Begroting 2025

Begroting 2025

Begroting 2025 VRLN

1

28 maart 2024

Voorwoord Voor u ligt de begroting 2025 van Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN). In de begroting zijn zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2025 weergegeven. De begroting is opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders (kaderbrief 2025; 15 december 2023). Eerder is de strategische visie 2030 ontwikkeld voor publieke gezondheid, brandweerzorg en crisisbeheersing. Op basis hiervan is in 2024 het beleidsplan 2024-2027 vastgesteld. In de begroting 2025 zijn die visies en plannen vertaald naar het budgettair kader voor 2025. Op 15 december 2023 heeft het Algemeen Bestuur de kaderbrief 2025 vastgesteld. In deze kaderbrief zijn de loon- en prijsindexen opgenomen conform de methodiek die al jaren gebruikt wordt. Daarnaast heeft het bestuur ingestemd met onontkoombare kostenstijgingen. Dit zijn kostenstijgingen die op ons afkomen zonder dat er sprake is van nieuw beleid of taken. De jaarrekening 2023 liet nog een overschot zien. Dit overschot werd veroorzaakt door incidentele meevallers en hierdoor werden de structurele knelpunten niet zichtbaar. Zo is er bijvoorbeeld veel geld nodig voor de informatieveiligheid en eisen die gesteld worden aan onze systemen voor we deze kunnen aansluiten op landelijke systemen.

Na jarenlang inzet voor onvoorziene crisissen zoals corona, opvang van ontheemden uit Oekraïne, hoog water en een grote natuurbrand ontstaat er weer ruimte om verder te investeren in de gezondheid en veiligheid van onze burgers en te bouwen aan de organisatie. In 2023 en 2024 is voor het versterken van de taakuitvoering van de veiligheidsregio’s en GGD’en geïnvesteerd door het Rijk. Niet al deze middelen zijn structureel beschikbaar. Als er nog geen zekerheid is voor 2025 is er geen inzet of versterking in de begroting 2025. Dit geldt ook bijvoorbeeld voor tijdelijke afspraken over inzet van GALA of IZA-gelden. De taakuitvoering van de Brandweer en GGD staat onder druk doordat het beroep dat op ons wordt gedaan op onderdelen harder groeit dan de financiering. Daarnaast zien wij nog grote ontwikkelingen op ons afkomen die nog niet allemaal financieel vertaald zijn in de begroting. Maar ondanks deze druk mag u er op vertrouwen dat wij gaan voor de gezondheid en veiligheid van onze inwoners. Bij ons bent u “in goede handen”.

Carolien Angevaren Algemeen directeur Veiligheidsregio Limburg-Noord

Begroting 2025 VRLN

2

28 maart 2024

Inhoudsopgave Deel A 1

Algemeen .............................................................................................. 4 1.1 1.2 1.3

2

Deel C

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................. 32 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................ 35 Financiering..................................................................................................... 36 Verbonden Partijen ......................................................................................... 37 Vennootschapsbelasting ............................................................................... 37

Financiële begroting ................................................................... 38

Overzicht baten en lasten .................................................................... 38 4.1 4.2 4.3 4.4

5

Programma Publieke Gezondheid .................................................................. 8 Programma Brandweerzorg........................................................................... 17 Programma Crisisbeheersing ........................................................................ 23 Programma Bedrijfsvoering/Overhead ......................................................... 28 Risk Factory .................................................................................................... 31

Paragrafen ........................................................................................... 32 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

4

Algemene kaders .............................................................................................. 4 Ontwikkelingen op basis van bestuurlijke afwegingen ................................ 5 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................... 7

Programmaplan ..................................................................................... 8 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

3

Algemeen ..................................................................................... 4

Baten en lasten per programma .................................................................... 38 Overzicht incidenteel en structureel verloop baten en lasten ................... 40 Verdeling baten ............................................................................................... 41 Geprognotiseerde (meerjaren-)balans ......................................................... 41

Financiële positie ................................................................................. 43 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ......................................... 43 Financiering..................................................................................................... 43 Investeringen .................................................................................................. 43 Reserves en voorzieningen ........................................................................... 44 EMU-saldo ....................................................................................................... 46

Bijlagen Investeringen ............................................................................................................. 49 Gemeentelijke bijdragen ........................................................................................... 51 Lijst van afkortingen ................................................................................................. 54

Begroting 2025 VRLN

3

28 maart 2024

Deel A

1

Algemeen

Algemeen

De begroting is opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur op 15 december 2023 vastgestelde kaderbrief 2025.

1.1

Algemene kaders

Aantal inwoners Conform het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) wordt gerekend met het aantal inwoners op 1 januari voorafgaande aan het begrotingsjaar. Voor 2025 wordt gerekend met de inwoneraantallen van 1 december 2023 gebaseerd op gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek van 533.067 inwoners. Dit zijn de meest recente gegevens ten tijde van het opstellen van de begroting. Renteomslag In de begroting 2025 wordt gerekend met een renteomslag percentage van 1,25%. De ontwikkelingen op geld- en kapitaalmarkt geven aan dat dit percentage niet meer aansluit op de prijs die voor het aantrekken van geld wordt gerekend. Daar staat tegenover dat in het verleden afgesloten leningen tegen een lagere prijs zijn aangetrokken. De aanpassing van het renteomslag percentage is financieel technisch en heeft geen invloed op het resultaat en op de balans. Indexatie Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat kostenontwikkelingen als gevolg van loon- en prijsstijgingen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage op basis van een vastgesteld kader. Dit kader behelst dat kostenstijgingen, die buiten de beïnvloedingssfeer van VRLN liggen, worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Voor zover de indexatie herleidbaar en belastbaar is aan derden, worden deze lasten doorbelast aan de bijdragen van derden.

Voor het resterende deel worden deze lasten meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. De indexatiepercentages in de kaderbrief 2025 waren afgeleid van de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (cijfer september 2023). In de lijn van de door Algemeen Bestuur vastgestelde indexeringssystematiek vindt op basis van het Centraal Economisch Plan (cijfer februari 2024) bijstelling in de ontwerp begroting 2025 plaats: aangepaste indexatie loonstijging 2025 is 4,4% ten bedrage van € 2,0 miljoen (was in Kaderbrief 5,8% ten bedrage van € 2,6 miljoen); aangepaste indexatie materiële kostenstijging 2025 is 2,2% ten bedrage van € 0,6 miljoen (was in Kaderbrief 1,6% ten bedrage van € 0,4 miljoen). Onvoorzien In de begroting 2025 is een bedrag opgenomen van € 50.000 voor onvoorzien en daarmee wordt voldaan aan het wettelijk vereiste.

Begroting 2025 VRLN

4

28 maart 2024

Verdeelsystematiek gemeentelijke bijdrage Vanaf 1 januari 2023 wordt in het gemeentefonds een herzien verdeelmodel gebruikt. Het doel van de herziene verdeling is een stabiel verdeelmodel dat zo goed mogelijk aansluit bij de kosten van gemeenten. Het model is geen eindstation en zal continu onderhoud vragen. Eind 2025 wordt de invoering van het nieuwe landelijke verdeelmodel geëvalueerd. De verdeling van de gemeentelijke bijdrage aan VRLN voor de programma’s Brandweerzorg en Crisisbeheersing is gebaseerd op de objectieve gemeentefonds-maatstaven van het Openbare Orde en Veiligheid (oov) subcluster brandweer en rampenbestrijding. De verdeelmaatstaven in het subcluster oov- brandweer en rampenbestrijding zijn ingaande begrotingsjaar 2025 gewijzigd. Een aantal maatstaven dat voorheen in dit subcluster werd meegenomen, is komen te vervallen. Dit heeft tot gevolg dat de onderlinge verhoudingen tussen de 15 gemeenten in Limburg-Noord wijzigen. Dit heeft géén invloed op de totale gemeentelijke bijdrage, maar wel op de onderlinge verdeling van de gemeentelijke bijdrage tussen de gemeenten binnen de programma’s Crisisbeheersing en Brandweerzorg. Deze verdeling volgt de middelen die de gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds. De verdeling van de bijdrage van Publieke Gezondheid is gebaseerd op het inwoneraantal, met uitzondering van de bijdrage voor de Jeugdgezondheidszorg.

Deze is gebaseerd op het aantal kinderen in combinatie met een tweetal gemeentefonds-maatstaven voor het sociaal domein.

1.2

Ontwikkelingen op basis van bestuurlijke afwegingen

Onderstaande ontwikkelingen zijn door het bestuur vastgesteld via de kaderbrief 2025. Informatievoorziening verbinden en versterken publieke gezondheid Elke GGD gaat mee in de ontwikkeling om haar rol op het gebied van infectieziektebestrijding, binnen gestelde kaders regulier te kunnen blijven uitvoeren, maar ook bij een eventuele volgende pandemie te kunnen opschalen. Voor de bijdrage in 2024 zijn vanuit de programmafinanciering middelen beschikbaar ter compensatie. Voor de implementatie voorbereiding en uitvoering worden vanaf 2025 ook op regionaal niveau inspanningen verwacht waarvoor er extra geïnvesteerd moet gaan worden in de implementatiefase. Omdat de landelijke informatievoorziening nog in ontwikkeling is, is het hiervoor benodigde budget nog lastig in te schatten. GGD GHOR Nederland heeft de GGD’en geadviseerd om voorlopig rekening te houden met een benodigde capaciteit van 2 fte. Hiermee is een bedrag van € 212.100 gemoeid. Informatieveiligheid De veiligheidsregio heeft de afgelopen jaren fors moeten investeren in informatieveiligheid en structuur. Naast het beveiligen van onze eigen informatie, zien we ook de ontwikkeling dat er steeds meer landelijk wordt samengewerkt op het gebied van informatievoorziening. Om aan te kunnen sluiten op de landelijke structuur worden er eisen gesteld aan lokale informatieveiligheid.

De structureel hogere kosten die in 2025 in de begroting worden verwerkt bedragen € 750.000. Kapitaallasten materieel brandweer In het Algemeen Bestuur van december 2022 is toegekend dat het budget voor de kapitaallasten van de materiële voorzieningen van de brandweer de komende jaren stapsgewijs gaat toenemen. Het ingroeiscenario is als volgt: 2024 + € 1 per inwoner, 2025 + € 0,50 en 2026 + €0,50, wat betekent vanaf 2027 € 2 structureel. De uitzetting van het budget wordt via het verdeelmodel voor de kosten van de brandweerzorg over de gemeenten verdeeld. Via een stapsgewijze uitzetting van het budget voor de kapitaallasten wordt het financiële knelpunt weggenomen. Daarnaast geeft het ingroeimodel de budgettaire ruimte de egalisatiereserve in het

Begroting 2025 VRLN

5

28 maart 2024

perspectief van 2027 te verhogen. Uit deze reservering wordt dan de kostenstijging uit technologische innovatie opgevangen. Naast vervanging vindt kwaliteitsverbetering plaats, vanzelfsprekend passend bij doelmatige brandweerzorg tegen aanvaardbare kosten. Vanaf 2015 is bekend dat het in de regionalisering van de brandweer overgedragen budget voor de kapitaallasten te laag is. Vrijwel direct na de regionalisering is begonnen de brandweerzorg efficiënt(er) te organiseren. De slagkracht en de hieraan gerelateerde capaciteit aan materieel is in de afgelopen jaren telkens weloverwogen naar beneden bijgesteld. Daarnaast is in 2017 een egalisatiereserve voor de kapitaallasten gevormd. De technologische ontwikkeling kent een hoog tempo. Voor een doelmatige inrichting van de brandweerzorg is het noodzakelijk het materieel tijdig te vervangen en daarbij te anticiperen op de technologische vernieuwing. Daarnaast zien we dat de prijsontwikkeling in deze sector hoog is. Op groot transport, tankautospuiten maar ook communicatie apparatuur zien we prijsstijgingen tot wel 30% ten opzichte van vijf jaar geleden. Om het structurele tekort dat ontstaat op te vangen wordt het budget voor de dekking van de kapitaallasten stapsgewijs verhoogd met een bedrag van € 1.048.000 in 2027. Voor de begroting 2025 betekent dit een extra bijdrage van € 262.000.

Strategische huisvesting In juli 2022 heeft het Algemeen Bestuur het strategisch huisvestingsplan vastgesteld. Het aantal werkplekken wordt teruggebracht en daartoe wordt het pand aan de Nijmeegseweg na verkoop afgestoten. Nieuw- en verbouw van meerdere brandweerlocaties vindt plaats. Het hybride werken wordt verder doorgevoerd (deels thuis, deels op kantoor) en dat betekent dat in meerdere mate multifunctioneel gebruik gemaakt gaat worden van regiovestigingen. Diverse panden worden aangepast aan deze nieuwe manier van werken, met flexibele werkplekken en meer ruimte voor ontmoeten en vergaderen. Daarnaast worden in de eigendomspanden duurzaamheidsmaatregelen doorgevoerd. Het Algemeen Bestuur heeft op 15 december 2023 ingestemd met de financiële gevolgen vanuit de voortgangsnotitie strategische huisvesting. Hiermee kan de uitvoering van het plan worden opgepakt. Het besluit behelst een stapsgewijze toename van de gemeentelijke bijdrage in de jaren 2024 tot en met 2028. Voor de begroting 2025 gaat het om een stijging van kosten met € 455.000. Forensische geneeskunde: lijk- en euthanasieschouw Het aantal lijk- en euthanasieschouwingen stijgt. Meest voor de hand liggende oorzaak lijkt de vergrijzing.

Om de financiering van de lijk- en euthanasieschouwingen te laten aansluiten op enerzijds het aantal verrichtingen en anderzijds de systematiek die gebruikt wordt binnen de andere onderdelen van de forensische geneeskunde wordt overgegaan op facturering per verrichting. De GGD Zuid Limburg hanteert ook deze systematiek en dat is belangrijk in de ontwikkeling van één forensische dienst voor Limburg. Overgaan op facturering betekent een verlaging van de generieke gemeentelijke bijdrage met € 251.000. In de kaderbrief 2024 is reeds vermeld dat de kosten voor de lijk- en euthanasieschouwingen met € 140.000 à € 150.000 toenemen. Tegenover de verlaging van de gemeentelijke bijdrage staat een financiering op basis van facturering van ongeveer € 400.000, verdeeld over de deelnemende gemeenten op basis van het aantal verrichtingen. Maternale kinkhoest De vaccinatie van maternale kinkhoest wordt met ingang van 2024 toegevoegd aan het rijksvaccinatieprogramma. Voor de uitvoering van de vaccinatie worden vanaf 2024 middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. De gemeentelijke bijdrage wordt hiervoor opgehoogd. Voor 2024 zal hiervoor een begrotingswijziging worden opgesteld, voor 2025 is de uitvoering in de begroting verwerkt. Voor onze regio gaat het om € 122.100.

Begroting 2025 VRLN

6

28 maart 2024

De ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage van 2024 naar 2025 zijn het resultaat van bovenstaande bestuurlijke afwegingen. (bedragen in duizenden euro's)

Bedrag

I/S

Gemeentelijke bijdrage 2024 Loonkostenstijging 2025 (Kaderbrief) Aanpassing loonkostenstijging 2025 (CEP febr. 2024) Materiële kostenstijging 2025 (Kaderbrief) Aanpassing materiële kostenstijging 2025 (CEP febr. 2024) Strategisch huisvestingsplan Maternale kinkhoest Informatievoorziening verbinden en versterken publieke gezondheid Informatieveiligheid Kapitaallasten materieel brandweer Forensisch geneeskunde: lijk- en euthansieschouw

68.144 2.646 -639 438 164 455 122 212 750 262 -251

S S S S S S S S S S S

Totaal gemeentelijke bijdrage 2025

72.304

1.3

Algemene dekkingsmiddelen

VRLN kent als algemeen dekkingsmiddel het saldo van de financieringsfunctie. Voor 2025 is dit saldo naar verwachting € 350.000.

Begroting 2025 VRLN

7

28 maart 2024

Deel B

Beleidsbegroting

2

Programmaplan

2.1

Programma Publieke Gezondheid

2.1.1 Wat willen we bereiken? De overheid is er om de gezondheid van burgers te bewaken en om het individu te beschermen tegen gezondheidsrisico’s van buitenaf waarop zijzelf niet of nauwelijks invloed hebben, zoals infectieziekteuitbraken en de negatieve effecten van gedrag van anderen (meeroken, huiselijk geweld). Ook stimuleert de overheid gedrag dat de gezondheid bevordert. Publieke gezondheid is een vorm van zorg waar mensen niet om vragen omdat ze klachten hebben (cure) of omdat ze ondersteuning nodig hebben (care). Publieke gezondheid omvat de (door individuele burgers ongevraagde) zorg die de overheid aanbiedt om ziekte en gezondheidsschade van de gehele (of groepen in de) bevolking op te sporen en te voorkomen. Door een veranderende rol van inwoners, zorgverleners, verzekeraars en de overheid verandert het landschap van de publieke gezondheid. Samenhang en afstemming met het zorgveld in de volle breedte maar ook het waarborgen van betaalbaarheid worden steeds belangrijker. Door de decentralisaties in het sociaal domein kunnen de gemeenten dwarsverbanden leggen tussen maatschappelijke ondersteuning, de jeugdzorg en het domein van werk en inkomen. De genoemde wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheid sluiten in de kern aan bij de opgaven van de decentralisaties: preventief, dichtbij, versterken van eigen kracht en mentale weerbaarheid.

Naast deze ‘klassieke’ determinanten van gezondheid, die met leefstijl te maken hebben, zijn er echter nog veel meer factoren die van invloed zijn op onze volksgezondheid. Dit zijn bijvoorbeeld leefomgeving, arbeid (armoede), mentale weerbaarheid en onderwijs (laaggeletterdheid). Om aan deze bredere gezondheidsdoelen invulling te geven hebben gemeenten en verschillende zorgpartijen, waaronder de GGD, kaders afgesproken voor de komende jaren. Deze kaders liggen vast in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA). Kort gezegd worden in het IZA de kaders gesteld om de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Met het GALA wordt gebouwd aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. De rol van de GGD is stevig verankerd in het GALA (kennis, advies en regie). In onze regio zijn deze afspraken door de GGD en regionale partners vertaald in het regiobeeld en regioplan Noord- en Midden-Limburg. In het manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ zijn doelstellingen van de 15 regiogemeenten en de GGD vastlegt. In de visie 2030 en het Beleidsplan 2024-2027 zijn vijf ambities opgenomen waar we ons als GGD voor gaan inzetten.

Ambitie 1: Investeren in een nieuwe generatie Ieder kind heeft vanaf de geboorte recht op een gezonde en veilige start. Die start vormt de basis voor optimale deelname aan onderwijs, de arbeidsmarkt en participatie in de samenleving. Wij willen dat kinderen zo gezond, veilig en kansrijk mogelijk opgroeien. Wij hebben structurele aandacht voor preventie en in het bijzonder voor het bevorderen van een gezonde leefstijl. Vanaf het eerste moment van de zwangerschap, tot 18 en liefst tot 26 jaar!

Begroting 2025 VRLN

8

28 maart 2024

Ontwikkelingen binnen deze ambitie zijn: Kansrijke Start Vanaf 1 januari 2024 heeft de GGD de coördinatie van het programmateam Kansrijke Start op zich genomen en is de GGD verantwoordelijk voor de regie op het programma. De financiële middelen voor deze coördinatierol en het programmateam komen uit IZA. Daarnaast voert de GGD zelf projecten uit in het kader van dit programma. Voor de coördinatie op deze GGD-projecten zijn tot 1-12025 middelen door de provincie beschikbaar gesteld. De financiering vanaf 2025 is nog niet bekend. Mocht er vanaf 2025 een rol voor de GGD zijn weggelegd en dit financiële gevolgen hebben, zal dit in een begrotingswijziging worden verwerkt. Centering Ouderschap (Parenting) Na het eerste individuele (huis)bezoek vinden vervolgconsulten plaats met een groep ouders die een kind hebben van ongeveer dezelfde leeftijd. De zorg richt zich zowel op het kind als op de ouders. Centering-zorg stoelt op zelfmanagement (regie), leren door betrokkenheid en sociale steun. Een groep bestaat uit 6 tot 8 ouders met hun baby, die op gezette tijden samenkomen op het consultatiebureau. De resultaten zijn positief, daarom zal gezocht worden naar mogelijkheden voor een verdere implementatie. NU Niet Zwanger, onderdeel van het programma Kansrijke Start De kosten voor het programma Nu Niet Zwanger worden via een dienstverleningsovereenkomst (DVO) vergoed.

Voor 2025 is nog onbekend of de DVO wordt verlengd, daarom zijn de kosten en opbrengsten nog niet in de begroting wordt. Na besluitvorming zal dit via een begrotingswijziging alsnog gebeuren. Toezicht kinderopvang Gemeenten zijn over het algemeen verantwoordelijk voor het toezicht op kinderdagverblijven. Ze verstrekken vergunningen aan kinderopvangorganisaties en voeren inspecties uit om ervoor te zorgen dat deze organisaties voldoen aan de wettelijke eisen met betrekking tot veiligheid, kwaliteit en pedagogisch beleid. In de praktijk is het de GGD die de toezichthoudende inspecties uitvoert in opdracht van de gemeenten. VNG en DUO zijn bezig met het ‘traject herijking kwaliteitseisen’, dit kan ertoe leiden dat in 2025 strengere eisen komen voor onder andere voorschoolse educatie, gastouderbureau’s en gastouders teneinde dit meer in lijn te brengen met de eisen die aan kinderdagverblijven worden gesteld. Dit kan gevolgen gaan hebben voor de tarieven die voor de inspecties gehanteerd moeten worden. Zodra hierover meer bekend is, zullen wij de gemeenten hierover informeren. Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (M@ZL) M@ZL is een methodiek voor een integrale aanpak van ziekteverzuim bij scholieren.

Schoolmedewerkers, jeugdartsen en leerplichtambtenaren hebben samen aandacht en zorg voor leerlingen met ziekteverzuim, waardoor problematiek, met name mentale weerbaarheid, vroegtijdig in beeld komt. De financiering van M@ZL voor het VO en MBO18+ is geregeld. De bestuurscommissie heeft ingestemd met de uitvoering bij het MBO18-, maar hiervoor is nog geen financiering beschikbaar gesteld. Daarom is deze activiteit nog niet in de begroting opgenomen. Seksuele Gezondheid Jongeren die liever om de zoveel tijd een SOA (Seksueel Overdraagbare Aandoening) test doen in plaats van beschermde seks. Jongeren die, beïnvloed door social media, geloven in alternatieve natuurlijke manieren van anticonceptie met als gevolg een stijging van het aantal abortussen. Het zijn enkele voorbeelden die de noodzaak onderschrijven dat voorkomen beter is dan genezen. En daarom blijft de GGD de komende jaren de ingeslagen weg volgen om meer aandacht en tijd te besteden aan:

Begroting 2025 VRLN

9

28 maart 2024

−

Outreachende activiteiten; gericht op één specifieke kwetsbare doelgroep en

−

Preventieve activiteiten; gericht op een meer pluriforme doelgroep.

De huidige formatie wordt met name gesubsidieerd door de Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) en de PrEP-subsidieregeling (Pre Expositie Profylaxe. Mentale gezondheid Mentale gezondheid loopt als een rode draad door de ambities uit de visie 2030. Naast de meer bekende preventie-programma's rondom leefstijl (overgewicht, gezonde voeding, middelengebruik) is mentale weerbaarheid in het GALA opgenomen als speerpunt. De mentale gezondheid van jongeren staat onder druk, het beroep op de professionele zorg groeit. De corona-periode en de onderzoeken naar de effecten hiervan op jongeren, heeft dit extra duidelijk gemaakt. Mentale gezondheid is bij uitstek een thema dat vraagt om een integrale domein-overstijgende aanpak. De GGD wil hier een samenhangende regionale aanpak op ontwikkelen samen met gemeenten, provincie en zorgpartijen, bij voorkeur vanuit de regionale preventie-infrastructuur die in 2024 gevormd wordt. Keigezond pilot in de gemeenten Roermond, Venlo en Horst aan de Maas Samen met partijen als Maastricht Universitair Medisch Centrum, zorgverzekeraars CZ en VGZ en de GGD Zuid Limburg, werken we in ieder geval voor een periode van drie jaar samen binnen de provincie Limburg in een pilot Keigezond.

Hierin worden maximaal 800 kinderen met een matig, sterk en extreem Gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico (GGR) en 500 kinderen met een licht verhoogd GGR ondersteund met passende hulp om het overgewicht terug te brengen, weerbaarder te worden en regie te pakken over hun eigen gezondheid. Het streven is om de ketenaanpak Keigezond, onderdeel van de 5 ketenaanpakken uit het GALA, in 2024 en 2025 te implementeren in alle gemeenten in de regio. Zodra de financiering bekend is, wordt dit via een begrotingswijziging verwerkt.

Ambitie 2: Versterken van de gezondheidsbescherming Bedreigingen in de publieke gezondheid zullen er altijd zijn. Niet elke crisis of uitdaging voor de publieke gezondheid is te voorkomen of laat zich voorspellen. Op de juiste manier omgaan met acute situaties die de publieke gezondheid bedreigen is daarom belangrijk. Juist ook om te voorkomen dat de gezondheidsverschillen in de regio verder toenemen. GGD Limburg-Noord is verantwoordelijk voor het op peil houden van de bescherming tegen gezondheidsrisico’s waar inwoners zelf niet of nauwelijks invloed op hebben en mogelijk ook geen weet van hebben. Ontwikkelingen binnen deze ambitie zijn: Versterking Infectieziektebestrijding Een versteviging van de reguliere infectieziektebestrijding is nodig om klaar te kunnen staan voor een komende pandemie. GGD’en zijn op dit moment onvoldoende geëquipeerd om hun rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief goed uit te voeren. In opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is er een programma opgezet gericht op het oplossen van urgente kwetsbaarheden voor pandemische paraatheid op de korte termijn. Dit programma heet ‘Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid’ (VIP). Voor dit project heeft de GGD subsidie ontvangen via een Specifieke Uitkering (SPUK) met een looptijd van 2 jaar (2023 en 2024).

Met deze subsidie zijn de eerste concrete stappen gezet. De ingezette ontwikkeling is onomkeerbaar. Nog onduidelijk is hoe de financiering vanaf 2025 eruit gaat zien en derhalve is de continueren van versterking nog niet in de begroting 2025 verwerkt. Elke GGD gaat mee in de ontwikkeling om haar rol op het gebied van infectieziektebestrijding, binnen gestelde kaders regulier te kunnen blijven uitvoeren, maar ook bij een eventuele volgende pandemie te kunnen opschalen. Voor de bijdrage in 2024 zijn vanuit de programmafinanciering middelen beschikbaar ter compensatie. Voor de implementatie voorbereiding en uitvoering worden vanaf 2025

Begroting 2025 VRLN

10

28 maart 2024

ook op regionaal niveau inspanningen verwacht waarvoor er extra geïnvesteerd moet gaan worden in de implementatiefase. Omdat de landelijke informatievoorziening nog in ontwikkeling is, is het hiervoor benodigde budget nog lastig in te schatten. GGD GHOR Nederland heeft de GGD’en geadviseerd om voorlopig rekening te houden met een benodigde capaciteit van 2 fte. Hiermee is een bedrag van € 212.100 gemoeid. Vaccinatievoorziening bij GGD’en De versteviging van de infectieziektebestrijding kent ook een samenhang met het vaccinatiestelsel. Landelijk is er een principebesluit genomen op het organiseren van een vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en. Volwassenen kunnen bij de vaccinatievoorziening terecht voor vaccinaties, informatie en advies, het voeren van een gesprek over vaccineren (zoals in geval van twijfel of bij onderliggende aandoeningen) en het krijgen van de vaccinatie. De vaccinatievoorziening voor volwassenen voert regie op het vaccineren in de GGD-regio en kan verbindingen leggen met andere ketenpartners die betrokken zijn bij het indiceren, voorlichten of zetten van vaccinaties, zoals huisartsen, JGZ-professionals en medisch specialisten. De vaccinatievoorziening voor volwassenen is regionaal het expertisecentrum op het gebied van vaccinatiezorg.

Door GGD GHOR Nederland is op verzoek van VWS een uitvoeringstoets gedaan naar de haalbaarheid van bovenstaande. Het eindrapport is aangeboden aan VWS. Door de verkiezingen en de formatie van het kabinet is onbekend wat de gevolgen zijn voor de vaccinatievoorziening. In de begroting is hiermee nog geen rekening gehouden. VRLN houdt de verdere besluitvorming in de gaten. Maternale kinkhoest De GGD voert de kinkhoestvaccinatie voor zwangeren uit. Financiering vond rechtstreeks door het RIVM plaats. Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvoering formeel overgedragen aan de gemeenten. Bij de septembercirculaire 2023 zijn de bijbehorende middelen aan het gemeentefonds toegevoegd. Dit betekent dat de geldstroom niet meer via het RIVM bij de GGD terecht komt, maar onderdeel gaat uitmaken van de gemeentelijke bijdrage in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. Het gaat hierbij om een bedrag van € 122.100. Ambitie 3: Informatie laten werken voor publieke gezondheid Nieuwe technologieën bieden kansen. Ook als het gaat om het vergroten van veiligheid en gezondheid. Tegelijkertijd schept het ook verwachtingen. We moeten als GGD meegaan met de snelheid van de informatiemaatschappij waarbinnen wij werken en tegelijkertijd betrouwbaar blijven. Wij zetten ons in op het verkrijgen, verrijken, delen en duiden van data. Ook voor technologische innovaties zetten we ons in.

Dit alles met behoud van informatieveiligheid. Versterken monitoringsfunctie Om informatie te laten werken voor publieke gezondheid is het noodzakelijk te weten wat de informatiebehoefte is. Deze vraag gaat de komende jaren meer en meer beantwoord worden mede als gevolg van het VIP project. Een goede, real-time ontsluiting, van in- en externe databronnen en deze volgens een datamodel laten landen in een datawarehouse is één van de uitdagingen de komende jaren. Een andere uitdaging zal zijn het beantwoorden van (complexe) vraagstukken met behulp van dataanalyse. En deze informatie visualiseren en delen als antwoorden, onderbouwing voor strategie & beleid, planning & control en bedrijfsvoering. De informatiebehoefte gaat zich niet beperken tot infectieziektebestrijding. Komende vanuit een pionier-/experimenteerfase zitten we nu in de fase dat de eerste contouren van business intelligence (BI) bij de GGD zichtbaar worden. Zo zijn er pilots bij JGZ, leveren de onderzoekers jaarlijks rapporten op en loopt het project VIP.

Begroting 2025 VRLN

11

28 maart 2024

Voor 2025 en verder wil de GGD toewerken naar een verdere uitbreiding en integratie van BI binnen de VRLN/GGD. Er dient een goed datafundament & -warehouse te komen. Hiervoor en voor het ontsluiten en analyseren van deze data zijn naast techniek ook BI-professionals nodig. Het streven is om in 2027 klaar te zijn met de techniek en invulling (datafundament en datawarehouse). En dat de structuur en organisatie voor datagedreven informatiegestuurd werken gereed is. Om dit bereiken zal hiervoor in de toekomst uitbreiding van de BI-experts en data engineers noodzakelijk zijn. Structureel uitvoeren kind-monitor Vanuit de toekomstvisie 2030 is één van de pijlers investeren in de nieuwe generatie. Op dit moment is er nog te weinig inzicht in de gezondheidssituatie van kinderen van 0-12 jaar. Binnen de JGZ worden veel gegevens verzameld, maar deze (vooral medische) gegevens zijn voornamelijk bedoeld om op individueel niveau te adviseren en bij te sturen. Deze registratiegegevens zijn voor veel relevante thema’s onvoldoende geschikt om op collectief niveau te ontsluiten en daarmee als beleidsinput te kunnen dienen. Vandaar dat veel GGD’en inmiddels een Kind-monitor uitvoeren.

Door het uitvoeren van een structurele Kind-monitor (eens per 4 jaar) kan inzicht verkregen worden in thema’s die van belang zijn in het kader van gezondheidsbeleid ten behoeve van de doelgroep 0-12 jarigen (waaronder ontwikkeling, woonomgeving, gezin, kinderopvang en zorgen van ouders daarin). Met dit inzicht kan bekeken worden waar op collectief niveau de knelpunten zitten en waar bijsturing vanuit het beleid nodig is. Wijkprofielen De GGD produceert cijfers op regionaal en gemeentelijk niveau aan de hand van de wettelijke monitors. Zowel vanuit het manifest, als de visie 2030, maar ook als opgave in de gezondheidsakkoorden komt de noodzaak naar voren om op wijkniveau informatie te genereren. De wijkgerichte aanpak is door veel gemeenten in de regio opgenomen in hun integrale plannen van aanpak. Dit vraagt om een investering in het verrijken van de bestaande monitors en/of het uitvoeren van aanvullend onderzoek. Er wordt een nader voorstel uitgewerkt.

Ambitie 4: Publieke gezondheid en publieke veiligheid vanzelfsprekend verbonden Gezondheid en veiligheid zijn voor de mens een groot goed. Zij behoren tot de meest basale levensbehoeften. Het zijn dan ook de belangrijkste kerntaken van de overheid met de grootste uitgavenpost. Het zijn twee verschillende maatschappelijke velden met eigen wetten. De twee velden hebben belangrijke raakvlakken waarop publieke organisaties voor gezondheid en veiligheid met elkaar moeten samenwerken. Wij zetten ons in op de borging van publieke gezondheid binnen de publieke veiligheidOntwikkelingen binnen deze ambitie zijn: Beter in beeld krijgen van kwetsbare groepen Door het koppelen van informatie en data willen we blinde vlekken zichtbaar maken. We willen een duidelijk beeld krijgen van hoe het met onze inwoners gaat en welke groepen extra aandacht nodig hebben. Hierbij hebben we extra aandacht voor onze kwetsbare inwoners die niet binnen bestaande kaders en regelgeving geholpen kunnen worden. Versterking Forensische Geneeskunde Het aantal lijk- en euthanasieschouwingen stijgt. Meest voor de hand liggende oorzaak lijkt de vergrijzing.

Om de financiering van de lijk- en euthanasieschouwingen te laten aansluiten op enerzijds het aantal verrichtingen en anderzijds de systematiek die gebruikt wordt binnen de andere onderdelen van de forensische geneeskunde wordt overgegaan op facturering per verrichting. De GGD Zuid Limburg hanteert ook deze systematiek en dat is belangrijk in de ontwikkeling van één forensische dienst voor Limburg.

Begroting 2025 VRLN

12

28 maart 2024

Overgaan op facturering betekent een verlaging van de generieke gemeentelijke bijdrage met € 251.000. In de kaderbrief 2024 is reeds vermeld dat de kosten voor de lijk- en euthanasieschouwingen met € 140.000 à € 150.000 toenemen. Tegenover de verlaging van de gemeentelijke bijdrage staat een financiering op basis van facturering van ongeveer € 400.000, verdeeld over de deelnemende gemeenten op basis van het aantal verrichtingen.

Ambitie 5: Samenwerken aan een duurzame leefomgeving De leefomgeving waarin mensen wonen, werken en leven heeft invloed op hun gezondheid. Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en beschermt tegen gezondheidsrisico’s. Wij adviseren gemeenten om samen met haar partners voor en met inwoners een zo gezond en veilig mogelijk leven, thuis, in de directe woonomgeving, op school en op het werk en in de vrije tijd te creëren. Ontwikkelingen binnen deze ambitie zijn: Adviesrol Omgevingsplannen De GGD heeft een bouwsteen Gezonde Leefomgeving ontwikkeld met 5 kernwaardes voor een gezonde leefomgeving. Deze kernwaardes zijn grotendeels integraal overgenomen in de omgevingsvisies van de gemeenten in onze regio. De belangrijkste opdracht voor de GGD is om als partner het gesprek aan te gaan bij het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke plannen en de kernwaardes uit de omgevingsvisie bespreekbaar te maken en een toepasbaar advies c.q. handelings-perspectief te bieden. We verwachten dat gemeenten vanaf 2025 actief aan de slag gaan met het opstellen van de omgevingsplannen. Voor de noodzakelijke uitbreiding van de adviescapaciteit Medische Milieukunde en beleid zal dan financiering beschikbaar moeten komen. Deze is nog niet in begroting 2025 meegenomen.

We adviseren gemeenten vanuit kennis over de gezondheidssituatie in de regio, op regionaal, gemeentelijk en bij voorkeur op wijkniveau. We streven ernaar om in 2025 te kunnen gaan werken met een omgevingsscan als basis voor onze advisering over gezondheidsbeleid in het algemeen en ten behoeve van de omgevingsplannen in het bijzonder. Versterken regionale samenwerking met kennispartners: universiteit Maastricht, Nijmegen en Wageningen GGD’en hebben de opdracht hun kennisfunctie te versterken. Om de kennisfunctie van de GGD te versterken is het noodzakelijk om beter aan te sluiten op het academische werkveld. We zijn hier tot nu toe vooral volgend in. Een proactieve rol is van belang om de gemeenten te ondersteunen en te adviseren in het ontwikkelen van bewezen en effectieve interventies op gezonde leefomgeving en leefstijl. In 2025 willen we een start gemaakt hebben met minimaal één PhD-traject op een van de regio-specifieke thema’s.

2.1.2 Waar sturen we op? Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie onderdelen: -

Publieke gezondheid voor de jeugd;

-

Publieke gezondheid algemeen en

-

Publieke gezondheid tijdens crisissituaties.

In onderstaand schema staan de doelen en prestaties van de GGD opgenomen. Op deze wijze geven we inzicht in de activiteiten van de GGD in onze regio. Op lokaal niveau, dus voor de individuele gemeente, is voor 2025 een lokaal uitvoeringsplan beschikbaar.

Begroting 2025 VRLN

13

28 maart 2024

Publieke gezondheid voor de jeugd Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Veilig en gezond

Uitvoeren basispakket JGZ Aanbieden van contactmomenten (88.000

opgroeien van alle

voor alle kinderen (90.000) consulten, verdeeld over 18

kinderen in Limburg-

consultatiebureaus) conform Landelijk

Noord, inclusief de

Professioneel Kader en professionele

nieuwkomers.

richtlijnen.

Verkleinen

Aanbieden van extra zorg

gezondheidsverschillen

voor kinderen met extra

Aanbieden van extra contactmomenten.

zorgbehoeften Proactief inspelen op

Uitvoeren lokaal aanbod

- Aanbieden zorg op maat.

behoeften van

JGZ

- Differentiatie in aard, frequentie en

gemeenten, ouders en

discipline van contactmomenten.

kinderen op het gebied van JGZ Optimale start voor alle

Aanbieden van zorg op

- Uitvoeren pre- en perinataal aanbod.

kinderen

maat in eerste 1.000 dagen - Participatie JGZ preventieagenda. van het kind

- Participatie Kansrijke Start.

Bestrijden van door

Minimaal 95% van

Uitvoeren RVP (85.000 vaccinaties), inclusief

vaccinatie te voorkomen

kinderen (WHO-norm) is

de 22 wekenprik voor zwangere vrouwen

infectieziekten op

gevaccineerd conform

(3.500 vaccinaties).

individueel en

Rijksvaccinatieprogramma

populatieniveau

(RVP).

Faciliteren

Informeren en adviseren

- Opstellen Integrale Jeugdrapportage.

beleidsontwikkeling

van gemeenten over

- Gezondheidsmonitor kind en jeugd.

publieke gezondheid

gezondheidsbeleid op

- Borgen jeugdgezondheidszorg in lokale

jeugd

basis van monitoring,

uitvoeringsplannen

rapportage en onderzoek Sluitend aanbod van

Samenwerking in sociaal

preventieve en

domein versterken

Deelname aan lokale coalities.

gespecialiseerde zorg Continue verbetering van Signaleren kansen,

Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het

publieke gezondheid voor ontwikkelingen en

adviseren over trends en ontwikkelingen.

de jeugd

bedreigingen en samenbrengen van diverse informatiebronnen

Begroting 2025 VRLN

14

28 maart 2024

Publieke gezondheid algemeen Strategisch doel Operationeel doel Prestaties Het voorkomen of Signaleren en

- Afhandelen van meldingen van infectieziekten (minimaal

vroegtijdig

bestrijden van

95% binnen de wettelijke normtijden)

signaleren van

infectieziekten en

- Op specialisaties infectieziektebestrijding, tuberculose (30

besmettelijke

monitoren

patiënten met ziekteverschijnselen in behandeling en 60

infectieziekten

vaccinatiegraad

geïnfecteerden zonder ziekteverschijnselen in beeld), seksuele gezondheid (3.500 consulten), reizigersadvisering (11.500 consulten, 15.000 vaccinaties): Preventieve en voorlichtingsactiviteiten geven zowel individueel als in groepsverband, als aan risicogroepen; Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid; Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten t.b.v. antibioticaresistentie en infectiepreventie; Uitvoeren van bron- en contactonderzoek; Screening op en behandeling van infectieziekten.

Het beschermen

Signaleren van

- Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen opstellen

van de bevolking

factoren die

- Uitvoeren verdiepend onderzoek naar gezondheid en -

tegen

gezondheids-

gezondheidsrisico’s

gezondheids-

risico’s met zich

- Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg:

bedreigende

mee brengen en

Lijkschouw (450 maal) bij vermoeden niet-natuurlijke dood en

factoren en het

het bevorderen van euthanasie (350 verklaringen);

stimuleren van

een leefomgeving

Forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk

een gezonde

die uitnodigt tot

geweld, zedenzaken en kindermishandeling (1.150 maal);

leefstijl en -

gezond gedrag

Afname alcohol- en drugscontroles en medische

omgeving

arrestantenzorg (1.950 controles); Opstellen letselbeschrijvingen (50 stuks). - (Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu en ruimtelijke ordening, als ook over de leefomgeving in relatie tot de gezondheid. Voorlichting over voorkomende gezondheidsbedreigende factoren, o.a. asbest, gewasbeschermingsmiddelen, eikenprocessierups, hitte, houtkachels en windmolens (200 maal). - Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (10 adviezen). - Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen.

Begroting 2025 VRLN

15

28 maart 2024

Het houden van

Uitvoeren van

- Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven

toezicht

toezicht op de

(KDV), buitenschoolse opvang (BSO), gastouderbureaus

kinderopvang en

(GOB) en gastouders (GO) (800 jaarlijkse onderzoeken).

vergunde bedrijven - Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie. - Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO. - Inspecteren en adviseren van tattoo- en piercingshops, (tijdelijke) huisvestinglocaties vluchtelingen en statushouders en seksbedrijven (90 inspecties). Continue

Signaleren kansen, Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het adviseren over

verbetering van

ontwikkelingen en

trends en ontwikkelingen.

de algemene

bedreigingen en

Wij voeren in 2025 de kind-monitor uit, panelonderzoeken en

publieke

samenbrengen van minimaal 15 duidingsgesprekken bij gemeenten.

gezondheid

diverse

Wij geven beleidsadviezen over gezondheidsbevordering en

informatiebronnen

gemeentelijk en regionaal preventiebeleid.

Publieke gezondheid in crisissituaties Strategisch doel Operationeel doel

Prestaties

Beperken van

Borgen opgeschaalde publieke

Inzetten van psychosociale hulpverlening,

gezondheids-

gezondheids-processen en

medische milieukunde, opgeschaalde

schade

ondersteunen bevoegd gezag

infectieziektebestrijding en het opstarten van

bij incidenten met (mogelijke)

een gezondheidsonderzoek bij rampen. Als ook

maatschappelijke onrust

het adviseren van bevoegd gezag.

2.1.3 Wat kost het? De lasten van het programma Publieke Gezondheid bedragen € 24,3 miljoen exclusief de toerekening van overhead. Dat is € 46 per inwoner. De gemeenten dekken met hun bijdragen € 17,2 miljoen van de programmalasten. Dat is € 32 per inwoner. Programma Publieke Gezondheid

(bedragen in duizenden euro's) Begroting 2025

Lasten

24.300

Baten

24.287

Algemene dekkingsmiddelen

0

Onvoorzien

0

Geraam d saldo van baten en lasten

13

Stortingen in reserves

3

Ontrekkingen van reserves Geraam d resultaat

15

Begroting 2025 VRLN

0

16

28 maart 2024

2.2

Programma Brandweerzorg

Deze beleidsperiode (2024-2027) moeten we verder toewerken naar een flexibele, informatiegestuurde, rationele en robuuste brandweerorganisatie, om snel en adequaat incidenten te kunnen blijven bestrijden en risicogericht te adviseren. Enkele thema’s vormen hier een belangrijke uitdaging, zoals vrijwilligheid, paraatheid, slagkracht, goed werkgeverschap, verbetering van het brandweeronderwijs en samenwerking.

2.2.1

Wat willen we bereiken?

Risicobeheersing De veranderingen in de maatschappij zorgen voor risico's die snel veranderen. Denk hierbij aan de Veilige Energietransitie, klimaatverandering waardoor er meer natuurbranden zijn. Dit vraagt om een afdeling Risicobeheersing die goed kan inspelen op de nieuwe risico's die hierbij horen om de fysieke veiligheid te borgen. Dit doen we door dagdagelijks gemeenten te ondersteunen met het uitvoeren van toezicht op brandveilig gebruik en advisering op initiatieven in de fysieke omgeving. Informatiegestuurd werken Met snel veranderende risico's is het ook van groot belang om zicht te hebben op de ontwikkeling van de risico's. Informatiegestuurd werken krijgt hierin een steeds belangrijkere rol. De afdeling risicobeheersing kent de ontwikkelingen in de regio en de risico's en is daarmee een belangrijke informatiebron voor de veiligheidsketen. Hierin ontwikkelt de afdeling continue door. Groeiende complexiteit Naast de verandering van risico's worden de risico's ook steeds complexer. De verdichting van initiatieven, nieuwe technieken en technologieën die gebruikt worden en dus ook complexere risico's vergen daardoor ook steeds complexere adviezen. Dit betekent dat de kennis en competenties van de medewerkers mee moet groeien met de adviesvragen die voorliggen.

Binnen de afdeling wordt vanuit het plan ‘perspectief’ invulling gegeven aan groei en ontwikkeling van de individuele medewerkers en daarmee ook aan de afdeling in zijn geheel. Versterk zelfredzaamheid Indien incidenten plaatsvinden zijn hulpdiensten meestal later aanwezig. Dit betekent dat er altijd een beroep gedaan wordt op de zelfredzaamheid van inwoners van onze regio. Vanuit risicobeheersing werken we aan de versterking van zelfredzaamheid door gedragsbeïnvloeding. De Risk Factory, Keurmerk Veilig Ondernemen en branchegerichte projecten zoals ‘de zorg brandveilig’ zijn hier voorbeelden van. Deze aanpak blijven we continue versterken en op zoek naar nieuwe projecten en doelgroepen om de zelfredzaamheid van burgers te beïnvloeden. . Omgevingswet De omgevingswet is sinds 1 januari 2024 van kracht. Voor de brandweer betekent dit dat we nog meer aan de voorkant van het proces betrokken (willen) raken bij het adviseren van het bevoegd gezag. Dit vraagt om nog meer investeren in de relatie met de gemeenten en andere ketenpartners. Ook de ontwikkelingen rondom de Wet Kwaliteitsborging Bouw (WKB) worden nauwlettend gevolgd door de afdeling risicobeheersing, zodat de positie van de brandweer geborgd blijft om het huidige niveau van brandveiligheid te handhaven.

Begroting 2025 VRLN

17

28 maart 2024

Incidentbestrijding Met ruim 830 brandweermensen, beroepsmatig en overwegend vrijwilligers, beschikken wij over een unieke capaciteit om de samenleving brandveilig te maken en houden. Burgers vertrouwen erop dat de brandweer, verbonden met de gemeenschap, komt en helpt in geval van nood. Daartoe beschikken de gemeenten over een fijnmazig netwerk van brandweerposten. Posten bemenst met beroeps- en vrijwillig brandweerpersoneel dat als first responder en last resort in allerlei crisissituaties een helpende hand kan bieden. In het Beleidsplan 2024-2027 zijn voor de komende jaren de volgende lijnen voor Brandweerzorg vastgelegd. Dekkingsplan In het, volgens de nieuwe landelijke systematiek, opgestelde dekkingsplan is inzichtelijk gemaakt of er zwakke plekken zijn in de regionale brandweerzorg op de factoren snelheid, capaciteit, paraatheid en werkdruk. In 2025 wordt verder onderzoek gedaan naar preventieve en repressieve maatregelen om zwakkere plekken in de dekking te compenseren. Vrijwilligheid De ruim 830 brandweermensen in onze regio staan samen voor een gegarandeerde brandweerzorg. Onze inwoners vertrouwen erop dat de brandweer komt helpen in geval van nood. Vanuit de brandweerkazernes verspreid over de regio, zorgen we voor snelle actie bij onder andere brand en ongevallen.

Om de paraatheid van deze kazernes te garanderen is het van belang om voldoende beroeps- en vrijwillig brandweerpersoneel aan te trekken, op te leiden en te behouden. Vrijwilligheid wordt anno nu, door veranderingen in de maatschappij, anders ingericht en ingevuld. Vrijwilligers blijven minder lang bij de brandweer, werken vaker verder weg van de kazerne, zijn minder beschikbaar en gaan met een andere mindset bij de brandweer dan de vorige generaties vrijwilligers. Daarnaast zal de wijziging in de Europese regeling voor deeltijdwerk effect hebben op de inzet van brandweer vrijwilligers. Wat deze wijziging exact gaat betekenen, naast een verschuiving van een resultaatsverplichting richting een inspanningsverplichting bij vrijwillige posten, zal komende jaren duidelijker worden. Deze ontwikkelingen zorgen voor de nodige uitdagingen in het voldoende paraat houden van onze kazernes. In 2025 richten we ons op het opstellen en uitvoeren van een aanpak voor het behouden en werven van voldoende vrijwilligers met input vanuit de diverse landelijke onderzoeken naar dit onderwerp. Gegarandeerde brandweerzorg Gegarandeerde brandweerzorg kunnen bieden aan onze inwoners is alleen mogelijk bij een voldoende parate repressieve organisatie. Het hebben van een grotendeels vrijwillige organisatie, betekent een toenemende uitdaging om de paraatheid op peil te houden.

De paraatheid wordt nauwkeurig in de gaten gehouden, zodat er passende maatregelen genomen kunnen worden om deze zo goed mogelijk te houden. De brandweer gaat verdere aanvullende maatregelen treffen om de paraatheid op peil te houden. De focus van deze maatregelen zal gericht zijn op het versterken van beroepsmatigheid, waar vrijwilligheid afneemt. Helaas ontstaan bij de beroepsmatige organisatie knelpunten in de paraatheid als gevolg van onder andere ruimer ouderschapsverlof en verloop van personeel. 2025 zal in het teken staan van het verbeteren van het flexibel repressief concept tijdens kantooruren en er worden stappen gezet in een proces om de 24 uursdienst meer toekomstbestendig te maken. Maatschappelijke ontwikkelingen De veranderingen in de maatschappij zorgen voor risico’s die snel veranderen. Dit vraagt om een hoge mate van flexibiliteit en veerkracht van onze brandweerorganisatie. Ontwikkelingen zoals de energietransitie en extreem weer als gevolg van klimaatverandering hebben een direct effect op ons werk in het voorkomen, beheersen en bestrijden van incidenten en vraagt om intensieve bijscholing. De ingezette ontwikkeling van de behapbare basis en specialistische teams wordt voortgezet.

Begroting 2025 VRLN

18

28 maart 2024

In dit kader worden in 2025 twee schuimblusvoertuigen annex waterwagens in gebruik genomen, voor extra slagkracht. De vele kanten van personeel Naast de uitdagingen die er voor de brandweerorganisatie liggen op het gebied van het behouden en werven van voldoende vrijwilligers, geldt dit ook voor het overige brandweerpersoneel. Door vergrijzing binnen onze eigen organisatie en krapte op de arbeidsmarkt wordt het een uitdaging om ons personeelsbestand op peil te houden. In de breedste zin is het belangrijk dat er een duurzaam personeelsbeleid wordt opgezet met het doel een aantrekkelijke werkgever te worden en te blijven. Belangrijke thema’s hierbij zijn het geestelijk en lichamelijk vitaal houden van repressief brandweerpersoneel, het voorkomen van PTSS (Posttraumatische stressstoornis) en sociale onveiligheid. Robuustheid en slagkracht Het vaker voorkomen van gelijktijdigheid van grote incidenten, zoals grote natuurbranden of overstromingen zorgt ervoor dat het hebben van een robuuste brandweerorganisatie steeds belangrijker wordt. Dit betekent dat de slagkracht in de regio op peil moet blijven. Binnen LimburgNoord zal steeds meer toegewerkt gaan worden naar een toekomstbestendige brandweer met voldoende capaciteit om naast kwalitatief hoogwaardige brandweerzorg op regionaal niveau te leveren, ook weerstand te kunnen bieden aan grootschalige en nieuwe incidenttypen.

Met het dekkingsplan 4.0 wordt inzicht gegeven in de slagkracht in de regio. Naast het versterken van slagkracht binnen de eigen regio, is uit de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) gebleken dat Nederland niet voldoende is voorbereid op rampen en crises van de toekomst. Deze rampen en crises zullen naar verwachting vaker langdurig druk uitoefenen op de bovenregionale en landelijke slagkracht. Het zal de komende beleidsperiode duidelijker worden wat de opzet van een landelijke brandweer voor Brandweer Limburg-Noord gaat betekenen. Huisvesting Komende beleidsperiode staat een aantal grote aanpassingen rondom huisvesting van de brandweer gepland. Een aantal kazernes zal van locatie veranderen of worden samengevoegd, andere kazernes krijgen nieuwbouw op de huidige locatie. Deze nieuwe kazernes worden gebouwd met aandacht voor een aangename werkomgeving en toekomstbestendigheid. Herziening Brandweeronderwijs We zien dat het landschap van de brandweer aan het veranderen is en dat vraagt ook een herziening van het onderwijs. De verwachting is dat deze ontwikkeling ons de komende jaren bezig gaat houden. Met name de transitie van het huidige onderwijsmodel naar een meer modulair systeem waarbij de belastbaarheid en de flexibiliteit centraal zullen staan. Het systeem zal ook op inhoud overeen moeten komen met de repressieve organisatie.

De mate waarin crisisbeheersing en brandweerzorg elkaar gaan beïnvloeden zal invloed hebben om de inrichting van het nieuwe onderwijsstelsel. In 2025 zullen we ook een besluit moeten nemen rondom de toekomstige locatie van het Regionaal Opleidingsinstituut. Huisvestingsontwikkelingen en een positief kritische blik op de huidige uitvoering zorgen ervoor dat we hier aandacht voor moeten hebben. De verwachting is dat meerdere onderdelen van VRLN hier mee te maken gaan krijgen. De mogelijkheid tot een gezamenlijke ambitie is daardoor aanwezig. Preparatie en Incidentbestrijding in balans De onderlinge relatie tussen de onderdelen preparatie en incidentbestrijding is evident, toch is het geen vanzelfsprekendheid dat de balans er is. Het jaarlijks blijven afstemmen van ambitie en uitvoering moet belangrijk blijven. Onder invloed van landelijk en regionale ontwikkelingen/belangen moet de uitvoerbaarheid getoetst worden. Niet alleen in het kader van duurzaam inzetbaar houden van

Begroting 2025 VRLN

19

28 maart 2024

ons personeel, maar ook vanwege de verantwoording van kosten. Een goede afweging maken bij het besluiten tot vervanging van materieel is al de gehanteerde werkwijze. Dit moeten we ook in 2025 vasthouden omdat we op deze manier zuiver en verantwoord de maatschappelijke middelen wegen. Kapitaallasten brandweer In het Algemeen Bestuur van december 2022 is toegekend dat het budget voor de kapitaallasten van de materiële voorzieningen van de brandweer de komende jaren stapsgewijs gaat toenemen. Het ingroeiscenario is als volgt: 2024 + € 1 per inwoner, 2025 + € 0,50 en 2026 + €0,50, wat betekent vanaf 2027 € 2 structureel. De uitzetting van het budget wordt via het verdeelmodel voor de kosten van de brandweerzorg over de gemeenten verdeeld. Via een stapsgewijze uitzetting van het budget voor de kapitaallasten wordt het financiële knelpunt weggenomen. Daarnaast geeft het ingroeimodel de budgettaire ruimte de egalisatiereserve in het perspectief van 2027 te verhogen. Uit deze reservering wordt dan de kostenstijging uit technologische innovatie opgevangen. Naast vervanging vindt kwaliteitsverbetering plaats, vanzelfsprekend passend bij doelmatige brandweerzorg tegen aanvaardbare kosten.

2.2.2

Waar sturen we op?

Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: • Risicobeheersing; • Incidentbestrijding; • Preparatie. Risicobeheersing Ruimtelijke veiligheid We sturen op vroege betrokkenheid in het proces van intake- en omgevingstafel bij gemeenten zodat we snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften kunnen geven. Op deze manier willen we omgevingsrisico’s beperken en beheersen. Indicatoren • 90-100 adviesaanvragen ruimtelijke veiligheid

Industriële veiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften om industriële risico’s te beperken en te beheersen. Indicatoren • 10-20 aanvragen milieuvergunning • 10 inspecties bij Seveso inrichtingen met een hoge drempelinrichting • 2 inspecties bij Seveso inrichtingen met een lage drempelinrichting • 2 maal doorlopen van beoordelingsprocedure in kader van artikel 31 Wvr (bedrijfsbrandweer)

Begroting 2025 VRLN

20

28 maart 2024

Bouwveiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften over brandveiligheidsaspecten in het kader van bouwvergunningtrajecten. Indicatoren • 900 adviesrapporten • 20 controles Gebruiksveiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften bij het gebruik van bouwwerken en bij evenementen. Indicatoren • 1.200 gebruikscontroles • 300 adviezen brandveilig gebruik • 300 adviezen evenementenadvisering Incidentbestrijding Een parate brandweerorganisatie die adequaat en voldoende snel reageert op de gemiddeld 4.000 meldingen per jaar (waarvan 2.500 prio 1 en 1.500 prio 2). Indicatoren Minimaal 80% van de opkomsttijd van prio1 meldingen is voldoende tot goed voor alle buurten (zie dekkingsplan) Centrumposten 100% van de tijd paraat, alle robuuste posten minimaal 90% van de tijd paraat.

Preparatie Een goed geoefende, voorbereide en toegeruste brandweerorganisatie, conform landelijk vastgestelde standaarden. Jaarlijks zijn er leergangen voor gemiddeld 200 medewerkers en vrijwilligers, met als hoofdmoot de leergangen manschap, chauffeur, pompbediener en bevelvoerder. Jaarlijks zijn er 20 tot 40 reguliere oefenmomenten voor elke brandweermedewerker (vrijwilligers en beroeps). Indicatoren • Alle ruim 850 operationeel inzetbare medewerkers voldoen aan de landelijke branche-standaard voor vakbekwaamheid. • Actuele planvorming, objectinformatie, procedures, inzetvoorstellen en dekkingsplan. • De kazernes voldoen aan onderhoudsniveau 3 van de NEN2767-norm. • Al het materieel voldoet aan de daarvoor geldende kwaliteitsstandaard en/of keurmerk en wordt periodiek gekeurd.

Begroting 2025 VRLN

21

28 maart 2024

2.2.3

Wat kost het?

De lasten van het programma Brandweerzorg bedragen € 38,6 miljoen (exclusief toerekening overhead). Dat is € 72 per inwoner. De gemeenten dekken met hun bijdragen € 32,1 miljoen van de programmalasten. Dat is € 60 per inwoner. Tabel programma Brandweerzorg

(bedragen in duizenden euro's) Begroting 2025

Lasten

38.601

Baten

38.601

Algemene dekkingsmiddelen

0

Onvoorzien

0

Geraam d saldo van baten en lasten

0

Stortingen in reserves

0

Ontrekkingen van reserves Geraam d resultaat

0

Begroting 2025 VRLN

0

22

28 maart 2024

2.3

Programma Crisisbeheersing

Deze beleidsperiode (2024-2027) versterken we crisisbeheersing naar een flexibele en robuuste organisatie die in de koude en lauwe fase in leiding, coördinatie en informatiemanagement voorziet en komt met handelingsperspectieven voor inwoners, betrokkenen en (keten)partners. Daarnaast is er een geborgde crisisorganisatie voor de warme fase. Thema’s die extra aandacht verdienen zijn de interne continuïteit, relatie met de inwoners en het adaptieve vermogen van de crisisorganisatie. Ook onze informatiepositie zal verder uitgebouwd worden. De versterking crisisbeheersing wordt gefinancierd vanuit structurele BDuR-bijdrage (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding) van het Rijk. De landelijke doelen voor de versterking crisisbeheersing zijn vastgelegd in de Landelijke Agenda Crisisbeheersing (LACb).