Jaarstukken 2024

Thema’s; klimaatomstandigheden, biodiversiteit, ziekten, plagen en invasieve exoten, effectievere inrichting en beheer van de groene ruimte. Het nieuwe bestek zal beter aansluiten bij de huidige hoeveelheden (meer areaal groen), meer gericht op biodiversiteit en op een efficiëntere manier van werken. Daarnaast is er behoefte aan een vertaling van de Omgevingsvisie Bergen 2030 naar het beheer en beleid van de openbare ruimte. Oppervlakte in ha. Openbaar groen Gras Beplanting

26,22 13,8 12,42 53

Gebouwen Het onderhoudsplan voor gebouwen is verouderd en wordt in 2025 herzien. In 2022 werd een groot deel van het gemeentelijk vastgoed opnieuw geïnventariseerd en is de onderhoudsstaat in kaart gebracht volgens de NEN2767-methode voor conditiemetingen. De uitkomsten van de inventarisatie zullen we borgen in een softwarepakket voor facilitair beheer. Dit om overzicht over de objecten te houden, efficiënter te werken, te sturen op risico’s en jaarlijks een geactualiseerd meerjarig onderhoudsplan op te stellen. Het plan is in 2024 afgerond. Op dit moment hebben we circa 44 objecten in eigendom met een verzekerde waarde van € 40 miljoen. In 2024 is het verbouwingsplan gedeeltelijk uitgevoerd en in 2025 zal dit worden afgerond. Het gemeentehuis en gemeenteloods en brandweerkazerne voldoen dan aan de huidige Arbo- en duurzaamheidseisen. Speeltuinen Het onderhoud van de speelvoorzieningen in de gemeente Bergen wordt op het niveau “schoon, heel en veilig” uitgevoerd. De speelvoorzieningen worden vervangen aan de hand van een flexibel vervangingsschema. Wij gaan het aantal speeltoestellen niet uitbreiden. Dit omdat er voldoende toestellen zijn. In het vastgestelde speeltuinenbeleid kunnen de speeltoestellen worden vervangen die niet meer veilig zijn. Voorwaarde is wel dat er nog behoefte aan is. Er is op het moment geen sprake van achterstallig onderhoud.

Financiële vertaling In onderstaande tabel is de financiële vertaling van de onderhoudsplannen weergegeven. volgens volgens Budgetten per onderdeel primitieve Rekening 2024 Rekening 2023 Begroting 2024 (bedrag x € 1.000)

Openbaar groen Riolering & water Wegen Verlichting Onderhoud gebouwen Kunstwerken Speeltuinen Totaal

126 596 241 55 75 5 11

152 408 258 57 65 20 20

131 533 192 37 99 3 41

1.109

980

1.036

54

Paragraaf D Financiering Algemeen De paragraaf financiering bevat de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Voor gemeenten is de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) van toepassing. De belangrijkste uitgangspunten van de Wet Fido zijn het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van de decentrale overheden alsmede het beheersen van renterisico’s. Het beleid voor de financiering binnen de gemeente Bergen is geregeld in het treasurystatuut 2021. Het treasurystatuut is het geheel aan regels waarbinnen de treasury-activiteiten plaats moeten vinden. Het betreft niet alleen de regels waar de treasuryfunctie zich aan moet houden, maar ook de bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van treasury-activiteiten. Beleidsvoornemens Het treasurystatuut (raadsbesluit 26 april 2021) bevat de beleidskaders voor de uitvoering van de treasuryfunctie. Voor het renterisicobeheer zijn de volgende 5 uitgangspunten van toepassing: 1. De kasgeldlimiet wordt niet overschreden. 2. De renterisiconorm wordt niet overschreden. 3. Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning. 4.

De rente typische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie. 5. De rentevisie van de gemeente wordt jaarlijks opgesteld en opgenomen in de treasuryparagraaf van de begroting. In de Programmabegroting 2024 zijn geen extra beleidsvoornemen voor deze taak opgenomen. We voldeden in 2024 aan al deze beleidsvoornemens,

55

Liquiditeitspositie In de volgende tabel is de gemiddelde liquiditeitspositie over het jaar 2024 opgenomen. We hebben een rekening-courant faciliteit met de BNG-bank, waarbij de kredietlimiet € 500.000 bedraagt. De rentevergoeding voor deze faciliteit bedraagt: 1-maands Euribor met een opslag van 12 basispunten. Berekening van de liquiditeitspositie (bedrag x € 1.000)

2024 heel jaar

Berekening vlottende schuld Vlottende schuld Vlottende middelen Per saldo vlottende schuld

17.031 8.731 8.300

Berekening van de kasgeldlimiet Begrotingstotaal Ministerieel percentage Kasgeldlimiet

48.659 8,5 4.136

Berekening ruimte binnen kasgeldlimiet Gemiddelde vlottende schuld Kasgeldlimiet Ruimte onder kasgeldlimiet

4.150 4.136 -14

Rentebeleid In de BBV is bepaald dat in de paragraaf Financiering een renteschema wordt opgenomen waaruit ook het renteresultaat blijkt. Daarnaast moet inzicht geboden worden in de financieringsbehoefte. Renteschema

Begroting 2024

Rekening 2024

289.550 -43.610 245.940

240.153 0 240.153

0

-2.495

0

0

Rentebaat van door verstrekte leningen die die doorberekend moeten worden aan taakveld Rente naar taakvelden

0 0

0 -2.495

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Rente over vermogen

0 0 0

0 0 0

Te verdelen rentekosten

245.940

237.658

Aan taakvelden toebedeelde rente (0,4%)

-283.388

-238.618

Renteresultaat

-37.448

-960

Externe rentelasten Externe rentebaten Rentesaldo Rente die doorberekend moet worden aan het grondbedrijf Rente projectfinanciering die doorberekend moet worden aan taakveld

56

Risicobeheer Het risicobeheer is gericht op het beperken van financiële risico's. In het treasurystatuut zijn richtlijnen en limieten opgenomen, die de basis vormen voor alle transacties op dit gebied. Daarnaast geeft de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) normen voor het beperken van risico's. De belangrijkste risicocategorie is het renterisico, waarvan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm belangrijke richtlijnen zijn ter beperking van renterisico's. De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een rente typische looptijd tot één jaar en de renterisiconorm heeft betrekking op leningen met een rente typische looptijd vanaf één jaar. Het doel van deze normen van de Wet FIDO is om te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen bij (aanzienlijk) hogere rente grote verschillen optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen. De normen beperken de budgettaire risico's. Kasgeldlimiet Het renterisico van de vlottende schuld wordt bepaald op basis van de kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet wordt vastgesteld op basis van een percentage van de totale begrotingsomvang. Het percentage is door de minister vastgesteld op 8,5%. De gemeente mag voor deze ruimte kortlopende schulden aangaan. Verantwoording over de ruimte binnen de kasgeldlimiet wordt afgelegd aan de provincie.

De kasgeldlimiet is gelijk aan een bepaald percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. In 2024 is dat € 4,3 mln. (begrotingstotaal € 50,9 mln. x ministerieel percentage 8,5%). Doordat de kortlopende schuld structureel niet hoger mag zijn dan de kasgeldlimiet, wordt het risico beperkt op grote fluctuaties in de korte rente, waarmee het begrotingsevenwicht in gevaar zou kunnen komen. Berekening van de kasgeldlimiet x € 1.000 Totale baten Ministerieel percentage Kasgeldlimiet

Begroting 2024

Rekening 2024

35.281 8,5% 2.998,89

48.659 8,5% 4.136,02

Renterisiconorm Het renterisico over de vaste schuld wordt uitgedrukt in de mate van overschrijding van de renterisiconorm. De renterisiconorm is een bij ministeriële regeling vastgesteld percentage (sinds 2001 vastgesteld op 20%) van de vaste schuld per 1 januari van het betreffende jaar. Berekening van de renterisico norm x € 1.000 Totale baten Ministerieel percentage Rente risiconorm

57

Begroting 2024

Rekening 2024

35.281 20% 7.056,20

48.659 20% 9.731,82

Leningen portefeuille De huidige leningenportefeuille bestaat uit drie vaste geldleningen aangegaan met de NV Bank Nederlandse Gemeenten en één kasgeldlening. Leningen in portefeuille

Vaste geldleningen

1-1-2024

mutaties

38.528.050

Contractuele aflossingen

-2.876.275

Saldo vaste geldleningen Kasgeldleningen

35.651.775 2.000.000

Aflossingen

-65.500.000

Opname

69.500.000

Saldo kasgeldleningen Telling

31-12-2024

6.000.000 40.528.050

58

1.123.725

41.651.775

Paragraaf E Bedrijfsvoering Indeling De paragraaf bedrijfsvoering geeft ten minste inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Aan de orde komen: • de organisatie en organisatieontwikkeling; • strategische personeelsplanning; • regionale samenwerking; • personeelskosten. Algemeen De Gemeente Bergen acteert in een dynamische omgeving waarin zij haar toegevoegde waarde naar partners en burgers voortdurend moet bewijzen en waarin de verwachtingen hooggespannen zijn. Organisatie Een goed openbaar bestuur doet er toe en dient daarin ondersteund te worden door een goed toegerust ambtelijk apparaat. Uitgangspunt is een sterke en flexibele eigen organisatie. In 2024 is verder gewerkt aan de organisatievisie en een daarbij passende structuur. De organisatievisie is gestoeld op vier thema’s, te weten • leiderschap; • dienstverlening; • kwaliteit werkorganisatie; • personeel & organisatie. Organisatieontwikkeling In 2024 is verder gewerkt aan de gewenste doorontwikkeling van de organisatie. Een ontwikkeling die aan de hand van een 4-tal thema’s gericht is op verbeteringen in de wijze waarop het werk is georganiseerd en de wijze waarop hieraan door de organisatie invulling wordt gegeven. De stand van zaken over de uitgevoerde maatregelen wordt hierna aan de hand van de 4 thema’s van organisatieontwikkeling toegelicht.

Met het leidinggevend kader worden periodiek werksessies gehouden waarin de afstemming plaatsvindt over de 4 thema’s van organisatieontwikkeling. Leiderschap In 2024 is de rol van Manager Bedrijfsvoering in vaste dienst ingevuld. De rol van coördinator is verder geëffectueerd. Deze rol is belegd binnen elk team zodat er voor medewerkers een eerste aanspreekpunt is. Hiërarchisch gezien blijft de afdelingsmanager verantwoordelijk maar wordt deze ondersteund door de coördinator in de dagelijkse aansturing. Dienstverlening In 2024 heeft de Rekenkamer onderzoek gedaan naar de kwaliteit van dienstverlening in de gemeente Bergen. Dit heeft geresulteerd in het rapport Kwaliteit van Dienstverlening dat in oktober 2024 is vastgesteld door de gemeenteraad. In afwachting van het rekenkameronderzoek zijn in 2024 minder zaken opgepakt. Onderstaand worden enkele uitgevoerde acties benoemd: • Medewerkers tevredenheidsonderzoek is afgerond; • Omzetting telefonie is gerealiseerd; • Training “hoe klantgericht ben jij?” voor nieuwe medewerkers heeft plaatsgevonden; • Implementatie van de landelijke wetgeving digitalisering; • Voortgang dienstverlening tijdens verbouwing in tijdelijke huisvesting. Naar aanleiding van het Rekenkamerrapport is gestart met het oppakken van de aanbevelingen. De raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang middels een raadinformatiebrief.

De eerste raadinformatiebrief is in november 2024 aan de gemeenteraad toegezonden. In 2024 is tevens veel aandacht besteed aan de dienstverlening gedurende de verbouwing van het gemeentehuis zo dat burgers geen hinder ondervinden van de verbouwing. Kwaliteit werkorganisatie In 2024 is verder uitvoering gegeven aan de implementatie en verbeteren van het gebruik van het zaaksysteem. De eerste aanzet is gemaakt voor het beleidsdocument "juridische kwaliteitszorg", gericht op verbetering van de juridische kwaliteit van onze diensten en producten. De Bergen Academie, een platform voor en door medewerkers welke als doel heeft de kennis en vaardigheden van medewerkers te vergroten krijgt steeds vastere vorm en draait inmiddels met een jaarkalender. Nieuwe medewerkers

59

worden automatisch uitgenodigd voor een aantal basis trainingen over het werken bij de gemeente. Deze kennissessies worden verzorgd door eigen medewerkers. Personeel en organisatie In 2024 is er door het team P&O ingezet op het investeren in systemen om de administratieve last te verminderen en het gebruiksgemak voor medewerkers te vergroten. Het betreft de migratie van het personeelsinformatiesysteem Motion naar HR Enterprise en van Time Wize naar Saphir voor de tijdsregistratie. De verdere uitrol loopt door in 2025. Nieuwe arbeidsvoorwaarde specifiek voor Gemeente Bergen, de leasefiets. In nauwe samenwerking met college, MT en een aantal collega's is het vanaf 2024 mogelijk om als medewerker in het kader van vitaliteit gebruik te maken van de arbeidsvoorwaarde om een leasefiets aan te schaffen. Daarnaast blijft het voor medewerkers op velerlei manieren mogelijk om hulp te krijgen bij het verduurzamen van hun eigen woning. Strategische Personeelsplanning Anticiperen op de toekomstige uitstroom van medewerkers welke de AOW gerechtigde leeftijd bereiken is in de huidige arbeidsmarkt belangrijk. De organisatie blijft scherp op waar de kritische posities zich bevinden en denkt vroegtijdig na over mogelijke opvolging. Daar waar zich kansen voordoen om talent aan de organisatie te binden maken we daar afspraken over en handelen we binnen de gestelde kaders.

Doelstelling hiervan is nog steeds om hoge inhuur te voorkomen en door achterblijvende werkzaamheden de werknemers te beschermen tegen een te hoge werkdruk. Regionale samenwerking Het coalitieakkoord gaat er van uit, dat wij waar mogelijk en nodig blijven samenwerken met andere overheden. Echter, samenwerken is geen doel op zich, maar moet in het belang zijn van onze gemeente. Tot op heden hebben wij in Noord- en Midden Limburg meerdere samenwerkingsverbanden. Sommige zijn wettelijk voorgeschreven, andere zijn vrijwillig aangegaan. Alle zijn daarbij van invloed op onze organisatie vanuit de gedachte dat dit (op termijn) zijn effect krijgt op kwaliteit en kosten. Te noemen zijn: • De RUD (Regionale Uitvoeringsdienst), waar tenminste de basistaken milieu worden uitgevoerd. • De Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) voor crisisbeheersing, openbare veiligheid en gezondheidszorg. • Uitvoering van de Regiovisie Bergen, Gennep en Mook en Middelaar, ter versterking van de regionale structuur. • Grensoverschrijdende samenwerking tussen de gemeenten Bergen, Gennep, Goch, Kalkar, Land van Cuijk, Mook en Middelaar, Uedem en Weeze rond thema’s die verbinden.

• Uitvoering van de regiovisie van de Regio Noord-Limburg gezamenlijk door de 8 gemeenten, enerzijds via de Regiodeal, een partnerschap tussen Rijk, provincie en regio om brede maatschappelijke opgaven vanuit de regio op te pakken en anderzijds via de investeringsagenda, een samenwerking tussen provincie en regio. • De MGR sociaal domein voor gezamenlijke inkoop van zorg. Personeelskosten Vaste en tijdelijke personeelskosten Het systeem van de Maraps werkt zodanig dat we elke maand alle budgetten volgen. Maandelijks worden gesprekken gehouden met alle budgetbeheerders. Het budget voor vast- en tijdelijk personeel werd op dezelfde manier gevolgd. Bestuurlijk wordt elk kwartaal gerapporteerd. De inhuur van externen laat een vergelijkbaar beeld zien in de uitgaven t.o.v. 2023. In 2024 is in de verdeling zichtbaar gemaakt welke kosten van de totale uitgaven aan externe inhuur naar de verschillende vormen van externe inhuur zijn gegaan. Er is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen externe inhuur welke capaciteit we niet aan de organisatie willen binden versus de kosten van payroll medewerkers en overige contracten.

60

De organisatie kiest er in voorkomende gevallen voor om te starten met payroll contracten voor medewerkers welke starten op een vacante vaste functie. De reden hiervoor kan zijn dat de nieuwe medewerker nog niet rol- en of taak volwassen is en bij een misfit de organisatie verantwoordelijk is voor de mogelijke WW rechten en/of ziekteverzuim. De intentie is altijd om deze medewerkers na afloop van de gemaakte afspraken in vaste dienst te nemen. Tijdelijk maken we hiervoor gebruik van het vehikel payroll. Het werkgeverschap ligt dan bij een externe partij en de risico's van niet geschikt blijken te zijn of ziek zijn liggen dan buiten de organisatie tegen betaling van een fee. Op basis van deze indeling is zichtbaar dat de organisatie zorgvuldig omgaat met het budget van tijdelijke inhuur. De analyse laat zien dat 39% van de kosten externe inhuur bestaat uit kosten voor medewerkers welke zullen instromen in vaste vacatures. Dit cijfer van externe inhuur wat nu afgerond 8% bedraagt valt hiermee feitelijk nog lager uit gelet op het gedeelte wat met payroll te maken heeft.

61

Benchmarkgegevens zichtbaar in 'selectie' in bovenstaande grafiek betreft een vergelijking met gemeentegrootteklasse <20.000 inwoners. De gemeente Bergen blijft actief zoeken naar manieren om zoveel mogelijk structureel in te vullen en de vaak duurdere tijdelijke externe inhuur terug te dringen. Voor bepaalde expertise is externe inhuur noodzakelijk en soms ook vanwege de tijdelijkheid van een opdracht. De organisatie realiseert bovengenoemd streven door centraal te kijken naar oplossingsmogelijkheden. Voorbeelden hiervan zijn vacaturebeleid, herbezetting door langdurig ziekteverzuim, tijdelijke specifieke kennis inhuren of het invullen van moeilijk invulbare vacatures door externen. Arbeidsvoorwaarden In- en uitstroom De organisatie is op een verantwoorde manier bezig met haar personeelsbeleid. We geven ons werkgeverschap vorm door een actieve gesprekscyclus te hanteren. Het beeld in de groep 55 jaar en ouder laat voornamelijk een natuurlijk verloop zien, zoals zelf vervroegd stoppen met werken, of het behalen van de AOW gerechtigde leeftijd. De uitstroom in overige categorieën heeft te maken met persoonlijke ambitie welke gevonden is buiten de organisatie. Benchmarkgegevens zichtbaar in 'selectie' in de volgende grafiek betreft een vergelijking met gemeentegrootteklasse <20.000 inwoners.

62

Arbo & RIE Voor een goede huisvesting van het personeel is het afgelopen jaar verder gewerkt aan de voorbereiding van de verbouwing van het gemeentehuis en de gemeentewerf. De werkzaamheden zijn gestart in 2024. Medewerkers werken in grote mate thuis en de huidige tijdelijke locaties zijn zo goed als mogelijk ingericht en voorzien van de noodzakelijke faciliteiten. Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage 2024 van 5,76 is gedefinieerd als het totaal aantal ziektedagen van de medewerkers, in procenten van het totaal aantal beschikbare kalenderdagen van de medewerkers in het jaar 2024. Het verzuimpercentage in 2024 is licht gedaald t.o.v. 2023.

63

De huidige langdurige lopende ziekte casuïstiek betreft medewerkers met een medische oorzaak. De organisatie blijft consequent sturen op de uitvoering van de Wet verbetering Poortwachter in nauwe samenspraak met leidinggevenden en de Arbodienstverlener, de Bedrijfspoli. Informatisering en automatisering Software as a Service (SaaS) De gehele transitie van de huidige ICT-omgeving naar een op SaaS-principes gebaseerde architectuur is een grootschalige operatie, waarbij de keuzes die vandaag gemaakt worden, impact hebben op de bedrijfsvoering van morgen, en vereist een gedegen aanpak. De transitie is verdeeld in vier fases om te komen van de huidige omgeving naar een omgeving, waarbij de applicaties van Centric geleverd worden als SaaS, vanuit een extern datacenter. Het traject bestaat grofweg uit vier fases: 1. Define - definieer de wensen 2. Design - ontwerp van techniek en plan van aanpak 3. Develop - ontwikkeltijd 4. Deliver - oplevering Inmiddels is fase 1, de Define fase afgerond, en vervolgens zullen de nodige activiteiten moeten worden verrichten om ervoor te zorgen dat in de Design fase verder gewerkt wordt op basis van een zo volledig mogelijk product uit de Define fase. Dat vereist van zowel Centric als van de projectmedewerkers binnen gemeente Bergen de nodige inspanning. Telefoon centrale We hebben onze volledige telefooncentrale verplaatst naar de cloud.

Deze overgang biedt een aantal voordelen, waaronder verbeterde schaalbaarheid, flexibiliteit en kostenbesparingen. De telefoniecentrale wordt beheerd door providers met robuuste redundantie en back-upsystemen. Dit betekent ook dat we minder afhankelijk zijn van fysieke hardware op locatie, wat de onderhoudskosten en de complexiteit van het beheer vermindert. Mobiele telefonie We hebben alle medewerkers voorzien van een mobiele telefoon. Hierdoor hebben we meer grip op de beheerbaarheid en dus veiligheid van de mobiele apparatuur. Met de uitrol van deze mobiele telefoons hebben we ook een Mobile Device Management (MDM) systeem geïmplementeerd. Dit systeem stelt ons in staat om apparaten op afstand te beheren, software-updates door te voeren, en beveiligingsmaatregelen te handhaven, zoals het versleutelen van gegevens en het afdwingen van sterke wachtwoorden. Daarnaast kunnen we bij verlies of diefstal van een apparaat snel actie ondernemen door het apparaat op afstand te wissen of te vergrendelen, waardoor de kans op datalekken aanzienlijk wordt verminderd. Zaakgericht werken Wij hebben belangrijke stappen gezet om zaakgericht werken verder te professionaliseren en te digitaliseren. Dit sluit aan bij onze ambitie om efficiënter, transparanter en klantgerichter te werken. 64

Digitaal ondertekenen Daarnaast hebben we digitaal ondertekenen succesvol geïmplementeerd binnen onze VTH-applicatie. Dit heeft niet alleen geleid tot een snellere verwerking van documenten, maar ook tot een aanzienlijke vermindering van papierverbruik, wat bijdraagt aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Deze functionele verbeteringen vormen een belangrijke stap vooruit in onze digitaliseringsstrategie en bieden een stevige basis voor verdere innovaties in zaakgericht werken. Wij blijven ons inzetten om processen continu te optimaliseren en onze dienstverlening verder te verbeteren. ICT met relatie tot verbouwing gemeentehuis We hebben de ICT geïmplementeerd voor de tijdelijke locaties, waaronder de burgerzaken unit. Daarnaast hebben we de patch ruimte ontmanteld. Tijdens de verbouwing van het gemeentehuis was het essentieel om ervoor te zorgen dat alle diensten zonder onderbreking konden doorgaan. Daarom hebben we tijdelijke ICT-oplossingen opgezet om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen. Dit omvatte het opzetten van netwerkverbindingen, het installeren van werkstations en het waarborgen van de toegang tot essentiële systemen en applicaties.

De ontmanteling van de serverruimte was een belangrijke stap in de voorbereiding op de renovatie, waarbij we ervoor zorgden dat alle bekabeling en apparatuur veilig werden verwijderd en opgeslagen voor hergebruik na de voltooiing van de verbouwing. Cybersecurity Wij zijn dagelijks bezig met de verschillende soorten cyberdreigingen welke (mogelijk) op ons afkomen zoals phising (frauduleuze mails waarmee gegevens gestolen worden) en malware (software die bedoeld is om computers, netwerken of andere systemen te beschadigen, verstoren, of gegevens te stelen). We werken onder andere met een dubbele spamfilter, deze genereert ook managementinformatie, daarin is terug te zien dat ongeveer 75% van de ontvangen berichten wordt tegengehouden omdat deze een mogelijke dreiging vormen. Daarnaast vindt er continu monitoring via (SIEM/SOC) plaats op netwerk- en berichtenverkeer. SIEM is een systeem dat gegevens verzamelt en analyseert om beveiligingsincidenten te detecteren, terwijl een SOC een team is dat deze gegevens analyseert en actie onderneemt. Aan alle activiteiten wordt een risicoprofiel toegekend, in de managementrapportage over 2024 is terug te zien dat we op geen enkel moment een hoog risico hebben gelopen. Huisvesting We zijn in 2024 gestart met het verbouwen van het gemeentehuis, met name sloopwerkzaamheden.

Ook is eind 2024 veel aandacht besteed aan het definitief maken van het technisch ontwerp. Juridische zaken Wet elektronische publicaties Op 1 juli 2021 is de Wet elektronische publicaties (Wep) van kracht geworden. Deze wet verplicht bestuursorganen om alle officiële publicaties online te plaatsen via de website www.officielebekendmakingen.nl. Deze wetswijziging heeft als doelstelling om burgers digitaal te informeren over besluiten van de overheidsinstellingen die impact hebben op hun leefomgeving. Voorheen gebeurde dat via lokale media, in ons geval de Maasduinen Courant. Juridische zaken draagt in samenwerking met een extern bureau zorg voor bekendmaking (op officiële bekendmakingen) en consolidatie (op overheid.nl) van alle (wijzigingen in) verordeningen en beleidsregels, waardoor thans een compleet en actueel overzicht van regelgeving van de gemeente Bergen is ontstaan op overheid.nl. Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het doel is om één transparante overheid en verantwoording van de overheden te bevorderen, door overheden te verplichten zoveel mogelijk informatie in een vroegtijdig stadium actief openbaar te maken. De wet kent twee fundamentele wijzigingen ten opzichte van de Wob: 1. Actieve openbaarmaking (naast passieve openbaarmaking); 2.

Openbaarmakingstermijn van 14 dagen. Door het Rijk zijn financiële middelen beschikbaar gesteld. In 2024 is het aantal ontvangen Woo-verzoeken hoog gebleven. Er zijn 22 Woo-verzoeken ontvangen. In 2023 waren dat er 24. In 2022 is een start gemaakt met de implementatie van de actieve 65

openbaarmakingsplicht. Dit gebeurt gefaseerd en per categorie van documenten. In 2023 alsmede in 2024 is de implementatie hiervan voortgezet. Privacy De Functionaris Gegevensbescherming (FG) houdt binnen de gemeente onafhankelijk toezicht op de omgang met persoonsgegevens en de toepassing en naleving van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Wet politiegegevens (Wpg). De Privacy Officer (PO) houdt zich bezig met de uitvoering en advisering van de organisatie. Regionaal worden periodiek privacy overleggen gevoerd en wordt belangrijke informatie met elkaar gedeeld. De FG, PO en Chief Information Security Officer (CISO) fungeren binnen de organisatie als eerste aanspreekpunt voor vragen met betrekking tot gegevensbescherming. De samenwerking tussen informatieveiligheid en privacy is zodanig ingericht, dat het motto “De juiste informatie, voor de juiste persoon op het juiste moment beschikbaar hebben” in alle processen en informatieverwerkingen wordt doorgevoerd. Het enige verschil tussen beide vakgebieden is dat privacy alleen gaat over persoonsgegevens en informatieveiligheid over alle gegevens, medewerkers, gebouwen en processen.

Deze samenwerking komt ook terug in de gezamenlijke inrichting en gebruik van het Information Security Management Systeem (ISMS), waardoor het uitvragen van de stand van zaken van de informatiehuishouding voor de verschillende audits en vakgebieden is gecentraliseerd en hierdoor de administratieve last is teruggebracht. Binnen de gemeente zijn alle verplichte AVG procedures, registers en beleidsstukken aanwezig. Bewustwording van medewerkers is een doorlopend proces, waarbij ook in 2024 aandacht is geschonken aan een verdere verankering van privacy en bewustwording van eenieder binnen de gemeentelijke organisatie. In 2024 zijn er vijf Data Protection Impact Analyses (DPIA), oftewel risicoanalyse op het gebied van persoonsgegevens, verplicht uitgevoerd. De hieruit voortvloeiende aanbevelingen worden overgenomen en middels monitoring wordt de voortgang bewaakt. Daarnaast worden doorlopend verwerkersovereenkomsten gesloten met partijen die namens de gemeente persoonsgegevens verwerken. In 2024 zijn er elf datalekken geweest. De impact en de omvang van de datalekken heeft er in één geval toe geleid dat melding aan de toezichthoudende instantie, de autoriteit Persoonsgegevens, noodzakelijk was. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) De volledige wet treedt per 1-1-2026 in werking.

De gemeente voldoet aan de eis (Zorgplicht) die per 1 oktober 2024 in werking is getreden. Verplichting verduurzaming maatschappelijk vastgoed/kantoren We zijn in 2022 begonnen met het actualiseren van het onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen. In 2023 zijn de eerste verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd en verder in kaart gebracht voor de verbouwing van het gemeentehuis en gemeentewerf in 2024. De verduurzamingsmaatregelen voor het gemeentehuis en de gemeentewerf/brandweer kazerne zijn in beeld gebracht en voor beide gebouwen is een subsidie toegekend. Status implementatie Omgevingswet De status van onze voorbereidingen in het kader van de invoering van de Omgevingswet worden verantwoord in deel 2 - Programmaverantwoording, onderdeel thema 'Ruimtelijke ordening'. Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van boekjaar 2024 legt het college van B&W verantwoording af aan de raad over de rechtmatigheid. Rechtmatigheid gaat over het toepassen van geldende regelgeving. Het college laat hier actief onderzoek naar doen. De interne controle functionaris voert dit onderzoek uit, als onderdeel van de interne controles. Het college vraagt de accountant ook om een oordeel te geven over de rechtmatige uitvoering in het afgesloten boekjaar.

In deze paragraaf besteden we achtereenvolgens aandacht aan eventueel geconstateerde afwijkingen, naleving aanbestedingsregels (gids proportionaliteit), wet financiering decentrale overheden en geconstateerde fraude. Deze 4 onderwerpen zijn de minimale informatie die volgens de VNG in deze 66

paragraaf toegelicht moet worden. Er is geen aanleiding om aanvullend nog extra informatie in deze paragraaf te vermelden. Afwijkingen In deze alinea worden alle afwijkingen vermeld die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Tegelijk wordt aangegeven welke maatregelen genomen zijn om gelijksoortige afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Vooralsnog zijn geen afwijkingen geconstateerd. Aanbestedingsregels gids proportionaliteit Als de normen uit de gids proportionaliteit veelvuldig niet nageleefd worden of slecht gedocumenteerd en/of gemotiveerd zijn, dan moet het college dit melden in deze paragraaf. Vooralsnog zijn geen afwijkingen geconstateerd. Wet financiering decentrale overheden (FIDO) Bij dit onderdeel worden niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van de bepalingen in de wet FIDO en bijbehorende regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht. Vooralsnog zijn geen afwijkingen geconstateerd. Fraude De commissie BBV adviseert om geconstateerde fraude door eigen medewerkers toe te lichten in deze paragraaf. In 2024 zijn geen signalen geconstateerd die duiden op fraude. Nader onderzoek was niet nodig. Verklaring rechtmatigheid In bijlage 14 is de formele rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. Dit is een samenvatting van bovenstaande informatie.

Rekenkameronderzoeken In 2024 heeft de Rekenkamercommissie van de gemeente Bergen een tweetal onderzoeken uitgevoerd, namelijk: • Rekenkamerrapport ‘Quickscan woonbeleid gemeente Bergen’ • Rekenkamerrapport ‘Kwaliteit dienstverlening in Bergen (L)’ Onderstaand wordt aangegeven op welke wijze de aanbevelingen zijn opgepakt. Rekenkamerrapport ‘Quickscan woonbeleid gemeente Bergen’ Doel onderzoek: Inzicht krijgen in het woonbeleid van de gemeente en de wijze waarop de raad zijn kaderstellen en controlerende rol kan vervullen. Hoofdvragen: • Hoe ziet het woonbeleid van de gemeente eruit en hoe vindt de vertaling naar uitvoering plaats? • In hoeverre kan de raad zijn kaderstellende en controlerende rol adequaat vervullen en zijn hier verbeterpunten bij? Aanbevelingen: Herziening van het integrale woonbeleid is noodzakelijk. We zien dat er diverse beleidsnota’s en stukken bestaan maar een nieuw integraal voorstel kan hierbij meer helderheid geven. Zorg dat u als raad hierbij kader stellend blijft aan de voorkant en richt u naast kwantitatieve aspecten meer op kwalitatieve zaken (toevoegen woningen in het juiste segment). Een gemeentelijk woononderzoek is hierbij gewenst en dient inzicht te geven in de gemeentelijke wensen. (gemeenteraad) 1. Geef als kader voor het integraal nieuw woonbeleid mee dat aandacht besteed dient te worden aan: a.

De hoofddoelstelling (woningbouw) en subdoelen (juiste segment, locatie en prijsklasse) b. Het tot op heden vastgestelde beleid en het regionaal kader c. Aandacht voor de specifieke doelgroepen en verdeling over de kernen d. Aandacht voor risicofactoren, prioriteitstelling, communicatie, partners, actieve grondpolitiek. (gemeenteraad) 2. Hou een vinger aan de pols over de stand van zaken m.b.t. de uitvoering. Dit kan middels periodieke rapportages of mondelinge presentaties. Uw raad heeft hierbij ook mogelijkheden om het zelf te agenderen. Heb hierbij oog voor de doelstellingen, voortgang hiervan, actuele ontwikkelingen en de beheersing van de risicofactoren en knelpunten die zich voordoen. Vraag het college u actief en periodiek te informeren over de uitvoering van de woningbouwprojecten (gemeenteraad). 67

3.

4. 5. 6.

Kom ter invulling van het lokaal woonbeleid met een startnotitie (met o.a. planning, kaders en participatie). Betrek de raad hier actief bij in zijn kader stellende rol. Neem hierin de aanbevelingen zoals in deze rapportage aan de gemeenteraad gedaan zijn mee. (college) Formuleer speerpunten die u jaarlijks oppakt en rapporteer hierover naar de gemeenteraad. Spreek met de raad af op welke wijze u hierover de raad informeert. (college) Blijf goed aandacht behouden tussen de koppeling van het woningbouwprogramma met de beschikbare middelen (prioriteer dus waar nodig en maak knelpunten inzichtelijk). (college) Betrek bij het woonbeleid de overige conclusies zoals in hoofdstuk 6 zijn aangegeven. (college)

Voortgang aanbevelingen: Aan het merendeel van de aanbevelingen is uitvoering gegeven aan de hand van het in december 2024 vastgestelde volkshuisvestingsprogramma. Tevens wordt de gemeenteraad halfjaarlijks middels een raadinformatiebrief geïnformeerd en op initiatief van het college met enige regelmaat bijgepraat. De eerst volgende sessie was februari 2025. In de begroting en jaarrekening is de koppeling tussen het woonbeleid en de beschikbare middelen te herleiden en wordt deze verantwoord. Hiermee zijn alle aanbevelingen uit dit Rekenkameronderzoek uitgevoerd, danwel structureel ingebed in de planning & controlecyclus. Rekenkamerrapport ‘Kwaliteit dienstverlening in Bergen (L)’ Doel onderzoek: Inzicht krijgen in de kwaliteit van de dienstverlening door de gemeente Bergen en hoe deze door de inwoners wordt ervaren. Hoofdvraag: Hoe effectief stuurt de gemeente Bergen (L) op de ontwikkeling van de gewenste kwaliteit van de dienstverlening? Aanbevelingen: 1. Geef hoge prioriteit aan digitalisering van de dienstverlening zodat u tijdig aan de landelijke wetgeving kunt voldoen. Besteed daarbij extra aandacht aan de verbetering van de website en implementeer nog openstaande acties uit de Nota dienstverlening 2021. (college) 2. Informeer de gemeenteraad over de inhoud en voortgang van het project digitalisering van de dienstverlening aan de hand van gestandaardiseerde rapportages.

(college) 3. Onderzoek 1 keer per 2 jaar hoe de dienstverlening door inwoners wordt ervaren. (college) 4. Evalueer in het kader van evenementenvergunningen samen met aanvragers het aanvraagformulier en overweeg de mogelijkheid om meerjarige evenementenvergunningen af te geven. (college) 5. Stel in gezamenlijkheid een aantal SMART doelstellingen voor dienstverlening vast. (raad en college) 6. Vraag het college om u te informeren over de voorbereidingen op de nieuwe wetgeving inzake digitale dienstverlening, u medio 2025 een notitie dienstverlening inclusief SMART doelstellingen voor te leggen en u periodiek te informeren over voortgang. (gemeenteraad) 7. Blijf signalen delen met het college en organisatie, noem geen namen en zie dienstverlening als gezamenlijk product van organisatie, college en gemeenteraad. (gemeenteraad) Voortgang aanbevelingen: De digitalisering van dienstverlening heeft prioriteit bij de gemeente, waarbij moet worden voldaan aan wetgeving. In oktober 2024 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd en is de toezegging gedaan hier jaarlijks over te rapporteren middels een raadinformatiebrief. Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het Rekenkamerrapport zijn sessies in februari 2025 gehouden om te spreken en input op te halen over de doelstellingen die de gemeente heeft ten aanzien van de dienstverlening.

De verdere afhandeling van de aanbevelingen vindt in 2025 plaats, waarbij op basis van eerdere toezeggingen de gemeenteraad periodiek geïnformeerd wordt over de voortgang van de Nota Dienstverlening 2021.

68

Paragraaf F Verbonden Partijen Algemeen De paragraaf verbonden partijen bevat: a. De visie op de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen; b. De lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: 1. gemeenschappelijke regelingen; 2. vennootschappen en coöperaties; 3. stichtingen en verenigingen; 4. overige verbonden partijen. c. De lijst van verbonden partijen. In de lijst van verbonden partijen staat de volgende informatie: a. De wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; b. Het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; c. De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; d. De verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; e. De eventuele risico's van een verbonden partij waar geen maatregelen voor getroffen zijn door de gemeenten en die van materiële betekenis kunnen zijn op de financiële positie van de gemeente. Visie op de beleidsvoornemens Gemeente Bergen is onderdeel van diverse samenwerkingsverbanden, verbonden partijen, in de regio. Verbonden partijen voeren namens gemeente Bergen, en namens andere deelnemende partijen, gemeentelijke taken uit.

Met verbonden partijen heeft gemeente Bergen zowel een financiële relatie als een bestuurlijke relatie. Verbonden partijen zorgen voor een effectieve samenwerking in de regio. Gemeenschappelijke regelingen • • • • • •

Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Veiligheidsregio Limburg-Noord (VLN) Omnibuzz Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein Limburg-Noord (MGR) Regionale uitvoeringsdienst (RUD)

Vennootschappen en coöperaties • • • • • • •

Enexis Holding N.V Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. Claim Staat Vennootschap B.V. Extra Zekerheid Vennootschap B.V. Bank Nederlandse Gemeenten N.V. Energielandgoed Wells Meer B.V. Inkoopcentrum Zuid

Stichtingen en verenigingen • • • •

Stichting promotieplatform Maasduinen Vereniging van Bos en Natuurterreineigenaren De Marke Stichting Stichting Limburg-Noord

Overige verbonden partijen • • • • • •

Euregio-Rijn Waal Regiovisie Bergen/Gennep/Mook en Middelaar Werkbedrijf Lokale educatieve en welzijnsagenda O.O.G.o. Op Overeenstemming Gericht bestuurlijk Overleg De lokale Driehoek (Burgemeester, Officier Openbaar Ministerie, Chef Politie) 69

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Regionaal bestuurlijk overleg Limburgs integriteitsoverleg Fluglärm Commission Gemeenschappelijke luchtverkeerscommissie Verkeer & Mobiliteit Regio Noord Limburg Nazorgorganisatie/Bodemzorg Burgemeestersoverleg RegioCLIP Toerisme en Leisure Regio Noord Limburg Platform Noordelijke Maasvallei Overlegorgaan Nationaal Park de Maasduinen Industriële kring Contactgroep De Flammert Coördinatieoverleg EZ Werkgroep Ruimte en Economie Werkgroep Wonen Noord-Limburg Werkgroep Landelijk gebied Regionale Energie Alliantie Waterpanel Noord Stuurgroep Wonen Noord-Limburg Financiële controlecommissie Kerngroep Luchtvaart Limburg Vliegbasis de Peel Vereniging Nederlandse Riviergemeenten Klimaatadaptatietafel Limburg Stuurgroep Maasheggen UNESO Man and Biosphere Natuurnetwerk Gemeenten Regio Noord Limburg Bestuurscommissie WMO WerkgeverServicePunt MKB Limburg Afval Samenwerking Limburg Waterleidingmaatschappij Limburg Het veiligheidshuis Noord-Limburg Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Burgemeestersoverleg regio Noord Limburg Maascorridor Bestuurlijk overleg Maas Routebureau Noord- en Midden Limburg Regiovisie Sport Overleg orgaan toezicht openbaar onderwijs

70

Lijst van de verbonden partijen via GR

Omnibuzz Vestigingsplaats

Geleen

Website

https://www.omnibuzz.nl

Gemeentelijk belang

Omnibuzz is verantwoordelijk voor het (collectief) vraagafhankelijk vervoer (CVV) voor klanten met een indicatie vanuit de Wmo.

Gemeentelijk aandeel

€ 223.335

Vertegenwoordiging

Wethouder Bollen

Beleidsverantwoording

Eigen vermogen 01-01

De missie van Omnibuzz is: “Goed, veilig, betrouwbaar en betaalbaar doelgroepenvervoer voor nu en later”. Het doel is, het bieden van de beste service op het gebied van (aangepast) vervoer. Om te kunnen sturen op de best passende vervoersoplossingen, is Omnibuzz ingericht als mobiliteitscentrale. Bij het realiseren van haar ambities gaat Omnibuzz uit van drie pijlers: - het kantelen van vervoer en het gebruik van OV stimuleren; - het efficiënter organiseren van doelgroepenvervoer; - Omnibuzz als slimme organisatie. De geactualiseerde ingeschatte risico’s van de GR Omnibuzz zijn als volgt bepaald: 1. Verminderd draagvlak en/of draagkracht bij gemeenten voor de missie en visie van Omnibuzz. 2. Beheersbaarheid van het vervoer. 3. Kwetsbaarheid taxibedrijven. 4. Kennis en inzetbaarheid intern personeel. Voor de geïdentificeerde risico’s geldt dat Omnibuzz passende maatregelen treft om deze risico’s te mitigeren en beheersbaar te houden. Op basis van een impactanalyse is de minimum (€ 520.000) en maximum (€ 1.308.000) stand van de algemene reserve berekend. Het saldo primo € 900.000 ligt binnen deze bandbreedte. € 4.422.000

Eigen vermogen 31-12

€ 1.017.498

Vreemd vermogen 01-01

€ 1.977.411

Vreemd vermogen 31-12

€ 5.406.774

Resultaat 2024

€0

Bijdrage Gemeente 2024

€ 212.648

Risico's

71

Regionale Uitvoeringsdienst Vestigingsplaats Venray Website

https://www.rudlimburgnoord.nl

Gemeentelijk belang

Samenwerking op basis van een Gemeenschappelijke Regeling binnen Noord - en Midden Limburg op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor taken uit het werkveld van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (GR RUD LN) is één van de 29 Omgevingsdiensten die Nederland heeft. Namens haar 16 deelnemers is de GR RUD LN belast met de uitvoering van taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving, gericht op een schone, veilige en gezonde leefomgeving. Activiteiten die het leefmilieu belasten kunnen langdurige effecten op onze gezondheid hebben en zijn daarom aan regels gebonden. Er wordt gecontroleerd of deze regels in de praktijk worden nagekomen en desnoods wordt er corrigerend opgetreden (handhaving). Daarnaast zijn het vooral grote maatschappelijke (milieu)vraagstukken die extra aandacht vragen: energiebesparing/duurzaamheid, stikstofproblematiek, ZZS (zeer zorgwekkende stoffen) en waterkwaliteit.

Gemeentelijk aandeel

Deelname aan de RUD is voor een aantal taken, de zogenaamde basistaken, verplicht op grond van de Wet VTH (Hfst 5 van de Wabo). € 49.173

Vertegenwoordiging

Wethouder Bollen

Beleidsverantwoording

De doelstelling van het programma is om in een gezamenlijke verantwoordelijkheid met de deelnemers de kwaliteit van dienstverlening aan burgers, bedrijven en belanghebbenden te verbeteren bij de uitvoering van VTH taken en de kwaliteit, veiligheid en gezondheid van de leefomgeving te verbeteren. De GR RUD LN wil daarbij een innovatieve, flexibele, slagvaardige en efficiënte organisatie zijn. De dienstverlening wordt verbeterd door: 1. Een 'level playing field' (gelijke benadering en behandeling onder de GR RUD LN); 2. Minder toezichtlasten door efficiënte en innovatieve toezichtmethoden. De RUD LN inventariseert jaarlijks de risico's waaraan de RUD LN is blootgesteld. Een aantal risico’s zijn afgedekt met verzekeringen. Denk daarbij aan de aansprakelijkheids- en rechtsbijstandverzekering.

Risico's

De RUD LN beschikte tot voor kort niet over een algemene reserve. Het Algemeen Bestuur is in de Begroting voor 2024 voorgesteld om het positieve jaarrekeningresultaat over 2022 (€ 135.000) te storten in een te vormen algemene reserve. Naast deze algemene reserve beschikt de RUD LN in de begroting over een post onvoorzien ter hoogte van €50.000 die tot de weerstandscapaciteit gerekend kan worden. Risicobeheersing

Eigen vermogen 01-01

Mochten de risico's in een jaar boven de post onvoorzien uitkomen, dan worden deze doorberekend aan de deelnemers conform de GR. Er wordt bewust voor gekozen om niet alle mogelijke risico's af te dekken. Enerzijds omdat er vanuit gegaan wordt dat niet alle risico's zich tegelijkertijd zullen voordoen. Anderzijds omdat het rekeningresultaat (positief dan wel negatief) verrekend wordt met de deelnemers. Mochten de risico's in een jaar boven de post onvoorzien uitkomen , dan dienen deelnemers deze extra kosten te betalen conform de GR. € 346.000 72

Eigen vermogen 31-12

€ 135.000

Vreemd vermogen 01-01

€ 1.106.000

Vreemd vermogen 31-12

€ 1.150.000

Resultaat 2024

€ 375.000

Bijdrage Gemeente 2024

€ 86.473

73

Werkvoorziening Aanvullende Arbeid Venlo e.o. (WAA) Vestigingsplaats Venlo Website

http://www.waagroep.nl

Gemeentelijk belang

De doelstelling van WAA is het - voor en namens de deelnemende gemeenten - als Gemeenschappelijke Regeling uitvoering geven aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Participatiewet onderdeel Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) in de regio Venlo tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Gemeentelijk aandeel

€ 24.566

Vertegenwoordiging

Wethouder Bollen

Beleidsverantwoording

Visie en missie zijn concreet vertaald in onderstaande strategische items en uitgangspunten: “De WAA organisatie overall…..: - Heeft sociaal en financieel renderende strategische allianties en cocreaties met het regionale bedrijfsleven en overheden”. - Realiseert voor haar SW-medewerkers duurzame plaatsingen in groepen bij opdrachtgevers. - Ambieert samen met haar SW-medewerkers ontplooiing gericht op maximale loonwaarde”. - Is een proces- en resultaatgerichte organisatie waarin met plezier gewerkt wordt”. De strategische koers is verder vertaald door het Bestuur en vastgelegd in strategische uitgangspunten en beleidslijnen. Risico’s voor Schap als publiekrechtelijke organisatie: • Optimalisatie- en finetuning proces • Mogelijke herijking bestuurlijke constellatie WAA • Risico’s uit hoofde van de WSW • Risico’s naar aanleiding van gemeentelijke herindeling • Demografische risico’s • Fiscale risico’s • Financieringsrisico’s • Resultaten deelneming in WAA groep nv

Risico's

Groep nv • Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt • Vervuilde gronden • Transitievergoedingen • AVG • Cyberrisico’s • Effecten WAB Eigen vermogen 01-01

€ 12.663.000

Eigen vermogen 31-12

€ 3.415.000

Vreemd vermogen 01-01

€ 3.578.000

Vreemd vermogen 31-12

€ 300.000

Resultaat 2024

€ 316.000

Bijdrage Gemeente 2024

€ 25.000

74

Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Vestigingsplaats Roermond Website

https://bsgw.nl/nl

Gemeentelijk belang

Gemeentelijk aandeel

BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van de deelnemende waterschappen en gemeenten de zorg voor het volledig, tijdig, rechtmatig, juist en doelmatig heffen en innen van de lokale belastingen en beheert de authentieke basisregistratie WOZ (administratie en waardering). BsGW draagt zorg voor het heffen en innen van in beginsel alle lokale belastingen van gemeenten en waterschappen. De keuze welke belastingen door BsGW worden uitgevoerd wordt bepaald door de deelnemer. Het takenpakket bestrijkt het taakveld van advisering en opstellen van conceptverordening(en), de opbouw van benodigde basisregistraties, het opleggen en innen van de aanslagen tot en met de dwang invordering en oninbaar verklaring. Afhandeling van klantreacties gedurende deze processtappen behoort eveneens tot het takenpakket. € 275.175

Vertegenwoordiging

Wethouder Bollen

Beleidsverantwoording

De strategische doelstellingen van BsGW zijn: - daling kosten deelnemers; - minimaal gelijkblijvende kwaliteit van de dienstverlening; - vergroting digitale dienstverlening.

Risico's

Eigen vermogen 01-01

1. Datalek, hackers aanvallen en overige ICT-storingen 2. Uitbesteding van niet-kernactiviteiten 3. Fraude 4. Vervuiling van en/of incomplete gegevensbestanden 5. Overschrijding van de exploitatiebegroting van BsGW 6. Ambitieuze raming opbrengst vervolgingskosten 7. Frictiekosten personeel € 2.002.000

Eigen vermogen 31-12

- € 2.835.000

Vreemd vermogen 01-01

€ 7.414.000

Vreemd vermogen 31-12

€ 9.038.000

Resultaat 2024

€ 3.723.000

Bijdrage Gemeente 2024

€ 246.548

75

Veiligheidsregio Limburg Noord Vestigingsplaats Venlo Website

https://www.vrln.nl

Gemeentelijk belang

De Veiligheidsregio Limburg-Noord geeft vorm en inhoud aan samenwerking tussen gemeenten in Noord- en Midden-Limburg en heeft tot doel: I. Het behartigen van de belangen van de gemeenten en hun inwoners op het gebied van: a) brandweerzorg b) geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen c) rampenbestrijding en crisisbeheersing d) bevordering van multidisciplinaire uitvoering van rampenbestrijding, crisisbeheersing en bestrijding van zware ongevallen e) bevordering van samenhangend integraal veiligheidsbeleid in de regio. II. Het behartigen van die taken die door de wet- en regelgeving aan gemeenten zijn toegekend op het gebied van collectieve preventie volksgezondheid en maatschappelijke zorg. Hiervoor moeten gemeenten uit de regio samenwerken. Dat is efficiënter en effectiever.

Gemeentelijk aandeel

€ 1.772.764

Vertegenwoordiging

Burgemeester Rauner (Wethouder Ponjee v.w.b. GGD)

Beleidsverantwoording

De Veiligheidsregio Limburg-Noord geeft vorm en inhoud aan samenwerking tussen gemeenten in Noord- en Midden-Limburg en heeft tot doel: I. Het behartigen van de belangen van de gemeenten en hun inwoners op het gebied van: a) brandweerzorg b) geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen c) rampenbestrijding en crisisbeheersing d) bevordering van multidisciplinaire uitvoering van rampenbestrijding, crisisbeheersing en bestrijding van zware ongevallen e) bevordering van samenhangend integraal veiligheidsbeleid in de regio. II. Het behartigen van die taken die door de wet- en regelgeving aan gemeenten zijn toegekend op het gebied van collectieve preventie volksgezondheid en maatschappelijke zorg. Hiervoor moeten gemeenten uit de regio samenwerken. Dat is efficiënter en effectiever.

Risico's

Eigen vermogen 01-01

Vanuit de risico inventarisatie is een benodigd weerstandsvermogen becijferd van € 1,25 mln. Het Algemeen Bestuur heeft besloten dit bedrag van € 1,25 mln aan te houden. Aanvullend loopt een onderzoek naar eventuele risico's rond de toekomstbestendigheid van de GGD, waar ultimo 2024 eerste resultaten verwacht worden. € 6.551.000

Eigen vermogen 31-12

€ 8.014.000

Vreemd vermogen 01-01

€ 52.433.000

Vreemd vermogen 31-12

€ 47.551.000

Resultaat 2024

€ 3.716.000

Bijdrage Gemeente 2024

€ 1.772.764

76

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Vestigingsplaats Venray Website

https://sociaaldomein-limburgnoord.nl

Gemeentelijk belang

De MGR is eind 2014 opgericht. Aanleiding voor de instelling van deze gemeenschappelijke regeling zijn de drie decentralisatieopgaven (Jeugd wet, Wmo en Participatie wet) en de hierbij gewenste transformaties. Gemeenten pakken de meeste taken lokaal op. Echter, voor een aantal opgaven is regionale samenwerking noodzakelijk.

Gemeentelijk aandeel

De MGR is opgericht om de samenwerking in het sociaal domein op uitvoerend niveau vorm te geven. Deze samenwerking is in het afgelopen jaar uitgebreid met een tweede module (beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg & preventie), waarbij ook het aantal deelnemende gemeentes is uitgebreid. € 135.113

Vertegenwoordiging

Wethouder Ponjee

Beleidsverantwoording

Eigen vermogen 01-01

• Vanuit sturing en inkoop is het contractmanagement vanaf 2022 via de MGR breder vorm gegeven. • Module 1 ziet hoofdzakelijk op 'opdracht geven in het sociaal domein' waar dit vooral ziet op het uitvoeren van de inkoop, uitvoeren van contractmanagement en sturen vanuit data management. • Vanuit module 2 is er een verdergaande samenwerking tussen de deelnemende gemeentes vorm gegeven. Hierbij zijn de taken van de MGR hetzelfde als voor module 1. Daarnaast heeft de MGR een belangrijke kassiers- en beheerfunctie van de financiële middelen op basis van de samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg & preventie. De risico’s die binnen de MGR en de module Opdrachtgevers op dit moment onderkend worden, naast het niet realiseren van te leveren prestaties, zijn: • Risico op onvoorziene budgetoverschrijdingen; • Bedrijfscontinuïteit/ onvoldoende gekwalificeerd personeel; • Niet adequaat inspelen op nieuwe ontwikkelingen in wet- en regelgeving binnen het sociaal domein; • Rechtszaken inkooptrajecten. 60.000

Eigen vermogen 31-12

€0

Vreemd vermogen 01-01

10.403.425

Vreemd vermogen 31-12

€0

Resultaat 2024

€0

Bijdrage Gemeente 2024

€ 135.007

Risico's

77

Paragraaf G Grondbeleid Algemeen De paragraaf grondbeleid bevat: a. een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma's die zijn opgenomen in de begroting; b. een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; c. een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; d. een onderbouwing van de winstneming 2024; e. de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico's van de grondzaken. Visie op grondbeleid Inleiding Door middel van het grondbeleid kan de gemeente invloed uitoefenen op de wijze waarop de gronden worden gebruikt. Sturing van het grondgebruik door middel van het grondbeleid draagt bij aan de realisatie van doelstellingen op het gebied van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, infrastructuur en financiën. De gemeente wil haar beleidsinstrumentarium optimaal inzetten zodat haar ruimtelijke- en economische doelstellingen kunnen worden behaald en de financiële risico’s beheersbaar kunnen worden gehouden. Met betrekking tot het grondbeleid staan twee concrete beleidsdoelen voor ogen: • Het voeren van een actieve grondpolitiek waarbij door middel van het opstellen van bestemmingsplannen woningbouwmogelijkheden in alle kernen worden gecreëerd; • Het voorbereiden en realiseren van woningbouw.

De nieuwe notitie herziening BBV grondexploitatie geeft de berekeningsmethode voor de toe te passen rekenrente. Dit percentage is voor de gemeente Bergen 0,4% in 2024. Volkshuisvestingsprogramma 2024 In 2017 is door uw raad de gemeentelijke woonvisie vastgesteld. Deze gold voor een periode van 4 jaar. In 2020 is samen met de andere gemeenten in Noord-Limburg de regionale woonvisie 2020-2024 opgesteld. U heeft deze visie op 21 september 2020 bekrachtigd. Beide visiedocumenten liepen ten einde en ontwikkelingen gaan snel. Eind 2023 is daarom gestart met het opstellen van een gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma. Dit is een nieuw instrument en dient als vervanger van de woonvisie en op te stellen woonzorgvisie. Wij sorteren hiermee voor op nieuwe wet- en regelgeving, vanaf 2026 verplicht vanuit de Wet versterking regie volkshuisvesting. Het zorgt voor actueel beleid om in te spelen op ontwikkelingen op het vlak van wonen en zorg, zowel lokaal, regionaal als nationaal. Het is een integraal document met focus op wonen en zorg. De visie is 17 december 2024 vastgesteld. De uitvoering van het woningbouwopgave en het programma is neergelegd bij het college. Het college rapporteert daarover periodiek aan de raad. Woondeals In 2023 is de eerste woondeal gesloten. Kwantitatief is de bijdrage van Bergen voor de eerste periode (t/m 2026) vastgelegd op 274 woningen.

Dit past binnen de kaders van onze eigen ambitie voor de realisatie van 400 bouwtitels in dezelfde periode. Er is bewust voor gekozen om voor Bergen nu geen hogere taakstelling of ambitie op te nemen in de woondeal. Het bod betreft immers een minimale bijdrage, meer mag en dat kan Bergen dan naar behoefte flexibel invullen. Deze ‘taakstelling’ halen wij. Ook aan de kwalitatieve component kan Bergen naar verwachting voldoen. Dit houdt in: van de nieuwbouw dient twee derde betaalbaar te zijn. Onder betaalbaarheid wordt verstaan de sociale huur, middenhuur tot € 1.123 en koop tot en met € 390.000 (peil 2024). We streven naar 30% sociale huur. Woondeal 2.0. Tijdens de woondeal-tafel van 29 november 2023 is door de provincie en gemeenten afgesproken met de minister voor VRO dat er vóór einde 2024 een definitieve Limburgse woningbouwopgave (programmering) per gemeente opgeleverd zou worden. Het betreft een inschatting van de bouwstroom voor de volgende jaren (na de woondeal 1.0) waarmee gemeenten een stip op de horizon zetten in 2030. Tevens is hierbij een doorkijk naar 2034, 2038 en 2043. Het gaat om streefgetallen die duidelijk maken wat de opgave per Limburgse gemeente is. Herijking (actualisatie) vindt met regelmaat plaats (elke 2 á 3 jaar). De opgave/vraag vanuit het rijk is 78

hoog en in de regio hebben gemeenten dan ook hun bijdrage opgeschroefd. Gevraagd is om alle bouwmogelijkheden in te brengen hiervoor. De gemeente Bergen heeft daarbij de actuele voorraad ingebracht, die nog bovenop de eerder genoemde 274 woningen mogelijk zijn. Dat zijn er circa 700 op dit moment. Daarbij is bestuurlijk nadrukkelijk het voorbehoud gemaakt dat het cijfermatig ‘toerekenen’ naar het gewenste resultaat niet blind gevolgd moet worden. De vinger moet doorlopend aan de pols worden gehouden om in de pas te blijven lopen met de marktvraag, qua kwantiteit en kwaliteit, als ook onze eigen ambities en programmering. Uitvoering grondbeleid Reserve grondbedrijf De reserve is beschikbaar voor het opvangen van toekomstige verliezen. De reserve grondbedrijf dient voor de opvang van toekomstige negatieve exploitatieresultaten van de complexen van het grondbedrijf en voor de aanleg van eventuele bovenwijkse voorzieningen. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2023 is bepaald dat een bedrag van totaal € 29.020 aan de reserve wordt toegevoegd. In de toekomst houden we verwachten we de volgende mutaties: • Wij rekenen in onze exploitatieopzetten met een kostenindex op bouwrijp maken van 4,0%. Voor de grondopbrengsten passen wij geen indexatie (0%) toe. • In 2024 is ten laste van de reserve grondbedrijf een bijdrage van € 110.525 als bijdrage voor projectleider grondbedrijf.

• In 2025 en 2026 zal het positief saldo van de aflopende plannen groot ongeveer € 209.000, aan de reserve grondbedrijf worden toegevoegd. • Bij vaststelling van de grondexploitatie voor de ontwikkeling van de Oostplint Mosaïque is besloten om € 857.000 beschikbaar te stellen uit de reserve grondbedrijf. • Aan het plan Moleneind 2a wordt € 79.160 bijgedragen voor een kostendekkende exploitatie. • De exploitatieopzet Alverman is geactualiseerd, het exploitatieresultaat is € 130.930 negatief. Er wordt vanuit de voorziening Alverman € 434.377 gestort in de reserve grondbedrijf. De huidige exploitatieopzet valt € 434.377 gunstiger uit dan voorheen. • Het toekomstige verlies groot € 130.930 op de bouwgrondexploitatie wordt gedekt door voorziening Alverman. De reserve is beschikbaar voor het opvangen van toekomstige verliezen. De stand van de reserve grondbedrijf is per 31-12-2024 € 920.776. Ontwikkeling reserve grondbedrijf

Rekening 2024

Omvang per 1 januari 2024

1.002.281

Toevoegingen in 2024 Winst 2023

29.020

Onttrekkingen in 2024 Bijdrage medewerker grondbedrijf

110.525

Omvang per 31 december 2024

920.776

toekomstige mutaties Bijdrage Moleneind 2a Voorgestelde winstneming 2024 Toevoeging uit voorziening Alverman Kosten medewerker Bijdrage Mosaïque Toekomstige winst

-79.160 93.984 434.377 -110.525 -857.000 246.193

Omvang na verwerking toekomstige mutaties

648.645 79

Prognose van de te verwachte resultaten Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt het percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: • Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat én • De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht én • De kosten zijn gemaakt. De winstneming voor 2024 bedraagt € 93.984. Dit bedrag zal via de saldobestemming toegevoegd worden aan de reserve grondbedrijf.