2. Ontwerpbegroting 2023 BsGW en MJB 2023 - 2027 versie DEF AB 16-3-2022 corr
Tekst van het document
Begroting BsGW 2023 en meerjarenbegroting 2023-2027
Versie 1.1 d.d. 16-3-2022
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 2 van 78
Inhoudsopgave 1. Samenvatting .................................................................................................... 5 2. Inleiding ........................................................................................................... 8 2.1 Algemeen .................................................................................................................. 8 2.2 Indeling van de begroting ............................................................................................ 8 2.3 Leeswijzer.................................................................................................................. 8
3. Beleidsbegroting ................................................................................................ 9 3.1 Uitgangspunten .......................................................................................................... 9 3.2 Rekenuitgangspunten .................................................................................................11 3.3 Definities: reserves, voorzieningen, weerstandscapaciteit/-vermogen, post onvoorzien.......12 3.4 Ontwikkelingen ..........................................................................................................14 3.4.1 Zekere ontwikkelingen ....................................................................................... 14 3.4.2 Mogelijke ontwikkelingen .................................................................................... 17 3.5 Producten .................................................................................................................18 3.5.1 Product Heffen .................................................................................................. 18 3.5.2 Product Waarderen ............................................................................................ 19 3.5.3 Product Innen ...................................................................................................
19 3.5.4 Product Klantzaken ............................................................................................ 20 3.5.5 Product Ondersteuning & Ontwikkeling ................................................................. 20 3.5.6 Sub-product Parkeerbelasting (‘exoot’) ................................................................ 21 3.5.7 Sub-product Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) ............................................. 21 3.6 Paragrafen ................................................................................................................22 3.6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 22 3.6.2 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 23 3.6.3 Financiering ...................................................................................................... 23 3.6.4 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 25 3.6.5 Verbonden partijen ............................................................................................ 26
4. Financiële begroting ..........................................................................................27 4.1 Overzicht baten en lasten ...........................................................................................27 4.2 Toelichting op de baten en lasten .................................................................................28 4.3 Uiteenzetting van de financiële positie ..........................................................................32 4.3.1 Investeringen ................................................................................................... 32 4.3.2 Financiering ...................................................................................................... 32 4.3.3 Stand en verloop reserves en voorziening............................................................. 32 4.4 Meerjarenraming 2023-2027 .......................................................................................33
Bijlagen ...............................................................................................................37 Bijlage 1: MeerjarenInvesteringsProgramma : MIP 2023-2027 ..............................................38 Bijlage 2: Rekenuitgangspunten Begroting 2023 en MJR 2023-2027 ......................................39 Bijlage 3: Staat van immateriële, materiële, financiële vaste activa en onderhanden werk ........41 Bijlage 4: Staat van vaste schulden ...................................................................................42 Bijlage 5: Staat van reserves en voorzieningen ...................................................................43 Bijlage 6: Berekening van het rente-omslagpercentage ........................................................45 Bijlage 7: Staat van personeelslasten ................................................................................46 Bijlage 8: Toelichting op de kostenverdeelmethodiek ...........................................................47 Bijlage 9: Risicoanalyse ....................................................................................................51 Bijlage 10: Bijdrage Waterschap Limburg volgens BBP-opzet ................................................59 Bijlage 11: Berekend EMU-saldo ........................................................................................60 Bijlage 12:
Geprognosticeerde balans 2022-2027 ................................................................61
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 3 van 78
Bijlage 13. Zekere en mogelijke ontwikkelingen: achtergrondinformatie .................................62 Loonontwikkeling ....................................................................................................... 62 Indexering goederen en diensten ................................................................................. 62 Proceskosten ............................................................................................................. 62 Stimuleringsregeling .................................................................................................. 63 Waarderen op gebruiksoppervlakte: beheerfase ............................................................ 63 Visie op dienstverlening .............................................................................................. 65 Informatievoorziening en ICT ...................................................................................... 65 Harmonisatie............................................................................................................. 66 Verbetering archiefbeheer ........................................................................................... 66 Wijziging Nadere regels kwijtschelding gemeentelijke en waterschapsbelastingen ..............
66 Sociaal maatschappelijk invorderen ............................................................................. 68 Wijziging beroepsprocedure kwijtschelding (artikel 25 Invorderingswet) ........................... 68 Kwijtschelding 3.0 ..................................................................................................... 69 Fiscale Vereenvoudigingswet 2017 ............................................................................... 69 Voortgang implementatie Wet vereenvoudiging beslagvrije voet en Verbreding beslagregister70 Lagere opbrengst vervolgingskosten en invorderingsrente .............................................. 72 Verruiming gemeentelijk belastinggebied ...................................................................... 72 Omgevingswet .......................................................................................................... 73 Samenwerking / nieuwe deelnemers in BsGW ............................................................... 73 Samenhangende Objecten Registratie (SOR) ................................................................. 73 Unie van Waterschappen: onderzoek houdbaarheid belastingstelsel ................................. 74 Waardering zonnepanelen voor de WOZ-waarde ............................................................
74 Vergroening belastingen ............................................................................................. 74 Amendement Omtzigt: verruimde tariefdifferentiatie OZB ............................................... 75 Wet modernisering elektronisch berichtenverkeer .......................................................... 76 Koepelvrijstelling van de BTW ..................................................................................... 76 Bijlage 14. Harmonisatie: tijdslijn ......................................................................................78
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 4 van 78
1. Samenvatting Voor u ligt de dertiende meerjarenbegroting van Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW). Hierin zijn de financiële consequenties van zekere ontwikkelingen en bestuursbesluiten in de begroting meegenomen. Zekere ontwikkelingen, waarvan de (financiële) effecten nog een mate van onzekerheid hebben, worden eveneens zo veel mogelijk gekwantificeerd. Mogelijke ontwikkelingen worden alleen voor zover dat is in te schatten in de begroting meegenomen. De door het Algemeen Bestuur van BsGW op 9 december 2021 vastgestelde kadernota 2023 dient als basis voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2023-2027. Het belangrijkste bestuurlijke uitgangspunt hierbij is een sluitende begroting en meerjarenraming. Eén van de doelstellingen, die voortvloeien uit de missie van BsGW, is kostenreductie. Uitgangspunt voor de begroting van BsGW is dan ook altijd geweest: sober en doelmatig. BsGW heeft zich gecommitteerd aan een taakstellende kostenreductie van afgerond 13% in de eerste 6 jaar na de oprichting en heeft in de jaren 2012-2017 daarom de kostenindexering van gemiddeld 2% per jaar niet doorberekend aan de deelnemers. De totale gerealiseerde, structurele kostenreductie voor de deelnemers loopt hiermee op tot € 1,565 miljoen per jaar.
Daarnaast draagt de BsGW-organisatie de financiële lasten van de Stimuleringsregeling (incidenteel € 672 duizend), de projectkosten van het OOP (incidenteel € 4 miljoen) alsook de daaruit voortvloeiende bezuiniging (structureel € 1,3 miljoen). BsGW is hard op weg om in zowel de incidentele als structurele bezuinigingen te voorzien. De structurele bezuiniging komt vanaf 2028 tot uiting. Om een verantwoorde bedrijfsvoering te kunnen borgen, zijn de grenzen van bezuinigingen (vooralsnog) bereikt. Een en ander neemt niet weg dat BsGW evenals voorgaande jaren een sobere en doelmatige begroting en meerjarenraming opstelt met als aanvullend uitgangspunt dat tussentijdse begrotingswijzigingen zoveel als mogelijk worden voorkomen. In voorliggende begroting 2023 zijn de loonindexering en indexering goederen en diensten opgenomen. Ten aanzien van ICT maakt BsGW deel uit van een sterk veranderende omgeving, waarin de steeds verdere digitalisering van de informatievoorziening een belangrijke ontwikkeling is en impact heeft op de bedrijfsvoering en kostenontwikkeling van BsGW. Hierdoor zijn de afschrijvingskosten, als gevolg van nieuw aangeschafte (noodzakelijke) applicaties, toegenomen. Na het schrijven van de kadernota zijn, mede door de opgelegde bezuinigingen, nog eens alle kosten kritisch doorgelopen. Hieruit komt onderstaande analyse naar voren: a.
Correctie sociale lasten In het verleden werden bepaalde kostensoorten in zijn totaliteit begroot. Tijdens het opstellen van de begroting 2023, de bestuursrapportage Q4 2021 en de jaarstukken 2021 is een groeiende discrepantie naar voren gekomen in de verhouding tussen de bruto lonen en de sociale lasten. Waar in de begrotingen tot en met 2022 steeds is gerekend met een percentage aan sociale lasten van nog geen 23%, blijkt uit de realisatie sprake te zijn van ca. 32%; een verschil van bijna 10%. Een en ander werkt financieel-technisch aanzienlijk door vanwege het feit dat de personeelskosten bijna de helft van de totale begrote kosten van BsGW zijn. Een diepere analyse is gemaakt. De conclusie hieruit is dat het opnemen van 32% de reële toerekening is. Het financieel effect bedraagt € 973.000,- en is structureel.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 5 van 78
b. Overige GDI-voorzieningen Voor GDI waren in de voorgaande meerjarenbegroting twee begrotingsposten opgenomen van elk € 300 duizend; één betreft de doorbelasting van de beheerskosten voor Digipoort, DigiD, MijnOverheid (vanaf 2018), de andere post betreft een te verwachte doorbelasting inzake de overige GDIvoorzieningen. In de afgelopen twee jaar is deze laatste post (overige voorzieningen) nooit in rekening gebracht door het ministerie van BZK en is de verwachting dat BsGW in 2023 ook geen factuur meer ontvangt voor deze voorzieningen1. Het is daarom verantwoord om de tweede post te laten vervallen. Overigens zijn de tarieven van de doorbelaste beheerskosten de afgelopen jaren gestegen, echter deze kunnen opgevangen worden binnen de huidige begrote € 300 duizend (zie ook mededeling 3.a.4 AB-vergadering 9 december 2021). c. Uitvoeringskosten extra WOZ-bezwaren en -beroepen Eveneens zijn door de toegenomen (meer dan begrote) WOZ-bezwaren en -beroepen ook de hieraan gelieerde uitvoeringskosten toegenomen, zoals extra inzet van KCC-medewerkers, taxateurs, ICT-ers en juridisch medewerkers). d.
Implementatiekosten programma Aanbesteding Hosting en Applicaties De verwachte implementatiekosten van het programma Aanbesteding Hosting en Applicaties (voortaan genoemd: AHA) zijn ingeschat op € 2,775 miljoen, waarvan naar verwachting € 500 duizend in 2022 en € 2,275 miljoen in 2023 zullen drukken op de begroting. Hiervoor wordt een bestemmingsreserve gevormd. Aangezien het de verwachting is dat de kosten daadwerkelijk in 2022 en 2023 worden gemaakt, zal de volledige bestemmingsreserve hiervoor worden aangewend in die jaren, waardoor deze bestemmingsreserve logischerwijze niet zichtbaar is op de geprognosticeerde balans (bijlage 12). Per saldo stijgen de netto-kosten 2023, en daarmee ook de bijdragen van de deelnemers, met minimaal € 3,989 miljoen ten opzichte van de begroting 2022 als gevolg van de volgende posten: 1. Loonindexering
€ 336 duizend
2. Correctie sociale lasten
€ 973 duizend
3. Indexering goederen en diensten
€ 191 duizend
4. Afschrijvingen 5. Overige GDI-voorzieningen
€
96 duizend
- € 300 duizend
6. Uitvoeringskosten extra WOZ-bezwaren en -beroepen
€ 418 duizend
7. Implementatiekosten AHA
€ 2,275 miljoen
Op de gebruikelijke wijze zijn de netto-kosten vervolgens via de kostenverdeelmethode toegerekend aan de bijdragen van de deelnemers aan BsGW. Het benodigde weerstandsvermogen is conform besluitvorming gebaseerd op een jaarlijks bij het opstellen van de begroting uitgevoerde risicoanalyse. Het berekende weerstandsvermogen komt hiermee op € 1,421 miljoen en behoeft daarmee een aanvulling van € 91 duizend. Tot slot: Ten tijde van het opstellen van deze begroting bestaat de verwachting dat de ingerekende indexen onder druk komen te staan, alleen al als gevolg van de actualiteit in de Oekraïne. De indexen zijn
1
Op basis van de laatste informatie van het ministerie van BZK zal de GDI naar alle waarschijnlijkheid vanaf 2023 centraal gefinancierd worden, hetgeen betekent dat de verrekening rechtstreeks met de deelnemers zal plaatsvinden en niet meer in de begroting van BsGW wordt opgenomen.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 6 van 78
vanwege de te grote toekomstige onzekerheden niet aangepast, maar een winstwaarschuwing wordt hierbij wel afgegeven. Bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
Realisatie
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Lasten
103%
Personeelskosten
12.018
13.427
14.736
15.060
15.391
15.730
16.123
Huisvestingkosten
669
793
808
824
841
858
874
Afschrijvingkosten
357
261
357
357
357
357
357
ICT-kosten
3.293
3.227
5.271
3.101
3.079
3.140
3.225
Overige operationele kosten
1.205
1.205
1.228
1.253
1.278
1.303
1.328
Diensten door derden
2.630
436
863
880
898
916
933
Tegemoetkoming proceskosten
2.501
3.000
3.057
3.118
3.181
3.244
3.306
Overige operationele kosten
6.335
4.641
5.148
5.251
5.356
5.463
5.567
Algemene kosten
534
768
781
795
808
823
837
Bank- en rentekosten
149
300
306
311
317
323
329
0
0
0
0
0
0
0
23.354
23.417
27.406
25.699
26.149
26.693
27.310
Toevoegingen aan voorzieningen Totale lasten Baten Renteopbrengsten
0
13
13
13
13
13
13
Diensten aan derden
102
0
0
0
0
0
0
Bijdragen van derden
0
0
0
0
0
0
0
Opbrengst vervolgingskosten
2.068
2.162
2.162
2.162
2.162
2.162
2.162
Totale baten
2.170
2.175
2.175
2.175
2.175
2.175
2.175
Netto kosten
21.184
21.242
25.231
23.524
23.974
24.518
25.136
0
0
0
0
0
0
0
Gemeente Beek
209
234
284
265
270
276
283
Gemeente Beekdaelen
457
513
624
582
593
607
622
Gemeente Beesel
189
212
255
238
242
248
254
Gemeente Bergen
166
186
224
209
213
218
224
Gemeente Brunssum
414
464
557
519
529
541
555
Gemeente Echt-Susteren
442
495
592
552
562
575
589
Gemeente Eijsden-Margraten
399
441
543
506
516
527
541
Gemeente Gennep
233
259
312
291
297
304
311
Gemeente Gulpen-Wittem
191
214
257
240
244
250
256
Gemeente Heerlen
1.442
1.609
1.917
1.788
1.822
1.863
1.910
Gemeente Kerkrade
742
829
1.001
933
951
973
997
Gemeente Landgraaf
507
568
682
636
648
663
679
Gemeente Leudal
439
494
593
553
563
576
591
Gemeente Maasgouw
321
359
431
402
409
419
429
Gemeente Maastricht
1.758
1.970
2.361
2.202
2.244
2.295
2.352
Gemeente Meerssen
310
339
400
373
380
389
398
Gemeente Mook en Middelaar
105
118
146
136
138
141
145
Gemeente Nederweert
208
233
283
264
269
275
282
Gemeente Peel en Maas
531
599
720
671
684
700
717
Gemeente Roerdalen
276
309
372
347
353
361
371
Gemeente Roermond
795
887
1.058
986
1.005
1.028
1.054
Waarvan incidentele baten/lasten (saldo)
Gemeente Simpelveld
146
163
196
182
186
190
195
1.381
1.540
1.844
1.719
1.752
1.792
1.837
Gemeente Stein
358
397
473
441
450
460
471
Gemeente Vaals
165
184
225
210
214
219
224
Gemeente Valkenburg a/d Geul
232
262
315
294
299
306
314
1.889
2.054
2.403
2.240
2.283
2.335
2.394
Gemeente Voerendaal
162
181
217
202
206
211
216
Gemeente Weert
671
747
887
827
842
861
883
4.383
4.381
5.059
4.716
4.807
4.916
5.040
Totaal bijdragen
19.520
21.242
25.231
23.524
23.974
24.518
25.136
Exploitatieresultaat (+ is winst/ - is verlies)
-1.664
0
0
0
0
0
0
Gemeente Sittard-Geleen
Gemeente Venlo
Waterschap Limburg
In bovenstaande tabel zijn de gerealiseerde, nog niet door de accountant gecontroleerde, cijfers opgenomen. In de definitieve meerjarenbegroting 2023-2027 worden uiteraard de gecontroleerde cijfers opgenomen. Voor een nadere toelichting en ontwikkelingen verwijzen we u naar hoofdstuk 3 en 4.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 7 van 78
2. Inleiding 2.1 Algemeen Voor u ligt de meerjarenbegroting 2023-2027 van Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW). Deze is volledig opgesteld binnen de kaders van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kadernota 2023. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) is 1 april 2011 opgericht als samenwerkingsverband op belastinggebied voor gemeenten en waterschappen in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. BsGW is een openbaar lichaam op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Per 1 januari 2021 zijn Waterschap Limburg en de gemeenten Beek, Beekdaelen, Beesel, Bergen, Brunssum, EchtSusteren, Eijsden-Margraten, Gennep, Gulpen-Wittem, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Leudal, Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Mook & Middelaar, Nederweert, Peel & Maas, Roerdalen, Roermond, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Venlo, Voerendaal, Weert deelnemers in BsGW. De begroting 2023 is gebaseerd op bovenstaande 30 deelnemers. BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van het waterschap en de deelnemende gemeenten de zorg voor optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ, dit alles op basis van bedrijfseconomische principes.
2.2 Indeling van de begroting Aangezien BsGW een samenwerking is voor zowel gemeenten als een waterschap, volgt uit de wetgeving dat verslaggeving dient plaats te vinden conform Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De begroting is dan ook ingedeeld volgens het BBV en bestaat uit een beleidsbegroting en een financiele begroting. In de beleidsbegroting worden het productplan en de paragrafen weergegeven. De financiële begroting omvat het overzicht van baten en lasten plus een uiteenzetting van de financiële positie per programma. In het geval van BsGW betreft dit het programma lasten heffing en invordering belastingen. (Bron: Hoofdlijnen vernieuwing Besluit Begroting en Verantwoording blz. 19)
2.3 Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat de samenvatting. Hoofdstuk 3 bevat de beleidsbegroting met de (reken)uitgangspunten en de ontwikkelingen, waarmee daar waar mogelijk rekening is gehouden in de (financiële) begroting. Deze paragraaf bevat daarnaast de vaste rubrieken waarin de (kostprijs van de) producten van BsGW worden beschreven, naast een toelichting op het (benodigde) weerstandsvermogen en de financiering. De financiële begroting wordt tot slot in hoofdstuk 4 nader toegelicht.
Het Dagelijks Bestuur BsGW
Roermond, 28-02-2022.
dhr. N.M.J.G. Lebens, directeur
mevr. M.H.E. Pelzer, voorzitter
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 8 van 78
3. Beleidsbegroting 3.1 Uitgangspunten De begroting 2023 en meerjarenbegroting 2023-2027 van BsGW is opgesteld binnen de kaders van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kadernota 2023. Onderstaand zijn de nadere uitgangspunten benoemd: 1. Een minimale, maar wel realistisch onderbouwde begroting waarmee BsGW invulling geeft aan de doelstelling om de bijdragen van de deelnemers zo laag mogelijk te houden. 2. Financiële consequenties van zekere ontwikkelingen en bestuursbesluiten worden in de begroting meegenomen. Zekere ontwikkelingen, waarvan de (financiële) effecten nog een mate van onzekerheid hebben, worden eveneens zo veel mogelijk gekwantificeerd. Mogelijke ontwikkelingen worden alleen voor zover deze zijn in te schatten in de begroting meegenomen. Voor zover deze mogelijke ontwikkelingen niet zijn in te schatten, worden deze pas in de (gewijzigde) begroting opgenomen, zodra de desbetreffende ontwikkeling is geformaliseerd en de financiële consequenties kunnen worden vastgesteld. 3. De kaders voor de begroting van BsGW worden meer dan een jaar voor het eigenlijke begrotingsjaar opgesteld en aangeboden aan het bestuur. In deze periode kunnen zich afwijkingen voordoen van de in de Kadernota en begroting opgenomen rekenuitgangspunten, dan wel onvoorziene ontwikkelingen die onafwendbaar dan wel onuitstelbaar zijn.
Om eventuele, niet voorziene ontwikkelingen op te kunnen vangen, en zo tussentijdse begrotingswijzigingen zoveel als mogelijk te voorkomen, is de post onvoorzien opgevoerd in de begroting van BsGW. 4. Als basis voor de begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2027 van BsGW dient de jaarschijf 2023 uit de vastgestelde begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026. 5. Financiering Alleen voor investeringen kan BsGW eventueel een langlopende lening aantrekken. Hiervoor is een bestuursbesluit nodig. 6. De indexering voor loonontwikkeling en de indexering goederen en diensten is gebaseerd op de meest actuele, (meerjaren)gegevens van het Centraal Plan Bureau (CPB), respectievelijk de loonvoet sector overheid en de Consumenten Prijsindex (CPI). De in de Kadernota opgenomen indexering benadert daarmee zo veel als mogelijk de realiteit. De index voor wat betreft ICT-leveranciers wordt hierbij separaat berekend op basis van de index over de afgelopen 3 jaar, aangezien deze gemiddeld genomen hoger ligt dan de CPI. 7. Een jaarlijkse risicoanalyse maakt onderdeel uit van de begroting, waarbij wordt getoetst of het weerstandsvermogen toereikend is om de geïdentificeerde risico’s te kunnen afdekken.
Voor het beleidsmatige kader zie de Kadernota risicomanagement en weerstandsvermogen, februari 2022, welke mede tot stand is gekomen door de waardevolle en gewaardeerde inbreng van een aantal deelnemers te weten het Waterschap Limburg en de gemeenten Venlo, Sittard-Geleen en Beesel. 8. Het Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) BsGW 2018-2020 en de wijze van financiering hiervan, is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van BsGW in de AB-vergadering van 14-12-2017. De uitvoering van het OOP was een separaat traject en behoorde niet tot de reguliere bedrijfsvoe-
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 9 van 78
ring van BsGW. Het OOP raakt de begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2027 van BsGW daarom niet en vormt daarmee geen onderdeel van deze ontwerpbegroting. De taakstellende kostenreductie, die BsGW zich heeft gesteld in het OOP, zal vanaf 2028 tot uiting komen. 9. BsGW is namens de gemeenten gevraagd om de regie van de beheerfase waarderen op gebruiksoppervlakte te voeren. De kosten voor de aanschaf van het regieportaal zijn in de begroting opgenomen en zullen conform afspraak op de gebruikelijke wijze via de kostenverdeelmethode worden doorbelast aan de deelnemers op basis van het aandeel in het totale aantal WOZ-objecten. Het regieportaal vormt mede de voorloper van de SOR. Het is evenwel de vraag of de beoogde ingangsdatum van 1 januari 2025 van de SOR realistisch is. Op nationaal niveau is in grote mate overeenstemming over de inhoud en architectuur van de SOR. Dat geldt evenwel niet voor de governance en financiering van de implementatie en het beheer van de SOR. Uit oogpunt van zekerheid en continuïteit wordt het regieportaal begrotingstechnisch ook voor de jaren 2025 tot en met 2027 gecontinueerd. Hiertoe wordt een post à € 250 duizend per jaar opgenomen. 10.
De gewijzigde kostenverdeelmethode wordt gehanteerd, zoals die is vastgesteld in de ABvergadering van 25 juni 2020, waarbij de WOZ-proceskosten voor 100% aan het product Waarderen worden toebedeeld en de beheerkosten GDI worden verdeeld conform de verdeelsleutel 40% gemeenten en 60% Waterschap. In dezelfde AB-vergadering is tevens afgesproken dat er een nieuwe kostenverdeelmethode aan de orde zal komen. Recent is gestart om te bezien welke mogelijkheden er zijn om tot harmonisatie van de beleids- en uitvoeringsregels te komen. Herijking van de kostenverdeelmethode volgt nadat harmonisatie zijn beslag heeft gekregen en het basispakket een feit is. Logischerwijs kan derhalve nog niet op de uitkomsten en de doorwerking hiervan in een nieuwe kostenverdeelmethode worden vooruitgelopen (zie hoofdstuk 4).
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 10 van 78
3.2 Rekenuitgangspunten In de begroting 2023 en de meerjarenraming 2023-2027 wordt gerekend met de volgende rekenuitgangspunten: MJB 2023-2027 Rekenuitgangspunten
2022
2023
2024
2025
2026
2027
A
indexering salariskosten
2,2%
2,5%
2,5%
2,5%
2,5%
2,5%
B
sociale lasten
22,9%
32%
32%
32%
32%
32%
C
indexering goederen en diensten
2,0%
1,9%
1,9%
1,9%
1,9%
1,9%
indexering ICT
n.v.t.
2,7%
2,7%
2,7%
2,7%
2,7%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0,5%
0,5%
0,5%
0,5%
0,5%
0,5%
D
indexering opbrengsten
E
rente kredieten / leningen lang
F
reserves en voorzieningen
G
afschrijvingstermijn
H
jaarlijkse actualisering
automatisering
5 jaar
5 jaar
5 jaar
5 jaar
5 jaar
5 jaar
inventaris
10 jaar
10 jaar
10 jaar
10 jaar
10 jaar
10 jaar
immateriele activa
< 5 jaar
< 5 jaar
< 5 jaar
< 5 jaar
< 5 jaar
< 5 jaar
1,4%
1,4%
1,4%
1,4%
1,4%
1,4%
onvoorzien
Toelichting: a) Indexering salariskosten Het gemiddelde percentage van de loonvoet overheidssector over de jaren 2020-2022 en 20182022 bedraagt 2,5% (bron: Centraal Plan Bureau, Macro Economische Verkenning 2021 september 2021). Vanaf 2023 voorspelt het CPB zelf een gemiddelde van 2,7%. Gekozen is om de index aan te houden van 2,5%. b) Sociale lasten In de afgelopen jaren is het procentuele aandeel van de sociale lasten te laag begroot. Derhalve is vanaf 2023 een opwaartse correctie gemaakt en is deze gebaseerd op het gemiddelde van de afgelopen 4 jaar, waarmee deze uitkomt op 32%. c)
Indexering goederen en diensten In de begroting 2023-2027 wordt gerekend met een indexering van 1,9%, gebaseerd op de ontwikkeling van de Consumenten Prijsindex van het CPB van de afgelopen jaren (bron: Centraal Plan Bureau, Macro Economische Verkenning 2021 september 2021). Vanaf 2023 voorspelt het CPB eveneens een gemiddelde van 1,9%. Derhalve is gekozen om de index aan te houden van 1,9%. De ICT-index is berekend op basis van de gemiddeld in rekening gebrachte index van de leveranciers van de afgelopen 3 jaar en komt daarmee uit op 2,7%. Momenteel is er sprake van een sterk gestegen gasprijs. In de begroting 2023 is hiermee geen rekening gehouden vanwege de te grote onzekerheid over de ontwikkeling hierin.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 11 van 78
d) Indexering opbrengsten De opbrengsten van BsGW worden niet geïndexeerd. De bankrente, opbrengst vervolgingskosten en invorderingsrente worden realistisch geraamd. Gedurende de periode maart 2020 tot en met 31 december 2021 is de invorderingsrente verlaagd van 4% naar 0,01%. De invorderingsrente gaat met ingang van 31 december 2021 stapsgewijs terug naar het oude niveau. Met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid wordt het percentage invorderingsrente per 1 januari 2022 op 1% vastgesteld, per 1 juli 2022 op 2%, per 1 januari 2023 op 3% en per 1 januari 2024 op 4%. e) Rentekredieten/leningen lang Investeringen worden, indien nodig, afgedekt via financiering gelijk aan de afschrijvingstermijn, meestal 5 jaar. Voor de jaren 2023-2027 wordt een interne rekenrente van 0,5% gehanteerd. f)
Reserves en voorzieningen Jaarlijks wordt op basis van de risicoanalyse het benodigde weerstandsvermogen berekend. Op basis hiervan wordt het al gevormde vermogen aangevuld of afgeroomd.
g) Afschrijvingstermijn Voor activa, die gedurende het lopende jaar in gebruik worden genomen, start de afschrijvingsperiode 1 januari van het daaropvolgende jaar. h) Onvoorzien Het budget onvoorzien wordt gesteld op 1,4% van het bruto-begrotingstotaal.
3.3 Definities: reserves, voorzieningen, weerstandscapaciteit/-vermogen, post onvoorzien Reserves kunnen worden omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vrij zijn te besteden. Reserveren betekent geld opzij leggen: -
om later een (grote) investering te doen;
-
voor moeilijke tijden (weerstandsvermogen. Dit is het weerstandsvermogen en dit betreft alleen de algemene reserve);
-
om risico’s op te vangen;
-
voor onverwachte zaken.
Voorzieningen zijn passiefposten in de balans (vreemd vermogen), die een inschatting geven van voorzienbare lasten in verband met risico’s en verplichtingen waarvan de omvang en/of het tijdstip van optreden min of meer onzeker zijn. Bij voorzieningen is er sprake van een oorzaak uit het verleden: er is iets gebeurd wat niet terug te draaien is en wat waarschijnlijk leidt tot lasten in de toekomst die niet waren voorzien (begroot). Ook kan een voorziening ingesteld worden ter egalisatie van pieken in de kosten in de begroting. Deze kosten dienen zeker plaats te vinden. Van een vrije keuze bij het instellen van een voorziening is derhalve geen sprake. Wel kunnen soms de gevolgen nog beïnvloed worden. Bij het bepalen van de noodzakelijke omvang van de voorziening wordt hiermee ook rekening gehouden.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 12 van 78
Weerstandscapaciteit is de mate waarin BsGW over middelen beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers op te vangen. Er wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen de post onvoorzien en het weerstandsvermogen. De post onvoorzien mag worden opgevat als een buffer voor onvoorziene externe tegenvallers: onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar. De post onvoorzien moet een soepele uitvoering van de begroting vergemakkelijken en zorgt zodoende voor een beetje flexibiliteit. Er kunnen zich gezien de tijdspanne tussen het opstellen van de kadernota (laatste kwartaal van begrotingsjaar t-2), de (ontwerp-) begroting en realisatie (begrotingsjaar t), altijd tegenvallers voordoen als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen in wet-/regelgeving. Tussentijdse begrotingswijzigingen worden hiermee zoveel als mogelijk voorkomen. Het weerstandsvermogen is in principe bedoeld als buffer voor het opvangen van risico's, waarvan de financiële gevolgen vooraf niet redelijkerwijs zijn in te schatten. Jaarlijks wordt deze post berekend aan de hand van de door het bestuur vastgestelde risico-analyse. Hierbij worden de risico’s (kwalitatief) en de bedragen plus de inschatting van de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet (kwantitatief) in kaart gebracht. Zie ook paragraaf 3.6.1 en bijlage 9.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 13 van 78
3.4 Ontwikkelingen Er doen zich de komende jaren ontwikkelingen voor die invloed hebben op de bedrijfsvoering van BsGW. Voor het opstellen van de begroting is het van belang om onderscheid te maken in de volgende twee categorieën toekomstige ontwikkelingen: o
Zekere ontwikkelingen Deze ontwikkelingen zijn zeker en/of geformaliseerd via een bestuursbesluit. De financiële consequenties worden verwerkt in de begroting 2023 en de meerjarenraming 20232027. De financiële effecten die nog een mate van onzekerheid hebben, worden zoveel mogelijk gekwantificeerd en opgenomen in de (meerjaren)begroting. Dit om tussentijdse begrotingswijzigingen te voorkomen (Proces tussentijdse begrotingswijzigingen; DB BsGW 28-02-2019, agendapunt 5b).
o
Mogelijke ontwikkelingen Op het moment van opstellen van deze begroting zijn deze ontwikkelingen nog niet geformaliseerd door een bestuursbesluit of zijn de uitkomsten nog onzeker. Deze ontwikkelingen zullen alleen daar waar dit op redelijkheid kan worden ingeschat, worden meegenomen in de begroting 2023 en de meerjarenraming 2023-2027. Daar waar deze niet op redelijkheid zijn in te schatten zullen deze pas, wanneer deze zijn geformaliseerd en de (financiële) consequenties zijn vastgesteld, worden opgenomen in de begroting (middels een begrotingswijziging).
Onderstaand worden deze ontwikkelingen kort beschreven. Voor meer details over de meeste onderwerpen zie bijlage 3. 3.4.1 Zekere ontwikkelingen Loonontwikkeling In de begroting wordt gerekend met het 5-jaars-gemiddelde percentage van de loonvoet overheidssector (CPB, MEV september 2021) en bedraagt 2,5%. Voor de sociale lasten wordt gerekend met een percentage van 32%, op basis van het 4jaarsgemiddelde en te verwachte ontwikkelingen. Indexering goederen en diensten In de begroting wordt gerekend met twee indexen: één voor ICT-kosten en één voor de overige goederen. Voor ICT wordt vanaf 2023 met een hogere index gerekend aangezien deze bovengemiddeld ligt ten opzichte van de overige leveranciers van BsGW. De index van de overige leveranciers is gebaseerd op de 5-jaarsgemiddelde CPI van het CPB. Proceskosten en gelieerde uitvoeringskosten Door wijzigingen in de wetgeving, meer in het bijzonder als gevolg van het afschaffen van de Fierensdrempel, is het voor de zogenaamde ncnp-bedrijven rendabel geworden om namens de burger bezwaar te maken tegen de WOZ-waarde, waarbij deze bedrijven de tegemoetkoming van de proceskosten krijgen. De ontwikkelingen met betrekking tot de hausse aan proceskosten, waarmee BsGW met name de laatste jaren wordt geconfronteerd, is en blijft nog steeds een belangrijk aandachtspunt. Het aantal ingediende bezwaren neemt nog steeds toe.
Deze ontwikkeling is ook landelijk zichtbaar, zowel qua toename van het totaal aantal ingediende bezwaren als ook het feit dat steeds meer burgers en ondernemers gebruik maken van een ncnp-bedrijf of een andere gemachtigde. Het behoeft dan ook geen nader betoog dat ook het aantal ncnp-bedrijven toeneemt. Gezien deze ontwikkelingen
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 14 van 78
en het feit dat de tarieven voor de proceskostenvergoeding op gezette tijden worden aangepast, is deze post ook voor 2023 (en verdere jaren) opgehoogd naar € 3 miljoen (vóór indexering). Een stijging van het aantal bezwaarschriften vertaalt zich niet alleen door in een stijging van de proceskosten. Ook de uitvoeringskosten (extra inzet personele ondersteuning in de vorm van taxateurs, juristen en KCC-medewerkers) stijgen, waardoor de begroting verder onder druk komt te staan. Zie onderstaande tabel:
Ontwikkeling proceskosten BsGW Bedragen * € 1.000,-
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Realisatie
595
621
1.167
1.332
1.700
1.850
2.700
Begroot
2.000
2021
2022
2023
2700-3000 2.040
3.000
3.060
Stimuleringsregeling Medewerkers konden vanaf 2017 tot en met 2020 in de Stimuleringsregeling stappen, waarbij vanuit deze regeling de financiële effecten merkbaar zijn tot de definitieve (pensioen)uitstroom uiterlijk 2029. De Stimuleringsregeling wordt budgetneutraal uitgevoerd; deze kosten dienen binnen de begroting van BsGW te worden opgevangen. In de AB-vergadering van 8 oktober 2020 is besloten deze regeling niet meer te verlengen. Waarderen op gebruiksoppervlakte: beheerfase Vanaf 1 januari 2022 bestaat de wettelijke verplichting om woningen te waarderen op basis van de gebruiksoppervlakte. Vanaf dat moment is de beheerfase gestart: het bijhouden en actueel houden van de gegevens middels het regieportaal en mutatiedetectie. Regieportaal Het Regieportaal bevindt zich momenteel in de beheerfase, hetgeen wil zeggen dat omzettingen naar gebruikersoppervlakte en andere relevante gegevens actueel dienen te worden gehouden en dienen te kunnen worden uitgewisseld tussen de verschillende partijen. Net als bij het project ‘Waarderen op gebruiksoppervlakte’ voert BsGW namens de deelnemers de regie van de beheerfase uit. De totale kosten voor de aanschaf van het Regieportaal zijn opgenomen in de (meerjaren)begroting (20222024).
Uit oogpunt van zekerheid en continuïteit wordt het regieportaal begrotingstechnisch ook voor de jaren 2025 tot en met 2027 gecontinueerd, vanwege de onduidelijkheid rondom de SOR. Alle projectmatige activiteiten met betrekking tot de SOR zijn in dit kader door het bestuur tot nader order opgeschort. Mutatiedetectie Voor elke gemeente is eenmalig een WOZ-mutatiedetectie uitgevoerd. Een WOZ-mutatiedetectie betreft het op basis van luchtfoto’s, obliekfoto’s, de BAG- en de WOZ-administratie inzichtelijk maken welke WOZ-onderdelen opgevoerd en afgevoerd moeten worden in de WOZ-administratie. Dit draagt dan ook bij aan het verbeteren van de WOZ-waardering. Om de gegevens actueel te houden dient de WOZ-mutatiedetectie jaarlijks te worden uitgevoerd. De gemeente maakt daarbij de keuze om de WOZ-mutatiedetectie zelf uit te (laten) voeren of door BsGW uit te laten voeren. De WOZmutatiedetectie kan immers het beste uitgevoerd worden samen met de BAG/BGT-mutatiedetectie die enkele gemeenten al jaarlijks laten uitvoeren. Het samenvoegen van de WOZ-mutatiedetectie met de BAG/BGT mutatiedetectie is efficiënt en economisch het voordeligst. Overigens, in het geval dat BsGW de WOZ-mutatiedetectie namens een gemeente uitvoert, worden de kosten door BsGW doorbelast aan de betreffende deelnemer.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 15 van 78
Visie op dienstverlening In 2020 is de Visie op dienstverlening voor belastingplichtigen, inclusief dienstverleningsnormen, vastgesteld. De komende jaren worden, aan de hand van business-cases, projecten opgezet om de dienstverlening te verbeteren. In dit kader heeft in 2021 een nulmeting plaatsgevonden. Vanaf 2022 worden de effecten middels de bestuursrapportages gerapporteerd en verantwoord. Informatievoorziening en ICT BsGW maakt deel uit van een sterk veranderende omgeving, waarin de steeds verdere digitalisering van de informatievoorziening een belangrijke ontwikkeling is. Een belangrijke ontwikkeling is het vervangen van zowel de ICT-infrastructuur (afloop huidige contract 31-05-2022) als het huidige belastingpakket (afloop huidige contract 31-12-2021) via een Europese aanbesteding. Eind 2020 is met de nodige vertraging gestart met de voorbereiding hiervan. De publicatie van de aanbesteding heeft in het laatste kwartaal van 2021 plaatsgevonden; voor de zomer van 2022 zou de opdracht tot definitieve gunning dienovereenkomstig kunnen plaatsvinden. Daarna kan worden gestart met de technisch implementatie en het migratietraject, dat geheel 2022 bestrijkt.
Na oplevering beschikt BsGW over een hernieuwd applicatielandschap, dat aansluit bij de technologische ontwikkelingen, zoals de scheiding van data met processen en het verminderen van afhankelijkheid van leveranciers conform de Common Ground gedachte. Daarnaast is de infrastructuur geschikt om de samenhang tussen de verschillende basisregistraties integraal te ontsluiten. De verwachte implementatiekosten bedragen voor 2023 € 2,275 miljoen, waarvoor een bestemmingsreserve wordt gecreëerd. De oplevering staat vooralsnog voor 1 april 2023 gepland. Harmonisatie en kostenverdeelmethode Op dit moment zijn er veel varianten, die als heffingsgrondslag voor de verschillende belastingsoorten gelden. Dit maakt het inrichten van de processen, inclusief de automatisering hiervan, ingewikkeld. Harmonisatie is een onderwerp dat al meer dan een jaar op de actielijst stond. Dit onderwerp komt eveneens terug in een van de aanbevelingen voortvloeiend uit een onderzoek van de Rekenkamer(commissie)s van elf van de negenentwintig in BsGW deelnemende gemeenten. In AB-verband zijn op 9 december 2021 met betrekking tot het harmonisatieproces alsmede de kostenverdeelmethode procesafspraken gemaakt. Verbetering archiefbeheer In 2021 heeft een archiefinspectie plaatsgevonden binnen BsGW. Hieruit is een aantal verbeterpunten naar voren gekomen. Een plan van aanpak en een businesscase worden opgesteld.
Bij de afronding van deze ontwerpbegroting waren de uitkomsten en daarmee de eventuele financiële consequenties nog niet bekend. Eventuele ICT-investeringen worden in beeld gebracht middels een businesscase.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 16 van 78
3.4.2 Mogelijke ontwikkelingen Onderstaand de mogelijke ontwikkelingen waarmee BsGW te maken kan krijgen. Voor een toelichting wordt verwezen naar bijlage 13. - Fiscale Vereenvoudigingswet 2017 - Voortgang implementatie Wet vereenvoudiging beslagvrije voet en Verbreding beslagregister o
Het invorderingsproces gaat wijzigen
o
Verbreding beslagregister
o
Herziening beslag- en executierecht
- Lagere opbrengst vervolgingskosten en invorderingsrente - Verruiming gemeentelijk belastinggebied - Omgevingswet - Samenwerking / nieuwe deelnemers in BsGW - Samenhangende Objecten Registratie (SOR) - Unie van Waterschappen: onderzoek houdbaarheid belastingstelsel - Waardering zonnepanelen voor de WOZ-waarde - Vergroening belastingen - Amendement Omtzigt: verruimde tariefdifferentiatie OZB - Wet modernisering elektronisch berichtenverkeer (nieuw) - Koepelvrijstelling van de BTW
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 17 van 78
3.5 Producten BsGW heeft haar processen uitgedrukt in vijf producten van dienstverlening: 1. Heffen 2. Waarderen 3. Innen 4. Klantzaken 5. Ondersteuning & Ontwikkeling Wanneer belastingsoorten, die afwijken van de standaardbelastingsoorten van BsGW (de zogenaamde exoten), worden ingebracht in de samenwerking, wordt via een (financiële) analyse bepaald of de gangbare methode van kostenverdeling van toepassing kan zijn, of dat de kosten apart doorberekend kan worden. Sinds 2014 kent BsGW daarom 1 sub-product (exoot), de parkeerbelasting. Vanaf 2022 is daar het subproduct Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) bijgekomen. 3.5.1 Product Heffen Kern van het product Heffen is het beheer en onderhoud van de basisgegevens belastingen en vastgoed van alle deelnemers. Aangezien de kwaliteit van de basisgegevens bepalend is voor de kwaliteit van de andere primaire processen, worden de basisgegevens continu actueel gehouden. Dit gebeurt hoofdzakelijk via geautomatiseerde verwerkingen. Er is permanente aandacht voor bestandsbeheer en reguliere, structurele controles op de juistheid en volledigheid van de basisgegevens. Binnen de randvoorwaarden van betrouwbare en actuele basisgegevens worden aanslagen met een zo vroeg mogelijke dagtekening opgelegd.
Er worden per belastingplichtige zoveel mogelijk aanslagregels belastingen van gemeente(n) en heffingen van waterschap(pen) gecombineerd op één biljet. Doelstellingen • Tijdige, juiste en volledige verwerking van brongegevens landelijke authentieke basisadministraties (WOZ, BRK, NHR, BAG en BRP) en andere bronnen (waterleidingmaatschappij, postcodetabellen, afvalverzamelaars enzovoorts). BsGW is zelf bronhouder van de LV WOZ en afnemer voor de overige basisregistraties; • Een gecombineerde aanslagbiljet als eindproduct; • Aanslagen en WOZ-beschikkingen worden conform de hiervoor geldende regelgeving opgelegd; • Aansluiten bij de ontwikkelingen op het gebied van digitaal berichtenverkeer. Speerpunten • Aanpassing en optimalisering werkprocessen door aansluiting op de Landelijke Voorziening (LV); • Aanpassing en optimalisering werkprocessen door aanslagoplegging en overige berichten digitaal aan te bieden op MijnOverheid, Persoonlijke Pagina van BsGW; • Realiseren Regieportaal voor uitwisseling van gegevens. Het aantal op te leggen aanslagregels voor 2023 is 4.028.915. De totale kosten in 2023 van dit product bedragen € 4.052.986,-.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 18 van 78
3.5.2 Product Waarderen Het product Waarderen heeft tot doel het waarderen van alle onroerende zaken van de gemeentelijke opdrachtgever, conform de Wet Waardering Onroerende Zaken. Onder waarderen wordt de jaarlijkse (modelmatige) waardebepaling, de herwaardering als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedures en de marktanalyse woningen en niet-woningen verstaan. Het resultaat van de waardering dient te voldoen aan de kwaliteitseisen die de Waarderingskamer hieraan stelt. De lasten van het product Waarderen zullen geheel worden gedragen door de gemeentelijke deelnemers. Doelstellingen • Het waarderen van alle onroerende zaken van de gemeentelijke opdrachtgevers conform de wet WOZ; • Het jaarlijks verkrijgen van de goedkeuring van de inspecties van Waarderingskamer, waarbij wordt gestreefd om de kwaliteit verder te verbeteren. • Aansluiten bij de ontwikkelingen op het gebied van digitaal berichtenverkeer. Speerpunten •
Voor de jaren 2022 en verder is verdere procesoptimalisatie en innovatie hét speerpunt. Het doorontwikkelen van het proces afhandeling bezwaar en beroep via het inboekportaal en afhandelportaal heeft hierbij speciale aandacht;
•
Bevordering digitaal contact met de burger, zoals interactief contact met de klant;
•
Verbeteracties inzetten om de proceskostenvergoedingen zo laag mogelijk te houden.
Het aantal WOZ-objecten (exclusief de ongebouwd vrijgestelde objecten) van de gemeenten voor 2023 is 565.334. De totale kosten in 2023 van dit product bedragen € 9.755.481,-. 3.5.3 Product Innen Het product Innen omvat het tijdig, volledig en efficiënt invorderen van opgelegde aanslagen gericht op een goed betalingsgedrag, een actueel en strak openstaande postenbeheer en een zo vroeg mogelijke ontvangstdatum, als ook de afhandeling van kwijtscheldingsverzoeken. Daarnaast behelst dit product het tijdig afdragen van de ontvangsten, conform de met opdrachtgevers overeengekomen afdrachtenprognoses. Doelstellingen • Het conform planning uitvoeren van alle acties in het (dwang)invorderingsproces t/m beslaglegging deurwaarder; • Tijdige afhandeling kwijtscheldingsverzoeken (incl. ondernemers) en beroepschriften • Actueel en strak openstaande postenbeheer middels het dagelijks, juist en volledig verwerken van betalingen, klantenreacties, informatie van derden; • Beperken financiële risico als gevolg van oninbaarheid van de vordering; • Realisatie afdracht conform de met opdrachtgevers overeengekomen afdrachtenprognoses; • Definitieve eindafrekening belastingjaar na 5 kalenderjaren na betreffende belastingjaar.
Speerpunten • Afronding invordering heffingsjaar 2018; • Verder optimaliseren/digitaliseren huidige processen en het zoeken naar nieuwe effectieve invorderingsmogelijkheden binnen de wettelijke kaders. • Afronding inrichting kwijtschelding 2.0
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 19 van 78
• Verwerken gevolgen pilot vroegsignalering De dekking voor het product Innen wordt (voorheen grotendeels en vanaf 2014 volledig) gedekt door de opbrengst vervolgingskosten (geraamd voor 2023 op € 2,155 miljoen) die BsGW, naar aanleiding van dwanginvorderingsacties, volgens de kostenwet in rekening brengt bij belastingschuldigen. Het aantal bruto aanslagbiljetten voor 2023 is 1.311.262. De netto kosten 2023 van dit product bedragen € 276.010,-. 3.5.4 Product Klantzaken Klantzaken is verantwoordelijk voor registratie van alle contacten die via de verschillende contactkanalen binnenkomen. Daarnaast beantwoordt Klantzaken alle verzoeken om informatie, reacties tegen de kosten van aanmaningen en dwangbevelen, treft Klantzaken betalingsregelingen en boekt bezwaarschriften in. Ook het accountmanagement met onze opdrachtgevers is bij Klantzaken ondergebracht. Doelstellingen: •
We beantwoorden digitale en schriftelijke verzoeken om informatie binnen 5 werkdagen.
•
We beantwoorden 80% van de inkomende telefoongesprekken binnen 120 seconden.
•
We monitoren de klanttevredenheid en gebruiken de resultaten hiervan om onze klanttevredenheid waar nodig te verbeteren.
•
We monitoren de doorlooptijd van alle BsGW-producten.
Speerpunten: •
We geven de klant tijdig een concreet en persoonlijk antwoord.
•
We informeren de klant actief over de afhandeling en status van zijn bezwaar of verzoek.
•
We beantwoorden vragen en verzoeken zoveel mogelijk volledig bij het eerste contact (one-stopshop).
•
We werken zoveel mogelijk digitaal maar bieden klanten die niet digitaal kunnen of willen reageren een alternatief.
Het aantal klantcontacten voor 2023 is 443.887. De totale kosten in 2023 van dit product bedragen € 3.504.638,-. 3.5.5 Product Ondersteuning & Ontwikkeling Het product Ondersteuning & Ontwikkeling heeft betrekking op de algemene activiteiten die een indirect verband hebben met de operationele uitvoering van de primaire hoofdprocessen heffen, innen, waarderen en klantzaken. Het gaat hierbij vooral om activiteiten op het gebied van Informatievoorziening, Processturing en Automatisering (IPA), HRM, bestuursondersteuning, algemene (fiscaal)juridische aangelegenheden, Planning & Control, staf Control, algemeen management en directievoering. Deze activiteiten worden veelal uitgevoerd ter ondersteuning van de activiteiten die verricht moeten worden om de primaire taken van de dienstverlening uit te voeren. Hiermee vallen ook de huisvesting en overige facilitaire zaken onder de kosten van dit product. Doelstellingen •
Innovatie in werkprocessen en ICT-middelen gericht op kwaliteit- en efficiencyverbetering.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 20 van 78
Speerpunten: •
Herinrichten, borgen van het continu verbeteren van de organisatie en de processen;
•
Optimaliseren (ICT-)processen door harmonisatie van afspraken, kaders deelnemers en mogelijkheden samenwerking. Na dit proces wordt, zoals bestuurlijk besloten, de kostenverdeelmethodiek herzien.
•
Inrichten adequate informatievoorziening;
•
Aansluiten op de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) zoals MijnOverheid, en stelsel van basisregistraties.
De kosten in 2023 van dit product bedragen € 6.917.672,-. 3.5.6 Sub-product Parkeerbelasting (‘exoot’) Belastingen die niet passen in de integrale uitvoeringswijze van BsGW worden aangemerkt als ‘exoot’. In de uitvoeringsregeling van BsGW worden de standaard belastingsoorten en de afwijkende belastingsoorten die hiervoor in aanmerking komen apart genoemd. Indien een ‘exoot’ in de samenwerking ingebracht wordt, dient een financiële analyse aan te tonen of de gangbare kostenverdelingssystematiek van toepassing kan zijn, of dat de kosten apart doorberekend moeten worden. Vanaf 2012 voert BsGW de parkeerbelasting uit voor enkele gemeenten. Omdat parkeerbelasting in eerste instantie was aangemerkt als exoot, werd dit uitgevoerd via een pilot. De uitkomst hiervan was dat de directe activiteiten die BsGW moet uitvoeren voor de parkeerbelasting voor het overgrote deel specifiek van aard zijn en uitsluitend gericht zijn op een adequate uitvoering van deze taak voor de betreffende gemeente. De activiteiten kunnen deels niet geïntegreerd worden in de reguliere uitvoering van de processen. Vanaf 2014 is daarom het product Parkeerbelasting toegevoegd als subproduct van de dienstverlening van BsGW. Voor het waterschap en voor de andere gemeentelijke deelnemers hoeven deze processen niet uitgevoerd te worden.
De structurele, directe uitvoeringskosten van de parkeerbelasting worden daarom rechtstreeks toegerekend aan dit product. Vermeerderd met de indirecte algemene kosten worden de kosten voor het product Parkeerbelasting separaat in rekening gebracht bij de desbetreffende gemeentelijke deelnemers. Het aantal op te leggen aanslagregels voor 2023 is 37.276. De kosten in 2023 voor het sub-product parkeerbelasting zijn geraamd op € 379.224,-. 3.5.7 Sub-product Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) Het product Generieke Digitale Infrastructuur regelt het veilig en betrouwbaar inloggen voor Nederlandse burgers en bedrijven bij de (semi-)overheid en regelt de beschikbaarheid van een aantal basisgegevens voor het gebruik in overheidsprocessen. BsGW wordt door de overheid doorbelast ten aanzien van het gebruik van Mijn Overheid en DigiD. Met DigiD identificeren burgers zich veilig en betrouwbaar voor digitale dienstverlening van overheden en publieke dienstverleners. Op MijnOverheid kan de burger persoonlijke zaken met de overheid regelen. Zo kan zij digitale post van de overheid ontvangen in de Berichtenbox. Bijvoorbeeld een aanslag van de Belastingdienst, of een brief van de gemeente dat het tijd is om uw paspoort te verlengen. Ook kan zij bepaalde gegevens inzien die de overheid over haar heeft. Bijvoorbeeld de WOZ-waarde van haar woning of de datum van haar laatste apk.
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 21 van 78
Vanaf 2020 is dit product (beheerkosten GDI) apart in de begroting en doorbelasting opgenomen (AB van 8 oktober 2020), omdat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de beheerkosten verdeelt via de door haar vastgestelde verdeelsleutel 40% gemeenten/60% waterschap. Voorheen was dit product in de begroting van BsGW geïntegreerd en werden de GDI-kosten verdeeld volgens de verdeelsleutel 75% gemeenten/25% waterschap, met als gevolg dat de gemeenten te zwaar werden belast voor dit product. De kosten in 2023 van dit product bedragen € 345.091,-.
3.6 Paragrafen 3.6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de middelen waarover BsGW kan beschikken om niet begrote kosten te dekken plus de financiële gevolgen op te kunnen vangen van bedrijfsvoeringsrisico’s waarvoor geen maatregelen zijn of kunnen worden getroffen. Bestuurlijk is de voorkeur uitgesproken het weerstandsvermogen van BsGW zo bescheiden mogelijk, doch wel realistisch, te laten zijn. Operationele risico’s moeten door BsGW zelf kunnen worden opgevangen, zonder te hoeven terugvallen op de deelnemers. Het benodigde weerstandsvermogen is conform besluitvorming op een, bij de oprichting bepaalde methode van risicoanalyse. De founding fathers - Waterschap Limburg en de gemeente Venlo - hebben het weerstandsvermogen in 2011 opgebouwd door een bodemstorting van € 385.000,-. Een en ander is vastgelegd in het bestuursdocument van Conquaestor en als zodanig vastgesteld door de founding fathers. Eventuele verhoging van het weerstandsvermogen zal door alle deelnemers in BsGW gedragen dienen te worden. Het aanhouden van weerstandsvermogen voorkomt dat elke financiële tegenvaller dwingt tot directe begrotingsmaatregelen zoals bezuinigingen en het aanpassen van het vastgestelde beleidskader en de daaruit voortvloeiende productdoelstellingen.
Fluctuaties in de jaarlijkse bijdragen van de deelnemers aan BsGW kunnen hiermee worden voorkomen. Voor het beleidsmatige kader zie de Kadernota risicomanagement en weerstandsvermogen, februari 2022, welke mede tot stand is gekomen door de waardevolle en gewaardeerde inbreng van een aantal deelnemers te weten het Waterschap Limburg en de gemeenten Venlo, Sittard-Geleen en Beesel. De risicoanalyse wordt elk jaar uitgevoerd zodat bepaald kan worden of het gestorte weerstandsvermogen toereikend is. Voor de begroting 2023 heeft BsGW begin 2022 opnieuw een risicoanalyse uitgevoerd. De risicoanalyse is opgenomen in bijlage 9. Ratio weerstandsvermogen De verhouding tussen de niet afgedekte risico’s en het aanwezige weerstandsvermogen wordt weergegeven in de ratio weerstandsvermogen. De ratio weerstandsvermogen wordt berekend door het beschikbare weerstandsvermogen te delen door het benodigde weerstandsvermogen op basis van het risicoprofiel. Deze ratio is een stuurmiddel. Het berekend weerstandsvermogen is voor de voorliggende begroting berekend op € 1,421 miljoen. Voor de (meerjaren)begroting 2022-2026 was dit berekend op € 1,33 miljoen. Een ratio lager dan 1,0
Ontwerpbegroting BsGW 2023 en MJR 2023-2027
pagina 22 van 78
duidt op een kwetsbare financiële positie, omdat de capaciteit niet voldoende is om de geïdentificeerde risico’s af te dekken. Wanneer het weerstandsvermogen wordt aangevuld tot het bedrag van € 1,421 miljoen, gelijk aan het benodigde weerstandsvermogen, blijft de ratio weerstandsvermogen 1,0. Financiële kengetallen Op grond van het wijzigingsbesluit BBV is een aantal financiële kengetallen verplicht voorgeschreven. Hiervan zijn drie financiële kengetallen relevant voor BsGW, zoals in onderstaande tabel weergegeven: Kengetallen
JR2019
R2020
B2021
B2022
B2023
B2024
B2025
B2026
1,7%
7,7%
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
1,7%
7,7%
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
8,2% nvt nvt nvt
-10,8% nvt nvt nvt
14,5% nvt nvt nvt
15,0% nvt nvt nvt
15,6% nvt nvt nvt
16,2% nvt nvt nvt
16,9% nvt nvt nvt
17,6% nvt nvt nvt
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsrisico Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
De cijfers in bovenstaande tabel betreft de stand ultimo 2020 (jaarrekening) en wordt aangevuld met de realisatiecijfers 2021 zodra de cijfers door de accountant zijn gecontroleerd. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130% als maximumnorm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Als gemeenschappelijke regeling, die middels bijdragen van de deelnemers haar exploitatie financiert, behaalt BsGW al jaren een zeer laag netto schuldquote. Fluctuaties in de vlottende schulden en dan wel vlottende activa zijn slechts tijdelijk (bijdragen worden eerder ontvangen dan uitgaven visa versa). Hiervoor, en voor eventuele niet-reguliere activiteiten, wordt indien nodig zoveel mogelijk gebruik gemaakt van kasgeldleningen. BsGW heeft geen vaste schulden en verstrekt ook geen leningen, blijft hierdoor ruim onder de norm en de verwachting is dat dit ook zo blijft. Risicobeheersing De bedrijfsvoeringrisico’s van de Gemeenschappelijke Regeling BsGW worden ingeschat door BsGW.
Risico’s met betrekking tot de belastingopbrengsten behoren niet tot de bedrijfsrisico’s van BsGW. Overeenkomstig een bij de oprichting van BsGW bepaalde methode, voert BsGW jaarlijks een risicoanalyse uit op haar bedrijfsvoeringsrisico’s. In de risicoanalyse is voor elk van de risico’s de kans dat het zich voordoet realistisch ingeschat en worden de gevolgen benoemd met daarbij de omvang van de financiële impact. Door het treffen van effectieve beheersmaatregelen, kan BsGW de financiële gevolgen hiervan terugbrengen. Het geïdentificeerde risico na het nemen van de beheersmaatregelen (het restrisico) leidt tot een berekend weerstandsvermogen. Zie ook bijlage 9. Risicoanalyse. 3.6.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van BsGW bestaan uit ICT-(innovatie)projecten, grote aanschaf ICT(licenties) en grote aanschaf en vervanging inventaris. Op deze activa wordt afgeschreven. Kleine aanschaf van inventaris en hard- en software wordt via de (begrotings)exploitatie afgehandeld. De kaders zoals deze zijn opgesteld in de nota financieel beleid zijn hierop van toepassing. 3.6.3 Financiering De netto-exploitatiekosten van BsGW worden geheel voorgefinancierd via vaste maandelijkse bijdragen van de deelnemers.