Jaarstukken 2021

JAARSTUKKEN 2021

GEMEENTE BERGEN

Gemeente Bergen Postbus 140 5854 ZJ Bergen Tel: 0485 - 34 83 83 Fax: 0485 - 34 28 44 Bezoekadres: Raadhuisstraat 2, Bergen Internet: www.bergen.nl E-mail: info@bergen.nl Social media: www.facebook.com/gemeentebergen www.instagram.com/gemeentebergen_l www.linkedin.com/company/gemeente-bergen

1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................................... 2 Deel 1 Algemeen .................................................................................................................................... 3 Deel 2 Jaarverslag ................................................................................................................................. 8 Programma 1 Samenleving .................................................................................................................. 9 Programma 2 Ruimte en Economie ................................................................................................... 16 Programma 3 Bestuur en Financiën ................................................................................................. 37 Deel 3 De Paragrafen ........................................................................................................................... 50 Deel 4 Jaarrekening ............................................................................................................................. 94 Deel 5 Bijlagen ................................................................................................................................... 135

Deel 1 Algemeen

3

1. Leeswijzer Inhoudsopgave De jaarstukken bestaan uit:  het jaarverslag (de programmaverantwoording en de paragrafen)  de jaarrekening (het overzicht van baten en lasten en de toelichting, de balans en de toelichting, de bijlage met Sisa-verantwoording en een overzicht met gerealiseerde baten en lasten per taakveld) Jaarverslag De programma’s Het jaarverslag bestaat uit drie programma’s. Elk programma is opgebouwd uit verschillende beleidsthema's. Per thema geven we antwoord op de volgende vragen:   

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Paragrafen De paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van de rekening op een aantal belangrijke onderdelen. Naast de voorgeschreven paragrafen is vorig jaar een paragraaf 'Corona' toegevoegd. Die paragraaf presenteren we dit jaar ook weer. De volgende paragrafen zijn opgenomen:  Lokale heffingen  Weerstandsvermogen  Kapitaalgoederen  Financiering  Bedrijfsvoering  Verbonden partijen  Grondbeleid  Corona Jaarrekening Balans In de balans worden naast de cijfers per balansdatum tevens de cijfers van de balans van het vorige begrotingsjaar opgenomen. De balans heeft een voorgeschreven opmaak en na de balans is een toelichting opgenomen die de belangrijkste balansposten verklaard. Overzicht van baten en lasten In deze resultatenrekening is opgenomen: a. per programmaonderdeel de gerealiseerde baten en lasten en het saldo daarvan; b. het overzicht van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen, de gerealiseerde kosten van de overhead en het bedrag van de heffing voor vennootschapsbelasting; c. het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten; d. de werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves; e. het gerealiseerde resultaat. Na het overzicht van baten en lasten is een toelichting geschreven die de belangrijkste onderwerpen verklaard.

4

2. Inleiding Algemeen We kijken terug op een jaar waarin veel gerealiseerd is. Welke acties dit zijn leest u in de programmaverantwoording en in de paragrafen. We sluiten het jaar af met een positief saldo. Een deel van dit saldo zetten we in om acties die in 2021 gestart zijn in 2022 voort te zetten en af te ronden. De jaarrekening geeft naast een verantwoording over het gevoerde beleid ook inzicht in de financiële positie van de gemeente. We hechten er waarde aan om stabiel financieel beleid te voeren zodat we de gezonde financiële situatie kunnen behouden. Dat is ook nodig om voor de langere termijn onze doelen te kunnen realiseren. De jaarrekening 2021 is gereed. Met dit document sluiten we het jaar 2021 af. In de jaarstukken leest u wat we in 2021 hebben gedaan met de opdracht die u ons gegeven hebt met het vaststellen van de begroting 2021. De planning- reporting en control cyclus voor 2021 zag er als volgt uit: * Kaderbrief 2020 (rb. 2 juli 2019) * Begroting 2021 (rb. 10 november 2020) * Berap (rb. 18 oktober 2021) * Jaarrekening (nu aan de orde) Naast de hiervoor genoemde documenten hebben wij maandelijks een managementrapportage voor intern gebruik opgesteld en twee kwartaalrapportages die wij via een RIB aan u ter kennisname hebben gebracht. Het tweede corona jaar We leven in bijzondere tijden. Het nieuws van 2021 werd gedicteerd door corona.

We probeerden zo goed mogelijk onze weg hierin te vinden. In de praktijk kwam dit neer op het nauwkeurig volgen van de rijksmaatregelen en binnen de beperkingen toch zoveel mogelijk onze dienstverlening op peil te houden. In de paragraaf 'Corona' nemen we u mee in de verschillende maatregelen die we in 2021 namen. Financieel resultaat en bestemming Het financieel resultaat van 2021 bedraagt € 2.474.706. Het resultaat lag in lijn met de verwachting. We houden de vinger aan de pols door een maandelijkse rapportage cyclus waarin we de ontwikkeling van het resultaat volgen. We hebben u over de ontwikkeling geïnformeerd via: 1ste kwartaalrapportage, Bestuursrapportage en 3e kwartaalrapportage 2021. We stellen voor om het saldo als volgt te bestemmen: Gerealiseerd resultaat vóór bestemming:

2.474.706

Algemene reserve grondbedrijf

-341.093

Overloopbudgetten

-1.789.502

Rente egalisatiereserve

-70.524

Egalisatiereserve afvalstoffenheffing

-48.648

Saldo na resultaatbepaling

Een totaaloverzicht van deze overloopbudgetten hebben wij opgenomen in bijlage 14. Hieronder wordt een aantal in het oog springende verschillen toegelicht.

5

224.939

Programma 1 = Samenleving Sociale basisvoorzieningen De ontwikkeling van de basisvoorzieningen, zoals sport, cultuur maar ook begeleiding asielzoekers heeft vertraging opgelopen door Covid-19 waardoor een positief financieel resultaat van € 130.000 is gerealiseerd. Jeugd Het onderdeel Jeugd betreft een aantal onderdelen van thema 1.2 en 1.3. Bij thema 1.2 zijn de kosten voor kinderopvang, onderwijshuisvesting, regionale functies en beweegcoaches opgenomen. Bij thema 1.3 de maatwerkvoorzieningen, MGR en onderwijsachterstandenbeleid. Bij de Bestuursrapportage hebben we een hogere algemene uitkering ontvangen vanwege gestegen prijzen en lonen en deze is voor € 60.000 toegerekend aan Jeugd. Daarnaast hebben we een extra uitkering voor gestegen kosten jeugdzorg, dit was een bedrag van € 277.000. Per saldo komt het resultaat Jeugd uit op een overschot van € 169.000. Participatie Het onderdeel Participatie betreft de onderdelen Bijstand, Participatiewet, IOAW, BBZ en sociale werkvoorzieningen. Het totale overschot van deze posten is € 96.000. WMO Bij de Bestuursrapportage is voor de Wmo een bedrag van € 229.000 bijgeraamd. Dit bedrag is het saldo van mutaties binnen diverse posten Wmo. Met inachtneming hiervan is er een positief resultaat van € 65.000 gerealiseerd bij de Wmo.

Dit betreft vooral minder uitgaven op de woonvoorzieningen en de pgb’s en beperkt hogere kosten op andere onderdelen. Covid-19 We hebben de rijksbijdragen die we ontvingen van 2019 t/m 2021 steeds doorgeschoven om nakomende kosten op te vangen. Ten laste van de rijksbijdrage zijn vooral de externe kosten betaald. De (interne) personeelskosten zijn niet ten laste van dit budget gebracht. Hierdoor is een overschot ontstaan van € 296.000. We constateren dat in 2022 nog externe inhuur nodig is om ziekte en werkdruk als gevolg van corona op te vangen. De noodzaak tot het inhuren van extra capaciteit heeft zich versterkt door de inzet die is gepleegd als gevolg van de opvang van Oekraïners. De krapte in de huidige arbeidsmarkt speelt in alle sectoren van de samenleving, zo ook bij de lokale overheid. De doorlooptijden van selectie- en werving duren aanmerkelijk langer dan voorheen. Dit leidt er toe dat noodgedwongen op onderdelen continuïteit slechts gewaarborgd kan worden door tijdelijke inhuur. Via budgetoverloop voegen we dit bedrag toe aan tijdelijk personeel in 2022 (zie ook paragraaf ‘Corona’ in het jaarverslag). Programma 2 = Ruimte en economie Energiereductie woningen We hebben een rijksbijdrage ontvangen van € 260.000. Inmiddels is er al € 100.000 uitgegeven. Het verschil wordt in 2022 besteed. Via budgetoverloop stellen we dit bedrag in 2022 beschikbaar.

Onderhoud Op diverse onderhoudsaspecten (groen, bermen, water & wegen) houden we € 596.185 over. Dit heeft te maken met langere doorlooptijd van diverse projecten. Via budgetoverloop stellen we een deel van dit bedrag in 2022 beschikbaar. Bouwvergunningen We hebben een opbrengst begroot van € 275.000. De werkelijke opbrengst is € 500.000. Het betreft vooral veel kleine bouwvergunningen die in 2021 zijn verwerkt. We gaan er van uit dat dit een incidenteel karakter heeft. Grondbedrijf Het betreft vooral de verplichte winstname van de 6 lopende grondexploitaties. Jaarlijks moeten we een deel van de verwachte winst nemen. In 2021 gaat het om € 341.000. Het saldo wordt via resultaatbestemming toegevoegd aan de reserve grondbedrijf.

6

Recreatie Er is minder uitgegeven dan begroot (aan o.a. onderhoud paden & actieprogramma vrijetijdseconomie). Dit komt omdat we bij diverse projecten belanghebbenden betrekken om te komen tot resultaatgerichte uitvoering. Door corona heeft het contact met derden vertraging opgelopen. Per saldo is een voordeel van € 70.000 gerealiseerd. We verwachten dit in 2022 alsnog uit te voeren. Via budgetoverloop stellen we dit bedrag in 2022 beschikbaar.

Programma 3 = Bestuur en financiën College B&W Ten behoeve van de pensioenvoorziening wethouders is een dotatie gedaan van € 236.000. Basis van de storting is de jaarlijkse actuariële berekening. Deze wordt pas in december gedaan omdat dan alle informatie beschikbaar is. Het betreft een niet beïnvloedbare en wettelijke plicht om de omvang van de pensioenvoorziening op peil te houden. Regiodeal Bij de regiodeal is een voordeel van € 180.000 gerealiseerd. Dit betreft uitgestelde projecten, waarbij we afhankelijk zijn van initiatieven vanuit de regio. We verwachten dat dit geld in 2022 alsnog nodig is. Via budgetoverloop stellen we dit bedrag in 2022 beschikbaar. Veiligheid & ondermijning De bijdrages aan regionale veiligheid vielen € 10.000 lager uit dan begroot (HALT, BHL & Veiligheidshuis). Voor aanpak ondermijning zijn nauwelijks kosten gemaakt. Dit resultaat bedraagt € 80.000. Via budgetoverloop stellen we dit bedrag in 2022 beschikbaar.

Vaststellen van de jaarstukken De procedure om tot behandeling en vaststelling van de jaarrekening 2021 te komen ziet er als volgt uit: * collegebesluit & aanbieding aan de gemeenteraad: 7 juni 2022 * mogelijkheid om technische vragen in te dienen: tot 20 juni 2022 * beantwoording technische vragen: 28 juni 2022 * Auditcommissie: 29 juni 2022 * Gemeenteraad: 12 juli 2022 We vertrouwen er op dat deze jaarrekening een helder en transparant inzicht geeft in het gevoerde beleid over 2021 en de gerealiseerde baten en lasten die hiermee verband houden en kijken uit naar de behandeling met u. De jaarrekening is gecontroleerd door onze accountant en de controleverklaring is in de stukken opgenomen. Bergen, 7 juni 2022 Burgemeester en Wethouders van de gemeente Bergen, H.H.M. Timmermans De secretaris

M.H.E. Pelzer De burgemeester

7

Deel 2 Jaarverslag

8

Programma 1 Samenleving (bedragen x € 1.000)

Saldo per thema Omschrijving 1.1 Vitale gemeenschappen 1.2 Algemene basisvoorzieningen 1.3 Maatwerkvoorzieningen

Begroting 2021 na Realisatie 2021 wijziging Saldo Saldo 1.417 1.326 2.835 2.628 10.235 9.970

Reserves

-764

-764

Totaalsaldo

13.723

13.161

Verschil

%

Saldo 91 207 265

94% 93% 97% 100%

-562

1.1 Thema Vitale gemeenschappen Waar gaat het thema over? De opgave binnen het thema Vitale Gemeenschappen is de beweging mogelijk maken naar een andere overheid en andere burgers, ieder in een eigen aanvullende rol. Doel is de samenredzaamheid van en in de gemeenschap te vergroten en het bevorderen van een vitale gemeenschap, waaraan alle inwoners een bijdrage kunnen leveren. Om dit te bereiken zijn er voorzieningen die bijdragen aan de leefbaarheid en positieve gezondheid. Denk hierbij aan onze multifunctionele centra, sport- en speelvoorzieningen, verenigingen en inwonersinitiatieven. Maar ook het opnieuw bekijken van de rolverdeling en verhoudingen tussen burgers/dorpsraden en de gemeente. Dit laatste komt terug in de notitie "Participatie en Zelfsturing gemeente Bergen" die in februari 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. Wat hebben we bereikt?    

  

 

In elk kerkdorp zijn accommodaties voor sport, ontspanning en ontmoeting voor onze inwoners beschikbaar. De bouw van het nieuwe MFC (Multifunctioneel Centrum) de Alverman is gestart. Er is een start gemaakt om de activiteiten in Den Asseldonk te versterken. Er is een start gemaakt met het onderzoek naar de toekomstmogelijkheden van de Klimroos en basisschool ’t Kendelke in combinatie met MFC Siebengewald (De Klaproos). We hebben een rijk verenigingsleven waar veel inwoners actief bij betrokken zijn. Ondanks corona, waarin grotendeels de maatschappelijke activiteiten stil hebben gelegen, hebben we toch een klein aantal inwonersinitiatieven kunnen ondersteunen, zoals de alternatieve kermis in Bergen en de plaatsing van een drietal zitbanken in Nieuw Bergen voor de dagbesteding en inwoners van Nieuw Bergen. Met betrokkenen uit Afferden is gestart met de lang gekoesterde wens om tot de herinrichting van het Heijmanspark te komen. We hebben de greenteams van Wellerlooi en het afvalteam in Bergen in het zonnetje gezet met een eenmalige financiële waardering. In 2022 volgen nog Afferden en Well. Op basis van de nota "Participatie en Zelfsturing gemeente Bergen" is een start gemaakt met het opnieuw bekijken van de rolverdeling en verhoudingen tussen inwonersinitiatieven/dorpsraden en de gemeente.

Inmiddels heeft een bijeenkomst in 2021 plaatsgevonden, de bedoeling is dat leden van de dorpsraden en gemeenteraad elkaar twee à drie keer per jaar ontmoeten. Wij werken samen in het uitvoeringsprogramma van de 'Gezondste Regio'. Binnen de programmalijn 'Vitaal & Gezond' van de Investeringsagenda neemt onze gemeente deel aan regionale projecten, waarbij gezondheid en gemeenschapszin centraal staan. Bij de Regiodeal leveren we een bijdrage aan drie projecten (die inmiddels gestart zijn), te kennen:  Jeugd, voeding en gezondheid;  Huisartsenzorg en burgerparticipatie;  Ontwikkelplan gezondste regio 2022.

9

Wat hebben we ervoor gedaan?      

  

We hebben de werkgroep Alverman gefaciliteerd zodat in 2021 gestart is met de bouw van Alverman 2.0. Er is meer contact met Optisport om de samenwerking tussen partijen binnen Den Asseldonk te versterken. Samen met onderwijs en de stichting MFC Siebengewald (De Klaproos) zijn we gestart met het onderzoeken van de toekomstmogelijkheden van de Klimroos en basisschool ‘t Kendelke. We hebben verenigingen ondersteund met subsidies. In het kader van corona hebben we een uitvoeringsregeling vastgesteld en uitgevoerd om de negatieve gevolgen van corona op te vangen. Hier hebben vier organisaties gebruik van gemaakt. We hebben een financiële bijdrage geleverd voor het alternatieve kermisprogramma in Bergen. We hebben een financiële bijdrage geleverd om drie zitbanken te plaatsen zodat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en uit kunnen rusten tijdens een wandeling. Het idee voor deze drie banken kwam van de Dorpsraad Nieuw Bergen en de beweegcoach van ‘Bergen beweegt natuurlijk’. We hebben de greenteams van Wellerlooi en het afvalteam in Bergen een bedrag gegeven voor hun jaarlijkse inzet in de openbare ruimte (groen en grijs). In overleg met betrokkenen uit Afferden is een begin gemaakt met het proces van de herinrichting van het Heijmanspark. We hebben deelgenomen in het regionaal programmateam (Vitaal en Gezond).

Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

Vitale gemeenschappen Rekening

(bedragen x € 1.000)

Begroting 2021

Rekening

Verschil

Omschrijving

2020

Primitief

Definitief

2021

Totale lasten

919

1.498

1.513

1.422

92

Totale baten

95

96

96

96

1

Resultaat voor bestemming

824

1.402

1.417

1.326

91

Toevoeging aan reserves

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

50

545

545

545

0

Mutaties reserves

50

545

545

545

0

Resultaat na bestemming

774

857

872

781

91

Reserves

10

1.2 Thema Algemene basisvoorzieningen Waar gaat het thema over? Algemene basisvoorzieningen raken de aspecten van het dagelijks leven: ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Ze zijn zichtbaar en laagdrempelig en iedereen kan er gebruik van maken. Dit zorgt ervoor dat inwoners zich kunnen ontwikkelen, mee kunnen doen in de maatschappij en gezond kunnen blijven. De basisvoorzieningen zijn beschikbaar als er behoefte is aan ondersteuning. Wat hebben we bereikt?       

 

      

   

Binnen het Maatjesproject van Humanitas zijn er ongeveer 40 maatjes ingezet voor thuisadministratie en het verbeteren van de taalvaardigheid. De bibliotheek heeft regionale informatiepunten geopend om ook tijdens de beperkingen door corona de dienstverlening zo goed mogelijk uit te voeren. Vanuit Taalhuis Bergen worden voor en met statushouders verschillende activiteiten georganiseerd voor de sociale participatie. De groepsbijeenkomsten zijn, door corona, in aangepaste mate en gedeeltelijk doorgegaan. In het kader van de WEB (Wet educatie beroepsonderwijs) is er voor twee groepen een reken- en taalaanbod aangeboden. Dit om de basis taalvaardigheden te verbeteren. We hebben een regionale beleidsvisie aanpak laaggeletterdheid ontwikkeld. We voeren samen met betrokkenen het onderwijskansenbeleid 2019-2023 uit. We hebben een passend voorschools aanbod (Voor- en Vroegschoolse Educatie en Ontwikkelingsgericht Kinderopvang) voor alle peuters die dit nodig hebben. Belangrijke verandering hierbij is de inzet van de pedagogische beleidsmedewerker. Ook is met de inzet van een tolk (Arabische taal) de toegang tot het voorschoolse aanbod verbeterd. Er is uitvoering gegeven aan de regionale transformatieopgave jeugd met name gericht op preventieactiviteiten. Er is sinds 2021 weer een Zorg Advies Team (ZAT 0-4 jaar).

Hierin werken verschillende professionals (gedragswetenschapper, jeugdarts en preventiemedewerker) samen op het gebied van jeugdzorg. De verloskundigenpraktijk is betrokken in deze samenwerking (Kansrijke start). We hebben samen met de andere gemeenten uit Noord en Midden Limburg een convenant Kansrijke Start ondertekend. Dit om de verbinding tussen het medische en het sociale domein te versterken. In 2021 is een plan van aanpak Nationaal Programma Onderwijs Bergen opgesteld dat in 2022 wordt uitgevoerd. We maken gebruik van de GGD voor de toezicht en handhaving kinderopvang. De beleidsregels voor toezicht en handhaving zijn geactualiseerd. We hebben een goede verstandhouding en korte lijnen met de huisartsen. Samen met hen geven we verdere invulling aan het concept Positieve Gezondheid. De praktijkondersteuner huisarts (POH) GGZ-jeugd is beschikbaar voor onze inwoners. De werkgroep 'Herstellen doe je zelf' heeft twee groepscursussen, gedeeltelijk via digitale bijeenkomsten), verzorgd voor ongeveer twintig personen. Het regionale project 'personen met verward gedrag' is afgerond. Het meldpunt “Signaal” en de algemene voorziening herstelhuis blijven beschikbaar. De mantelzorgondersteuner heeft 71 individuele mantelzorgers ondersteund met hulp en/of advies. Zij heeft een gespreksgroep met veertien deelnemers begeleid.

Er zijn 49 individuele mantelzorgers gekoppeld aan een zorgvrijwilliger. Er zijn 284 mantelzorgcomplimenten (geldelijke bijdrage van 50 euro) verstrekt en 463 attenties (planten) uitgedeeld in het kader van de Dag van Mantelzorg. Het algemeen maatschappelijk werk, uitgevoerd door Synthese, is blijvend beschikbaar voor onze inwoners. In 2021 zijn 80 ondersteuningstrajecten aangeboden en is er 84 keer laagdrempelig advies gegeven. We hebben inwoners die leven op minimumniveau ondersteund met regelingen om de armoede te bestrijden. Projecten die passen binnen de visie en thema's van het Lokaal Beweegakkoord Bergen zijn in uitvoering. Bijvoorbeeld: valpreventie, het ontwikkelen van multisport en de beweegwijzer. Het projectplan Bergen Beweegt Natuurlijk is in uitvoering (2020-2024).

11

 

Een Lokaal - en Regionaal Preventieakkoord op de onderdelen, roken (regionaal), alcohol- en drugs en overgewicht is opgeleverd. In 2021 is gestart met de uitvoering hiervan. Beschikbaarheid van de regionale functies op het gebied van jeugd, zoals:  Jeugdbescherming;  Jeugdreclassering;  Jeugdzorg Plus;  Integrale vroeg hulp en down-team;  Crisiszorg.

Wat hebben we ervoor gedaan? 



        

We hebben diverse overeenkomsten afgesloten met betrokkenen en houden periodiek contact met hen over de activiteiten en behaalde resultaten. Dit alles voor een goede invulling van de algemene basisvoorzieningen. Hierbij moet gedacht worden aan:  Overeenkomst met bibliotheek en taalaanbieder voor een breed aanbod aan taalontwikkelingsactiviteiten;  Overeenkomst met Humanitas over het Maatjesproject en project Thuisadministratie;  Overeenkomst met FranciSense over het leveren van twee cursussen 'Herstellen doe je zelf';  Overeenkomst (driejarig, met ingang van 1-1-2022) voor uitvoering van het maatschappelijk werk door Synthese voorbereid. Dit is inclusief de integratie van de onafhankelijke cliëntondersteuning door MEE;  Overeenkomst met 't Kienderbenkske voor de uitvoering van Ontwikkelingsgerichte Kinderopvang en Voorschoolse Educatie is verlengd;  Overeenkomst met Biblioplus voor de beschikbaarheid van de bibliotheek en uitvoering van andere diensten door de bibliotheek zoals het taalhuis en de voorleesexpres;  Overeenkomst met een gecertificeerde taalaanbieder voor het bieden van onderwijs in het kader van de WEB;  Overeenkomst met Proteion Welzijn voor de uitvoering van de mantelzorgondersteuning en -waardering en de coördinatie van de zorgvrijwilligers.

We hebben intensief contact met betrokkenen binnen onderwijs en kinderopvang om uitvoering te geven aan het onderwijskansenplan (2019-2023) en om dit te bekostigen. In 2021 zijn ook acties ondernomen om de gevolgen van corona te beperken en om noodopvang te bieden. De terugkerende overleggen (Lokale Educatieve Welzijn Agenda en de coördinatiegroep Voor en Vroegschoolse Educatie) zijn hierbij belangrijk en zijn digitaal doorgegaan. We hebben maandelijks regionaal overleg Kansrijke Start. Lokaal hebben we betrokkenen (professionals jeugdhulp en verloskundigen) meer met elkaar in contact gebracht. Het doel is om de verbinding tussen het medische en het sociale domein te versterken. We hebben de inzet van POH GGZ-jeugd binnen de huisartsenpraktijken mede gefinancierd. De Leerplichtwet is uitgevoerd en in regionaal verband dragen we bij aan de opgave rondom vroegtijdig schoolverlaten en de regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC). De GGD heeft in 2021 zes gastouders, twee buitenschoolse opvangen en vier kinderdagverblijven geïnspecteerd. Er is periodiek overleg met de GGD over de inspectie en toezicht op de kinderopvang. We nemen deel aan de gemeenschappelijke regeling voor de uitvoering van de taak Wet publieke gezondheid. De uitvoering vindt plaats door de GGD.

Er is uitvoering gegeven aan het actieplan SamenWerken tegen armoede, waaronder financiering jeugdfonds sport en cultuur, stichting Leergeld de Stuwwal, de Vincentiusvereniging Bergen en de voedselbank Noord-Limburg. We hebben actief deelgenomen in het kernteam van het Lokaal Beweegakkoord Bergen. We hebben verenigingen en initiatiefnemers geholpen in het opstarten en realiseren van projecten uit het Lokaal Beweeg Akkoord Bergen, zoals de inzet van een cursus val-preventie, ontwikkelen van multisport en de beweegwijzer. Deelname aan de regionale werkgroepen op het gebied van jeugdzorg, Wmo, Participatiewet, GGZ, GGD, WEB, Sociale Integratie, Sportregio, programmateam Vitaal en Gezond, Biblioplus, Cultuur en ambtelijke samenwerkingstafel VGZ.

12

Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

Algemene basisvoorzieningen Rekening

(bedragen x € 1.000)

Begroting 2021

Rekening

Verschil

Omschrijving

2020

Primitief

Definitief

2021

Totale lasten

2.861

2.880

2.900

2.703

197

Totale baten

63

30

65

75

-10

2.799

2.850

2.835

2.628

207

Toevoeging aan reserves

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

34

1

21

21

0

Mutaties reserves

34

1

21

21

0

2.765

2.849

2.814

2.608

207

Resultaat voor bestemming Reserves

Resultaat na bestemming

13

1.3 Thema Maatwerkvoorzieningen Waar gaat het thema over? Maatwerkvoorzieningen zijn voorzieningen die beschikt worden voor één persoon naar aanleiding van een hulpvraag. Op deze wijze creëren we een sociaal en financieel vangnet voor onze inwoners die dat nodig hebben. Wat hebben we bereikt? 

  

       

We hebben samen met inwoners die een hulpvraag hebben, onderzocht wat de beste ondersteuning is in het participeren en voor de zelfredzaamheid. Het onderzoek doen we door de brede uitvraag op gebieden zoals onder andere financiële ondersteuning, begeleiding, hulp bij huishouden en de weg naar werk. We hebben inwoners ondersteund door de inzet van voorzieningen voor inkomen, armoedebestrijding, inburgering en volwassenen educatie. Dit op grond van de Participatiewet. We hebben inwoners ondersteund door de inzet van begeleiding, behandeling en wonen in een veilige omgeving. Dit op basis van de Jeugdwet. We hebben inwoners ondersteund door de inzet van mobiliteitsvoorzieningen, begeleiding, dagbesteding, hulp bij het huishouden en het realiseren van woningaanpassingen. Dit op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning met als doel de zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners te vergroten. Er is in 2021 aan 133 kinderen Ontwikkelingsgerichte Kinderopvang en aan 27 kinderen Voorschoolse Educatie geboden. Er is voor 2 gezinnen een sociaal medische indicatie (SMI) ingezet. Alle kinderen in de gemeente zijn in staat om voor hen passend onderwijs te volgen. Indien nodig leveren wij een bijdrage aan het vervoer. In 2021 hebben 75 kinderen gebruik gemaakt van leerlingenvervoer (taxi, openbaar vervoer, fiets of eigen vervoer).

Voor het regionale project sturing en inkoop zijn nieuwe voorzieningen gedefinieerd en ingekocht. Deze voorzieningen geven verdere invulling aan de transformatie binnen het sociaal domein. De doordecentralisatie van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is voorbereid. De monitoring van de inzet van de maatwerkvoorzieningen en bijbehorende uitgaven is verbeterd, de basis is op orde. We bieden nieuwkomers die zich vanaf 2022 vestigen in de gemeente Bergen een ondersteuningstraject vanuit de nieuwe Wet Inburgering. Deze ondersteuning is gericht op maatschappelijke begeleiding, financiële ontzorging en werk. We hebben zelfstandige ondernemers financiële ondersteuning (TOZO & TONK) geboden gedurende de corona pandemie. We hebben mensen uit de sociale werkvoorziening passende begeleiding en werk geboden. De transitie van de WSW is verder vormgegeven.

Wat hebben we ervoor gedaan?         

We hebben samen met de inwoners met een hulpvraag en hun netwerk onderzoek gedaan naar de ondersteuningsbehoefte en hoe deze het beste in te vullen. Zo nodig hebben we maatwerkvoorzieningen ingezet. Wij hebben een bijdrage geleverd aan het regionale project sturing en inkoop. Wij hebben een bijdrage geleverd aan het regionale project doordecentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. We hebben de processen van de backoffice aangepast. Een deel van de backoffice taken zijn uitbesteed aan Zorg Lokaal. De toegangsmedewerkers zijn geschoold in de aangepaste procedures en de inhoud van de ondersteuningsproducten die we inzetten met ingang van 1 januari 2022. De Verordeningen en beleidsregels zijn geactualiseerd. We hebben uitvoering gegeven aan het Aanvalsplan Participatiewet. We hebben uitvoering gegeven aan de sociale werkvoorziening, de BBZ, TOZO en TONK regeling. We bieden laagdrempelige schuldhulpverlening daar waar dat noodzakelijk is.

14



We hebben voorbereidingen getroffen voor de implementatie van de nieuwe Wet Inburgering en voor het opstellen van de Verordening Wet Inburgering Bergen (L) 2022.

Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

Maatwerkvoorzieningen Rekening

(bedragen x € 1.000)

Begroting 2021

Rekening

Verschil

Omschrijving

2020

Primitief

Definitief

2021

Totale lasten

15.216

12.183

13.132

13.377

-246

Totale baten

4.550

2.897

2.897

3.408

-510

Resultaat voor bestemming

10.667

9.286

10.235

9.970

265

Toevoeging aan reserves

2

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

412

0

198

198

0

Mutaties reserves

410

0

198

198

0

10.256

9.286

10.037

9.772

265

Reserves

Resultaat na bestemming

15

Programma 2 Ruimte en Economie (bedragen x € 1.000)

Saldo per thema Omschrijving 2.1 Milieu en duurzaamheid 2.2 Openbare Ruimte 2.3 Ruimtelijke ontwikkeling 2.4 Economie, Recreatie en Toerisme

Begroting 2021 na Realisatie 2021 wijziging Saldo Saldo 3.124 2.551 3.167 2.581 272 -613 -62 -194

Verschil

%

Saldo 573 586 885 132

82% 81% -225% 313% 82%

Reserves

-938

-766

-172

Totaalsaldo

5.563

3.559

-2.004

2.1 Thema Milieu en Duurzaamheid Waar gaat het thema over?      

Milieubeheer Energie/duurzaamheid - Programma VerduurSAMEN2030 Riolering & water Klimaatbestendig bos- en natuurbeheer Zwerfafvalproject Afval(huisvuilinzameling)

Wat hebben we bereikt? Klimaatbestendigheid, vooral op het gebied van riolering en water, dit is een belangrijk onderdeel van een duurzame leefomgeving. Met de activiteiten en projecten op het gebied van riolering is de gemeente beter voorbereid op de verandering in het klimaat en zullen de risico's en de impact van wateroverlast, droogte en hitte en de effecten op waterkwaliteit ten gevolge van het veranderende klimaat verminderen. Een ecologisch verantwoorde inrichting van infiltratiebermen en wadi’s draagt bij aan verbetering van de biodiversiteit. Dit is onder meer uitgevoerd aan de Paulus Potterstraat in Nieuw Bergen en de Quinveldweg – Julianastraat in Afferden. Samen met de regiogemeenten is de aanbesteding elektrisch deelvervoer opgepakt. Het bedrijf Mobilitymixx kwam als beste uit de inschrijving. Vanaf de eerste helft 2021 maken we gebruik van het systeem. Het gaat niet alleen om elektrisch autorijden maar ook over duurzaam deelvervoer zoals (elektrische) fietsen en openbaar vervoer. Alle medewerkers van de gemeente zijn verplicht om gebruik te maken van het systeem. Bovendien kunnen burgers en bedrijven er binnen afzienbare tijd ook gebruik van maken. Op de parkeerstrook aan de Lindenlaan in Nieuw Bergen zijn 3 extra laadpalen met ieder twee laadpunten geplaatst voor het deelvervoersysteem. De parkeervakken worden hiervoor gereserveerd.

Er zijn extra laadpalen geplaatst voor openbaar gebruik. De komende tijd gaat dit door er wordt er nog een aanzienlijk aantal laadpalen bijgeplaatst. Om het plaatsen van laadpalen in goede banen te leiden wordt een plankaart opgesteld voor onze gemeente en andere gemeenten in de provincie. Uiteraard wordt dit gecommuniceerd met onze inwoners. Binnen het Regionaal Mobiliteitsoverleg en Trendsportal is gekomen tot een nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor verkeer en mobiliteit. Door deze samenwerking is het mogelijk om doelen te realiseren die als gemeente alleen niet haalbaar zijn. Bovendien zijn derde partijen eerder bereid om mee te financieren aan initiatieven. In het kader van de samenwerking tussen de provincie, basisscholen en ROVL voor verkeerseducatie hebben een aantal activiteiten bij de scholen plaatsgevonden. Het project Veilig op Weg is gelanceerd in de regio. In Wellerlooi is het eerste project in gang gezet. Het is met name gericht op het gedrag van weggebruikers.

16

Klimaatbestendig bos- en natuur beheer In 2020 is de nieuwe bosstrategie opgesteld waarbij klimaatslim bosbeheer een van de doelen is. De aanplant van klimaatbestendige bossen kan daarin een grote bijdrage leveren. Dit zal, waar mogelijk, gecombineerd worden met het natuurbrandbestrijdingsplan dat in 2020 is opgesteld. In 2021 heeft de Marke een subsidie aangevraagd en ontvangen voor de regeling versneld natuurbeheer waarbij klimaatbestendig bosbeheer een van de doelen is. Maatregelen zoals verwijderen heide opslag om de stikstofuitstoot te compenseren worden daarin ook mee genomen. Zwerfafvalproject In 2021 hebben we de aanpak van zwerfvuil verder uitgewerkt. Het project Op Weg is gecontinueerd. De Schone Maas is onder strenge voorwaarden vanwege corona door een deel van de groepen uitgevoerd. In 2021 hebben we ons gericht op de communicatie over zwerfvuil. We hebben een logo ontwikkeld die de herkenbaarheid van het onderwerp onder de inwoners moet vergroten. Het aantal vrijwilligers om zwerfafval op te ruimen neemt jaarlijks toe. In het voorjaar en najaar heeft er een monitoring plaatsgevonden naar de mate van vervuiling. Afval en huisvuilinzameling In 2021 is er ongeveer 111 kg per inwoner aan restafval ingezameld via de grijze containers. Dit is een lichte daling ten opzichte van 2020 (113 kg).

Vanwege de gewijzigde woon- en werksituatie als gevolg van alle coronamaatregelen is de hoeveelheid afval ten opzichte van voorgaande jaren gestegen maar lijkt zich nu te stabiliseren. Ook het aanbod van afval op het milieupark laat eenzelfde beeld zien. In 2021 is de inzameling van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur en herbruikbare spullen opnieuw aanbesteed. Daarbij is de opdracht wederom gegund aan stichting Actief uit Boxmeer en zal zij de komende jaren deze spullen weer inzamelen in onze gemeente. Het contract voor de inzameling van textiel is verlengd tot 1 januari 2023. De samenwerking binnen Afval Samenwerking Limburg is geïntensiveerd. Binnen afvalsamenwerking Limburg wordt onderzocht op welke manier we de komende jaren diverse afvalfracties circulair kunnen aanbesteden. In 2021 is er voor gekozen om de verwerking van het Limburgse GFT-afval als eerste gezamenlijk op de markt te zetten. Energie/duurzaamheid - Programma VerduurSAMEN2030 Enkele mijlpalen in 2021 waren:  Afronding RRE-regeling (Regeling Reductie Energiegebruik 2020) voor eigen woningbezitters;  Toekenning (€ 258.000,-) en opstart van de RREW-regeling (Regeling Reductie Energiegebruik Woningen 2021) voor huurders en woningeigenaren.

Dit bedrag is bedoeld voor activiteiten die in de periode april 2021 tot en met 31 juli 2022 worden uitgevoerd;  Ter inzage legging Transitievisie Warmte;  Deelname landelijke Community of Practice RREW (25 gemeenten in Nederland mogen daar aan deelnemen);  De RES 1.0 Noord- en Midden Limburg is ingediend bij het Rijk. Wat hebben we ervoor gedaan? Riolering & Water  Op basis van de regionaal uitgevoerde klimaatstress test zijn we in 2021 begonnen met het opstellen van een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie in het samenwerkingsverband Waterpanel Noord (15 gemeenten, waterschap, waterschapsbedrijf en waterleidingmaatschappij). Hierbij worden in overleg met stakeholders projecten en acties geïdentificeerd op regionaal en lokaal niveau om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. In 2021 is een regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie vastgesteld in Waterpanel Noord als leidraad voor regionaal op te pakken projecten, waaronder Waterklaar communicatie, GroenBlauwe Revolutie Schoolpleinen en het verduurzamen van bedrijventerreinen. In Bergen hebben we een start gemaakt met het inventariseren en analyseren van klimaatgerelateerde activiteiten in de verschillende beleidsvelden.

 Binnen de kaders van het in 2019 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn we ook in 2021 doorgegaan met het afkoppelen van regenwater van de riolering om dit water lokaal in de bodem te infiltreren. Dit is zowel in de openbare ruimte als op particulier terrein gedaan en gestimuleerd met een afkoppelsubsidie gericht op particulieren en bedrijven. In de openbare ruimte in de herinrichtingsprojecten zoals de Kruisstraat in Wellerlooi, het afkoppelen van hemelwater d.m.v. infiltratiekolken, bermverlaging aan de Paulus Potterstraat in Nieuw Bergen en de Quinveldweg – Julianastraat in Afferden. Bij bermverlaging worden deze ingezaaid met bloem17







kruidenrijke mengsels om bij te dragen aan de biodiversiteit en het opfleuren van de uitstraling van de straat. In 2021 zijn er 97 aanmeldingen gedaan voor het afkoppelen van regenwater bij particulieren. Dit heeft geresulteerd in het afkoppelen van 7.732 m2 op 70 verschillende adressen. Een bedrag van ruim € 60.172 is hiervoor uitgekeerd, waarvan ca. 60% afkomstig is van bijdragen van Waterschap Limburg en Provincie Limburg (DHZ: Delta Programma Hoge Zandgronden fondsen). De intensieve begeleiding van particulieren leidt tot grote deelname en kwalitatief goede uitvoering. We nemen actief deel aan regionale samenwerkingsprojecten in Waterpanel Noord om kennis op te doen en te delen, taken regionaal op te pakken en daarmee ook onze kwetsbaarheid te verminderen. In 2021 hebben we samengewerkt in o.a. Waterklaar, de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie, gezamenlijk grondwatermeetnet en is een regionaal Waterketenplan opgesteld. Er wordt preventief onderhoud uitgevoerd aan gemalen en installaties om storingen te voorkomen en zo overlast voor burgers en bedrijven te beperken en in 2021 is een actualisatie en vervanging van ons meet- en monitoring systeem voor gemalen, riooloverstorten en het grondwatermeetnet ingezet.

We gaan door met de infrastructuur voor elektrisch rijden. De eerste stappen zijn gezet om te komen tot een plankaart voor de laadvoorzieningen in de gemeente. Klimaatbestendig bos-natuurbeheer  Inventarisatie gemeentelijke bossen waarbij bospercelen zijn aangemerkt voor het aanplanten van loofbomen in de monotone naaldbossen.  Boomopslag verwijderd uit de diverse heideterreinen.  Subsidie versneld natuurbeheer en programma natuur aangevraagd via de stichting de Marke. Aanpak zwerfvuil  In 2021 hebben we het project Op Weg gecontinueerd. Omdat inmiddels de werkzaamheden goed ingericht zijn, rekenen we sinds 2021 voor de begeleiding van het project met Noord Limburgs Groen af op basis van daadwerkelijk gemaakte uren. Vaste mensen op de bakfiets hebben minder begeleiding nodig. Dit heeft geleid tot een kostenreductie. Vanuit het project Op weg zijn er inmiddels 2 mensen doorgestroomd naar de groenploeg van Noord Limburgs Groen. De bakfietsen zijn vrijwel volledig bezet. Dat wil zeggen 5 dagen in de week en dan telkens 2 dagdelen (voor de middag en na de middag).  In 2021 hebben we ons gericht op de communicatie over zwerfvuil. Door meer en vaker te communiceren over zwerfvuil hopen we onze inwoners meer bewust te maken van haar eigen woon- en leefomgeving.

Om de communicatie eenduidig te laten zijn hebben we een logo ontwikkeld wat telkens gebruikt gaat worden als we het hebben over zwerfvuil. Ook de bakfietsen zijn inmiddels voorzien van dit logo met als boodschap "Bergen natuurlijk schoon!". Voor de komende jaren willen we meer structuur brengen in het gericht communiceren over zwerfvuil en daarbij vaste momenten in het jaar te benutten (oud en nieuw, carnaval, zomer toerisme, start scholen etc.).  In mei en oktober heeft er een monitoring plaatsgevonden naar de mate van vervuiling. We zien een zeer lichte stijging wellicht als gevolg van een veranderende samenleving door de ingevoerde corona- maatregelen. In oktober is als extra in de monitoring de vervuiling gemeten in de sloten en bermen verder van de weg af. Ten opzichte van het voorgaande jaar zien we een duidelijke verbetering van de mate van vervuiling en kunnen de bermen en sloten als schoon aangemerkt worden. Afval  Ten opzichte van het eerste coronajaar zien we in 2021 een stabilisering in het aanbod van afval. Wel is het aanbod ten opzichte van de jaren vóór corona nog steeds hoog. Deze stijging zien we bij vrijwel alle afvalstromen. In 2021 hebben we ondanks lockdownmaatregelen alle afvalstromen gewoon kunnen inzamelen.

 Via een onderhandse aanbesteding is de inzameling van herbruikbare spullen en afgedankte elektrische en elektronische apparatuur in 2021 opnieuw in de markt gezet. De opdracht is gegund aan Stichting Actief in Boxmeer die de komende jaren deze spullen weer in onze gemeente zal inzamelen.  Per 1 januari 2023 komt er een producentenverantwoordelijkheid op textiel. Dit kan gevolgen hebben voor de gemeentelijke inzameling van textiel. In september 2021 liep het huidige contract

18



met Kleding Inzameling Nederland af voor de inzameling van textiel in onze gemeente. We hebben besloten dit contract onder gelijkblijvende voorwaarden te verlengen tot 1 januari 2023. Afval Samenwerking Limburg (ASL) Eind 2023 lopen de verwerkingscontracten voor de verwerking van GFT, restafval en PMD af. In aanloop naar een nieuwe gezamenlijke aanbesteding is onderzocht hoe deze afvalstromen aanbesteed kunnen worden op een vernieuwende manier met de nadruk op duurzaamheid en circulaire economie. Dit heeft ertoe geleid dat in 2021 besloten is om als eerste de verwerking van GFT Limburgbreed in de markt te zetten. Dit zal in 2022 verder uitgewerkt gaan worden. Over de verwerking van restafval zal medio 2022 een besluit genomen worden. De regie voor de verwerking van PMD is in 2021 teruggelegd bij Nedvang. Dat betekent dat we vanaf 1 januari 2022 alleen nog verantwoordelijk zijn voor de inzameling van PMD.

Elektrisch rijden/deelvervoer, Samen met de overige zeven gemeenten in Noord Limburg en het bedrijf Mobilitymixx hebben we de verdere uitrol van het deelvervoer opgepakt. Wekelijks wordt dit met de acht gemeenten besproken. Met Vattenfall en Elaad wordt gewerkt aan een plaatsingsplan voor laadpalen om zo te kunnen voldoen aan de vraag van onze burgers en bezoekers. Inmiddels staan er al tientallen laadpalen (openbaar en bij bedrijven) in onze gemeente. Dit zal de komende jaren alleen maar meer worden. Energie/duurzaamheid - Programma VerduurSAMEN2030 Enkele mijlpalen in 2021 waren:  Afronding RRE-regeling (Regeling Reductie Energiegebruik 2020) voor eigen woningbezitters;  Toekenning (€ 258.000,-) en opstart van de RREW-regeling (Regeling Reductie Energiegebruik Woningen 2021) voor huurders en woningeigenaren. Dit bedrag is bedoeld voor activiteiten die in de periode april 2021 tot en met 31 juli 2022 worden uitgevoerd;  Terinzagelegging Transitievisie Warmte;  Deelname landelijke Community of Practice RREW (25 gemeenten in Nederland mogen daar aan deelnemen);  De RES 1.0 Noord- en Midden Limburg is ingediend bij het Rijk. Overig  Onderzoek ondiepe geothermie Tuindorp.  Mobiliteit/duurzaam transport.  Showcase zonnecarports Mosaïque. RRE  

 

Bij ruim 800 huishoudens is een warmtescan uitgevoerd. Opstart 3e postcoderoosproject. De gemeente Bergen heeft in juli besloten om het dak op de gemeentewerf beschikbaar te stellen voor een derde postcoderoosproject in de gemeente. Energiecoöperatie Limburg neemt (in samenwerking met dorpsraad Well) de projectbegeleiding en uitvoering voor haar rekening en onderzoekt de mogelijkheden. We hebben een eigen klimaatbingo ontworpen. BiblioPlus heeft met behulp van de VerduurSAMEN2030-impuls een hoekje ingericht in de bibliotheek met boeken over duurzaamheid. Ook de folders van VerduurSAMEN2030 hebben er een plekje gekregen. Daarnaast hebben ze boekenpakketten voor alle basisscholen binnen de gemeente aangeschaft over het thema.

We hadden € 391.500,- aangevraagd voor alle 4.350 woningen in particulier bezit in onze gemeente en het projectdoel was om 3.480 woningen te bereiken. Dat doel hebben we ruimschoots behaald. Als direct bereik (daar waar daadwerkelijk energiebesparende maatregelen zijn uitgevoerd) 2.497 woningen, dat is 57% van het totaal aantal woningen. Inclusief het geschat aantal waar maatregelen zijn uitgevoerd komen we op een totaal van 3.750 woningen en dat is 86% van het totaal aantal woningen. Erg succesvol binnen de RRE waren: - De huis aan huis flyer met de thermocard; - De duurzaamheidskrant; - De woningscans; - De VerduurSAMEN2030-impuls (in totaal 154 aanvragen); - De energiebespaartas (ruim 2.000 tassen zijn uitgedeeld).

19

RREW  In november is een nieuwe voucheractie voor huurders opgezet. Huurders kunnen een voucher aanvragen ter waarde van 90 euro. Hiermee kunnen ze energiebesparende producten afnemen.  Er is een buurthulpplatform online gegaan. Met dit platform kunnen inwoners elkaar vinden en helpen bij het nemen van duurzaamheidsmaatregelen.  We zijn een communicatiecampagne gestart gericht op energiebesparing. Onderzoeks- en adviesbureau Opiniepijlers heeft een groot onderzoek uitgevoerd in onze gemeente. Gedurende twee weken zijn ze met een bus door onze gemeente getrokken om met onze inwoners het gesprek aan te gaan over de Transitievisie Warmte en andere zaken die het programma VerduurSAMEN2030 raken. In totaal zijn ruim 400 mensen geïnterviewd. Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

Milieu en duurzaamheid Rekening

(bedragen x € 1.000)

Begroting 2021

Rekening

Verschil

Omschrijving

2020

Primitief

Definitief

2021

Totale lasten

3.268

3.018

3.751

3.237

515

Totale baten

918

342

628

686

-58

2.350

2.675

3.124

2.551

573

Toevoeging aan reserves

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

356

147

453

453

0

Mutaties reserves

356

147

453

453

0

1.994

2.528

2.671

2.098

573

Resultaat voor bestemming Reserves

Resultaat na bestemming

20

2.2 Thema Openbare Ruimte Waar gaat het thema over?           

Klimaatbestendige inrichting openbare ruimte Verhogen van biodiversiteit Bestrijding van de eikenprocessierups Advisering en uitvoering geven aan boomveiligheidscontrole en gemeentelijk bomenbestand Verkeer en vervoer Onderhoud en reconstructie Rehabilitatie wegen buitengebieden Veilige en onderhoudsarme bermen buitenwegen Openbare verlichting Kunstwerken Snel internet (glasvezel)

Wat hebben we bereikt? Klimaatbestendige inrichting openbare ruimte  Om de nadelige gevolgen van klimaatverandering zoveel mogelijk te voorkomen, is een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte en particulier terrein belangrijk. In Limburg is de gemeente Bergen nog steeds koploper op het gebied van afkoppelen regenwater bij particulieren en bedrijven. In de afgelopen jaren zijn hiervoor tonnen aan subsidies binnengehaald en ingezet. In de openbare ruimte hebben we op diverse locaties ‘laaghangend fruit’ maatregelen uitgevoerd waar met relatief kleine ingrepen een flinke bijdrage gerealiseerd kan worden aan het afkoppelen van hemelwater en biodiverse inrichting van bermen.  Binnen de samenwerking in de waterketen in Noord- en Midden Limburg en Waterpanel Noord nemen we actief deel aan diverse samenwerkingsprojecten waardoor we invloed hebben op de ontwikkeling van deze activiteiten en optimaal gebruik kunnen maken van de resultaten van deze samenwerking. Verhogen biodiversiteit  Uitbreiding areaal akkerranden. In 2020 ca. 3 km aangelegd en in 2021 uitgebreid naar 6 km. Alles is gebaseerd op 3 jarige contracten.  Aanplant van diverse soorten bomen.  Nieuw maaibeleid bermen/sloten. In 2021 slotenbestek opgesteld waarbij controle op de uitvoering in eigen beheer zal worden opgepakt.  Toename flora en fauna.

Bestrijding eikenprocessierups De overlast van de eigenprocessierups is in navolging van 2020 ook in 2021 afgenomen. Eikenaanplant zoveel mogelijk voorkomen. Advisering en uitvoering boomveiligheidscontrole en gemeentelijk bomenbestand  Boomveiligheidscontrole laanbomen uitgevoerd waardoor bomen veiliger zijn voor openbaar verkeer. Ruim 12.000 bomen ondergaan een 3 jaarlijkse veiligheidskeuring.  Bij vervanging /uitbreiding van het bomenbestand zoveel mogelijk diversiteit aanbrengen door de soortenkeuze uit te breiden.  Komende 3 jaren is er in de begroting een budget opgenomen om een uitbreiding van het bomenbestand te realiseren door de aanplant van 100 bomen per jaar. Verkeer en vervoer  Samen met de provincie wordt er gewerkt aan de aanleg van een rotonde bij de Kasteellaan Wezerweg in Well. Over de conceptplannen is nagenoeg overeenstemming ook met het Wells Forum en aanwonenden. Op dit moment is de stikstofproblematiek de vertragende factor. Naar verwachting is er binnenkort duidelijk over hoe om te gaan met dit probleem dat bij meerdere projecten in de provincie speelt.

21



In Aijen zijn drempels aangebracht om de snelheid te verminderen binnen de bebouwde kom.



Veiligheid Siebengewaldseweg: De veilige looproute vanaf de Flammert (Maasduinenstaete) naar het centrum is gerealiseerd. De voetpaden en de oversteek van de Siebengewaldseweg zijn verbeterd. Bovendien is er een viertal zebrapaden gerealiseerd op dit tracé. Aanvullend hierop is het kruispunt bij Siebengewaldseweg - Flammert verbeterd. Ook de fietsoversteek aan de Boermansstraat is aangepast en veiliger gemaakt. Daarnaast is het asfalt vervangen en zijn er nieuwe rode fietssuggestiestroken aangebracht.



Medio vorige jaar is het project Parkeercirculatieplan Maasduinen opgestart. Samen met diverse stakeholders wordt onderzocht hoe met name het recreatief verkeer in goede banen te leiden. Gedacht moet worden aan een communicatieve aanpak (digitaal, bebording) maar mogelijk ook de (her)inrichting van parkeerterreinen en de overweging om al dan niet op druk bezochte plaatsen betaald te laten parkeren. Afronding van dit project wordt medio 2022 verwacht. . Met de zeven andere Trendsportalgemeenten worden diverse projecten opgepakt zoals het deelvervoer, ouderen en OV, bezoekersaanpak, werkgeversaanpak, opstellen risicoanalyse strategisch plan verkeersveiligheid, verkeersactieve school, Veilig op Weg enz.



Onderhoud en reconstructie  Herinrichting Kruisstraat: In 2021 zijn de werkzaamheden t.b.v. de herinrichting van de Kruisstraat afgerond en opgeleverd. Met de nieuwe duurzame inrichting is de Kruisstraat klaar voor de toekomst en kunnen haar bewoners genieten van de nieuwe openbare ruimte.  Herinrichting Meindert Hobbemastraat: In 2021 is gewerkt aan de voorbereiding van de reconstructie van de Meindert Hobbemastraat. Middels een enquête en een vijf-tal bewonersavonden (als gevolg van Covid19 vooral digitaal) is met de bewoners het ontwerp van Meindert Hobbemastraat vorm gegeven. De uitvoering van de werkzaamheden staat gepland voor het tweede kwartaal van 2022.  Herinrichting Von Flodorffstraat, Herckenrathstraat en Baron de Liedelstraat: In 2021 is gewerkt aan de voorbereiding van de reconstructie van de genoemde straten. Zo zijn de faciliterende onderzoeken gedaan en heeft de eerste bewonersavond plaatsgevonden. Als gevolg van de Covid19 is in overleg met de bewoners besproken om het participatietraject door te schuiven naar een moment dat fysieke bijeenkomsten weer mogelijk zijn.  Herinrichting burgemeester Douvenstraat: In 2021 is gewerkt aan de voorbereiding van de reconstructie van de Burgemeester Douvenstraat. Zo zijn de faciliterende onderzoeken gedaan en heeft de eerste bewonersavond plaats gevonden.

Als gevolg van de Covid19 is in overleg met de bewoners besproken om het participatietraject door te schuiven naar een moment dat fysieke bijeenkomsten weer mogelijk zijn.  Rijbaan reconstructie Lammerskamp en trottoir Elsterendijk: In 2021 is het ontwerp opgesteld en is een aanbesteding voor de uitvoering van het werk gehouden. De uitvoering van de werkzaamheden staat gepland voor het eerste kwartaal van 2022  Rehabilitatie Siebengewaldseweg: In 2021 is de Siebengewaldseweg (gedeelte binnen de komgrens van Bergen) gerehabiliteerd. Binnen deze rehabilitatie zijn tevens twee verkeerskundige aanpassingen op de Siebengewaldseweg uitgevoerd.  Aanpak wortelproblematiek: In 2021 zijn de groenvakken in de Eekhoornstraat in NieuwBergen en 't Zand in Well aangepast en is de wortelproblematiek op deze locaties verholpen.  Bouwrijp Maken Droogstal Zuid: In 2021 is een verkavelingsplan en ontwerp voor de nieuwbouwlocatie Droogstal Zuid gemaakt. Tevens is de locatie daarna bouwrijp gemaakt en is daarmee aan de voorwaarde voor de verkoop van de kavels voldaan.  Woonrijp Maken Bessembiender Siebengewald: In 2021 zijn de trottoir parkeervakken en groenvakken woonrijp gemaakt. Wanneer alle woningen zijn opgeleverd zal naar verwachting in 2022/2023 als laatste de rijbaan woonrijp worden gemaakt.

 Maaspark Well: in 2021 zijn de werkzaamheden in het kader van de reconstructie 't Leuken de Vissert uitgevoerd. Hiermee is het eerste deel van de ontsluitingsroute naar het Leukermeer gerealiseerd.  Köstersplein Siebengewald: In 2021 is een ontwerp voor het Kösterplein opgesteld. Daarnaast is het Kösterplein bouwrijp gemaakt en zijn de eerste woningen door Destion gerealiseerd.  Verhardingsonderzoek Bargapark: In 2021 is gestart met het verhardingsonderzoek Bargapark. Er is een overzicht van de mogelijke verhardingsopties gecreëerd met

22

bijbehorende ramingen. Daarnaast is op de KOBS locatie een pilot verharding van Graustabiel gerealiseerd. In de loop van 2022 zal het onderzoek op basis van de resultaten uit de pilot worden vervolgd. Rehabilitatie wegen buitengebieden Rehabilitatie wegen: In 2021 is ca. 6,5 km aan wegen gerehabiliteerd. Op diverse plaatsen in het buitengebied is groot onderhoud gepleegd aan asfaltwegen. Een combinatie van (tientallen) plaatselijke herstelwerkzaamheden met het aanbrengen van slijtlagen zorgt voor een sterke impuls van de levensduur van de asfaltverhardingen. Openbare verlichting Maatregelen uit het beleidsplan openbare verlichting: het buitengebied van de gemeente is opgedeeld in 11 deelgebieden. Eind 2021 is in 10 deelgebieden de verlichting van vóór 2000 voorzien van nieuwe LED-armaturen. Verder is de verlichting in de Eikstraat, Elsterendijk, Kasteellaan, Parkeerplaats Kasteellaan, Lammerskamp, Siebengewaldseweg en fietspad Wezerweg in 2021 vernieuwd en voorzien van energiezuinige verlichting. Kunstwerken Op basis van de schouw, de meerjarenplanning en begroting zijn in 2021 diverse kleine onderhoudswerkzaamheden aan de kunstwerken uitgevoerd. Snel internet (glasvezel) Bij nagenoeg alle adressen in het buitengebied en in de kernen, die zich daarvoor hebben aangemeld, is glasvezelkabel aangelegd. Voor een twintigtal dure aansluitingen wordt nog gezocht naar een oplossing.

De gemeente vindt het belangrijk dat iedereen die dat wil moet kunnen aansluiten. Wat hebben we ervoor gedaan? Riolering & Water  Een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte wordt gerealiseerd door uitvoering te geven aan een scala van maatregelen opgenomen in het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan), waaronder het afkoppelen van regenwater van de riolering in de openbare ruimte en bij particulieren en bedrijven. Daarnaast wordt regenwater afgekoppeld in de openbare ruimte en bij particulieren bij de voorbereiding en uitvoering van herinrichtingsprojecten o.a. Kruisstraat in Wellerlooi.  In 2021 is ook een start gemaakt met de inventarisatie en voorbereiding van 'laaghangend fruit' klimaatmaatregelen zoals verlagen van bermen om meer regenwater uit het riool af te vangen en in de bodem te infiltreren. Dit is op diverse locaties uitgevoerd: het afkoppelen van hemelwater d.m.v. infiltratiekolken en bermverlaging aan de Paulus Potterstraat in Nieuw Bergen om wateroverlast rond de brede school te verminderen, en de Quinveldweg – Julianastraat om de belasting op het rioolstelsel in Afferden te verminderen. Bij bermverlaging worden deze ingezaaid met bloem- kruidenrijke mengsels om bij te dragen aan de biodiversiteit en het opfleuren van de uitstraling van de straat.

 Samenwerking in de waterketen: deelname aan diverse projecten waarbij samenwerking schaalvoordeel en/of kwaliteitsverbetering oplevert. Dit gebeurt onder andere in projecten op het gebied gemalenbeheer, grondwatermeetnetten, Waterklaar en de regionale uitwerking van de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie.  Er is een nieuw gemaal geïnstalleerd en een persleiding vergroot voor riolering t.b.v. het Marinapark in Well. Verhogen biodiversiteit  Uitbreiding van het areaal akkerranden in Well. De akkerranden waren vanwege de gunstige weersomstandigheden in 2021 een genot om te zien en geeft een stimulatie voor overige kandidaten om deel te nemen. Inmiddels hebben zich weer enkele kandidaten aangemeld.  Verder zijn ook enkele "natuur" akkers ingezaaid met een kruidenrijk graanmengsel. Daarnaast zijn binnen de bebouwde kom in Afferden en Nieuw Bergen ook enkele wadi's ingezaaid met kruidenrijke mengsels.  Slotenbestek is naar tevredenheid uitgevoerd. Maaisel hebben we in eigen beheer afgevoerd.  In 2022 zal er een nieuw bermenbestek worden opgesteld waarbij het afvoer van het maaisel een grote rol zal gaan spelen.

23

Bestrijding eikenprocessierups  Preventieve bestrijding van de eikenprocessierups heeft in 2021 alleen binnen bebouwde kom plaatsgevonden. Hierbij hebben we gebruik gemaakt van de inzet van nematoden (aaltjes) die parasiteren op de eikenprocessierups. Het milieuonvriendelijke Xentari wordt in de gemeente Bergen niet meer toegepast. Daarnaast heeft er binnen de bebouwde kom curatieve bestrijding plaatsgevonden door het wegzuigen van nesten. Een duidelijke voorlichting van de afdeling communicatie heeft eraan bijgedragen dat de klachten/meldingen aanzienlijk zijn afgenomen.  Vanwege slechte weersomstandigheden (koud en nat) is de bestrijding op sommige plekken minder succesvol verlopen als in 2020. In 2022 zal hier extra aandacht aan worden geschonken.  Bij controle van de nestkasten bleek dat er in de zomerperiode van 2021 circa 90% van de nestkasten bebroed is geweest en er was dus aanleiding om het aantal nestkasten uit te breiden van 165 naar 265. Nieuwe maaimethoden van de bermen geven aanleiding om de bestrijding van de processierups succesvoller te laten verlopen. Dit zal in het nieuwe maaibestek worden mee genomen. Advisering en uitvoering boomveiligheidscontrole en gemeentelijk bomenbestand  VTA controle is uitgevoerd voor alle gemeentelijke bomen (ongeveer 12.000 stuks).  Onveilige bomen (167) zijn geveld.

Inmiddels zijn naar aanleiding van de VTA controle in 2021 ca. 90 bomen weer aangemerkt om te kappen. In februari 2022 heeft de herplant van de 167 bomen plaatsgevonden waarbij rekening is gehouden met de biodiversiteit door meerdere boomsoorten aan te planten.  Gegevens worden jaarlijks in GBI (Gegevensbeheer informatiesysteem) vermeld. Verkeer en vervoer  De looproute van de Vlammertsehof naar het centrum is verbeterd. Er is een nieuwe oversteek over de Siebengewaldseweg gemaakt, de trottoirs zijn verbeterd en er zijn voetgangersoversteekplaatsen aangelegd. Aansluitend hierop is de oversteek bij de Flammert en de fietsoversteek bij de Boermansstraat verbeterd. Ook is de gehele Siebengewaldseweg voorzien van nieuw asfalt en fietssuggestiestroken.  In Aijen zijn extra fietssuggestiestroken aangebracht voor de fietser. Ook is de Aijerdijk verbeterd en verkeersveiliger gemaakt door de aanpassing van kruispunten en aanbrengen van grasbetonstenen en fietssuggestie stroken. Nabij de dijkovergang aan de Kampweg is een drempel aangebracht om de snelheid te verlagen en de veiligheid voor fietsers en voetgangers te verbeteren.  Regionaal zijn via Trendsportal in het kader van de Regiodeal diverse projecten in voorbereiding. Die worden de komende tijd verder uitgewerkt. In totaal lopen er momenteel 16 regionale projecten. Wij nemen niet aan alle projecten deel.

Voorbeelden zijn Elektrisch Deelvervoer, Ouderen en OV, Veilig op Weg, Verkeerseducatie op scholen.  Samen met de provincie is gestaag verder gewerkt aan de voorbereiding van de rotonde in Well. Vanwege de stikstofproblematiek zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd. Technisch is het plan voorbereid. Op dit moment is van belang hoe er bestuurlijk met de stikstofproblematiek wordt omgegaan.  Met de 8 noordelijke gemeenten (RMO/Trendsportal) is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst aangegaan op het gebied van verkeer en mobiliteit. Voor de gemeente Bergen levert het veel personele en financiële voordelen op als we vraagstukken in samenwerking kunnen oppakken. Door samenwerking zijn er extra middelen te genereren bij o.a. Smartwayz en de provincie voor projecten die ook voordelen opleveren voor de gemeente Bergen.  Er is gestart met het opstellen van een parkeercirculatie plan voor de gehele gemeente. Dit in relatie tot de grote drukte die zich de laatste jaren met name in de zomer manifesteert. Onderhoud en reconstructie  Herinrichting Kruisstraat: Op basis van een aanbesteding is een aannemer geselecteerd die de werkzaamheden heeft uitgevoerd. Voor het voeren van de directie en het toezicht op het werk is een directievoerder geselecteerd.