Consultatiedocument

•

•

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

53

samenhang met de Zon- en Wind visies van de Natuur en Milieufederatie Limburg Warmte

•

• •

•

Antwoord

Het lijkt erop dat figuur 18 in de RSW niet klopt. Op de x-as staan de opties die allemaal warmtepompen heten waardoor de grafiek onleesbaar is. In de RSW zouden we niet alleen mogen kijken naar 2030 maar ook naar 2050. De grote inzet van groen gas in de definitieve RES ten opzichte van de concept RES verbaast ons enorm. In de tekst wordt gesproken over 90% van de woningen op (hybride) warmtepompen. De hoeveelheid groen gas is super belangrijk voor de noodzakelijke hoeveelheid elektra voor de andere individuele oplossing. Groen gas wordt gemaakt uit biomassa. Maar dezelfde biomassa gaat ook gebruikt worden in de circulaire economie. Wat wellicht zal blijven is mest, maar die is afhankelijk van de hoeveelheid dieren in Nederland. Rekenen we ons met deze RES niet rijk aan groen gas? En waar komt dit groene gas vandaan, kijkend naar de landelijke afspraken voor lokaal gebruik van groen gras?

Algemeen: • Een goede analyse is essentieel om een gefundeerde strategie te ontwikkelen. De RES geeft richting voor de energietransitie, zie voor verdere beantwoording de thematische beantwoording. • De RES 1.0 is past een eerste stap. We zijn in gesprek met Enexis is om afspraken te maken voor de toekomst. Participatie: • Als RES leren wij van elkaar als partners en stellen wij een gezamenlijk visie op richting de toekomst. Het contact met inwoners zal voornamelijk via de gemeentes plaatsvinden. Door kennisdeling willen de partners in de RES elkaar inspireren om inwoners zo goed mogelijk te betrekken en warm te maken voor de RES. Opwek: • Groei van het verbruik na 2030 is zeker onder de aandacht en zal bij elke iteratie van de RES verder bekeken worden. • Binnen de RES is een werkgroep bezig met een landschappelijk onderzoek en aanbevelingen voor inpassing van grootschalige opwek. De input van in- en externe stakeholders wordt gewaardeerd en waar mogelijk meegenomen. Zie antwoord samenvatting: In de RES is afgesproken dat we richtinggevende principes aan het uitwerken zijn voor de landschappelijke inpassing. Warmte:

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

54

• •

• •

Doorwerking M30 Algemeen

De RES gaat tot 2030, maar kijkt wel door naar 2050. Met de groengas potentie in de regio (NML) zouden tussen de 40.000 en 100.000 woningen kunnen worden aangesloten op het groengas en voorzien in de warmtevraag. Met de combinatie groengas en een Hybride-pomp kunnen 120.000 tot 310.000 woningen worden voorzien in de warmtevraag. De genoemde aantallen zijn de boven- en ondergrens van de potentie van het groengas voor de regio. Wij onderzoeken dit potentieel verder. Verdelingsvraagstuk wat betreft groen gas is meegenomen, zie onderwerp groen gas in thematische beantwoording. Gegevens vanuit en cijfers voor de regio NML voor belangrijkste vijf biogene secundaire grondstoffen zijn de bronnen: mest, gft-afval, rwzislib, tuinbouw en akkerbouw.

Figuur 18 in de RSW wordt aangepast. Verduidelijken tekst potentie groen gas • •

Volgens het Parijs akkoord, is de ambitie om de opwarming tot 1.5 C te beperken. In de RES staat 2 C. Samenvatting p 9. Punt toevoegen aan het einde van de laatste zin.

Besparing

•

CO2 uitstoot getal van 2015 toevoegen. En hebben we het over de CO2 uitstoot van Noord en Midden-Limburg of heel Nederland? Met deze gegevens kan ik zelf uitrekenen hoeveel Gt CO2 we minder gaan uitstoten in 2030.

Opwek

•

Ambitie is een eerlijke bijdrage op basis van bevolkingsaantal. Echter het is niet solidair. Andere, dichtbevolkt, regio’s in Nederland moeten veel meer GWh opwekken op een kleinere hoeveelheid land. Laten we die regio’s helpen door meer GWh te produceren dan 1200 GWh. Ook denk ik dat we met Duitsland moeten samenwerken om te kijken of we elkaar kunnen helpen. Samenvatting p 7. Kaart in hogere resolutie weergeven. De namen van de steden zijn nauwelijks te lezen. Ook de gemeente Bergen met Energielandgoed Wells Meer met een apart symbool op de kaart zetten. P 67. Eenheden gelijk maken. kWp is een verwarrende eenheid. 1 Wp komt in Nederland overeen met 0.85*1000 kWh per jaar. Dus 15000 Wp= 12750 kWh per jaar. MW omzetten naar kWh. P 68. Graag iets meer uitleggen hoe deze getalen worden bepaald. Waarom is “Zon en wind Verdeling op basis van potentie” kleiner als “Zon” (1.0 vs. 1.4)? Volgens mij moet hier 2.4 staan. P 68 Mijn indruk tot nu toe is dat er onzorgvuldig met getalen wordt omgegaan. Dat geeft de indruk dat het rapport niet betrouwbaar is. Dat is jammer want er is wel goed onderzoek gedaan. P 70. In Kaart 1 en Kaart 2 wordt de “opwekking” wordt in MWh en niet in MW zoals hier staat. P 70. Ineens wordt hier wel GWh gebruikt in plaats van kWp (goed. Op p 67 is dat niet zo. Het is wel een zooitje met de eenheden!

• • • • •

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

55

• • • Antwoord

P 71. Waarom wordt voor Energielandgoed Wells Meer niet een “gewogen potentie” getal gebruikt? Immers, de andere categorie is wel “gewogen”. P 72. Tabel 11. Hoe reken je 53 MW om in 50 GWh? En 335 MW ini 318 GWh? P 73 Tabel 12. Dit is dezelfde als Tabel 11 en voegt niets toe. Tabel verwijderen en refereren aan Tabel 11.

Algemeen: • In het Nederlands Klimaatakkoord, waar de RES een opdracht uit is, wordt gesproken over 2 C. Besparing: • In de ontwerp-RES zijn veel gegevens over CO2-uitstoot opgenomen. Voor de gebouwde omgeving (ook gespecificeerd naar subdoelgroepen) en de bedrijven. Dit is duidelijk gespecificeerd in de tabellen en figuren. De getallen hebben betrekking op de RES-regio NML. Ook dat is gespecificeerd. De CO2-emissie getallen zijn uitgedrukt in ton, kiloton of megaton. Opwek: • Iedere RES regio moet een gedragen bod indienen en voor Noord- en Midden Limburg is dat 1,2 TWh. De vooruitzichten zijn dat we de doelstelling van 35TWh gaan halen. • Tabel resolutie, wordt naar gekeken en indien mogelijk verbetert • P67 Uitsluitend Wh eenheden gebruiken levert ook verwarring op omdat je deze met beduidend verschillende vollasturen voor zon en wind moet doorrekenen. • P68 2.4 TWh is de landelijke potentie. De potentie voor NML ligt tussen 1.0 en 1.4 waarbij obv huidig gebruik de 1.2 TWh is bepaald. • P70 correct dit moet MWh zijn. • P70 zie p67 antwoord. • P72 voor zon wordt 950 vollasturen (hier is ook de SDE++ subsidie op gebaseerd) gebruikt, omrekening voor zon geeft bij 53 MW vermogen 50 GWh productie. • P71 De overweging hierbij is dat Wellsmeer in een vergevorderd stadium is, alle betrokkenen (netbeheerder, subsidie verstrekker etc) zitten aan tafel.

Daarnaast is de verwachting dat op basis van de ontwikkeling van techniek op het moment van realiseren veel meer zal opwekken dan dit aangenomen getal.

Doorwerking

Algemeen: • Punt toevoegen aan het einde van de laatste zin in de samenvatting. Opwek: • Tabel 12 verwijderen uit concept RES tekst • P70 MW vervangen door MWh

M31 Besparing

Veel onjuiste en biased info.

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

56

• •

Opwek

Klopt maar niet zo Ik vind die windmolens in Geijsteren afschuwelijk. Hoe kom je erop om ze uitgerekend op die plek te willen zetten.

Warmte Antwoord

Klopt maar niet zo Besparing: Voor sommigen teveel, voor sommigen te weinig informatie. Opwek: • Wind op land en zon is beide nodig om de opgave te halen, zie thematisch antwoord

Doorwerking M32 Opwek

-

Warmte Antwoord

Uiteraard akkoord Opwek: • Wind op land en zon is beide nodig om de opgave te halen, zie thematisch antwoord

• •

Doorwerking M33 Opwek:

• • •

Prima, maar niet ten koste van de schaarse mooie plekken! Vreselijk, die windmolens zo dicht bij Geijsteren.

Laat een initiatiefnemer/exploitant vooraf (wetenschappelijk) aantonen dat sprake is van bescherming van de gezondheid van de mens en diens leefomgeving. Windturbines leiden tot mogelijke gezondheidsschade (voorkom het windturbinesyndroom). Bescherming van gezondheid is een grondrecht. In aanpalende gebieden en gemeenten worden meerdere windparken achtereenvolgens gepland en ontwikkeld. Dat betekent dat er sprake is van het opknippen van verschillende plannen en programma's, als gevolg waarvan wordt ontkomen aan een voorafgaande integrale milieubeoordeling. Ook dat is ontoelaatbaar.

Antwoord

Opwek: • De RES houdt zich aan alle vigerende wetgeving op dit gebied, hiertoe behoort uitgebreid onderzoek bij een vergunningsaanvraag. Zie ook antwoord in de samenvatting. • Met name door het werken in een RES regio kan in de toekomst een betere afstemming bereikt worden tussen plannen van gemeenten.

Doorwerking M34 Algemeen

• •

De RES is te abstract. Er zijn geen concrete doelstellingen. Voor beleid en uitvoering wordt er naar gemeente gewezen. Kans van slagen is bij voorbaat scheef verdeeld. Kleine gemeenten zijn niet of nauwelijks geëquipeerd hiervoor.

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

57

•

Over de kosten en beschikbare gelden voor de hele RES exercitie is weinig te vinden.

Participatie

•

Hoe gaat de regio het mobiliseren en benutten van de kennis/ervaring van inwoners ondersteunen?

Besparing

•

Er staan geen deadlines of streefdoelen. Het is te weinig concreet: hoe ziet een energieloket eruit? Wat moet dit bereiken en op welke manier? Mijn gemeente heeft te weinig capaciteit om tot uitvoering te komen, hoe gaat de regio dit ondersteunen?

• Opwek

Warmte

Antwoord

Onze gemeente is klein, alle ruimte is natuurgebied of zit er tegenaan. Hoe kan zo’n gemeente dan een doelstelling behalen als nihil uitstoot en “energie neutraal”? Hoe gaat “de regio” dat ondersteunen? • Geen gezamenlijke warmtebron hoeft niet te betekenen dat er geen collectieve of coöperatieve voordelen behaald kunnen worden. Dit moet georganiseerd worden. Hoe gaat “de regio” dat ondersteunen? • Een rapport over aquathermie voor de gemeente Venlo, waarin kansen benoemd worden, is niet openbaar. Algemeen: • De RES geeft richting en momenteel wordt er ook een concreet uitvoeringsplan uitgewerkt, zie verdere beantwoording in thematische beantwoording. • De RES is de gemeenten en samen ondersteunen we elkaar, zie thematische beantwoording. • Het financieel plaatje kan pas uitgewerkt worden bij concrete projecten, zie thematische beantwoording. Participatie: • Als RES zijn wij een platform waar kennis van de partners gedeeld wordt. Wij zien dat inwoners zich nu verenigen in coöperaties en zo helpen de transitie te realiseren. Gemeentes hebben een rol in het informeren van inwoners en in het ondersteunen van inwoners. Hierin zal de RES hen faciliteren. Besparing: • Voor besparing zijn wel doelstellingen voor 2030 opgenomen. De uitwerking van maatregelen en instrumenten vindt plaats in het nog op te stellen uitvoeringsprogramma.

• Kleine maatschappelijk vastgoedeigenaren kunnen worden ondersteund via een gezamenlijke aanpak, welke door de Provincie i.s.m. de RES-regio en gemeenten wordt uitgevoerd, met subsidie van het Rijk. Dit is opgenomen in de RES, en wordt verder uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma.

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

58

Opwek: Zie antwoord samenvatting; De 1200 GWh is een gezamenlijke opgave voor de gehele regio waarin we samenwerken om deze opgave te realiseren. Hierbij is er geen exacte verdeling per gemeente omdat niet alle gemeenten dezelfde mogelijkheden hebben in opwek, denk hierbij aan bijvoorbeeld ruimtelijke inpassing. Warmte: • Collectieve/coöperatieve voordelen gaan gemeenten nader onderzoeken in hun TVW, zie onderwerp TVW in thematische beantwoording. • Rapport over aquathermie kan openbaar gemaakt worden, in overleg met IF-Technology, het onderzoeksbureau wat het rapport heeft gemaakt. Doorwerking M35 Warmte

Antwoord

Doorwerking M36 Opwek

Warmte

Antwoord

Rapport over aquathermie voor Gemeente Venlo openbaar maken. Waarom worden de mogelijkheden van biomassa niet meegenomen? In onze regio zijn veel agrarische bedrijven en daarom uitermate geschikt voor bio energie. Warmte: • Biomassa is meegenomen in de RES, zie onderwerp biomassa in thematische beantwoording. In de RES 1.0 wordt uitgegaan van een inmiddels grote invulling aan de taakstelling vanuit - vaak door energiecoöperaties - reeds in ontwikkeling en/of voorbereiding genomen projecten voor opwek van duurzame energie. De realisatie daarvan binnen enkele jaren staat op losse schroeven door het ontbreken aan voldoende capaciteit in het netwerk van Enexis en Tennet. Uit de RES blijkt duidelijk dat de ingrediënten voor een Regionale Structuur Warmte nog in de prille kinderschoenen staan. De enige concreet uitvoerbare stap is momenteel isolatie van gebouwen, vooruitlopend op voor de burger betaalbare duurzame warmtebronnen. Hier ligt met name een taak voor de overheden. Opwek: • Zie antwoord samenvatting: Voor wat betreft de schaarste op het net wordt er door de Provincie gewerkt aan de totstandkoming van een provinciale overlegstructuur waarin gekeken wordt naar mogelijke oplossingen. Daarnaast is het zo dat de meeste projecten een doorlooptijd hebben van enkele jaren of meer. Warmte: • De RSW is een eerste stap. Gemeenten gaan dit verder uitwerken in hun TVW's.

Zie onderwerp TVW in thematische beantwoording.

Doorwerking

-

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

59

5. Overzicht aanpassingen n.a.v. de consultatie- en reactieronde Op basis van alle reacties en antwoorden komen wij tot de onderstaande lijst van aanpassingen voor de RES1.0. De reacties geven daarnaast goed weer welke onderwerpen leven, nog uitwerking behoeven of in de uitvoering een plek moeten krijgen. Dus naast de aanpassing van het document wordt bekeken hoe deze een goede plek in het proces naar de RES2.0 en in de uitvoering kunnen krijgen.

Thema

Doorwerking - aanpassingen

Algemeen

RES1.0 Geen aanpassingen in de RES1.0

Participatie

De tekst 50% lokaal eigendom wordt opnieuw bekeken en eventueel kleine aanscherpingen. Blz. 34 paragraaf 2.3.3 ‘Lokaal eigendom bij 50% van de grootschalige opwekprojecten’: ‘Onder de omgeving verstaan we burgers, bedrijven, coöperatie(s) en/of gemeente(n) uit de omgeving van de projectlocatie. Dit is maatwerk per locatie. Het gaat daarbij om eigendom van een collectief, niet van een enkel bedrijf of individu. ‘Het streven naar 50% lokaal eigendom geldt voor het gemiddelde van alle grootschalige initiatieven. op regionaal niveau, niet voor de eigendomsverhoudingen binnen individuele initiatieven.’

Het opzetten van een communicatie strategie zal worden toegevoegd aan hoofdstuk participatie en communicatie RES 1.0. Blz. 35 paragraaf 2.4. derde bullet toevoegen: • Wij bekijken hoe we inwoners en belangenorganisaties blijvend bij de uitvoering van de RES en invulling van komende RES-en kunnen betrekken en komen met een communicatiestrategie en een concreet participatieplan om zo onze participatiedoelen te halen. Besparing Opwek

Geen aanpassingen in de RES 1.0. • Bij uitgangspunten voor grootschalige elektriciteitsopwekking (pag 67) s.v.p. ook noemen dat rekening moet worden gehouden met uitsluitingsgebieden. Blz. 67 paragraaf 4.2 ‘dit zijn de uitgangspunten voor grootschalige opwekking:’ Toevoegen: • We houden rekening met uitsluitingsgebieden

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

60

• Uitsluiting zonneweides in waterwingebied (o.a. pag. 77 en bijlage 10). Waterwingebieden zijn ten onrechte niet opgenomen in het lijstje uitsluitingsgebieden voor zonneweides. Zie ook zonneladder op pag. 24, waar deze uitsluiting wel is genoemd. Graag dit punt corrigeren. Blz. 77, Toevoegen aan gebieden (generiek) uitgesloten voor zonneweides: • Waterwingebieden Blz. 186, Bijlage 10 toevoegen: Water, waterwingebieden, uitsluiten Er staat een fout in tabel 12 op pag. 73: de tekst bij "Wind" is copy/paste van "Zon op Land" in tabel 11 op pag. 72. De vermelde verhouding vermogen/opgewekte energie van 335 MW/318GWh past bij zon, maar absoluut niet bij wind! Blz.73. Tabel 12 staat hier nog ten onrechte, verwijderen Tabel 12 verwijderen uit concept RES tekst Blz. 73 tabel 12 verwijderen P70 MW vervangen door MWh

Warmte

‘Middels cirkelgrootte is de huidige duurzame opwekking in megawattuur (MWh) weergegeven, waarbij de kleur aangeeft of het zon of wind betreft ‘ ‘Middels cirkelgrootte is de geplande duurzame opwekking in MWh weergegeven’ In RES 1.0 wordt houtachtige biomassa niet uitgesloten, maar zal wel een kritische houding worden aangenomen t.a.v. de toepassing ervan als duurzame energiebron. De tekst hierover wordt opnieuw bekeken en eventueel kleine aanscherpingen worden aangebracht. Tekstuele doorwerking wordt opgepakt zodra het is besproken met de werkgroep Warmte. Verduidelijken tekst potentie groen gas Tekstuele doorwerking wordt opgepakt zodra het is besproken met de werkgroep Warmte. X-as van figuur 18 in de RSW wordt aangepast.

Doorkijk 2030-2050 Uitvoering RES1.0

Geen aanpassingen in de RES 1.0. Geen aanpassingen in de RES 1.0.

3.1 Consultatiedocument_v02 Reactieronde Ontwerp RES1.0

61