Jaarverslag en jaarrekening 2024 WAA Venlo eo

Gemeenschappelijke Regeling WAA

Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid Venlo e.o. Prinsessesingel 10 5911 HT Venlo Tel.: 077-3898383 E-mail: info@waagroep.nl

Venlo, 10-2-2025

- 1-

- 2-

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING WAA

WAA Venlo e.o. Prinsessesingel 10 5911 HT Venlo Tel.: 077-3898383 E-mail : info@waagroep.nl

-3-

Inhoudsopgave 1. Jaarrekening 2024

5

1.1 Programmaverantwoording 1.1.1 Doelstelling van WAA 1.1.2 Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau 1.1.3 Beleidsvisie van het bestuur 1.1.4 Ontwikkelingen ten aanzien van de Gemeenschappelijke Regeling 1.1.5 Ontwikkelingen in de Wsw 1.1.6 Programma sociale werkvoorziening 1.1.6.1 Algemeen 1.1.6.2 Sociaal beleid 1.1.6.3 Financieel beleid 1.1.6.4 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien 1.1.6.5 Wet open Overheid 1.1.7 Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid 1.1.8 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 1.2 Paragrafen 1.2.1 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 1.2.1.1 Risico’s voor het Schap als publiekrechtelijke organisatie 1.2.1.2 Risico’s in de uitvoering van de Wsw 1.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 1.2.3 Financiering 1.2.4 Verbonden partijen 1.2.5 Grondbeleid 1.2.6 Bedrijfsvoering 1.2.6.1 Algemeen 1.2.6.2 Rechtmatigheid 1.2.6.3 De oorlogen in Oekraïne en het Midden Oosten

2. Jaarrekening 2024

11 11 11 11 13 13 14 14 15 17 17 17 18 20 21 21 21 24 25 25 27 28 28 28 28 29

30

2.1 Balans per 31 december 2.2 Overzicht van baten en lasten 2.3 Toelichtingen 2.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 2.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2024 2.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2.3.4 Taakvelden 2.3.4.1 Overzicht van baten en lasten naar gemeentelijke taakvelden 2.3.4.2 Overzicht van incidentele baten en lasten 2.3.5 Overige gegevens 2.3.5.1 Gebeurtenissen na balansdatum 2.3.6 Rechtmatigheidsverantwoording

3. Bijlagen

31 33 34 34 35 38 42 42 42 43 43 43

45

3.1 Recapitulatie begrotingsevenwicht 3.2 SiSa 3.3 Kengetallen 3.4 Overzicht verdeling DVO vergoeding gemeenten 2024 3.5 Voorstel resultaatbestemming 3.6 Controleverklaring

-4-

45 46 46 47 47 48

1. Jaarrekening 2024

-5-

Voor u ligt de jaarrekening 2024 van de gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Aanvullende Arbeid Venlo en omstreken (hierna te noemen het Schap of WAA). Deze jaarrekening is opgemaakt conform de verplichte verslaggevingsvoorschriften voor een Gemeenschappelijke Regeling zoals verwoord in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Na 2023 heeft ook het jaar 2024 onveranderd wereldwijd grotendeels in het teken gestaan van geopolitieke en economische onzekerheden. De gevolgen hiervan zijn ook in 2024 en 2025 nog steeds dagelijks tastbaar en voelbaar, ook voor de medewerkers van en bij de organisatie WAA. Want ondanks (deels eenmalige) forse CAO-loonstijgingen en aanvullende overheidsmaatregelen (o.a. een eenmalige verhoging van het minimumloon in 2023 met ruim 10% en een energiecompensatiefonds e.d.), is en blijft het structureel moeilijk voor een groot deel van de bevolking en zeker ook voor een deel van onze medewerkers om rond te komen. Ook voor bedrijven is en blijft het een lastige periode; blijvend hoge en deels onverwachte loon- en prijsstijgingen, in combinatie met soms nog forse coronaschulden die terugbetaald moeten worden, een economie die na de opleving in 2023, vanaf 2024 toch langzaam te lijden heeft onder al deze zaken en langzaam maar gestaag afkoelt én een oververhitte arbeidsmarkt door de oplopende vergrijzing.

Dit zijn én blijven ook voor 2025 grote (operationele en financiële) uitdagingen voor bedrijven. Zeker omdat de hele huidige situatie meer en meer “het nieuwe normaal” wordt, waar iedereen mee te dealen heeft. Een nieuwe werkelijkheid, die niet alleen bedreigingen maar ook nadrukkelijk kansen biedt; maatschappelijke druk en de toenemende vergrijzing en oplopende tekorten op de arbeidsmarkt zorgen ervoor dat bedrijven meer en meer open staan voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en dat Inclusiviteit steeds meer op de directietafel komt. Hierdoor ontstaan er voor WAA meer kansen en mogelijkheden om meer mensen met een arbeidsbeperking duurzaam te plaatsen in een reguliere arbeidsomgeving. Vanaf 2023 is WAA Groep nv als Wsw uitvoeringsorganisatie voor, door en namens het Schap, zich hiervoor meer en meer in de bedrijvenmarkt van Venlo en omstreken breder aan het positioneren om als dé verbindende organisatie voor deze doelgroep de nieuwe kansen optimaal te kunnen benutten. Hiermede investeert WAA Groep in nieuwe plaatsingsmogelijkheden en daarmee continuïteit van Wsw dienstverlening door WAA groep nv voor het Schap. Echter, meer en meer wordt ook duidelijk dat verdergaande automatisering, robotisering en inzet van AI bij bedrijven zorgt voor een afname van meer basic (productie)werk.

Dit in combinatie met het oplopen van de leeftijd en de mate van (arbeids)handicap voor de Wsw doelgroep, waardoor meer en meer Wsw’ers aangewezen zijn op meer beschutte werkplekken, zorgt ervoor dat bestaande externe Wsw plaatsingen meer en meer zowel financieel als operationeel onder druk komen te staan. Langzaam lijkt het erop dat grenzen hierbij in zicht te komen. Nadrukkelijk iets dat bij de periodieke bestuurlijke herijking van de WAA koers een punt van aandacht is. Vanaf medio 2024 is er een extra uitdaging bijgekomen. Meer en meer raakt de opkomende crisis in de automotive industrie in buurland Duitsland ook onze logistieke hotspot regio Venlo. Met name deze sector ziet hierdoor meer en meer werk verdampen en anticipeert hierop door mensen en middelen in rap tempo af te schalen. Dit zet ook druk op de werkgelegenheid in deze belangrijke sector voor de WAA doelgroep. En alhoewel dit niet direct de bedrijfsvoering van het Schap raakt, is dit wel indirect van groot belang. Immers staat de uitvoering van de Wsw overall primair voor passende plaatsingen en werkgelegenheid voor de Wsw doelgroep. Vanaf 1-1-2023 is het Schap een Wsw-regiecentrum en een opdrachtgever voor de uitvoering van de Wsw voor, door en namens deelnemende gemeenten.

Om een vergelijking tussen de resultaten voor en na 2023 passend te maken, zijn, daar waar noodzakelijk, vergelijkende cijfers uit voorgaande jaren aangepast naar de nieuwe setting. Qua bedrijfsvoering, bestuurlijke uitgangspunten en doelstellingen is 2024 een jaar geweest voor het Schap van uitdagingen maar ook van “steady as it goes”. Evenals in voorgaande jaren heeft ook het jaar 2024 voor WAA in het teken gestaan van consistent verder doorgaan op de huidige koers. Iets dat, ceterus paribus, ook voor 2025 en volgende jaren de richting is en blijft.

-6-

Inleiding •

Strategie, koers, organisatie en operatie WAA overall Strategische koers WAA en Participatiewet

Deze jaarrekening 2024 is, in lijn met de begrotingen vanaf 2015, naast de algemene uitgangspunten van de in 2015 ingevoerde Participatiewet, onveranderd opgesteld o.b.v. going concern en qua visie en missie en Bestuurlijke uitgangspunten opgesteld in lijn met de nog steeds van toepassing en actueel zijnde strategische koers van het Schap zoals die in 2014 is verwoord en vastgelegd in de documenten “Samen Groeien” en in het verlengde hiervan het strategische koersdocumenten “Samen Anders!” resp. “Samen Verder!”. Omdat de WSW vanaf 2015 geen instroom meer kent, bevindt WAA zich vanaf 2015 al in een permanente krimpsituatie. Een situatie die vanaf 2018 verder is versneld doordat het Schap WAA Venlo e.o. (en in haar verlengde WAA groep nv) vanaf 1-1-2018 ook niet meer financieel noch inhoudelijk verantwoordelijk is voor de uitvoering van de WSW resp. het materiële werkgeverschap voor het beschutte deel van de Wsw-doelgroep, maar fungeert nog slechts als formele werkgever en basis HRM/payroll dienstverlener voor dit deel van de WSW doelgroep. De krimpsituatie is zonder maatregelen vanzelfsprekend meer en meer een issue voor de toekomst van WAA. Door de verder gaande en zelfs jaarlijks versnelde krimp als gevolg van meer uitstroom dan verwacht, reduceert namelijk jaarlijks het draagvlak onder de organisatie.

Going concern en zonder maatregelen, zou het verlies aan economy of scale jaarlijks meer en meer in de financiële maar ook operationele resultaten zichtbaar worden. WAA en haar gemeenten waren derhalve al vanaf 2016 aan de slag om een te grote afbouw van de organisatie en nieuwe toekomstige (hoge) frictiekosten te voorkomen. Dit om enerzijds de kwalitatieve dienstverlening voor de Wsw ook voor komende jaren te kunnen waarborgen en te blijven voldoen aan alle (wettelijke) eisen die de wet stelt aan de uitvoering Wsw, maar ook om de mogelijkheden die WAA nu biedt voor haar én ook mogelijk straks andere doelgroepen, die nu nog deels aan de kant staan, voor de gemeenten te behouden en aan de maat te houden. Een proces met vallen en opstaan dat met het in 2020 opgestarte laatste project hiervoor zijnde “Samen Verder!” geresulteerd heeft in een geheel nieuwe organisatorische setting en nieuwe bestuurlijke afspraken voor de uitvoering van de Wsw vanaf 1-1-2023; Per 1-1-2023 heeft de gemeente Venlo de volledige deelneming in WAA Groep nv van het Schap overgenomen middels een 100% koop van alle aandelen die het Schap houdt in WAA groep nv. Hierbij zijn ook nieuwe operationele en financiële afspraken gemaakt tussen alle participanten die bij de uitvoering van de Wsw in de Regio Venlo e.o. betrokken zijn.

In de nieuwe setting vanaf 2023 blijft het huidige samenwerkingsverband in het Schap voor de uitvoering van de Wsw in het gebied Venlo en omstreken behouden voor de deelnemende gemeenten en blijft er sprake van gezamenlijk regie, aansturing en toezicht voor de Wsw. Tevens wordt zo de eerder beoogde integratie van Wsw en overige doelgroepen in de participatiewet bij de gemeente Venlo vorm en inhoud gegeven én is er een duurzame oplossing voor het ceterus paribus bij WAA groep nv oplopende negatieve economy of scale effect in de uitvoering van sec de Wsw. Het concreet vorm en inhoud geven aan de integratie van WAA Groep nv en Team Werk van het sociale domein van de Gemeente Venlo én van meerdere en bredere doelgroepen uit de Participatiewet plaatsen in een zo regulier mogelijke werkomgeving, is binnen WAA Groep nv een proces dat vanaf 2023 stap voor stap wordt opgepakt. Dit proces is niet direct maar natuurlijk wel indirect van groot belang voor het Schap, omdat hiermede een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan de continuïteit van WAA groep nv als Wsw uitvoeringspartner. Hiermee wordt een volgende stap gezet naar een nieuwe toekomst voor het Schap en WAA groep nv, met de nodige nieuwe uitdagingen.

Maar ook een proces dat zowel het Schap, WAA Groep nv en haar betrokken gemeenten onveranderd met verve en met vertrouwen verder oppakken! Steeds met oog en oor en mét en ook vóór de mensen die op haar overall zijn aangewezen voor een passende werkplek.

-7-

Bestuurlijke structuur t.b.v. uitvoering Wsw vanaf 2023 Het Schap was en blijft ook vanaf 2023 voor, door en namens haar deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor regie en toezicht op en het vorm en inhoud geven aan de uitvoering van sec de Wsw. Het Schap heeft de concrete begeleiding en plaatsing van haar niet beschutte Wswmedewerkers na 1-1-2023 onveranderd volledig neergelegd bij WAA groep nv. WAA groep nv zal blijven fungeren als een zelfstandige uitvoeringsorganisatie, maar vanaf 1-1-2023 volledig onder de vlag en voor risico en rekening van de gemeente Venlo. Primair voor de uitvoering van de Wsw, maar meer en meer ook voor andere personen passende binnen de doelgroep uit de Participatiewet. De rol van het Schap is daarmee definitief veranderd; van een breed uitvoerend en risicodragend Shared Service Centre voor de integrale aansturing én uitvoering van de Wsw t/m 2022, naar een kleine publiekrechtelijke samenwerking van gemeenten en een organisatie die gezamenlijk namens haar deelnemende gemeenten de Wsw administratie inkoopt bij WAA Groep nv, regie voert en toezicht houdt op de uitvoering van sec de Wsw regeling vanaf 2023. Het Schap heeft dan ook vanuit haar nieuwe rol en beperktere andere verantwoordelijkheden vanzelfsprekend ook een beperktere exploitatie hebben vanaf 2023. •

Operationeel

Met het doorvoeren van het strategische veranderplan ‘Samen Verder!’ per 1-1-2023, zijn, naast de organisatorische en bestuurlijke, ook de toekomstige financiële verhoudingen en kasstromen voor alle betrokken partijen per 1-1-2023 gewijzigd (zie onderstaande schema).

Vanaf 1-1-2023 zijn de deelnemende gemeenten direct zélf financieel en volledig verantwoordelijk voor het totale subsidieresultaat Wsw (= werkgeverskosten Wsw t.o.v. rijksbijdrage Wsw c.a.), en dan niet alleen zoals t/m 2022 voor sec de Beschutte Groep Wsw, maar vanaf 1-1-2023 voor de zgn. Gele (Beschutte) én Blauwe (niet Beschutte) Groep Wsw. Vanaf 1-1-2023 is WAA Groep nv, en indirect daarmede de gemeente Venlo als nieuwe 100% eigenaar hiervan, en dus niet meer het Schap, volledig verantwoordelijk zijn voor het operationele resultaat dat voortvloeit uit de plaatsing en begeleiding van Niet Beschutte Wsw-medewerkers.

-8-

De beweging van WAA vanaf 2014 t/m 2022, zijnde een continue doorlopende krimp van de Wsw en in haar verlengde de eigen organisatie, loopt in 2024 en ceterus paribus ook in 2025 e.v. door. Ook de inhoudelijke transformatie van WAA Groep nv van een meervoudig MKB productiebedrijf voor de SW naar een breed duurzaam sociaal detacheringsbedrijf vanaf 2015 blijft ook in de komende jaren onverminderd nog gepaard gaan met transitie- en frictiekosten. Vanaf 2015 zijn hiervoor middelen gereserveerd. Deze middelen zijn en blijven ook vanaf 2024 bij het Schap gealloceerd in een bestemmingsreserve maar worden in zijn geheel en volledig tot maximaal het gereserveerde bedrag beschikbaar gesteld ter dekking van frictiekosten uit dien hoofde bij WAA groep nv. De frictiekosten worden aldaar maandelijks opgemaakt en bij het Schap in rekening gebracht en aldaar gematched met de onttrekkingen aan de reserve. Jaarlijks wordt de aard en omvang van deze reserve herijkt op basis van alle aangegane en lopende verplichtingen. Tekorten in het fonds worden per ommegaande aangevuld en overschotten worden prudent en geconditioneerd afgebouwd ten gunste van de reguliere exploitatie. Dit uit hoofde van voorzichtigheid.

Het beleid van WAA is erop gericht, door middel van actief en preventief sturen op output en actief beheer van deze verplichtingen, het beslag op deze gereserveerde frictiemiddelen steeds te minimaliseren. Iets dat tot en met 2024 jaarlijks succesvol is geweest. De huidige structuur en koers van het Schap WAA blijft ook in de nieuwe situatie na 1-1-2023 onveranderd en going concern. Deze jaarrekening is derhalve opgesteld op basis van going concerngrondslagen. •

Sociaal

Evenals in voorgaande jaren is ook in 2024 op sociaal gebied eenieder die is aangewezen op passende arbeid vanuit de Wsw binnen de gestelde kaders en taakstellingen zoveel mogelijk geplaatst in een voor hem/haar zo passend mogelijke duurzame werkplek naar waarde. Eind 2024 is, idem als in 2023, ruim 90% van de SW-populatie passend en duurzaam geplaatst. Het restant is, gelet op de beperkingen bij zowel vraag als aanbod van/naar duurzaam passend werk, (nog) niet geplaatst of in afwachting van een andere werkplek. Het reduceren van de mismatch tussen vraag en aanbod van passende werkplekken tot nihil is en blijft dé uitdaging voor de volgende jaren. Zeker gin het licht van de verdergaande vergrijzing en oplopende mate van handicap van de populatie. Een uitdaging die WAA graag en vol overgave oppakt! De totale Wsw-bezetting van het Schap is in 2024 wederom, door het sluiten van de regeling en hierdoor wegvallen van de instroom Wsw vanaf 1-1-2015, maar ook door natuurlijk verloop weer verder gedaald: Wsw arbeidsjaren van 775 op 1-1-2016 naar 483 per eind 2024.

Een krimp van 38% in slechts 10 jaar! En een krimp die komende jaren naar verwachting versneld doorzet door de vergrijzende bezetting waardoor meer mensen uitstromen naar pensioen, meer en meer vroegtijdige overlijdensgevallen aan de orde zijn en omdat voor meer mensen de handicap steeds meer een (te) grote beperking wordt voor verdere deelname in het arbeidsproces. De actieve Wsw-bezetting zal komende jaren derhalve vermoedelijk versneld verder dalen o.a. door voorgenoemde oorzaken, maar zal eveneens verder versneld dalen doordat in de nieuwe CAO Wsw vanaf 2022 een uitbreiding heeft plaatsgevonden van RVU- en andere vroegpensioenregelingen. Hiermee vaart de Wsw arbeidsrechtelijk een koers die recht ingaat tegen de gangbare maatschappelijke beweging die inzet op steeds langer doorwerken maar die op een menselijke schaal wel aansluit op de behoefte van deze specifieke doelgroep. Vanaf 2024 wordt een verdere afname van de actieve SW-populatie met gemiddeld 30 tot 35 arbeidsjaren per jaar verwacht. Waarmee de krimp dan een jaarlijks percentage van tussen de 6% en 8% per jaar zal bereiken. Waarvan acte! In lijn met de krimp van de Wsw is de eigen WAA-organisatie tot en met 2023 hierop aangepast, voor zover passend binnen de kaders en met inachtneming van een minimumniveau van dienstverlening voor al haar participanten.

Vanaf 2024 zal dit ceterus paribus blijven gebeuren totdat duidelijk is hoe, wat en waar de beoogde integratie met het Sociale domein van de Gemeente Venlo in combinatie met het uitbreiden van de doelgroepen vorm en inhoud gaan krijgen en welke stappen hierbij concreet gezet kunnen en moeten worden in de komende jaren.

-9-

•

Financieel

Reguliere bedrijfsvoering 2024 Vanaf 1-1-2023 zijn, met uitvoering geven aan de nieuwe strategische, operationele en financiële afspraken onder Samen Verder! en afgerond met de verkoop van haar deelneming WAA groep nv aan de gemeente Venlo, de gemeenten zelf financieel volledig verantwoordelijkheid voor alle kosten die voortvloeien uit het materieel werkgeverschap voor vanaf dan de totale Wsw populatie. Het Schap is dan vanaf 1-1-2023 ook in zijn geheel niet meer primair eindverantwoordelijk voor het uitvoeren en organiseren van passend werk voor de gehele WSW-populatie. WAA groep nv, als Wsw-uitvoeringsorganisatie voor, door en namens het Schap is met ingang van 1-1-2018 en blijft ook na 1-1-2023 als sociaal duurzaam detacheringsbedrijf ingericht op de uitvoering van de WSW voor sec personen uit de doelgroep met een loonwaarde van 30% of hoger (zgn. niet-beschutte deel van de WSW). De toekomstige uitdaging voor het Schap is het om koersvast op basis van een inclusieve en integrale benadering de regie, sturing, en administratieve ondersteuning te geven aan de deelnemende gemeenten met een adequaat toezicht op de uitvoering van de Wsw zoals dat vereist is om een rechtmatige en doelmatige operationele uitvoering van de Wsw door WAA groep nv te borgen.

Het Schap stond en blijft onverminderd ook in de toekomst staan voor een uitvoering van een wettelijke regeling Wsw met de menselijke maat. Het belang van de mensen waar het om gaat En die op haar zijn aangewezen voor het hebben van passend werk, was, is en blijft het centrale thema. Want uiteindelijk gaat het daarom! Financieel overall De financiële exploitatie van het Schap sluit in 2024 met een overschot van € 60.000 waar een tekort voor 2024 van € 315.000 begroot was. Deze positieve afwijking in het reguliere ad € 375.000 is een gevolg van: •

• • •

Lagere personeelskosten Bestuur; door de vanaf 1-1-2023 veranderende afnemende operationele rol van het Schap in de gehele Wsw uitvoering, is de bestuurlijke cyclus anders en zijn ook de (bestuurlijke) secretariële werkzaamheden en kosten hiervoor verminderd ten opzichte van vorige jaren en lager dan begroot. Fors lagere rentelasten minus baten, enerzijds door een hogere uitzettingen in deposito’s ed dan begroot a.g.v. een betere liquiditeitspositie en anderzijds door een hogere rentevergoeding via Rijksschatkist hierop dan begroot. Een fractioneel lager dan begrote bijdrage voor frictiekosten. Lagere algemene kosten door een lagere inzet van m.n. externe ondersteuning en meer inzet van eigen personeel bij een vanaf 2023 maar eind 2024 nog steeds lopend algemeen boekonderzoek door de Belastingdienst.

Voorgesteld wordt om het overschot van 2024 toe te voegen aan de algemene reserve en in deze huidige onzekere tijden te reserveren als extra weerstandsvermogen, boven de minimale bestuurlijke norm hiervan van € 0,5 mio, voor benoemde risico’s zoals die zijn opgenomen in de risicoparagraaf maar ook voor mogelijke onvoorziene zaken die bv kunnen voortkomen uit het lopende fiscale boekonderzoek.

- 10 -

1.1

Programmaverantwoording

1.1.1 Doelstelling van WAA De doelstelling van WAA is het – voor en namens de deelnemende gemeenten – als Gemeenschappelijke Regeling uitvoering geven aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Participatiewet onderdeel Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) in de regio Venlo tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

1.1.2 Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau In de Participatiewet, en in het verlengde daarvan in de Wsw, is aangegeven dat de regie en uitvoering van deze wet en regelingen bij gemeenten ligt. De deelnemende gemeenten van het Schap bepalen in en middels het Schap een gemeenschappelijke koers voor de uitvoering van de Wsw resp. voor WAA. Het Schap WAA Venlo e.o. fungeert hierbij als het centrale beleidsorgaan en als steun- en coördinatiepunt voor de drie deelnemende gemeenten om de Wsw concreet vorm en inhoud te geven. Namens het Schap is en blijft, ook na verkoop van haar 100% deelneming hierin, WAA groep nv de integrale uitvoerder voor de Wsw voor de gemeenten Venlo, Beesel en Bergen. De Schapsbestuurders zijn hierbij vanaf 2023 geen aandeelhouder en direct toezichthouders meer bij WAA groep nv, maar blijven wel eindverantwoordelijk voor de uitvoering van de Wsw en indirect toezicht houden op de contractuele en materiele uitvoering van de Wsw door WAA groep nv. De eigendomsverhoudingen en vorm resp. inhoud van toezicht op de Wsw door het schap bij WAA groep nv verandert met ingang van 2023, maar de uitvoeringsmodaliteit blijft overall derhalve gewoon van kracht.

1.1.3 Beleidsvisie van het bestuur Vanaf 2008 is het beleid van zowel het Schap als haar uitvoeringsorganisatie WAA groep nv primair gericht op het realiseren van passende arbeid in een zo veel als mogelijke reguliere arbeidsomgeving voor alle personen die via de Wsw op haar zijn aangewezen. Dit beleid is tot en met 2023 en blijft vanuit het going concern uitgangspunt ook daarna onveranderd van toepassing. Het Schap dient haar maatschappelijke doelstelling te realiseren met inachtneming van en in overeenstemming met belangrijke strategische (maatschappelijk aanvaarde) uitgangspunten zoals rechtmatigheid, doelmatigheid en integer handelen. Zij legt op transparante wijze verantwoording af over het door haar gevoerde beleid en de resultaten hiervan. Zoals gebruikelijk wordt het strategisch beleid van WAA-periodiek in een review door de deelnemende gemeenten en het Bestuur afgezet tegen de nieuwste ontwikkelingen en herijkt. In lijn met het vigerende beleid en de uitgangspunten en kaders hierbij, is onderstaande visie en missie onveranderd van kracht en vastgesteld voor WAA: •

•

Missie: Samen verbinden wij mensen. WAA, en in haar verlengde WAA groep als uitvoeringsorganisatie voor de Wsw, voegt waarde toe aan haar opdrachtgevers door de inzet van SW-medewerkers. Visie: WAA groep is als enige contractpartij voor het Schap dé professionele organisator van duurzaam werk voor niet beschutte SW-medewerkers van deelnemende gemeenten bij reguliere bedrijven in de regio Noord-Limburg.

Visie en missie moeten leiden tot een uitvoering van de Wsw waarin onderstaande strategische onderwerpen centraal staan en ook vanaf 2023 blijven staan: o realiseert voor haar niet beschutte SW-medewerkers duurzame plaatsingen in groepen bij regionale profit en non- en not for profit organisaties en opdrachtgevers; o ambieert samen met haar SW-medewerkers ontplooiing gericht op maximale loonwaarde; o de uitvoeringsorganisatie is een proces- en resultaatgerichte organisatie waarin medewerkers ervoor gaan om duurzaam te werken en waar met plezier samengewerkt wordt.

- 11 -

De strategische koers is verder vertaald in onderstaande door het Bestuur vastgestelde strategische uitgangspunten en beleidslijnen: • •

•

•

•

• •

•

voor de bepaling van de strategische beleidskeuzes van WAA is de uitvoering van de Participatiewet -zowel op regionaal als op lokaal niveau- maatgevend. de verantwoordelijkheid voor zowel de regie als uitvoering voor het beschutte deel van de Wsw is per 1 januari 2018 geheel in handen van de deelnemende gemeenten zelf. Zij zijn vanaf die datum zelf verantwoordelijk voor zowel het materieel werkgeverschap voor deze Wsw groep als aanbod van werkplekken aan SW-medewerkers uit de Beschutte Wsw groep alwaar zij (financieel) verantwoordelijk voor zijn onder de Wsw. Het gaat dan om zgn. ‘beschut werk’ en dan meer specifiek om SW-medewerkers met een loonwaarde van maximaal 30% van minimumloon of lager. De gemeenten kunnen zelf werkplekken organiseren of deze inkopen bij andere organisaties; de verantwoordelijkheid voor zowel de regie als uitvoering voor het Niet beschutte deel van de Wsw is tot en met 31-12-2022 geheel in handen van WAA groep nv. Zij zijn tot en met die datum zelf verantwoordelijk voor zowel het materieel werkgeverschap voor deze Wsw groep als aanbod van werkplekken aan SW-medewerkers uit de Beschutte Wsw groep alwaar zij (financieel) verantwoordelijk voor zijn onder de Wsw. Het gaat dan om zgn. ‘Niet beschut werk’ en dan meer specifiek om SW-medewerkers met een loonwaarde van minimaal 30% van minimumloon of hoger.

WAA groep nv kan zelf werkplekken organiseren of deze inkopen bij andere organisaties; de verantwoordelijkheid om operationeel uitvoering (van intake en begeleiding tot en met plaatsing) te geven aan de uitvoering van de Wsw voor het Niet-beschutte deel van de Wsw, ligt per 1 januari 2023 en tot en met 2032 geheel in handen van WAA groep nv als enige contractpartij en maatschappelijk partner hiervoor van het Schap. WAA groep nv was en blijft primair verantwoordelijk voor zowel het inhoudelijke werkgeverschap voeren voor deze Wsw groep als voor kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod van werkplekken aan SWmedewerkers uit de Niet-Beschutte Wsw groep. WAA groep nv is vanaf 1-1-2023 (financieel) verantwoordelijk voor de volledige exploitatie resp. alle kosten en baten die samenhangen met het begeleiden en plaatsen van deze Wsw- medewerkers conform de door deelnemende gemeente, het schap en Wsw-wetgeving gestelde eisen. Het gaat dan om zgn. ‘Niet-Beschut werk’ en dan meer specifiek om SW-medewerkers met een loonwaarde van minimaal 30% en maximaal 80% van minimumloon. WAA groep nv kan zelf werkplekken organiseren of deze inkopen bij andere organisaties.

De deelnemende gemeenten zijn op basis van de bestuurlijke afspraken uit Samen Verder! vanaf 1-1-2023 direct zelf (financieel) volledig verantwoordelijk voor alle wettelijke (werkgevers)lasten die voortkomen uit uitvoering geven aan de wettelijke taak zijnde het bieden van formeel werkgeverschap resp. een arbeidsovereenkomst Wsw voor de doelgroep Niet Beschutte Wsw-medewerkers. Alle SW-medewerkers blijven formeel in dienst bij het Schap WAA. De rechten en plichten van de huidige SW-medewerkers blijven gehandhaafd. De gemeenten hebben het gehele materiele werkgeverschap incl. uitvoering geven aan begeleiden en plaatsen hiervan in een passende arbeidsomgeving voor de gehele groep Wsw Beschut vanaf 1-1-2018 op zich genomen. WAA groep nv treedt vanaf 1 januari 2018 maar ook na 2022 onveranderd voor deze groep als pay-roller/HR-dienstverlener op. De WAA groep vraagt voor deze vorm van dienstverlening t.b.v. de Beschutte Groep Wsw aan de gemeente een marktconform tarief. Voor de Niet Beschutte Groep Wsw is en blijft WAA groep nv primair zelf materieel werkgever, ondanks het feit dat de werkgeverskosten na 2022 hiervoor volledig worden doorberekend aan en voor risico en rekening van de deelnemende gemeenten.

De operationele kosten die samenhangen met uitvoering geven aan het plaatsen van de niet beschutte groep Wsw in een reguliere arbeidsomgeving zijn en blijven tot en met maar ook na 2022 en verder voor risico en rekening van WAA groep nv.

Vanuit financieel perspectief is hierbij nog van belang aan te geven dat, omdat vanaf 1 januari 2023 de deelnemende gemeenten (Beesel, Bergen en Venlo) in financiële zin volledig zelf verantwoordelijk zijn voor de gehele groep Wsw-medewerkers, de verdeelsleutel voor de gemeentelijke tekortfinanciering van WAA is aangepast. Vanaf 1-1-2018 tot en met 2022 werd in deze verdeelsleutel alleen met het aantal Niet Beschutte medewerkers gerekend. Vanaf 1-1-2023 word in deze verdeelsleutel alle SW-medewerkers gerekend, zowel beschut als Niet Beschut.

- 12 -

In verband met de Bestuurlijke, inhoudelijke en organisatorische veranderingen per 1-1-2023 treedt het Schap vanaf 1-1-2023 op als Shared Service Centre en centrale inkoop- en dienstverlenende organisatie t.b.v. de Wsw voor haar gemeenten en niet meer als centrale Wsw uitvoeringsorganisatie. Het Schap brengt met ingang van 2023 hiervoor aan de gemeente een vergoeding in rekening die in principe moet zorgen voor een sluitende exploitatie van het Schap resp. kostendekkend moet zijn. Eventuele overschotten resp. tekorten hierbij zullen ten gunste resp. ten laste van de algemene reserve van het schap komen. Overschotten resp. tekorten boven het minimale weerstandsvermogen van het schap ad € 0,5 mio, worden tijdelijk geparkeerd en zullen in volgende jaren door het schap worden ingezet als egalisatie voor een sluitende exploitatie. Het Schap had en heeft ook in de toekomst immers geen winstdoel. Hangende de eventuele herpositionering van de andere SW-bedrijven in de regio, zal door de WAA (vooralsnog) niet op verdere formele samenwerking resp. (deel)integratie tussen de SW-bedrijven in de arbeidsmarktregio Noord-Limburg (NLW-groep, Intos en WAA groep) worden ingezet. Bedrijfsmatige samenwerking om tot kostenreductie en/of kwaliteitsverbetering te komen, is wel steeds aan de orde en blijft ook toekomstig mogelijk.

De inkooprelatie die vanaf medio 2018 geregeld is tussen WAA groep nv en NLW voor zgn. vangnetgevallen (medewerkers die niet of tijdelijk niet geplaatst kunnen worden op reguliere detacheringsplekken) is een voorbeeld van een dergelijke WINWIN samenwerking. Maar ook verdergaande samenwerking t.a.v. het delen van backoffice activiteiten en resources is vanaf 2020 in gang gezet en zal, waar mogelijk en indien wederzijds tot een voordeel verder worden uitgebouwd.

1.1.4 Ontwikkelingen ten aanzien van de Gemeenschappelijke Regeling In 2024 is de bestuurlijke samenstelling van de Gemeenschappelijke Regeling niet gewijzigd ten opzichte van medio 2023. Het Bestuur van het Schap bestaat uit: - een Algemeen Bestuur dat bestaat uit een voorzitter, penningmeester en secretaris die benoemd zijn door, voor en namens de colleges uit de drie in het Schap WAA Venlo e.o. deelnemende gemeenten; - een Dagelijks Bestuur dat bestaat uit een voorzitter die wordt afgevaardigd uit het algemeen bestuur en twee adviseurs, waarbij de twee adviseurs sec een adviserende stem hebben in het dagelijks bestuur. De bestuurlijke inrichting voldoet op deze wijze geheel aan alle vigerende bepalingen zoals die in de WGR van kracht zijn. Ten slotte: herindeling van gemeenten is momenteel in de regio Noord-Limburg geen issue maar het is natuurlijk in de toekomst niet uit te sluiten dat in het Schap deelnemende gemeenten, direct of indirect toch ooit weer betrokken zijn en/of (wederom) worden bij volgende gemeentelijke herindelingen. Herindelingen die direct relevant kunnen zijn voor de bestuurlijke constellatie en/of het directe verzorgingsgebied van WAA Venlo e.o.

1.1.5 Ontwikkelingen in de Wsw Met ingang van 1-1-2015 is de Wsw opgegaan in een nieuwe, veel meer omvattende Participatiewet. Binnen de Participatiewet wordt de Wsw afgebouwd ten gunste van andere regelingen, doordat vanaf 1-1-2015 geen instroom in de Wsw meer mogelijk is. De Wsw is onder de Participatiewet zowel inhoudelijk als budgettair één van de onderdelen in de nieuwe wet en kent derhalve geen apart budget meer voor de financiering van de doorlopende verplichtingen uit de Wsw. De Wsw-middelen zijn wel nog apart zichtbaar, maar niet meer apart gealloceerd, en vormen een integraal en niet geoormerkt deel van het totale participatiebudget dat gemeenten ontvangen voor de gehele (sluitende) keten van instrumenten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In 2014 heeft het Rijk eerste en in de jaren daarna steeds volgende stappen gezet om het Wsw-deel in het participatiebudget jaarlijks te verlagen. Deze ontwikkeling heeft zich tot en met 2020 doorgezet. Vanaf 2021 heeft er geen expliciete verdere korting op de budgetten meer plaatsgevonden

- 13 -

maar is een soort status quo optreden, waarbij het Rijk primair sec indexatie tegen LPO niveau op macroniveau toepast. En er zijn, mede door dreigementen van bestuurders van gemeenten via de VNG, vanaf 2020 t/m 2024 jaarlijks extra middelen door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor de uitvoering van de Wsw. Toch blijven gemeenten en uitvoeringsorganisaties onveranderd en terecht klagen over het te lage niveau van middelen die het Rijk jaarlijks beschikbaar stelt voor een passende en sluitende uitvoering van de Wsw resp. participatiewet overall. Derhalve is de verwachting dat zowel gemeenten als uitvoeringsorganisaties zich blijvend moeten op maken voor een situatie van een structureel te laag financieringsniveau door de rijksoverheid voor het hele terrein van werk, inkomen en zorg dan voor 2015 het geval is. En blijvend hierop acteren en anticiperen lijkt derhalve meer een nood dan een deugd.

1.1.6 Programma sociale werkvoorziening Het Schap kent in zijn begroting en jaarrekening één programma. Dit is het programma Sociale werkvoorziening. Alle processen van het Schap, inclusief alle ondersteunende processen zoals bestuur, financieel en operationeel beheer e.d., zijn gericht op dit programma, zijnde het verzorgen van de uitvoering Wsw voor de deelnemende gemeenten. 1.1.6.1 Algemeen Vanaf 1-1-2015 is de Wsw opgegaan in de Participatiewet en is daarmee zowel inhoudelijk als financieel één van de onderdelen in de nieuwe wet. Ondanks dat de Wsw één geheel is met alle andere arbeidsmarkt-toeleidings-instrumenten binnen een groter en ontschot gemeentelijk budget, zijn in de nieuwe Participatiewet veel bepalingen vanuit de oude Wsw één op één doorgezet. Zo worden in de Participatiewet wettelijke kaders aangegeven waarbinnen het aandeel van de Wsw in het totale nieuwe budget wordt vastgesteld door het Ministerie van SZW. De verantwoordelijkheid voor het materieel werkgeverschap voor het beschutte deel van de Wsw is per 1 januari 2018 op basis van een brede bestuurlijke besluitvorming niet meer bij het Schap resp. WAA Groep nv belegd, maar direct en volledig bij de deelnemende gemeenten zelf. Nadrukkelijk dient derhalve in deze jaarrekening rekening gehouden te worden bij elke vergelijking ten opzichte van alle jaren vóór 2018 van de kerncijfers, exploitatie e.d.

van WAA op totaalniveau, dat de totale SW-populatie waarvoor WAA vanaf 2018 tot en met 2022 de Wsw uitvoert, fors lager is dan in alle voorgaande jaren. Voor de niet beschutte groep Wsw is de situatie miv 2023 veranderd ten opzichte van de jaren tm 2022. Niet meer WAA groep nv, en daarmede indirect het Schap, maar de deelnemende gemeenten zijn op basis van de bestuurlijke afspraken uit Samen Verder! vanaf 1-1-2023 direct zelf (financieel) volledig verantwoordelijk voor alle wettelijke (werkgevers)lasten die voortkomen uit uitvoering geven aan de wettelijke taak zijnde het bieden van formeel werkgeverschap resp. een arbeidsovereenkomst Wsw voor de doelgroep Niet Beschutte Wsw-medewerkers. WAA groep nv is als enige contractpartij en onder regie en toezicht van het Schap met ingang van 2023 alleen nog verantwoordelijkheid voor het operationeel uitvoering (van intake en begeleiding tot en met plaatsing) geven aan de Wsw voor het Niet-Beschutte deel van de Wsw. WAA groep nv was en blijft derhalve wel primair verantwoordelijk voor zowel het inhoudelijke werkgeverschap voeren voor deze Wsw groep als voor kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod van werkplekken aan SW-medewerkers uit de NietBeschutte Wsw groep.

WAA groep nv en daarmede de gemeente Venlo als vanaf 1-1-2023 de nieuwe en enige aandeelhouder van WAA groep nv, is vanaf 1-1-2023 (financieel) verantwoordelijk voor de volledige exploitatie resp. alle kosten en baten die samenhangen met het begeleiden en plaatsen van deze Wsw-medewerkers conform de door deelnemende gemeente, het Schap en Wsw-wetgeving gestelde eisen. Nadrukkelijk dient derhalve in deze jaarrekening rekening gehouden te worden bij elke vergelijking ten opzichte van alle jaren vóór 2023 van de kerncijfers, exploitatie e.d. van WAA dat de financiële verantwoordelijkheden en de rol van het Schap vanaf 2023 sterk is veranderd ten opzichte van de jaren tot en met 2022; van een breed uitvoerend en risicodragend Shared Service Centre voor de integrale aansturing én uitvoering van de Wsw t/m 2022, naar een kleine publiekrechtelijke samenwerking van gemeenten en een organisatie die gezamenlijk namens haar deelnemende gemeenten de Wsw uitvoering en

- 14 -

administratie inkoopt bij WAA Groep nv, regie voert en toezicht houdt op de uitvoering van sec de Wsw regeling vanaf 2023. Het Schap heeft vanuit haar rol en beperktere verantwoordelijkheden vanaf 2023 vanzelfsprekend ook een beperktere exploitatie vanaf 2023 dan in alle voorgaande jaren. Het Schap organiseert en regisseert vanaf dan nl. namens de deelnemende gemeenten sec de Wsw en bewaakt met, voor en namens de individuele gemeenten voor hun rekening en risico de Wsw-taakstelling van elke individuele gemeente. 1.1.6.2 Sociaal beleid Het sociale beleid van het Schap is nader uitgewerkt in onderstaande concrete aspecten waarbij de doelstellingen vertaald zijn in concreet meetbare termen als: • een beleid gericht op uitstroom van Wsw-medewerkers naar het reguliere bedrijfsleven of organisaties, rekening houdend met de individuele wensen en mogelijkheden van eenieder; • binnen de zeer beperktere maar toch nog aanwezige, mogelijkheden van het Schap zorgen voor een optimale invulling van de jaarlijks door gemeenten resp. het Rijk aangegeven taakstelling. Plaatsingen, in- en uitstroom Het verloop van het totaal aantal geplaatste fte (incl. Begeleid werken) is als volgt: Beginstand Bij: instroom Bij: toename a.g.v. verhuizingen en wijzigingen van handicapcode Af: uitstroom naar reguliere arbeid Af: uitstroom overige Eindstand

2024 493,7 0,0

2023 537,1 0,0

2022 572,5 0,0

0,0 -2,0 -30,6 461,1

0,0 -1,2 -42,2 493,7

0,0 -1,4 -34,0 537,1

Als gevolg van de m.i.v. 1 januari 2015 in werking getreden Participatiewet vindt, behoudens (naadloze) overnames a.g.v. verhuizingen en/of een aanpassing van werkuren voor zittende Wsw-ers, geen instroom (en ook geen uitbreiding van het aantal arbeidsjaren werkzaam binnen de Wsw) meer plaats. In onderstaande tabel is zichtbaar hoe de doelstelling “van binnen naar buiten”, rekening houdend met de moeilijke markt voor externe plaatsingen, per ultimo van het jaar is ingevuld. Bezetting per werksoort in fte Ultimo boekjaar 1) - Begeleid werken - (Indiv. en groeps-) detacheringen - Werken op locatie - Overige niet-beschut, incl. intern Totaal - Beschut werken - Regeling Vervroegd Uitreden (RVU) Totaal generaal

2024 46 236 34 9 325 136 11 472

% 2023 % 45 10 9 250 50 51 44 7 9 7 2 1 69 346 70 147 29 28 10 2 2 100 503 100

2022 % 2021 % 46 9 48 8 273 51 283 49 48 9 62 11 8 1 7 2 375 70 400 70 162 29 172 30 5 1 0 0 542 100 572 100

Personeelsbezetting Wsw per handicapcategorie Gemiddeld 1) (Incl. Begeleid werken) Licht Matig Ernstig Totaal

2024 Fte % 0,0 0 442,1 91 45,9 9 488,0 100

- 15 -

2023 Fte % 0,0 0 473,0 91 48,4 9 521,4 100

2022 Fte % 0,0 0 505,6 91 52,4 9 558,0 100

In het totaal is het aandeel van SW-ers met een ernstige mate van handicap over de jaren, met 9% van het totaal, zeer stabiel in aard en omvang. Personeelsbezetting Wsw per leeftijdscategorie Ultimo boekjaar 1) (Incl. Begeleid werken) Tot 25 jaar 25 t/m 34 jaar 35 t/m 44 jaar 45 t/m 54 jaar 55 jaar en ouder Totaal

2024 Fte 0,0 9,7 89,5 127,1 234,8 461,1

2023 % 0,0 2,1 19,4 27,6 50,9 100

fte 0,0 26,5 100,3 136,7 230,0 493,7

2022 % 0,0 5,4 20,3 27,7 46,6 100

fte 0,0 27,4 105,7 139,4 264,6 537,1

% 0,0 5,1 19,7 25,9 49,3 100

Het percentage medewerkers Wsw in de oudere leeftijdscategorieën is in 2024 wederom gestegen ten opzichte van vorige jaren. Dit doordat geen sprake meer is van instroom bij WAA. De SW-Nederland vergrijst hierdoor jaar in jaar uit verder én in een jaarlijks oplopend tempo. Met ruim 88%(!) van de werknemers die 45+ zijn speelt vergrijzing een belangrijke rol bij WAA. Ook is zichtbaar dat in de oudste categorie het % daalt. Dit omdat veel ouderen t.g.v. een met het toenemen van de leeftijd door een oplopende mate van handicap moeilijker plaatsbaar worden resp. uit het arbeidsproces vallen. Personeelsbezetting Wsw per gemeente Ultimo boekjaar 1) (Incl. Begeleid werken) Beesel Bergen Venlo Totaal uit deelnemende gemeenten Bij: niet deelnemende gemeenten Totaal generaal

2024 Fte % 42,7 9,3 58,4 12,7 360,0 78,0 461,1 100 0,0 0 461,1 100

2023 Fte % 41,1 8,3 63,6 12,9 389,0 78,8 493,7 100 0,0 0 493,7 100

2022 Fte % 43,5 8,1 69,5 12,9 424,1 79,0 537,1 100 0,0 0 537,1 100

Taakstelling Wsw en realisatie De gemiddelde bezetting Wsw (Beschut en Niet Beschut, incl. Begeleid werken) voor de deelnemende gemeenten in 2024 bedroeg 498,76 arbeidsjaren/SE. Dit is een afname met 34,7 SE (6,5%) t.o.v. 2023. In 2023 bedroeg de afname 7,1%. Aantal Wsw’ers in arbeidsjaren/SE (gemiddeld): Werkelijk gerealiseerd in boekjaar: Beschut Niet beschut Werkelijk gerealiseerd totaal Schap -/- aandeel niet deelnemende gemeenten = Werkelijk gerealiseerd voor deelnemende gemeenten (A) Totaal taakstelling van deelnemende gemeenten -/- ingevuld door andere Wsw werkvoorzieningsschappen resp. door externen via PGB = Door WAA in jaar in te vullen taakstelling voor deelnemende gemeenten (B) Over(+) / onder (-) realisatie (A – B)

2024

2023

2022

152,29 346,47 498,76 0,00 498,76

165,26 368,20 533,46 0,00 533,46

176,90 394,18 571,08 0,00 571,08

502,04 2,22

542,32 2,22

574,21 2,22

499,82

540,10

571,99

-1,06

-6,64

-0,91

Vanaf 2017 is de werkgemeente financieel verantwoordelijk om uitvoering te geven voor die Wsw’ers die onder haar vleugels en op haar “grondgebied” werkzaam zijn. Vanaf 2017 is hierdoor structureel niet meer sprake van een Wsw-bezetting uit zgn. niet-deelnemende gemeenten.

- 16 -

In tegenstelling tot voorgaande jaren is er vanaf 2022 steeds sprake van onderrealisatie, waarbij wel behoorlijke verschillen zijn tussen de gemeenten onderling. Daar waar mogelijk heeft het Schap bijgestuurd, doch heeft zij zeer beperkte mogelijkheden en invloed op de ontwikkeling van de Wswbezetting, zowel totaal als per individuele gemeente. Het totale ziekteverzuim Wsw van WAA (incl. beschut) is in 2024, o.a. als gevolg van vergrijzing en COVID-19, onveranderd hoog gebleven en zelfs gestegen in 2024 t.o.v. 2023 en wel naar ongeveer 18,5%. De stijging is o.a. een gevolg van de oplopende vergrijzing binnen de Wsw. 1.1.6.3 Financieel beleid Het jaar 2024 is afgesloten met een concernresultaat van +/+ € 60.000. Het resultaat is daarmede € 375.000 beter dan het begrote tekort van € 315.000. Dit m.n. als gevolg van lagere lasten door hogere rentebaten voor uitzettingen ad € 316.000, en verder door minder inhuur van externe ondersteuning t.b.v. het boekonderzoek door de belastingdienst en geen verdere kosten in 2024 voor het ‘het actualiseren van de koers WAA / modernisering Wsw’; In de jaarrekening is in het Overzicht van baten en lasten de energie-meerkosten compensatie van het Rijk over 2023 ad € 44.000, idem als vorige jaren vanwege het incidentele karakter, onder de Diverse baten verantwoord, en de doorbetaling ervan is als Bijdrage aan WAA-groep nv vermeld.

Het overschot op de exploitatie van het Schap ad € 60.000 over 2024 wordt, aangevuld met € 256.000 door een onttrekking uit de bestemmingsreserve, voor een totaalbedrag van € 316.000 conform bestuurlijke afspraken t.a.v. resultaatbestemming toegevoegd aan de algemene reserve van het Schap. 1.1.6.4 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Het Schap voert één programma uit, de Wet Sociale Werkvoorziening. De volledige exploitatie van de gehele WAA entiteit is hierop gericht, waardoor geen sprake is van kosten die gemaakt worden voor meerdere programma’s. Derhalve is bij het Schap alleen sprake van overhead t.a.v. indirecte kosten. T.a.v. vennootschapsbelasting (Vpb) is het Schap vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Dit omdat het Schap geen onderneming voert zoals bedoeld in de Wet Vpb. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de risicoparagraaf 1.2.1.1 onderdeel 6. Fiscale risico’s. 1.1.6.5 Wet open Overheid De algemene gegevens van het Schap zijn openbaar en gepubliceerd via de link; https://organisaties.overheid.nl/27320559/Werkvoorzieningschap_Venlo_en_omstreken/#adresgegev ens. Het Schap voert één programma uit, de Wet Sociale Werkvoorziening. Als onderdeel van rechtmatigheid hoort ook het adequaat afleggen van verantwoording naar alle participanten, transparantie in doen en laten en integer zijn.

Dit zijn de uitgangspunten voor al het handelen en doen en als zodanig benoemd door WAA. In dit kader publiceert het Schap altijd alle jaarrekeningen en primaire begrotingen via de internetsite https://www.waagroep.nl/anbi. Beleidsplannen e.d. worden vooraf opgenomen in de begrotingen en in de jaarrekeningen wordt achteraf verantwoording afgelegd over de realisatie hiervan zowel in sociaal als financieel opzicht.

- 17 -

1.1.7 Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid Een basishouding en natuurlijk uitgangspunt voor een publiekrechtelijke organisatie als WAA is dat zij in al haar doen en laten bij de uitvoering van haar publieke taak altijd en overal doelmatig en rechtmatig handelt. Dit geldt voor zowel de wettelijke als ook in de uitvoering van alle andere (overheids-)taken die door de participanten in de regeling bij haar zijn neergelegd. Doelmatigheid Doelmatig opereren ten aanzien van haar sociale opdracht betekent voor WAA het maximaal invullen van de taakstelling voor haar gemeenten. Het Schap heeft, evenals in voorgaande jaren, ook in 2024 op dit aspect binnen haar mogelijkheden maximaal invulling gegeven aan haar doelstelling en derhalve op dit punt doelmatig gehandeld. Doelmatigheid veronderstelt ook dat alle toegewezen taken binnen de gestelde kaders adequaat worden uitgevoerd met in achtneming van alle vigerende (wettelijke) kaders en tegen voor deze participanten aanvaardbare kosten. Hiertoe zijn in het kader van doelmatigheid vanaf 2017 onderstaande in “Samen Groeien” en in de geactualiseerde koers bevestigde, verankerde randvoorwaarden opgenomen: •

•

•

de werkwijze van het WAA bedrijf moet sober en doelmatig zijn: de uitgaven worden hierop aangepast. Daar waar expertise of andere vormen van ondersteuning noodzakelijk is wordt contact gezocht met de drie deelnemende gemeenten; vacatures zouden dan ook over en weer kunnen worden uitgewisseld; WAA dient zo min mogelijk langlopende financiële verplichtingen aan te gaan. Daar waar dit onverhoopt toch aan de orde zou kunnen en moeten zijn vanuit bedrijfsvoering, wordt dit vooraf afgestemd en besloten in samenspraak met de deelnemende gemeenten. Dit om eventuele staartverplichtingen als gevolg van een mogelijke mismatch tussen eisen en wensen van een sterk veranderende WAA-organisatie en kosten uit lopende contracten en investeringen te minimaliseren; binnen de huidige financiële positie van zowel WAA als gemeenten wordt blijvend een substantieel bedrag apart geoormerkt en apart gealloceerd om de volledige transitie van WAA vanaf 2018 en verder van een veelzijdig MKB-bedrijf naar een professioneel detacheringsbedrijf voor primair Wsw’ers, mogelijk te maken. De gehele ombouw en transitie van de entiteit WAA zal gecontroleerd en geconditioneerd gebeuren met oog voor organisatorische en financiële stabiliteit en continuïteit van de organisatie WAA én haar participanten.

Inzet van eigen én aparte frictiemiddelen gebeurt, rekening houdende met en binnen de bestaande financiële mogelijkheden van zowel WAA als de deelnemende gemeenten en onder genoemde randvoorwaarden.

WAA blijft in dit proces ten aanzien van doelmatigheid jaarlijks streven naar evenwicht tussen doel en de hieraan verbonden kosten en bijdragen, in samenwerking met de deelnemende gemeenten. Doel is om jaarlijks de kosten voor gemeenten t.b.v. de uitvoering van de Wsw zo laag mogelijk te houden. In alle jaar- en meerjarenbegrotingen t/m 2022 is jaarlijks een tekortfinanciering voor gemeenten aan WAA geweest die past binnen dit kader. Vanaf 2023 worden de kosten van het Schap bij de gemeenten inclusief 21% omzetbelasting als Wsw-dienstverleningskosten direct in rekening gebracht tot een begroot kostendekkend niveau. Doelmatigheid is en blijft altijd voor WAA van belang en zal intern periodiek worden gemeten en getoetst aan de hand van vooraf benoemde prestatie-indicatoren. Via jaarrekeningen, begrotingen, kwartaalberichten, maandrapportages en maandelijkse dashboards worden periodiek alle voor de sturing en bedrijfsvoering relevante indicatoren op een eenduidige en transparante wijze periodiek aan alle belanghebbenden bij WAA gepresenteerd. Naast eigen indicatoren wordt doelmatigheid bij het Schap en haar uitvoeringsorganisatie WAA groep nv jaarlijks getoetst door de gerealiseerde doelen en de daarbij behorende kosten voor de uitvoering van de Wsw af te zetten tegen beschikbare branchegegevens.

Dit, tezamen met een duidelijke periodieke (interne) verantwoording en toelichting op resultaten en van nature ingebouwde interne en externe controles, zorgt voor een informatieverzorging die de vereiste (bestuurlijke) transparantie waarborgt. WAA heeft altijd al doelmatigheid hoog in haar vaandel staan en zal op dit punt de ingezette lijn blijven volgen.

- 18 -

Rechtmatigheid Rechtmatigheid is te zien als “handelt binnen vigerende wettelijke kaders én bestuurlijke beleids- en richtlijnen zoals die door haar deelnemende gemeenten zijn geformuleerd”. Rechtmatigheid veronderstelt ook te allen tijde integer zijn in al het doen en laten. Ook dit is voor een publieke organisatie als WAA een must en een vanzelfsprekendheid. Bij rechtmatigheid hoort ook het adequaat afleggen van verantwoording naar alle participanten, transparantie in doen en laten én integer zijn. Dit zijn de uitgangspunten voor al het handelen en doen en als zodanig benoemd door WAA. Omdat het afleggen van verantwoording en transparantie voor WAA altijd al van groot belang was en ook blijft, en het Schap het belang van SiSa (single information, single audit) en de informatie die hieruit naar voren kwam, onverminderd onderschrijft, zijn (ondanks het ontbreken van een wettelijke verplichting hiervoor) in 2022 wederom de van toepassing zijnde SiSa-gegevens door WAA integraal opgenomen in de jaarstukken. Het bestuur via onderstaande verklaring die integraal onderdeel is van deze jaarrekening, de accountant d.m.v.

zijn controlerapportages en de Provincie Limburg middels hun toezicht geven aan in hoeverre WAA heeft voldaan aan de basis en primaire eisen van financiële en sociale rechtmatigheid: • de financiële rechtmatigheid wordt getoetst door kengetallen en door te controleren in hoeverre alle uitgaven binnen de kaders van de genoemde bestuurlijke en wettelijke regelingen vallen én of deze passen binnen wettelijke bepalingen voor verslaggeving (gemeentelijke comptabiliteitsvoorschriften), financiering (wet FIDO), etc. • de sociale rechtmatigheid wordt getoetst door te controleren of WAA heeft voldaan aan de (personele) eisen zoals die door het Rijk in de Wsw heeft neergelegd. • WAA richt zich vanaf 2014 sec op de uitvoering van de Wsw, en blijft dit vooralsnog onverminderd doen. Behoudens de inzet van mensen uit de Participatiewet op werkobjecten á la Wsw om de uitvoering van de Wsw te ondersteunen, zijn tot en met 2022 onder aansturing van het Schap geen andere doelgroepen dan Wsw in behandeling bij WAA Groep nv. Vanaf 2023 richt het Schap zich volledig en sec nog op de wettelijke Wsw uitvoering voor, door en namens haar deelnemende gemeenten. De resultaten (i.c. kosten en opbrengsten) die door WAA Groep nv tot en met 2022 gegenereerd zijn onder verantwoordelijkheid van het Schap en vanaf 2023 sec door het Schap, zijn geclassificeerd als volledig publiekrechtelijk.

De publieke activiteit van WAA vloeit namelijk per definitie voort uit de Wsw. Mocht er in het verleden en/of in de toekomst ooit sprake zijn van activiteiten die hieraan niet direct of indirect gerelateerd zijn, worden deze steeds zowel operationeel als financieel nadrukkelijk gescheiden van de Wsw. Op deze wijze voldoet WAA aan de eisen die de Wsw stelt en is de scheiding tussen Wsw en overige activiteiten en tussen publieke en private financiering duidelijk verankerd in de (administratieve) organisatie van de gehele WAA-organisatie. Vanaf den beginne heeft WAA steeds ruimschoots aan de gestelde rechtmatigheidseisen voldaan. WAA blijft ook in de toekomst streven om steeds aan deze eisen te voldoen. De provincie heeft in 2024, wederom, vastgesteld dat ook op dit punt de WAA-organisatie voldoet aan de wettelijke bepalingen en administratief organisatorische eisen die op dit punt van belang zijn. Rechtmatigheidsverklaring Dagelijks Bestuur In deze rechtmatigheidsverantwoording geeft het Dagelijks Bestuur aan in hoeverre de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten, als mede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders zoals de primaire begroting en/of eventuele wijzigingen en Bestuurlijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.

Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat de begrotings-, voorwaarden-, en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. Bij de waarderingsgrondslagen in deze jaarrekening is het door het Algemeen Bestuur vastgestelde normenkader voor het boekjaar van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in deze verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het Algemeen Bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten in de primaire begroting inclusief mutaties in de reserves zijnde

- 19 -

voor het boekjaar 2024 een bedrag van € 485.000. Op basis van de definitieve jaarstukken bedraagt dit grensbedrag € 3.300. Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er is geen sprake van geconstateerde afwijkingen. Mocht dat wel aan de orde zijn, dan zullen al deze afwijkingen in deze verklaring ge- en benoemd worden en zal het Dagelijks Bestuur in de paragraaf Bedrijfsvoering beschrijven en benoemen welke acties zij onderneemt om afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

1.1.8 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening Het dagelijks bestuur stelt u voor de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening vast te stellen.

- 20 -

1.2 Paragrafen 1.2.1 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing Het vrij beschikbare eigen vermogen wordt m.i.v. 2023 aangemerkt als weerstandsvermogen voor sec het Schap. Het huidige weerstandsvermogen is als volgt: x €1.000

WAA Venlo e.o. Totaal

31-12-2024 1.222 1.222

31-12-2023 906 906

Bedrijfsrisico’s worden regelmatig gemonitord en het daarbij behorende noodzakelijke weerstandsvermogen wordt in kaart gebracht en zo nodig bijgesteld. Het bestuur heeft in 2020 en 2021, in afwachting van de nieuwe verkenningen rondom de koers van WAA en de mogelijke gevolgen hiervan op de exploitatie en het risicoprofiel van WAA, besloten uit voorzichtigheid een minimaal weerstandsvermogen van € 0,5 mio voor het Schap te hanteren. Bij de 1e begrotingswijziging 2024 heeft het Bestuur besloten het overschot uit 2024 eveneens vooralsnog aan te houden als aanvullend weerstandsvermogen. Dit in het licht van de risico’s en onzekerheden voor komende jaren zoals die per ultimo 2024 in beeld zijn. Eind 2024 voldoen de niveaus van weerstandsvermogen aan de Bestuurlijk gestelde normen. De verwachting is dat in de huidige situatie en gedurende de transitieperiode het vermogensniveau voldoende is om de eerste risico’s binnen WAA Venlo e.o. zelf te kunnen opvangen. De deelnemende gemeenten zijn zich ervan bewust en zijn bereid bij grotere calamiteiten bij te (moeten) springen. Onderstaand een overzicht van de kengetallen zoals genoemd in art. 11 van BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten): Jaarrekening 2024

Verloop van de kengetallen Werkelijk 2024

1e begrotingswijziging 2024

Werkelijk 2023

Netto schuldquote

-376%

-1789%

-990%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-376%

-1789%

-990%

Solvabiliteitsratio

28%

36%

38%

Structurele exploitatieruimte

7%

-185%

7%

Grondexploitatie

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Belastingcapaciteit

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

De netto schuldquote c.a. en de solvabiliteit nemen af in 2024 doordat het Schap jaarlijks aflost op dure, langlopende leningen (ten faveure van goedkopere, intra concern rekeningcourant financiering) en doordat de bestemmingsreserve wordt aangesproken ter dekking van frictiekosten resp. deels jaarlijks vrijvalt. Door het afbouwen van de bestemmingsreserves ten gunste van uitvoeringskosten maar tegelijkertijd ook het reserveren van overschotten op de exploitatie, worden de netto kosten in het Schap voor uitvoering van de Wsw voor gemeenten t.o.v. risico’s en beschikbaar weerstandsvermogen in het Schap in balans gebracht naar het beoogde en noodzakelijke niveau van en voor het op langere termijn kostendekkend opereren van het Schap zoals bestuurlijk beoogd. 1.2.1.1 Risico’s voor het Schap als publiekrechtelijke organisatie De risico’s die het Schap loopt als publiekrechtelijke organisatie zijn vanaf 2023 door de nieuwe organisatorische en Bestuurlijke constellatie fundamenteel anders van aard en omvang dan in vorige jaren.

Daar waar tot en met 2022 het Schap als integraal uitvoerder van de Wsw en enig aandeelhouder van haar Wsw uitvoeringsorganisatie zowel direct als indirect risico’s liep uit hoofde van uitvoering van de Wsw overall als uit het dagdagelijks plaatsen en begeleiden van mensen met een loonwaarde tot 80% in en onder reguliere marktsetting, daar kent het Schap vanaf 2023 alleen

- 21 -

nog als ambtelijk opdrachtgever namens haar deelnemende gemeenten indirecte risico’s voor het door WAA groep nv laten uitvoeren van de Wsw onder haar eindverantwoordelijkheid en toezicht, en zijn de directe operationele en financiële risico’s sterk beperkt tot en door de kleinere eigen financiële huishouding onder het gesternte van de nieuwe strategische werkelijkheid en met inachtneming van de nieuwe bestuurlijke, operationele en contractuele afspraken onder Samen Verder!. •

Risico: optimalisatie- en finetuning proces

Ondanks dat WAA vanaf 2023 niet meer financieel verantwoordelijk is voor de concrete uitvoering van de Wsw, en de krimp van de uitvoeringsorganisatie WAA pas in de loop van 2025 zal worden getemperd door een in het proces Samen Verder al aangegeven gewenste verbreding van de doelgroep bij WAA Groep nv, blijft het Schap wel voor, door en namens de gemeenten bij gemeenschappelijke regeling aangewezen samenwerkingsverband eindverantwoordelijk voor de integrale uitvoering van de Wsw. Het verder optimaliseren van het gehele proces van detacheren en van (aanvullende) maatregelen dat nodig is voor WAA groep nv om als aangewezen uitvoerder van deze taak dit kwalitatief en kwantitatief te kunnen blijven doen en duurzaam borgen, heeft dan wel vanaf 2023 geen direct maar wel een indirect effect op de exploitatie van WAA Venlo e.o. De mate waarin dit proces bij WAA groep nv slaagt is derhalve niet meer direct maar wel nog indirect een financieel risico voor WAA Venlo e.o. voor het geval de uitvoering niet kan (blijven) voldoen aan de vereiste minimum criteria van de Wsw. •