Bijlage 20 herstelbesluit ELWM Motivering milieunormen
Tekst van het document
Rekenmodel Er is gebruik gemaakt van een akoestisch rekenmodel in Geomilieu® versie v2024.1. Dit betreft het rekenmodel dat voor het eerdere geluidsonderzoek voor Energielandgoed Wells Meer is gebruikt. Dit rekenmodel bevat informatie over de bodemgebieden voor het berekenen van de geluidoverdracht en toetspunten ter plaatse van geluidgevoelige gebouwen zoals gedefinieerd in het Bkl (Artikel 3.21). De modellering en de overdrachtsberekening zijn uitgevoerd conform de Meet- en rekenmethode geluid windturbines. Voor meer informatie over de invoergegevens van het rekenmodel wordt verwezen naar het Akoestisch onderzoek Energielandgoed Wells Meer49.
3.7 Lokale situatie Energielandgoed Wells Meer 3.7.1 Reeds uitgevoerde onderzoeken In een eerder stadium is voor Energielandgoed Wells Meer reeds een akoestisch onderzoek verricht. In dit onderzoek is de omgeving in kaart gebracht in een akoestisch model en is inzichtelijk gemaakt welke geluidbelasting te verwachten is op de omgeving. In dit rapport is vervolgens getoetst aan een normstelling van 47 dB Lden en 41 dB Lnight.
3.7.2 Referentiesituatie In de referentiesituatie zijn er 10 bestaande windturbines ten oosten van het plangebied, in Duitsland. Het betreffen 5 windturbines van het type Nordex N131 op 134 meter ashoogte en 5 windturbines van het type Nordex S77 op 100 meter ashoogte.
49.
Akoestisch onderzoek en onderzoek naar slagschaduw Energielandgoed Wells Meer, 21-4-2020, 719007, Pondera Consult, Definitief V1
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 20 van 33
3.7.3 Gevolgen Energielandgoed Wells Meer Uitgangspunten berekening Bij het bepalen van de gevolgen is gekeken naar geluidgevoelige objecten die een geluidbelasting ervaren van 37 dB Lden of meer op basis van een representatief windturbinetype50 van Energielandgoed Wells Meer (windturbinetype: Nordex N163/6.X met serrated edges). Volgens het TNO-rapport is het percentage ernstig gehinderden bij een geluidbelasting lager dan 37 dB L den nog slechts 0,5%. Dit wordt derhalve als zeker aanvaardbaar beschouwd (zie Kader 1.1). Bovendien zijn de daadwerkelijk optredende geluidniveaus in dB(A) binnenshuis bij een geluidbelasting op de buitengevel van L den 37 dB zodanig laag (uitgaande van een gevelwering van 15-20 dB(A)) dat deze niet meer redelijkerwijs waarneembaar zijn en daarmee geen relevante bijdrage aan de akoestische kwaliteit van de omgeving meer opleveren. Het doorgerekende windturbinetype zit qua afmetingen aan de bovenkant van de bandbreedte en betreft een qua geluidimissie een luid windturbinetype waarbij geluidvoorzieningen benodigd zijn om ter plaatse van woningen aan een geluidbelasting van 47 dB Lden of lager te kunnen voldoen. In het plangebied en de omgeving zijn de gevoelige objecten bepaald als gedefinieerd in de Wet geluidhinder waarbij de geluidbelasting als gevolg van Energielandgoed Wells Meer 37 dB Lden of meer bedraagt (het onderzoeksgebied).
In dit onderzoeksgebied bevinden zich 44 woningen51.
Maximale en minimale geluidbelastingen en reductieopties De maximale geluidbelasting bij woningen in dB Lden als gevolg van Energielandgoed Wells Meer bedraagt (zonder toepassing van geluidemissie-reducerende voorzieningen) 49 dB Lden. Een hogere geluidbelasting wordt daarmee dus ook niet onderzocht. Door windturbines van Energielandgoed Wells Meer in een stillere modus te laten draaien is het mogelijk om de geluidbelasting van Energielandgoed Wells Meer te reduceren tot 47, 45 en 44 dB Lden. Er is bewust gekozen om het minimale geluidniveau uit te werken tot niveaus van 44 dB Lden (zie paragraaf 3.5). Door bepaalde windturbines van het windpark gedurende een bepaalde periode in een gereduceerde modus te laten draaien, is het mogelijk om de geluidbelasting op de omliggende geluidgevoelige objecten te reduceren tot waardes van maximaal 47, 45 of 44 dB Lden. De configuratie van de windturbines om de geluidbelasting te reduceren tot 47, 45 en 44 dB Lden is gegeven in de bijlage van deze rapportage. Het toepassen van de voorgestelde maatregelen gaat echter wel ten koste van de energieproductie. Een alternatieve oplossing zou kunnen zijn om te kiezen voor een stiller windturbinetype, al dan niet in combinatie met geluidreducerende maatregelen.
Bepaling verwacht aantal ernstig gehinderden binnenshuis Volgens CBS52 bedraagt de gemiddelde huishoudensgrootte in 2024 in de Bergen 2,3 personen per huishouden. Per huishouden/woning is de geluidbelasting bepaald en op basis van de dosishinderrelatie uit het TNO-rapport het aantal ernstig gehinderden53 binnenshuis bepaald (Highly annoyed) door het percentage te vermenigvuldigen met 2,3. Als voorbeeld: een woning ervaart een geluidbelasting van 47 dB 50
Dit is een ander windturbinetype dan eerder doorgerekend. Het windturbinetype wat destijds is doorgerekend is in die vorm niet meer leverbaar en de huidige iteratie zorgt voor aanzienlijk minder geluidproductie. Van dit nieuwe turbinetype uitgaan zou tot een onderschatting van de geluideffecten van windturbines binnen de bandbreedte leiden. 51 Daarnaast is er nog 1 woning die wordt geamoveerd (Wellsmeer 1a) en derhalve niet wordt betrokken bij het bepalen van het aantal gehinderden 52 CBS Statline, geraadpleegd op 19-2-2025, onderwerp: Regionale kerncijfers Nederland, https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/70072ned/table?dl=B660F 53 TNO-rapport: Hinder door geluid van windturbines, 2008-D-R1051/B, TNO, 2008
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 21 van 33
Lden. Het percentage ernstig gehinderden dat hiermee correspondeert is 8,09%. Als 8,09% van 2,3 personen ernstige hinder ervaart van het windturbinegeluid, resulteert dat in een verwachting van 0,19 ernstig gehinderde personen. Door dit voor een groot aantal woningen te doen en bij elkaar op te tellen, wordt het totaal verwachte aantal ernstig gehinderden berekend. Deze berekening wordt voor alle woningen die een geluidbelasting van 37 dB Lden of hoger kunnen ervaren (door de windturbines van Energielandgoed Wells Meer) uitgevoerd. Het aantal ernstig gehinderden dat per normstelling wordt vermeld geldt dus altijd als het totaal aantal ernstig gehinderden voor het gehele onderzoeksgebied. Het onderzoeksgebied bevat 45 woningen, waarvan 1 woning waarvan de woonbestemming vervalt. Er wordt derhalve uitgegaan van 44 woningen. Vermenigvuldigd met de gemiddelde bezetting per huishouden betekent dit dat er circa 101 personen permanent in en rond het plangebied wonen (verder: de populatie). De effecten op deze populatie worden in de beschouwing van de verschillende scenario’s vergeleken. Het aantal personen dat ernstige hinder ervaart van Energielandgoed Wells Meer zonder toepassing van geluidmitigatie (maximale geluidbelasting van 49 dB Lden) is gegeven in Tabel 3.2.
Tevens zijn de resultaten gegeven indien de maximale geluidbelasting van Energielandgoed Wells Meer54 wordt gereduceerd naar 47, 45 en 44 dB Lden. Opgemerkt dient te worden dat het hier steeds gaat om een theoretische weergave van het aandeel van de bevolking dat ernstige hinder ondervindt en dat de beleving van deze hinder niet continu aanwezig is maar zal optreden op de momenten met heersende weersomstandigheden die een effect veroorzaken wat als hinderlijk wordt ervaren (o.a. afhankelijk van windsnelheid en -richting). Tabel 3.2 Verwacht aantal ernstig gehinderden binnenshuis na realisatie van Energielandgoed Wells Meer Ernstig gehinderd (binnenshuis) Situatie Aantal
% van de populatie
Ref. situatie (zonder Energielandgoed Wells Meer)
0,1
0,1%
Met Energielandgoed Wells Meer zonder geluidmitigatie (max. 49 dB Lden)
2,3
2,3%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 47 dB Lden teruggeregeld
2,0
2,0%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 45 dB Lden teruggeregeld
1,5
1,5%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 44 dB Lden teruggeregeld
1,1
1,1%
54
Er wordt dus niet naar cumulatief 47, 45 of 44 dB Lden teruggeregeld, maar voor enkel Wells Meer. Cumulatief kan er dus sprake zijn van een hogere geluidbelasting.
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 22 van 33
Figuur 3.2 Aantal ernstig gehinderden binnenshuis bij verschillende normstellingen voor Energielandgoed Wells Meer
Uit bovenstaande tabel en figuur blijkt dat als Energielandgoed Wells Meer wordt geëxploiteerd zonder toepassing van geluidvoorzieningen, met toepassing van een luide windturbine (worst case), het aantal personen dat ernstige hinder ervaart als gevolg van windturbinegeluid 2,3 bedraagt. Bij een maximale geluidbelasting van 47 dB Lden op omliggende woningen, daalt het aantal ernstig gehinderden naar 2,0 personen. Een verdere reductie van de maximale geluidbelasting naar 45 dB L den en 44 dB Lden leidt tot een aantal ernstig gehinderden van 1,5 personen en 1,1 respectievelijk. In de bijlage bij deze rapportage is een vergelijkbare berekening gedaan voor het aantal gehinderden.
Bepaling verwacht aantal ernstig gehinderden buitenshuis Analoog aan de analyse voor het aantal gehinderden binnenshuis is tevens het aantal ernstig gehinderden buitenshuis gepaald. Hier is gebruik gemaakt van 3 verschillende dosis-hinderrelaties55: •
TNO / Janssen
•
Kuwano
•
Michaud
De beschouwde populatie is hierbij niet gewijzigd56. Tabel 3.3 Verwacht aantal ernstig gehinderden buitenshuis na realisatie van Energielandgoed Wells Meer TNO / Janssen Situatie
Kuwano
Michaud
Aantal
% van de populatie
Aantal
% van de populatie
Aantal
% van de populatie
Ref. situatie (zonder Energielandgoed Wells Meer)
0,3
0,3%
0,5
0,5%
0,3
0,3%
Met Energielandgoed Wells Meer zonder geluidmitigatie (max. 49 dB Lden)
6,4
6,4%
8,5
8,4%
5,6
5,6%
55
Zie ook paragraaf 3.3.2 Dat wil zeggen: de woningen waarbij zonder geluidmitigatie op basis van het type Nordex N163/6.X STE een geluidbelasting van meer dan 36 dB Lden optreedt. 56
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 23 van 33
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 47 dB Lden teruggeregeld
5,8
5,7%
8,1
8,0%
5,2
5,1%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 45 dB Lden teruggeregeld
4,5
4,5%
7,0
6,9%
4,1
4,0%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 44 dB Lden teruggeregeld
3,3
3,3%
5,7
5,6%
3,1
3,0%
Figuur 3.3 Verwacht aantal ernstig gehinderden buitenshuis voor verschillende dosis-hinderrelaties
Bij een normstelling van 47 dB Lden voor Energielandgoed Wells Meer neemt het aantal gehinderden buitenshuis met circa 40% toe (van 5,8 naar 8,1 ernstig gehinderden) bij het hanteren van de dosishinderrelatie van Kuwano t.o.v. TNO. Het hanteren van de dosis-hinderrelatie van Michaud leidt tot een afname van 5,8 naar 5,2 ernstig gehinderden buitenshuis. Ten opzichte van de referentiesituatie leidt Energielandgoed Wells Meer met maximaal 47 dB Lden tot een toevoeging van 5,5 ernstig gehinderden buitenshuis bij het hanteren van de dosis-hinderrelatie TNO, een toevoeging van 7,6 ernstig gehinderden buitenshuis wanneer de dosis-hinderrelatie Kuwano wordt gebruikt en een toevoeging van 4,9 ernstig gehinderden buitenshuis bij het gebruik van de dosis-hinderrelatie van Michaud.
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 24 van 33
Gevoeligheidsanalyse dosis-hinderrelatie binnenshuis Om inzicht te verlenen in wat het betekent als de dosis-effectrelatie significant anders zou zijn, is de dosiseffectrelatie opgeschoven met 3 dB in beide richtingen om zo de spreiding van de relatie weer te kunnen geven57. Dit betekent dat enerzijds het hinderpercentage is gebruikt wat passend is bij een 3 dB hogere geluidwaarde (+3 dB) en anderzijds het hinderpercentage is gebruikt wat passend is bij een 3 dB lagere geluidwaarde (-3 dB). Een variatie van 3 dB staat voor een dubbel zo hoog energieniveau van het geluid en voor een halvering van het energieniveau van het geluid. De drie dosis-hinderrelaties zijn weergegeven in Figuur 3.4. Figuur 3.4 Dosis-hinderrelatie TNO inclusief de curves +3dB en -3dB
Bovenstaande dosis-hinderrelaties zijn toegepast op de woningen rondom Energielandgoed Wells Meer voor de verschillende normstellingen. De resultaten daarvan zijn hieronder weergegeven in Tabel 3.5. Tabel 3.4 Aantal ernstig gehinderden op basis van diverse dosis-hinderrelaties
Situatie
Ernstig gehinderden op basis van dosis-hinderrelatie (plus het percentage van de beschouwde populatie, 101 personen) TNO
TNO +3dB
TNO -3dB
Ref. situatie (zonder Energielandgoed Wells Meer)
0,1 (0,1%)
0,2 (0,2%)
0,0 (0,0%)
Met Energielandgoed Wells Meer zonder geluidmitigatie (max. 49 dB Lden)
2,3 (2,3%)
4,7 (4,6%)
1,0 (1,0%)
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 47 dB Lden teruggeregeld
2,0 (2,0%)
4,2 (4,1%)
0,9 (0,9%)
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 45 dB Lden teruggeregeld
1,5 (1,5%)
3,3 (3,2%)
0,7 (0,7%)
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 44 dB Lden teruggeregeld
1,1 (1,1%)
2,4 (2,4%)
0,5 (0,5%)
57
De door Janssen et al 2011 (waar deze dosis-hinderrelatie op is gebaseerd) aangegeven confidence intervals zijn ruim minder dan deze interval.
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 25 van 33
Figuur 3.5 Spreiding aantal ernstig gehinderden binnenshuis per normstelling en per dosis effect relatie (+ en – 3dB)
Het hanteren van een andere dosis-hinderrelatie leidt logischerwijs tot een ander aantal verwachte ernstig gehinderden. Bovenstaande grafiek en tabel kunnen worden gezien als het te verwachten maximale aantal gehinderden binnenshuis (groen) en minimale aantal gehinderden binnenshuis (blauw). Voor wat betreft de hinder binnenshuis geldt dat bij een normstelling van 47 dB L den voor Energielandgoed Wells Meer het aantal gehinderden verdubbelt (van 2,3 naar 4,7 ernstig gehinderden) bij het hanteren van de dosis-hinderrelatie TNO +3dB. Ook bij een lagere normstelling van 45 dB Lden is er sprake van grofweg een verdubbeling. Ten opzichte van de referentiesituatie leidt Energielandgoed Wells Meer met maximaal 47 dB Lden tot een toevoeging van 1,9 ernstig gehinderden bij het hanteren van de dosis-hinderrelatie TNO, en een toevoeging van 4,0 ernstig gehinderden wanneer de dosis-hinderrelatie TNO +3dB wordt gebruikt. Bij een normstelling van 45 dB Lden voor Energielandgoed Wells Meer is er sprake van een toevoeging van 1,4 ernstig gehinderden binnenshuis bij het hanteren van de dosis-hinderrelatie TNO en een toevoeging van 3,1 ernstig gehinderden binnenshuis wanneer TNO +3dB wordt gehanteerd. Bij de bestuurlijke afweging dienen de gevolgen voor de belangen van de omgeving te worden afgewogen tegen die van de aanvrager/exploitant.
Het opbrengstverlies van het windpark bij geluidsmitigatie, verandert niet als gevolg van het hanteren van een alternatieve dosis-hinderrelatie. De mate waarin dit verlies acceptabel is, moet worden afgewogen tegen de mate waarin een strenge geluidsnorm leidt tot milieuwinst.
3.7.4 Geluidbelasting ter plaatse van woningen Voor Energielandgoed Wells Meer zijn meerdere verschillende situaties onderzocht, de referentiesituatie, maximaal 49 dB Lden (geen geluidmitigatie van Energielandgoed Wells Meer) en Energielandgoed Wells Meer teruggeregeld tot 47, 45 en 44 dB Lden. Voor deze verschillende scenario’s is voor de 44 woningen in de omgeving de geluidbelasting in dB Lden bepaald en gecategoriseerd weergegeven in onderstaande tabel.
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 26 van 33
Tabel 3.5 Aantal woningen per geluidbelasting in dB Lden Geluidbelasting dB Lden
Ref. situatie
+ ELWM Geen mitigatie max 49 dB Lden
+ ELWM Mitigatie naar 47 dB Lden
+ ELWM Mitigatie naar 45 dB Lden
+ ELWM Mitigatie naar 44 dB Lden
<37
41
0
1
5
11
37
0
3
4
3
10
38
1
4
3
11
9
39
0
6
9
9
1
40
0
14
11
3
5
41
2
3
3
5
3
42
0
4
5
3
0
43
0
5
3
0
0
44
0
0
2
2
4
45
0
2
1
2
1**
46
0
1
0
1*
0
47
0
1
2
0
0
48
0
0
0
0
0
49
0
1
0
0
0
50
0
0
0
0
0
Totalen
44
44
44
44
44
*: enkel Energielandgoed Wells Meer zorgt voor maximaal 45 dB Lden, vanwege cumulatie komt de geluidbelasting op 46 dB Lden **: enkel Energielandgoed Wells Meer zorgt voor maximaal 44 dB Lden, vanwege cumulatie komt de geluidbelasting op 45 dB Lden
Uit Tabel 3.5 kan worden opgemaakt dat zonder geluidmitigatie er bij 3 woningen een geluidbelasting van meer dan 45 dB Lden optreedt. De maximale geluidbelasting is met 49 dB Lden fors te noemen (binnenshuis circa 12% ernstig gehinderd en buitenshuis circa 26%). Door een normstelling van 47 dB Lden te hanteren zijn er nog slechts 2 woningen met een geluidbelasting van meer dan 45 dB Lden. Bij een strengere normering van 45 dB Lden ondervindt nog 1 woning een geluidbelasting van meer dan 45 dB Lden.
3.7.5 Energieverliezen als gevolg van een lagere geluidnorm Om het productieverlies te bepalen58, is eerst de energieopbrengst van het windpark zonder toepassing van geluidmitigatie bepaald. Vervolgens is de energieopbrengst van het windpark bepaald met de configuratie waarmee wordt voldaan aan de geluidnorm van 47, 45 of 44 dB Lden. Het procentuele productieverlies om te voldoen aan een strengere geluidnorm is gegeven in Tabel 3.6. Voor de benodigde configuraties wordt verwezen naar bijlage 3. Het verlies is afhankelijk van het turbinetype en ashoogte. Andere turbinetypes kunnen tot andere verliezen leiden, zowel hoger als lager (procentueel en absoluut). Omdat hier met relatief luide, grote en hoge59 windturbines wordt gerekend betreffen de berekende verliezen een conservatieve verwachting. Met stillere en/of kleinere windturbines worden kleinere verliezen (in ieder geval in MWh/yr) verwacht.
58 59
Dit is een indicatie van de P50-opbrengst, berekeningen dienen als zodanig te worden geïnterpreteerd Grote rotordiameter en hoge ashoogte leiden doorgaans tot grotere opbrengsten
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 27 van 33
Tabel 3.6 Verwachte productieverlies veroorzaakt door geluidmitigatie van Energielandgoed Wells Meer Opbrengstverlies veroorzaakt door geluidmitigatie Scenario [%]
[MWh/yr]
Stroomverbruik van # huishoudens
Geen geluidmitigatie (max 49 dB Lden)
--
--
--
Tot 47 dB Lden mitigeren
2%
1550
450
Tot 45 dB Lden mitigeren
6%
4200
1200
Tot 44 dB Lden mitigeren
10%
7400
2100
Het hanteren van een geluidnorm van 47 dB Lden zorgt voor een opbrengstverlies van circa 1550 MWh per jaar. Dit komt overeen met het elektriciteitsverbruik van circa 450 huishoudens60. Een geluidnorm van 45 dB Lden zorgt voor een additioneel verlies van 2650 MWh per jaar, hetgeen overeenkomt met het elektriciteitsverbruik van circa 750 huishoudens (ten opzichte van een geluidnorm van 47 dB Lden). Bij een geluidnorm van 44 dB Lden neemt het opbrengstverlies toe met 3250 MWh per jaar, wat overeenkomt met het elektriciteitsverbruik van circa 900 huishoudens. In onderstaand Figuur 3.6 is de toename van het aantal ernstig gehinderden binnenshuis tegenover het verwachte opbrengstverlies op basis van het gehanteerde turbinetype weergegeven. Figuur 3.6 Toevoeging aantal ernstig gehinderden binnenshuis versus elektriciteitsproductie
60
Uitgaande van een elektriciteitsverbruik van 3.500 kWh per jaar per huishouden
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 28 van 33
4 Conclusie en advies Op basis van de resultaten uit het uitgevoerde onderzoek wordt in dit hoofdstuk een conclusie gepresenteerd en aangegeven welke normstelling, vanuit de bescherming van het milieu enerzijds en de realisatie van het windpark anderzijds, wordt geadviseerd in deze specifieke situatie. Het is uiteindelijk aan het bevoegd gezag om in het ruimtelijke besluit een normstelling op te nemen. Onderstaande conclusies en adviezen kunnen daarbij een uitgangspunt vormen.
4.1 Conclusie Windturbinegeluid kan hinderlijk zijn en dat maakt dat het wenselijk is geluidniveaus bij geluidgevoelige gebouwen te beperken tot een aanvaardbaar niveau, teneinde een goed woon- en leefklimaat voor omwonenden te kunnen garanderen en daarmee effecten op het milieu te kunnen minimaliseren. Uit de beschikbare wetenschappelijke onderzoeken van oa. het RIVM, WHO, TNO, Umwelt Bundesamt en diverse wetenschappelijke journals komen inzichten naar voren over de hinderlijkheid van windturbinegeluid bij verschillende niveaus. Energielandgoed Wells Meer zal – zonder het nemen van mitigerende maatregelen – een maximale geluidbelasting van 49 dB Lden veroorzaken op één omliggend geluidgevoelig object. Voor circa 60% (27 van de 44 woningen) treedt een geluidbelasting van 40 dB L den of lager op, zonder dat er maatregelen worden genomen. De geluidbelasting die zonder mitigerende maatregelen optreedt leidt tot een toevoeging van circa 2,2 ernstig gehinderden61 in de gehele omgeving. Wanneer een lagere maximale geluidbelasting van 47 dB L den wordt toegepast, neemt de toevoeging van het aantal ernstig gehinderden als gevolg van windturbinegeluid af tot 1,9. De maximale geluidbelasting neemt af van 49 dB Lden naar 47 dB Lden en het aantal woningen met een geluidbelasting van meer dan 45 dB Lden neemt af met 1.
Door de maximale geluidbelasting van Energielandgoed Wells Meer verder te reduceren tot 45 dB Lden, neemt de toevoeging van het aantal ernstig gehinderden af tot 1,4. De maximale geluidbelasting verlagen naar 45 en 44 dB Lden heeft primair effect op het aantal woningen die een geluidbelasting van 40 dB Lden of minder ontvangen. Dit aandeel groeit naar circa 70% respectievelijk 80%. Tabel 4.1 Aantal ernstig gehinderden binnenshuis per normstelling Ernstig gehinderd (binnenshuis)
Energieopbrengstverlies
Aantal
% van de populatie
[%]
Ref. situatie (zonder Energielandgoed Wells Meer)
0,1
0,1%
--
Met Energielandgoed Wells Meer zonder geluidmitigatie (max. 49 dB Lden)
2,3
2,3%
0%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 47 dB Lden teruggeregeld
2,0
2,0%
2%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 45 dB Lden teruggeregeld
1,5
1,5%
6%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 44 dB Lden teruggeregeld
1,1
1,1%
10%
Situatie
61
Hiermee wordt bedoeld: ernstig gehinderd binnenshuis, tenzij expliciet buitenshuis wordt genoemd
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 29 van 33
Het mitigeren van geluid naar een norm (voor Energielandgoed Wells Meer) van 47 dB Lden betekent een energieproductieverlies van circa 2%. Een strengere norm voor Energielandgoed Wells Meer van 45 dB Lden betekent een productieverlies van circa 6%. Voor een norm van 44 dB Lden voor Energielandgoed Wells Meer wordt een productieverlies van 10% verwacht. Om de lagere geluidbelastingen op de gevel van omliggende woningen te kunnen realiseren bij geluidnorm van 45 dB Lden zijn forse mitigerende maatregelen nodig in vergelijking met het realiseren van een maximaal toelaatbare geluidbelasting van 47 dB Lden.
4.2 Advies Uit de analyses blijkt dat bij realisatie van Energielandgoed Wells Meer zonder geluidvoorzieningen de maximale geluidbelasting 49 dB Lden bedraagt, waarbij het percentage ernstig gehinderden 2,3% telt van de omwonenden van het windpark. Er is één woning met deze geluidbelasting. De overige woningen ontvangen een geluidbelasting van 47 dB Lden of minder. Het reduceren van de geluidbelasting van Energielandgoed Wells Meer tot maximaal 47 dB Lden zorgt voor minder ernstig gehinderden (2,0% van de omwonenden of 2,0 personen). Dit gaat gepaard met een geschat opbrengstverlies van circa 2%. De gevoeligheidsanalyse, die rekening houdt met een, niet bewezen, mogelijk hogere hinderervaring bij een lagere dosis aan geluid, leidt tot maximaal 4,2 personen met ernstige hinder binnenshuis (4,1% van de omwonenden) in het geval van een conservatieve dosis-hinderrelatie. Gezien de relatief lage belastingen (veel woningen met 40 dB L den of lager) en het feit dat er vanuit wetenschappelijk perspectief (zie paragraaf 3.3) geen reden is om een lagere norm te stellen, leidt een geluidnorm van 47 dB Lden niet tot onaanvaardbare hinder of gezondheidseffecten. Omwonenden worden hiermee beschermd tegen geluidbelastingen van 48 of 49 dB Lden, die gepaard gaan met 10-12% ernstige hinder binnenshuis en 22-26% ernstige hinder buitenshuis.
Bij een geluidnorm van 47 dB Lden wordt daarnaast geen overschrijding van de Vercammen-curve, en daarmee verwachte hinder als gevolg van laagfrequent geluid, verwacht. Bij dergelijke geluidniveaus is overschrijding van de Vercammen-curve, en daarmee verwachte hinder als gevolg van LFG, mogelijk. Om hinder als gevolg van tonaal geluid zo veel als mogelijk te voorkomen wordt voorgesteld om een planregel / vergunningvoorschrift op te nemen waarbij in het geval van windturbinegeluid met een duidelijk tonaal karakter ter plaatse van het referentiepunt (bepaald conform IEC 61400-11:2012) een straffactor van 5 dB, net als bij industrielawaai, wordt toegepast op de berekende geluidbelasting in dB L den. Deze planregel zou als volgt kunnen luiden: “Een windturbine mag maximaal +5 dB gemiddelde tonale hoorbaarheid veroorzaken. Indien de gemiddelde hoorbaarheid meer dan 5 dB bedraagt wordt de berekende geluidbelasting ter plaatse van geluidgevoelige gebouwen en locaties verhoogd met een straftoeslag van 5 dB. Deze straftoeslag vervalt indien de tonaliteit aantoonbaar is verholpen. Dit kan middels een controlemeting worden aangetoond. " Voorts wordt ook aanbevolen de gemiddelde tonale hoorbaarheid in de begripsbepalingen op te nemen, inclusief een verwijzing naar de methode en locatie van meten (IEC 61400-11:2012).
Het stellen van een strengere norm dan 47 dB Lden leidt, op basis van het geselecteerde turbinetype, tot extra productieverliezen. Dit verlies in duurzaam opgewekte elektriciteit zal, in het kader van de
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 30 van 33
duurzaamheidsdoelstellingen van gemeente Bergen (L), op een andere locatie moeten worden opgewekt. Dit kan ook tot hinder als gevolg van geluid leiden op eventuele alternatieve locaties. Overigens kan bij de keuze van het windturbinetype wellicht worden gezorgd voor een windturbine met een lagere geluidemissie, waarmee - zonder maatregelen die ten koste gaan van de energieproductie toch een lagere belasting op de omgeving kan worden gerealiseerd.
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 31 van 33
Bijlage Aantal gehinderden binnenshuis en buitenshuis (op basis van TNO) Gehinderden binnenshuis
Gehinderden buitenshuis
Aantal
% van de populatie
Aantal
% van de populatie
Ref. situatie (zonder Energielandgoed Wells Meer)
0,3
0,3%
0,8
0,8%
Met Energielandgoed Wells Meer zonder geluidmitigatie (max. 49 dB Lden)
5,8
5,8%
14,1
13,9%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 47 dB Lden teruggeregeld
5,2
5,2%
13,0
12,8%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 45 dB Lden teruggeregeld
4,1
4,1%
10,4
10,3%
Met Energielandgoed Wells Meer Tot 44 dB Lden teruggeregeld
3,0
3,0%
7,9
7,8%
Situatie
Geluidmitigatie om aan normstelling te kunnen voldoen Windturbines geluid Windturbine
Type
X
Y
Ashoogte
B-1
Nordex N163-6.X STE
206280
398184
165
B-2
Nordex N163-6.X STE
207030
398184
165
B-3
Nordex N163-6.X STE
206280
397434
165
B-4
Nordex N163-6.X STE
207030
397434
165
Normstelling 47 dB Lden Windturbine
Dag
Avond
Nacht
B-1
mode 0
mode 0
mode 0
B-2
mode 0
mode 0
mode 0
B-3
mode 0
mode 0
mode 0
B-4
mode 0
mode 0
mode 9
Normstelling 45 dB Lden Windturbine
Dag
Avond
Nacht
B-1
mode 0
mode 0
mode 6
B-2
mode 0
mode 0
mode 0
B-3
mode 0
mode 0
mode 5
B-4
mode 0
mode 5
mode 17
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 32 van 33
Normstelling 44 dB Lden Windturbine
Dag
Avond
Nacht
B-1
mode 0
mode 0
mode 9
B-2
mode 0
mode 0
mode 3
B-3
mode 0
mode 0
mode 9
B-4
mode 8
mode 8
mode 17
Milieunormen 719007 | Energielandgoed Wells Meer | v3 | 6 maart 2025 Pagina 33 van 33