met de gemeente over gehad, maar degene daar zei dat ik er niet op moest rekenen omdat het te veel geld zou kosten.” (Berg en Dal) “Hier bij het appartement zou ik aanvankelijk ondergrondse containers krijgen. Toen kozen ze hier voor die cocons en dat werkte wel, maar die wilden ze weg halen. Nu hebben we ze kunnen behouden voor papier en gft. De consequentie is dat ik er voor moet zorgen dat het op tijd aan de weg komt te staan. Maar bij die ondergrondse containers moet er goed opgelet worden dat ouderen niet ver moeten slepen met hun afval. In Beuningen is dat bijvoorbeeld een ramp. Dan kun je met halflege zakken lopen, maar dat kost veel geld. Dan kun je zeggen, vraag je buren, maar in bepaalde flats zijn er gewoon geen jonge bewoners.” (Berg en Dal)
46
De gemeenten Wijchen en Druten is omgekeerd inzamelen op projectbasis al ingevoerd. De inwoners in Wijchen zijn er meer positief over dan in Druten. Als voordelen ziet men dat men niet meer gebonden is aan vaste inzameltijden, men heeft geen (stinkende) zakken meer in huis en geen ongedierte. Als nadeel ziet men dat afval duurder geworden is dan voorheen, meer moeite kost waarvan het resultaat onduidelijk is en de handhaving ontbreekt. Wat men in Wijchen en Druten bij het project heeft gemist, is duidelijke en sturende informatie vanuit de Dar over omgekeerd inzamelen, in de vorm van voor- en nadelen ervan voor de bewoners en de bepalingen voor welke container men al dan niet mag gebruiken. In Wijchen mist men expliciet duidelijke informatie vanuit de wethouder over de motieven. Er is nu veel kritiek op de gang van zaken. “Informatie over afval scheiden, dat is nooit goed uitgelegd aan de burgers, dat mis ik eigenlijk. Zet de voor- en nadelen ervan op een rijtje. Wees vooraf transparant en open.” (Wijchen) “Wat ik van derden hoor, dat ze zich afvragen waar ze heen moeten met hun afval. Praktijkvoorbeeld: iemand woont op de weg, maar iemand heeft een pasje van een container verder weg terwijl er eentje dichterbij is.
Mijn ervaring is dat de Dar in het dagelijks leven goed functioneert, maar als je een probleem hebt heb je een serieus probleem.” (Druten) Kennis van en beoordeling circulaire economie Een klein deel van de deelnemers heeft een idee bij wat het begrip circulaire economie inhoudt en wat de exacte betekenis hiervan is in verband met afvalverwerking en de inzet van burgers. Al diegenen die duiding weten te geven aan het begrip staan achter het principe en zij raden de Dar aan hierover meer naar buiten te treden. Er is behoefte aan meer kennis over dit onderwerp en antwoorden op concrete vragen, zoals wat is het nut van scheiden en waar gaan afvalstromen precies naartoe. Men acht het mogelijk dat de eigen gemeente een circulaire economie kan worden, maar om dat te verwezenlijken moeten burgers en bedrijven goed geïnformeerd worden en dan moet ook iedereen meewerken. Voorgesteld wordt om in dit kader met supermarkten en industriële bedrijven te gaan samenwerken. “Wat gebeurt er met je afval, waar gaat het naar toe. Ik wil het wel scheiden, maar dan moet ik wel de cijfers en mogelijkheden hebben. Bijvoorbeeld wat gebeurt er met olie of rubber?” (Beuningen)
47
“Industrieterrein Bijsterhuizen wordt nu volgebouwd, je zou ook best aan kunnen geven dat bedrijven in bepaalde zones heel duurzaam en milieuvriendelijk moeten werken. Dat gebeurt voor een deel maar daar kan je als gemeente echt wel meer van eisen.” (Wijchen) “Laat je als Dar horen bij de vervuilers. De bedrijven, supermarkten, verpakkingsindustrie. En zet je in voor statiegeld op blikjes en flessen.” (Nijmegen)
48
6.
Communicatie en informatie
6.1
Beeld in communicatie
De Dar slogan De Slogan “Dar en het is weer fris” is alom bekend en kan men vaak spontaan aanvullen en opzeggen. Men vindt het op zich een aansprekende slogan. Maar er wat dieper over nadenkend, vinden meerdere respondenten het woord ‘schoon’ eigenlijk meer relevant dan het woord ‘fris’. “Ik vind Dar wel milieubewust, maar niet fris. Als ik de groencontainer open gooi denk ik niet aan schoon.” (Druten) “Opgeruimd past beter, want ze leveren het niet hygiënisch op. Bij fris denk je ook aan een prettige geur, maar dat is niet zo.” (Berg en Dal) “Fris is het niet echt. Rijd maar eens achter zo’n vrachtwagen aan. [lachen] (Heumen) En volgens een enkeling is de slogan te beperkt en bescheiden voor de betekenis die Dar heeft voor het milieu. “Schoon, dat vind ik er bij passen. De wagens zien er altijd mooi uit. Ook het grote afvaldepot in Nijmegen is heel overzichtelijk en schoon.” (Beuningen) “Dar – moet gebeuren, zou beter zijn.” (Heumen) “Ik zou eerder zeggen: opgeruimd staat netjes. Het is ook niet schoon, maar de container is geleegd.” (Druten) “Ze mogen zichzelf wel wat groter maken, door alle andere dingen die ze ook doen.
Het milieu bijvoorbeeld.” (Wijchen) “Pas als men u mist is men bemind.” (Berg en Dal) Een deelnemer vermoed dat de betekenis van de afkorting Dar is: ‘’Door aandacht reinigen” of “Door aanpak resultaat” (Nijmegen) Communiceer door vergelijking Gevraagd aan de deelnemers in Nijmegen hebben zij de indruk dat de regio Nijmegen het wel goed doet op het gebied van afvalinzameling en scheiding. Dit mede door de hoge prijzen van de zakken, wat eraan bijdraagt dat inwoners bewust met afval omgaan.
49
Amsterdam en Rotterdam worden enkele keren genoemd als voorbeeld hoe het wel moet en hoe het niet moet. Positief zijn de separate afvalbakken die Rotterdam aan burgers ter beschikking stelt. Aan de andere kant is het beeld dat het systeem in Rotterdam en Amsterdam niet werkt vanwege “rotzooi” en “ratten” op straat. Vergelijken van prestaties van deze regio met anderen vindt men interessant. “Competitie aanwakkeren: Dukenburg doet het beter dan Oost.” (Nijmegen) “Mensen laten zien hoe goed ze het doen.” (Druten) “Belonen voor goed gedrag werkt uitstekend, beter dan bestraffen.” (Heumen)
6.2
De afvalwijzer en de Dar app
Dar afvalkalender/afvalwijzer Om burgers beter te bereiken en betrekken bij afval scheiden is nagegaan welke communicatie middelen men nu gebruikt en waar behoefte aan is in de toekomst. De Dar afvalkalender lijkt het meest gewaardeerde en geraadpleegde medium van Dar. Burgers weten dat en nu een digitale uitgave is, maar bij senioren blijft behoefte aan de printuitgave. De printuitgave maakt de kalender laagdrempelig en makkelijk in het gebruik. Er hoeft niet eerst een website of app geopend te worden om bij de gewenste informatie te komen. Dit is makkelijk voor iedereen en zou ook voor allochtone inwoners drempelverlagend werken, met als resultaat een betere afvalscheiding. Dat de printuitgave van de afvalkalender als bezuinigingsmaatregel is afgeschaft, wordt betreurd. In de praktijk kan het gemis zo groot zijn dat men de digitale kalender uitprint en huis aan huis verspreidt om een betere naleving van de regels te bereiken in de wijk. Het afschaffen van de kalender wordt een verkeerde keuze gevonden. Vanuit de gedachte dat de kalender bijdraagt aan een betere naleving van de regels, is men van mening dat Dar juist moet blijven investeren in de kalender, zeker omdat men ervan overtuigd is dat er uiteindelijk geld bespaard wordt op het gebied van handhaving als bewoners via verschillende kanalen geïnformeerd worden en er zo niet meer omheen kunnen.
“Bij ons is 90% van de klachten afgenomen door de afvalkalender.” (Nijmegen) “In onze wijk zijn veel inwoners die amper Nederlands spreken en die gaan niet kijken op een website of app om te weten wanneer het afval wordt opgehaald. Dan print ik de afvalwijzer uit en stop hem bij hen in de bus.” (Nijmegen) “Ik heb er dit jaar veel moeite moeten doen om hem te krijgen.” (Druten)
50
“Mijn postcode is nog niet bekend, dus ik heb de afvalwijzer van de website geprint.” (Berg en Dal) Dar App De app van de Dar is redelijk bekend maar zou nog extra gepromoot kunnen worden. Alleen een minderheid van de senioren kent en gebruikt de app. De meeste jongere inwoners gebruiken de app al wekelijks en waarderen de actuele en gerichte informatie. Eenmaal vertrouwd met de functies vormt de app voor hen een behulpzaam middel en belangrijke informatiebron. Tijdens de gesprekken starten sommige deelnemers de app op en zien dan veel meer mogelijkheden en gemak dan zij hadden verwacht. Als voordelen of tips worden genoemd: • • • • • •
Pushberichten als de route veranderd of de ophaaldag zijn handig, maar ook echt noodzakelijk is de vraag. Men heeft nog niet meegemaakt dat ze nodig waren. Altijd app en print blijven houden. Meer voorlichting over de app is nodig. Zet reclame over de app op de vrachtauto’s, die rijden als reclamezuil rond. Mensen weten nog niet hoe fijn de app werkt, laat gebruikers dit zien en ervaren. De functies moet iedereen nog ontdekken. Alles gaat nu via apps, mensen wennen er steeds meer aan. De app kun je ook in andere taal aanbieden.
“Het is handig omdat je het altijd bij je hebt, en soms verandert er wel eens iets en dan zie je dat meteen.” (Berg en Dal) “Meestal krijg je de dag daarvoor een piepje. Ik vind het heel fijn, je kunt een eigen tijd instellen. Ik heb het ook al eens aan de buurvrouw geadviseerd.” (Heumen) De zoekfunctie wordt nog onvoldoende gebruikt. Als men deze (weer eens) raadpleegt, zien velen wel de meerwaarde. “Ik wist niet dat het kan. Ik krijg het niet voor elkaar in de app.” (Heumen) “Ik kijk er nu naar. Handig!” (Berg en Dal) “Ik heb het nooit geprobeerd, ik kijk gewoon op de website.” (Heumen) Een genoemd bezwaar is dat de app niet synchroniseert met de agenda en dat men na installatie geen meldingen ontvangt. Of dat men de app niet kan downloaden met een oudere telefoon of als de postcode nog niet in gps staat.
51
De Dar website Sommigen zijn bekend met de website van DAR. Sociale media lijken geen grote rol van betekenis te spelen. De Facebooksite en twitterpagina van Dar kent en gebruikt men niet of nauwelijks. Sociale media kunnen volgens burgers wel een rol spelen in de informatie over positieve zaken, zoals Wijkhelden, de afvalcoaches, behaalde resultaten of een blik achter de coulissen van de Dar en portretten van medewerkers.
6.3
Suggesties voor communicatiemiddelen
Beste vorm van communicatie Wat vindt men geschikte vormen om meer naar buiten te treden als Dar? Het meest genoemd wordt dan persoonlijke communicatie of concreet zichtbare acties. Persoonlijke en maatwerk communicatie vanuit de Dar lijkt het meest geschikt om klanten te ondersteunen. En ook als het gaat om het bereiken van gedragsverandering is men van mening dat persoonlijke en actiegerichte communicatie het meest effectief zijn. Verdere suggesties voor de voorlichting en informatie zijn: •
• • • • • • • •
De inzet van met name het wijkkrantje en het huis aan huis krant zoals De Brug of Rozet. Het wijkkrantje lijkt een groter kwalitatief bereik te hebben want wordt naar eigen zeggen beter gelezen dan de Brug dat algemener nieuws biedt dat verder af staat van het wijknieuws. De Brug heeft bovendien meer dan het wijkkrantje als nadeel dat inwoners met een NEE sticker daarmee niet bereikt worden. Het verspreiden van informatie over de toegestane inhoud op de desbetreffende afvalzakken, kliko’s of containers wordt sterk aangeraden. Gerichte informatie voor mensen die net verhuisd zijn naar de gemeente of verhuizen van laagbouw naar hoogbouw. Vooral informatie op de vuilniswagens lijkt bewoners een doeltreffende en zichtbare manier van informeren. Filmpjes vertonen voor wachtrij bij de Milieustraat met informatie over verwerking, hergebruik, recyclen e.d. Verder wordt persoonlijk contact via een brief aan inwoners, een mail, het verspreiden van flyers bij hotspots (De Lindenberg, Winkelcentrum, Wijkcentrum) aangeraden. Uitgave van een Dar magazine wordt aangeraden, omdat daarin de positieve en persoonlijke informatie gegeven kan worden. Het verhaal van de mensen bij Dar. Een educatief medewerker aanstellen die voorlichting geeft op scholen. Het (vaker) organiseren van open dagen en inspraakavonden.
52
• •
•
•
Opzetten van een ideeënbusje. Whatsapp als informatiemiddel spreekt een deel van de mensen aan. Anderen willen juist geen informatie van de Dar via een Whatsapp bericht. Ook denkt men dat hier privacyregels gelden die het bereik bemoeilijken. Een vast aanspreekpunt bij de Dar in de vorm van een wijkgerichte klantenservice valt bij de meesten in goede aarde. Het voordeel is dat de Dar daarmee direct aanspreekbaar zou zijn. Ook een rechtstreeks te bereiken, vaste contactpersoon bij ingewikkelde of omvangrijke vragen en klachten wordt aanbevolen. Het Wijkhelden vindt men een goed voorbeeld om inwoners actief te motiveren en te betrekken bij projecten die afval scheiden bevorderen. Door de positieve zichtbaarheid verwacht men hier meer effect van, de actie is overtuigender en zal ook gedrag eerder beïnvloeden dan het inzetten van traditionele en sociale media. “Het wijkkrantje wordt eerder gelezen dan de Brug.” (Nijmegen) “Zet op de afvalzakken wat er precies wel en niet in mag zodat je zo min mogelijk restafval ontstaat.” (Nijmegen) “Ik ging laatst opzoeken wat bij het gft mag, maar dan staan er toch weer dingen bij waarvan je niet op de hoogte bent. Zou fijn zijn als er een sticker op de container zou zitten.” (Beuningen) “De Dar zou op scholen voorlichting kunnen geven.
Ik denk dat ze daar al heel actief zij hoor, op social media doen ze het ook erg leuk, maar ze mogen zich meer laten zien.” (Berg en Dal) “Organiseer een open dag, zeker ook voor jeugd, voor de bewustwording. Het imago krijgt daardoor wel een positieve boost.” (Wijchen) “Laat aan mensen die in de wacht staan bij de Milieustraat filmpjes zien over de verwerking, recyclen, renoveren en hergebruik.” (Druten) “Vroeger was de Dar veel herkenbaarder, maar tegenwoordig rijden er allerlei kleurtjes vrachtwagens rond, wit soms geel. Vraag me af of het is uitbesteed. Vertel erover in de wijkkrant.” (Heumen) “Geef misschien wat voorlichting over wat wel of niet in de zakken mag, bijvoorbeeld in de huis aan huis krant die overal wordt bezorgd. De ene keer wat over plastic, de andere keer over een ander onderwerp.”(Heumen)
53
6.4
Type informatie en toonzetting
Aan alle deelnemers is aan het eind van de gesprekken gevraagd aan welke informatie ze behoefte hebben en welke koers Dar volgens hen moet varen in de toekomst. Type informatie en toonzetting Ten eerste is er een grote behoefte aan praktische informatie die tegemoet komt aan de concrete vragen die er leven. Door deze kennis te vergroten kan verwacht worden dat mensen afval beter gaan scheiden en ook meer gemotiveerd zullen zijn om te scheiden. Dat betreft met name vragen ten aanzien van het correct scheiden van afval (het hoe en wat), duidelijkheid over de plaatsen en tijdstippen van het afval neerzetten op de straat of in de wijk. De print uitgave van afval kalender vervult hier een belangrijke informatiebehoefte. Deze kalender wordt vaak gemist. Men is zich er niet van bewust dat hij kan worden aangevraagd. Verder is er behoefte aan informatie over de organisatie DAR. Wat duidelijk naar voren komt in de gesprekken is dat Dar te onzichtbaar is en dat men als organisatie meer naar buiten mag treden om zich beter kenbaar te maken aan het publiek. Door uit te leggen wie men is en wat men doet kan de Dar meer draagvlak creëren. Daarmee wordt naar verwachting ook het draagvlak voor afvalscheiding vergroot. Wat men graag ziet is dat Dar transparanter wordt.
Dat kan in de vorm van concrete cijfers en kennis die inzicht bieden in de verschillende processen van afvalscheiding en verwerking. Wie is DAR, wat is de rol van Dar precies, wat is het belang van de organisatie, wat doet Dar goed, op welke wijze draagt Dar zelf bij aan het milieu en het verkleinen van de ecologische voetafdruk. Wat deelnemers graag willen horen van de Dar is hoe goed de inwoners het eigenlijk doen. In plaats van neutrale informatie of aanwijzingen hoe het beter kan, heeft men behoefte aan positief bekrachtigende informatie. Met betrekking tot naleving van de regels van afvalscheiding denkt men dat Dar een opvoedende taak heeft om mensen meer bewust te maken van het belang van afvalscheiding. Maar tegelijkertijd denkt men dat een mentaliteitsverandering niet ‘van boven’ (lees: Dar, de overheid) moet komen maar vanuit de mensen, de inwoners van de gemeenten zelf. Dit ook wel om een eventuele politieke signatuur uit te sluiten. Hierbij wordt geduid op de linkse koers van Nijmegen waarin niet alle Nijmegenaren zich in herkennen. Neutrale en politiek onbevooroordeelde communicatie is vanuit dit perspectief een voorwaarde om draagvlak te creëren bij alle inwoners van Nijmegen. Ook moet Dar waken voor een opvoedend toontje omdat dat averechts kan werken.
54
In het kader van effectief communiceren en draagvlak creëren bij inwoners wordt Dar aangeraden zo dicht mogelijk op de inwoners te gaan zitten. Dat wil zeggen: de wijken ingaan, met mensen praten en kinderen betrekken bij het thema. Communicatie gericht op lagere en middelbare scholen wordt gezien als een middel om kinderen bij het thema te betrekken en ze op deze wijze bewust te maken van de problematiek. Kinderen zouden voorts ook als intermediair gebruikt kunnen worden om hun ouders op te voeden. Gerefereerd wordt in dit opzicht naar het project “Wijkhelden” dat als een succes wordt gezien omdat het kinderen betrekt en tot actie aanzet. Tot slot wordt door enkele deelnemers opgemerkt dat de groepsdiscussies zelf een goed middel zijn voor de Dar om het oor te luister te leggen bij de inwoners. Er is veel input geleverd die van waarde kan zijn voor de Dar. CITATEN MET VOORBEELDEN VAN COMMUNICATIE Positief communiceren “Ze mogen het imago oppoetsen. Wees trots op je pluspunten en communiceer daarover.” (Wijchen) “Beter communiceren naar de mensen toe over wat je pluspunten zijn. Niet alleen de negatieve dingen, die weten we wel of horen ze al zo vaak op tv.” (Wijchen) “Dat de Dar de eigen ecologische afdruk laat zien en dat ze ook vergroenen. Groen is hun kleur.” (Wijchen) “Meer transparant zijn. Meer cijfers weergeven. Het liefst op een zo gedetailleerd mogelijk niveau.
Dat mensen goed kunnen zien wat ze doen. “ (Wijchen) “ Ze moeten veel inzetten op communicatie. Je merkt dat er veel onduidelijk is over wat wel en niet mag. Maar benadruk ook hoe goed mensen het doen, bijvoorbeeld communiceer dat de gemeente Beuningen het heel goed doet. Je doet het goed, laat het zien.” (Beuningen) “Ze moeten proactiever worden en luisteren naar de goede ideeën van inwoners. Bijvoorbeeld goed luisteren bij klachten en een oplossing zoeken voor problemen.” (Nijmegen) “Maak een Dar magazine, dat leuk is om te lezen. Daarin staat dan: Wie is de Dar behalve de containers? Wat doen we met afvalstromen? Daar kun je dan ook zeggen dat ze goed bezig zijn. En kun je weer verwijzen naar de site voor actuele informatie.” (Beuningen)
55
Gemeente en politiek “Het moet van onderop komen i.p.v. vanuit de politiek.” (Nijmegen) “Mensen moeten er meer bij betrokken worden.” (Nijmegen) “Breng Dar dichter bij de mensen.” (Beuningen) “Maak uniform beleid in alle gemeentes waar de Dar werkt. Nu heb je wensen van mensen die hier wonen, maar elders werken en zien dat het daar beter geregeld is. Verschillend beleid per gemeente werkt verwarrend en irriteert.” (Beuningen) “ Kijk uit dat het geen feestje voor alleen de bedenkers wordt. Voor de linkse happy few. Er is hier een “green capital” waar de meeste mensen geen flauw benul van hebben. Het gros van Nijmegen herkent zich hier niet in en doet er ook niet aan mee.” (Nijmegen) Scholen “Je moet naar scholen gaan en kinderen opvoeden. En kinderen die kunnen weer de ouders opvoeden.” (Nijmegen) “Bij het Maaswaal College kun je plastic scheiden in de aula. Al doet maar de helft mee, het is zichtbaar.” (Wijchen) “Het motto ‘jong geleerd, oud gedaan’ werkt nog steeds.” (Berg en Dal) Informatie via inspraakavonden “Ik heb vanavond veel gehoord dingen die ik niet wist terwijl ik al toch best goed geïnformeerd ben.” (Wijchen) “Inspraakavonden organiseren. Ik heb hier ontzettend goede ideeën gehoord, als ze dat kunnen terugkoppelen zou dat perfect zijn.” (Nijmegen)
56
7.
7.1
Gemeenten en prioriteiten
Specifieke aspecten in gemeenten
In Nijmegen en Berg en Dal komen er meer verschillen tussen bewoners van laagbouw en hoogbouw naar voren. Bewoners van laagbouw klagen vaker over stankoverlast door een ophaalpunt voor de deur. Bewoners van hoogbouw hebben meer moeite met het sjouwen en bewaren van afvalzakken in hun woning. Verder is het verplaatsen en opslaan van oud papier vaker een probleem voor hoogbouw bewoners. En opslag van oud papier is lastiger in verband met brandgevaar. De mogelijkheid om een container of kliko aan te vragen is nauwelijks bekend. Ook het te vroeg neerzetten van plastic afval bij de ondergrondse containers zorgt voor problemen. In Nijmegen en Druten zijn er klachten over het rijgedrag van de medewerkers. Er wordt geklaagd over beschadiging van stoepranden, routes door smalle straten of eenrichtingsverkeer, lastig achteruitrijden, te hard rijden en slordig neerzetten en beschadigen van kliko’s door de Zijlader. Vooral in Nijmegen, Druten en Wijchen noemt men dat initiatieven voor hergebruik van materialen zoals bijvoorbeeld hout belangrijk zijn om als Dar te ondersteunen of te starten. In Wijchen en Beuningen zijn er ondergrondse containers en de voor- en nadelen hiervan worden benoemd. Opvallend is, dat mits goed bijgehouden zoals in Wijchen, inwoners tevreden zijn over deze vorm van inzamelen. De informatie en voorlichting over omgekeerd inzamelen vindt men onvoldoende.
In Beuningen en Druten zijn er meer klachten over het scheiden van grofvuil. Men heeft het idee dat het scheiden duurder en minder makkelijk is dan voor inwoners in Nijmegen. De indruk van inwoners is dat alleen in Beuningen men groefvuil zelf naar de Milieustraat moet brengen en dat in Nijmegen grofvuil en tuinafval nog steeds, weliswaar tegen betaling, wordt opgehaald. In diverse gemeenten juicht men het initiatief van een afvalcoach met meer bevoegdheden en meer controles en advies toe.
57
Ook in Druten is de Milieustraat een thema, vooral ook omdat men meer kosten heeft dan inwoners in Nijmegen en dat dit tot extra dumpingen van grofvuil leidt in de natuur. Inwoners hebben het idee dat de eigen gemeente weinig aandacht besteed aan hoe men afvalscheiding voor burgers makkelijker kan maken. Veel maatregelen zoals bijvoorbeeld prullenbakken met raster eroverheen stuiten op onbegrip. Burgers vinden dat zij te weinig geïnformeerd worden door de gemeente en dat veranderingen in Druten té lang duren. In Heumen horen we vooral geluiden over groenvoorzieningen en zwerfafval. Voor burgers in deze gemeente vormen deze grotere problemen dan het ophalen van gewoon afval. Vooral de Milieustraat in Malden en Druten wordt kritisch geëvalueerd omdat deze aanzienlijk minder comfort [openingstijden, hoogte van bakken, kosten, medewerkers] bieden dan de Milieustraat in Nijmegen.
Nijmegen is beste Milieustraat volgens alle deelnemers
In de gemeente Berg en Dal speelt vooral een rol, dat de gemeente na samenvoeging geen duidelijk beleid voor de aparte kernen voert. Inwoners van hoogbouw in Groesbeek en Beek hebben de indruk, dat hun problematiek en klachten over afval onvoldoende door de gemeente worden behandeld. Vooral in Nijmegen, Berg en Dal en Heumen heeft men de indruk dat de actie Wijkhelden meer aandacht verdient en meer ondersteuning.
58
7.2
Directeur van Dar en prioriteiten
Wat zou men aanpakken als men zelf directeur van de Dar werd? In 5 van de 6 gemeenten is de slotvraag gesteld wat de deelnemers als eerste zouden doen als ze directeur van de Dar zouden zijn en de opmerkingen van de deelnemers tijdens de discussie hadden gehoord. Veel deelnemers geven aan dat zij de eigen medewerkers de complimenten zouden teruggeven en hen een hart onder de riem zouden steken. Sommigen voegen met een lach eraan toe dat ze medewerkers van de Milieustraat een extra cursus klantvriendelijkheid zouden aanbieden. Verder zou men starten met positieve berichtgeving over het werk en resultaat van de Dar, en deze met regio- en wijkcijfers onderbouwen. Ook zou men naar gemeenten duidelijk maken welk beleid en welke maatregelen wel of niet werken. Immers, als Dar kent men de inwoners, de wijken, het gedrag en de problematiek beter dan de gemeente. Ingegeven door deze discussies met inwoners, bestuderen van klachtenformulieren maar ook vragen aan de eigen medewerkers. Sommigen zouden zich minder afhankelijk van de gemeente opstellen. Men zou meer laten zien wat allemaal goed werkt en waarom men als Dar bepaalde stappen neemt. Vooral meer informatie geven over wat er gebeurt met afval na scheiding door de inwoners, hoe afval hergebruikt kan worden, et cetera. De kleinere Milieustraten zouden sommige directeuren onmiddellijk vaker openen en ook meer service bieden.
In het kader van circulaire economie zou men hergebruik van bij de Milieustraat ingebrachte en nog goede spullen door eigen initiatieven willen stimuleren. Hiervoor denkt men ook aan een ludiek project zoals een sporthal in Druten isoleren met textiel. Initiatieven zoals Wijkhelden zou men nog meer promoten en toegankelijk maken. Citaten per gemeente Omdat juist deze vraag veel inzicht geeft in de urgente problematiek en ervaringen per gemeente, zijn in de bijlage alle opmerkingen van deelnemers letterlijk en per gemeente opgenomen.
59
BIJLAGE 1: Directeur en prioriteiten GEMEENTE DRUTEN -
-
-
-
Ik zou beginnen met het hele bron gebeuren. Den Haag regelt het niet, maar wij in Druten wel. Statiegeld op blikken en flesjes. Geen zijladers, iemand er achter laten lopen zodat containers weer recht staan en losse dozen naast containers ook worden meegenomen. Dan kost het wel iets meer, maar groter milieueffect. De Milieustraat vaker open stellen. De supermarkten stimuleren om minder verpakkingsmaterialen te gebruiken. Ik zou de openingstijden van de Milieustraat verruimen, een cursus klantvriendelijkheid voor de mensen op de wagens en groot afval ophalen aan huis. Een spectaculair project opzetten. Er komt hier een nieuwe sporthal en ik zou daarvoor textiel en kleding in willen zamelen om daarmee het gebouw te isoleren. Het project krijgt daarvoor meteen draagvlak. Ik zou bij de Milieustraat gaan kijken, dat heeft wel echt een zure smaak zo te horen. Lijkt mij laag hangend fruit om daar wat aan te gaan doen. Bijvoorbeeld koffie aanbieden in de rij. Ik vind het jammer dat niet aan bod is gekomen dat Dar ook werkt met mensen met afstand tot arbeidsmarkt, daar liggen mogelijkheden. Contact opnemen met de communicatieadviseur en me buigen over de klachtenformulieren, want ik heb het idee dat symptomen wel worden aangepakt maar de bronnen niet altijd. Stuk maatwerk per gemeente.
De klacht komt binnen en wordt wel opgelost, maar er zijn vast klachten die vaak voorkomen en dat dan de klachten wel verholpen worden, maar er niet verder gekeken wordt.
GEMEENTE BERG EN DAL -
-
Ik zou de wijk ingaan en praten met mensen, communicatie op gang brengen. Medewerkers complimenteren is een goed idee, maar dat ze dat goede werk ook moeten blijven doen. Ik zou mijn medewerkers er goed van doordringen hoe belangrijk ze zijn, wat er ook gezegd worden. De waardering uitspreken, en verder naar buiten brengen hoe goed het gaat met de bronscheiding, als argument tegen de verhalen dat afval weer bij elkaar wordt gegooid. Ik zou mijn medewerkers bedanken en graag van medewerkers zelf willen weten hoe ze er over denken en of zij suggesties hebben. Medewerkers betrekken en vragen naar de motivatie.
60
GEMEENTE HEUMEN -
-
-
-
Ik ga mijn medewerkers toespreken om complimenten over te brengen, dat mensen toch wel trots zijn op wat de Dar doet. [velen stemmen mee in] Ik zou ook kijken of ik de luierinzameling sneller kan starten. En ook te kijken naar iets wat langer open is, want een dagopvang is om 18 uur dicht, maar als je werkende ouder bent schiet dat nog niet op. En kijken of we blik anders kunnen recyclen, of nog meer dingen. Ik zou mijn medewerkers complimenteren en proberen te stimuleren om die boodschap meer naar buiten uit te dragen. Ik denk dat dat belangrijk is. Ik zou ook een prijsvraag uitschrijven aan iedereen in de gemeente, ook scholen en verenigingen: wat voor oplossingen kunnen jullie verzinnen voor zwerfafval? Ik zou er een flinke prijs tegenover zetten. Moest denken aan iets wat ik in Italië heb gezien. Daar stonden inzamelbakken op straat waar mensen zwerfafval en plastic in konden gooien waar bonnetjes uit kwamen die ze konden gebruiken bij lokale winkels. Ik kan me voorstellen dat dat gevoelig is voor fraude, maar het idee is mooi. Ik zou ook gaan zitten op de verbinding met de gemeente. De dorpen zijn heel verschillend, maar we zouden beter kunnen samenwerken. Ken je ‘Heumen praat mee?’ Dat is zo’n initiatief. Ik denk dat er veel potentieel in zit in bewoners betrekken, maar het komt nog niet van de grond. De Dar zou mee kunnen denken.
GEMEENTE WIJCHEN -
-
-
Investeren in de jeugd. Scholen er bij betrekken. Afvalcoaches inzetten. Zwerfafval, hoe kun je daar het beste mee omgaan ben beperken. Ik zou erop hameren dat er goed nagedacht wordt over wat er besproken is, veel goede ideeën en inventariseren of er iets mee kan. Luisteren naar bewoners en vaker houden van dit soort goede geleide en inspirerende sessies. Ook sessies voor jongeren houden. Ik zou het imago van Dar oppoetsen. Vanavond veel gehoord die ik niet wist terwijl ik al best geïnformeerd ben. Wees trots op je pluspunten en communiceer daarover. Ik zou beter in communicatie naar mensen toe over je pluspunten vertellen. Niet alleen de negatieve dingen, die weten we wel. Een educatief medewerker o.i.d. aanschaffen, vooral in middelbaar onderwijs. Veel blikjes die we vinden komen van middelbare scholieren. Maar in positieve zin
61
-
-
onderwijzen en voorlichten, zoals met een prijsvraag. Met vuurwerk werkt het ook, dus waarom niet met afval. Ik zou als Dar meer kijken naar de eigen ecologische afdruk, dus minder vrachtwagen bewegingen: we vergroenen ook en dat laten zien. Groen is hun kleur. Meer transparant zijn, bijvoorbeeld over omgekeerd inzamelen en je politieke redenen ervoor. En meer cijfers weergeven, het liefst begrijpelijk voor iedereen. Dat mensen het goed kunnen zien wat ze doen. Ik zou de Milieustraat nog prettiger en gebruikersvriendelijker maken, dat stimuleert mensen om er heen te gaan. Bijvoorbeeld iets doen aan de paaltjes. Neem een voorbeeld aan Rotterdam. Daar heerste een slechte sfeer. Er kwam een nieuwe directeur bij de afvalverwerking en die zei, wij gaan er voor zorgen dat iedereen trots wordt op Rotterdam en de medewerkers. Het heeft zichtbaar gewerkt.
GEMEENTE BEUNINGEN -
-
-
-
-
Je doet het goed, laat het zien. [velen in groep zijn het eens] Uniform beleid maken in de gemeentes waar de Dar werkt. Bv mensen die hier wonen, en elders werken. Dat is verwarrend. Een regio zoals hier gelijk trekken, plastic zelf inleveren. Maar bv voor ouderen die weinig afval hebben, een container voor meerdere mensen. Ik zou veel inzetten op communicatie. Je merkt dat er veel onduidelijk is op wat wel en niet mag, maar ook benadrukken hoe goed mensen het doen, bv de communicatie dat Beuningen het heel goed doet. Afvalcoaches anders inzetten, op een positieve manier. Meer info geven en op gezette tijden. Bijvoorbeeld vlogs of filmpjes. Gezette tijden betekent dan dat je het blijft vernieuwen. Met de media van tegenwoordig kun je veel leuke dingen doen. Vergeet ook niet de klassieke media. Een oude vrouw die omviel bij de containers is me bijgebleven. Oude mensen breken hun nek bij de ondergrondse containers, dat moet wel anders kunnen. Ook met sneeuw en regen zijn die dingen zo glad als een aal. Ik zou een DAR-magazine maken dat leuk is om te lezen. Laat zien: wie is de Dar behalve de containers. Wat doe je met afvalstromen, etc. Daar kun je dan ook zeggen dat ze goed bezig zijn. En kun je weer verwijzen naar de site. Mijn gevoel zou zijn, de Dar dichter bij de mensen brengen.
62
GEMEENTE NIJMEGEN [antwoorden op vraag hoe men een rapportcijfer 9 zou kunnen behalen] -
-
-
Inspraakavonden organiseren. Ik heb hier ontzettend goede ideeën gehoord. Een online ideeën box is geen goed idee, want dat is niet interactief. Mensen hebben goede ideeën, daar moeten ze naar luisteren. Dat de Dar snel probeert te luisteren en klachten snel af te handelen. Beter informeren in wijkbladen. Dan is er nog wel veel te doen. Ik zou overal een stapje bij doen. Proactiever worden. Dus op het moment dat de Dar ergens een zak laat staan omdat er iets verkeerds inzit, dat er dan toch een plan in werking treedt om die zak zo snel mogelijk weg te krijgen. De Dar is te afhankelijk van de gemeente. De Dar kan wel goede ideeën hebben, maar de gemeente kan nee zeggen. De Dar moet meer verantwoordelijkheid nemen en de boel zelf bestieren. Onafhankelijker worden van de gemeente. Een budget wat ze naar eigen inzicht mogen besteden, in plaats van dat ze voor ieder ding naar de gemeente moeten. Zitten er bij de gemeente ambtenaren die zich bezig houden met afvalbeleid? Die zouden beter bij de Dar kunnen zitten. Misschien zou het goed zijn als er een concurrent zou komen. Want Dar heeft een monopolie op dat gebied. En als ik kijk naar bijvoorbeeld de ANWB, toen er andere aanbieders kwamen, gingen ze zelf ook op een andere manier nadenken.
63